Spoeddebat over babysterfte en verloskundige zorg in achterstandswijken
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 4188-4208

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-03-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 59, pagina 4188-4208

05-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29323Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Spoeddebat over babysterfte en verloskundige zorg in achterstandswijkenPagina 4188-4208
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het door de scholen om niet ter beschikking stellen van lesmateriaal aan de leerlingen in het voortgezet onderwijs (31325)Pagina 4140-4169
Regeling van werkzaamheden (woensdag 5 maart 2008)Pagina 4169-4172
Presentie en opening (woensdag 5 maart 2008)Pagina 4129-4129
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 februari 2008 over de Stimuleringsregeling Duurzame EnergieproductiePagina 4130-4140
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 6 februari 2008 over de Defensie Industrie StrategiePagina 4129-4130
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 5 maart 2008)Pagina 4208-4209
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het door de scholen om niet ter beschikking stellen van lesmateriaal aan de leerlingen in het voortgezet onderwijs (31325)Pagina 4172-4188

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over babysterfte
en verloskundige zorg in achterstandswijken.Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. Het is al jaren bekend dat de babysterfte in Nederland te
hoog is in vergelijking met andere landen. Hierover komen wij nog uitgebreid
te spreken in een apart algemeen overleg. Ik heb dit spoeddebat aangevraagd
omdat de laatste tijd in verschillende wetenschappelijke artikelen is aangetoond
dat de babysterfte rond de geboorte zorgelijk hoog is, vooral in achterstandswijken
en met name in Rotterdam. Dit stond onlangs in een artikel in Medisch Contact
van Eric Steegers. Wat vinden de ministers van deze feiten? Zijn zij bereid
zo snel mogelijk te onderzoeken of dit ook het geval is in andere achterstandswijken?Al in maart 2005 verscheen een artikel van dezelfde schrijver over dezelfde
problematiek in Rotterdam. In een brief van 7 juni 2006 schreef voormalig
minister Hoogervorst dat hij de Kamer in de zomer van 2006 zou informeren
over twee RIVM-onderzoeken naar perinatale sterfte. De Kamer zou in de zomer
van 2006 een literatuurstudie naar de relatie tussen neven-nichtenhuwelijken
en perinatale sterfte ontvangen, evenals een overzicht van resultaten van
onderzoeken naar de relatie tussen perinatale zorg en mensen van allochtone
afkomst en perinatale sterfte. Het standpunt over het onderzoek uit Rotterdam
naar babysterfte zou hierin meegenomen worden. Vervolgens verschoof de datum
naar oktober 2006. In september 2007 schreef de minister dat de RIVM-rapporten
klaar zijn en dat de Kamer binnenkort zou worden geïnformeerd. In januari
2008 antwoordde de minister nog steeds dat de Kamer de rapporten binnenkort
zou krijgen. Waar zijn die rapporten? Zijn er eigenlijk wel rapporten? Kan
de minister toezeggen dat de Kamer deze rapporten zo snel mogelijk, en het
liefst volgende week, krijgt?Het is al jaren een probleem dat verloskundigen in achterstandswijken
op hun tenen moeten lopen omdat de werklast te hoog is. In een reactie op
de reportage van EénVandaag reageerde de minister van VWS vrij kil
op de problematiek van de verloskundigen in achterstandswijken. Zo van "daar
ga ik niet over". Dat is een grote misvatting. De minister gaat hier
wel degelijk over. De verloskundigen pleiten al jaren voor een achterstandstarief,
omdat de werkdruk in deze wijken 23% hoger ligt dan in andere wijken,
maar de minister schuift het probleem af op de gemeenten en op de zorgverzekeraars.
Als de hoge werkdruk in deze wijken voor de huisartsen wel wordt erkend, waarom
dan niet voor de verloskundigen?Ik kom te spreken over de veiligheid. Uit dezelfde reportage van EénVandaag
blijkt dat verloskundigen 's nachts in bepaalde wijken hun werk niet kunnen
doen, terwijl vrouwen daar liggen te bevallen en hulp nodig hebben. Is de
minister bereid om het financieel mogelijk te maken om in deze gevallen gebruik
te maken van bijvoorbeeld een taxi, zoals het geval is bij kraamzorg, zodat
verloskundigen 's nachts niet kunnen weigeren om een bevalling te begeleiden?
Waarom wordt dit niet op korte termijn opgepakt in plaats van dat de minister
zegt, zoals hij in de uitzending van EénVandaag deed, dat hij hier
niet over gaat? Ook op dit punt wordt de problematiek op de gemeenten afgeschoven.
Ik vraag de minister nogmaals hoe hij zijn verantwoordelijkheid in dezen ziet.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie vraag ik hoe zij de veiligheid
van die wijken gaat bevorderen. Daarbij moet de aandacht niet alleen uitgaan
naar de fysieke omgeving maar ook naar de sociale omstandigheden waaronder
deze vrouwen moeten bevallen.De minister wijst in zijn antwoord op mijn schriftelijke vragen over een
achterstandstarief op de beleidsregel innovatie en schrijft dat daar ruimte
voor is. Ik kan mij echter niet voorstellen dat de NZa reguliere zorg of bijvoorbeeld
het inhuren van een taxi als dat nodig is, tot innovatieve zorg zal rekenen.
Ik hoor dus graag of verloskundigen in achterstandswijken een beroep kunnen
doen op extra financiën via deze beleidsregel, zodat zij hun werk veilig
kunnen doen. Als die extra regels niet toereikend zijn, ga ik ervan uit dat
er een achterstandstarief komt.Tot slot moet mij het volgende van het hart. Uit de brieven van de minister
aan de Kamer over babysterfte en uit de houding van de minister maak ik op
dat bij hem elk gevoel van urgentie ontbreekt om de babysterfte terug te brengen.
Uit de antwoorden van schriftelijke vragen van mijzelf en andere Kamerleden
blijkt slechts dat de ambtenaren van VWS goed kunnen knippen en plakken. Die
antwoorden zijn nietszeggend.Mevrouw Langkamp (SP):Mevrouw Arib pleit terecht voor een achterstandstarief voor verloskundigen.
Deelt zij mijn mening dat dezelfde problematiek voor kraamverzorgenden geldt?
Moeten daarvoor ook geen extra maatregelen genomen worden?Mevrouw Arib (PvdA):Ter voorbereiding op dit debat heb ik daarnaar geïnformeerd. De veiligheidsproblematiek
speelt immers ook voor andere zorgverleners die 's nachts hun
werk moeten doen. Ik heb van de kraamzorg begrepen dat een en ander binnen
het budget is geregeld. Die gaan vaak met zijn tweeën. Bovendien hebben
zij een contract met een taxicentrale zodat er op afroep een taxi beschikbaar
is. Als voor kraamverzorgenden of de thuiszorg hetzelfde probleem speelt,
moeten wij daar echter serieus naar kijken.Mevrouw Langkamp (SP):Is het een idee om te onderzoeken of deze problematiek ook voor kraamverzorgenden
geldt? Bij ons zijn signalen binnengekomen dat dit het geval is.Mevrouw Arib (PvdA):Ik heb andere informatie. Voor zover ik weet, is het vooral bij verloskundigen
een dringend probleem. Als blijkt dat het ook voor de kraamzorg geldt, moeten
wij daarnaar kijken. Ik heb zelf met de kraamzorg en de thuiszorg gebeld.
Die laten mij weten dat het goed is geregeld. Dat is ook voor artsen het geval.
Ik beperk mij dus vooral tot de verloskundigen.Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter. Petje af voor de verloskundigen die hun bijzondere werk in
Vogelaars achterstandswijken nog altijd met liefde en toewijding doen. Die
liefde vertoont echter barsten. Velen van hen durven niet meer. Een verloskundige
kreeg letterlijk het mes op de keel gezet door een junk die dacht dat zij
met haar witte jas vast medicijnen of schone spuiten op zak had. De verloskundige
wijst in de uitzending van EenVandaag het lugubere trapopgangetje aan waar
het gebeurde. Even later wijst zij op een groepje straattuig. Een vorige keer
durfde zij haar auto niet uit, terwijl een bevallende vrouw haar keihard nodig
had. Heel veel huizen zijn vies: vol met schimmel, kakkerlakken en tocht.
Het gaat om geweld, mishandeling, verslaving en om mensen met psychische stoornissen.
De verloskundige doet kordaat haar werk en zij kijkt ter plaatse of een thuisbevalling
nog wel kan. Zij gaat eerst opruimen, soppen en poetsen. Zij verschoont het
bed nog voor de bevalling. Als het echt erg is, met poep op de muren en zo,
vertrekt zij. Gelukkig kunnen de bevallende vrouwen vaak in het ziekenhuis
terecht. Het is anno 2008 natuurlijk allemaal wel te zot voor woorden. Zonder
verloskundige is een bevalling immers een kwestie van leven of dood.Ik spreek over de wijken van mevrouw Vogelaar. Die zijn bij lange na geen
prachtwijken, maar eerder pleuriswijken. Het zijn dorre poelen van geweld,
angst, verslaving en vervuiling. Daar moeten de bezem en de schrobber doorheen.
De minister bezocht de wijken keer op keer met een grote delegatie, in een
dikke auto met chauffeur. Zij moet echter eens haar rugzak pakken en 's avonds
alleen de getto's in. Zij moet eens undercover mee met een verloskundige.
Zij moet eens de tram nemen.De thema's wonen, werken, leren, opgroeien, integreren, met veiligheid
als sluitpost, vormen het actieplan van de minister voor Wonen, Wijken en
Integratie. Veiligheid moet echter op de eerste plaats komen. De minister
heeft nog niets laten zien. Het kabinet heeft de ambitie om in het jaar 2010
de criminaliteit met een kwart te verminderen ten opzichte van het jaar 2002.
Dat is een mooie droom, die echter nog voor 2010 als een zeepbel uiteen zal
spatten. Het zijn niet meer dan mooie voornemens en mooie praatjes. Minister Vogelaar schrijft in haar actieplan dat het gevoel van veiligheid
verbetert als er een herkenbare en toegankelijke persoon in de wijk is om
problemen mee te bespreken. Daar heeft een verloskundige toch niets aan? De
minister heeft geen buurt- en jongerenbemiddeling, geen gedragscode en gen
keurmerk veilig uitgaan nodig. De minister heeft schrobteams nodig. Het tuig
moet van de straat, de wijk en het land uit. Weg met al die criminelen, illegalen
en verslaafden. Die moeten de wijk uit. Dan moet opnieuw worden begonnen en
het mag dan vervolgens nooit meer zo verschrikkelijk uit de hand lopen. Wanneer
begint de minister? Illegalen horen hier niet. Verloskundige hulp moet hun
wel worden geboden, maar zij moeten deze achteraf wel zelf betalen. En daarna
weer terug naar huis.Minister Klink wil geen beveiligers regelen voor deze verloskundige helden
en toont zich daarmee kampioen naïviteit van deze week. Hij moet het
tegenovergestelde doen en met een noodplan komen. Of de verpleegkundigen gaan
voortaan met een beveiliger die achterstandswijken in, zowel overdag als 's
avonds, of hij laat geen thuisbevallingen meer toe in de wijken en zorgt ervoor
dat er geboortecentra komen waar de vrouwen kunnen bevallen. De keuze is aan
de minister: komt hij op voor fatsoenlijke, hardwerkende dames – en
soms een heer – die met gevaar voor eigen leven die wijken in gaan om
hun werk, hun roeping uit te voeren, of doet hij dat niet?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik luister naar mevrouw Agema en het toeval wil dat ik in zo'n "pleuriswijk"
woon, de Transvaalwijk in Amsterdam. Volgens mij is zij nog nooit in zo'n
wijk geweest, want zij weet echt niet waarover zij het heeft.Mevrouw Agema (PVV):Zaterdag nog.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik hoor mevrouw Agema zeggen dat zij thuisbevallingen in die wijken niet
meer wil toestaan. Hoe moet ik mij dat voorstellen? Wil zij zelf de wijken
in gaan en vrouwen die op het punt staan te bevallen, dat verbieden?Mevrouw Agema (PVV):Mevrouw Halsema heeft duidelijk niet goed geluisterd. Ik zei: of de minister
regelt dat de verloskundigen voortaan met beveiligers, overdag en 's nacht,
de wijken in gaan, of er komen geboortecentra waar die vrouwen kunnen bevallen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat vrouwen niet meer in de wijk mogen bevallen, was dus een slip of the
tongue?Mevrouw Agema (PVV):Nee, dat was het niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het was grootspraak voor de bühne?Mevrouw Agema (PVV):Ik heb het toch duidelijk gezegd... Op het moment dat het niet meer gaat
door de onveiligheid, laat mevrouw Halsema die vrouwen dan zonder beveiligers
die wijken in gaan? Ik niet. Of beveiligers, of geen thuisbevallingen maar
bevallingen in geboortecentra. Dat is toch heel helder?Mevrouw Halsema (GroenLinks):De enige vraag die ik mevrouw Agema stel, is of zij de consequenties van
haar eigen nogal wilde uitspraken wil doordenken. Hoe wil zij
voorkomen dat in die wijken nog thuisbevallingen plaatsvinden? Daar heeft
zij helemaal niet over nagedacht.Mevrouw Agema (PVV):Ik heb er in ieder geval wel over nagedacht en hopelijk doet mevrouw Halsema
dat ook, zodat verloskundigen niet langer met gevaar voor eigen leven die
wijken in moeten gaan. Ik woon inderdaad gelukkig niet in zo'n wijk, maar
afgelopen zaterdag was ik er nog.Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. In achterstandswijken sterven meer baby's kort na of voor
de geboorte dan in andere wijken. Daarvoor is een hele waslijst aan oorzaken
en verklaringen. Enkele belangrijke risicofactoren komen in achterstandswijken
vaker voor, zoals roken, alcoholgebruik, ongezonde voeding en overgewicht.
De sociale positie van veel bewoners is relatief slecht: alleenstaand, laagopgeleid,
laag inkomen met als gevolg armoede. Er is een riskante sociale omgeving,
zoals geen of onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal, tienerzwangerschappen,
illegaliteit, huisvestingsproblemen, mishandeling, psychiatrische klachten
enzovoorts. Vooral allochtone zwangere vrouwen komen vaak veel te laat onder
controle bij een verloskundige of gynaecoloog. Daardoor hebben deze vrouwen
onvoldoende kennis van de standaardzorg en van voorzorgsmaatregelen zoals
het slikken van foliumzuur nog voor de conceptie.De thuissituatie is in veel gevallen geen veilige omgeving voor een bevalling.
Verloskundigen en kraamverzorgenden durven er 's nachts niet meer alleen over
straat. De wijken zijn no-go areas geworden. Daardoor is het aantal thuisbevallingen
laag en vinden de meeste bevallingen in het ziekenhuis plaats, maar in bijvoorbeeld
Rotterdam is er sprake van een tekort aan verloskamers. Bovendien zijn er
's nachts soms geen gynaecologen, kinderartsen of anesthesisten aanwezig in
het ziekenhuis.Vooral bij allochtone vrouwen is er vaak sprake van minimale kraamzorg
of helemaal geen kraamzorg. Dat komt onder andere doordat zij vaak hulp krijgen
van familie of vriendinnen tijdens de kraamperiode. Een andere reden is dat
zij de eigen bijdrage voor kraamzorg niet kunnen of willen betalen.De vraag is wat wij kunnen doen om dit te veranderen. Dat er wijken bestaan
waar problemen zich concentreren en waar mensen 's nachts niet meer alleen
over straat durven, kan natuurlijk niet. Dat probleem vraagt om structurele
oplossingen op het gebied van onder andere huisvesting, armoedebestrijding
en criminaliteitsbestrijding. Daar wil ik nu niet verder op ingaan tijdens
dit spoeddebat, omdat deze zaken de reikwijdte van dit debat overstijgen.Om verloskundigen en kraamverzorgenden ook 's nachts weer de wijk in te
krijgen, bijvoorbeeld met een chauffeur, kan een speciaal achterstandstarief
op korte termijn uitkomst bieden. Een dergelijk tarief is bovendien nodig
omdat het werk van deze mensen in achterstandswijken een kwart meer tijd kost.
Voor huisartsen is dit al jaren geregeld. Waarom is dit dan niet het geval
voor verloskundigen en kraamverzorgenden? Sinds 1 januari 2008 is de eigen bijdrage voor kraamzorg verhoogd
naar € 3,70 per uur. Een eigen bijdrage kan een reden zijn om minder
of zelfs helemaal geen kraamzorg aan te vragen. Kortdurende kraamzorg is bovendien
niet aantrekkelijk om te leveren voor kraamzorgaanbieders vanwege de ongunstige
verhouding tussen de reis- en overheadkosten en de zorgkosten. Is de minister
bereid om een onderzoek te starten naar de effecten van de eigen bijdrage
voor kraamzorg?Goede voorlichting aan aanstaande ouders, vooral ook in het stadium voor
de zwangerschap, de zogenaamde preconceptiezorg of zwangerschapsvoorzorg,
is van groot belang. Welke rol ziet de minister hierbij weggelegd voor de
Centra voor Jeugd en Gezin? Deelt hij de mening dat huisartszorg, verloskunde
en kraamzorg standaard bij deze centra betrokken moeten worden?Het is van groot belang dat de sociaaleconomische gezondheidsverschillen
worden bestreden. De minister heeft een plan van aanpak toegezegd waar hij
nu samen met het RIVM aan werkt. Wanneer kan dat plan tegemoet worden gezien?Mevrouw Schippers (VVD):Voorzitter. Er zijn serieuze problemen in de keten van de verloskundige
zorg. In een toenemend aantal regio's is het moeilijk of onmogelijk om thuis
te bevallen doordat de ziekenhuizen in die regio geen achtervang hebben van
een afdeling verloskunde. Wij kregen allemaal het verontrustende bericht dat
de babysterfte in ziekenhuizen 's nachts hoger was dan overdag, waarschijnlijk
doordat het aantal gynaecologen 's nachts een stuk lager is in die ziekenhuizen.
Het is bekend dat bepaalde bevolkingsgroepen er niet van op de hoogte zijn
dat het slikken van foliumzuur erg belangrijk is om een open ruggetje te voorkomen.Er zijn echter ook positieve ontwikkelingen. De tweede echo is in het
pakket opgenomen. Heel veel vrouwen zijn daar blij mee en maken daar gebruik
van. De minister heeft heel recent aangegeven dat pijnbestrijding bij de bevalling
een recht is van de vrouw. De VVD-fractie is daar erg tevreden mee.Er loopt een onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg naar babysterfte.
Dat onderzoek moeten wij afwachten. Wij moeten wachten tot alles op een rijtje
staat en in samenhang kan worden bekeken. Op basis daarvan kunnen vervolgens
verstandige maatregelen worden genomen. Dit onderwerp leent zich niet voor
een vluchtig spoeddebat.Wij vinden het echter terecht dat er een spoeddebat wordt gehouden, want
er is een toenemend aantal signalen dat steeds meer zorgverleners –
ik doel op verloskundigen, huisartsen, ambulancepersoneel en thuiszorgpersoneel –
's avonds niet meer alleen naar patiënten in bepaalde wijken durven.
Daar moeten wij ons grote zorgen over maken. Het verkiezingsprogramma van
de VVD is hier volstrekt helder over. Het is ernstig dat gezagsdragers steeds
vaker worden aangevallen en bedreigd. Dat is echt onacceptabel. Thuiszorgmedewerkers,
ambulancepersoneel, huisartsen, verloskundigen en andere zorgverleners moeten
na zonsondergang alle buurten in durven. Wij kunnen ons niet zomaar neerleggen
bij het gegeven dat die signalen toenemen. Het kan niet zo zijn dat inwoners
van deze buurten geen zorg krijgen doordat anderen dit voor hen onmogelijk
maken. Het kan ook niet zo zijn dat wij deze zorgverleners
vragen het eventuele gevaar dan maar aan te gaan.De VVD-fractie wil dat dit kabinet maatregelen neemt. Wij willen dat het
kabinet ervoor zorgt dat geweld en bedreiging afnemen. Wij willen dat harder
wordt opgetreden tegen geweld. Daarnaast moeten de straffen worden verhoogd.
Bovendien moeten zorgverleners desnoods onder bescherming deze wijken in gaan
om toch zorg te kunnen verlenen. Dat moet worden medegefinancierd of gefinancierd
uit het veiligheidsbudget. Wij zouden graag op deze vier punten vanavond graag
toezeggingen van de ministers krijgen.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben het eens met collega Schippers dat agressie tegen zorgverleners
keihard moet worden aangepakt. Volgens mij gaat dit debat daar echter niet
over. Hierbij gaat het erom dat buurten onveilig zijn en niet dat verloskundigen
met agressie te maken hebben. Verloskundigen – vaak zijn dat vrouwen –
durven 's nachts vaak niet alleen over straat in die buurten. Ik ben bang
dat mevrouw Schippers nu alles overhoop haalt. Volgens hebben wij het vanavond
over een heel andere problematiek dan wat zij nu uit haar verkiezingsprogramma
citeert.Mevrouw Schippers (VVD):Waarom durven die verloskundigen 's nachts niet alleen over straat? Dat
is omdat zij bedreigd worden en omdat er sprake van agressie is. Ik verbreed
het probleem door te zeggen dat het niet alleen over verloskundigen gaat,
maar ook over huisartsen, ambulancepersoneel en medewerkers van de thuiszorg
die 's avonds hun diensten verlenen. Het gaat dus wel degelijk over agressie
op straat en in de huizen. De signalen nemen echt enorm toe, niet alleen van
de verloskundigen, maar ook van de andere groepen.Mevrouw Arib (PvdA):Ik heb die verloskundigen gesproken. Daarbij is mij gebleken dat het niet
over agressie gaat, maar over onveiligheid in de buurt vanwege donkere steegjes
waar soms mensen lopen, waardoor de verloskundigen daar niet alleen naartoe
durven. Dit is echt een andere soort problematiek. Collega Schippers stelt
voor dat dit probleem met veiligheidsplannen opgelost moet worden. Moet niet
juist voor de achterstandswijken waar deze problematiek zich voordoet voor
huisartsen en andere hulpverleners een apart achterstandstarief ingevoerd
worden, zodat deze problemen opgelost kunnen worden?Mevrouw Schippers (VVD):Ik vind dit een heel rare redenering: de verloskundigen durven niet meer
door de donkere steegjes, maar er is totaal geen sprake van bedreiging. Verloskundigen
willen juist niet door die donkere steegjes, omdat er sprake is van agressie
of bedreiging. Je kunt je bedreigd voelen en dan hoeft er nog niets gebeurd
te zijn. De mensen die ik spreek, regelen momenteel zelf iemand die met hen
meegaat. Dit staat ook in mails die ik ontvang. Als je het daarvan moet laten
afhangen of mensen zorg krijgen. Als men zelf dus geen begeleider regelt,
krijgen de mensen geen zorg. Een andere gedachte is dat de mensen het uit
eigen zak moeten regelen. Dat vind ik onacceptabel. Dit is een probleem van
de gemeente. Daarom vind ik het goed dat nu niet alleen de minister van Volksgezondheid
aanwezig is, maar ook de minister die over die wijken gaat. Nogmaals, ik wil
dat die problemen opgelost worden.Mevrouw Langkamp (SP):U pleit onder andere voor zwaardere straffen. Kunt u mij de relatie uitleggen
tussen zwaardere straffen en het veiliger worden van de buurt?Mevrouw Schippers (VVD):Zwaardere straffen werken afschrikwekkend. Ik ben een groot voorstander
van lik op stuk, dus direct straffen. Ook zwaardere straffen voorkomen toestanden
die wij met enige regelmaat bij ambulancepersoneel zien. Dit is een element
daarvan.Mevrouw Langkamp (SP):Ik deel uw visie absoluut niet, want zwaarder straffen voorkomt zeker
niet dat mensen in de fout gaan. Dat heeft ook helemaal geen afschrikwekkend
effect. Natuurlijk moet criminaliteit worden aangepakt en bestraft worden.
Stel dat iemand een gevangenisstraf krijgt, is het van groot belang dat dit
gecombineerd wordt met een bepaald traject.De voorzitter:Dit is toch wel een ander onderwerp.Mevrouw Schippers (VVD):Ik heb het er nu niet over op welke wijze Justitie dit probleem moet aanpakken.
Ik heb wel vier maatregelen aangegeven. Als je in je eentje bent, loop je
een grotere kans dat je wordt aangevallen. Je voelt je ook meer bedreigd.
In een bepaalde gemeente moet dus zo nodig begeleiding komen. Ik wil ook dat
er zwaardere straffen worden toegekend, zodat het afschrikwekkende effect
groter wordt.De voorzitter:U hebt die maatregelen al aangegeven.Mevrouw Schippers (VVD):Mevrouw Langkamp suggereert dat ik slechts een voorstel doe, maar ik geef
nogmaals aan dat ik voor de oplossing van dit probleem vier voorstellen gedaan
heb.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Een aantal woordvoerders voor mij hebben al gewezen op verschillende
onderzoeken ter zake. Het eerste dateert uit 2003 en was ingesteld door de
Europese Unie. Daaruit bleek dat Nederland in vergelijking met andere Europese
landen een behoorlijk hoog babysterftecijfer kent. Vier op de duizend baby's
sterven in Nederland in de eerste maand, terwijl het gemiddelde in Europa
drie is. Uit onderzoek van het CVZ uit 2005 naar babysterfte voor, tijdens
en tot één week na de geboorte bleek dat er per duizend baby's
zelfs ruim dertien overlijden. Van die dertien is ongeveer één
op de tien in verband te brengen met de gebrekkige omstandigheden in de verloskundige
zorg. Inmiddels zijn wij vijf jaar verder. Nog steeds is er eigenlijk geen
integraal plan van aanpak. Het wordt tijd dat zo'n plan er nu komt.Collega Arib heeft hierover een aantal vragen gesteld; eerder stelde zij
al schriftelijke vragen. Ik voeg er enkele aan toe. De minister noemt in de
antwoorden op de schriftelijke vragen enkele maatregelen die de afgelopen
jaren zijn genomen om de babysterfte te doen afnemen. Het gekke is dat anno
2008 de cijfers kennelijk nog steeds dezelfde zijn. Óf de maatregelen
hebben niet voldoende gewerkt, óf er zijn extra maatregelen nodig. Dan is mijn vraag opnieuw: wanneer komt er een integraal plan van
aanpak?De voorzitter:Mevrouw Koşer Kaya, zou u uw betoog een beetje willen toespitsen
op het onderwerp van het debat van vandaag? Dat heeft volgens mij ook te maken
met achterstandswijken en de veiligheid van verloskundigen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik kom op de achterstandswijken. Eerst plaats ik nog een andere opmerking.
Ik denk dat ook specifieke maatregelen nodig zijn om allochtone vrouwen te
helpen. In ieder geval moet gerichter worden ingezet op specifieke problemen
waarmee zij kampen, zeker op het vlak van informatievoorziening.Dan kom ik op het onderwerp waarvoor wij hier vanavond bij elkaar zijn
gekomen: vroedvrouwen die zich niet veilig voelen op straat. Of zij daadwerkelijk
fysiek aangevallen worden dan wel zich alleen bedreigd voelen, maakt mij weinig
uit. Ik vind het eigenlijk te bezopen voor woorden dat wij nu beveiliging
moeten inzetten en taxi's moeten regelen, zodat deze vrouwen of mannen hun
werk kunnen doen en dat zij niet gewoon die wijken in kunnen en hun werk kunnen
doen. Wij zitten nu met een fait accompli en zij zullen geholpen moeten worden.
Er moet dus ook beveiliging komen. Gaat dat gebeuren, is mijn eerste vraag.Mijn tweede vraag gaat over de woningen. Het blijkt dat er zelfs poep
aan de muren zit. Het is toch niet de taak van verloskundigen dat zij die
huizen schoonmaken? Dat is eveneens te zot voor woorden. Ook hierover wil
ik graag beide bewindslieden horen, in ieder geval minister Vogelaar over
die prachtwijken van haar. Het wordt tijd dat de wijken goed worden schoongemaakt.Alles heeft natuurlijk te maken met de sociaaleconomische ontwikkeling
van de mensen die in deze wijken horen. Dit kabinet heeft gezegd dat het gaat
inzetten op preventie. Daarvoor wordt het hoog tijd. Ik wil weten wat er aan
preventie wordt gedaan door deze bewindslieden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik reageer toch nog even op de poep aan de muren. Ik kan het er direct
mee eens zijn dat de wijken beter schoongemaakt moeten worden, maar hierbij
gaat het om het schoonmaken van huiskamers. Ik neem toch niet aan dat mevrouw
Koşer Kaya wil dat door de overheid gesubsidieerde schoonmakers de
huizen ingaan?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Nee hoor. Mijn opmerking was niet bedoeld om allemaal medewerkers daarnaartoe
te sturen om die huizen schoon te maken. Alleen al het feit dat wij nu blijkbaar
in een situatie zijn waarin wij aan dat soort oplossingen denken, vind ik
te bezopen voor woorden. Het hoort zo te zijn dat de huizen schoongemaakt
worden door de mensen die er wonen. Punt. Ik neem aan dat daar sociaal werkers
over de vloer komen. Zoiets moet gewoon gemeld worden en er moet werk van
worden gemaakt, zeker in het geval van een zwangerschap.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. Babysterfte is een belangrijk onderwerp om over te spreken,
maar ik vraag mij af in hoeverre wij via een spoeddebat werkelijk recht kunnen
doen aan dit onderwerp. Er zijn verschillende toezeggingen gedaan om in een
commissievergadering nader over dit onderwerp te spreken, niet alleen over
babysterfte in achterstandswijken maar ook over een hoger babysterftepercentage
in de nachtelijke uren. Daarover is recent een artikel verschenen in het blad
Medisch Contact. Ik kan mij bij het ongeduld van collega Arib wel iets voorstellen.
Zij heeft over dit onderwerp immers al eerder, in maart 2005, vragen gesteld.
Wat is er sindsdien gebeurd om de babysterfte terug te dringen? Welke resultaten
heeft dit inmiddels opgeleverd?Ik wil dit moment ook gebruiken om te wijzen op een brief van de KNOV
over de vergoeding van zorg aan illegaal in Nederland verblijvende vreemdelingen,
met de oproep om de volledige vergoeding van verloskundige zorg aan illegaal
in Nederland verblijvende zwangeren te handhaven en om het netwerk van ziekenhuizen
dat thans voor noodzakelijke zorg voor deze doelgroep beschikbaar is, niet
te beperken. Dit onderwerp raakt het onderwerp waarover wij nu spreken. Uit
onderzoek blijkt dat de extra tijdsbesteding aan de zorg voor allochtone cliënten
met een lage sociaaleconomische status ten opzichte van reguliere cliënten
gemiddeld 23% bedraagt. Het lijkt de ChristenUnie goed als de minister
onderzoekt hoe deze extra tijd zich verhoudt tot de tarieven voor verloskundigenzorg.
Huisartsen hebben achterstandstarieven opgebouwd uit twee onderdelen, één
voor de extra werklast en één voor de praktijkoverstijgende
faciliteiten. Zou een dergelijke constructie ook niet goed functioneren voor
de verloskundigenzorg?De verloskundigenzorg en kraamzorg in Nederland zijn een groot goed. Vrijwel
geen enkele andere zorgverlener functioneert zo lang en zo dichtbij in een
gezin. Al eerder heb ik mijn zorgen uitgesproken over de verschuiving van
de eerstelijnszorg naar de tweedelijnszorg. Ik roep de minister op om er mede
voor te zorgen dat een thuisbevalling in achterstandswijken in de toekomst
mogelijk blijft. Zo wordt een goede basis gelegd voor jeugd en gezin.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben blij dat mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink erkent dat de werkdruk
bij verloskundigen in achterstandswijken is toegenomen. Zij vraagt echter
naar een onderzoek naar de werkdruk. Begrijp ik dit goed?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Mevrouw Arib begrijpt dit niet goed. De percentages over de werkdruk zijn
bekend. Er moet wel eens heel goed worden gekeken of de extra tijd in balans
is met de tarieven voor de verloskundigenzorg. Ik vraag dit ook in het licht
van de verschuiving van de eerstelijnszorg naar de tweedelijnszorg. Een ziekenhuisbevalling
is een stuk duurder. Zou je dat geld niet veel beter kunnen inzetten in de
eerste lijn, vooral omdat je de zorg zo dichtbij de mensen thuis kunt leveren?Mevrouw Agema (PVV):Ik heb het betoog van mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink tot het einde
beluisterd. Zij begon haar betoog met de stelling dat dit spoeddebat overbodig
was. Dit blijkt ook wel uit haar bijdrage. Daarin mis ik de berichtgeving
waarover wij het vandaag hebben. De verloskundige durft de achterstandswijken
niet meer in, die dorre poelen van geweld, misbruik en onveiligheid.
Het heeft toch wel spoed om ervoor te zorgen dat de verloskundigen met een
beveiliger of wat voor oplossing dan ook hun werk gewoon kunnen doen?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Laat ik voor alle helderheid zeggen dat ik absoluut niet heb gezegd dat
dit debat overbodig is. Ik heb mij hardop afgevraagd of wij voldoende recht
doen aan dit onderwerp door hierover in zo'n kort tijdsbestek te spreken.
Ik ben daarom blij dat wij hierover uitgebreider zullen spreken in een commissievergadering.
Wij zullen dan breder en in zijn algemeenheid over de babysterftecijfers spreken,
ook wanneer baby's sterven in de nachtelijke uren. De veiligheidssituatie
in de achterstandswijken is een belangrijk punt. Ik vind het veel belangrijker
om niet alleen in te zoomen op de veiligheid. Ik wil ook duidelijkheid hebben
over de vraag of verloskundigen voldoende tijd en mogelijkheden hebben om
in de achterstandswijken hun werk naar behoren te kunnen doen. Als het heel
specifiek gaat om de verschillende wijken, is het inderdaad goed dat de minister
voor Wonen, Wijken en Integratie hier is. Het is echter nog veel belangrijker
dat dit onderwerp aan de orde komt in de gemeenteraden waar dit soort situaties
spelen. Er moet op gemeentelijk niveau heel goed worden gekeken naar de veiligheidssituatie
en wat daaraan gedaan kan worden. Alle hulpverleners in de gezondheidszorg
moeten veilig over straat kunnen.Mevrouw Agema (PVV):Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink noemt dit een belangrijk punt en
legt de verantwoordelijkheid ervoor bij de gemeenten, maar hier zit de minister
met haar veertig prachtwijken. Vanavond is er toch de kans om tegen deze minister
te zeggen dat zij in samenspraak met de andere minister ervoor moet zorgen
dat deze verloskundigen veilig over straat kunnen? Dit is toch een kwestie
van vandaag en niet een van over een paar weken?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Daarom is het fijn dat de minister er is. Ik ben ook ontzettend blij met
al die gemeenteraden die heel serieus hun werk doen op het gebied van veiligheid.
Het is goed dat de minister daarover overleg voert, maar ik heb geen illusies.
Zij kan niet in alle gemeenten hetzelfde pakket aanbieden. Het is veel belangrijker
dat er in elke gemeente maatwerk wordt geleverd, onder toezicht van het college
van burgemeester en wethouders, gecontroleerd door de gemeenteraad.Mevrouw Schermers (CDA):Voorzitter. Enige weken geleden stond in Medisch Contact een artikel over
oversterfte van kinderen die 's nachts worden geboren. Nu spreken wij over
oversterfte van kinderen die worden geboren in achterstandswijken, dit naar
aanleiding van een uitzending van Een Vandaag. Dat zijn twee signalen in korte
tijd dat er iets fout is. Dat baart de CDA-fractie grote zorgen.Beide signalen kwamen uit Rotterdam, waar de babysterfte boven het landelijk
gemiddelde ligt en de babysterfte in achterstandswijken daar bovenuit torent.
Is deze problematiek uniek voor Rotterdam? Een analyse van de situatie ontbreekt.
Over de keten van verloskundige zorg zullen wij uitgebreid komen te spreken
in ons grote debat in mei. Vanavond houden wij een spoeddebat, toegespitst
op de verloskunde in achterstandswijken. Het is jammer dat een zo belangrijk
debat wordt gevoerd voordat er cijfers zijn.Wat is er zo speciaal aan de situatie in achterstandswijken? Allereerst
wonen, zoals de uitzending ook laat zien, in achterstandswijken meer vrouwen
die onvoldoende zijn voorbereid op zwangerschap en bevalling. Zij komen vaak
laat voor de eerste controle, leven ongezond en het huis blijkt frequent niet
voorbereid te zijn op een bevalling. Soms is het er te vies om aan te pakken,
laat staan om te bevallen. Het moet niet nodig zijn dat de verloskundige eerst
gaat schoonmaken voordat de bevalling plaatsvindt. Dat betekent: goede informatie
aan de patiënt, desnoods met de hulp van een tolk, en controle op de
voorbereiding van de bevalling. Het lijkt me dat in het getoonde geval daar
geen sprake van is geweest. Ik kan mij dat in ieder geval niet voorstellen
als je soms poep op de muur aantreft.De door het CDA al lang bepleite Centra voor Jeugd en Gezin zouden in
deze problematiek een grote rol kunnen spelen, door informatie, doorverwijzing,
preventie et cetera. Wij verwachten van de minister dat hij hierover in overleg
gaat met minister Rouvoet, zodat hierop kan worden ingegaan in de door hem
toegezegde brief.Het tweede unieke aan de situatie in achterstandswijken is mogelijk dat
er gebieden zijn waarvan de verloskundigen zeggen dat zij er niet zonder begeleiding
heen durven. De fractie van het CDA is van mening dat het te gek is voor woorden
als hulpverleners zich in hun werk bedreigd voelen. Zij vindt dat de omvang
en de aard van het probleem eerst moeten worden onderzocht. Wij willen eerst
duidelijkheid over de oorzaken, voordat wij kunnen spreken over maatregelen.
Misschien zijn de bestaande mogelijkheden al voldoende om, waar nodig, bescherming
te bieden. Wanneer kan de minister ons de nodige informatie geven?Elke vrouw heeft recht op een goede begeleiding van zwangerschap en bevalling.
Het is duidelijk dat er wat moet gebeuren in de verloskundige keten. Het CDA
wil eerst een grondige analyse van het probleem, om het daarna structureel
te kunnen aanpakken. Dat laat onverlet dat ook voorafgaand aan die analyse
al kan worden begonnen met het doorvoeren van verbeteringen. Wij weten immers
welke factoren in het algemeen belangrijk zijn. Ik gaf al als voorbeeld hygiëne
en preventie. De Stuurgroep verloskundige zorg gaat nu aan de slag. Kan de
minister de resultaten monitoren en voor het komende grote debat naar de Kamer
sturen? Daarnaast vragen wij de minister om in de door hem toegezegde brief
in te gaan op de positie van de Centra voor Jeugd en Gezin in deze keten.
Naar de mening van het CDA kunnen die centra juist bij deze problematiek een
grote rol spelen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Mevrouw Schermers wil allerlei analyses, gegevens en onderzoeken. Ik kan
mij voorstellen dat die in een bredere setting ook nodig zijn. Wij hebben
nu echter te maken met een situatie waarin heel veel zorgverleners en vroedvrouwen
niet kunnen gaan naar de vrouwen die moeten bevallen omdat zij zich onveilig
voelen. Er moet op dit moment wel iets gebeuren. Ik zou graag horen wat mevrouw
Schermers daaraan wil doen.Mevrouw Schermers (CDA):Ik wil eerst de oorzaken weten. Ik wijs erop dat aan het begin van dit
debat twee van de sprekers het al niet eens waren of het wel of niet een probleem
was voor de kraamverzorgenden. De situatie is niet duidelijk. Wij willen daarover
eerst duidelijkheid en daarna moet het probleem structureel worden aangepakt.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Die duidelijkheid kan snel gegeven worden door de beroepsgroep. Is mevrouw
Schermers het met mij eens dat deze mensen wel die hulp moeten krijgen die
zij nodig hebben om hun werk te kunnen doen?Mevrouw Schermers (CDA):Mevrouw Koşer Kaya, als het snel kan, zal het snel gaan. Wij wachten
echter liever eerst dat onderzoek af.Mevrouw Agema (PVV):Ik vraag mij af waar mevrouw Schermers zich de afgelopen tien, twintig
jaar schuilgehouden heeft. Zij vraagt om meer onderzoek en zij wil weten of
het wel echt onveilig is in die wijken. Waarom denkt zij dat hier een minister
aangesteld is voor Wonen, Wijken en Integratie? Juist omdat die wijken nu
eenmaal poelen van misdaad en geweld zijn! Er liggen zoveel rapporten, mevrouw
Schermers, zij zouden hier de hele Tweede Kamer kunnen vullen en u vraagt
om nog meer onderzoek.Mevrouw Schermers (CDA):Dat klopt, ik vraag om nog meer onderzoek omdat deze minister ook niet
van vandaag op morgen de achterstandswijken van de kaart kan laten verdwijnen.
Daarom was ik ook niet voor dit spoeddebat. Wij moeten kijken hoe dit specifieke
aspect van de zorg moet worden aangepakt.Mevrouw Schippers (VVD):Maakt het mevrouw Schermers uit hoe groot de groep is? Moet er bescherming
geboden worden als het om een klein aantal gaat, of geldt dat ook voor een
groot aantal? Daarvoor heb je helemaal geen onderzoek nodig. Het gaat om het
principe.Mevrouw Schermers:Het gaat mij niet alleen om de kwantiteit maar ook om de achterliggende
oorzaken. Ik wees al op het feit dat het door kraamverzorgenden heel verschillend
wordt ervaren. Ik wijs ook op het feit dat in Amsterdam sprake geweest is
van al dan niet begeleiden van mensen van de thuiszorg en dat dit op een heel
andere manier is opgelost. Ik wil eerst de oorzaken weten voordat ik daadwerkelijk
meega met die of die oplossing.Mevrouw Schippers (VVD):Vindt u het acceptabel, mevrouw Schermers, dat het misschien wel een aantal
maanden duurt voordat de minister met resultaten komt die voor u voldoende
zijn om maatregelen voor te stellen? Vindt u het acceptabel dat in die maanden
minder zorg verleend wordt in die wijken?Mevrouw Schermers (CDA):Mevrouw Koşer Kaya heeft mij al verteld dat het heel snel kan.
Ik zal bij de minister aandringen op snelle duidelijkheid. Ik wil wel die
resultaten afwachten.Mevrouw Arib (PvdA):Is mevrouw Schermers op de hoogte van de rapporten die tot nu toe zijn
toegezegd en die nog niet naar de Kamer zijn gezonden? Wat vindt zij daarvan?
Wij waren het allemaal eens dat die onderzoeken moesten plaatsvinden. Die
onderzoeken zijn toegezegd, maar elke twee à drie maanden komt er een
brief dat wij die onderzoeken binnenkort krijgen. Moeten wij die dan niet
volgende week krijgen?Mevrouw Schermers (CDA):Die moeten wij inderdaad zeer binnenkort krijgen. Als de minister daarover
in tweede termijn geen duidelijkheid geeft, kom ik daarop zeker terug.Mevrouw Arib (PvdA):Wat zegt u tegen de zwangere vrouwen in die achterstandswijken die 's
nachts moeten bevallen? Zegt u: wacht het onderzoek dat minister heeft toegezegd
maar af voordat de verloskundige uw kant opgaat?Mevrouw Schermers (CDA):Ik zeg dat deze problematiek zo snel mogelijk moet worden aangepakt. Ik
zeg ook dat wanneer onverhoopt echt sprake is van acute noodsituatie, die
ad hoc moet worden opgelost. Ik wil echter een structurele oplossing voor
het probleem.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben het met u eens, mevrouw Schermers, dat er voor de lange termijn
een structurele oplossing moet komen. Maar wat zegt het CDA tegen de vrouwen
die nu in achterstandswijken moeten bevallen? Welke ad hoc oplossing stelt
u voor?Mevrouw Schermers (CDA):Als een vrouw moet bevallen en de verloskundige durft echt niet naar haar
toe – er is nog geen structurele oplossing – dan kan ik mij voorstellen
dat in dat ene geval de vrouw in het ziekenhuis bevalt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U zegt steeds dat er nog onderzoek nodig is voordat een structurele oplossing
kan worden geboden. Wat bedoelt u daarmee?Mevrouw Schermers (CDA):Daarmee bedoel ik dat wij nu over slechts twee aspecten van de zorg spreken,
twee aspecten van achterstandswijken. Wij hebben echter afgesproken om een
debat te voeren over de hele verloskundige keten van min negen maanden tot
en met twee weken na de bevalling, inclusief de controle na de bevalling.
Die keten moet hecht zijn en die wordt niet hecht door als het ware maar twee
schakeltjes te smeden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is geen antwoord op mijn vraag. U verruimt het probleem, maar ik vroeg
wat uw oplossing is. U zegt dat er een structurele oplossing moet komen. Het
schijnt dat u enigszins weet hoe die er uit moet zien. Ik ben heel benieuwd
waaraan u dan denkt.Mevrouw Schermers (CDA):Een structurele oplossing is voor mij een oplossing die de keten helemaal
hecht maakt. Dat betekent dat je de zwakke schakels sterk maakt, zodat de
hele keten sterker wordt. Dat is een structurele oplossing.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat komt op mij over als een vrij bureaucratische oplossing. Het gaat
hier om de vraag: hoe zorg je ervoor dat de vrouwen die zich
nu onbeschermd en onveilig voelen, op de plek komen waar zij moeten zijn?
U spreekt over het steviger maken van de keten en zegt dat wij ervoor moeten
zorgen dat er een hecht verband is. Dat zal wel een oplossing zijn, maar daarmee
heb je de fysieke onveiligheid van verloskundigen nog niet verminderd. Ik
ben daarom benieuwd hoe uw structurele oplossing er uitziet.Mevrouw Schermers (CDA):U hebt het over een structurele oplossing voor dat ene schakeltje in de
keten. U spreekt ook over de bereikbaarheid van de verloskundigen. Ik heb
voorbeelden gegeven. Wij dachten dat wij wisten wat de oorzaak was en wat
de oplossing voor het probleem. Echter, bij de thuiszorg in Amsterdam bleek
de oplossing geen oplossing te zijn. Er waren alternatieven. Ik wil nu weten
welke die zijn voordat ik links of rechts afsla.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Wij staan hier vanavond, omdat er opnieuw gegevens beschikbaar
zijn gekomen waaruit blijkt dat er een relatie is tussen kindersterfte, klasse,
maatschappelijke kansen en etniciteit. Dit soort gegevens zijn natuurlijk
allesbehalve nieuw. Wij weten al sinds het ontstaan van stedelijke achterstandswijken
dat er een relatie is tussen de kansen die mensen hebben, hun levensduur,
hun gezondheid enzovoorts. Het feit dat wij dat al langer weten, neemt niet
weg dat dit onverteerbaar is, zeker in een hoogontwikkelde verzorgingsstaat.
Het is zeker onverteerbaar als je de conclusie moet trekken dat de postcode
mede bepalend is voor het lot van een baby. Dat is wat er hier eigenlijk aan
de hand is.Tegen de degenen die met het grootste gemak spreken over no-go areas zeg
ik: dit is angstpolitiek. Er zijn in Nederland geen hele wijken waaruit de
autoriteiten zich volledig hebben teruggetrokken en waar chaos en anarchie
heerst. Daarom bedrijf je angstpolitiek als je dit suggereert.Wat is er wel aan de hand? Voor de vrouwen waarover wij het hebben en
voor de kinderen die risico lopen, is sprake van slechte woonomstandigheden:
vocht en schimmel, geen of weinig contact met de hulpverlening en slechte
leefgewoonten. Wat mij shockeerde en wat nog niet echt is genoemd, is het
gegeven van mishandeling tijdens de zwangerschap. Daarvan zou in Rotterdam
in 10% van de gevallen sprake zijn.Ik ben het direct met de regering eens dat niet alles openstaat voor overheidsbeïnvloeding.
Ik vind ook dat wij uit moeten kijken met de fictie van maakbaarheid, hoe
bezorgd wij ook zijn. Je kunt niet verhinderen dat vrouwen in achterstandswijken
bevallen. Je kunt niet voorkomen dat er poep aan de muren zit, hoe afschuwelijk
je dat ook vindt. Ik ben het ook met de regering eens dat er een verantwoordelijkheid
is voor de beroepsgroepen, de verzekeraars en de gemeente. Dat neemt niet
weg dat er daarnaast wel degelijk een grote landelijke verantwoordelijkheid
is en tot dusverre stemmen de antwoorden niet tot tevredenheid.Door de regering, maar ook door het CDA wordt gesproken over het doen
van verder onderzoek, onderzoek naar de positie van de verloskundige, onderzoek
naar de vraag hoe wijd verspreid de problemen zich voordoen. Ik meen dat je
dan alleen nog maar al dan niet onafhankelijke onderzoeksbureaus aan het spekken
bent, terwijl het hier gaat om een kwestie van gezond verstand. Dat is zeker
het geval omdat wij weten dat er een duurzame relatie bestaat tussen achterstand,
levensduur en levenskansen. Daar zijn geen eindeloze onderzoeken voor nodig
als je beleid zou willen maken. Ik doe dan ook een appel op de CDA-fractie
om het gebrek aan financiële ruimte dat zij mogelijk als coalitiepartner
heeft, niet te maskeren met een verwijzing naar verder onderzoek. Dat is namelijk
ook kostbaar.Mevrouw Schermers (CDA):Ik heb de bewindslieden verzocht om voor het debat in mei met de gegevens
te komen zodat de Kamer die kan meenemen. Het is dus helemaal niet zo dat
ik het op lange termijn schuif.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee. Ik ben echter in de veronderstelling dat mevrouw Arib vanavond met
een motie komt. Als dat niet het geval is, doen de anderen het wel. Mevrouw
Schermers kan ook gewoon haar handtekening onder die motie zetten. Dan kan
er nu gehandeld worden. Mei is toch nog drie maanden verder. Dat soort risico's
moet je helemaal niet willen lopen.Voorzitter. Het is mij volstrekt onduidelijk wat de regering eigenlijk
doet aan preventie en voorlichting, met name aan allochtone vrouwen en aan
vrouwen die er schijnbaar niet van op de hoogte zijn dat zij in grote mate
te maken hebben met vermijdbare risico's. Ik kan mij voorstellen dat er heel
veel preventie op wordt gezet en er veel voorlichting wordt gegeven. Ik wil
daar een concreter antwoord op.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Ik ga even terug naar het vorige blokje. Mevrouw Halsema zei daarin dat
er vast wel een motie zal worden ingediend en dat er nu eindelijk gehandeld
moet worden. Veronderstelt zij dat er op dit moment niet gehandeld wordt?
Veronderstelt zij dat er niets gebeurt?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Niet genoeg. Anders zouden wij hier niet met zijn allen staan. Mevrouw
Wiegman heeft ook de moeite genomen om vanavond te komen. Zij vindt waarschijnlijk
ook dat er niet genoeg gebeurt. Ik ben niet het soort politicus dat zegt dat
er helemaal niets gebeurt. Dat is mij te gemakkelijk. Dat laat ik over aan
de fractie van de PVV. Er gebeurt echter niet genoeg. Er gebeurt met name
op dit moment niet genoeg voor verloskundigen in achterstandswijken. Daarover
heb ik zo meteen nog een opmerking.Ik wil daaraan voorafgaand nog iets zeggen over mishandeling bij zwangerschap.
Ik heb het Wetboek van Strafrecht er niet op nageslagen. Over het algemeen
geloof ik ook niet heilig in repressie als antwoord op dit soort ongelofelijk
ingewikkelde en akelige praktijken. Toch vraag ik mij af of mishandeling bij
zwangerschap op dit moment een gekwalificeerd delict is. Als dat niet het
geval is, zou het dat dan niet moeten zijn? Zou je niet moeten zeggen dat
voor mishandeling een bepaalde strafmaat geldt, maar dat als er daarbij sprake
is van zwangerschap, het wordt aangemerkt als een gekwalificeerd delict? In
dat geval wordt namelijk niet alleen de vrouw mishandeld, maar loopt ook het
ongeboren kind risico's.Mijn laatste punt betreft de veiligheid en bescherming van verloskundigen.
Dit probleem speelt al sinds 2002, 2003. In 2003 hebben de fracties van GroenLinks
en SP hierover een motie ingediend die gesteund werd door de
PvdA-fractie. Hierin werd gevraagd om een achterstandstarief voor verloskundigen
in het leven te roepen. Zo oud is deze kwestie dus al. Daar waar de signalen
urgenter worden, is het van belang om over de brug te komen. Vooral daarin
is het antwoord van de regering onbevredigend. Ik geloof echt niet dat dit
aan de verzekeraars kan worden gelaten.Ik wil toch nog één allerlaatste opmerking maken. Ik maak
een buiging voor de minister omdat hij de ruggenprik heeft omhelsd. Als ervaringsdeskundige
kan ik zeggen dat dit geen dag te laat is.Mevrouw Schippers (VVD):Mevrouw Halsema begon met stellen dat er geen no-go areas as such bestaan.
Zij doelde daarmee op gebieden die absoluut no go zijn, gebieden waar chaos
heerst. Ik verwachtte dat vervolgens de nuance kwam, maar die kwam helemaal
niet. Mijn fractie wordt gebeld en gemaild door zorgverleners. Zij vertellen
dat zij 's nachts niet meer in bepaalde wijken durven te komen zonder dat
zij iemand bij zich hebben. Ontkent mevrouw Halsema de zorgen en de angsten
van deze zorgverleners, die in aantal helaas alleen maar toenemen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):De nuance in een debat is ingewikkeld en wordt ook steeds ingewikkelder.
Ik heb een probleem met het gewoon in het debat gooien van de bewering dat
er in Nederland no-go areas zijn. Dat wil echter niet zeggen dat ik de problemen
ontken. Ik maak een aanmerking bij overdrijving. Ik weet echter donders goed
dat er in Nederland achterstandswijken bestaan waar de problemen zich opstapelen
en groot zijn. Ik maak daar één opmerking over. De problemen
zijn soms groot voor de hulpverleners die de wijken in moeten. Zij voelen
zich onveilig. Ik voel mij ook wel eens onveilig. De wijken zijn allereerst
onveilig voor de mensen die er wonen. Want dat vergeet mevrouw Agema wel eens:
deze wijken worden voor negen tiende gewoon bevolkt door mensen met opgroeiende
kinderen, jonge mensen die iets van hun leven willen maken en die nu eenmaal
de pech hebben om minder geld en minder kansen te hebben. Dat maakt ze nog
niet per definitie crimineel.Mevrouw Schippers (VVD):Ik begrijp dat u u aangesproken voelt, maar ik wil er wel iets over zeggen.
In uw betoog...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb u ook niet aangevallen.Mevrouw Schippers (VVD):Nee, u reageert eigenlijk op mevrouw Agema. Ik vind dat het heel belangrijk
is voor de mensen in die achterstandswijken dat zij nog zorg krijgen. Ik sta
hier ook voor die mensen. Zij moeten zorg krijgen. De huisarts en de verloskundige
moeten erheen durven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik weet heel goed tot wie ik mijn verwijten richt en tot wie ik ze niet
richt. Ik heb mijn verwijt niet tot u gericht. Natuurlijk trekt u zich het
lot van de mensen in die wijken ook aan. Maar u moet niet suggereren dat ik,
omdat ik een nuancering aanbreng bij een te algemeen sweeping statement, de
problemen niet zou erkennen. Ik heb nadrukkelijk gezegd dat er toenemende
urgentie is om op te komen voor de verloskundigen in achterstandswijken. Ik
maak er een opmerking bij. Toen wij in 2003 vroegen om een achterstandstarief
voor verloskundigen, hebt u ons niet gesteund.Mevrouw Schippers (VVD):Waarom hebben wij dat niet gedaan? Omdat het de vraag is of een tariefsverhoging
as such de oplossing is.De voorzitter:Maar nu gaat u...Mevrouw Schippers (VVD):Ik krijg het verwijt dat ik...De voorzitter:U had het niet gesteund.Mevrouw Agema (PVV):Mevrouw Halsema sprak van overdrijving. Ik wijs haar er in de eerste plaats
op dat alles wat ik in mijn bijdrage heb gebruikt, gebaseerd is op ervaringen
en uitspraken van medewerkers, van verloskundigen in de verschillende uitzendingen
en artikelen. Ik heb het niet zelf verzonnen, ik heb hun kwalificaties gebruikt.
Daarbij liggen er torenhoge stapels onderzoeken die wel degelijk uitwijzen
dat juist die wijken zo verschrikkelijk gevaarlijk en vol met criminaliteit
zijn. Ik wijs op het WODC-rapport over criminaliteit onder allochtone jongeren.
Daaruit blijkt dat Marokkaanse jongeren tot 34 keer vaker dan Nederlandse
jongeren verdacht worden van diefstal met geweld. En die wonen in grote mate
in die wijken. Het gebeurt in grote mate door bewoners van die wijken. Ik
overdrijf dus niet. Ik hou mij bij de feiten en die feiten zijn nou eenmaal
schokkend. Mevrouw Halsema kan haar kwalificaties wel de lucht in strooien,
maar zij ontkent gewoon de feiten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik moet zeggen dat ik het zeer waardeer dat u een poging doet tot verantwoording.
Dat maak ik wel eens anders mee. Inderdaad, er zijn ernstige problemen. Dat
zal ik met u niet ontkennen. Als u zegt dat u zich op de feiten baseert, dan
zeg ik dat ik in de uitzending geen verloskundige heb horen zeggen dat al
het criminele tuig het land uitgezet moet worden en dat het pleuriswijken
zijn. Dat zijn uw eigen kwalificaties die volgens mij niet op feiten stoelen.Mevrouw Agema (PVV):Alle gevoelen van onveiligheid... U hebt het zelf ook gebruikt. De poep
aan de muur, het eerst moeten soppen, noem maar op. Het niet op durven gaan
van een trappetje. Dat heb ik niet verzonnen, dat zijn gewoon de feiten.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Vanavond hebben wij een serieus probleem aan de orde. Verloskundigen
en ook andere hulpverleners komen in wijken waar zij eigenlijk nauwelijks
de auto uit durven omdat zij zich dan unheimisch, onveilig of zelfs bedreigd
voelen. Moeders of aanstaande moeders krijgen daardoor niet of niet op tijd
de zorg die zij nodig hebben, met soms zeer verdrietige consequenties. Het
is duidelijk: hier moet integraal naar worden gekeken. Mijn fractie heeft
niet zoveel behoefte aan nog weer eens onderzoek zus, nog weer eens kijken
naar zo. Natuurlijk, wij moeten altijd zoeken naar het best mogelijke, maar
intussen moet slag- en daadkracht getoond worden. Net als de
regering denken wij dan in ieder geval aan de rol van de gemeentelijke overheid.
Als een wijk onveilig is voor verloskundigen, is die dat ook voor iedere andere
bezoeker en bewoner. Dit probleem moet daarom worden aangepakt en dit dient
te worden betrokken bij de plannen van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie.
Naar dergelijke achterstandswijken moet grondig worden gekeken om na te gaan
op welke manier de sociale veiligheid in het algemeen kan worden verbeterd.
Mijn fractie hecht eraan om te benadrukken dat dit niet geïsoleerd moet
worden bezien. In dat kader is het uiteraard goed dat de gemeente Rotterdam
heeft geprobeerd om serieus te kijken naar de mogelijkheden voor verbetering.
Er wordt zelfs gesproken over een aanvalsplan. Wat moet ik mij daarbij precies
voorstellen? Gaat dat ook nadrukkelijk in op het voorkomen van babysterfte
en op wat daarvoor nodig is? Dan dient het ook in deze context.Zeker op korte termijn kunnen wij niet veel doen. Wel heb ik gezocht naar
enkele aangrijpingspunten en die blijken er te zijn. Op de eerste plaats kom
ik op de functie van Centra voor Jeugd en Gezin. Het verbaast mij enigszins
dat die in de beantwoording buiten beeld blijven. Dat zijn immers de centra
waar zorg tijdens de zwangerschap en ondersteuning bij de opvoeding integraal
worden beoordeeld. Problemen die daarmee te maken hebben, worden daar integraal
opgelost. Ook in de context waarover wij vanavond spreken, zouden die centra
een voorname rol kunnen spelen. Ik verzoek om een reactie en wil graag dat
daarover met de verantwoordelijke minister contact wordt gelegd.Op de tweede plaats gaat het om de wijze waarop wij de zorgverleners financieren.
Ik ben niet iemand die denkt dat sociale problemen in de wijk meteen opgelost
kunnen worden door alleen een zak met geld te geven of met een extra tarief
voor achterstandswijken. Er is meer aan de hand. Desalniettemin kom ik op
de tarieven voor de huisartsenzorg in die achterstandswijken in vergelijking
met die voor verloskundigen. Ongetwijfeld zijn er verschillen in motivering.
Iemand gaf daarvan al een exposé. Ik meen dat er aanleiding is om die
verschillen tegen het licht te houden en hoop op constructieve voorstellen
van de regering om daaraan iets te doen.De minister heeft gezegd dat er al ruimte is voor specifieke afspraken
tussen de zorgverzekeraars en de zorgaanbieders. Wordt die ruimte ook benut?
Ik kan daarvan geen voorbeelden noemen. Kan de minister dat wel?Bij de behandeling van de Zorgverzekeringswet is ten aanzien van artikel
10 een amendement aanvaard dat betrekking heeft op integrale eerstelijnszorg
zoals die door artsen en verloskundigen dient te worden gegeven. Ik leg de
nadruk op het woord "integrale", want daarover spreken wij vanavond.
Houdt de minister de uitvoering daarvan in de gaten? Wat zijn de bevindingen
en de daaraan te verbinden acties?De vergadering wordt van 22.05 uur tot 22.10 uur geschorst.Minister Klink:Voorzitter. Wij spreken over een belangrijk onderwerp, waarover de emoties
zoals blijkt uit de bijdragen in eerste termijn af en toe terecht oplopen.
Die emoties begrijp ik niet alleen, ik deel ze ook. Verloskundige zorg heeft
de bijzondere aandacht, wat zo zal blijven, zeker naar aanleiding van de publicaties
in de afgelopen periode.Ik destilleer uit het debat vijf hoofdpunten van zorg. De eerste twee
gaan over de babysterfte, de laatste twee over het beroep van verloskundige,
terwijl het derde hoofdpunt over beide gaat. Ten eerste noem ik de behoorlijk
indringende cijfers uit het artikel in Medisch Contact, dat er tijdens de
avond-, nacht- en weekenddiensten toch een behoorlijk, veel te groot verschil
van 23% in babysterfte is. In de weekends was dat minder, maar desalniettemin
kan en mag dat niet zo zijn, voor zover het te maken heeft met de aanwezigheid
of absentie van degenen die bij de geboorte aanwezig dienen te zijn. Ten tweede
noem ik de relatie tussen etniciteit en babysterfte. Ten derde is dat het
hoge percentage durante partu naar de tweedelijn, respectievelijk de kwaliteit
van de keten. Ten vierde noem ik de veiligheid van de verloskundigen, met
name in bepaalde wijken en in de donkere uren van de nacht, en ten vijfde
de hoge werkbelasting van de verloskundigen in de achterstandswijken en het
ontbreken van een apart tarief daarvoor, waarom kennelijk in 2003 al is verzocht
door een aantal fracties in deze Kamer.Ik vind het terecht dat deze punten aan de orde zijn gesteld, en wellicht
ook dat dat in de vorm van een spoeddebat is. Wel hebben wij deels te maken
met een informatieparadox. Tot relatief kort geleden was over dit alles niet
heel veel bekend. Doordat mijn voorganger actie heeft ondernomen, daartoe
aangespoord door deze Kamer, om informatie boven tafel te krijgen –
denk aan de perinatale audit en het onderzoek van het RIVM – weten wij
nu meer dan voorheen. De informatie die wij zien, is op zichzelf zorgelijk.
Die publicaties hebben een steen in de vijver gegooid, en daar dienen zij
ook voor. Daarom is het helemaal niet erg dat wij vandaag mede op basis van
die stukken dit debat voeren.De informatie waaraan mijn voorganger flink heeft bijgedragen, verplicht
de overheid en de beroepsgroep zelf in actie te komen. Dat is in zekere zin
al gebeurd. Ik pleit in dit verband voor een integrale aanpak. Om die reden
zal ik in de loop van april komen met een vrij uitgebreide brief over de ketenzorg.
Ik weerspreek overigens de woorden van mevrouw Arib dat er weinig gevoel van
urgentie aan onze kant zou zijn. Er zijn namelijk al de nodige maatregelen
genomen, die mede betrekking hebben op het beeld dat is ontstaan door de cijfers
die naar boven zijn gekomen door de audit en de artikelen in Medisch Contact.
Wat is de afgelopen periode gebeurd? Ten eerste is dat de invoering van de
prenatale screening: zwangeren hebben toegang tot prenatale testen, en krijgen
daarover voorlichting. Ten tweede is dat de perinatale audit, een instrument
dat inzicht biedt in de factoren die een rol spelen bij vermijdbare babysterfte
en daarmee handvaten geeft voor het mogelijk voorkomen daarvan. Dat is in
pilots gebeurd; binnenkort krijgen die een landelijke uitrol. Ten derde is
het aantal uren kraamzorg in het landelijk indicatieprotocol uitgebreid met
vijf uur. Ten vierde is het aparte tarief ingevoerd voor assistentie bij bevallingen
door kraamhulpen. Ten vijfde zijn de extra tarieven voor verloskundigen ingevoerd
voor verbeterde diagnose bij zwangeren in de eerste lijn. Ten slotte zijn
er verbeteringen aangebracht in de ic-capaciteit voor pasgeboren en voor kinderen
tot 18 jaar.De effecten van deze maatregelen – deze zijn eigenlijk nog maar
betrekkelijk recent genomen – zijn niet zichtbaar in de cijfers van
2004, waarop onder andere de artikelen in Medisch Contact zijn gebaseerd.
Toch ben ik van mening dat hoewel het effect daarvan niet meegenomen is en
nog niet zichtbaar is in de cijfers, op basis van de nu bekende gegevens wel
extra stappen dienen te worden gezet, maar niet eerder dan nadat ik toch ook
nog één kanttekening plaats bij het internationale onderzoek
en bij het punt dat Nederland internationaal gezien zo sterk zou achterlopen.
Voor zover ik eerdere publicaties van het RIVM daarop nageslagen heb, heeft
die ontwikkeling ten eerste toch voornamelijk te maken met het feit dat onze
prenatale screening minder breed is dan in het buitenland en ten tweede –
ook dat speelt bij dit punt een rol – dat wij bij aandoeningen bij baby's
kennelijk minder snel allerlei ingrijpende medische ingrepen voor onze rekening
nemen. Deze twee punten vormen mede het decor tegen de achtergrond waarvan
Nederland iets – ik zeg nadrukkelijk iets – uit de pas loopt ten
opzichte van andere landen. Vanaf 1980 zijn de verschillen enorm afgenomen;
toen liepen wij echt voorop. Sinds die tijd is de perinatale sterfte in Nederland
nog steeds afgenomen, maar minder snel dan in andere landen. Sommige landen
hebben ons inderdaad ingehaald; daar spelen de twee punten die ik zojuist
noemde wel mee bij de "statistieken". Die oorzaken hebben minder
te maken met achterstandswijken, waarover wij vandaag spreken. Dat neemt niet
weg dat het wel een reëel probleem is, want in die landelijk gemiddelden
zitten natuurlijk niet die vertekeningen, althans die afwijkingen van de wijken
van Rotterdam, van waarschijnlijk ook Amsterdam en van bepaalde bevolkingsgroepen.
Ik wil echter toch even het beeld dat het in Nederland dramatisch slecht zou
zijn en dat ik ook in artikelen tegenkom, nuanceren, omdat het niet met deze
problematiek te maken heeft, althans niet in haar algemeenheid.Een cruciaal element in de aanpak van de problemen is de rol van de Stuurgroep
Verloskunde. Er bestond al een platform verloskunde en dat heb ik, om het
in huiselijke termen te zeggen, geüpgraded naar een stuurgroep, teneinde
een aantal structurele problemen aan te pakken. Ik kom zo meteen nog terug
op met name het veiligheidsaspect en op het tarief, maar eerst wil ik het
hebben over de meer algemene aanpak.Het verschil tussen platform en stuurgroep is gelegen in het feit dat
in het platform tot nu toe vooral informatie-uitwisseling plaatsvond en in
de nu in het leven geroepen stuurgroep minder vrijblijvend daadwerkelijk naar
verbeteringen wordt gezocht. Die zullen ook worden voorbereid. In die stuurgroep
zullen de partijen die al in het platform aanwezig waren, namelijk zorgaanbieders,
verloskundigen, huisartsen, gynaecologen, kinderartsen, kraamzorg, zorgverzekeraars
en VWS onder leiding van een onafhankelijk voorzitter samenwerken om de verloskunde
op korte termijn op een hoger plan te tillen; ik zal dat nader toelichten.
Overigens is de inspectie als waarnemer in de stuurgroep vertegenwoordigd.
Op 28 maart aanstaande komt de stuurgroep bijeen met een aantal deskundigen
om een diepteanalyse te plegen van de cijfers en feiten zoals wij die nu kennen.
De auteurs van de artikelen uit Medisch Contact bijvoorbeeld zullen op die
bijeenkomst een presentatie geven, de gegevens uit de "pilot perinatale
audit" worden gepresenteerd en data van de perinatale registratie, de
ABCD-studie die in Amsterdam is gedaan, en het Generation R-onderzoek uit
Rotterdam zullen daar ook de revue passeren. Ten slotte zal daar natuurlijk
een discussie plaatsvinden over de gevolgen die daaraan moeten worden verbonden.
Ik stel dit omdat ik in feite via de taakgroepen die dan in het leven worden
geroepen, een plan van aanpak wil maken dat ik in april, tezamen met de zojuist
genoemde brief aan de Kamer, zal toezenden. Op die manier wil ik toch toe
naar een integrale aanpak van deze problematiek. De samenhang die mevrouw
Schippers en mevrouw Schermers noemden, zal in de brief ook terugkeren.Onderdeel van het plan van aanpak is het instellen van een aantal taakgroepen –
ik refereerde daar zojuist al aan – die specifieke onderwerpen zullen
oppakken. Dit zijn specifieke onderwerpen van structurele aard, waaronder
het ontwikkelen van kwaliteitsindicatoren, het verbeteren van de organisatie
in de ketenzorg en het onderzoeken van de relatie tussen etniciteit en babysterfte.
De taakgroepen zullen deze onderwerpen oppakken, analyseren en vervolgens
voorzien van een plan van aanpak. Ik zal daarvan in de loop van april melding
maken in de brief die de Kamer is toegezegd.Mevrouw Arib (PvdA):De minister loopt nu wel erg vooruit op het onderzoeksrapport van Peristat
2 dat in november zal verschijnen. De onderzoeken die tot nu toe zijn verschenen,
laten een totaal ander beeld zien over babysterfte dan het beeld dat de minister
nu schetst. Natuurlijk spelen verschillende factoren een rol, maar wij hebben
het vanavond over vermijdbare sterfte die een relatie heeft met de organisatie
van de zorg. Ik vind dat de minister dus geen voorschot moet nemen op het
nog te verschijnen onderzoeksrapport van Peristat 2.Verder heeft de minister hetgeen hij nu heeft gezegd, ook geschreven in
antwoord op mijn schriftelijke vragen, namelijk dat er een stuurgroep is.
Niemand weet echter van het bestaan van die stuurgroep. Dus ik weet niet welke
stuurgroep de minister precies bedoelt. Verder heeft hij te kennen gegeven
dat hij in april met een brief komt. Welnu, wij zitten echt niet te wachten
op nog een brief over de stand van zaken. Op basis van hetgeen wij nu al weten,
willen wij voor april een plan van aanpak over de invoering. Het gaat dan
om foliumzuur bij allochtone vrouwen, het te laat gebruikmaken van verloskundige
zorg bij allochtone vrouwen, roken onder allochtone vrouwen et cetera.Minister Klink:U krijgt in april een plan van aanpak rondom deze thematiek. Een van de
taakgroepen die wij hebben gevormd op een niet vrijblijvende wijze is de taakgroep
die zich buigt over etniciteit en babysterfte. De rapporten van het RIVM zijn
inderdaad – dat geef ik u zonder meer na – te lang blijven liggen
van onze kant, althans in de zin dat wij er graag onze reactie aan hadden
toegevoegd. Die reactie komt nu in april en zal mede behelzen een plan van
aanpak dat is gebaseerd op de analyses die ons nu ter beschikking staan. Vóór
april kan ik u echter geen plan van aanpak geven. Zo u daar dringend om vraagt,
kunnen wij het RIVM-rapport dat de achtergronden als het ware schetst, naar
u toezenden. Die achtergronden wijken niet sterk af van wat u nu meldt. Dat
heeft inderdaad te maken met leefstijl, het te laat inschakelen van verloskundige
hulp en dergelijke. Dat behelst dus een schets van oorzaken. Wil je echt tot
instrumenten overgaan, dan zal je eerst moeten analyseren waar
het probleem zit. Verder wijs ik op het rapport van de Gezondheidsraad over
preconceptiezorg dat de Kamer heeft ontvangen. Daarin komen heel veel leefstijlelementen
voor. Het CVZ is inmiddels gevraagd om te analyseren in hoeverre het mogelijk
is om preconceptievoorlichting op te nemen in het basispakket. Ik hecht er
wel aan dat er op basis van de nu ter beschikking staande gegevens eerst een
plan van aanpak komt. Daarvan stel ik de Kamer in de loop van april in kennis.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Even voor mijn duidelijkheid: in dat plan van aanpak worden ook alle hier
in de Kamer gesuggereerde maatregelen, voorstellen die zijn gedaan, gewogen
en beoordeeld.Minister Klink:Ja, en op de punten waar u terecht aandacht voor vraagt, zoals het tarief
en de veiligheid, kom ik zo zelf nog terug. Die zijn niet belegd bij deze
stuurgroep. Ik zei al dat stuurgroepen en taakgroepen meer ingaan op de structurele
problemen die zich aftekenen. Daar komt een plan van aanpak voor, temeer omdat
de RIVM-rapporten die wij al kennen, analyserend zijn en geen beleidsvoorstellen
bevatten. Voordat wij die analyses kunnen ombuigen naar beleidsvoorstellen,
moet er eerst een plan van aanpak komen. Dat willen wij met het veld doen.
Om die reden is de stuurgroep in het leven geroepen en die is minder vrijblijvend
dan het platform dat wij kenden, waar overigens dezelfde deelnemers in zaten.
Nu willen wij daadwerkelijk tot actie overgaan op die punten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Een plan van aanpak is ook een verzameling beleidsvoorstellen, aankondiging
van wetgeving waar dat nodig is. De Kamer zou dus eind april of begin mei
daarover kunnen oordelen.Minister Klink:Jazeker. Dat is ook een van de redenen waarom wij de RIVM-rapporten nog
niet aan de Kamer gepresenteerd hebben. Wij willen een en ander graag voorzien
van een integrale aanpak over de volle breedte.De voorzitter:Mevrouw Arib, u hebt al geïnterrumpeerd op dit punt.Mevrouw Arib (PvdA):Ik wil een vraag stellen over het toegezegde rapport. Zegt de minister
toe dat de Kamer het eerder toegezegde RIVM-rapport en de literatuurstudie
over neven-nichtenhuwelijken zo snel mogelijk ontvangt?Minister Klink:Ja. Ik voeg er wel aan toe dat het mijn voorkeur heeft – vandaar
mijn brief met die strekking – om een en ander vergezeld te laten gaan
door een analyse van onze kant en een plan van aanpak. Ik laat aan de Kamer
over of wij de rapporten in april aan de Kamer toezenden met van onze kant
een reactie en een plan van aanpak of dat de Kamer de rapporten geïsoleerd
krijgt. Mijn voorkeur is om het integraal te doen, om direct tegen de achtergronden
die in de rapporten geschetst worden, een plan van aanpak te presenteren.Ik kom te spreken over de vijf zorgpunten, te beginnen met het feit dat
er 's nachts en in het weekend een hogere perinatale sterfte is dan op de
andere uren van de dag. Ik zei al dat ik dat een vrij indringend probleem
vind. De inspectie doet op dit moment onderzoek naar de risicofactoren van
verloskundige zorg. Dat was al opgenomen in een werkplan. Ik zeg nadrukkelijk:
dat was al opgenomen in een werkplan voor 2008, nog voordat deze artikelen
verschenen. Bij dit project wordt nu ook gekeken naar de nachtelijke sterfte
en de ketenzorg. Ik verwacht in de zomer de eerste resultaten. Verder zal
de inspectie een specifiek onderzoek starten naar de nachtelijke verloskundige
zorgverlening. De inspectie kijkt ook specifiek naar de verloskunde in de
regio Rotterdam en er vinden nadere analyses plaats van de data. Vervolgens
wordt gekeken naar de verklaringen en natuurlijk naar eventuele interventies.
Vooruitlopend op de onderzoeken van de inspectie staat dit thema zoals gezegd
ook vanzelfsprekend expliciet op de agenda van de stuurgroepvergadering op
28 maart. Op basis van de bespreking met de auteurs van het artikel in
Medisch Contact en een nadere verdieping van de cijfers en analyses verwacht
ik van de stuurgroepen binnen enkele maanden praktijkgerichte aanbevelingen
om vooruitlopend op de IGZ-onderzoeken direct al maatregelen te nemen. Die
maatregelen moeten er na een analyse toe leiden dat in de avond-, nacht- en
weekenddiensten de sterfte afneemt en op z'n minst gelijk gaat lopen met die
van de dag.Mevrouw Agema (PVV):Het is natuurlijk verschrikkelijk dat 's avonds, 's nachts en in het weekend
de kans op babysterfte 23% groter is dan normaal. Wilt u in de door
u aangekondigde onderzoeken de relatie meenemen met het feit dat arts-assistenten
's avonds, 's nachts en in het weekend ziekenhuizen draaiend houden?Minister Klink:Dat is natuurlijk een van de punten waarnaar de inspectie gaat kijken
en al kijkt. Ik heb er met de hoofdinspecteur vrij uitdrukkelijk en vrij indringend
over gesproken dat dit thema aandacht verdient. Dat geldt overigens in de
volle breedte: niet alleen bij verloskunde, maar zeker op dit punt.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik ben het er absoluut mee eens dat dit thema in de breedte de volle aandacht
behoeft. Het is ook goed om gegevens boven tafel te krijgen om vervolgens
te bekijken hoe je de problemen het beste kunt oplossen. Op dit moment hebben
wij met een situatie te maken die niet geweldig is en die ervoor zorgt dat
veel zorgverleners vanwege die onveilige gevoelens hun werk niet kunnen doen.
Op dit moment is de situatie niet geweldig. Dat zorgt ervoor dat veel zorgverleners
hun werk niet kunnen doen. Er moet dus nu iets gebeuren. Wij kunnen geen maanden
wachten. Wat kan er nu al specifiek ondernomen worden om dit probleem op te
lossen?Minister Klink:Ik heb aangekondigd daarop later in mijn betoog terug te komen.Er zijn aanwijzingen dat er verschillen zijn tussen autochtone en allochtone
bevolkingsgroepen bij perinatale sterfte. Daarbij spelen verschillende factoren
een rol. Een van de taakgroepen die onder de stuurgroep komt te vallen, gaat
over de kwaliteit van verloskundige zorg gericht op allochtonen. Die taakgroep
heeft als opdracht om met praktische voorstellen te komen tot verbetering
van de verloskundige zorg onder allochtonen op basis van bestaande wetenschappelijke
inzichten. Het RIVM-rapport Etniciteit en zorg rond zwangerschap en geboorte,
speelt daarbij uiteraard een belangrijke rol. Ook andere relevante
onderzoeksresultaten uit Amsterdam en Rotterdam worden geanalyseerd en vervolgens
benut.In de integrale brief over ketenzorg rond zwangerschap en zorg, die ik
in april aan de Kamer zal sturen, geef ik mijn visie op de diverse onderdelen
van de perinatale keten. Ik zal niet op separate onderdelen ingaan. De rapporten
van het RIVM worden aan de Kamer gezonden. Die leveren aanknopingspunten om
de kwaliteit van de perinatale zorg te verbeteren.In de taakgroepen gaat het erom de zorg om te zetten in plannen van aanpak
die moeten uitmonden in richtlijnen en protocollen om de verbeteringen te
waarborgen. Daarbij bestaan inhoudelijke raakvlakken met het advies van de
Gezondheidsraad waarnaar ik heb verwezen. De Kamer heeft dat advies ontvangen.
Dat is uitgebracht met het oog op de preconceptiezorg en het recente, daarmee
samenhangende advies over inname van foliumzuur.In mijn reactie op het eerste advies van de Gezondheidsraad heb ik een
aantal vraagstukken genoemd die ik nader wil onderzoeken. Het gaat bijvoorbeeld
om de vraag welke onderdelen van de preconceptiezorg tot het verzekerde pakket
behoren. Het CVZ is bezig dat te bekijken. Ik zal daarbij aandringen op spoed.
Daarbij wordt betrokken de preconceptiezorg in de eerste lijn, waarbij vrouwen
leeftijdsstijladviezen krijgen met het oog op een goede zwangerschap. Ik hoop
de Kamer de uitkomst daarvan voor april te melden. Dat hangt echter af van
de snelheid waarmee CVZ werkt.Het hoge cijfer van durante partu in de tweede lijn en de kwaliteit van
de keten baren mij zorgen. Het voor 50% doorverwijzen naar de tweede
lijn tijdens de bevalling van het eerste kind is een bijzonder hoog cijfer.
Ook hier moeten wij kijken hoe dat komt en welke praktische oplossingen er
zijn. Ik verwees al naar de uitbreiding van het aantal kraamuren. Dat kan
eventueel een verbetering van dit cijfer met zich brengen. Dat weten wij echter
niet. De taakgroep voor organisatie en financiering zal onder de stuurgroep
hierover een plan van aanpak maken dat de Kamer in de loop van april ontvangt.Een andere stuurgroep gaat werken aan de kwaliteit en de indicatoren daarvan.
Daarbij komt een aantal punten aan de orde waarover veel woordvoerders zorgen
hebben geuit. Ik noem de verwijzing naar de tweede lijn, het percentage kinderen
dat na de bevalling naar de kinderarts wordt verwezen en het percentage keizersneden.
Ook hier moet sprake zijn van een integrale analyse met het oog op het ontwikkelen
van indicatoren die uiteindelijk de zorg over de gehele linie moeten verbeteren.
Ook die komen terug in de aprilbrief.De veiligheid in de wijken en de tarieven zijn de meer acute punten. Alle
woordvoerders hebben hiervoor aandacht gevraagd. Ik ben gevoelig voor de woorden
van mevrouw Schermers. Wij moeten inderdaad eerst zicht op het probleem krijgen.
Wij kunnen niet op basis van een enkele tv-uitzending tot de conclusie komen
dat hier een structureel probleem ligt. Met een quickscan zal dan ook snel
bekeken worden in hoeverre dit probleem een structurele aanpak vergt. Ik ben
echter ook gevoelig voor de inbreng van mevrouw Schippers. Wij mogen niet
uit het oog verliezen dat in incidentele gevallen, namelijk bij subjectieve
of objectieve vrees voor onveiligheid, verloskundigen bijgestaan moeten worden
bij bezoek aan zwangere vrouwen. Dat is echt een lastig probleem. Ik probeer
een structurele oplossing te vinden, voor zover er een omvangrijk probleem
is. Daarbij kunnen wij aanhaken bij de structuur van de huisartsen. Zij hebben
vaak een infrastructuur met een auto, een chauffeur en dergelijke. Deze worden
betaald uit de speciaal voor de infrastructuur beschikbare tarieven. Deze
zijn niet specifiek toegesneden op het vervoer. De infrastructuur is ook bedoeld
voor onder meer assistenten. Bepaalde middelen worden uitgetrokken voor het
vervoer. Eventueel kunnen ook verloskundigen daarvan structureel gebruikmaken.
Verder kan worden gekeken naar het ophogen van het tarief; ook dat is een
structurele oplossing. Indien het echter niet een omvangrijk probleem betreft
maar om incidentele gevallen blijkt te gaan, kan ik daar geen structurele
oplossing tegenover stellen.Zoals gezegd, zal ik onderzoek laten doen, opdat de problematiek in zijn
volle omgang naar boven komt. Ik zal mij beraden over wat te doen totdat de
gegevens van die quickscan bekend zijn. Daarop kan ik nu dus nog geen antwoord
geven. Mede ingegeven door de indringendheid waarmee de Kamer dit naar voren
brengt, is dit een thema om nog eens goed naar te kijken.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Fijn dat de minister hiernaar wil kijken. Het zou jammer zijn om de verhoging
van tarieven alleen in relatie te brengen tot de veiligheid en de praktijkondersteunende
mogelijkheden, zoals ook huisartsen die kennen. Ik heb nadrukkelijk gevraagd
om ook oog te hebben voor de extra tijd die nodig is om zorg te verlenen aan
allochtone cliënten en cliënten met een lage sociaaleconomische
status. Daarbij komt veel meer kijken dan alleen het veiligheidsaspect.Minister Klink:Ik kom daarop graag nog terug. Dat is het volgende onderdeel van mijn
betoog.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik begrijp het dilemma van de minister wel. Er zijn inderdaad zaken die
wellicht geen structurele oplossingen behoeven, maar deze moeten wel worden
opgelost. Dat kan toch gewoon door met de beroepsgroep in gesprek te gaan
en zo oplossingen te vinden? Daarbij laat ik in het midden of het wel of geen
structurele oplossingen zijn. De beroepsgroep weet toch precies wat er speelt,
wat de problemen zijn en wat nodig is om die op te lossen? Zal de minister
dit zo snel mogelijk oppakken?Minister Klink:Ik wil twee dingen doen. In de eerste plaats zal ik bekijken hoe structureel
het probleem is. Bij structurele problemen passen structurele oplossingen.
Daarbij kunnen wij kijken naar de tariefstructuur of naar het bieden van faciliteiten
zoals auto en chauffeur. Daarbij kan passen dat men zich aansluit bij de huisartsenposten,
waar een en ander wel is geregeld. In de tweede plaats: als er geen structureel
probleem is, is er geen structurele oplossing nodig maar kunnen zich nog wel
degelijk incidentele problemen voordoen. Daarover wil ik mij nader beraden.
Natuurlijk zal ik dat doen in overleg met de beroepsgroepen, evenzogoed als
dat ik met hen de problematiek in zijn volle of minder volle omvang in kaart
wil brengen. Dit zijn de twee pijlers die ik wil verkennen: het korte onderzoek
waarnaar mevrouw Schermers vroeg en proberen om een mouw te passen aan eventuele
incidentele problemen. Daarover zal ik de Kamer uiteraard zo
spoedig mogelijk berichten.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Kan de minister zijn bevindingen zo spoedig mogelijk naar de Kamer sturen?
De tijd dringt toch ook wel.Minister Klink:Dat begrijp ik, dus wij zullen het de Kamer zo spoedig mogelijk melden.
Het is lastig om precies te zeggen wanneer. Ik zal in contact moeten treden
met de beroepsgroepen om te verkennen welke oplossingen zij zien. Dat zal
waarschijnlijk niet zo eenvoudig zijn dat wij binnen een week een handvat
hebben. Ik wil het serieus verkennen om een oplossing te vinden voor eventuele
incidentele problemen. Dit kan een oplossing bieden in de tussentijd totdat
er beter zicht is op de omvang van de problemen. Er is enige haast mee gemoeid,
maar ik kan de Kamer niet beloven dat het binnen een week inzichtelijk is.
Wij zullen het echter heel serieus en zo snel mogelijk verkennen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Met een termijn van twee weken kan ik ook wel leven. Die ruimte hebt u
wat mij betreft wel. Het moet natuurlijk eerder gebeuren dan de presentatie
van het plan van aanpak op 15 april. Dat is nog anderhalve maand. Dat
lijkt mij echt te ver weg. U erkent zelf ook dat dit probleem urgent is. Ik
begrijp dat u een onderscheid maakt tussen structurele oplossingen en incidentele
oplossingen.De voorzitter:Wat dacht u van voor Goede Vrijdag?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat bent u behulpzaam zeg, voorzitter. Goede Vrijdag is 21 maart.
Ik zou dan zeggen de donderdag daarvoor, dus 20 maart, voor 12 uur.Minister Klink:Wellicht kunnen wij een tussenoplossing vinden. Ik laat de Kamer zo spoedig
mogelijk weten binnen welke termijn ik dit kan realiseren. Ik stuur volgende
week een brief waarin ik een inschatting maak van de termijn waarbinnen ik
uitsluitsel kan geven over oplossingen voor incidentele problemen die zich
voordoen. Parallel daaraan wordt onderzocht in hoeverre er sprake is van een
structureel probleem en, zo ja, welke structurele maatregelen moeten worden
genomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar kan ik goed mee leven. Ik heb nog een vraag over de structurele oplossingen
die u zoekt. Ik vind het belangrijk dat aanpassing van de tarieven en de eventuele
invoering van een achterstandstarief tot de mogelijkheden behoort. Ik breng
even in herinnering dat er een oude toezegging ligt van het kabinet op dit
terrein. Minister Borst heeft al in de jaren 90 toegezegd dat er een achterstandstarief
zou worden ingevoerd en dat daar 900 mln. beschikbaar voor zou komen. Ik weet
dat hier niet de erfzonde geldt, maar ik herinner u er toch aan.Minister Klink:Dit zou bijna een erfverlossing zijn, als ik u goed begrijp. Die kennen
wij in de dogmatiek van de christelijke kerk volgens mij echter niet. Ik wil
nader ingaan op het achterstandstarief. Als blijkt dat er sprake is van structurele
problemen, zou kunnen worden besloten om dit in te bedden in een achterstandstarief.
Ik zei net al dat wij nog niet hebben geconstateerd dat dit het geval is.
Ik doel hierbij op de onveiligheid. Daarnaast speelt het punt van de extra
werklast van 23% die het werk in achterstandswijken met zich meebrengt.
Die twee zaken wil ik uit elkaar halen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het achterstandstarief is nooit bedoeld als alleen een antwoord op een
veiligheidsprobleem. Het is ook bedoeld om de gevolgen van het zwaardere werk
en de hogere belasting te repareren.Minister Klink:Precies om deze reden had ik dit punt aangesneden.Mevrouw Langkamp (SP):Is de minister bereid om in de plannen waarover hij de Kamer binnenkort
informeert ook de kraamverzorgenden mee te nemen?Minister Klink:Voor zover ik ben geïnformeerd, hebben de kraamverzorgenden daar
al een oplossing voor gevonden. Binnen het tarief is overgegaan tot het beschikbaar
stellen van begeleiding als er sprake is van een onveilige situatie. Wellicht
kunnen wij ook leren van hetgeen de huisartsen en de kraamverzorgenden doen.
Daarom wil ik er wat uitgebreider naar kijken.Mevrouw Langkamp (SP):De minister heeft blijkbaar andere berichten gekregen dan ik. Ik krijg
nog steeds signalen van kraamverzorgenden over dit onderwerp. Zij hebben bijvoorbeeld
de mogelijkheid om een taxi in te huren, maar de taxikosten worden niet volledig
door de tarieven gedekt. Zij voelen zich nog steeds onveilig, hoewel zij belafspraken
met elkaar kunnen maken. ActiZ kan wel zeggen dat de problemen zijn opgelost
en dat er mogelijkheden zijn, maar uit de praktijk blijkt het tegendeel.Minister Klink:Ik zal mij hier nader van vergewissen. Volgens mijn informatie heeft men
dat zelf onderling geregeld en wordt dit betaald uit de beschikbare tarieven,
maar ik zal dat uitzoeken.De algemene problemen in de achterstandswijken vormen een breed maatschappelijk
probleem, breder dan alleen dat van de verloskundige zorg. Daarom ben ik blij
met het oppakken van de grootstedelijke problematiek door mijn collega, de
minister van WWI. Het koppelen aan het landelijk beleid inzake krachtwijken
is belangrijk. Lokaal zullen er samen met gemeenten naar oplossingen gezocht
moeten worden. Immers, de problemen en dus de oplossingen hoeven niet in elke
stad, regio of wijk gelijk te zijn.Voor veiligheidsproblemen voor specifiek verloskundigen wil ik eerst nagaan
wat er aan de hand is. Zo wil ik de veiligheid in kaart laten brengen. Daarvoor
is maatwerk nodig. Misschien is het een idee, zoals ik eerder aangaf, dat
de avond-, nacht- en weekeindverloskundigen aanhaken bij de infrastructuur
die voor huisartsenposten gecreëerd is. Nu haak ik weer even aan bij
de veiligheidsproblematiek.Ik kom te spreken over de hoge werkbelasting van verloskundigen in de
achterstandswijken en het ontbreken van een beloning daarvoor. De schatting
is dat ongeveer 10% van de thuisbevallingen in achterstandswijken plaatsvindt.
Van de 180.000 bevallingen per jaar vinden er ongeveer 60.000 thuis plaats;
10% daarvan komt neer op in totaal 6.000 bevallingen per jaar in achterstandswijken. Dat is een relatief beperkt aantal. De KNOV
heeft aangegeven dat de extra tijd die gemoeid is met verloskundige hulp op
23% neerkomt. Dit is een schatting van de KNOV. Ook daarbij wil ik
de reguliere weg bewandelen. Tarifering en eventuele extra beloning voor verloskunde
in de achterstandswijken zijn uiteindelijk namelijk een zaak waar de NZa in
eerste aanleg over gaat. De procedure is dat partijen bij de NZa een onderbouwd
verzoek tot tariefwijziging moeten doen. De NZa beoordeelt dat verzoek en
stelt vervolgens de tarieven vast.Het verzoek zou kunnen gaan om een aparte module "tarief achterstandswijken
verloskundigen". Daarbij kan ook gedacht worden aan een achterstandsfonds,
zoals voor de huisartsen geldt. Op dit moment ontbreken echter de gegevens
om precies in te schatten of de werklast daadwerkelijk veel hoger is en hoeveel
geld ermee gemoeid zal zijn, wanneer wij dat via een tarief extra gaan bekostigen.
Ik stel dan ook voor dat in dit geval de KNOV en de verloskundigen deze weg
via de NZa bewandelen en dat men onderbouwt dat er in feite sprake is van
een extra belasting overeenkomstig de percentages die men noemt. Als de NZa
tot dezelfde inschatting komt en men komt met het verzoek om het tarief op
te hogen, zal ik dat welwillend bekijken. Nogmaals, ik wil wel dat dit loopt
via de reguliere route van een verzoek aan de NZa tot verhoging van de desbetreffende
tarieven.In het verleden, namelijk in 2001, is er niet gekozen voor een apart tarief
voor de achterstandswijken. Door mijn voorganger is toen namelijk gekozen
voor een gemiddeld landelijk tarief. Hoe het ook zij, voor mij is belangrijk
dat het verzoek loopt via de reguliere weg. Ik teken daarbij aan dat het allemaal
verantwoord binnen de budgettaire kaders dient te worden opgevangen. Dat is
ook mijn verantwoordelijkheid. Daarvoor vraag ik begrip van de Kamer; ook
vraag ik de Kamer om haar verantwoordelijkheid in dezen in acht te nemen.Mevrouw Halsema heeft gevraagd in hoeverre ik van de mishandeling bij
zwangerschap een gekwalificeerd delict zou kunnen maken. Die problematiek
heeft ook gespeeld bij onderwijzers, politie en justitiële ambtenaren.
Volgens mij heeft mevrouw Halsema haar verzoek ook in deze zin verbreed. In
die gevallen is evenwel niet gekozen voor het gekwalificeerde delict. Wel
is aan het Openbaar Ministerie het verzoek gedaan dat via richtlijnen de officier
van justitie een extra schepje bovenop de strafvordering doet. Ik zal contact
opnemen met de minister van Justitie om na te gaan in hoeverre een soortgelijke
richtlijn van de zijde van het College van procureurs-generaal ook kan gelden
voor de delicten die te maken hebben met mishandeling bij zwangerschap. Ik
zal dat dus in die zin ondersteunen dat ik het verzoek zal doen aan de minister
van Justitie om dit serieus in overweging te nemen.Mevrouw Arib informeerde nog naar de RIVM-rapporten. Daarover heb ik al
een en ander opgemerkt. Het heeft mijn voorkeur om die mee te sturen met de
integrale aanpak die in april verschijnt. Overigens kan ik haar er niet van
weerhouden om nu om die rapporten te vragen. Als zij dat doet, zal ik die
naar de Kamer zenden. Ik teken er nogmaals bij aan dat het uitdrukkelijk mijn
voorkeur heeft dat ik die rapporten laat vergezellen van mijn inzet in dat
opzicht.Mevrouw Langkamp informeerde naar de rol van de Centra voor Jeugd en Gezin.
Ook de heer Van der Vlies en mevrouw Schermers informeerden daarnaar. Preconceptiezorg
is op dit moment een onderwerp dat veel partijen bezighoudt en waaraan veel
partijen een bijdrage zouden kunnen leveren. Dat geldt eveneens voor de Centra
voor Jeugd en Gezin, met name op het punt van de voorlichting en de bewustwording
van toekomstige ouders. In de brief die ik voor april heb toegezegd, zal dit
thema dan ook terugkeren. Ik verwijs de Kamer nogmaals naar het feit dat nu
bij het CVZ een verzoek ligt om te kijken naar het al dan niet opnemen van
preconceptiezorg in het basispakket.Mevrouw Wiegman vroeg in hoeverre ook ik voorstander ben van thuisbevalling.
Het uitgangspunt is dat verantwoorde zorg, in dit geval verloskundige zorg,
gerealiseerd moet worden. De voorkeur van de kraamvrouw speelt daarbij natuurlijk
een belangrijke rol. Uiteraard moet altijd de afweging van doelmatige zorg
worden gemaakt, die weer aan mijn kant ligt. Eén ding is duidelijk:
op het moment dat een zwangere vrouw dat wil, moet de eerstelijnszorg altijd
dusdanig verantwoord zijn dat men daarop kan terugvallen.Mevrouw Koşer Kaya vroeg naar cijfers met betrekking tot verbetering.
Zij gaf aan dat er sinds de afgelopen jaren geen verbetering is opgetreden
in de cijfers. Dat klopt niet. De artikelen waarnaar in het debat wordt verwezen,
stammen namelijk uit 2004 en sindsdien zijn al de nodige verbeteringen gerealiseerd.
In het begin van mijn betoog noemde ik die al.Mevrouw Wiegman stelde een vraag over illegalen. In de eerstelijnszorg
bestaat voor hen het koppelingsfonds, dat sinds de Koppelingswet in werking
is getreden. Binnenkort zal een geïntegreerde benadering voor de eerste
en tweede lijn gerealiseerd worden. Voor zover de kosten niet te verhalen
vallen op de betrokkene zelf, kan op het koppelingsfonds aanspraak worden
gemaakt.Mevrouw Halsema vroeg wat wij op het terrein van voorlichting gaan doen.
Zoals ik al gemeld heb, voert het CVZ op ons verzoek een verkenning uit naar
de vraag in hoeverre preconceptiezorg kan worden opgenomen in het basispakket.
Daarnaast speelt natuurlijk de samenwerking binnen de eerste lijn tussen de
huisartsen, de verloskundigen en de Centra voor Jeugd en Gezin een belangrijke
rol. Ook daaraan besteden wij aandacht, al was het maar in het verlengde van
de brief over de eerste lijn die onlangs is verschenen en waarvan de Kamer
nog voor de zomer een uitwerking kan verwachten, mede op verzoek van mevrouw
Schippers tijdens een van de vorige debatten.Minister Vogelaar:Voorzitter. Naast de specifieke opmerkingen die mijn collega van VWS heeft
gemaakt, wil ik graag van mijn kant ingaan op een aantal vragen over de veiligheid
in de wijken. Wat doen wij daaraan in het kader van de wijkactieplannen? Daarnaast
wil ik iets zeggen over de initiatieven die wij nemen om via voorlichting
en preventie de bereikbaarheid van de bestaande zorgdienstverlening voor veelal
allochtone vrouwen te vergroten. Ook daarin is een deel van de hiermee samenhangende
problematiek gelegen. Tot slot zal ik een paar opmerkingen maken over gezondheid
in het bredere kader zoals dat zich voordoet in de wijken.Er kan wat mij betreft geen verschil van opvatting over bestaan dat wat
de Kamer over de veiligheidsproblematiek te berde heeft gebracht, een heel
belangrijk thema is, dat in de wijkenaanpak op de agenda staat.
Wij hebben vijf speerpunten geformuleerd; één daarvan is het
verbeteren van de veiligheidssituatie in de betreffende wijken. Dat is niet
alleen belangrijk voor de bewoners maar ook voor de professionals die in die
wijken werken, in het bijzonder de specifieke groep waarover wij het hier
vanavond hebben, degenen die een rol spelen bij bevalling. Dit geldt zowel
overdag als voor de gevallen dat men 's nachts in deze wijken werkzaam moet
zijn.Ik geef enkele voorbeelden van specifieke maatregelen om de veiligheid
te bevorderen. Wij hebben afspraken gemaakt om tot inzet van extra wijkagenten
in de veertig wijken te komen. Aanstaande vrijdag bespreken wij in het kabinet
een beleidsnota waarin wij specifiek een actieplan zullen vaststellen om overlast
en verloedering tegen te gaan. Dit plan kan de Kamer dus zeer binnenkort tegemoet
zien. Zowel aan de preventieve als aan de curatieve kant stellen wij daarin
een aantal maatregelen voor, waarover wij graag met de Kamer van gedachten
wisselen. Minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken heeft niet zo lang geleden
een nota bij de Kamer neergelegd die specifiek op de professionals is gericht.
Hierin staat dat wanneer dienstverleners met geweldssituaties geconfronteerd
worden, Justitie stevig kan straffen waar dat noodzakelijk is. Dit is een
aantal maatregelen dat op dit terrein door het kabinet op verschillende departementen
wordt getroffen.Ik noem een andere belangrijke maatregel voor de wijkenaanpak. De Kamer
schetst een beeld van de gezinnen waar hulpverleners in terechtkomen. Dit
zijn vaak gezinnen met een opeenstapeling van problemen, zo erg, dat er inderdaad
poep op de muren zit. Je kunt de vraag stellen of je je daarmee moet bemoeien.
In de wijk wordt voor dat soort gezinnen gerichte dienstverlening ingezet.
Men begint met een gezinscoach om ervoor te zorgen dat het huis op orde wordt
gebracht. Dit kan beginnen met een schoonmaakactie, zodat alles weer een beetje
leefbaar wordt. Dit moet zeker het geval zijn als een vrouw in zo'n huis ook
nog op het punt van bevallen staat. Dit soort activiteiten behoort dus tot
het werk van de gezinscoaches. Naast de analyse van de problemen die tot deze
situatie hebben geleid en het bedenken van oplossingen daarvoor worden de
mouwen opgestroopt en wordt begonnen met de aanpak.Mevrouw Agema (PVV):De minister maakt mij heel nieuwsgierig naar de acties die zij aanstaande
vrijdag in de ministerraad wil bespreken. Gaat zij voorstellen om deze wijken
schoon te vegen? Gaan de criminelen de straat uit en de verslaafden de wijk
uit? Komen zij terecht in een rijkswerkinrichting, wordt afkicken verplicht
en worden illegalen uitgezet? Denkt de minister in die richting?Minister Vogelaar:Ik zou de beleidsbrief even afwachten. Daarna kunnen wij van gedachten
wisselen over de maatregelen die wij voor ogen hebben. Wij hebben daarover
al eens eerder met elkaar van gedachten gewisseld. Dit kan mevrouw Agema de
indicatie geven dat wij iets andere opvattingen hebben over het schoonvegen
van wijken. Ik ben daarvan overigens een groot voorstander. De maatregelen
die ons voor ogen staan, zijn echter van een iets andere orde dan de suggesties
die mevrouw Agema neerlegt. Dit debat zullen wij voeren nadat de Kamer de
brief heeft gekregen.Er moet veel geïnvesteerd worden in voorlichting en preventie. Daarover
bestaat geen verschil van opvatting. Daarbij speelt echter het grote vraagstuk
van hoe wij de vrouwen kunnen bereiken. De gezondheidszorg is voor allochtone
vrouwen op een aantal terreinen onvoldoende toegankelijk. In de wijkenaanpak
staat de vraag centraal hoe wij de allochtone vrouwen meer bij de samenleving
kunnen betrekken. Wij geven de Centra voor Jeugd en Gezin daar een rol in.
In iedere wijk komt de komende jaren een Centrum voor Jeugd en Gezin. Wij
proberen de moeders te betrekken bij de basisschool. Wij willen proberen om
hen te bereiken en adequate voorlichting te geven over zwangerschap, kraamzorg
en alles wat daarmee samenhangt. Vrouwen moeten dus echt uit hun isolement
komen. Voorlichtingsmateriaal alleen is onvoldoende om hen te bereiken. Wij
willen heel actief met hen in contact komen.Een aantal Kamerleden heeft behalve op het belang van de vroedvrouwen
ook gewezen op de algehele gezondheid van de bewoners in deze wijken, die
substantieel slechter is dan in de rest van het land. Dit heeft te maken met
de gezondheidssituatie van de bewoners. Bovendien veroorzaken de wijken waarin
de mensen wonen ook de slechtere gezondheid van de bewoners. Dat heeft te
maken met de huizen waarin de mensen wonen, met het gebrek aan groen en speelgelegenheid
in de openbare ruimte en met een leefomgeving die onvoldoende is voor kinderen
en volwassenen om zich goed te ontwikkelen. Dat wordt aangepakt.Wij hebben een benadering gekozen waarbij wij niet van bovenaf bepalen
wat er in de wijken moet gebeuren. De prioriteiten moeten daar door de mensen
zelf gelegd worden. Het gezondheidsissue staat in een aantal wijken hoog op
de agenda. Acht wijken hebben dat specifiek genoemd. Dat is het geval in de
G4, in Deventer, Eindhoven, Haarlem en Enschede. Wijken daar willen een integraal
gezondheidsbeleid ontwikkelen met twee speerpunten: inzetten op de leefomgeving
en een integrale gezondheidszorg tot stand brengen. Wij werken heel nauw samen
met het ministerie van VWS, omdat daar de expertise aanwezig is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Is het niet mogelijk om al bij de inburgering informatie over zwangerschapsrisico's
en vermijdbare risico's te geven?Minister Vogelaar:Ik kan daar nog eens specifiek naar kijken. Het is een goede suggestie.
Een specifieke invalshoek bij inburgering is opvoedingsondersteuning. Ik heb
even niet paraat of voorlichting over bevalling en zwangerschap er ook in
is verwerkt. Het lijkt mij van belang voor de vrouwen waarvoor het relevant
is. Ik zeg graag toe dat ik dat nog even naga.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U bereikt dan alle vrouwen. Vaak zijn het jonge vrouwen, net getrouwd
enzovoorts die hier kinderen willen krijgen. Ik verzoek u om het mij even
te laten weten als u dit hebt uitgezocht.Ik maak hiervan meteen gebruik om minister Klink te vragen mij de uitkomst
van zijn overleg met minister Hirsch Ballin te laten weten. Dat hoeft niet
morgen, maar ik ben wel nieuwsgierig.Minister Vogelaar:Ik moet een correctie aanbrengen. Ik meende dat een van
de wijken een wijk van Haarlem was, maar het is Heerlen. Excuses. Gered door
de gong!Mevrouw Koşer Kaya (D66):De Kamer is verkeerd geïnformeerd!Minister Vogelaar:Kan dat nog vergeven worden? Het oordeel is aan de Kamer.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Geen probleem, dat vergeven wij u. Ging het altijd maar zo gemakkelijk.De minister zegt dat wij naar integrale gezondheidszorg moeten. Zegt zij
daarmee dat de Centra voor Jeugd en Gezin, die in iedere wijk komen, een soort
gezondheidscentra worden, waar alle eerstelijnszorg wordt aangeboden?Minister Vogelaar:Misschien heb ik mij niet goed uitgedrukt. Ik heb met de collega voor
Jeugd en gezin afgesproken dat wij ervoor zorgen dat in alle veertig wijken
een Centrum voor Jeugd en Gezin komt. De G4 en de vier andere gemeenten hebben
in hun wijkactieplannen prioriteit gegeven aan een integrale eerstelijnsgezondheidszorg.
De huisarts, de kraamzorg, de fysiotherapie en het maatschappelijk werk worden
in een gezondheidscentrum geïntegreerd aangeboden. Ik weet het niet uit
mijn hoofd, maar in een aantal situaties betekent het fysiek misschien dat
dit aanbod wordt gedaan in hetzelfde gebouw waarin een Centrum voor Jeugd
en Gezin is gevestigd, maar dat zal lang niet altijd en overal het geval zijn.
Soms maken Centra voor Jeugd en Gezin een heel bewuste keuze voor het gebouw
van het basisonderwijs. Er zijn verschillende modaliteiten.Mevrouw Arib (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Voor alle duidelijkheid stel ik vast dat de minister
heeft toegezegd dat het plan van aanpak in april komt. Ik ga ervan uit dat
het geen plan is met allerlei beschouwingen, maar een plan met concrete maatregelen,
waarin alle problemen worden meegenomen die hier vandaag aan de orde zijn
geweest.De minister heeft gezegd dat het niet zijn voorkeur heeft om de rapporten
van het RIVM naar de Kamer te sturen. Ik heb ontzettend geïnformeerd
naar die rapporten. Alle rapporten zijn volgens mij openbaar, ook de rapporten
van het RIVM. Ik zou de toegezegde rapporten graag willen hebben. De Kamer
kan dan zelf beoordelen welke analyses en conclusies relevant zijn. Ik vraag
om die rapporten en het liefst al volgende week.Voorzitter. Ik wil graag de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - onderzoek in 2001 al heeft uitgewezen dat
de hoeveelheid meerwerk voor patiënten in achterstandswijken ongeveer
20% bedraagt;- het CTG daarop een beleidsregel heeft opgesteld
die door de minister is afgewezen;- nieuw onderzoek in 2007 heeft
uitgewezen dat verloskundigen in achterstandswijken een werklast hebben die
23% hoger ligt;overwegende dat voor huisartsen in achterstandswijken een achterstandstarief
geldt;verzoekt de regering, de Kamer zo spoedig mogelijk aan te geven in overleg
met de KNOV welke middelen eventueel noodzakelijk zijn om een achterstandstarief
voor verloskundigen in te voeren en de Kamer daarover bij de Voorjaarsnota
te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Arib, Wiegman-van Meppelen Scheppink,
Schermers, Halsema, Langkamp en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 32(29323).Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter. Ik vind het goed dat wordt onderzocht wat de relatie is tussen
het draaiende houden van ziekenhuizen door arts-assistenten en de hogere babysterfte
buiten kantooruren. Tegelijkertijd ben ik teleurgesteld. Deze relatie werd
een jaar geleden ook al gelegd toen het ging om medische blunders. Mijn motie
op dat punt mocht destijds niet op enige steun van de minister rekenen en
de aanneming ervan werd zelfs ontraden. Ik hoop dat wij nu niet weer tot de
conclusie moeten komen dat er wel degelijk een relatie is tussen babysterfte
en het draaiende houden van ziekenhuizen door arts-assistenten.Ik wil een motie indienen, want ik vind eigenlijk dat deze ministers beter
de situatie in aanmerking zouden moeten nemen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, een weekend mee te lopen met verloskundigen in achterstandswijken
om te ervaren wat deze zorgverleners meemaken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Agema. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 33(29323).Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. De minister is in eerste termijn niet ingegaan op mijn verzoek
om te laten onderzoeken wat de effecten zijn van de eigen bijdrage voor de
kraamzorg. Daarom wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er signalen zijn dat mensen vanwege de eigen bijdrage
in de kraamzorg geen of minder kraamzorg nemen;overwegende dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de zorg en van
de zorg aan moeder en kind;verzoekt de regering, de effecten van de eigen bijdrage in de kraamzorg
te onderzoeken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Langkamp. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34(29323).Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. De minister heeft in eerste termijn gezegd dat hij wil nagaan
of ook kraamverzorgers problemen ondervinden bij het doen van hun werk in
achterstandswijken. Ik heb sterk de indruk dat hij ervan uitgaat dat dat niet
het geval is. De SP heeft echter een andere indruk vanwege de vele meldingen
van kraamverzorgers die bij haar zijn binnengekomen. Daarom dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat kraamverzorgenden net als huisartsen en verloskundigen
zorg verlenen in achterstandswijken;verzoekt de regering, de problematiek van de kraamzorg in achterstandswijken
te onderzoeken en eventueel passende maatregelen te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Langkamp. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35(29323).Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. De perinatale audit had eigenlijk twee jaar geleden al uitgevoerd
moeten zijn. De minister heeft op 25 januari toegezegd het implementatieplan
binnenkort naar de Kamer te sturen. Wij zijn inmiddels een maand verder. Wanneer
komt het?Mevrouw Schippers (VVD):Voorzitter. Ik dank de ministers voor de toezeggingen. Ik vind dat die
toezeggingen en de genoemde termijn blijk geven van voortvarendheid. Dat die
betracht wordt, is terecht en nodig.Er is wel een duidelijk verschil van mening over de urgentie van de oplossing
van het veiligheidsprobleem. De minister van Volksgezondheid zegt dat onderzocht
zal worden of er structurele problemen zijn en wat de omvang ervan eventueel
is. Ik zou zeggen: praat eens met ambulancepersoneel en praat eens met de
zorgverleners die in de wijken komen, dan weet je dat dat onderzoek niet nodig
is. Dat is treurig genoeg. Ik dien daarom een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een toenemend aantal zorgverleners tijdens de uitoefening
van hun vak wordt bedreigd en aangevallen;van mening dat het bedreigen en/of aanvallen van zorgverleners niet toelaatbaar
is en veel harder moet worden bestraft;van mening dat zorgverleners beter moeten worden beschermd, opdat zij
hun beroep in alle wijken van Nederland kunnen uitoefenen;verzoekt de regering. op korte termijn met maatregelen te komen die de
veiligheid van zorgverleners beter bewaken/waarborgen en de straffen voor
het bedriegen en aanvallen van gezagsdragers te verhogen/verzwaren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Schippers en Agema. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 36(29323).Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Ik kan kort zijn. Ik proef de urgentie bij deze bewindslieden.
Er komt een plan van aanpak waar ik en verschillende van mijn collega's om
hadden gevraagd. Die komt er integraal en zo snel mogelijk, in april. De Kamer
zal de bewindslieden aan deze toezegging houden. Ik heb nu dus geen behoefte
om een motie in te dienen. Ik wacht de plannen af. Ik acht het wel van belang
dat er heel snel contact wordt opgenomen met de beroepsgenoten. Ook moet er
snel een brief naar de Kamer worden gestuurd om in ieder geval de problemen
die er nu spelen met betrekking tot veiligheid aan te pakken. Ik begrijp dat
dit binnen een week gaat gebeuren. Hier laat ik het bij.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. Ik bedank beide ministers voor de beantwoording en voor hun
toezeggingen. Ook ik kijk uit naar het plan van aanpak en de discussie die
daarover gevoerd zal worden in de commissievergadering. De
visie die minister Vogelaar uiteenzet over de wijkaanpak spreekt mij erg aan,
meer dan de visie van mevrouw Agema, die poep op de muur constateert en zich
vervolgens afkeert. Het spreekt mij aan om juist als er dingen loos zijn,
het moment aan te grijpen om hulp te organiseren. Vanuit mijn ervaring in
de gemeenteraad in Zwolle sprak de aanpak van de multiprobleemgezinnen mij
enorm aan. Het gaat hierbij om de vraag hoe je hulp achter en rondom de voordeur
organiseert om zo de problemen structureel aan te pakken. De motie van collega
Arib heb ik medeondertekend. De route die de minister aangaf om de NZa te
betrekken bij de tarieven kan heel goed worden toegepast bij de uitvoering
van deze motie.Mevrouw Agema (PVV):De poep aan de muur is vandaag al een aantal keren langsgekomen, maar
de verloskundigen geven zelf aan dat het een indicatie is om te vertrekken.
Als er een onhygiënische situatie is, is het toch logisch dat zij vertrekken
en de bevalling elders willen laten plaatsvinden?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Ook ik sta uiteraard voor een veilige en hygiënische bevalling. Op
het moment dat in een gezin problemen worden geconstateerd, mag dat geen reden
zijn om ons ervan af te keren. Wij mogen niet zeggen: die gezinnen moeten
weg, die zijn fout en vies. Wij moeten zo'n moment aangrijpen om te zeggen:
hier is hulp nodig en die hulp gaat verleend worden.Mevrouw Agema (PVV):Dat is dus niet wat ik heb gezegd.Mevrouw Schermers (CDA):Voorzitter. Ik dank de ministers voor de beantwoording en de toezeggingen.
Het is duidelijk geworden dat zij overtuigd zijn van de ernst van de situatie
en van de urgentie. Het is goed dat de zaken structureel worden aangepakt.
Wij hebben geweldig geworsteld met de vraag hoe het moet met de veiligheid.
Hoe moeten wij daar op korte termijn invulling aan geven? Het resultaat is
het maximale wat wij kunnen verwachten. Ik leg er de nadruk op dat dingen
als de hygiëne ook nu al kunnen worden aangepakt. Dat is ook iets wat
de verloskundigen kunnen doen. Zij moeten dit aankaarten bij hun patiënten.Ik geef minister Vogelaar iets mee. Als er één groep is
waarvan wij zeker weten dat er vroeger of later contact mee komt, dan zijn
het zwangeren. Zij zullen zich altijd een keer moeten melden voor controle
en in ieder geval voor een bevalling. Dat is het moment waarop je gelegitimeerd
door de zwangerschap achter de voordeur kunt kijken. Het is een doelgroep
die voor de minister heel aantrekkelijk moet zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik bedank de ministers voor hun effectieve beantwoording.
Ik dank hen ook voor de toezeggingen ten aanzien van mishandeling en inburgering.
Wat dat laatste betreft moet ik zeggen dat ik dat, spontaan opgekomen, eigenlijk
wel een goede gedachte vond. Ik hoop echt dat daar werk van wordt gemaakt.
Het is echt een mogelijkheid om vroegtijdig te interveniëren.De minister heeft aangegeven de invoering van een achterstandstarief te
willen bestuderen en te betrekken bij het plan van aanpak. Ik heb de motie
van mevrouw Arib medeondertekend, omdat het venijn in de staart zit. De minister
van VWS zei aan het eind van zijn betoog dat het vanzelfsprekend wel binnen
de budgettaire kaders moet plaatsvinden. Hij zei dat hij rekende op ons begrip
en onze verantwoordelijkheid. Dat is iets te veel. Het kán niet binnen
de budgettaire kaders. Als je serieus de invoering van een achterstandstarief
overweegt, dan kom je buiten de budgettaire kaders terecht. Dat betekent dat
de Kamer in de gelegenheid moet zijn om bij Voorjaarsnota of de begroting
daarvoor extra middelen uit te trekken. Ik hoop dat de minister positief oordeelt
over de motie. Dat betekent namelijk dat hij de Kamer extra ruimte geeft om
naar budgettaire middelen te zoeken.Laat ik de ministers verrassen door te zeggen dat ik het voorstel van
mevrouw Agema eigenlijk buitengewoon charmant vind. Het had niet in een motie
gehoeven; je kunt zoiets ook gewoon even vragen. De ministers kunnen niet
anders dan er enthousiast op reageren.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De ernst van de problematiek stellen wij met elkaar vast,
evenals de urgentie. Geen verschil van mening daarover. Mijn conclusie uit
het debat is dat wij tot een goede mix zijn gekomen van maatregelen voor de
korte termijn, de middellange termijn – ik noem april maar eventjes
middellang – en de langere termijn, de structurele integrale benadering.
Ik vind dat een goed resultaat van dit spoeddebat. Ik heb de motie van mevrouw
Arib met enige overtuiging mee getekend, in die zin dat ik niet vermag in
te zien waarom wij wel een achterstandstarief hebben weten te realiseren voor
de huisarts en niet voor de verloskundige. Ik ken daarvoor geen legitimatie.
Dat punt moet zo snel mogelijk worden geregeld. Dat zal inderdaad implicaties
hebben die het budget aanspreken. Het moet immers uit de lengte of uit de
breedte komen. Ik verwijs nog eens naar mijn amendement op de Zorgverzekeringswet
over een integrale zorgvisie voor huisarts en verloskundige. Die horen voor
mij op dit niveau van hulpverlening, dus van aanwending van deskundigheid
en professionaliteit bij elkaar.Minister Klink:Voorzitter. Ik kan melden dat de laatste motie bij mij op de derde plaats
lag. Ik ga die motie als laatste behandelen om zo de Kamer nieuwsgierig te
houden! Ik heb overigens al eens een toezegging gedaan aan het adres van mevrouw
Van Velzen van de SP-fractie, die mij spontaan zonder een motie vroeg of ik
eens mee wilde naar de hoeren om te kijken hoe de verslaving zich daar aftekent.
Ik heb daar welwillend "ja" op gezegd. Ik zat een beetje te denken
aan een rolverdeling: de een gaat naar de verloskundigen, de ander naar de
hoeren! In beide gevallen is sprake van nachtwerk! Ik kom nog terug op de
laatste motie.Ik begin met de motie van mevrouw Arib. Ik ben geneigd te zeggen dat die
motie past in het betoog dat ik zo-even hield, zij het wel
via de koninklijke route. Een tariefverzoek dient te worden ingediend bij
de NZa, die dat vervolgens moet afwegen. Ik heb al gezegd dat ik daar welwillend
naar wil kijken. Voor zover ik de budgettaire kaders noem, betekent dat één
ding: de Kamer moet zich net als ik realiseren dat ik wel binnen het kader
van het BKZ dien te blijven. Als daaruit een betrekkelijk hoge post naar voren
komt, zal ik elders binnen het BKZ ruimte moeten zoeken. Dat geldt hier, maar
ook voor de andere verzoeken van de Kamer. In de sfeer van de Voorjaarsnota
of anderszins, het moet uit de lengte of uit de breedte komen. Ik vraag de
Kamer op voorhand begrip voor het feit dat er dan elders gesneden moet worden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het kan ook het probleem van de minister van Financiën worden. U
hebt een afspraak met de minister van Financiën, wij niet.Minister Klink:Nee, maar ik wijs erop dat de afspraak die ik met de minister van Financiën
heb, uiteindelijk bij u terugkomt, gerelateerd aan het feit dat mijn afwegingen
vervolgens in de Voorjaarsnota of in de begroting neerslaan. Aangezien sommigen
in deze Kamer zich gecommitteerd hebben aan de afspraken die ik met hen heb,
vraag ik daarvoor met name in de richting van mevrouw Arib op voorhand begrip.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Lang leve het dualisme!Minister Klink:Voorzitter. Mevrouw Langkamp vraagt in haar motie om de effecten van de
eigen bijdrage voor de kraamzorg te onderzoeken. Ik stel mij voor dat wij
dat meenemen in de plannen van aanpak die komen in de loop van april.De perinatale audit is in april gereed en zal de Kamer dan ook bereiken.Dan kom ik op de motie van mevrouw Schippers en mevrouw Agema, waarin
wordt gevraagd om maatregelen met betrekking tot de veiligheid van zorgverleners.
Ik heb al verwezen naar het Openbaar Ministerie dat in de richtlijnen de bepaling
heeft om in de strafmaat rekening te houden met de adressanten van de delicten.
Verder verwijs ik naar een nota van mijn collega van Binnenlandse Zaken over
veilige dienstverlening, waarin vrij uitvoerig wordt ingegaan op de problematiek
van geweld tegenover gezagsdragers en tegenover mensen die publieke dienstverlening
voor hun rekening nemen. Naar mijn beleving is dit kabinet tegemoetgekomen
aan de strekking van genoemde motie.Voor zover de agenda het toelaat, zal ik zeker bewilligen in het verzoek
om met mijn collega mee te gaan met de nachtelijke diensten van de verloskundigen.
Ik kan overigens melden dat ik ter voorbereiding van dit debat met enige verloskundigen
heb gesproken, in familiale kring en ook daarbuiten. Ook dat biedt toch wel
een heleboel inzichten. Vandaar mijn terughoudendheid met betrekking tot de
veiligheid. Het betrof mensen die in Rotterdam gefunctioneerd hadden en die
bij het structurele karakter van de veiligheid toch wel wat vraagtekens plaatsten.
Om die reden wil ik het ook echt onderzoeken. Tegelijkertijd wil ik wat betreft
de incidentele gevallen die ik al noemde, nagaan of wij er aan tegemoet kunnen
komen, ook als er geen bredere of structurele problematiek aan verbonden is.Mevrouw Schippers (VVD):U sprak in de verleden tijd. Dan is het dus afhankelijk van het moment
waarop ze dat hebben gedaan, daar dit een ontwikkeling is van de laatste jaren.
Mijn motie verzoekt om het beter bewaken van de veiligheid van de zorgverleners.
Dus daar is nog niet aan tegemoetgekomen. Sterker nog, u zegt dat u het niet
als een gegeven beschouwt maar dat u het nog gaat onderzoeken.Minister Klink:Ja, maar dat lijkt mij nogal logisch. Ik heb twee dingen gezegd. Ik ga
onderzoeken in hoeverre er sprake is van een brede problematiek is. Als het
een brede problematiek is, vind ik dat wij structurele oplossingen moeten
zoeken. Dat kan via het tarief, waar ik welwillend tegenover sta. Het kan
door het zoeken naar een manier waarop verloskundigen kunnen aanhaken bij
datgene wat via de huisartsenposten aan infrastructuur aan de artsen geboden
wordt. Komt er uit dat er sprake is van een smallere problematiek die je niet
in de tarieven behoeft te verdisconteren of waarover geen structurele afspraken
met betrekking tot de huisartsenposten noodzakelijk zijn, dan zal ik voor
die dan incidentele problematiek een oplossing zoeken. Verder heb ik gewezen
op de nota van mijn collega van Binnenlandse Zaken en op de richtlijnen van
het Openbaar Ministerie. Dat alles bijeen genomen lijkt mij dit een menukaart
waarvan u niet kunt zeggen dat die te beperkt is.Mevrouw Schippers (VVD):Ik stel u die vraag opdat ik kan afwegen of u aan de motie tegemoetkomt
of niet. Uit uw eerdere antwoord in eerste termijn heb ik begrepen dat u eerst
wilt onderzoeken of er echt sprake is van een structureel probleem dan wel
of het gaat om incidenten. Heb ik dat goed begrepen?Minister Klink:Dat hebt u niet goed begrepen. In mijn voorbereiding op dit debat had
ik mij voorgenomen om precies te doen wat u veronderstelt dat ik zei, namelijk
om via een quick scan de breedte van de problematiek te verkennen, zodat er
een structurele, brede oplossing kan komen. Inmiddels, nadat ik de Kamer gehoord
heb en de argumenten op mij heb laten inwerken, kom ik tot de conclusie dat
het ook in incidentele gevallen noodzakelijk kan zijn om een verloskundige
te helpen als zich een gevaarzetting voordoet. Het zal je immers maar gebeuren
dat je op een gegeven moment niet naar het huis durft te gaan waar op dat
moment wellicht acute hulp nodig is. Ik vind dat ik verplicht ben om ook naar
die incidentele problematiek te kijken, ook als wij tot de conclusie zouden
komen dat er geen brede problematiek is. Die verkenning wil ik dus met de
beroepsgroepen doen. Ik laat de Kamer volgende week weten binnen welke periode
ik dat kan realiseren, maar ook in incidentele gevallen moet er in ieder geval
ergens een "way out" zijn uit een onveilige setting. Voor de tussenliggende
periode ga ik dat dus in ieder geval onderzoeken. Als de meer structurele
oplossing nog op zich laten wachten, hebben wij wellicht die oplossing bij
de hand. Als zich een bredere problematiek voordoet, gaan wij kijken naar
de tarieven en eventueel aanhaken bij huisartsposten enzovoorts. Het lijkt
mij dus dat ik maximaal tegemoet ben gekomen aan uw verzoek.Mevrouw Langkamp (SP):Ik vind het jammer dat u niet met kraamverzorgenden in zijn directe omgeving
heeft gesproken, maar dat ter zijde. U deed zojuist de toezegging
om mijn motie over de eigen bijdrage voor de kraamzorg mee te nemen in de
brief van april. Geldt dat ook voor mijn andere motie?Minister Klink:Ik vreesde al dat ik een motie over het hoofd had gezien.Mevrouw Langkamp (SP):Zal ik u even helpen?Minister Klink:Ja, als u dat wilt doen. Dan helpt u mij voor de tweede keer: de eerste
keer met een naam en nu met een motie. Dan ben ik u dubbel erkentelijk.Mevrouw Langkamp (SP):Geen dank. De motie gaat over onderzoek of ook kraamverzorgenden in achterstandswijken
problemen ondervinden bij hun werk.Minister Klink:Jazeker, dat wil ik graag toezeggen.Dat waren de moties die aan mijn adres waren gericht.Mevrouw Agema (PVV):Ik ben niet zo ervaren in het krijgen van heel enthousiaste toezeggingen;
vandaar dat ik hierheen kom snellen. Ik denk dat ik de motie toch maar intrek,
want ik vind die toezegging zo spontaan dat ik er geen toestand van wil maken
door dit door de Kamer te laten bekrachtigen. Geef naderhand een verslagje;
dan ben ik hartstikke blij.De voorzitter:Aangezien de motie-Agema (29323, nr. 33) is ingetrokken, maakt zij geen
onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Klink:Mag ik daar nog even op reageren? Het lag eerlijk gezegd voor in mijn
mond. U begrijpt dat twee van de verzoeken om mee te gaan, zowel van mevrouw
Van Velzen als van mevrouw Agema ... Nou, laat ik niet uitweiden over de desbetreffende
personen, maar dat doet een behoorlijke aanslag op onze tijd. Ik heb mij dus
inderdaad zitten afvragen in hoeverre ik de Kamerleden kan vragen of een aantal
van hen zou willen meegaan op die avonden. Iedereen mag zich vrijwillig melden.De voorzitter:De mensen moeten daar ook nog toestemming voor geven en u allemaal tegelijk
willen ontvangen. Ik zou het dus een beetje plannen met elkaar en, als ik
zo vrij mag zijn, hier niet uitvoerig bespreken.Minister Klink:Dat laatste zullen wij niet doen, maar het verzoek staat.De voorzitter:Het verzoek is duidelijk.Mevrouw Schippers (VVD):De minister komt volgende week met informatie. Ik neem aan dat dinsdag
over de moties zal worden gestemd.De voorzitter:Als regel doen wij dat.Mevrouw Schippers (VVD):Dan wil ik mijn motie aanhouden.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Schippers en mevrouw Agema stel ik voor, hun motie
(29323, nr. 36) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Mevrouw Langkamp (SP):Ik wil ook alvast aangeven dat ik beide moties aanhoud.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Langkamp stel ik voor, haar moties (29323, nr.
34 en nr. 35) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Mevrouw Arib, hebt u nog aanleiding om na de brede ondersteuning van uw
motie nadere actie te ondernemen? Volgens mij gaf de minister nogal wat toezeggingen.Mevrouw Arib (PvdA):U bedoelt dat ik de motie moet intrekken?De voorzitter:Nee, ik vraag gewoon of u nog aanleiding ...Mevrouw Arib (PvdA):Nee, dat was ik absoluut niet van plan. Daar ging het spoeddebat ook over.Minister Klink:Ik heb als kanttekening bij de motie van mevrouw Arib aangegeven dat dit
langs de koninklijke weg van het verzoek via de NZa zou moeten gaan.De voorzitter:Dat is duidelijk.De beraadslaging wordt gesloten.Sluiting 23.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-4188-4208.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl