Voortzetting van de algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2001 (28000, nr. 1), en de behandeling van:  - de begroting van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2001 (28000 IXB);  - begroting van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2001 (28000 IXA)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 517-528

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 11, pagina 517-528

10-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28000-IXAToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28000-IXBToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2001 (28000, nr. 1), en de behandeling van: - de begroting van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2001 (28000 IXB); - begroting van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2001 (28000 IXA)Pagina 517-528
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 10 oktober 2001)Pagina 550-551
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de problematiek van vermissing van personen (27117)Pagina 540-550
Algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2002 (28000, nr. 1), en de behandeling van: - de begroting van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2002; - de begroting van de Nationale Schuld voor het jaar 2002Pagina 485-515
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 oktober 2001 over regionale luchthavensPagina 528-531
Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 oktober 2001)Pagina 515-517
Presentie en opening (woensdag 10 oktober 2001)Pagina 485-485
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van de verordening (EG) Nr. 1348/2000 van de Raad van de Europese Unie van 29 mei 2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken (PbEG L 160/37) (Uitvoeringswet EG-betekeningsverordening) (27748)Pagina 535-540
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 3 oktober 2001 over de evaluatie taxiwetgevingPagina 531-535

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 78 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van: de algemene financiële
beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2001 (28000, nr. 1), en de behandeling van:het wetsvoorstel
Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie
van Financiën (IXB) voor het jaar 2001 (28000 IXB);het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2001 (28000 IXA).De (algemene) beraadslaging wordt hervat.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter. Wereldwijd wint de beweging tegen de neo-liberale
globalisering aan kracht. In Genua demonstreerden in juli 100.000 mensen voor
een andere, eerlijker wereld. De demonstranten wilden dat het neo-liberale
karakter van het globaliseringsproject werd vervangen door een aanpak waarbij
recht zou worden gedaan aan de rechten van alle mensen.Sinds Genua hebben een groot aantal Europese politici zich voorzichtig
positief uitgelaten over het breekijzer van de demonstranten, te weten de
Tobin-tax. Ik noem de Belgen, de premier van Zweden, de minister van buitenlandse
zaken van Finland, Jospin en de heer Schröder. Kortom, het is al een
aardig lijstje aan het worden. En wel ja, ook het conceptverkiezingsprogramma
van de Partij van de Arbeid meldt nu dat deze partij een onderzoek wil naar
de mogelijkheden van daadwerkelijke uitvoering van de Tobin-tax. Het vervelende
is alleen dat mijnheer Tobin – hij leeft nog – zelf niet zoveel
ziet in het plan dat hij ooit gelanceerd heeft, maar de man is ook al op leeftijd.De heer Crone (PvdA):Dat belooft dan voor uw standpunten misschien ook nog veel goeds, op de
heel lange termijn!Ik wil het echter even rechtzetten. De heer Tobin heeft gezegd dat hij
niet verbonden wil worden met de antiglobalisten, omdat dit een enorm gemengde
coalitie is, waarin heel andere belangen zitten dan hijzelf voorstaat. Hij
is juist vóór internationaal kapitaalverkeer, hoe vrijer hoe
beter, maar hij wil dit door een heffing op een marktconforme manier reguleren.
Over de invulling daarvan, hoe dat technisch kan, hebben vele mensen na hem
beter geschreven dan hijzelf heeft gedaan. Maar dat geeft ook niet; het was
zijn idee.De heer Marijnissen (SP):U wilt eigenlijk beweren dat hij nog steeds achter zijn standpunt staat,
achter zijn idee? Mag ik hem dan op dit lijstje nog behouden, naast Jospin,
Schröder en de PvdA? Oké. Ik had namelijk al het voorstel willen
doen om eventueel de naam te veranderen in Jospintax of misschien wel Cronetax.
Nu zijn beiden niet zo bekend in de wereld en misschien hadden wij ook gewoon
kunnen zeggen: solidariteitstax. Dan weten de mensen ook meteen waar het over
gaat. Maar hoe dan ook, het is interessant om te zien dat dit idee in de wereld
politiek duidelijk terrein wint, namelijk om het flitskapitaal aan banden
te leggen door er een kleine heffing op te leggen en daarmee tegelijkertijd
geld te genereren voor de Verenigde Naties ten behoeve van effectieve armoedebestrijding.Paars is echter niet zo voortvarend als de mensen die ik zo-even opnoemde,
want de minister-president liet bij de algemene beschouwingen letterlijk weten
niet enthousiast te zijn over deze tax op flitskapitaal. Hij zei er geen bijzondere
waarde aan te hechten, maar de minister van Financiën zou in de Ecofin-raad
een onderzoek niet blokkeren. Mijn vraag aan de minister is hoe het in de
Ecofin-raad is afgelopen. Ik heb wel het verslag gelezen en ook gelezen dat
de minister uitvoerig heeft toegelicht dat hij vier grote bezwaren heeft,
maar ik nodig hem uit dat hier allemaal nog eens te herhalen; dan kunnen wij
toetsen of dat allemaal wel oké is.Wat mij verbaasd heeft, is dat de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
in een krantenartikel beweert dat het idee van de Tobin-tax goedkoop zou zijn.
Nu is dat om twee redenen een rare opmerking. Ten eerste is het strijdig is
met het conceptverkiezingsprogramma van de PvdA, zodat wij straks, naast de
heer Van der Ploeg, mevrouw Herfkens waarschijnlijk ook niet
meer terugzien. Het is echter ook op een andere manier raar om het goedkoop
te noemen, omdat die Tobin-tax in onze berekening zo'n 300 mld gulden kan
opleveren op jaarbasis. Laten wij eens even kijken: 1800 mld gulden per dag
flitst er over de schermen. Als wij daar een heffing op leggen van 0,05%,
komen wij op een bedrag van 320 mld gulden. Nu, dat is nogal wat. Ik zou derhalve
de minister willen uitnodigen om morgen met de Kamer het debat hierover nog
eens aan te gaan, waarbij serieus kan worden bekeken of wij de bezwaren die
het kabinet inhoudelijk aanvoert, kunnen opheffen.De minister-president heeft bij de algemene beschouwingen o.a. tegengeworpen –
ik had de indruk dat hij niet zo goed was voorbereid op dit onderwerp, maar
dat ter zijde – dat de landen die nu pleiten voor de Tobin-tax, eerst
maar eens moet doen wat internationaal is afgesproken, namelijk 0,7% BNP uitgeven
aan ontwikkelingssamenwerking. Op zichzelf steunt de SP-fractie dat natuurlijk.
Ik vind het van de gekke dat buiten Europa bijvoorbeeld de Verenigde Staten
niet verder komt dan 0,1%. Maar ook Engeland komt niet verder dan 0,3%. Het
is volkomen terecht als het kabinet in alle gremia die zich daarvoor lenen,
tegen die landen zegt: dit is internationaal de norm en daar hebben jullie
je aan te houden. Een inhoudelijk argument tegen de Tobin-tax kan dat echter
niet zijn, naar ons idee.De WTO is inmiddels uitgeweken naar de woestijn van Qatar. Op die manier
is men ervan verzekerd dat Doha geen nieuw Seattle of Genua wordt. Gelukkig
lijken de tegenstellingen tussen de Verenigde Staten, de Europese Unie en
de ontwikkelingslanden nog zo groot dat geen nieuwe ronde van start kan gaan.
Een tot nu toe onderbelicht onderwerp zijn de GATT-onderhandelingen over de
liberalisering van de diensten. De consequentie van deze onderhandelingen
kan zijn dat Nederland sectoren als de zorg, het onderwijs en de waterleiding
moet openstellen voor particuliere bedrijven. Ik vraag een reactie aan de
minister. Hopelijk ben ik aan het goede adres. Kan hij garanderen dat Nederland
niet meewerkt aan afspraken die sectoren blootstellen aan marktwerking waarover
wij hier hebben afgesproken dat wij dat eigenlijk niet willen?Doordat het internationale kapitaalverkeer totaal geliberaliseerd is,
zijn de belastingparadijzen in toenemende mate de thuisbasis van belastingontduikende
bedrijven en grootverdieners, van crimineel geld en ook van terreurgeld. Sinds
de Aziëcrisis bestaan er al initiatieven van de G7 en de OESO om belastingparadijzen
aan te pakken. Het is des te wranger dat de Verenigde Staten onder de regering-Bush
de onder Clinton op gang gekomen pogingen heeft gesaboteerd om in OESO-verband
eindelijk eens concrete maatregelen te nemen. Vaak werkt terreurkapitaal met
dubieuze banken die als tussenpersoon fungeren, zodat niet te traceren rekeningen
in dollars in de VS kunnen worden aangehouden. De Republikeinen in het Congres
waren vorig jaar nog tegen een voorstel om daar iets aan te veranderen. Zijn
de Amerikanen op dit punt van standpunt aan het veranderen, nu de strijd tegen
terrorisme wereldwijd prioriteit heeft?Ook Engeland verleent nog steeds vrijstelling van controle door de financiëledienstenautoriteit
aan banken die aan monarchieën zijn gelieerd, zoals die van de fundamentalistische
Saoedische koninklijke familie. Wat vindt de minister hiervan?In het algemeen geldt dat de globalisering van het terrorisme mede mogelijk
is gemaakt door de globalisering van het geld. Het is gemakkelijker geworden
om met dat geld overal heen te schieten en het onder te brengen bij banken
met een dubieuze achtergrond. Omdat wij hier spreken over globalisering, moet
er ook sprake zijn van een globalisering van de aanpak van het terreurkapitaal.Een andere vraag in dit verband heeft betrekking op de langlopende discussie
over de bankgeheimen, ook binnen de Europese Unie. Ik heb het dus niet alleen
over het EMU-gebied. Het bankgeheim dat bijvoorbeeld nog steeds in Luxemburg
wordt gehanteerd, is onwenselijk. Op die manier kan geld voor overheden worden
verdonkeremaand, zodat er geen belasting over kan worden geheven. Het lijkt
mij toch dat hierdoor ook de opsporing van terreurgeld buitengewoon gecompliceerd
wordt. Ik vraag de minister dat te bevestigen of te ontkennen, als ik ongelijk
heb. Dat horen wij morgen wel.Nederland werkt uiteraard mee aan de pogingen om het terreurgeld vast
te pinnen. Ook in Nederland zijn rekeningen bevroren. In het Financieele Dagblad
van afgelopen zaterdag stond dat banken voor hun medewerking hierbij een generaal
pardon is verleend voor het niet melden van ongebruikelijke transacties. In
dat bericht wordt in het kader van het onderzoek naar terroristische banktegoeden
gesproken over een generaal pardon voor ongebruikelijke transacties die ten
onrechte niet bij het Meldpunt ongebruikelijke transacties zijn gemeld. Volgens
het weekblad FEM/De Week is dit gebeurd op verzoek van de betrokken instellingen.
Verder wordt gemeld dat de "amnestieverklaring" staat in de brief die De Nederlandsche
Bank vorige week aan de Nederlandse financiële instellingen stuurde met
de lijst van de 545 verdachte personen en organisaties. Klopt dit bericht?
Ik vind het toch buitengewoon merkwaardig dat men de criminaliteit in de vorm
van terreur wil bestrijden en vervolgens ineens de oogjes toe doet voor de
klassieke criminaliteit.Ik kom bij de euro, nooit gewild en niet bemind. Het aantal inwoners van
de EMU-landen dat verwacht dat de invoering van de euro zal worden aangegrepen
om de prijzen te verhogen, is gestegen van 50% vorig jaar naar 64%. Dus twee
van de drie zijn het al met de SP eens; de Consumentenbond nog niet, maar
dat komt ook nog wel. Diplomaten zouden ook al hebben gewaarschuwd voor een
tendens van prijsstijgingen in sommige landen. De Luxemburgse premier en minister
van financiën Juncker heeft zelfs al gedreigd met hard optreden. Mijn
fractie heeft vorige week een nieuwe lijst van voorbeelden van "euroflatie"
gepubliceerd. Is de minister bereid om met behulp van de Prijzenwet ook hard
op te treden zoals de heer Juncker overweegt en is hij inmiddels afgestapt
van het idee dat marktwerking in dezen toch de beste remedie zou zijn?Overigens, mevrouw de voorzitter, ik val de heer Van Beek helemaal bij.
Dat komt niet vaak voor en daarom wil ik met nadruk zeggen: ook ik vind de
begroting met die euro's onleesbaar. De heer Van Beek zegt dat hij bij lezing
van de begroting steeds moet nadenken en nou verdenk ik ze ervan,
dat dat ook de bedoeling is. Ik verdenk ze er eigenlijk van dat ze niet meer
willen dat wij precies zien hoe alles zit. Ik zal daarvan een voorbeeld geven.
Heel wrang is dat het aantal miljonairs in Nederland de laatste twintig jaar
is gestegen van 20.000 naar 200.000. Vanaf 1 januari van het volgende jaar
hebben wij echter weer 100.000 miljonairs. Dus hier wordt met cijfers je reinste
demagogie bedreven. Dat is ook een van de argumenten waarom wij nooit iets
in de euro zagen.Nu weer even serieus. De monetaire eenwording staat in schril contrast
met de fiscale concurrentie op het gebied van de vennootschapsbelasting. De
heer Crone zegt dat dat wel meevalt, maar ik heb toch het idee dat hij ongelijk
heeft. De heer Benschop, zijn partijgenoot, zegt namelijk iets anders dan
hij. Ik kan het niet helpen, maar het is echt een boeltje bij uw partij, mijnheer
Crone. Ik hoor namelijk allerlei verschillende uitspraken. De heer Benschop
ziet het probleem dat ik zie ook. Hij zegt eveneens dat als de lidstaten van
de EU gaan concurreren met de vennootschapsbelasting, dat een bedreiging is
voor de overheidsfinanciën. Met verlaging van de vennootschapsbelasting
kan men een land voor buitenlandse investeerders aantrekkelijk maken. De heer
Benschop pleit dan ook voor het maken van Europese afspraken, opdat in ieder
geval een bodem voor de vennootschapsbelasting wordt aangegeven.In het gesprek met de krant liet de heer Benschop het percentage van 25
vallen. Graag wil ik nu van de minister horen wat hij daarvan vindt. Nu hebben
we 35%. Vanmorgen hebben we gehoord dat een 0,5% minder, wat het kabinet wil,
ons 500 mln gulden kost. We zouden het echter hebben over twintig keer zoveel.
Daarmee zou 10 mld gulden zijn gemoeid. Wat vindt het kabinet hiervan? Hebben
de bewindslieden hierover gesproken? Ik denk in dit geval aan Ierland. Daar
zit men al op 12, 15% en dat lage percentage heeft daar een booming economy
opgeleverd. Het is daarom zaak op de ontwikkelingen te anticiperen en na te
gaan of wij met andere Europese landen tot afspraken kunnen komen.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik wil iets rechtzetten. De heer Marijnissen doet het voorkomen
dat ik hierover geheel anders zou denken dan de heer Benschop. Ik heb alleen
maar gezegd dat uit zeer recent onderzoek van het CPB blijkt dat het met die
concurrentie nog wel meevalt. De grootste risico's doen zich voor bij ondernemersbelastingen.
Ik heb mij op dit punt helemaal niet uitgesproken voor of tegen ondergrenzen;
in het algemeen ben ik ook voor het aanhouden van een bandbreedte in Europa.
Dat heb ik hier al vaak gezegd.De heer Marijnissen (SP):Blijft staan dat die 25% wel heel erg laag is en dat ik wel eens wil weten
hoe het kabinet die aderlating van 10 mld gulden goed wil maken.Mevrouw de voorzitter. Sprekend over de vennootschapsbelasting zei ik
al dat we 500 mln gulden als een douceurtje weggeven. Ach, waarom ook niet?
Maar waarom wel? Dát is de vraag. De heer Crone zegt dat het om marginale
verschillen met een marginale invloed gaat. Welaan, ik vind het interessant
van het kabinet te horen waarom het besloten heeft dit douceurtje aan het
bedrijfsleven te geven. Ik vind dit vooral interessant, omdat in tegenstelling
tot de adviezen van de commissie-Van Rooy het kabinet niet overweegt om een
ecotaks voor grootverbruikers in te voeren, ondanks het feit dat het CPB heeft
berekend dat de invoering van een ecotaks voor grootverbruikers leidt tot
een lagere BBP van maar liefst 0,1% in 2020. Zijn wij hier niet jaar op jaar
gebombardeerd met angstscenario's als wij de ecotaks zouden brengen op, let
wel, het niveau van de ons omringende landen? Nee, ze wilden de ecotaks niet
hoger maken. We zijn niet gek; Nederland moet eerlijk concurreren, en we hebben
een valse concurrentie. Overigens is de PvdA nu ook voor ecotaks voor grootverbruikers.
Dat was wat wij voorstelden. Wat blijkt nu? Het CPB zegt: invoering ervan
betekent 0,1% lager BBP in 2020. Dat stelt de argumenten die wij de afgelopen
jaren van het kabinet hebben gehad in een zeer bijzonder daglicht. Ik wil
daarom hier het naadje van de kous van weten. Ik wil de onderste steen boven
en nu weten waarom het kabinet ons in het verleden heeft bedot. Het CPB staat
nu aan onze kant.Ook voor de bestrijding van de CO2-uitstoot is dit natuurlijk
een wezenlijk punt. Van veel zijden is erop aangedrongen dat die ecotaks van
belang is, juist met het oog op de uitvoering van het Kyotoprotocol en het
terugdringen van de CO2-uitstoot. Het is dan ook niet raar dat
de milieubeweging zegt dat in de periode vanaf 1990 tot nu, waarvan zeven
jaar Paars, een periode van gemiste kansen is geweest.Een ander punt, en om dat in te leiden begin ik met een aantal kwalificaties.
Fictie, misleidende cijfers en vertekenende feiten, schreef Bomhoff in het
tijdschrift Economische statistische berichten over de miljoenennota. Het
zal je maar gezegd worden.Als je de miljoenennota leest, krijg je het gevoel: wat moet het toch
goed gaan met de zorg en het onderwijs na al die extra miljarden. In werkelijkheid
daalden de uitgaven voor de zorg en het onderwijs als percentage van het BBP.
Mensen kiezen massaal niet voor de publieke sector. Het aantal inschrijvingen
voor de opleiding tot verpleegkundige daalde dit jaar met 20% tot 2300, terwijl
er een tekort van 18.000 mensen is. Geen wonder dat het percentage van mensen
die vinden dat de overheid te weinig doet aan de gezondheidszorg volgens het
SCP steeg van 65 in 1995 naar 88 in 2000. In het algemeen vindt bijna tweederde
van de bevolking dat er meer geld moet komen voor openbare voorzieningen.
Hoezeer Paars in de eigen propaganda is gaan geloven, bleek tijdens de algemene
beschouwingen van vorig jaar, toen de minister-president bleef volhouden dat
zich in zorg en onderwijs een kwaliteitsverbetering heeft voorgedaan. Natuurlijk,
er is extra geld ter beschikking gesteld, maar het grafschrift van dit kabinet
zal toch zijn: te weinig en te laat.Over de cijfers hebben wij al een aantal schriftelijke vragen gesteld,
maar ik wil de minister van Financiën nog een concreet voorstel doen.
Misschien mag hij het nog wel zelf uitvoeren ook. Het voorstel is om als gesproken
wordt over bedragen voor extra uitgaven, alleen die bedragen te noemen die
echt behoren tot nieuwe uitgaven. In juli besloot het kabinet bij de voorjaarsnota
om 6,5 mld gulden uit te trekken voor de publieke zaak. Op Prinsjesdag werd
goede sier gemaakt met 8,3 mld gulden aan extra uitgaven, waarvan een groot
deel het doortrekken is van de extra uitgaven van de voorjaars nota.
In het kader van Postbus 51 en juiste voorlichting aan de bevolking vind ik
het niet correct om op deze manier met cijfers te goochelen.Ik ontkom er niet aan om net als andere sprekers iets te zeggen over de
Zalmnorm. Laat ik beginnen met een aardig woord te richten aan de persoon
van de minister; ik heb dat anderen ook horen doen. Ik heb helemaal geen probleem
persoonlijk met de minister, wij hebben een goed contact, enz. Dan nu de politieke
kwalificatie, iets relevanter in dit huis, althans in deze zaal. Voor ons
geldt dat de abstracte Zalmnorm aan de ene kant en de concrete problemen in
de samenleving aan de andere kant twee kanten van één medaille
zijn. Wij moeten vaststellen dat het goedkoop van Paars als het gaat om de
collectieve sector duurkoop blijkt te zijn.Ten slotte geef ik een citaat van de heer Schnabel, die wel de huiskamerideoloog
van Paars lijkt te zijn geworden, al denk ik niet heus. De woorden van de
directeur van het SCP zijn beeldend en geven precies aan waar al die jaren
het meningsverschil heeft gezeten. In Zorgvisie schrijft de heer Schnabel:"De gezondheidszorg is als een veld waarop het lange tijd niet geregend
heeft. Als daar ineens weer water op valt, kan de grond dat niet meteen opnemen.
Het duurt een poos voor het gras weer gaat groeien. Zo zal het ook lang duren
voor de sector de jarenlange financiële krapte te boven is en wij de
vruchten van onze investeringen kunnen plukken".Dat is nu precies wat ik door de jaren heen bedoeld heb te zeggen. Het
is te weinig en te laat geweest. Wij hebben op een aantal punten echt grote
problemen in de publieke sector veroorzaakt. Slechts met zeer grote moeite
en niet eens meer met geld alleen zullen wij ze moeten zien op te lossen.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Op het gevaar af dat het een gemeenplaats is: na 11 september
jl. werd toch echt alles anders! Wij weten niet hoe anders. We weten vooral
dat dit onzeker is. Wij krijgen van het CPB nieuwe berekeningen. Vandaag kwam
er een rapport van de Europese Unie met nieuwe berekeningen binnen. Intussen
hebben wij de betrekkelijke zekerheid dat de buffers in Nederland dermate
groot zijn dat, zelfs al mocht het allemaal nog wat tegenvallen, wij hier
niet al te nerveus hoeven te zijn. Er zijn echter ook delen in de wereld waar
de in de afgelopen jaren mogelijkerwijs opgebouwde economische groei te loor
dreigt te gaan. In dat geheel blijft het van groot belang, juist voor de westerse
wereld, om te blijven investeren in de bestrijding van de armoede, in ontwikkelingssamenwerking,
in de aflossing van schulden en in globalisering, maar dan op de goede manier.
Misschien kan zelfs de heer Marijnissen het daarmee eens zijn.Ik kom terug op prinsjesdag. Die was nog gebaseerd op de situatie van
10 september jl. Ik begon met een kwalificatie van acht jaar Zalm. Wij hebben
vele jaren te maken gehad met tekorten. Die zijn voorbij. Er is sprake van
overschotten. De staatsschuld gaat naar beneden. Dit leidt tot extra ruimte
voor uitgaven. De lasten gaan omlaag. Vooral sinds 1998 is er sprake van zeer
forse investeringen in zorg, onderwijs en veiligheid. Wat mij betreft is er
iets te weinig geïnvesteerd in natuur en milieu, maar daar kom ik nog
op terug. In totaal gaat het om 25 mld gulden. De vraag is of de absorptiecapaciteit
van de zorg en het onderwijs momenteel wel groot genoeg is om dat allemaal
op te vangen. Ik wijs wat dat betreft op de personeelstekorten en de verandercapaciteit.
Gelukkig hebben wij de operatie-Van Rijn gehad, waarbij de beloning van o.a.
verpleegkundigen en leraren werd verbeterd. Op termijn kan dat werk dus weer
aantrekkelijker worden.Al met al is het een heel mooi beeld. Ik weet niet of het een neoliberaal
beeld is, of een socialistisch beeld, zoals de heer Crone het noemde. Het
is waarschijnlijk allebei waar. Het is een sociaal-liberaal beeld. Daar ben
ik heel tevreden over, want het geeft soliditeit, terwijl de ambities zijn
waargemaakt. Ik zeg altijd: een standbeeld voor Zalm. Misschien moet hij wel
de Nobelprijs krijgen die vandaag bekend wordt gemaakt. Wellicht is het daarvoor
echter nog te vroeg.Toch wil ik een punt aan de orde stellen waarover ik minder enthousiast
ben. Over die kwestie, de armoedeval, gaat het in antwoord 33. Het gaat over
de ontwikkeling van de armoedeval onder Paars I en II. Wij hadden gedacht,
ook op basis van het belastingstelsel, dat wij daar een forse positieve bijdrage
aan zouden kunnen leveren. Kijk je nu naar de gemiddelde cijfers, dan zijn
die heel dramatisch. Ik verklaar de armoedeval dus meteen tot het hoofdprobleem
voor de komende jaren. Dit houdt in dat mensen, als ze erop vooruitgaan, er
eigenlijk op achteruitgaan. Ik geef een voorbeeld. Een alleenverdiener
in de bijstand, met het minimumloon, is er in 1995 vroeg bij. Er komen Melkertbanen.
Hij krijgt meteen zo'n Melkertbaan te pakken. Hij zit momenteel zo ongeveer
op de top van zijn inkomen. Dat is 130% van het minimumloon. Hij heeft per
jaar ƒ 7550 extra verdiend aan nettoloon. Dat is mooi, maar vervolgens
raakt hij de geïntensiveerde huursubsidie, de kwijtschelding en de bijzondere
bijstand kwijt. Per saldo gaat hij erop achteruit. Of te wel: als je een Melkertbaan
hebt en je trekt er Duivesteijn en Noorman vanaf, dan ben je nog steeds arm.
Dat is buitengewoon teleurstellend.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik deel de opvatting van de heer Bakker dat het probleem van
de armoedeval nog lang niet is opgelost. Volgens de cijfers is de armoedeval
tijdens Paars I een beetje toegenomen. Tijdens Paars II is die in ieder geval
weer afgenomen. Wij zitten dus op de goede lijn.De heer Bakker (D66):Neen.De heer Crone (PvdA):Het voorbeeld van de heer Bakker is in de praktijk niet relevant. Er bestaan
bijna geen alleenverdieners in de bijstand. Je kunt met een vrouw en kinderen
niet leven van een bijstandsuitkering. Daarom zeiden mevrouw Noorman en de
heer Duivesteijn altijd dat er wat bij moest. Statistisch gezien, klopt het
voorbeeld van de heer Bakker niet. Als het gaat om allerlei andere aspecten
van het loongebouw is het probleem overigens wel relevant.De heer Bakker (D66):Dat kunt u nu wel op hoge toon zeggen, maar dan zou ik u willen wijzen
op de positie van bijvoorbeeld bijstandsmoeders met een Melkertbaan. Van u
mochten ze geen vijf dagen werken maar moesten ze vier dagen werken. Laten
wij nu even aannemen dat ze vijf dagen gingen werken en 100% van het minimumloon
gingen verdienen. Als ze dat in 1995 overkwam, gingen ze er nog 5% op vooruit.
In 2000 gingen ze er 7% op achteruit en dat is in 2001 een beetje beter geworden,
aangezien ze er nu nog maar 2% op achteruitgaan. Kortom, als je in 1995 of
in 2001 bent gaan werken als bijstandsmoeder, dan ben je nog steeds armer
dan in het begin. Dat vind ik dus buitengewoon slecht.De heer Crone (PvdA):Ook dit voorbeeld is niet nieuw. Voor de alleenstaanden in de bijstand
hebben wij juist geregeld dat ze veel extra voorzieningen krijgen als ze aan
het werk gaan, zoals gratis kinderopvang. Daarnaast proberen wij om de armoedeval
nog verder te verkleinen.De heer Bakker (D66):Dat gebeurt inderdaad met die arbeidskorting. Die is weliswaar maar ƒ
50 per jaar, maar het is in ieder geval een stapje in de goede richting. Vervolgens
stelt u voor om gezinnen met kinderen of ouderen met een klein pensioen wat
extra te geven. Dat is natuurlijk op zichzelf heel sympathiek maar tegelijkertijd
wordt het probleem in wezen verscherpt. Dat geeft de weerbarstigheid aan en
daarom agendeer ik het zo hoog. U heeft het over gratis kinderopvang. De vraag
is echter of het werken als zodanig echt loont. Welnu, dat werken loont niet,
omdat men minder overhoudt en men de eigen kinderen ook nog minder ziet.De heer Crone (PvdA):Je kunt een gezin ƒ 50 extra geven om de armoedeval te verminderen.
Met de ƒ 315 aanvullende kinderkorting is men beter in staat om kinderopvang
of andere voorzieningen te regelen om te kunnen werken dan zonder die korting.
Daarmee geef ik al aan dat het iets genuanceerder is dan u denkt, maar wij
blijven samen de armoedeval bestrijden.De heer Bakker (D66):Maar ondertussen doen wij het niet. In uw microvoorbeelden en eigenlijk
in ons microdebat van alledag wordt voor de meest sympathieke oplossing gekozen,
in dit geval ƒ 315 voor mensen met kinderen in plaats van ƒ
50 voor iedereen. Maar de optelsom van dat alles is, dat wij op langere termijn
de mensen in de armoede vasthouden. En daar moeten wij nu echt wat aan gaan
doen.De heer Crone (PvdA):Armoedeval is natuurlijk een probleem, maar als je extra geld krijgt om
kinderopvang te regelen, is dat een betere prikkel tot werken dan ƒ
50 of zelfs ƒ 100 meer. Het gaat ons erom dat mensen aan het werk gaan.De heer Bakker (D66):De heer Crone beperkt het opnieuw tot de voorbeelden van vandaag. Het
punt is dat wanneer je het over het geheel bekijkt, het probleem steeds in
stand worden gehouden omdat wij elke keer opnieuw weer mogelijkheden weten
om de armoedeval te vergroten in plaats van te verkleinen.De heer Wijn (CDA):Ik kan mij de felheid van dit interruptiedebatje wel voorstellen want
de heer Bakker legt pijnlijk de blinde vlek van de PvdA ten aanzien van de
armoedeval bloot. Hij heeft zo-even gesproken over iemand die zeven jaar een
Melkertbaan heeft. Zegt hij hiermee impliciet dat het tijd wordt om eens anders
tegen de Melkertbanen aan te kijken?De heer Bakker (D66):Dat vind ik. Wij krijgen er binnenkort een uitgebreid debat over dat mij
echt nodig lijkt. Ik heb altijd mijn volle steun uitgesproken voor de bedoeling
van de Melkertbanen. Ik ben ook voor het handhaven ervan, in die zin dat je
altijd een contingent Melkertbanen overeind moet houden om mensen te helpen
een eerste stap te zetten in situaties waarin ze dat zelf niet kunnen doen.
Tot op de dag van vandaag wordt echter nagelaten om in die mensen te investeren,
zodat ze uiteindelijk naar een reguliere baan doorstromen. De PvdA beweert
dat de Melkertbaan in feite een reguliere baan is, maar ik constateer dat
de betrokkenen dat zelf niet zo ervaren. Na zeven jaar zijn ze er nog steeds
niet op vooruitgaan en dat leidt tot 30% ziekteverzuim of erger. Kortom, daar
zitten de pijnpunten. Daar moeten wij wat aan doen. Ik geef de heer Wijn op
dit punt dus eigenlijk gelijk.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Bakker poneert zichzelf als sociaal-liberaal of liberaal met een
sociaal randje. Als hij de armoedeval zo'n groot probleem vindt, hoe zit het
dan met de armoede zelf? De grootste groep mensen die afhankelijk is van een
uitkering in dit land, heeft niets aan die arbeidsmarkt. Het gaat om een relatief
kleine groep die last heeft van de armoedeval. De grootste groep zal permanent
afhankelijk blijven van een uitkering en die mensen hebben misschien wel last
van armoede. Vindt D66 dat ook niet een heel groot probleem?De heer Bakker (D66):Dit is bijna een retorische vraag. Wij vinden natuurlijk allemaal dat
mensen die niet meer terecht kunnen op de arbeidsmarkt op een behoorlijke
en fatsoenlijke manier in deze samenleving moeten kunnen leven. Dat hoort
u mij niet minimaliseren. Daar hoort bij dat je de krant kunt lezen, dat je
met de trein naar je kleinkinderen kunt en dat je ook nog een cadeautje voor
ze mee kunt nemen. Daar ligt ons probleem echter niet. Het probleem is dat
dat voortdurend wordt benadrukt en dat vervolgens wordt gezegd dat het overgrote
deel van de mensen daar toch in blijft. Ik leg mij daar overigens niet bij
neer, want het overgrote deel van de mensen had er niet in hoeven komen –
ik denk dan aan de WAO – respectievelijk mag er in de toekomst niet
in komen. Ik blijf dan ook hameren op de geweldige klem die de armoedeval
betekent. Ik wil nog even terugkomen op de Melkertbanen van de heer Wijn.
Al die mensen hebben veel gedaan en zitten nu in een Melkertbaan. Vervolgens
zetten wij er het hek van de armoedeval omheen en daar zit men dan. Dan is
er sprake van een gebrek aan perspectief. Zo lang u dat gebrek aan perspectief
ogenblikkelijk beantwoordt met: ja maar, die mensen zijn arm en dus moeten
ze extra dingen hebben, zoals subsidies, blijven wij in hetzelfde kringetje
ronddraaien. Daar moeten wij doorheen breken. Ik daag u uit om dat samen te
willen oplossen, hoewel de keuzes dan waarschijnlijk net wat anders zullen
liggen. Dat kan vandaag niet, dus dat zal in verkiezingsprogramma's moeten
komen te staan.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Bakker hoeft niet te wachten op ons verkiezingsprogramma, want
wij lossen die problemen al jaren op met onze inkomensafhankelijke arbeidskorting.
De vraag is echter welke keuze D66 maakt. De rechtse oplossing is afschaffen
van al die inkomensafhankelijke regelingen. Dat is leuk voor de kleine groep
die kan werken, maar dat is vervelend voor de grote groep die er jarenlang
profijt van zou moeten blijven houden, omdat anders de armoede wordt vergroot.
De linkse oplossing is zorgen dat werken aantrekkelijk wordt en omdat het
ook een beetje goedkoop moet blijven, kan dat via een inkomensafhankelijke
arbeidskorting, zoals GroenLinks al jaren voorstelt. Voor welke optie kiest
de heer Bakker?De heer Bakker (D66):De heer Vendrik kan weten dat wij ook altijd voor zo'n inkomensafhankelijke
heffingskorting zijn geweest. Wij zullen de verkiezingsprogramma's straks
allemaal naast elkaar leggen. Ik zeg er wel bij dat je dat wel weer kunt stapelen,
maar dat je dan twee problemen niet uit het oog moet verliezen. Werken loont
daardoor meer, maar ga dat extra dan niet weer opvullen met allerlei regelingetjes.
Daar zijn wij echter erg goed in, 300 dagen per jaar hier. Het tweede punt
is dat u het probleem verlegt naar hoger in het inkomensgebouw. Daar knelt
het misschien minder, maar dan gaat zich wel voordoen, datgene wat u vanochtend
met de heer Crone heeft gewisseld toen het ging over de vraag of marginale
druk rondom die middengroepen niet ook heel slecht is voor mensen die willen
investeren in zichzelf, in hun vooruitgang, in scholing en dergelijke. Het
is dus niet of-of. Het gaat erom over de hele linie een redelijke marginale
druk te realiseren. Wat wij hier hebben gedaan de afgelopen zeven jaar –
daar ben ik erg van geschrokken – is uiteindelijk een positief resultaat,
met alles wat wij hebben bedacht, doen omslaan in een negatief resultaat.
Dat is het verhaal van: Melkert – Duivesteijn – Noorman = nog
steeds arm.De heer Vendrik (GroenLinks):Plus D66 dacht ik, want u heeft er acht jaar bij gezeten. U kunt echter
niet kiezen voor de inkomensafhankelijke arbeidskorting en tegelijkertijd
in mijn richting allerlei problemen opsommen die invoering daarvan onmogelijk
maken. Misschien is het veel verstandiger om de onderwijsinfrastructuur via
de openbare uitgaven te versterken, dan om dat probleem van de marginale wig
zo op te spelen alsof daar het lot van de Nederlandse kenniseconomie van afhankelijk
is.De heer Bakker (D66):Volgens mij moet het allebei. Je moet ook wat prikkels bij de mensen over
laten en niet alleen in de infrastructuur. Over die onderwijsinfrastructuur
zijn wij het snel eens. Overigens – dat zit helemaal niet in die staatjes –
die onderwijsinfrastructuur leidt ook weer tot lesgeld, die de mensen moeten
betalen uit hun vakantiegeld. Vervolgens krijgen zij dat dan, na het invullen
van heel veel formulieren, inkomensafhankelijk weer terug. Dat kan ik er dus
nog eens bovenop zetten. Dat zal ik nu niet doen, maar daarmee is het probleem
niet weggepraat.Nadat ik enthousiast was geweest over de heer Zalm, met de kanttekening
over de armoedeval, zei ik al dat voor 11 september, dus ook in de stukken
van Prinsjesdag, er de nodige tekenen waren dat het tij ging keren. De eerste
wolken aan de op zichzelf nog heldere hemel waren echt al zichtbaar. De tot
boven de 84 gestegen arbeidsinkomensquote leidt in combinatie met de verslechterde
prijsconcurrentiepositie – je kunt erop wachten – tot hogere werkeloosheid.
Daarvoor hebben we geen nieuwe crisis nodig. In de huidige situatie waarbij
de werkeloosheid nog onder het evenwicht ligt, is dat allemaal nog niet zo
heel erg. Het markeert echter wel een omslag in de voorspoed op dat punt in
de afgelopen jaren. Toen bleek dat onze gunstige prijsconcurrentiepositie
als gevolg van het matigen van de lonen en de loonkosten leidde tot een goed
draaiende economie – waardoor uiteindelijk de looneisen omhoog gingen –
paste het buitenland ons recept toe. Dat krijg je er nu van als je wereldwijd
zo te koop loopt met het poldermodel; de werkeloosheid die wij eerst hadden
geëxporteerd moeten wij nu weer importeren. Dit maakt het zoeken van
structurele oplossingen alsnog noodzakelijk.Mensen met meer spreektijd zijn al uitvoerig ingegaan op de wereldhandel;
ik zal dat niet doen. Het handhaven van hoge looneisen in de huidige situatie,
omdat dat de cijfers en rapportjes nog niet helemaal rond zijn, is onverantwoord.
Dit voorjaar versnelde de loonontwikkeling in de marktsector. De commissie-Van
Rijn heeft gezegd dat de overheidssector dit moest inhalen. Deze commissie
heeft bepleit om te belonen boven de markt om het werken in de collectieve
sector interessanter te maken. Als de marktsector vervolgens haasje-over speelt,
blijft het probleem in stand. De situatie nu is anders dan in het voorjaar,
voor maar zeker ook na 11 september. De gevolgen voor de begroting hoeven
we misschien niet te dramatiseren, maar er is wel extra reden voor terughoudendheid.
Mijn grootste zorg – anderen hebben daarnaar al verwezen – is
of we de remweg van de uitbundigheid in dit voorjaar voldoende
weten te bekorten om een gematigde loonontwikkeling zonder ontslagen te bereiken.
In dat licht heeft de opstelling van de vakorganisaties mij toch wel wat verrast.
Ik pleit niet voor het spelen van paniekvoetbal, maar een pas op de plaats
lijkt mij eerlijk gezegd wel nodig.Ik voel niet zo veel voor de suggestie om de WW-premie te verlagen. De
heer Wijn heeft in dit verband over "hun" pot gesproken. Ik verschil op dat
punt fundamenteel met hem van mening. Men moet tot loonmatiging, een beheerste
en verantwoorde loonontwikkeling, overgaan als het nodig is en niet omdat
de overheid er iets bovenop doet. Een jaar geleden heeft minister Vermeend
tijdens het najaarsoverleg 800 mln gulden geboden voor scholing. Ik weet niet
of dit bedrag ook daadwerkelijk beschikbaar is gesteld, maar die extra scholing
is er in elk geval niet gekomen. Dat soort recepten werkt niet. Men doet het
pas als het nodig is en niet omdat er wat tegenover staat.De Kamer is zowel bij de algemene politieke als bij de financiële
beschouwingen heel terughoudend geweest met extra wensen. Als er meer inzicht
is, zal bezien worden of extra wensen gehonoreerd kunnen worden. Inmiddels
heeft het kabinet prioriteiten gesteld. Voor veiligheid en terrorismebestrijding
moet voorlopig 150 mln tot 200 mln gulden uit de uitgavenreserve gedekt worden.
Daar hebben wij geen enkel probleem mee. Daarnaast moet nog een aantal problemen
worden opgelost.De heer Crone heeft een aantal dingen over de lastenkant gezegd, die mij
op zichzelf aanspreken. Op de voorstellen van de heer Van Beek inzake de motorrijtuigenbelasting
zit ik minder te wachten, maar ook die kunnen besproken worden.Er is nog een punt dat ik wil bespreken. Ik weet eigenlijk niet of het
onder de lasten of onder de uitgaven valt, of dat het uitgaven lijken maar
toch lasten zijn. Ik heb het over het langerdurend zorgverlof.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat was een belangrijke bijzin van de heer Bakker. Hij zit dus niet te
wachten op de extra verlaging van de motorrijtuigenbelasting waarover de heer
Van Beek sprak. Kan hij dat iets nader duiden?De heer Bakker (D66):De heer Van Beek heeft een voorstel gedaan, net als de heer Crone. Ook
ik heb een mening en zoals dat hoort, moet op basis van het debat worden vastgesteld
waar de meerderheden liggen. Het is in ieder geval helder dat het niet mijn
voorkeur heeft om de accijnsverhoging op 1 januari – die elk jaar plaatsvindt
en die in wezen een aanpassing is aan de stijging van de benzineprijzen –
ogenblikkelijk te compenseren met de motorrijtuigenbelasting. Op zichzelf
kan ik de redenering volgen dat dit niet een op een moet worden afgewogen,
maar het heeft nu niet mijn hoogste prioriteit. Het is echter bekend hoe het
gaat in dit huis, er wordt altijd naar meerderheden gezocht, zowel binnen
als buiten de coalitiegrenzen. Ik verklaar mij er niet faliekant tegen, maar
het zou niet mijn voorkeur hebben.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij weten hoe het gaat in dit huis. Er is echter ook een regeerakkoord,
waarin het kabinet zich vastlegt op het thema van de variabilisatie. Vindt
de heer Bakker het voorstel van de heren Crone en Verbeek niet strijdig met
die gedachte? Kan dat de D66-fractie niet verleiden tot een wat steviger opstelling?
Het is namelijk het regeerakkoord van de fractie van de heer Bakker en niet
van de mijne.De heer Bakker (D66):Ik vind dat de heer Vendrik wat zwart-wit redeneert. Op zich heeft hij
gelijk als hij zegt dat de accijnsverhoging in de plannen was opgenomen en
dus moet worden doorgevoerd, omdat het onderdeel uitmaakt van het variabilisatiebeleid.
De heer Crone stelt daar tegenover dat de variabilisatie op een wat langere
termijn moet worden bezien: op het ene moment gaan de variabele kosten omhoog,
op het andere moment moet bijvoorbeeld de motorrijtuigenbelasting bij belastingplan
weer eens wat verlaagd worden. Ik zit er uiteindelijk niet zo mee, maar als
mij gevraagd wordt of ik daar zelf opgekomen zou zijn, zeg ik "nee". Uiteindelijk
hebben wij hier echter geen van allen een meerderheid, dus wij moeten ook
zaken doen met elkaar.Voorzitter. Ik kom terug op het punt van het langerdurend zorgverlof,
in het bijzonder het palliatief verlof. Dit voorjaar heeft het debat over
arbeid en zorg plaatsgevonden, dat heeft geleid tot een aantal maatregelen.
De Kamer heeft daarna een motie ingediend – waarmee het kabinet het
in beginsel eens is, voorzover ik heb begrepen – om palliatief verlof
te regelen. Meer specifiek gaat het om het treffen van een regeling voor het
verlof voor het zorgen voor ouders, partners en kinderen die lijden aan een
levensbedreigende ziekte dan wel verkeren in een stervensfase. Dat kan op
verschillende manieren. Daar is ook bij de algemene en politieke beschouwingen
over gesproken. Het kabinet gaat zich nog beraden over de manier waarop dit
geregeld kan worden – via collectieve regelingen, fiscale regelingen
of via de AWBZ – ook op basis van een motie die toen is ingediend. Als
ik nu zeg dat ik wel op uitvoering van die motie wacht, loop ik de kans dat
het kabinet over een paar weken of een paar maanden zegt er geen geld meer
voor te hebben. Daarom wil ik dit punt nu agenderen. Dekking langs fiscale
weg vereist wellicht een lastig instrumentarium. Gedacht kan ook worden aan
het oprekken van de Wet financiering loopbaanonderbreking. Ik weet niet zeker
of dat technisch gesproken een uitgavenverhoging of dat het in wezen een ontwikkeling
aan de lastenkant is, omdat het uiteindelijk via de WW-premie wordt gefinancierd.
Misschien kan de minister daar nog een heldere exegese over geven. Hoe dan
ook, ik vind dat het kabinet dit moet regelen. De gehele Kamer vindt dat er
op het punt van palliatief verlof een tekort is in de huidige regelingen.
Het kabinet mag er uiteraard nog over nadenken, maar ik wil dit punt nu wel
onder de aandacht brengen. De voorstellen die de heer Crone heeft gedaan ten
aanzien van het ombouwen van 0,5% VPB-verlaging, in de sfeer van de zelfstandigenaftrek
of de VPB voor de kleinere bedrijven, spreken mij op zichzelf aan. Ik heb
echter de behoefte om een voorbeeld aan zijn lijstje toe te voegen, zodat
het kabinet dit kan meenemen voor de antwoorden van morgen en het belastingplan.De zelfstandigenaftrek mag men benutten op het moment dat men een eigen
bedrijf heeft of een eigen bezigheid als freelancer van tenminste 1225 uren
per jaar. Dat is lastig als iemand zwanger wordt. De zwangerschapsmaanden,
-weken en -uren tellen dan niet mee voor de genoemde 1225 uur. Wie een onderneming
heeft en daarbij gebruik maakt van de zelfstandigenaftrek, moet na een zwangerschap
dus plotseling veel meer belasting betalen. Dat is een heel vervelend cadeautje,
want de babykamer moet ook nog ingericht worden. Ik vraag dan ook om dit punt
mee te nemen. Ik heb mij laten vertellen dat dit kan voor, pakweg, 10 mln
gulden. Voor de betrokkenen is het buitengewoon lastig.Ik kom bij de uitgavenkant. Wij zouden geen extra uitgaven doen. Die bepleit
ik dan ook niet. Ik markeer echter een paar punten waar problemen liggen die
wij ofwel later in het najaar, als wij over nadere cijfers beschikken, ofwel
bij voorjaarsnota moeten oplossen.Zo is daar de maatschappelijke opvang. Ik vind dat wij steeds meer en
daarmee veel te veel signalen krijgen uit gemeenten en steden over de situatie
van dak- en thuislozen en zwerfjongen. Het aantal signalen is zo groot dat
wij daar niet omheen kunnen. Uit alle stukken, en ook uit de onderzoeken van
de VNG, blijkt dat er een financieel probleem ligt met betrekking tot de capaciteit
van de opvang. Om aan de meest urgente problemen tegemoet te komen, zou 30
mln tot 40 mln gulden nodig zijn. Ik zal niet bepleiten of voorstellen om
dit bedrag uit de uitgavenreserve voor het volgende jaar te dekken. Ik wil
het echter uitdrukkelijk genoemd hebben.Ik specificeer daarbij een nader punt. Ik noem het opvanghuis Asja in
Leeuwarden. Dat is een huis waarin jongere prostituees die het vak uit willen
worden opgevangen, gefinancierd door provincie en gemeente bij wijze van experiment.
Iedereen is er buitengewoon enthousiast over. Een en ander blijkt effectief.
Vervolgens moet men echter de deuren sluiten omdat de financiering niet structureel
is geregeld. Het gaat dan om 1 mln gulden. Zelfs als wij hier geld te verdelen
zouden hebben, had ik geen voorstel voor 1 mln gulden gedaan. Dit moet toch
te regelen zijn? Als wij allen dat signaal afgeven, dus ook de minister morgen,
kan men in Leeuwarden wellicht weer aan het werk gaan in plaats van de strijd
om het eigen bestaan te moeten voeren.De heer Marijnissen (SP):Ik ben tot tranen geroerd door de woorden van de heer Bakker. Bij de algemene
beschouwingen heb ik hierover een motie ingediend, die door D66 feilloos aan
de kant is gesmeten. Ik vind het fantastisch dat de heer Bakker het opneemt
voor deze mensen, die zijn steun verdienen. Het is echter van tweeën
een: de heer Bakker steunt deze mensen en is bereid daarvoor geld uit te trekken
of de heer Bakker zwijgt hierover. De heer Bakker benadrukt tot vier keer
toe dat wij hier niet bijeen zijn om extra geld uit te geven. Vervolgens legt
hij het weer op het bordje van het kabinet, die op dit punt al vier keer aan
het woord is geweest. Wordt het niet gewoon tijd dat hij zijn verantwoordelijkheid
neemt en met een voorstel komt? Waarom dient hij geen motie in, zodat de Kamer
kan aangeven dat de problemen in de maatschappelijke opvang opgelost moeten
worden?De heer Bakker (D66):Doelt de heer Marijnissen op Asja of de maatschappelijke omvang in zijn
totaliteit?De heer Marijnissen (SP):In zijn totaliteit. De situatie in Leeuwarden is erg, maar de situatie
in de rest van het land is ook erg.De heer Bakker (D66):Dat is evident. Dat ben ik volstrekt eens met de heer Marijnissen. Ik
vind echter dat het niet verantwoord is, gelet op de onzekerheden van het
moment, om de uitgavenreserve alvast te beleggen. Als het volgend jaar immers
heel erg tegenvalt, en wij de reserve nodig hebben voor andere dingen, is
die immers weg en komen wij in een situatie van tekorten terecht. Dat vindt
de heer Marijnissen niet erg. Ik wel. Dit houdt immers in dat kosten vooruit
worden geschoven, naar de toekomst. Daar doe ik niet meer aan mee. Dat hebben
wij gehad en dat moeten wij achter ons laten. Ik noem dit punt echter als
eerste van mijn prioriteiten. Ik vind dat het kabinet, samen met de Kamer,
hiervoor nog dit najaar een oplossing moet vinden. Wij hebben reeds afgesproken
om in november of december een debat te houden waarin dit soort zaken worden
geregeld. Ik vind de maatschappelijke opvang daarbij een buitengewoon hoge
prioriteit hebben. Je kunt het niet maken dat je het slagje minder gebruikt
om niet tegemoet te komen aan het probleem van de zwerfjongeren. Over dat
opvanghuis in Leeuwarden heb ik gezegd dat dit op sluiten staat. Het gaat
om 1 mln gulden. Dat geld moet er komen of het nu om extra geld gaat of dat
het ergens uit de plooien van minister Zalm of Borst komt. In het loop van
dit najaar moet extra dekking worden gevonden. De vraag of het extra geld
is of dat het ergens vandaan moet worden gehaald, beantwoord ik pas op het
moment dat wij daarover in november spreken.De voorzitter:Graag een iets korter antwoord op de interruptie.De heer Marijnissen (SP):Daar ben ik het mee eens. Ik moet op mijn lippen bijten als ik dit antwoord
hoor. De heer Bakker stelt het voor alsof het hier een nieuw probleem betreft.
Er is hierover gesproken bij de behandeling van de begroting verleden jaar,
bij de najaarsnota en bij de voorjaarsnota. Nu schuift hij het weer door naar
de najaarsnota. Hij heeft het over onzekere tijden. De mensen voor wie hij
in woorden opkomt, zijn mensen die hun leven lang al in onzekere tijden verkeren.
Als wij het hebben over onzekere tijden, laten wij in ieder geval de moed
opbrengen om voor die mensen dat kleine risico – de heer Bakker spreekt
over 20 mln gulden; ik meen dat het vijf keer zoveel is – op te heffen.
Laten wij de daad bij het woord voegen, boter bij de vis.De voorzitter:Maar de interrupties moeten ook wat korter.De heer Bakker (D66):Zeker, het probleem is vaker besproken. Er is ook elke keer extra geld
voor gekomen. Er is het nodige op dat punt gedaan. Het is tegelijkertijd nog
te weinig. Ik ga niet selectief winkelen en zeggen dat wij dit punt deze week
maar moeten regelen. Ik noem het niet voor niets als eerste. Ik vind dat het
kabinet en/of de Kamer in dit najaar in staat moeten zijn om de middelen daarvoor
te bestemmen. Of wij dat doen uit extra middelen of dat wij het ergens anders
op de begroting gaan zoeken, laat ik in het midden. Die ruimte moet er wel
komen.Voorzitter. Ik kom te spreken over de natuur. Mijn fractie vindt dat het
kabinet over de gehele kabinetsperiode, maar zeker tegen de achtergrond
van uitspraken die de Kamer vorig jaar, dit jaar en twee jaar geleden heeft
gedaan over de noodzaak van meer natuur, meer groen, onvoldoende invulling
heeft gegeven aan wat een vierde prioriteit was van het kabinetsbeleid. Vorig
jaar is tijdens de algemene politieke beschouwingen de motie-De Graaf ingediend,
die zegt: wij hijgen steeds achter onszelf aan als het gaat om het aanleggen
van de ecologische hoofdstructuur. De grondprijzen stijgen en moet er bijgepast
worden. Laten wij daar eens overheen springen en met een natuuroffensief komen,
zodat het met verbeelding kan worden aangelegd. Het sprak de minister kennelijk
niet tot de verbeelding, maar wel vele maatschappelijke organisaties, van
natuur en milieu tot en met de ANWB. Als de ANWB meer wegen wil, dan zie ik
deze minister veel harder lopen. Ik zie hem nog zitten aan de zijde van mevrouw
Netelenbos bij het BOR. Laat de minister zich eens enthousiast tonen voor
de groene kant van Nederland. Ik vind dat het nationaal natuuroffensief waarvoor
500 mln gulden per jaar nodig is, er moet komen. Ik kan niet aan het kabinet
vragen om dat in zijn volle omvang structureel te regelen. Er moet wel structurele
aandacht voor zijn. Het ligt wel onder het beslag van het probleem dat wij
niet weten hoe het zit. Ik kan mij ook voorstellen dat wij fors vooruitlopen
op het punt van de incidentele aandacht. Wellicht kunnen op dit punt de FES-doelstellingen
worden verbreed. Wat wij ook doen, ik vind dat er meer invulling aan moet
worden gegeven. In het najaar komen wij erop terug.Een volgend punt. Ik geneer mij eigenlijk om er weer over te beginnen.
Tegelijkertijd ben ik er vreselijk boos over. Het betreft de lokale en de
regionale omroep. De Kamer is hier anderhalf jaar geleden tot de afweging
gekomen dat het kabinet het verlies aan heffingscapaciteit die provincies
en gemeenten hadden voor de regionale en lokale omroepen, onvoldoende had
gecompenseerd. Die omroepen vervullen zowel lokaal als regionaal een heel
belangrijke informatieve taak. Vorig jaar hebben wij bij de behandeling van
de voorjaarsnota gezegd dat er extra geld voor moet komen. Dat geld was toen
niet gedekt, maar dat gold voor heel veel voorstellen op dat moment. Het kabinet
heeft die voorstellen allemaal opgepakt, uitgevoerd voor het jaar 2000 en
vrijwel allemaal meegenomen naar 2001, behalve dit voorstel. Bij de behandeling
van de najaarsnota heeft de Kamer gezegd dat dit te gek is en dat het kabinet
het alsnog moet doen via de voorjaarsnota. Het kabinet heeft dat niet gewild
en wij hebben het bij de voorjaarsnota voor de derde maal uitgesproken. Wij
hebben toen structureel gedekt voor 2001 en de jaren daarna. Vervolgens wil
het kabinet de dekking afnemen en eerst nog eens een onderzoek doen.Dat wordt mij te gek. Het grenst echt aan minachting van het parlement.
Als begrotingswetgever kwamen wij tot de conclusie dat er op een bepaalde
manier gedekt moet worden. Dat was niet zo maar een leuke politieke wens.
Wij hebben die dekking aangewezen en gesteld dat het een structureel deugdelijke
dekking is. Drie keer hebben wij die afweging gemaakt. Ik heb ook geen zin
om het voor een tweede keer te dekken, want dat is al gebeurd. Wij gaan elkaar
niet bezighouden. Straks bij de onderwijsbegroting, de najaarsnota of de voorjaarsnota
kan ik dit punt wel weer aan de orde stellen, maar wat zijn wij dan aan het
doen? Het gaat om bedrijven die hun informatieve taak in de gemeenten en in
de regio's heel serieus nemen, maar dat lijkt het kabinet om de een of andere
reden niet te willen erkennen. Hoewel ik hier nu minister Zalm erop aanspreek,
moet ik natuurlijk ook staatssecretaris Van der Ploeg erop aanspreken. Ik
vind het echt een probleem, omdat het niet een kwestie is van zomaar een motie
niet uitvoeren, want daar heeft het kabinet uiteindelijk het volle recht toe.
Als de Kamer hier echter meermaals tot een conclusie komt, dan past het niet
die zomaar vrolijk terug te draaien.De brief van het kabinet over de extra investeringen in schoolgebouwen
heb ik grotendeels al behandeld in het interruptiedebat met de heer Crone.
Er was wel een punt, maar staatssecretaris Adelmund zei dat zij een overeenkomst
moest sluiten met de gemeenten, opdat die er ook in investeren. Dat was wel
een reden om het eerder te doen. Tegelijkertijd leidt dat ertoe dat dit onderwerp
onttrokken wordt aan de totale afweging waarin het kabinet, dus niet de Kamer
via moties, alvast voor de voorjaarsnota gaat voorsorteren wat daar op de
plank ligt. Het wordt onttrokken aan de jaarlijkse afweging, want bij de voorjaarsnota
kun je niet meer tegen de gemeenten zeggen dat de 100 mln gulden er bij nader
inzien toch niet komen. Het is ook een open uitnodiging aan alle andere ministers
en staatssecretarissen om hetzelfde te doen. Zij kunnen een deal sluiten met
deze of gene, zoals mevrouw Netelenbos met een aantal maatschappelijke organisaties
over het BOR. kabinet en Kamer kunnen daarmee voor het blok worden gezet.
Ik vind dat een vlekje op de begrotingsdiscipline van de minister. Als hij
er anders tegenaan kijkt, moet hij dat morgen maar uitleggen. Hij kan het
nog wegpoetsen, want het zou zo lelijk staan bij het standbeeld waarover ik
aan het begin van mijn betoog sprak.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. De heer Bakker schat de budgettaire onzekerheden kennelijk
zo hoog in, dat hij het initiatief van de linkse fracties op het punt van
het natuuroffensief nu niet hard wil spelen. Dat vind ik jammer, want het
wordt hoog tijd dat het kabinet al die moties een keer uitvoert, met een echte
impuls voor 2002. Die is er niet gekomen, zoals de minister-president uiteindelijk
toegaf. Als die budgettaire onzekerheden zo groot zijn, is het misschien aardig
om van de fractie van D66 te vernemen welke orde van grootte de bedragen hebben
en welke oplossing de heer Bakker zich voorstelt. Anders gaat dit debat wel
heel erg van onzekerheid over naar niksigheid.De heer Bakker (D66):Nee, nee! Voor al het budgettaire beslag, aan de uitgavenkant, geldt de
onzekerheid van 19 september ook nu nog. Laten wij nu verstandig zijn en terughoudendheid
betrachten. Vervolgens noem ik net als alle collega's een aantal prioriteiten,
waarvan wij vinden dat zij belangrijk zijn. Ik heb er aan de uitgavenkant
twee genoemd: maatschappelijke opvang en natuur. De heer Vendrik heeft groot
gelijk dat hij voor 2002 hom of kuit verlangt. Dat ligt nu onder het beslag
van de parapluopmerking, dat wij op dit moment de knoop niet moeten doorhakken.
Ik vind wel dat wij later dit jaar moeten bezien op welke manier wij beter
aan de verlangens tegemoet kunnen komen. Dat kan ofwel structureel ofwel via
FES dan wel incidenteel. Dit moet niet via 100 mln gulden om
op de grondprijzen in te lopen; dat moet met enige verbeelding gebeuren, zodat
wij voort kunnen tot bijvoorbeeld de volgende formatie, als daarover nadere
besluiten zijn genomen. U zult het met mij eens zijn, dat wij daar niet inéén
klap 0,5 mld gulden voor kunnen reserveren. Ik ben het wel volkomen met u
eens, als u zegt dat daar volgend jaar een serieus begin mee moet worden gemaakt.
Dat is aan de orde over ongeveer zes weken.De heer Vendrik (GroenLinks):Er is dit jaar nog maar één gelegenheid waarop wij op incidentele
basis iets voor natuur kunnen doen, en dat is wanneer de najaarsnota aan de
orde is. Dat is echter geen structureel geld, omdat het over de begroting
voor 2001 gaat en niet die voor 2002. Geeft de heer Bakker hiermee aan dat
hij van het kabinet een aangepaste miljoenennota verlangt opdat hij daar nog
dit jaar over kan spreken? Hoe moet ik het zien? Anders moet het wachten tot
de voorjaarsnota.De heer Bakker (D66):Ik zeg het anders. De najaarsnota staat sowieso op de agenda. Onder anderen
mijn fractievoorzitter heeft bij de algemene politieke beschouwingen gezegd:
het is te onzeker en wij wachten eerst nadere cijfers af. Welnu, die cijfers
komen begin november met wellicht een conclusie van het kabinet. Op basis
daarvan willen wij een nadere afweging maken die wij anders op Prinsjesdag
hadden gemaakt inzake 2002. Ik laat nu in het midden of in onze agenda de
afwegingen precies bij de najaarsnota vallen of misschien eerder. Immers,
daarbij spelen andere agendafactoren een rol. Het is mijn opvatting dat 2002
na deze financiële beschouwingen bij uitzondering niet is afgedaan en
later dit najaar van een nadere afweging moet worden voorzien. Dit staat los
van de afwegingen in de najaarsnota; die gaat immers over 2001. Wij moeten
dan knopen doorhakken.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijn conclusie is dat de heer Bakker met mij aanstuurt op een tweede rondje
algemene financiële beschouwingen ergens diep in het najaar. Dat doet
mij deugd.De heer Bakker (D66):Precies. De vraag is hoe je het noemt en in welke vorm je het debat giet.
Ik ben het helemaal met u eens als u zegt dat er een nadere afweging moet
worden gemaakt.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Een schildpad kan wel 100 jaar oud worden, dit vanwege zijn
schild. Maar hij kan alleen vooruit komen als hij zijn nek uitsteekt. En daar
gaat het mij om. Beleid, budgettaire normen etc. zijn nodig om weer een begrotingsjaar
of zelfs een regeerperiode op een goede manier door te komen. Je komt echter
pas vooruit, wanneer je je nek durft uit te steken.Doordat de twee paarse kabinetten krampachtig vasthielden aan de Zalmnorm
ging de kop steeds verder onder het schild. De Zalmnorm is een goede norm
geweest, maar het kan onmogelijk worden volgehouden dat een degelijke norm
inzake de financiële staatshuishouding voor nu en altijd samenvalt met
de Zalmnorm. Er kan met eenzelfde, evenzogoed degelijke systematiek, gekozen
worden voor investeringen in de samenleving in plaats van lastenverlichting.
Wat het zwaarst is, moet het zwaarste wegen. De norm van Paars is een dogma
geworden en dat belet meer en meer dat de samenleving ook echt vooruit komt.Paars kreeg zeven jaar financieel-economische voorspoed. Ik zeg "kreeg",
omdat voorspoed zich niet laat afdwingen, zelfs niet met solide beleid. Wel
kan een periode van voorspoed goed of slecht worden benut. En Paars heeft
dat goed gedaan. Er zijn best kantekeningen te maken bij het paarse financiële
beleid, maar de eindbalans opmakend wil ik graag gezegd hebben dat Paars in
financieel-economisch opzicht de wind in de rug goed heeft gebruikt.Als het echter gaat over de onderhavige begroting moet ik zeggen: in het
verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Deze opmerking
wordt na 11 september meer serieus genomen dan daarvoor. Het kabinet trekt
200 mln gulden uit voor maatregelen die direct te maken hebben met de aanslag
in Amerika. Het is te vroeg om te beoordelen of dat voldoende zal zijn en
welk deel daarvan een structureel karakter krijgt. Verder is het van belang om bij de beoordeling van wat na de aanslagen
in Amerika aan extra geld nodig is, te weten hoe de regering denkt om te gaan
met schade die als gevolg van de crisis is ontstaan. Ik denk bijvoorbeeld,
maar zeker niet alleen, aan plotselinge terugval van het aantal vliegreizen
en de financiële gevolgen daarvan. Zal de regering alle maatschappijen
de helpende hand toesteken? En hoe beoordeelt zij de situatie in de luchtvaart
en welke beleidsmatige consequenties trekt zij daaruit? Ik doel bijvoorbeeld
op het investeringsniveau in de luchthaven. En wat vindt de regering van de
ruimte die de Europese Commissie lijkt te bieden voor hulp die in andere landen
aan nationale luchthavens wordt verstrekt? Als dat een geaccepteerde tendens
wordt, kan de nationale motor wel eens een nationale molensteen worden. Graag
een reactie.In dat licht heb ik nog een ander punt. De enorme duikeling van de aandelenkoersen
veroorzaakt economische onrust en draagt bij aan de instabiliteit. Deze daling
zorgt voor een waardevermindering van het belegd vermogen, hetgeen bijvoorbeeld
een dreiging kan inhouden voor de opgebouwde pensioenzekerheden. Pensioenverzekeraars
in Nederland hebben een aardige buffer, maar wanneer de aandelenmarkt structureel
op dit lage niveau blijft, zullen daar gaten vallen. Het is niet zozeer dit
enkele aspect dat mij zorgen baart, als wel de cumulatie van zaken. Wil de
minister daar eens een beschouwing aan wijden?Ik wil dit nog wel breder trekken en daarbij kan het KPN-drama als voorbeeld
dienen. Paars wilde de overheid op veel punten doen terugtreden. Gaat het
echter fout, dan komt de overheid toch weer in beeld om de boel overeind te
houden. Te denken valt aan de nationale luchthaven en het landelijk telefoonkabelnet.
In Engeland wordt zelfs het spoor weer gerenationaliseerd. Daar moeten toch
lessen uit getrokken worden?De groei van de arbeidsproductiviteit is dit jaar volledig weggevallen.
Nu zegt arbeidsproductiviteit op zichzelf niet alles – misschien is
de extreem hoge arbeidsproductiviteit wel de belangrijkste oorzaak van ons
WAO-drama – maar deze vormt wel een belangrijke bron van de snelle klim op de welvaartsladder. De recente welvaartsverbetering is met
name te danken aan de grote toestroom van vrouwen op de arbeidsmarkt. De miljoenennota
maakt duidelijk dat het kabinet wil stimuleren dat nóg meer vrouwen
de arbeidsmarkt betreden. Maar vrouwen lijken meer en meer anderhalve baan
per gezin als uitgangspunt te nemen en tonen hoegenaamd geen bereidheid daarop
een verdere inbreuk toe te staan. Dat dwingt tot een trendbreuk in de ontwikkeling
van de arbeidsproductiviteit, zeker met het oog op de vergrijzing van de beroepsbevolking.Het is dan ook veel beter om bij stimuleringsmaatregelen niet het geslacht,
maar de leeftijd als uitgangspunt te nemen. Mensen zullen, gemiddeld genomen,
langer moeten deelnemen aan het arbeidsproces dan nu het geval is. De ChristenUniefractie
wil dan ook, in plaats van een tijdelijke belastingkorting voor vrouwen wanneer
zij de arbeidsmarkt betreden, de algemene belastingkorting voor oudere werknemers
verhogen. Dat lijkt ons effectiever, beter en rechtvaardiger. Graag een reactie
van de minister hierop.Al eerder uitte ik mijn zorgen over de ontwikkeling van het inflatiepeil.
Bij de geraamde inflatie van 2,5% lijkt de wens de vader van de gedachte.
De minister sprak voortdurend geruststellende woorden, maar vooralsnog komt
daar niet veel van uit. De laatste berichten op dat punt stellen opnieuw niet
gerust. Daar komt nog bij dat de invoering van de euro en de daarmee gepaard
gaande omprijzing – wat daar ook over gezegd is – opnieuw tot
een verdere toename van de inflatie kan leiden. Niets is zeker en zeker dat
niet. Nederland als freerider in Europa, op eenzame hoogte wat het inflatiepeil
betreft: hoe lang kan dat nog duren? In de troonrede werden maatregelen gesuggereerd,
maar nergens wordt duidelijk welke. Wil de minister dat nu eens expliciet
maken? De minister zal toch de gedachte niet willen doen postvatten dat hij
niet méér kan dan slechts de armen wanhopig in de lucht steken?Mede in dat licht staan wij kritisch tegenover de voorgestelde verlaging
van de vennootschapsbelasting. Dit is vanuit concurrentieoverwegingen in Europees
perspectief een onnodige maatregel. Ons belastingklimaat is al heel lang één
van de vestigingsfactoren die ons land een sterke concurrentiepositie geven.
Deze maatregel kan gemakkelijk bijdragen aan een Europese race naar de bodem.
Zeker als daar nog de suggestie bij wordt gevoegd dat die tariefsverlaging
slechts een bescheiden begin is, waarop meer moet volgen. Dat signaal lijkt
mij ongewenstDe belastingverlaging voor bedrijven bedroeg onder Paars I en II 5,25
mld euro. Eerlijkheidshalve moet daarbij worden opgemerkt dat 4 mld daarvan
werkgelegenheidsmaatregelen waren. Ook is sinds 1995 de vennootschapbelasting
al herhaaldelijk stapsgewijze verlaagd. Belastingconcurrentie is echter slechts
één aspect. Zo is bijvoorbeeld ook de collectievevoorzieningenconcurrentie
belangrijk. De indicatoren van Lissabon laten dat ook wel zien. De totale
mix maakt het vestigingsklimaat in Nederland tot één van de
aantrekkelijkste ter wereld. Wij hebben de verlaging van de vennootschapsbelasting
dan ook helemaal niet nodig. Als we al willen denken aan reductie in het fiscale
circuit, dan werkt verlaging van de inkomstenbelasting sneller door dan verlaging
van de vennootschapsbelasting. Zo'n verlaging heeft ook nog eens een positief
koopkrachteffect en dat kan tot loonmatiging stimuleren.De overschotten van de sociale fondsen blijven voor mij een punt van aandacht.
Het enige wat het kabinet op dat punt meldt, is de relatief marginale verlaging
van de premie. De minister wekt zoetjesaan de schijn de enorme premiepotten
eigenlijk wel aangenaam te vinden; ze flatteren immers prachtig de EMU-schuldquote.
Of doe ik de minister daarmee onrecht?De minister zegde mij eerder een integrale notitie toe, waarin wordt ingegaan
op de vraag wat er op de langere termijn met de sociale premies moet worden
gedaan. We wachten die notitie natuurlijk af, maar ik doe nu al de suggestie
om te pogen met de sociale partners tot afspraken te komen, waarbij een substantiële
premieverlaging kan worden uitgeruild tegen een stevige toezegging aangaande
loonmatiging. Zo'n afspraak zou in het najaarsoverleg gemaakt kunnen worden.
Wil de minister eens op deze suggestie reageren? Over de ecologische hoofdstructuur en het natuuroffensief is zojuist wat
gezegd. We houden de Partij van de Arbeid, maar zeker ook D66 aan hun afspraak
om daaraan naast het najaarsoverleg wat te doen.Nederland besteedt 0,7% van het BBP aan ontwikkelingssamenwerking. Het
is een van de weinige landen die zich aan de afspraak houdt. Is de minister
bereid zich in de internationale fora waarbinnen hij zich beweegt actief in
te zetten voor naleving van de internationaal afgesproken norm? Tijdens de
Europese top in Göteborg is dit VN-streefcijfer voor de ODA bevestigd,
maar het totaal aan ODA in reële termen is de afgelopen tien jaar alleen
maar teruggelopen. Kan de minister ons toezeggen dat hij niet moe zal worden,
dit onderwerp elke keer weer aan de orde te stellen?Als het om het gezin gaat, blijft de miljoenennota erg stil. De ontwikkeling
van de koopkracht van gezinnen met kinderen doet het in vergelijking met die
van gezinnen zonder kinderen niet goed. In vergelijking met andere Europese
landen scoren we ook niet goed. De uitgaven die het volgen van onderwijs met
zich brengen, betekenen een grote financiële last voor gezinnen. De fractie
van de ChristenUnie vindt het daarom belangrijk de last die de hoge kosten
voor onderwijs op gezinnen legt, te verlichten door middel van een verlaging
van het lesgeld.We hebben voor zo'n maatregel nog een argument. Artikel 13 van het internationale
verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten bepaalt dat het secundair
onderwijs door geleidelijke invoering van kosteloos onderwijs algemeen beschikbaar
en voor allen toegankelijk dient te worden gemaakt. Bij de behandeling van
de WTOS afgelopen januari hebben wij over dit artikel de degens gekruist met
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Uiteraard is kosteloos
algemeen beschikbaar onderwijs niet van de een op de andere dag te realiseren.
Het verdrag spreekt daarom ook van een geleidelijke invoering. Nederland is
bij het verdrag echter al tweeëntwintig partij en de kosten voor onderwijs
zijn in plaats van af- toegenomen. Als Nederland haar verdragsverplichting
serieus wil nemen, zal er wat moeten gebeuren aan de hoge kosten
die het secundair onderwijs met zich brengt. Verlaging van het lesgeld is
een noodzakelijke stap in die richting. Graag een reactie. Zonodig kom ik
hierop in tweede termijn terug.De fractie van de ChristenUnie maakt bezwaar tegen het steeds groter wordende
bedrag dat vanuit de algemene middelen wordt ingezet voor kinderopvang. Op
die weg voortgaan vindt mijn fractie, zo gaven we bij de algemene beschouwingen
al aan, opdringerig kabinetsbeleid. Daarbij treedt de overheid op een gebied
van verantwoordelijkheden waar ze niets te zoeken heeft. Hoe ouders de opvoeding
en zorg voor kinderen vormgeven, is hun zaak, niet die van de overheid. Wel
kan zij ouders voor hun taak toerusten en ze ondersteunen, maar dan moet zij
zich tot alle ouders richten en niet slechts tot een bepaalde categorie. De
ChristenUnie bepleit al lang echte keuzevrijheid voor ouders en zij wenst
daarom dat de middelen die nu ten goede komen aan het financieren van de kinderopvang,
worden verstrekt via een zogenaamd kindgebonden budget. Dan hebben alle ouders
de keuze of ze de via die route verstrekte middelen aanwenden om hun kinderen
in de opvang te plaatsen dan wel of zij deze middelen willen zien als een
compensatie voor gederfde inkomensmogelijkheden wanneer zij de opvoeding van
de kinderen zelf ter hand nemen.Nog een korte opmerking over de douane. We komen daar later dit jaar immers
nog over te spreken. Het is in het licht van de bestrijding van het terrorisme
denkbaar dat we, bijvoorbeeld met intensivering van het mobiele toezicht,
de binnengrenzen toch weer meer in de gaten gaan houden. Moeten we niet vaststellen
dat we op dit vlak wat te optimistisch zijn geweest? Vanmorgen heb ik de brief
gezien die wij kregen naar aanleiding van vragen van de commissie voor Financiën
hierover. Die geeft op deze vraag eigenlijk geen antwoord. Wil het kabinet
de Kamer een notitie doen toekomen waarin breder op de materie wordt ingegaan?
Graag krijg ik deze notitie voor de behandeling van het beleidsplan dat we
jaarlijks in de Kamer bespreken.Ik rond af. Zeven jaar Paars beleid was in financieel opzicht succesvol.
Daarvoor verdient met name deze minister complimenten. Maar, zoals gezegd:
in het verleden behaalde resultaten bieden geen garanties voor de toekomst.
De wind in de rug is weggevallen. Wegduiken onder het succes van de afgelopen
jaren kan veilig lijken, maar willen we echt verder komen dan moet, net als
bij de schildpad, de nek worden uitgestoken. De fractie van de ChristenUnie
hoopt dat deze minister de uitdaging wil aangaan.De (algemene) beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Hiermee zijn we gekomen aan het eind van de eerste termijn van de kant
van de Kamer. Wij krijgen morgenvroeg antwoord van de bewindspersonen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-517-528.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl