Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 2381-2390

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 32, pagina 2381-2390

05-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28000-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2381-2390
Presentie en opening (woensdag 5 december 2001)Pagina 2357-2357
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2362-2380
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 5 december 2001)Pagina 2390-2391
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 november 2001 over het huurbeleidPagina 2359-2361
Regeling van werkzaamheden (woensdag 5 december 2001)Pagina 2380-2381
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 november 2001 over het landenbeleidPagina 2357-2359
Noot 1 (zie blz. 2362): Schriftelijke antwoorden van de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2392-2408

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2002 (28000 XVI).De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Vliegenthart:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de Kamer voor de waarderende woorden die
aan mijn adres zijn uitgesproken, voor de "voorzichtige complimenten", zoals
mevrouw Arib het noemde. Ik wil die complimenten ook voorzichtig in ontvangst
nemen. Natuurlijk ben ik blij met die waardering, maar het is net als met
een sportwedstrijd: je moet niet juichen voor het laatste fluitsignaal heeft
geklonken. Bij mij zullen de zorgen natuurlijk niet weg zijn voordat de problemen
ook écht zijn opgelost. Door de woordvoerders is het met eigen woorden
gezegd: we zijn op de goede weg, maar we zijn er nog niet; er zijn nog stevige
stappen nodig.Voorzitter. Ik begin met twee hoofdpunten die in alle bijdragen aan deze
discussie naar voren zijn gekomen: de omslag van het aanbodgereguleerde stelsel
naar het vraaggestuurde stelsel en de aanpak van de wachtlijsten. Later kom
ik op het thema jeugd.Het leidend beginsel van de AWBZ-modernisering is het veranderen van het
centrale aanbodgereguleerde systeem naar een decentraal vraaggericht systeem
waarbij de vraag van de burger, de klant, de zorgvrager, uitgangspunt is.
Dit uitgangspunt wordt breed onderschreven. Natuurlijk werken wij hier al
langere tijd aan. Ook onder Paars 1 zijn daarvoor de eerste, voorzichtige
stappen gezet. Ik denk hierbij aan de invoering van de integrale indicatiestelling,
de voorzichtige introductie van de PGB's en de zorg-op-maatregelingen die
veel meer flexibiliteit in de uitvoering van de AWBZ mogelijk moesten maken.In deze kabinetsperiode wordt er veel verder gegaan met de modernisering
in de richting van het meer vraaggestuurde systeem. In feite moet deze omslag
op alle niveaus en in alle aspecten van het stelsel van de AWBZ en de uitvoeringswetten
plaatsvinden. De heer Blok heeft terecht gesteld dat vraagsturing complexer
is dan een optelsom van de individuele, functionele zorgaanspraken. Je zou
kunnen zeggen dat op het niveau van de wettelijke aanspraken wijzigingen moeten
worden aangebracht, van de instellingsgebonden definiëring van de wettelijke
aanspraken in de richting van de geflexibiliseerde aanspraken en uiteindelijk
een multifunctioneel omschreven systeem.Voorzitter. Op dit punt zou ik willen opmerken dat de Kamer niet meer
gesproken heeft over de voorhang van de AMvB die de volgende week afloopt.
Ik heb een aantal schriftelijke antwoorden gegeven op vragen die door de Kamer
zijn gesteld. Ik hoop dat ik uit het feit dat hierover niet meer is gesproken,
mag afleiden dat wat de Kamer betreft die AMvB van kracht kan worden, zodat
wij de flexibilisering weer een stap verder kunnen brengen. Verdere vereenvoudiging
wordt mogelijk doordat de afzonderlijke ITZ-regeling in de thuiszorg kan worden
opgeheven. Dit leidt weer tot meer eenvoud.Een volgend punt is de indicatiestelling. Ook hier geldt: niet meer in
termen van het beschikbare zorgaanbod van de instellingen. Neen, het gaat
erom, de zorgvraag van de cliënt als uitgangspunt te nemen en na te gaan
welke functies men nodig heeft zodat mensen vervolgens zélf kunnen
kiezen op welke wijze daaraan invulling moet worden gegeven. Men kan gebruik
maken van het PGB; men kan kiezen voor zorg in natura. Op die manier kan meer
inhoud worden gegeven aan de keuzevrijheid van de cliënt.Een ander belangrijk element in die omslag in de richting van vraagsturing
is de zorgplicht van de verzekeraar. Het herstel van het verzekeringskarakter,
ook naar aanleiding van rechterlijke uitspraken, vergt een versterking van
de verzekeraarsfunctie, zodat daaraan werkelijk inhoud kan worden gegeven.
Dit is een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot een meer decentraal vraaggericht
stelsel.Voorzitter. Het gaat dus om de voorwaarden die het stelsel dient te bieden
opdat de klant uiteindelijk meer keuzevrijheden heeft – dat betekent
méér aanbieders, PGB, zorg in natura – en het gaat erom
dat de schaarste wordt opgeheven. Immers, als er schaarste is, kan men niet
kiezen.Een volgend belangrijk element wordt gevormd door de samenhang en de afstemming
met andere domeinen. Mevrouw Van Blerck heeft een opmerking in algemene zin
gemaakt over het tweede compartiment en de ten aanzien daarvan optredende
veranderingsprocessen. Zij onderstreept dat er sprake dient te zijn van een
zorgvuldig transformatieproces. Die opmerking geldt in principe natuurlijk
evenzeer voor de modernisering van de AWBZ.Zicht hebben op de vraag naar zorg, op de behoefte aan zorg en op de ontwikkelingen
daarbij is cruciaal om gericht beleid te kunnen ontwikkelen. De heer Blok
vroeg of het wel zinvol is, precies de vraag te onderzoeken, omdat die nogal
veel variatie vertoont. Op zichzelf heeft hij daarin gelijk, maar het antwoord
op deze vraag is eigenlijk al door de heer Buijs gegeven, want inzicht in
de vraag, in maatschappelijke ontwikkelingen die daarop van invloed zijn,
is natuurlijk noodzakelijk om, om prognoses te kunnen maken.De heer Blok (VVD):Bij het in kaart brengen van de zorgvraag ging het mij er vooral om, waar
je dat zou doen; op een centrale plek, bijvoorbeeld het zorgkantoor, of bij
al die verschillende aanbieders van zorg, die er in een ontkokerd stelsel
een eigen inschatting van maken.Staatssecretaris Vliegenthart:Inzicht in de vraag naar zorg zal natuurlijk in de eerste plaats ontstaan
bij de indicatieorganen die vaststellen wat de behoefte aan verzekerde zorg
is. Dat wordt daar geregistreerd. En omdat de zorgkantoren op grond van de
AWBZ een zorgplicht hebben die inhoudt dat zij voldoende zorg contracteren om aan de vraag te kunnen voldoen, moeten zij daar natuurlijk inzicht
in hebben. Sommige mensen zullen er de voorkeur aan geven, de zorg waarvoor
zij een indicatie hebben gekregen, zelf te regelen met het persoonsgebonden
budget, maar er zijn grote groepen verzekerden, bijvoorbeeld ouderen, die
het prima vinden als het goed geregeld kan worden door de verzekeraar, het
zorgkantoor en de instellingen waarvan zij gebruik willen maken.De heer Blok (VVD):Maar dan ontstaat er een interessante situatie. Het zorgkantoor begroot
bijvoorbeeld dat er 2000 bedden nodig zijn, terwijl de instellingen bij hun
eigen planning uitkomen op 2500 bedden. Wat doet men dan?Staatssecretaris Vliegenthart:Ik denk dat het andersom werkt. De verzekeraar zal uiteindelijk de zorg
vergoeden voorzover die geleverd wordt aan degenen die er op grond van hun
verzekering aanspraak op kunnen maken. Tot nu toe werden op rijksniveau de
budgetten gebaseerd op een inschatting van de behoefte aan bedden, niet minder,
maar vooral ook niet meer. In de nieuwe situatie zal de contracteerfunctie
van de verzekeraar vele malen belangrijker worden, omdat die in zijn beleid
vorm moet geven aan de zorgplicht die hij op grond van de AWBZ heeft. De verzekeraar
moet voldoende zorg contracteren om zijn verzekerden van zorg te kunnen voorzien,
dus de verantwoordelijkheid komt in het nieuwe systeem veel meer bij de verzekeraar
te liggen. Dit willen wij ook allemaal: herstel van de verzekeringsfunctie.Voorzitter. De heer Blok en anderen hebben gesproken over de regionalisering.
Ik heb de indruk dat sommige leden van de Kamer een verkeerd beeld hebben
van dit begrip. Er werd bijvoorbeeld gesproken van regionale planning. Dit
doet mij een beetje denken aan het klassieke beeld van planning op basis van
een overeengekomen geldstroom of wat dan ook, maar het is de bedoeling om
bij het contracteerbeleid veel meer uit te gaan van de behoefte. Het klassieke
idee van planning geeft derhalve niet de manier aan waarop het in de toekomst
zal gaan. Dat neemt niet weg dat de verzekeraars vanuit hun juridische zorgplicht
wel moeten anticiperen op de vraag en moeten zorgen dat er voldoende zorg
gecontracteerd is.Wat betreft het begrip vraagsturing en de mate waarin de verschillende
functies...Voorzitter. De microfoon lijkt mij niet geheel in orde.De voorzitter:Ik verzoek de staatssecretaris haar betoog even te onderbreken, zodat
wij iemand kunnen laten komen om het euvel te verhelpen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter. De overheid heeft bij vraagsturing de verantwoordelijkheid
om te beoordelen wat nodig is. Misschien is het in een systeem gebaseerd op
vraagsturing nog wel belangrijker dat een aantal ontwikkelingen geëxpliciteerd
wordt dan in een systeem van aanbodplanning. Daarbij wordt namelijk impliciet
de visie op wat nodig is, verdisconteerd in het aansturen van het realiseren
van die voorzieningen. Op het moment dat die centrale sturing er dus niet
meer is, zul je beter in beeld moeten brengen wat er eigenlijk nodig is en
welke partijen hun verantwoordelijkheid moeten nemen om te zorgen dat de verschillende
facetten op een goede manier op elkaar worden afgestemd. De beste illustratie
van dat punt is eigenlijk de discussie over het scheiden van wonen en zorg.
Naar de mate waarin wij minder klassieke intramurale voorzieningen hebben
waarin al die functies integraal worden aangeboden aan de cliënt en zij
meer afzonderlijk worden georganiseerd, gaat het erom hoe de afstemming en
samenhang weer tot stand komen. Een deel van de kosten wordt dan uit de AWBZ
gefinancierd, maar ook woningbouwcorporaties en andere instellingen moeten
daarbij hun verantwoordelijkheid nemen. Mensen moeten uiteindelijk wonen en
in hun woning daadwerkelijk de zorg krijgen die zij nodig hebben.De discussie over de regiovisie gaat niet over een klassiek planningsinstrument
waarmee je vaststelt hoeveel bedden er nodig zijn. Het gaat om het in kaart
brengen van de behoefte, de ontwikkelingen die er spelen en de betekenis daarvan
voor de toekomst. Wanneer het aantal mensen dat lijdt aan dementie de komende
jaren toeneemt, heeft dat ingrijpende gevolgen. Dan zul je moeten bekijken
hoe je vanuit de verschillende aspecten van het maatschappelijk leven op een
goede manier daarop inspeelt, zodat er een sluitend voorzieningenniveau tot
stand komt waarop men indien nodig een beroep kan doen. In zo'n vraaggestuurd
systeem zal er dus op een andere manier moeten worden ingespeeld op die behoefte.
De samenhang tussen functies blijft natuurlijk zeer belangrijk. Bovendien
biedt het instrument regiovisie ook de mogelijkheid voor bijvoorbeeld cliëntenorganisaties
om in te spelen op die beleidsmatige discussie, zodat men kan laten weten
wat men belangrijk vindt voor de toekomst.Voor alle helderheid wil ik hetgeen mevrouw Arib al gezegd heeft in haar
interruptie op de heer Blok bevestigen. Als een verzekerde zorg wil ontvangen
in een andere regio dan de zorgkantoorregio waar hij of zij woont, dan kan
dat. Zorgkantoren hebben daarover onderling afspraken gemaakt. Mensen moeten
terechtkunnen waar zij willen. In die zin is er dus de vrijheid voor de cliënt
om te kiezen voor de zorgaanbieder van zijn of haar voorkeur. Er kan natuurlijk
schaarste zijn, een gebrek aan plekken, maar het fundament blijft dat men
moet kunnen kiezen.De heer Rouvoet en de heer Van der Vlies hebben een pleidooi gehouden
voor een landelijke regeling voor instellingen met een levensbeschouwelijk
karakter. Het afscheid nemen van de centrale aanbodregulering door de overheid
betekent dat op het moment dat er voldoende vraag is naar instellingen van
de signatuur waarover zij spreken, die zorg kan worden gecontracteerd door
de verzekeraar of het zorgkantoor. Dat wordt echter niet op voorhand door
de overheid vastgelegd in een planningssysteem. De behoefte is dus leidend.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat is duidelijk. Bij een aantal voorzieningen zie je echter dat als je
het alleen regionaal bekijkt, er niet in elke regio apart voldoende vraag
is. Is het daarom niet verstandig om voor bepaalde typen voorzieningen te
accepteren dat Nederland niet groot genoeg is om die in elke regio te hebben
en in die gevallen het hele land als één regio te beschouwen?
Kan dat worden meegenomen in het beleidskader, als onderdeel van het wetsvoorstel WEZ waarnaar wordt verwezen?Staatssecretaris Vliegenthart:Je stelt dan in feite vast dat er voldoende behoefte is aan de desbetreffende
functies. Het kan daarbij gaan om landelijke specialistische functies, waarbij
met elkaar kan worden afgesproken dat daarvoor contracten kunnen worden afgesloten.
Maar nogmaals, dit is een overgangssituatie, die samenhangt met de stelseldiscussie.
Als de uitvoering van de AWBZ en het tweede compartiment in elkaar worden
gehaakt, is het perspectief anders, omdat er dan geen regionale zorgkantoren
meer zijn.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat is mij duidelijk. Maar juist omdat we ons in een overgangssituatie
bevinden, is het vaak zo lastig, omdat we zowel met de Wet exploitatie zorginstellingen
(WEZ) als met de stelselherziening bezig zijn. Intussen staat een aantal zaken
al op de rails. Begrijp ik u goed dat de bovenregionale voorzieningen –
in brede zin, dus niet alleen identiteitsgebonden voorzieningen – nadrukkelijk
terugkomen bij de bespreking van het beleidskader en de WEZ als zodanig? Dan
moet je immers goede afspraken maken over de financiering.Staatssecretaris Vliegenthart:Dat klopt.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik kom nog terug op de regiovisie. Vorig jaar is door mevrouw Dankers
van het CDA, ondersteund door de meerderheid van de Kamer, een motie ingediend,
waarin wordt aangegeven dat de indieners niet veel voelen voor de regiovisie.
Als ik de staatssecretaris hoor, is er niets veranderd in haar standpunt.
Wat is er dan eigenlijk met de motie gebeurd?Staatssecretaris Vliegenthart:De functie van de huidige regiovisie is niet vergelijkbaar met het klassieke
planningsinstrument dat de regiovisie vroeger was. De regiovisie heeft een
functie voor het in beeld brengen van de vraag, de ontwikkelingen die daarop
van toepassing zijn en het beschikbare aanbod, zodat het zorgkantoor en de
verzekeraar kunnen zien wat er nodig is aan meerzorg om knelpunten op te lossen.
Anderzijds is het, juist met de scheiding van functies waarover we in het
kader van de modernisering AWBZ spreken, van belang dat de afstemming met
wonen, welzijn en dienstverlening op een goede manier tot stand komt. Ook
voor die andere sectoren is het van belang, tot een instrumentarium te komen
waarin zaken op elkaar worden afgestemd. We komen nog te spreken over wat
er in de toekomst nodig is aan aangepaste woningen. Het is goed als wij op
regionaal niveau die verschillende aspecten in samenhang in beeld brengen.
Dat is niet iets met een juridische binding, in de zin dat het het contracteerbeleid
van de afzonderlijke zorgkantoren vastlegt, maar het biedt het kader waarbinnen
de verschillende partijen hun verantwoordelijkheid kunnen nemen en tot onderlinge
afstemming kunnen komen.Mevrouw Van Vliet (D66):Wonen, werken en welzijn begrijp ik. Daarover moet overleg zijn. De discussie
ging echter over de vraag, of daarin de provinciebesturen een rol moeten hebben,
of dat de zorgverzekeraars met de organisaties rond de tafel gaan zitten.
Het laatste was de voorkeur van een meerderheid van de Kamer. Hoe ziet u de
rol van de provincie hierin?Staatssecretaris Vliegenthart:Het feit dat het niet uitsluitend over zorg en de belangen van de verschillende
partijen gaat – de verzekeraars hebben immers een bepaald belang in
het hele traject ten opzichte van de zorgaanbieders, de cliënten en de
gemeenten – maakt dat wij het verstandig vinden dat een partij die deze
belangen niet heeft, degene is die de totstandkoming van dat document moet
bevorderen. Men is dan immers juist niet-belanghebbend in het geheel, zodat
men kan waken over een zorgvuldige totstandkoming ervan. Ik verwacht overigens
dat wij deze discussie bij de WEZ en de verdere uitwerking van het traject
zullen voeren.Om de keuzevrijheid van burgers recht te doen, is het noodzakelijk dat
de schaarste wordt opgeheven. De aanpak van de wachtlijsten is een cruciaal
thema. Vrijwel alle sprekers hebben gesignaleerd dat met name in de thuis-
en de gehandicaptenzorg de afgelopen jaren een stevige kentering is opgetreden.
In het regeerakkoord waren meer middelen beschikbaar, 2 mld gulden voor de
ouderenzorg en 240 mln voor de gehandicaptenzorg. Op basis van die extra ruimte
is met de diverse partijen een plan van aanpak ontwikkeld. Eind maart 2000
zijn op basis van uitspraken van de rechter bestuurlijke afspraken met Zorgverzekeraars
Nederland gemaakt over de zogenaamde boter-bij-de-visbenadering. Als er iets
gekenschetst zou mogen worden als een trendbreuk in de aanpak van de wachtlijsten,
is het wel – ik zal in de metafoor van de Kamer blijven – het
dansje dat ik met de heer Wiegel heb gemaakt om tot die bestuurlijke afspraken
te komen. Die afspraken hebben tot breed geaccepteerd beleid geleid, via het
actieplan Zorg verzekerd, waarin die benadering is verankerd.Het is juist de koppeling van geld aan prestaties die onderdeel is van
die boter-bij-de-visbenadering, die partijen veel meer ruimte geeft en partijen
aanspoort om hun verantwoordelijkheid te nemen. Het heeft tot dynamiek geleid,
want die partijen zijn ook echt verantwoordelijk geworden. Het zijn dus in
feite ook al die partijen die, als u enige waardering uitspreekt voor wat
er bereikt is, in die waardering horen te delen, want zij zijn er, met de
zorgverleners voorop, uiteindelijk in geslaagd om die extra zorg daadwerkelijk
te bieden.Die aanpak heeft tot meer vertrouwen geleid bij zorgvragers die eerder
afgehaakt waren. Wij hebben het afgelopen jaar kunnen zien dat het aantal
indicaties redelijk spectaculair is gestegen en dat mensen die vroeger het
niet meer zagen zitten en dachten: het is er toch niet, geleidelijk aan zijn
gaan denken: het is er wel of het moet er in ieder geval zijn en ik heb er
recht op. Die melden zich nu weer. Dat betekent een forse groei van de vraag.
Wij blijven de komende tijd de situatie houden dat de demografische ontwikkeling
tot meer vraag zal blijven leiden. Wij zijn er op dit moment ook nog niet
met de inhaalslag die wij moeten maken. Dat betekent dat er voor de komende
tijd een forse opgave ligt.Verschillende woordvoerders hebben gesproken over de bouw. De productie
in de sfeer van de bouw blijft achter bij de behoefte. Mevrouw Van Vliet haalde
het door het college Bouw genoemde aantal van 1250 woningen aan. Dat blijkt
op een vergissing te berusten. Alleen al aan woningen in de
woonzorgcomplexen zijn de afgelopen drie jaar bijna 10.000 woningen gerealiseerd.
Dan heb ik het nog niet over de seniorenwoningen en de aangepaste woningen,
die ook gebouwd zijn. De constatering dat op dat vlak meer tempo nodig is,
is terecht. Wij hebben nog niet zo lang geleden in de krant kunnen lezen dat
op die bouwmarkt in het algemeen een stagnatie optreedt en dat de woningproductie
achter blijft bij de behoefte. Dat is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid
van collega Remkes. Als het echter allemaal achterblijft en wij gaan uit van
het principe van het scheiden van wonen en zorg, is dat iets dat de zorgsector
raakt. Daarom hebben wij de volgende acties in gang gezet.In de eerste plaats kan in de bestaande woningvoorraad veel worden bereikt
als er voor een passende zorginfrastructuur wordt gezorgd, zoals de huisvesting
van een zusterpost en dergelijke. Veel voorstellen in het kader van de bestedingsplannen
en de wachtlijstaanpak hebben op dat soort voorzieningen betrekking. Per 15
oktober hebben collega Remkes en ik financiële mogelijkheden opengesteld,
zowel via de woonzorgstimuleringsregeling, voor niet WZV-erkende instellingen,
als via de WZV-procedures om dat mogelijk te maken. Het aantal aanvragen blijkt
overweldigend. Er zijn sindsdien meer dan 400 aanvragen binnengekomen voor
de stimuleringsregeling.In de tweede plaats zijn wij bezig een operationeel team te formeren dat
aan de taskforce wachtlijsten, die natuurlijk verantwoordelijk is voor het
geheel van die aanpak, zal rapporteren. Dat team krijgt de opdracht om lopende
initiatieven te monitoren, concrete knelpunten in de uitvoering op te sporen
en vervolgens op te lossen of, als het noodzakelijk is dat er iets met de
regels gebeurt, dat te signaleren, zodat het op een hoger bestuurlijk niveau
tot besluitvorming kan leiden. In dit aanjaagteam zullen in ieder geval de
ministeries van VWS en VROM, Zorgverzekeraars Nederland en de zorgkantoren
participeren. Op dit punt komen wij tegemoet aan wat de heer Blok gevraagd
heeft.In de derde plaats zal ik gerichte actie ondernemen om extra verpleeghuiscapaciteit
te genereren door benutting van leegstaande delen van ziekenhuizen voor korter
durende verpleging. Dit idee is in de Kamer al vaak besproken is. Gelukkig
zien wij dat dit op een aantal plaatsen inderdaad plaatsvindt, maar dit kan
waarschijnlijk vaker gedaan worden. Op die manier schiet je de prop in de
wachtlijsten weg. Als patiënten op een ziekenhuisbed blijven liggen,
stagneert het aan alle kanten. Het is daarom van groot belang dat wij de knelpunten
op dat vlak aanpakken.De heer Buijs (CDA):Hulde voor de staatssecretaris! Hoe groot schat zij, de staatssecretaris,
de capaciteit van de leegstaande afdelingen om de achterstand in verband met
nog te bouwen projecten in te lopen?Staatssecretaris Vliegenthart:Zo uit mijn hoofd durf ik dat niet te zeggen. Wij zullen de Kamer daarover
snel schriftelijk informeren.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben ontzettend blij met de toezegging om de leegstaande delen van ziekenhuizen
te benutten. De PvdA-fractie heeft het voorstel hiertoe gedaan, omdat wij
weten dat het bouwen van verpleeghuizen vijf à acht jaar duurt. Kunnen
deze leegstaande afdelingen inderdaad op korte termijn hiervoor benut?Staatssecretaris Vliegenthart:Ik geef een concreet voorbeeld. Kortgeleden werden in de Kamer vragen
gesteld over het Kennemer Gasthuis, waarin vleugels leegstonden. Eerst was
het een moeizame discussie, omdat men andere opties voor ogen had voor het
desbetreffende terrein. Soms is het aantrekkelijk om een gebouw te verkopen
om er geld uit te halen. De discussie tussen de verschillende partijen en
een actieve rol van het zorgkantoor in dezen hebben tot concrete afspraken
geleid. De realisatie daarvan moet nu plaatsvinden. Iets dergelijks gebeurt
op meer plekken. Het is goed als het team inventariseert wat er mogelijk is.
In verschillende plannen was een aantal van deze initiatieven verwerkt. Wellicht
zijn er meer mogelijkheden. Als dat het geval is, moeten die voluit benut
worden.Mevrouw Kant (SP):Kunnen wij de afgifte van allerlei vergunningen en bouwplannen die ook
bij dit soort initiatieven een handicap zijn, niet versnellen of een soort
noodmaatregel nemen zodat er niet aan bepaalde voorwaarden hoeft te worden
voldaan? Ik hoor namelijk van mensen die dit soort initiatieven hebben, dat
zij ellenlang moeten wachten op dergelijke procedures.Staatssecretaris Vliegenthart:Aanjaagteams zullen bezien hoe procedures versneld kunnen worden. De taskforce
is daar nu mee bezig. Op het punt van het tempo is de afgelopen tijd enorm
veel winst geboekt. Men heeft op dit moment echter te maken met de formele
criteria. Sommige daarvan zijn heel belangrijk, zoals criteria die met veiligheid
te maken hebben. Zo moet je bij brand iemand in een hoog-laagbed wel even
de kamer uit kunnen rijden om hem in veiligheid te brengen. Met dat soort
eisen kun je niet sjoemelen. Met andere criteria kun je misschien iets soepeler
kunt zijn. Er moet met verstand geopereerd worden. De nood moet afgewogen
worden tegen de criteria.Mevrouw Kant (SP):Het ging mij niet om het oprekken van de criteria, maar om het tempo waarin
gekeken wordt of iets al dan niet kan.Staatssecretaris Vliegenthart:Als iets niet voldoet aan de formele vereisten, is het denkbaar dat je
ingrijpende maatregelen moet nemen om het geschikt te maken. Die afweging
moet dan gemaakt worden. Degenen die voor de uitvoering verantwoordelijk zijn,
beseffen heel goed dat er knelpunten zijn waarbij mensen verstoken blijven
van zorg en dat door het treffen van maatregelen, in ieder geval for the time
being, ervoor gezorgd moet worden dat het beter is dan op dit moment. Daarop
zijn de inspanningen gericht.Onduidelijkheden en oneffenheden die blijken te bestaan in huur- en verhuurrelaties
tussen zorginstellingen en woningbouwcorporaties kunnen belemmerend zijn voor
bouwinitiatieven. Er is overleg gaande met betrokken partijen om die belemmeringen
weg te nemen. Met collega Remkes heb ik een groot aantal acties ondernomen
om knelpunten weg te nemen op het gemeentelijk niveau bij de planningsprocedures.
De Kamer heeft in een algemeen overleg uitvoerig daarover gesproken. Ik kom te spreken over het thema kwaliteit. Door verschillende sprekers,
onder andere mevrouw Arib en mevrouw Van Vliet, is gesproken over het onderzoeksrapport
van bureau Van Loveren. Bij dat rapport maak ik een paar kanttekeningen. Het
onderzoek is gebaseerd op 25 instellingen en dat is 1% van het totale aantal.
Het is dus een beetje kleine steekproef om algemene conclusies op te baseren.
Belangrijker nog is dat het onderzoek betrekking heeft op de periode 1996-1999.
Op basis van het regeerakkoord is een zeer substantieel bedrag, namelijk 670
mln, uitgetrokken voor werkdrukverlichting en kwaliteitsverbetering in de
ouderenzorg. Een deel ging naar de thuiszorg en een zeer substantieel bedrag
ging naar verzorgingshuizen en verpleeghuizen. Dat geld is in vier tranches
beschikbaar gekomen. In 2002 wordt de laatste tranche ter beschikking gesteld.
Het effect van deze maatregelen uit het regeerakkoord zit dus helemaal niet
in dat onderzoek! Conclusies trekken op basis van een oude situatie, nog voordat
het extra geld ter beschikking is gekomen, gaat mij een beetje te ver. Ik
wil daarmee niet zeggen dat er geen problemen zijn of dat er geen knelpunten
ervaren worden, maar de onderbouwing van het rapport en de conclusies die
daaruit getrokken worden, kloppen naar mijn oordeel niet.Uit de opgave van de zorgkantoren in het jaar 2000 kunnen wij met de nodige
voorzichtigheid de conclusie trekken dat gemiddeld 60% van de werkdrukmiddelen
is besteed aan het aantrekken van meer personeel. Men mocht er ook tilapparatuur
of andere middelen van aanschaffen of investeren in verzuimbestrijding. Men
was vrij in het besteden van de middelen. Ongeveer 60% is uitgetrokken voor
meer personeel. Wij hebben kunnen constateren dat het arbeidsvolume in de
sector meer is toegenomen dan het productievolume. Er zijn dus meer handen
aan het bed gekomen. Dat zijn positieve ontwikkelingen. Tegelijkertijd worden
die positieve ontwikkelingen ook beïnvloed door zoiets als het ziekteverzuim.
Als het ziekteverzuim erg hoog is, heb je weinig personeel beschikbaar.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik wil nog even terugkomen op het rapport-Van Loveren. Ik kan de redenering
goed volgen, maar Van Loveren is een serieus bureau dat dit soort onderzoek
al jaren doet. De sector heeft wel degelijk al vanaf 1998 extra geld gekregen.
Toen de volumegroei echt duidelijk werd, is extra geld naar de care gegaan.
Ik vind die gegevens over het personeel en dergelijke nog niet eens zo zorgelijk,
want die kan ik verklaren, maar er wordt echt gezegd dat de kwaliteit van
de zorg is afgenomen. Mijn verwachting was dat vanaf 1998-1999 de extra gelden
voor stabilisatie of een kleine toename van kwaliteit zouden hebben gezorgd.
Daar ging het ons met name om.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik plaats daar toch de kanttekening bij dat de regeerakkoordmiddelen pas
in 1999 ter beschikking zijn gekomen en niet in 1998. De afspraken over de
verlichting van de werkdruk zijn pas in 1999 tot stand gekomen. Die gelden
zijn in werkelijkheid dus pas later beschikbaar gekomen en in de budgetten
verwerkt. Bovendien moet je in overweging nemen dat de situatie niet meteen
verandert op het moment dat een instelling over het geld beschikt. Je mag
dus eigenlijk niet verwachten dat de middelen voor verlaging van de werkdruk
al in 1999 een substantieel effect hebben gehad.Mevrouw Van Vliet (D66):Is het dan mogelijk, ervan uitgaande dat dit klopt, om op korte termijn
een beeld te geven van de geactualiseerde situatie om te zien of de problemen
inderdaad zijn afgenomen? Als dat niet het geval is, blijft de zorg uiteraard
bestaan. Er zijn dus nieuwe gegevens nodig.Staatssecretaris Vliegenthart:Wij zijn op dit moment hard bezig om een benchmark te ontwikkelen in de
sector verpleging en verzorging. In de thuiszorg is dit nu voor de tweede
keer gedaan en daarover krijgt de Kamer volgend voorjaar een rapportage, waaruit
conclusies kunnen worden getrokken over de kwaliteit en doelmatigheid van
de instellingen. Er wordt op dit moment een testbenchmark in de verpleging
en verzorging gedaan waarbij 100 instellingen zijn betrokken. Op grond daarvan
kan natuurlijk al iets worden gezegd over de situatie aldaar. Wat mij betreft,
wordt de systematiek van bekostiging van de zorg in de sector verpleging en
verzorging meer gerelateerd aan de verzorgzwaarte van de individuele cliënt.
Wij voeren dat vanaf volgend jaar al stapsgewijs in bij de gehandicaptenzorg.
De AWBZ wordt ontschot zodat er één regeling overblijft. Op
basis van de gegevens uit de benchmark wil ik dus ook in de sector verpleging
en verzorging de relatie versterken tussen het geld dat beschikbaar is en
de zorgzwaarte van de cliënten die worden geholpen. Het is namelijk een
feit dat er in sommige instellingen mensen zitten met een zodanige intensieve
zorgvraag, dat de budgetten niet toereikend zijn. Ook zijn er instellingen
die hiermee wat selectief omgaan: de bewoners moeten nog "goed genoeg" zijn
om in het huis te passen.Mevrouw Van Vliet (D66):Wanneer kunnen die testgegevens naar de Kamer worden gestuurd?Staatssecretaris Vliegenthart:Ik zal de Kamer hierover schriftelijk informeren.Mevrouw Arib (PvdA):Wij hebben al eens eerder over de kwaliteit van de zorg aan ouderen en
gehandicapten gesproken. Vorig jaar heb ik een motie ingediend over het formuleren
van kwaliteitsnormen en daarin gevraagd of de inspectie op basis van die normen
wat intensiever kon inspecteren. Ik heb die motie toen aangehouden omdat de
staatssecretaris toezegde dat daaraan zou worden gewerkt. Ik heb zojuist in
mijn eerste termijn gevraagd naar de stand van zaken op dit vlak.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik meen dat die vraag schriftelijk is beantwoord, maar ik wil mevrouw
Arib tegemoetkomen. Er is op basis van die motie overleg geweest met de inspectie
en Arcaris over de normen voor een verantwoorde kwaliteit en over richtlijnen
voor het omgaan met dat soort situaties. Dat proces heeft onder regie van
de inspectie en de koepel plaatsgevonden. Er is inmiddels een rapport verschenen
over de problematiek van afgelopen zomer. Men heeft vastgesteld dat de problemen
niet weg zijn, maar wel dat ze minder omvangrijk zijn dan het jaar daarvoor.
Daarnaast merk ik op dat ingevolge de Kwaliteitswet instellingen verantwoordelijk
zijn voor het leveren van zorg van voldoende kwaliteit. De normstelling is algemeen geformuleerd in de wetgeving. Ik ben er groot voorstander
van dat de normen voor verantwoorde kwaliteit die de sector zelf ontwikkelt
in nauw overleg met de inspectie, die daarop toeziet, worden uitgewerkt in
protocollen en richtlijnen. Wij moeten alles dus niet zelf gedetailleerd vastleggen.
Dit is een belangrijk thema, dat goed moet worden gevolgd. Wij ontvangen eens
in de zoveel tijd een overzicht van de signalen die de inspectie krijgt en
de momenten waarop zij op basis daarvan in actie komt. Op dit vlak is de inspectie
dus veel intensiever te werk gegaan.Mevrouw Arib (PvdA):Het lijkt mij prima dat het veld hierin een eigen verantwoordelijkheid
heeft en dat de normen voor verantwoorde zorg door het veld worden aangedragen.
Toch wil ik weten binnen welke termijn men tot een consensus zal komen en
hoe de Kamer hierover wordt geïnformeerd.Staatssecretaris Vliegenthart:Als ik mij niet vergis, hebben wij over de minimale normen, vooral van
belang als de knelpunten groot zijn, al in Zorgen in de zomer gerapporteerd.Mevrouw Arib (PvdA):Ik heb mij misschien niet goed uitgedrukt. Mij ging het erom dat wij bij
de behandeling van de Zorgnota vorig jaar in een, overigens aangehouden, motie
vroegen om de kwaliteitsnormen te formuleren.Staatssecretaris Vliegenthart:Die staan in het rapport. De sector en de inspectie hebben hierover afspraken
gemaakt. Dat proces is aangevangen aan het begin van dit jaar en is in mei
of juni afgerond. De inspectie heeft vervolgens toegezien op het functioneren
ervan en daaruit is een rapportage voortgekomen.Mevrouw Arib (PvdA):Het misverstand gaat waarschijnlijk over de zomermaanden. Mij gaat het
om de minimale kwaliteitseisen voor verantwoorde zorg in de ouderen- en gehandicaptenzorg.
Daarover ging de motie.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik ken niet twee verschillende soorten kwaliteitsnormen. Wat al dan niet
als nog verantwoorde kwaliteit kan worden beschouwd, staat in die richtlijnen.
Die gaan echt over het minimum.Net zei ik al iets over de bekostiging naar zorgzwaarte, de huidige ontwikkeling
in de gehandicaptenzorg. De heren Rouvoet en Van der Vlies vroegen expliciet
of de 50 mln als eerste stap moet worden gezien. Welnu, dit bedrag moet worden
gezien als eerste stap in de invoering van de nieuwe bekostigingssystematiek.
Wij moeten ons wel realiseren dat dit niet echt de eerste stap is: in de afgelopen
jaren heeft het kabinet, al dan niet op basis van amendementen en moties,
veel middelen ter beschikking gesteld voor de kwaliteit van de gehandicaptenzorg
en voor werkdrukvermindering, in deze kabinetsperiode in totaal zo'n 260 mln.Ook is gevraagd wanneer besluitvorming zal plaatsvinden over de vervolgstappen.
In een paar regio's zijn pilots geweest. Begin volgend jaar zal het nieuwe
systeem landelijk schaduwdraaien, zodat wij zicht krijgen op de totale consequenties
en de benodigde vervolgstappen. Wij gaan ervan uit dat de informatie beschikbaar
is en kan worden meegenomen als de besluitvorming over een nieuw regeerakkoord
plaatsvindt.De heer Mosterd bracht het belang van een kleinere groepsgrootte en de
dagbesteding onder de aandacht. De extra middelen die hiervoor zijn uitgetrokken,
zullen leiden tot kleinere groepen en meer dagbesteding. Het totale bedrag
dat hiervoor beschikbaar is, bedraagt 50 plus 28 mln euro.Door de heer Blok is opgemerkt dat de uitvoering van de verzekering niet
bureaucratisch mag zijn. Ik ben het daar natuurlijk mee eens. Het uitgangspunt
dient te zijn dat de burger, de zorgvrager, met een goed en eenvoudig functionerend
systeem te maken krijgt. De uitvoeringsinstanties moeten dus zodanig toegerust
zijn dat ze hun werk gesmeerd kunnen doen. ICT kan daaraan een belangrijke
bijdrage leveren. De kaders waarmee de uitvoeringsinstanties, de verzekeraars,
de aanbieders en de RIO's te maken hebben, worden in dit huis bepaald. De
overheid is immers verantwoordelijk voor de regelgeving.Er zijn echter regels, bijvoorbeeld die welke betrekking hebben op de
rechtswaarborgen voor de burgers, die de procedures in de uitvoering complexer
kunnen maken. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan de privacyregels of
de bezwaar- en beroepsprocedure tegen een indicatiebeslissing. Dat zijn belangrijke
elementen die kunnen leiden tot iets ingewikkelder procedures. De toegang
tot de zorg, hoe stel je vast dat iemand recht heeft op een aanspraak, moet
zorgvuldig gebeuren. Dergelijke regels impliceren immers dat de uitvoeringsorganisaties
zich ook aan die regels houden.Verder moet er natuurlijk verantwoording worden afgelegd over de besteding
van de publieke middelen. Er is gediscussieerd over de manier waarop VBTB
moet worden ingevoerd. VBTB leidt er echter toe dat er van instellingen en
verzekeraars wordt geëist om op een bepaalde manier verantwoording af
te leggen. Al deze aspecten worden samengevat in dat grote woord, maar ik
wijs er dan wel op dat deze spelregels zijn afgesproken, omdat wij het belangrijk
vinden dat het zo gebeurt.Kortom, ik deel het uitgangspunt van de heer Blok dat het allemaal goed
moet lopen en dat burgers er zo min mogelijk hinder van mogen hebben. Wij
moeten er dan ook voor zorgen dat de organisaties goed toegerust zijn en dat
de knelpunten worden opgelost.Een belangrijke vorm van vereenvoudiging zal worden doorgevoerd bij het
persoonsgebonden budget. Ik heb bij de verschillende woordvoerders beluisterd
dat zij instemmen met de hoofdlijnen van de voorstellen van het kabinet. Dat
doet mij natuurlijk deugd, al helemaal als de heer Blok zegt dat het een grote
stap voorwaarts is. Als hij dat zegt, zijn wij zeker een eind opgeschoten.
Wij spreken hierover verder bij het algemeen overleg over de AWBZ in januari.Ik heb een leuk nieuwtje voor de heer Blok. Hij weet dat wij in het begin
van dit jaar het project Drempels weg hebben gestart. Dat project bestaat
uit vier gehandicapte internetambassadeurs die proberen om het internet en
de websites toegankelijker te maken voor mensen met een handicap. De InternetSociety
Nederland reikt jaarlijks prijzen uit in diverse categorieën. Een van
die categorieën is het beste overheidsinitiatief op het gebied van internet.
Het project Drempels weg is dit jaar uit de bus gekomen als
dat beste overheidsinitiatief. In het juryrapport staat dat Drempels weg een
zeer efficiënte en succesvolle campagne is en dat het succes een breed
draagvlak aantoont voor de toegankelijkheid van internet. Bovendien geeft
het juryrapport aan dat de ambitieuze doelstellingen door de uitstekende resultaten
worden overtroffen. Men doet het dus eigenlijk beter dan men van plan was.
En dat met beperkte middelen! Wij geven hieraan immers niet zo heel veel geld
uit. Het is heel leuk dat onze jongens dat tot stand hebben weten te brengen.De heer Rouvoet heeft gesproken over de gelijke behandeling van mensen
met een handicap. Hij weet, waarschijnlijk beter dan ik, dat de daadwerkelijke
effectiviteit van een strafrechtelijke en een civielrechtelijke norm uiteindelijk
vele malen groter is dan een grondwettelijke norm, hoewel de symbolische betekenis
van die laatste norm natuurlijk niet mag worden onderschat. De inspanningen
van mij zijn er primair op gericht om het wetsvoorstel gelijke behandeling
hopelijk voor het kerstreces bij de Kamer in te dienen. Ik kan mij voorstellen
dat wij in het kader van de behandeling van dat wetsvoorstel met elkaar stilstaan
bij het thema van de grondwettelijke normstelling. Wij hebben een schaarse
juridische capaciteit op dit gebied. Ik zou graag zien dat wij met het wetsvoorstel
veel voortgang kunnen maken. Interessante discussies over bredere thema's
moeten het proces van wetgeving niet vertragen. Ik ga er blindelings vanuit
dat de heer Rouvoet dat met mij eens is.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat is zonder meer het geval. De staatssecretaris zegt: bij gelegenheid
van de Wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken moet de discussie
worden aangegaan. Moet ik daaruit begrijpen dat voor haar de vraag nog open
is of de Grondwet op dat punt moet worden aangepast?Staatssecretaris Vliegenthart:Dat is een kwestie die in het kabinet moet worden besproken. De verantwoordelijkheid
voor alles wat de Grondwet raakt regardeert primair de ministers van Binnenlandse
Zaken en van Justitie. In het kader van de Wet gelijke behandeling zal de
discussie over de Algemene wet gelijke behandeling aan de orde komen. Het
is goed in dat kader die verschillende aspecten in hun onderlinge samenhang
te bezien. Ik zal contact opnemen met mijn collega's van Binnenlandse Zaken
en van Justitie. Misschien moet er een notitie worden gemaakt.Ik kom op het thema jeugd. Allereerst de kinderopvang. Verschillende woordvoerders
hebben terecht gememoreerd dat het goed gaat met de uitbreiding van de kinderopvang.
Doelstelling in het kader van het regeerakkoord was 72.000 plaatsen erbij
eind volgend jaar. Wij zitten nu reeds op 60.000 plaatsen. De verwachting
is dat eind volgend jaar 80.000 plaatsen gerealiseerd zullen worden. Dat is
meer dan wij met elkaar hebben afgesproken. Dat is een prachtig resultaat,
zeker als je in ogenschouw neemt, dat er nog knelpunten waren.De heer Blok heeft aandacht gevraagd voor het vraagstuk van de nieuwe
toetreders. Sinds 1998 zijn er 150 nieuwe ondernemingen in de kinderopvang
gestart. Er zijn ongeveer 1100 rechtspersonen, een groei van meer dan 10%.
Veel van de bestaande aanbieders hebben een deel van de groei gerealiseerd.
Er is sprake van een forse groei van nieuwe toetreders. Er zijn ook problemen
geweest. Sommige zijn zeer dominant in de beeldvorming. Ik noem de kwestie-Den
Haag. In de afgelopen jaren zijn 80 grote gemeenten – met uitzondering
van Den Haag – gaan werken met aanbestedingsprocedures. Men is bezig
met die omslag. Met name voor kleinere gemeenten die verhoudingsgewijs weinig
kindplaatsen hebben zijn die procedures vaak niet zinvol. Als je tien plaatsen
mag uitbreiden, dan doe je dat met een instelling die al bestaat. Een nieuw
initiatief is vaak lastig, afgezien van het aspect van de gastouderopvang.Tot de heer Blok zeg ik dat ik de discussie over aanbesteden met de gemeenten
wil voeren. Op basis van de Welzijnswet is het niet mogelijk om gemeenten
daartoe te verplichten. Gelet op de trend die er is – het vindt al veel
meer plaats – verwacht ik dat die zal doorzetten. Bij verlenging van
de regeling zal ik de aandacht van de gemeenten vragen.De heer Blok (VVD):Mijn vraag ging inderdaad over de tussenperiode waarin de regeling wordt
verlengd. Stelt de staatssecretaris als voorwaarde voor extra geld dat die
nieuwe toetreders de ruimte krijgen? Verder heb ik ook een vraag gesteld over
de mogelijkheden om opvang aan huis wat te verruimen. Ik denk aan het toestaan
van zes plaatsen.Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter. In de Welzijnswet is geregeld dat de gemeenten verantwoordelijk
zijn voor de kinderopvang. Het is niet mogelijk, te treden in de bevoegdheden
van de gemeenten terzake. Wat wij wel zeggen tegen gemeenten in het kader
van de uitbreiding is: dat moet u doen. Ik heb al gezegd dat de 80 grootste
gemeenten waarin het leeuwendeel van de kinderopvang gerealiseerd wordt, dit
daadwerkelijk aan het doen zijn. De ontwikkelingen gaan echt de goede kant
uit. Voorschrijven is niet mogelijk, maar stimuleren, faciliteren en ondersteunen
zijn wel mogelijk.Wij zien dat de groei van het aantal opvangplaatsen op het terrein van
buitenschoolse opvang en de 0- tot 4-jarigen stevig is. De gastouderopvang
groeit ook wel, maar minder. Als je die groei uitdrukt in het aantal gastouders
dat erbij is gekomen, is er ook sprake van een stevige groei. De heer Blok
heeft gevraagd of het aantal kinderen per gastgezin vergroot kan worden. Uit
een oogpunt van kwaliteit is de regeling van dien aard dat het gaat om maximaal
vier kinderen, exclusief de eigen kinderen. Sommigen zeggen: dat moet zes
kinderen worden, inclusief de eigen kinderen. Wat wij van de gastouderbureaus
te horen krijgen, vooral op het platteland waar vaak sprake is van grotere
gezinnen, is dat de regeling van "zes, inclusief" zal leiden tot een afname
van het aantal beschikbare gastouders, bijvoorbeeld omdat nogal wat ouders
zelf drie kinderen hebben. Het moeten omgaan met vier kinderen van een ander
is echt wat anders dan het moeten omgaan met vier eigen kinderen. Zowel uit
een oogpunt van kwaliteit als uit een oogpunt van beschikbaarheid van gastouders
willen wij daarom vasthouden aan de huidige kwaliteitseis van vier kinderen,
exclusief de eigen kinderen. Die regeling zit in het wetsvoorstel basisvoorziening
kinderopvang.De heer Blok (VVD):Onder meer de VOG pleit voor een verruiming. Het verbaast
mij dan ook dat de staatssecretaris aangeeft dat aan die verruiming geen behoefte
zou zijn.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik wil niet zeggen dat er helemaal geen behoefte aan is. Er zijn ongetwijfeld
mensen die erom gevraagd hebben. Wat wij te horen hebben gekregen van de gastouderbureaus,
een niet onbelangrijke factor in dit geheel, is dat zij vrezen dat het vooral
op het platteland zal leiden tot een afname van het aantal beschikbare gastoudergezinnen,
waarmee de capaciteit dus niet verruimd wordt.Voorzitter. Door verschillende woordvoerders is aangegeven dat zij het
jammer vinden dat het wetsvoorstel basisvoorziening kinderopvang pas per 1
januari 2004 wetskracht kan krijgen. Ik vind dat ook jammer. Het is een goed
wetsvoorstel dat een aantal problemen die zich op dit moment voordoen oplost
en dat de ouders veel centraler zet als het gaat om de organisatie van de
kinderopvang. Ook daar is sprake van de omslag naar een vraaggestuurd systeem.
Dat is heel belangrijk. Het is ook een heel ingrijpend wetsvoorstel. Het verandert
heel veel. Het zal anders worden voor de ouders, de instellingen, de gemeenten
en niet te vergeten de belastingdienst die de regeling moet uitvoeren. Veel
partijen hebben er bij ons op aangedrongen, vooral de nodige zorgvuldigheid
in acht te nemen en niet te snel te gaan. Men wil zich goed kunnen voorbereiden
op een verantwoorde invoering. Ik wijs erop dat volgend jaar de Kamerverkiezingen
plaatsvinden en dat hier het werk dan een bepaalde periode van het jaar stilligt.
Het is met het oog daarop illusoir nu te zeggen: het zou wel kunnen. Natuurlijk,
als je het erdoorheen dramt, kan het wel, maar het lijkt mij ongewenst, gezien
de risico's voor de uitvoering van het geheel.Mevrouw Van Vliet (D66):Hoe is het nu mogelijk dat met betrekking tot alle wetgeving waarover
in 1998 afspraken zijn gemaakt en die op de een of andere manier samenhangt
met jongeren, hulpverlening aan jongeren enz., vertraging optreedt? Waar zit
'm dat nu in? Dat moet u toch ook zelf teleurstellend vinden?Staatssecretaris Vliegenthart:Waarschijnlijk heeft het te maken met het feit dat wij zo verschrikkelijk
veel ambities hebben op dit terrein en met het feit dat daarbij zo ontzettende
veel partijen betrokken zijn. Wat de jeugdzorg betreft gaat het niet alleen
om de rijksoverheid, verschillende departementen, maar ook om provincies,
drie verschillende sectoren, drie verschillende systemen enz. Het is een buitengewoon
complexe operatie. Ik herinner mij met betrekking tot de Wet op de jeugdzorg
dat in juni 2000 het wetsvoorstel bij de Kamer werd ingediend. Twee weken
later hadden wij een notaoverleg over die wet, maar de nota over de Wet basisvoorziening
kinderopvang heeft hier meer dan een half jaar gelegen. De bedoeling was dat
wij een en ander nog voor de zomer naar de Raad van State zouden sturen en
die heeft er gewoon langer over gedaan dan gebruikelijk is, maar dat orgaan
wordt óók overstelpt met wetsvoorstellen waarover moet worden
geadviseerd. Er zijn gewoon heel veel ambities. Naar de mate waarin iedereen
méér wil en hoge eisen stelt aan de zorgvuldigheid van trajecten
en aan de kwaliteit van het overleg dat met organisaties moet worden gevoerd,
dreigen er vertragingen. Wij kunnen wel tegen instellingen en organisaties
zeggen dat wij snel willen handelen, maar zij vragen terecht of ze er even
twee, drie weken over mogen denken, naast raadpleging van de achterban. Daar
kun je ze geen ongelijk in geven.Mevrouw Van Vliet (D66):Wat dat notaoverleg betreft heeft u gelijk, maar is er met betrekking
tot de jeugdhulpverlening en de kinderopvang niet zóveel achterban –
waarmee vervolgens consensus moet worden bereikt – dat je wellicht zou
moeten zeggen: dat is niet haalbaar; we hakken een politieke knoop door?Staatssecretaris Vliegenthart:Er zijn veel achterbannen en ik zou zeker niet de conclusie willen trekken
dat er op alle onderdelen consensus is bereikt. Was dat maar het geval...
Er zijn verschillende belangen en natuurlijk moeten er veel knopen worden
doorgehakt. Sommige van die knopen zijn dan ook al doorgehakt. Echter, bij
een zorgvuldige voorbereiding van een wet hoort dat dit doorhakken wordt getoetst
aan de uitvoeringsaspecten. In dat kader is overleg met het veld nodig.Ik onderstreep dat wij met betrekking tot de Wet basisvoorziening kinderopvang
en de Wet op de jeugdzorg niet stilzitten. In het kader van de laatste wet
zijn wij al heel lang bezig met de vorming van de bureaus en het toerusten
daarvan, om ervoor te zorgen dat de gewenste structuur er komt te staan. Ik
verwijs naar het implementatieprogramma, het plan van aanpak voor de wachtlijsten
enz. Er wordt keihard voor gezorgd dat op het moment dat die wet van kracht
wordt, die organisatie in elk geval de kernfuncties van de wet fatsoenlijk
kan uitvoeren. Het is dus onjuist om te stellen dat er niets gebeurt. Er gebeurt
juist waanzinnig veel.Wat de Wet basisvoorziening kinderopvang betreft gaan wij de voorbereidingen
van het implementatietraject starten om ook ten aanzien daarvan te bereiken
dat, wanneer die wet van kracht wordt, iedereen voldoende toegerust is. Ik
heb de Kamer hierover afgelopen maandag een brief gestuurd om haar in te lichten
over de hoofdlijnen van deze aanpak. Als je nagaat wat er allemaal moet gebeuren,
kun je niet anders dan concluderen: dat is niet gering. Een aantal uitgangspunten
is bijzonder simpel geformuleerd en als je er vervolgens voor moet zorgen
dat dit in de praktijk ook op een goede manier gaat functioneren, moeten alle
organisaties zich aanpassen. Dat is werkelijk niet van de ene dag op de andere
gerealiseerd. Ongetwijfeld krijgen wij hierover nog een discussie. Er volgt
binnenkort nog een AO over de jeugdzorg.Voorzitter. Mevrouw Arib stelt dat wij in het overgangsjaar 2003 niet
stil moeten blijven zitten en dat de uitbreiding dan gewoon moet doorgaan.
Ik ben het daarmee eens. De stimuleringsregeling zal worden verlengd, maar
wij gaan na of zij zodanig kan worden aangepast dat men zich meer op de behoefte
kan richten, zulks in plaats van een standaardverdeling van het aantal kindplaatsen
over het hele land. Met andere woorden: meer vraaggestuurd. Wij zullen bij
gelegenheid van de voorjaarsnota en de kaderbrief in het kabinet besluiten
nemen over aantallen plaatsen en het geld dat nodig is voor de uitbreiding. Verder sprak mevrouw Arib over opvang voor kinderen met een handicap,
een heel belangrijk thema. Er wordt op dit moment een aantal initiatieven
op dit vlak genomen en ik heb het NIZW gevraagd, hiernaar onderzoek te doen.
Dit onderzoek is inmiddels gereed en hierbij zijn zowel de kansen als de knelpunten
in beeld gebracht. Verder heb ik drie wijze mensen gevraagd, mij erover te
adviseren hoe wij de problemen kunnen oplossen en hoe wij de ontwikkeling
in het kader van de AWBZ en de ondersteuning van kinderen met een handicap
en het kinderopvangbeleid goed op elkaar kunnen afstemmen. Ik streef ernaar,
de Kamer nog vóór de zomer over de uitkomsten te rapporteren.Ik keer even terug naar de jeugdzorg, naar het plan van aanpak voor de
wachtlijsten. Ik heb de Kamer in september mede namens mijn collega Kalsbeek
dit plan voorgelegd, dat gebaseerd is op het rapport van de commissie-Peer.
Inmiddels hebben bijna alle provincies ook een plan bij ons ingediend, want
uiteindelijk dragen die de verantwoordelijkheid hiervoor. Het is interessant
dat er in Flevoland, Zuid-Holland, Gelderland en Limburg 16 mln gulden extra
wordt geïnvesteerd om de problemen echt aan te pakken. Ook de provincies
geven dus blijk van een substantiële inzet om de knelpunten weg te nemen.
Het rapport van de commissie-Peer heeft het duwtje gegeven dat nodig was om
iedereen aan de slag te kunnen laten gaan.Mevrouw Arib heeft nog gesproken over de diagnostische centra, waarbij
zij verwees naar een motie die zij daarover al eerder had ingediend. Dit is
een terrein waarvoor mijn college van Justitie verantwoordelijk is. Naar aanleiding
van die motie is er voor 2001 een bedrag beschikbaar gesteld aan het diagnostisch
centrum in Groningen en er zullen met dit centrum nog afspraken worden gemaakt
voor de komende jaren.Nu heeft mevrouw Arib ook nog een amendement op de begroting van VWS ingediend
om andere diagnostische centra mogelijk te maken. Ik heb hier veel sympathie
voor, want het is natuurlijk buitengewoon belangrijk om over echt speciale
deskundigheid te kunnen beschikken om te bepalen wat er nodig is voor de kinderen
om wie het hierbij gaat. Dergelijke diagnoses worden ook heel vaak gebruikt
bij juridische procedures en alles wat daarmee samenhangt. Ik sta er dus sympathiek
tegenover, maar ik heb er wel wat moeite mee dat met het amendement geld dat
voor de implementatie van de Wet op de jeugdzorg en van de Wet basisvoorziening
kinderopvang bedoeld is, gebruikt zal worden om dit probleem op te lossen,
terwijl het geld voor het centrum in Groningen op de begroting van Justitie
staat. Nu zal er binnenkort een overleg over kindermishandeling zijn of over
jeugdzorg in bredere zin, waarbij mijn collega Kalsbeek in ieder geval aanwezig
zal zijn. Daaraan voorafgaand zal ik hierover met haar overleggen en wij zullen
de Kamer over het resultaat daarvan informeren. Gelet op de dekking van het
amendement verzoek ik mevrouw Arib, het in afwachting van die discussie in
te trekken.Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. De staatssecretaris verwijst naar de begroting van Justitie.
Ik weet dat het centrum in Groningen op die begroting staat en ik had de motie
ook bij de behandeling van die begroting ingediend. Nu is er wel een actieplan
voor het tegengaan van seksueel misbruik; het voortouw daarbij heeft Justitie,
maar het is een gezamenlijk plan van VWS en Justitie. Beide departementen
zijn dus verantwoordelijk voor de aanpak op dit terrein, vooral als het om
de hulpverlening gaat. Daar is ook het amendement op gericht. Voorts wijs
ik erop dat de activiteiten van het diagnostisch centrum in Groningen er in
het verlengde van de Wet op de jeugdzorg ook onder vallen. Ik zie hier derhalve
geen strikte scheiding.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik zou willen voorstellen dat wij die discussie op een ander moment verder
voeren. Vanuit twee begrotingen twee soorten regelingen financieren, als het
gaat om eenzelfde soort voorziening, komt de overzichtelijkheid niet ten goede.
De aanpak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid in dit kader. Immers, het
zijn vaak echt juridische procedures, als er sprake is van seksueel misbruik.
Het onderzoek vindt vrijwel altijd plaats in het kader van dat soort procedures.
Welnu, dan is het op zich logisch als het in dat kader georganiseerd wordt.
Ik heb sympathie voor het onderwerp, maar wij moeten wel proberen de zaken
ordelijk te laten verlopen. Ik wil daar met collega Kalsbeek verder over spreken
en zal de Kamer er dan nader over informeren. Wat mij betreft doe ik dan hierbij
het verzoek, dit amendement in te trekken.Voorzitter. Mevrouw Arib heeft gesproken over de tussenschoolse opvang
en over het feit dat daar een regeling moet komen. Zij heeft er ook een amendement
over ingediend. Zij weet ongetwijfeld dat er op dit moment, samen met OCW
en SZW, een notitie over de tussenschoolse opvang wordt voorbereid waarbij
de knelpunten in beeld gebracht worden en mogelijke oplossingen worden verkend.
Op grond van artikel 45 van de Wet op het primair onderwijs is het bevoegd
gezag verplicht om leerlingen in de gelegenheid te stellen onder toezicht
de middagpauze in het schoolgebouw en op het terrein van de school door te
brengen. De kosten die daaruit voortvloeien, komen voor rekening van ouders,
voogden of verzorgers. Het bevoegd gezag kan de overblijfmogelijkheid zelf
organiseren en daarnaast kan bij het toezicht het onderwijzend personeel worden
ingeschakeld, maar alleen op vrijwillige basis. Het bevoegd gezag is verplicht
om zorg te dragen voor de verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid.
Het is dus op dit moment in de Wet op het primair onderwijs geregeld: het
is een verantwoordelijkheid voor de school. Nu, wie de behandeling van de
begroting van OCW vorige week heeft bijgewoond, kan weten dat de staatssecretaris
van OCW daar heeft gezegd dat zij eigenlijk vindt dat het geen verantwoordelijkheid
van het onderwijs zou moeten zijn.Wij werken op dit moment aan een inventarisatie van de knelpunten en mogelijke
oplossingsrichtingen. De bedoeling is dat de Kamer begin 2002 daarover een
gezamenlijke notitie ontvangt. Mevrouw Arib dient echter een amendement in
om nu al dingen te regelen. Ook hiervoor geldt dat ik het een sympathiek onderwerp
vind en dat wij aan het inventariseren zijn wat er moet gebeuren. Het gaat
weer ten laste van hetzelfde artikel en de bezwaren tegen de dekking gelden
hier eigenlijk evenzeer. Echter, in dit geval zou ik willen zeggen dat er,
daar waar het betreft de implementatie van de Wet kinderopvang en de oplossing
van de knelpunten bij de tussenschoolse opvang, maar een beetje
in gemiddeld moet worden. Ik zou op dat punt het oordeel aan de Kamer willen
overlaten.Wel zou ik willen dat de invulling van datgene wat wij gaan doen, in het
kader van die notitie zal plaatsvinden, zodat wij de knelpunten die daar als
belangrijkste uit komen, op die manier gaan oplossen. Kijkende naar de ruimte
in het artikel, moet gesteld worden dat het ten laste gaat van andere zaken.
Wij hebben immers geen vrije ruimte waar wij helemaal geen voornemens voor
hebben. Dat hebben wij tijdens het begrotingsonderzoek al gezegd. In de samenhang
van de prioritering kan ik mij echter bij dit onderwerp nog net weer wat méér
voorstellen dan bij het vorige.Mevrouw Arib heeft gevraagd of ik iets zou willen doen met het plan van
aanpak kindermishandeling uit Amsterdam. Dat plan was niet bij ons bekend,
zodat wij dit even moesten uitzoeken. Het is op zich een interessant plan.
Het geeft een interessante samenhang aan tussen jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg
en andere voorzieningen in buurten en wijken. Ik moet erbij zeggen dat dit
soort plannen op dit moment in alle provincies en grote steden ontwikkeld
wordt, niet alleen in Amsterdam, maar op allerlei plekken. Het is immers een
doelstelling van het beleid om te proberen die samenhang op het lokale niveau
beter te organiseren. Op dit moment worden op heel veel plekken soortgelijke
dingen gedaan. De verantwoordelijkheid voor dit thema ligt bij provincies
en voor de jeugdgezondheidszorg bij de gemeenten. Ligt het dan voor de hand
om dit voor Amsterdam uit rijksmiddelen te financieren? Het is een goed plan,
maar wij zien op heel veel plaatsen netwerkvorming. Ik vind dat het niet voor
de hand ligt om het met rijksmiddelen te financieren. Het moet niet worden
uitgesloten dat het op het niveau van de ROA gebeurt.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik vind dit wel degelijk een uniek project. Het lijkt mij een goed idee
om op gemeentelijk niveau te bezien hoe dit kan worden gestimuleerd. Waar
zijn de andere projecten in Nederland? Ik ken ze niet.Staatssecretaris Vliegenthart:Op heel veel plekken in Nederland wordt nagedacht over het beter op elkaar
afstemmen van het preventief jeugdbeleid op lokaal niveau en de provinciale
jeugdzorg. Dat is een van de doelstellingen van de wet. Wij hebben daar herhaaldelijk
met elkaar over gesproken. In het kader van de plannen voor de aanpak van
de wachtlijsten is men bezig om te bekijken hoe de afstemming verbeterd kan
worden. Daar worden tussen provincies en gemeenten afspraken over gemaakt.
Ik ben het met mevrouw Van Vliet eens als zij zegt dat het nog niet op grote
schaal overal in Nederland bestaat, maar het is een ontwikkeling die op heel
veel plaatsen gestalte begint te krijgen. Nogmaals, ik vind het plan goed.
Inhoudelijk sta ik er van harte achter. Het is echter de vraag of het, gezien
de verantwoordelijkheidsverdeling, voor de hand ligt dat wij dit op rijksniveau
regelen. Ik wil best met Amsterdam bekijken of er iets incidenteels moet gebeuren.
Een structurele financiering voor een ontwikkeling die wij op tal van plaatsen
waarnemen, lijkt mij echter niet voor de hand liggen.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben het eens met de staatssecretaris dat samenhang vanzelfsprekend
moet zijn. Het proefproject in Amsterdam is gericht op de groep van 0 tot
18 jaar vanuit het oogpunt van preventie, waarbij de jeugdgezondheidszorg
de spil zou moeten zijn van het project. Het gaat niet alleen om samenwerking,
maar ook om het preventief afleggen van huisbezoeken. In onze ogen is het
project om die redenen best wel uniek. Het is niet onze bedoeling om het project
structureel te financieren. Wij beschouwen het slechts als een proefproject
op basis waarvan eventueel kan worden besloten om het in het hele land te
introduceren. Als dat gebeurt, komen de provincie en de gemeente in beeld.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik stel de Kamer voor, met de gemeente Amsterdam en degenen die erover
gaan, te overleggen. Ik sluit bepaald niet uit dat men bijvoorbeeld met de
middelen in het kader van de vroegsignalering – wij hebben de gemeenten
35 mln gulden extra gegeven om juist in preventie te investeren – zelf
de ruimte heeft om het project te financieren. Ik wil het nog even bekijken
en vraag mevrouw Arib het amendement aan te houden of om te gieten in de vorm
van een motie. Vóór het algemeen overleg over de jeugdzorg zal
ik de Kamer dan informeren over de resultaten van het overleg.Mevrouw Hermann wil ik bedanken voor haar hartelijke woorden. Een carrière
als gymjuffrouw ben ik misgelopen, toen ik aan het eind van de middelbare
school besloot dat de maatschappelijke zorg mij toch meer trekt dan een leven
als gymjuffrouw. Uiteindelijk trok de politiek mij toch nog meer. Veel meer
mensen moeten gaan bewegen. Zoals bekend, is er aanstaande maandag een notaoverleg
over sport, bewegen en gezondheid, dus die ballen houden we in de lucht. Dat
draagt bij aan preventie en ik weet hoezeer de Kamer dat steunt.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Morgenochtend om 10.15 uur gaan wij door met de tweede termijn van de
Kamer.De prijs voor de beste interruptie heb ik nog niet kunnen uitreiken, of
het zou aan de heer Mosterd moeten zijn omdat hij maar één keer
heeft geïnterrumpeerd. Maar de Kamer heeft nog een tweede termijn. Het
gaat om de beste korte en heldere interruptie. De griffier en ik zullen vol
spanning kijken hoe dat morgen in tweede termijn gaat!Sluiting 15.38 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-2381-2390.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl