ECLI:NL:CBB:2001:AB1281, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 04-04-2001, AWB 99/956
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-04-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
    
      No. AWB 99/956					4 april 2001
      	5135
    
    
    
    
    Uitspraak in de zaak van:
    
    
      de maatschap A, B en C, te D, appellante,
      gemachtigde: mr Y.J.P. Linssen, te Venray, 
      tegen
      de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te 's-Gravenhage, verweerder,
      gemachtigde: mr J.J.H.M. Hanssen.
    
    
    
    
    
    
      1.	De procedure
      Op 22 november 1999 heeft het College van appellante een beroepschrift ontvangen, 
      waarbij beroep wordt ingesteld tegen een besluit van verweerder van 11 oktober 1999.
      Bij dit besluit heeft verweerder beslist op het bezwaar van appellante tegen de afwijzing 
      van haar aanvraag op grond van de Regeling EG-steunverlening akkerbouwgewassen.
      Op 4 februari 2000 heeft verweerder een verweerschrift ingediend.
      Op 10 januari 2001 heeft het onderzoek ter zitting plaatsgevonden, waar partijen 
      - appellante bij monde van A en B - hun standpunten hebben toegelicht. 
    
    
    
    
      2.	De grondslag van het geschil
      2.1	Bij de Regeling EG-steunverlening akkerbouwgewassen (hierna: de Regeling) is onder 
      meer het volgende bepaald:
      "	Artikel 1
      In deze regeling wordt verstaan onder:
      (.)
      e. raadsverordening: verordening (EEG) nr. 1765/92 van de Raad van 30 juni 
      1992 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde 
      akkerbouwgewassen (PbEG L 181);
      (.)
      k. producent: individuele landbouwondernemer (.) die op zijn bedrijf voor 
      eigen rekening en risico akkerland met akkerbouwgewassen inzaait met de 
      bedoeling deze gewassen te oogsten;
      l. bedrijf: (.)
      m. akkerland:
      a) geheel van tot het bedrijf behorende grond met uitzondering van grond die 
      gedurende de achtereenvolgende kalenderjaren 1987 tot en met 1991 als 
      blijvend grasland, grond voor blijvende teelten, bosgrond of grond voor niet 
      agrarische doeleinden in gebruik was;
      b) grond die overeenkomstig de Beschikking ter zake van het uit produktie 
      nemen van bouwland uit productie is geweest;
      (.)
    
    
    
      Artikel 3
      Overeenkomstig de raadsverordening, verordening 3508/92, verordening 
      3887/92, (.) en deze regeling (.) worden jaarlijks op aanvraag de 
      beschikkingen tot subsidievaststelling gegeven aan producenten van 
      akkerbouwgewassen (.)."
    
    
    
      2.2	Op grond van de stukken en het onderzoek ter zitting zijn in deze zaak de volgende feiten 
      en omstandigheden voor het College komen vast te staan.
      -	Appellante heeft een "Formulier aanvraag oppervlakten 1998", getekend 11 mei 
      1998, bij verweerder ingediend ter verkrijging van subsidie op grond van de Regeling 
      EG-steunverlening akkerbouwgewassen (hierna: de Regeling) voor onder meer twee 
      percelen met volgnummer 5 en een oppervlakte van 4.00 ha, onderscheidenlijk met 
      volgnummer 20 en een oppervlakte van 4.90 ha (hierna: de percelen 5 en 20).
      -	Bij brief van 28 september 1998 heeft verweerders uitvoerende dienst LASER 
      appellante verzocht aan te tonen dat de percelen 5 en 20 in de jaren 1987 tot en met 
      1991 als akkerland in gebruik zijn geweest.
      -	Bij brief van 8 oktober 1998 heeft appellante aan verweerder afschriften gestuurd van 
      twee rekeningen van een loonbedrijf voor onder meer het inzaaien van 9.8 ha ma‹s, 
      onderscheidenlijk 4.2 ha ma‹s op 28 april 1988, respectievelijk 27 april 1991. 
      -	Bij brief van 13 november 1998 is aan appellante medegedeeld dat haar aanvraag is 
      afgewezen omdat bij een controle was gebleken dat de door haar opgegeven 
      perceelsgegevens niet overeenkomen met de werkelijke perceelssituatie. Blijkens de 
      bijgevoegde bijlage bedraagt het verschil tussen de aangevraagde en de geconsta-
      teerde oppervlakte 8.90 ha of wel 93,68 %. De subsidiabele oppervlakte bedraagt 
      aldus 0.00 ha.
      -	Op 21 december 1998 heeft appellante bezwaar gemaakt tegen het besluit van 
      13 november 1998. 
      -	Op 19 juli 1999 heeft verweerder appellante ter zake van dit bezwaar gehoord.
      Appellante heeft zich bij deze hoorzitting laten vertegenwoordigen door 
      A (hierna: W.), B (hierna: J), en E geboren 19 januari 1970 (hierna: J*).
      -	De voorzitter van deze hoorzitting heeft hierbij een uitleg gegeven bij de 
      satellietwaarnemingen die van de percelen 5 en 20 in de referentiejaren 1987 tot en 
      met 1991 zijn gedaan en die door het bedrijf Georas zijn geanalyseerd. Daaromtrent 
      vermeldt het verslag van deze hoorzitting het volgende:
    
    
    
      "	J*.:	Waarom is dat perceel hier rood op de kaart?
      Voorz.:		De betekenis van de kleuren weet ik ook niet precies. Het heeft in 
      ieder geval met onder andere de weeersomstandigheden te maken 
      en met de vochtigheid dan wel droogte.
      W.:			Tussen de data in dat er foto's zijn genomen kun je er best een 
      akkerbouwgewas hebben gehad. Neem nou 1991, de eerste foto is 
      van begin maart en de tweede van eind november. In de 
      tussenliggende periode heeft er ma‹s gestaan.
      J*.:			Ook in '88 of '87 kan er tussen de twee data van de foto's in best 
      een akkerbouw gewas hebben gestaan. 
    
    
    
    
      Voorz.:		Ik heb hierover contact gehad met het bedrijf dat deze foto's 
      analyseert. Volgens hen is aan de foto's genomen in het voorjaar en 
      het najaar te zien of het gaat om jong gras, of om gras dat er al het 
      hele jaar staat. Aan de stand van het gras kunnen ze zien of er in de 
      tussenliggende periode iets anders dan gras heeft gestaan. 
      W+J+J*:	Nou, als je gras inzaait, dan zie je dat toch heel snel. Dat is heel 
      snel groen hoor !
      J+J*:			Het kan niet dat het gras in september nog niet zichtbaar zou zijn. 
      Dat staat dan echt al hoog hoor."
    
    
    - Vervolgens heeft verweerder het bestreden besluit genomen.
    
    
      3.	Het bestreden besluit en het standpunt van verweerder
      Bij het bestreden besluit heeft verweerder appellantes bezwaar ongegrond verklaard en 
      hiertoe onder meer als volgt overwogen:
      "	Uit artikel 9 van Verordening (EEG) 1765/92 en Bijlage 1 van Verordening 
      (EG) 658/96 volgt dat aanvragen niet kunnen worden ingediend voor gronden 
      die van 1987 tot en met 1991 permanent als weidegrond, voor meerjarigen 
      teelten, als bosgrond of voor niet agrarische doeleinden in gebruik waren. 
      Middels steekproeven controleert LASER jaarlijks een door de Europese 
      Commissie vastgesteld percentage van de steunaanvragen op deze voorwaarde. 
    
    
    
      Aan de hand van satellietfoto's uit de periode 1987 tot en met 1991 heeft 
      LASER vastgesteld dat de percelen 5 en 20 uit uw aanvraag oppervlakten 1998 
      niet voldoen aan bovengenoemde voorwaarde. De twee percelen waren in de 
      referentieperiode permanent in gebruik als grasland. U bent door LASER in de 
      gelegenheid gesteld om aan te tonen dat de percelen wel op enig moment in 
      gebruik zijn geweest als akkerland. Gedurende de behandeling van uw 
      aanvraag en tijdens de bezwaarfase heeft u rekeningen van loonwerkers uit 
      1988 en 1991 ingediend als bewijs dat u in de betreffende periode op de 
      percelen ma‹s zou hebben verbouwd. Geen van voornoemde documenten is op 
      perceelsniveau en zij kunnen dan ook niet worden beschouwd als bewijs dat u 
      op de percelen 5 en 20 in de jaren 1987 tot en met 1991 ma‹s heeft geteeld. "
    
    
    
      Ten verweer is onder meer het volgende aangevoerd:
      "	Nu appellante ten tijde van het nemen van de bestreden beslissing geen bewijs 
      heeft geleverd dat de juistheid van de satellietbeelden in twijfel trekt, kon 
      verweerder niet anders dan constateren dat het desbetreffende perceel niet 
      voldoet aan de definitie van akkerland. 
    
    
    
      Tenslotte is verweerder van mening dat het niet onredelijk is dat hij eerst in 
      1998 heeft vastgesteld dat de betreffende percelen niet voldoen aan de definitie 
      akkerland. 
      Verweerder heeft in de voorgaande jaren, in tegenstelling tot hetgeen 
      appellante beweert, wel degelijk gecontroleerd of de voorschriften voor een 
      aanvraag correct zijn nageleefd. Deze controle heeft echter plaatsgevonden 
      zonder gebruik van satellietfoto's. "
    
    
    
      Ter zitting heeft verweerder verklaard dat hij met betrekking tot percelen die in 
      voorafgaande jaren wel zijn geaccepteerd als akkerland, het beleid voert deze niet meer als 
      zodanig te accepteren in het geval de satellietopnames aangeven dat ten tijde van de 
      opnames sprake was van grasland. In dit geval verzoekt hij van de aanvrager nader bewijs.
      Voorts heeft verweerders gemachtigde ter zitting desgevraagd verklaard geen uitleg te 
      kunnen geven bij de kleuren van de verschillende percelen op de satellietfoto's en hiervoor 
      verwezen naar het oordeel van ter zake deskundigen. 
      4.	Het standpunt van appellante
      Appellante heeft bij beroepschrift onder meer het volgende tegen het bestreden besluit 
      aangevoerd:
      "	Uit de facturen en meitellingen van cli‰nten blijkt duidelijk dat cli‰nten in de 
      betreffende jaren, de kalenderjaren 1987 tot en met 1991, akkerbouwgewassen 
      op het bedrijf hebben geteeld. Het is voor cli‰nten niet mogelijk om dit per 
      perceel aan te geven. In genoemde jaren was het in het algemeen voor 
      agrarische bedrijven gebruikelijk om de administratie op bedrijfsniveau te 
      voeren en niet een administratie per perceel. Naar de mening van cli‰nten is het 
      niet redelijk om hen daar nu op af te rekenen. Toentertijd was niet bekend dat 
      deze administratie op perceelsniveau een vereiste zou worden. 
    
    
    
      Tevens kunnen, naar de mening van cli‰nten, de door LASER gehanteerde foto's 
      niet worden gebruikt voor aan afwijzing van de aanvraag, omdat deze foto's 
      geen bewijs leveren dat er geen akkerbouwgewas op de betreffende percelen is 
      geteeld. In artikel 9 van de Verordening (EEG) 1765/92 en Bijlage I van 
      Verordening (EG) 658/96 volgt dat aanvragen niet kunnen worden ingediend 
      voor gronden die van 1987 tot en met 1991 permanent als weidegrond, voor 
      meerjarigen teelten, als bosgrond of voor niet-agrarische doeleinden in gebruik 
      waren. 
    
    
    
      Laser kan dit echter niet bewijzen. De satellietfoto's uit bijvoorbeeld het jaar 
      1991 dateren van 3 maart 1991 en van 30 november 1991. Hieruit blijkt niet 
      automatisch dat er in de tussenliggende periode, van 4 maart tot 31 oktober 
      1999, ook geen akkerbouwgewas op de betreffende percelen is geteeld. Het is 
      naar de mening van cli‰nten dan ook niet redelijk om een afwijzing te baseren 
      op slechts twee momentopnames die ook nog eens een hele tijd uit elkaar 
      liggen. 
    
    
    
      Tevens is het naar de mening van cli‰nten onredelijk om eerst in 1998 te 
      controleren of de voorschriften voor een aanvraag correct worden nageleefd en 
      of er in de jaren 1987 tot en met 1991 akkerbouwgewassen op de betreffende 
      percelen zijn geteeld. De onderhavige bijdrageregeling dateert van 1993 en 
      wordt thans voor het zesde opeenvolgende jaar uitgevoerd. Cli‰nten zijn er 
      nooit eerder op gewezen dat de door hun ingediende aanvragen niet 
      overeenkwamen met de gegevens zoals die bij Laser bekend zijn. Hierdoor had 
      verdere schade voor cli‰nten voorkomen kunnen worden. "
    
    
    
      5.	De beoordeling van het geschil
      5.1	Ingevolge artikel 1 van de Regeling wordt - voor zover hier van belang - onder akkerland 
      verstaan het geheel van tot het bedrijf behorende grond met uitzondering van grond die 
      gedurende de achtereenvolgende kalenderjaren 1987 tot en met 1991 als blijvend grasland 
      in gebruik was. 
      Aan de orde is de vraag of verweerder zijn nader standpunt dat niet kan worden 
      aangenomen dat de percelen 5 en 20 niet in de periode 1987 tot en met 1991 in gebruik zijn 
      geweest als blijvend grasland, heeft kunnen baseren op de te zijner beschikking gekomen 
      satellietopnames die in die periode van de percelen 5 en 20 zijn gemaakt. Dienaangaande 
      overweegt het College ten eerste het volgende.
      Verweerder heeft in voorgaande jaren appellantes aanvragen minder fijnmazig 
      gecontroleerd waarbij hij de percelen 5 en 20 steeds heeft aangemerkt als akkerland en 
      mede op die grond deze eerdere aanvragen van appellante goedgekeurd. 
    
    
    
    
      Deze omstandigheden staan er niet aan in de weg dat verweerder appellantes aanvraag voor 
      1999 toetst aan meer gedetailleerde controlegegevens als bedoelde satellietopnames die 
      inmiddels te zijner beschikking zijn gekomen. Evenmin beletten deze omstandigheden 
      verweerder bij de beslissing op die aanvraag op grondslag van deze gegevens terug te 
      komen van zijn conclusie in voorgaande jaren, dat de als zodanig door appellante 
      opgegeven percelen voldoen aan de definitie van akkerland, met dien verstande dat 
      appellante de gelegenheid moet worden geboden in bezwaar aannemelijk te maken dat de 
      percelen waarop bedoelde satellietopnames betrekking hebben, wel degelijk als akkerland 
      zijn gebruikt in de referentiejaren 1987 tot en met 1991. 
      Bij de beoordeling van de bewijsvoering van appellante tegenover de aanwijzingen die aan 
      de satellietopnames kunnen worden ontleend, dient mede in aanmerking te worden 
      genomen de tijd die sinds de referentieperiode is verstreken gedurende de jaren waarin 
      verweerder de percelen 5 en 20 wel heeft aangemerkt als akkerland. Niet onaannemelijk is 
      immers dat appellantes bewijspositie hierdoor slechter is geworden. 
      5.2	In het voorliggende geval zijn tijdens verweerders hoorzitting op 19 juli 1999 aan 
      appellante de satellietopnames van de percelen 5 en 20 getoond, die Georas hebben 
      gebracht tot de diagnose: "grasland". Blijkens het verslag van die hoorzitting heeft de als 
      voorzitter functionerende ambtenaar echter volstaan met de mededeling dat Georas aan de 
      stand van het gras op de opnames kan zien of er in de tussenliggende periode iets anders 
      dan gras heeft gestaan heeft, en heeft de voorzitter op appellantes vragen naar de betekenis 
      van de kleuren geen precies antwoord kunnen geven. 
      Het College acht die enkele mededeling onvoldoende. Verwacht mag worden dat 
      verweerder de satellietopnames analyseert of doet analyseren, na concreet met de stellingen 
      van appellante geconfronteerd te zijn, en beoordeelt of die met hetgeen uit de 
      satellietopnames blijkt, verenigbaar zijn. Verweerder zal op basis daarvan dienen te 
      beslissen of hij in het licht hiervan aan zijn aan het primaire besluit ten grondslag liggende 
      bevindingen kan vasthouden. Daarbij dient op inzichtelijke wijze te worden aangegeven op 
      welke bevindingen dit oordeel steunt.
    
    
    
      Ook ter zitting van het College heeft verweerder, aan wie was verzocht de kleurenfoto's 
      van de satellietopnames over te leggen, desgevraagd geen uitleg kunnen geven bij de 
      verschillende kleuren van de percelen op de satellietopnames en voor zijn conclusie uit de 
      satellietopnames volstaan met verwijzing naar het oordeel van ter zake deskundigen.
      Het College constateert dat verweerder ook anderszins niet heeft aangegeven hoe de 
      satellietopnames hem tot de vaststelling hebben gebracht dat de percelen 5 en 20 in de 
      periode 1987 tot en met 1991 (permanent) als grasland in gebruik waren.
      Het vorenstaande leidt het College tot de conclusie, dat het bestreden besluit geen blijk 
      geeft dat verweerder bij zijn besluitvorming op appellantes bezwaar heeft voldaan aan de 
      ingevolge artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) op hem 
      rustende plicht de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen te 
      vergaren. Voorts berust het bestreden besluit niet op een deugdelijke motivering en voldoet 
      het niet aan het bepaalde bij artikel 7:12 van de Awb.
      De slotsom is dat het beroep gegrond dient te worden verklaard. 
      Het College acht voorts termen aanwezig voor nadere beslissingen als hierna in het dictum 
      van deze uitspraak vermeld. Verweerder is te veroordelen in de kosten van appellante in 
      verband met de behandeling van het beroep, die op de voet van het Besluit proceskosten 
      bestuursrecht bestaan uit kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.
    
    
    
    
    
    
    
      6.	De beslissing
      Het College:
      -	verklaart het beroep gegrond;
      -	vernietigt het bestreden besluit van 11 oktober 1999;
      -	bepaalt dat verweerder opnieuw op het bezwaarschrift van appellante beslist met in acht nemen van deze uitspraak;
      -	veroordeelt verweerder in de kosten van deze procedure aan de zijde van appellante, vastgesteld op fl. 710,-- (zegge: zevenhonderd-en-tien gulden) en te vergoeden aan appellante door de Staat der Nederlanden;
      -	bepaalt dat aan appellante het door haar betaalde griffierecht ten bedrage van fl. 450,-- (zegge: vierhonderd-en-vijftig gulden)  wordt vergoed door de Staat der Nederlanden;
      -	wijst af het meer of anders gevorderde.
    
    
    Aldus gewezen door mr D. Roemers, mr M.J. Kuiper en mr W.E. Doolaard, in tegenwoordigheid van mr Th.J. van Gessel, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 4 april 2001.
    
    w.g. D. Roemers				w.g. Th.J. van Gessel