ECLI:NL:CRVB:1994:ZB5016, Centrale Raad van Beroep, 17-03-1994, AW 93/78
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1994-03-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: Letselschade. Aangezien voor het bepalen van de vergoeding van schade als hier aan de orde - t.w. het moeten missen van de top van de linker wijsvinger t.g.v. een bedrijfsongeval - werkelijk objectieve maatstaven ontbreken, heeft de Raad zich laten leiden door vergelijking met en aansluiting bij beslissingen in analoge gevallen, zoals weergegeven en gerubriceerd in de editie Smartegeld van het tijdschrift Verkeersrecht. I.c. gesteld op fl. 3500,- (Zie ook TAR 94/34) Artikel over immateriële schade en risico-aanvaarding als basis voor de aansprakelijkheid van een administratief orgaan als werkgever voor dienstongevallen van ambtenaren: zie TAR oktober 1994, blz. 525.

AW 1993/78                           O
  
  
  U I T S P R A A K
  
  
  in de gedingen tussen:
  
  
  
    het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Vianen, eiser I
    en
  
  
  de Raad van de gemeente Vianen, eiser II,
  
  en
  
  
    [gedaagde], wonende te [woonplaats], gedaagde.
  
  
  I. ONTSTAAN EN LOOP VAN DE GEDINGEN
  
  
    Eiser I heeft bij besluit van 6 maart 1991 geweigerd om met toepassing van
    artikel E 26 van het toepasselijke Algemeen Ambtenarenreglement (AAR) aan
    gedaagde de door hem noodzakelijk gemaakte kosten van geneeskundige
    behandeling en verzorging te vergoeden.
  
  
  
    Eiser II heeft bij besluit van 28 november 1991 geweigerd om een
    schadeloosstelling aan gedaagde toe te kennen ingevolge artikel F 26 van
    het AAR terzake van door gedaagde geleden immateriële schade.
  
  
  
    De Arrondissementsrechtbank te Rotterdam (sector Dordrecht) heeft bij
    uitspraak van 31 december 1992, nr. AW 91/135-D3 de tegen bovengenoemde
    besluiten ingestelde beroepen gegrond en de bestreden besluiten nietig
    verklaard en bepaald dat eisers met inachtneming van het in die uitspraak
    overwogene nieuwe besluiten dienen te nemen.
  
  
  Eisers zijn van die uitspraak in hoger beroep gekomen.
  
  
    De gedingen zijn behandeld ter terechtzitting van de Raad van 24 februari
    1994, waar eisers zich hebben laten vertegenwoordigen door mr. J.W.C. van
    Kleef, verbonden aan Juridisch adviesbureau Van Kleef en Partners BV.
    Gedaagde is in persoon verschenen.
  
  
  
  II. MOTIVERING
  
  
    Met ingang van 1 januari 1994 is de Algemene wet bestuursrecht in werking
    getreden en is de Ambtenarenwet 1929 - sindsdien geheten: Ambtenarenwet -
    gewijzigd.
    De in dit kader gegeven wettelijke regels van overgangsrecht brengen echter
    mee dat op het onderhavige hoger beroep moet worden beslist met
    toepassing van het procesrecht zoals dat luidde voor 1 januari 1994,
    behoudens wat betreft de mogelijkheid van vergoeding van proceskosten als
    bedoeld in artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.
  
  
  
    De Raad vat de in dit geding relevante feiten en omstandigheden als volgt
    samen.
  
  
  
    Aan gedaagde die vanaf 1 september 1981 tot aan de verzelfstandiging per 1
    juli 1990 van het gemeentelijk waterleidingbedrijf aldaar werkzaam was
    als machinist tevens hulpfitter, is op 13 maart 1990 bij het verrichten
    van onderhoudswerkzaamheden (het vervangen van een onderwaterpomp) een
    ongeval overkomen, als gevolg waarvan hij - naar later is gebleken - de top
    van zijn linker wijsvinger moet missen.
    Gedaagde heeft eisers voor de door het bedrijfsongeval veroorzaakte schade
    aansprakelijk gesteld, aangezien het ongeval naar zijn mening in hoofdzaak
    geweten moet worden aan het gebruik van verouderd gereedschap (dat in
    afwachting van de verzelfstandiging van het bedrijf niet meer werd
    vervangen).
    Gedaagde heeft verzocht om betaling van een bedrag van
    (aanvankelijk) f 2.000,- in verband met de door hem geleden materiële en
    immateriële schade, waarbij hij onder meer gewezen heeft op gemaakte
    ziektekosten, geleden pijn en het niet meer (goed) kunnen beoefenen van
    zijn hobby gitaarspelen.
  
  
  
    Gedaagdes verzoek om schadevergoeding is bij de bestreden besluiten door de
    bevoegde organen afgewezen, omdat gedaagde naar het oordeel van eisers bij
    het vervangen van de onderwaterpomp onvoldoende zorgvuldig heeft gehandeld
    bij het inachtnemen van de benodigde voorzichtigheid, zodat het hem
    overkomen ongeval niet aan eisers zou zijn toe te rekenen.
  
  
  
    De Raad onderschrijft het standpunt van de eerste rechter dat tijdig tegen
    voornoemde besluiten van 6 maart 1991 en 28 november 1991 beroep is
    ingesteld.
    De Raad staat nu voor de vraag of deze besluiten in rechte kunnen worden
    gehandhaafd. Hij beantwoordt die vraag evenals de eerste rechter ontkennend
    en overweegt daartoe het volgende.
  
  
  
    Aan de orde is de vraag of gedaagde aanspraak kan maken op vergoeding van
    door hem bij een bedrijfsongeval geleden materiële en immateriële schade.
  
  
  
    De Raad heeft in zijn uitspraak van 9 december 1993, nr. AW 1992/1347 (TAR
    1994, 34) een zekere vorm van risicoaansprakelijkheid geïntroduceerd voor
    het administratief orgaan in geval van (immateriële) letselschade bij een
    bedrijfsongeval, waartoe in die uitspraak is overwogen:
    "Zoals uit 's Raads jurisprudentie blijkt is het algemene uitgangspunt dat
    een administratief orgaan in beginsel gehouden is de aan een ambtenaar
    toegebrachte schade te vergoeden; dat dit niet inhoudt dat elke schade
    welke door toedoen van een administratief orgaan aan een ambtenaar is
    toegebracht voor vergoeding door dat orgaan in aanmerking moet komen; dat
    door het ontstaan van een op het administratief orgaan rustende
    vergoedingsplicht jegens de ambtenaar is vereist dat sprake is van een
    aan dat orgaan toe te rekenen optreden waardoor de ambtenaar materiële of
    immateriële schade heeft geleden en dat dat optreden en die schade van een
    zodanige aard zijn dat de schade in redelijkheid voor vergoeding door dat
    orgaan in aanmerking dient te komen; dat niet elk leed voor vergoeding in
    aanmerking komt; dat deelname aan het maatschappelijk verkeer een   zekere
    mate van ongerief of zelfs leed meebrengt, waar tegenover niet steeds een
    compensatieplicht van de zijde van het orgaan kan worden gesteld.
    De Raad is van oordeel dat dit algemene uitgangspunt voor bepaalde gevallen
    nuancering behoeft. Daartoe zij overwogen - en zulks mede in het licht van
    hetgeen bij en krachtens de Arbeidsomstandighedenwet is bepaald omtrent de
    primair aan de werkgever opgedragen verplichting te zorgen voor de
    veiligheid in verband met de arbeid -, dat voor gevallen waarbij
    (letsel)schade ontstaat als gevolg van een ongeval tijdens werkzaamheden
    van bedrijfsmatige aard waarbij gebruik wordt gemaakt van gereedschap en
    machines, een zekere vorm van risicoaanvaarding door het administratief
    orgaan aangenomen moet worden. Dit betekent dat op het administratief
    orgaan (ook) een vergoedingsplicht komt te rusten voor schade die het
    gevolg is van een bedrijfsongeval dat zich voordoet in een werksituatie
    die aanvankelijk geen gevaren voor de veiligheid van de ambtenaar leek op
    te leveren en waarin mogelijke gevaren bij het gebruik van werktuigen,
    machines en overige hulpmiddelen in vergaande mate waren beperkt, maar
    waarbij het - achteraf bezien - toch mogelijk was geweest doelmatiger
    veiligheidsvoorzieningen te treffen."
  
  
  
    In het onderhavige geval kon de oorzaak van het ongeval niet onomstotelijk
    worden vastgesteld. Partijen zijn het er echter over eens dat het gebeuren
    waarschijnlijk is te wijten aan het verschuiven van een of meer schakels
    van de gebruikte hijsketting, waardoor de buis die aan die ketting hing
    een stukje naar beneden viel, juist op het moment dat gedaagde met zijn
    handen onder die buis aan de laatste bouten draaide.
    Gedaagde heeft betoogd dat het ongeval voorkomen had kunnen worden door te
    werken met een - door de Arbeidsomstandighedenwet voorgeschreven - gekeurde
    hijsband, in plaats van met een verouderde ketting waarbij het risico van
    schuivende schakels steeds aanwezig is, terwijl onvermijdelijk is dat op
    bepaalde momenten met de handen (vingers) zonder gereedschap onder de
    opgehesen buis moet worden gewerkt. Gedaagde heeft er verder op gewezen
    dat na de privatisering de hijsketting is vervangen, terwijl ook overigens
    een aantal veiligheidsmaatregelen is genomen waardoor een ongeval als het
    onderhavige niet meer kan voorkomen.
  
  
  
    Naar het oordeel van de Raad is niet gebleken dat gedaagde niet conform de
    voorschriften of anderszins onzorgvuldig heeft gehandeld bij het uitvoeren
    van de onderhoudswerkzaamheden.
    De Raad komt gelet op deze omstandigheden en in het licht van hetgeen hij
    in zijn eerdere - hierboven geciteerde - uitspraak heeft overwogen tot de
    slotsom dat op eisers de plicht rust de door gedaagde als gevolg van het
    hem overkomen bedrijfsongeval geleden materiële en immateriële schade te
    vergoeden.
  
  
  
    Het vorenstaande houdt in dat eiser I alsnog toepassing behoort te geven
    aan het bepaalde in artikel E 26 van het AAR (nu het ongeval in overwegende
    mate haar oorzaak vindt in de arbeidsomstandigheden en niet aan schuld of
    nalatigheid van gedaage is te wijten) en alle door gedaagde noodzakelijk
    gemaakte en te zijnen laste blijvende kosten van geneeskundige behandeling
    of verzorging dient te vergoeden.
  
  
  
    De door eiser II ingevolge artikel F 26 van het AAR aan gedaagde toe te
    kennen immateriële schade kan de Raad, gelet op artikel 47, lid 2, van de
    Ambtenarenwet 1929, zelf bij zijn uitspraak vaststellen.
  
  
  
    Aangezien voor het bepalen van de hoogte van de vergoeding van schade als
    hier aan de orde werkelijk objectieve maatstaven ontbreken, heeft de Raad
    zich (evenals in zijn eerdergenoemde uitspraak van 9 december 1993) laten
    leiden door vergelijking met en aansluiting bij beslissingen in analoge
    gevallen, zoals weergegeven en gerubriceerd in de periodiek verschijnende
    editie Smartegeld van het tijdschrift Verkeersrecht. Alle omstandigheden
    van het geval in aanmerking nemend bepaalt de Raad gedaagdes geldelijke
    aanspraak op f 3.500,-.
  
  
  
    Het vorenstaande leidt tot de conclusie dat de aangevallen uitspraak voor
    bevestiging in aanmerking komt zoals hierna onder III is omschreven.
  
  
  
    Gelet op het hiervoor overwogene is er voorts aanleiding om eisers, als in
    het ongelijk gestelde partijen, te veroordelen in de proceskosten van
    gedaagde, welke zijn begroot op f 235,23 ter zake van reis- en
    verletkosten; van andere kosten is de Raad niet gebleken.
  
  
  De Raad beslist als volgt:
  
  III. BESLISSING
  
  De Centrale Raad van Beroep,
  
  Recht doende:
  
  
    Bevestigt de aangevallen uitspraak met dien verstande dat:
    - eiser I een nieuw besluit dient te nemen met
    inachtneming van hetgeen hierboven is overwogen;
    - eiser II wordt veroordeeld tot betaling aan gedaagde
    van een vergoeding van f 3.500,--;
    Veroordeelt eisers in de kosten van het geding in beide instanties aan de
    zijde   van gedaagde gevallen, ten bedrage van f 235,23;
    Wijst de gemeente Vianen aan als de rechtspersoon die deze kosten moet
    vergoeden.
  
  
  
    Aldus gegeven door mr. J. Boesjes als voorzitter en
    mr. H.A.A.G. Vermeulen en mr. Ch. de Vrey als leden, in tegenwoordigheid
    van P.H. Schippers als griffier.
  
  
  
    Uitgesproken in het openbaar op 17 maart 1994 door
    mr. H.A.A.G. Vermeulen als voorzitter, in tegenwoordigheid van voornoemde
    griffier.
  
  
  
  
  (get.) H.A.A.G. Vermeulen.    (get.) J. Boesjes.
  
  
  
  (get.) P.H. Schippers.