Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 1033-1056

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 18, pagina 1033-1056

07-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28600-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)Pagina 1033-1056
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 november 2002)Pagina 1056-1057
Behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot een hogere preferentie van havengelden en vorderingen inzake maatregelen met betrekking tot een schip, die noodzakelijk waren ter waarborging van de veiligheid van de haven of van derden (28273); - wetsvoorstel Technische verbeteringen van de Wet op het BTW-compensatiefonds (28496); - wetsvoorstel Verlenging van de werking van krachtens de In- en uitvoerwet ten aanzien van de invoer en de uitvoer van goederen gestelde regels (28500); - wetsvoorstel Wijziging van de Uitkeringswet gewezen militairen (28269)Pagina 1033-1033
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)Pagina 1057-1085
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2003 (28600 XII);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2003 (28600 A).Pagina 1087-1124
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 7 november 2002)Pagina 1124-1125
Presentie en opening (donderdag 7 november 2002)Pagina 1033-1033
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 29 oktober 2002 over de regeling hygiënevoorschriften besmettelijke dierziekten 2000 (HBD-regeling) en kleine slachterijen (zelfslachtende slagers) die moeten beschikken over een plaats waar veewagens worden gereinigd en ontsmetPagina 1085-1087
Bijvoegsel: Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2003 (28 600-VI)Pagina 1126-1157

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 125 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI).(Zie vergadering van 6 november 2002.)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister van Justitie
en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op vragen, gesteld in
eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen
van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Nawijn:Voorzitter. De komst van vreemdelingen heeft naar het oordeel van het
kabinet vérreikende gevolgen voor de Nederlandse samenleving. Het is
dan ook van groot belang – dat is dan ook neergelegd in het Strategisch
akkoord – dat de immigratie wordt afgestemd op de spankracht van de samenleving. Een adequaat integratieproces vergt een restrictief
toelatingsbeleid en een indringend integratiebeleid. Dat is noodzakelijk om
de integratie van de reeds toegelaten etnische minderheden een betere kans
te geven.Op het terrein van het toelatingsbeleid wordt een aantal wezenlijke veranderingen
doorgevoerd, die moeten leiden tot beheersing van de instroom van vreemdelingen,
de aanpak van de illegalenproblematiek en de ontlasting van de uitvoeringsorganisaties
in de vreemdelingenketen. Het migratiesaldo van Nederland is zo'n 50.000 per
jaar. Dat is datgene wat er aan migranten binnenkomt en weer vertrekt. Dat
is naar mijn mening aardig hoog. Als je kijkt hoe dat migratiesaldo wordt
samengesteld, naast de Nederlanders en de EU-onderdanen die daaronder vallen,
zie je eigenlijk maar drie categorieën die relevant zijn als je het hebt
over de restrictiviteit van het toelatingsbeleid: asielzoekers, gezinsherenigers
en -vormers en mensen die voor arbeidsmigratie naar dit land komen. Als je
vindt dat het migratiesaldo te hoog is en je wilt daar wat aan doen, zul je
naar die drie categorieën moeten kijken.Ik begin bij de asielzoekers. Het aantal vreemdelingen dat in de afgelopen
jaren in ons land asiel heeft gevraagd, is hoog, maar dit jaar daalt de instroom
stevig. Er bevinden zich overigens nog wel veel asielzoekers in de procedure,
en velen zijn in de asielzoekerscentra nog in afwachting, ondanks de verminderde
instroom. Het aantal asielzoekers in de opvang daalt thans per maand met 1500
personen. Het kabinet heeft zich ten doel gesteld, de instroom van asielzoekers
vanaf 2003 terug te brengen tot 18.000 per jaar. Dit getal is een streefgetal,
een doelstelling voor beleid, op basis waarvan de begroting is ingericht.
Het ziet er overigens naar uit, dat het aantal van 18.000 misschien al dit
jaar bijna wordt gehaald; wij verwachten dit jaar 18.000 à 19.000 asielzoekers.
Op dit moment is het aantal 14.000.Uitgangspunt van het asielbeleid is en blijft het bieden van bescherming
aan vluchtelingen die daadwerkelijk bescherming behoeven en hulp bieden aan
vluchtelingen en ontheemden elders in de wereld. Van essentieel belang daarbij
is een internationale en Europese benadering van het vluchtelingenbeleid,
alsmede in samenwerking met de organisatie die wij daarvoor hebben gevraagd,
de Hoge commissaris voor de vluchtelingen. Het nationale asielbeleid staat
in het teken van de mondiale aanpak van de nood van vluchtelingen en ontheemden
in de wereld. Nederland mag, als het gaat om het toelatingsbeleid, wat dat
betreft geen ruimhartiger beleid voeren dan de ons omringende landen, want
anders krijg je het effect dat je in de praktijk ziet, namelijk dat asielzoekers
naar dat land gaan waar zij denken, de meeste kansen te hebben, het forum
shopping.Zoals gezegd, moeten wij toe naar een harmonisatie. In antwoord op het
betoog van de heer Varela kan worden opgemerkt dat wordt gestreefd naar een
systeem, waarin asiel uitsluitend wordt geboden in de regio van herkomst,
om op die manier de asielstromen naar Europa te beperken. Het kabinet zal
hieromtrent met een notitie komen. Met de Hoge commissaris voor de vluchtelingen
streeft Nederland naar een conventie-plus, want voor opvang op de regio op
zichzelf hoef je het Vluchtelingenverdrag niet te wijzigen. Op grond van dat
verdrag kun je net zo goed werken aan opvang in de regio. Overigens is opvang
in de regio één van de beleidsuitgangspunten van de Hoge commissaris,
waaraan hij al jaren werkt, maar daar moet nog eens naar gekeken worden. Het
komt namelijk nog te veel voor dat asielzoekers en ontheemden vanuit de regio
naar Europa komen, terwijl zij aldaar bescherming hadden kunnen krijgen, en
hier om asiel vragen.Er is een aantal gesprekken gevoerd met de Hoge commissaris, en met de
andere Europese landen is de afspraak gemaakt dat wordt gewerkt aan die plus.
Wat houdt dat in? Asielzoekers die bescherming in de regio kunnen krijgen,
moeten die bescherming ook daar genieten, en niet hier. Daarover zal de komende
tijd uitvoerig en indringend op internationaal niveau moeten worden gesproken.
Verder wordt zoals gezegd het migratiesaldo samengesteld uit het aantal asielzoekers
dat naar Nederland komt, plus de toelating op reguliere gronden. Op nationaal
niveau zal de Vreemdelingenwet worden aangescherpt. Het tijdschema daaromtrent
is aangegeven in de begroting. Deze maatregelen zien onder meer op aanscherping
van de voorwaarden om in aanmerking te komen voor gezinsvorming, op een vermindering
van de problematiek van ongedocumenteerde asielzoekers door onder andere biometrische
registratie, en op een beperking van de toelating tot de procedure. Voorts
wil het kabinet het driejarenbeleid, op grond waarvan vreemdelingen alleen
vanwege tijdsverloop een vergunning wordt verleend, afschaffen. Ik verwacht
de Kamer daarover nog deze maand te kunnen informeren.Ik kom toe aan de selectie in de aanmeldcentra. De Vreemdelingenwet 2000
geeft de basis voor een korte en snelle statusdeterminatie. Een groot aantal
asielzoekers dat hier om toelating verzoekt, komt op grond van het beleid
niet voor toelating in aanmerking. De aanmeldcentraprocedure is in dit verband
van essentieel belang. Deze procedure voorkomt dat asielzoekers langdurig
in de opvang verblijven en uiteindelijk toch Nederland moeten verlaten. Snelheid
en zorgvuldigheid zijn nodig om het draagvlak te behouden voor de toelating
en de opvang van diegenen, die daadwerkelijk bescherming behoeven. In de aanmeldcentra
wordt daarom strenger geselecteerd tussen asielzoekers met een serieus vluchtverhaal
en zij die onvoldoende asielmotieven hebben. Daarbij wordt ernaar gestreefd,
de laatsten zoveel mogelijk al in het asielzoekerscentrum af te wijzen, want
dan weet de asielzoeker zo snel mogelijk waar hij aan toe is. Daarbij heeft
hij de mogelijkheid voor een rechterlijke toets, waarmee wordt voldaan aan
de internationale normen en richtlijnen, die gelden voor een zorgvuldige asielprocedure.
De AC-procedure is erg belangrijk. In Nederland neemt het aantal asielzoekers
sterk af, maar in Europa nog niet. Daar is zelfs sprake van een lichte stijging.
De AC-procedure is dus wel degelijk van belang voor het maken van een snelle
selectie. Een ander voordeel van een snelle beslissing in de AC-procedure
is dat mensensmokkelaars minder kans krijgen om mensen naar Nederland te brengen.
Ze zullen niet zo snel succes hebben bij hun pogingen mensen in de Nederlandse
opvang te krijgen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik de minister goed begrijp, dan wil hij wel degelijk op internationaal
terrein onderhandelingen gaan voeren over de aanpassing van het Vluchtelingenverdrag.Minister Nawijn:Voor de opvang in de regio hoeft het Vluchtelingenverdrag niet te worden
aangepast. Dat bedoel ik met die plus. Opvang in de regio en eventueel gedwongen
terugkeer kun je naast het Vluchtelingenverdrag doen. Mijn inzet is erop gericht
om samen met de UNHCR te werken aan die conventie-plus. Als dat niet lukt,
dan moeten wij misschien bezien of het Verdrag wel goed werkt. In het Strategisch
akkoord wordt gesproken over de mogelijkheid tot het herzien van het Vluchtelingenverdrag.
Dat is niet mijn eerste optie. Wij gaan eerst bekijken of wij een regeling
kunnen treffen voor opvang in de regio.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel die vraag, omdat mensen zeker niet mogen worden teruggestuurd
naar de regio als er voor hen geen goede procedures zijn en als er onduidelijkheid
is over hun asielstatus. Ik stel die vraag overigens ook, omdat het Strategisch
akkoord inmiddels in de prullenbak ligt. Dit kabinet is demissionair.De minister zei ook dat er in het AC wordt gecontroleerd aan de hand van
het Vluchtelingenverdrag. Ik mag toch aannemen dat ook het Europees Verdrag
voor de rechten van de mens daar nog een rol in speelt. Of toetst de minister
alleen nog op politieke vluchtelingen?Minister Nawijn:Neen, ik toets aan de hand van wat er in de Vreemdelingenwet staat. Dat
gaat over het vluchtelingenschap in de zin van het Verdrag. Ook artikel 3
EVRM speelt daarbij een rol. In de Vreemdelingenwet 2000 wordt ook nog gesproken
over het traumatabeleid. Dat speelt ook een rol.De heer Dittrich (D66):U zei zojuist dat Nederland niet mag afwijken van andere Europese landen,
want anders gaan er verhoudingsgewijs meer asielzoekers naar Nederland dan
naar andere landen. Verliest u daarbij niet uit het oog dat wij in Nederland
onze eigen afweging moeten maken als het gaat om de veiligheid in een land
van herkomst? Nederland kan zo'n situatie anders beoordelen dan Duitsland,
Groot-Brittannië of Frankrijk.Minister Nawijn:Dat is mogelijk, maar dat is niet de bedoeling van de harmonisatie in
Europa. Wij streven ernaar om met de Europese landen en de Europese Unie eenzelfde
beeld krijgen van de situatie in bepaalde landen van herkomst.De heer Dittrich (D66):Ik ben het ermee eens dat er naar harmonisatie moet worden gestreefd,
maar je mag je eigen rol en inschatting niet helemaal ondergeschikt maken
aan wat andere landen in Europa doen. Als zij ook zo denken, dan is degene
met het meest verstrekkende standpunt, degene die dus het strengst is, als
het ware leidinggevend, terwijl dat helemaal niet hoeft te betekenen dat de
situatie in een land van herkomst goed wordt ingeschat. Een heleboel andere
factoren kunnen ook een rol spelen, zoals het feit dat een land een kolonie
is geweest.Minister Nawijn:Het gaat natuurlijk om de inhoudelijke argumenten. Daarom is het van belang
dat de procedures op een gelijke wijze worden ingericht. Als je een strakke
en snelle procedure hebt, dan betekent dit dat je minder asielzoekers krijgt.
Engeland heeft op dit moment een procedure die veel langer duurt. Daar komen
mensen gemakkelijker binnen. Je ziet dat het aantal asielzoekers in Engeland
drastisch is gestegen. Inhoudelijk kan het voorkomen dat er sprake is van
een andere invulling, maar dat geldt niet voor het begrip "vluchteling". Dat
staat namelijk in het Verdrag.De heer Dittrich (D66):U bent dus bereid om in een bepaalde situatie een afwijkend oordeel te
geven dan andere Europese landen als u vindt dat de veiligheidssituatie in
het land van herkomst heel erg penibel is.Minister Nawijn:In een enkel individueel geval zou dat kunnen.Mevrouw Adelmund (PvdA):De minister sprak zojuist over de AC's. Hij wil een zorgvuldige behandeling,
maar tegelijkertijd zei hij dat de termijn van drie jaar wordt afgeschaft
en dat de Kamer daar stukken over krijgt. Gisteren hebben wij uitgebreid gehoord
hoe er wordt gedacht over het functioneren van de rechterlijke macht. Ik vraag
mij af hoe de minister die drie gegevens combineert. Bij de AC's is de druk
groot. Zelfs de IND maakt zich zorgen over het legitimatievraagstuk met betrekking
tot wat daar gebeurt. De minister zegt dat 80% al onder druk staat. Met het
oog daarop is er al sprake van quoteringen. Heeft dit invloed op de zorgvuldige
behandeling van de mensen in de AC's? De termijn van drie jaar is een vorm
van rechtsbescherming voor mensen tegen willekeur die hen kan treffen als
de overheid niet goed functioneert. Dat is de minister met mij eens. Zo is
dat ooit ontstaan. Welke vormen van rechtsbescherming geeft hij de mensen
die nu in de procedure zitten? Hoe voorkomt hij dat mensen onder op een stapel
komen te liggen en dat hun geval onzorgvuldig wordt behandeld? Of denkt de
minister dan opnieuw aan een generaal pardon, zoals zijn grote leider ooit
dacht te doen?Minister Nawijn:Ik denk helemaal niet aan het laatste, want dat vind ik een verkeerd middel.
De termijn van drie jaar was eigenlijk het gat in het toelatingsbeleid van
de laatste jaren. Als gevolg daarvan zijn duizenden asielzoekers in het land
toegelaten die hier alleen maar door tijdsverloop mochten blijven. Dan moest
dat tijdsverloop wel binnen de rechtmatigheid van de procedure zijn gebleven.
Er is daarnaast sprake van een aantal mensen dat hier wel heel lang verblijft,
maar van wie de procedure snel is gevoerd. De termijn van drie jaar geeft
dus heel veel rechtsongelijkheid en is heel oneerlijk. Dat mag absoluut geen
uitgangspunt zijn van de Vreemdelingenwet.Mevrouw Adelmund (PvdA):Dat kan ik volgen. Er zit inderdaad willekeur in de maatregel van de drie
jaar. Als ik spreek over een generaal pardon, dan doel ik niet op een echt
generaal pardon, maar een specifiek pardon. Dat begrijpt de minister. Sommige
mensen lezen dat trouwens wel als generaal pardon, maar dat heeft ook te maken
met de wijze waarop zaken in het verleden zijn afgewikkeld. Ik kijk dan ook
naar mensen die hier al jaren verblijven. Heeft u daar nog speciale gedachten
bij of zijn die opgehouden bij het opstellen van het Strategisch akkoord?Minister Nawijn:Ik kom daar straks nog op terug in het kader van het probleem
van de uitgeprocedeerde asielzoekers. Ik zet wel in op een heel snelle procedure,
ook in de AC's. Ik ben voor een zo snelle procedure dat asielzoekers die van
de AC's toch door moeten op heel korte termijn weten waar ze aan toe zijn.
Dan weten ze heel snel of ze wel of niet mogen blijven. Met de aantallen die
wij nu hebben, kan de procedure binnen een jaar of een half jaar worden afgerond.
Dan hebben wij geen procedures meer van langer dan een jaar. Daar zet ik op
in.Mevrouw Adelmund (PvdA):Een laatste vraag in deze reeks, want de kwestie van AC's, het functioneren
van de rechterlijke macht en het specifiek pardon hangen echt samen. De minister
zal de Volkskrant van vanochtend ook wel hebben gelezen. Die krant heeft ontdekt
dat hij twee antwoorden op een vraag heeft gegeven. Is er nu sprake van een
of twee gevallen waarin hij zijn discretionaire bevoegdheid heeft gebruikt,
of telt de minister net als de Papoea's: een, twee, veel?Minister Nawijn:Nee, ik had er twee, maar het is een misverstand. De ambtenaren dachten
dat ik er een had gedaan. Op een gegeven moment las ik het antwoord dat naar
de Kamer was gegaan, namelijk dat het er een was, maar dat klopte niet. Het
waren er twee. Ik heb dat zelf heel goed bijgehouden. Ik heb het onmiddellijk
laten herstellen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb ook gelezen dat de minister twee keer gebruik heeft gemaakt van
de discretionaire bevoegdheid. Toen u aantrad, stelde u dat u het harde beleid
en uw weigering om een eenmalige regeling voor uitgeprocedeerde asielzoekers
in het leven te roepen, in zekere zin zou compenseren met een ruimhartig gebruik
van de discretionaire bevoegdheid. Klopt mijn constatering dat u er minder
gebruik van maakt dan de voorgaande staatssecretarissen?Minister Nawijn:Ik heb mij het recht om in individuele gevallen gebruik te maken van de
discretionaire bevoegdheid uitdrukkelijk voorbehouden. Dat zal ik blijven
doen. Als je echter een uitzondering in een bepaalde zaak maakt, dan moet
je ook kijken naar de gevolgen voor andere zaken. Daar moet je dus heel voorzichtig
in zijn. Dat weeg ik af, maar ik zal zeker gebruik blijven maken van de discretionaire
bevoegdheid in individuele gevallen. Ik ben ook nog maar net minister. Ik
kon nog niet zoveel doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U bent een maand of vijf minister. Volgens de heer Donner overigens drie
maanden, zie ik. Hij heeft altijd gelijk.Minister Nawijn:Demissionair minister.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het gaat erom of u verwachtingen schept die u kunt waarmaken. Vorige week
zei u in een algemeen overleg dat u de kwestie-Somalië en de uitzettingen
zou heroverwegen. Drie dagen daarna kwam er een persbericht van de IND uit,
waarin de hoop die u aan allerlei mensen had gegeven, direct de bodem werd
ingeslagen. Ik twijfel aan uw beleid, maar ik twijfel ook aan de consequentheid
van uw handelen. Ik vind dat u duidelijkheid moet scheppen in wat u doet.
Als u spreekt over een ruimhartig gebruik van uw discretionaire bevoegdheid
en u gebruikt die vervolgens niet, dan geeft u een verkeerd signaal af.Minister Nawijn:Door twee gevallen al in te willigen, maak ik er wel gebruik van. Ik kom
later terug op de kwestie-Somalië, maar het ligt iets anders dan mevrouw
Halsema stelt.De heer Dittrich (D66):Ik ondersteun de minister als het gaat om het gebruik maken van de discretionaire
bevoegdheid. Dat is een bevoegdheid die aan hem toekomt. Ik vraag hem om daarin
niet te behoedzaam te zijn en zijn hart laten spreken in onrechtvaardige situaties.Minister Nawijn:Dat zal ik zeker doen, mijnheer Dittrich.Overigens blijkt uit de opmerkingen van de afgevaardigden dat de AC-procedure
juist goed is. Door een snelle beslissing over asielaanvragen kan de huidige
problematiek worden voorkomen, dat velen al jaren zijn uitgeprocedeerd en
nog steeds in dit land verblijven. Dat is een groot, lastig probleem, dat
ik in de toekomst wil voorkomen door een strakke asielprocedure in de aanmeldcentra.
De problemen met degenen die er al lang zitten, moeten worden opgelost. Ik
kijk daar zorgvuldig naar.De heer Blok vraagt waarom het percentage van 80 niet in de begroting
is opgenomen. Ik heb de 80/20%-norm later zelf gepresenteerd. Dit is overigens
geen proefballon, want dit wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Wij zitten nu op
67%. De heer Blok kan ervan op aan dat ik streef naar 80%, maar dat is natuurlijk
ook afhankelijk van de motieven om asiel te vragen. Dat blijft vooropstaan.
Ik zeg dan ook duidelijk dat het geen proefballon is. Alles wat ik zeg, betreft
geen proefballonnen: ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg.De heer Blok (VVD):Deze uitspraak geeft mij hoop. Opname van de doelstellingen in de begroting
is niet bedoeld om een minister voor het onmogelijke te plaatsen, maar om
de doelstelling helder te maken, zodat na een jaar gekeken kan worden of zij
gehaald is of niet en zo niet, waarom niet. U zult mij niet horen als de doelstellingen
niet worden gehaald vanwege een enorme oorlog in Irak of elders. Uitgaande
van normale omstandigheden dwingt de nieuwe begrotingssystematiek om de uitspraak
in de begroting op te nemen.Minister Nawijn:Dat ben ik met u eens. Dat zal ook gebeuren. Het streven is gericht op
een aantal van 18.000. Als wij dat halen, heeft dat een doorwerking in de
ramingen van de volgende jaren. In de raming van dit jaar wordt nog van een
hoger aantal verzoeken uitgegaan.De heer Blok (VVD):Begrijp ik u goed dat u bereid bent om dit percentage in de begroting
op te nemen?Minister Nawijn:Jazeker, maar anders herinnert de minister van Financiën mij daar
wel aan. Dat moet dan ook wel.De heer De Wit (SP):In uw schriftelijk antwoord op mijn vraag over het arrest van het Hof
in Amsterdam over de AC-procedure verwijst u naar uw brief. In de uitspraak
van het Hof staat dat de Staat wordt veroordeeld om binnen 30 dagen na de
betekening over te gaan tot herinvoering van de 24-uursprocedure. U heeft
die vraag niet beantwoord en ik krijg daar nog graag antwoord
op. In uw brief heeft u gesteld dat u een aantal maatregelen zal treffen om
de vrijheidsbeneming opnieuw te bekijken, maar in het dictum van het vonnis
staat dat, als het vonnis al betekend is, u bij wijze van spreken nog 29 dagen
heeft om de AC-procedure in te voeren.Minister Nawijn:Het Hof heeft overigens alle andere grieven afgewezen en heeft gesteld
dat de AC-procedure prima is. Zij is niet in strijd met het Vluchtelingenverdrag
of de Vreemdelingenwet. Het Hof heeft alleen gezegd dat de 48-uursprocedure
een vorm van vrijheidsbeneming is. De wettelijke basis die er wel voor 24
is, is er niet voor 48 uur. Ik ben aan het bekijken hoe wij ervoor kunnen
zorgen dat wij binnen de 24 uur blijven, met de mogelijkheid om de asielzoeker
wel ter beschikking te hebben om gehoord en verhoord te worden en voor het
contact met de advocaat.De heer De Wit (SP):Tot er definitieve maatregelen worden genomen wordt de procedure dat de
beslissing binnen 24 uur genomen moet worden? Hoe zit dat dan met het streven
naar 80%? Waar blijft dan de ruimte voor de benodigde afweging van de argumenten
van de vluchtelingen?Minister Nawijn:Naar mijn bescheiden mening legt u de uitspraak van het Hof wat anders
uit dan ik. Het Hof stelt dat mensen geen 48 uur vastgehouden mogen worden.
Er zijn nog wel andere mogelijkheden te bedenken waarbij geen sprake is van
vrijheidsontneming. Ik ben dat aan het bekijken. Dat kan betekenen dat het
toch 48 uur blijft, maar op een andere manier.De heer De Wit (SP):Zo lang het aspect van de vrijheidsbeneming opnieuw bekeken wordt, moeten
wij terug naar 24 uur, zo staat in het dictum van het vonnis. U zegt dat u
nagaat hoe binnen 24 uur een beslissing genomen kan worden. Komt er dan een
versnelde, maar toch ook zorgvuldige procedure?Minister Nawijn:Ik gebruik de 30 dagen die ik van het Hof heb gekregen om dit na te gaan.
Na die termijn kom ik terug op de wijze waarop ik de procedure voor de 48
uur inricht. Er zijn daaraan logistieke consequenties verbonden. U zegt terecht
dat met het oog op een zorgvuldige procedure is gekozen voor 48 uur. Ik kom
hier dus op terug en zal de Kamer informeren over de invulling. Overigens
ligt er al een brief van mij bij de Kamer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Propt u binnen de termijn van 30 dagen de procedure van 48 uur in 24 uur?Minister Nawijn:Ik denk dat wij echt 48 uur nodig hebben vanwege het logistieke proces.
Een oplossing kan zijn dat tegen asielzoekers gezegd wordt dat zij, als zij
niet gehoord worden, vrij mogen rondlopen. Dan ontstaan er echter wel problemen
met de gemeenten. Dat moet dus bekeken worden. Wellicht moet naar een andere
wettelijke basis worden gekeken. Ik bestudeer dat. Wij houden van de 48-uursprocedure,
als ik daarmee uw vraag beantwoord.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik niet, dat weet u. Ik wacht uw brief af. Kunt u mij uitleggen wat het
verschil is tussen de 48-uursprocedure en de reguliere asielprocedure? Ik
krijg zo langzamerhand het gevoel dat u een volwaardige, zij het veel kortere,
meer oppervlakkige en slechtere procedure heeft geconstrueerd naast de reguliere
procedure.Minister Nawijn:Die heb ik niet geconstrueerd. Zij is opgenomen in de Vreemdelingenwet
2000, waarin het afwijzen van het asielverzoek op basis van kennelijk ongegrond
en niet ontvankelijk, is afgeschaft. In artikel 82, tweede lid, staat dat
binnen 48 uur een volwaardige procedure gevolgd kan worden. Ik heb dat in
mijn beleid veranderd in die zin dat ik die volledig toepas.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zij het dat het een lichte toets moet zijn op manifest oneigenlijke asielverzoeken.
Dat hoort het nog steeds te zijn. U wilt 80% afwijzen. Daarmee holt u de reguliere
asielprocedure volledig uit. Wat is nog het verschil met de reguliere asielprocedure?Minister Nawijn:In principe is er geen verschil. Ik streef daar ook naar. Alleen degenen
wiens zaak nog nader uitgezocht moet worden, gaan door naar de opvang. Het
gaat dan om serieuze zaken die aanhangen tegen de criteria van de Vreemdelingenwet
en het Vluchtelingenverdrag. Degenen die binnen 48 kunnen worden afgewezen
omdat het verhaal duidelijk is, worden afgewezen. Daarop is een Nawijnrechterlijke
toets mogelijk. Die wordt ook gehanteerd. U weet dat de rechter de Staat in
90% van deze zaken gelijk geeft. Er is wel degelijk een zorgvuldige
procedure. Ik bestrijd dat de 48-uursprocedure niet zorgvuldig zou zijn. Dat
is zij wel degelijk. Zij is ook opgenomen in de wet.Door velen is gevraagd waarom het kabinet op het punt van de gezinshereniging
en de gezinsvorming een restrictief beleid wil voeren. Het aantal immigranten
juist met het oog op gezinsvorming en gezinshereniging is hoog. Als je het
toelatingsbeleid wilt beperken, dan kan het niet anders dan dat je ook op
dat terrein terechtkomt, of dat nu leuk is of niet. Je moet daarin dan ingrijpen.
In het Strategisch akkoord is opgenomen, de leeftijd te verhogen van 18 naar
21 jaar en de inkomenseis te bepalen op 130% van het wettelijk minimumloon.Mevrouw Adelmund heeft gevraagd naar de rechtsongelijkheid. Er is naar
mijn mening geen sprake van rechtsongelijkheid, aangezien de maatregel geldt
voor iedere ingezetene van Nederland die een partner in het kader van gezinsvorming
laat overkomen. Met het oog op de eigen maatschappelijke en financiële
verantwoordelijkheid van degene die zijn buitenlandse partner wil laten overkomen,
is de eis van 130% van het wettelijk minimumloon in het Strategisch akkoord
opgenomen. Voorheen was een inkomen ter hoogte van 100% van de bijstandsnorm
voor gezinnen voldoende. De achterliggende gedachte daarbij was dat met het
inkomen uit arbeid ter hoogte van de bijstandsnorm geen bijstandsuitkering
kon worden verkregen. Deze benadering gaat er echter aan voorbij dat een dergelijk
inkomen uit arbeid een beroep op de diverse inkomensafhankelijke regelingen
die uit de algemene middelen worden gefinancierd, niet in de weg staat. Daarbij
wordt onder meer gedacht aan bijzondere bijstand en kwijtschelding van heffingen
door gemeenten en waterschappen. Een inkomen uit arbeid ter hoogte van de
bijstandsnorm, waarmee de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan kunnen
worden voldaan, betekent dus niet dat de betrokkene geen beroep kan doen op
uit algemene middelen gefinancierde inkomensafhankelijke regelingen. Die worden
immers afgebouwd bij een inkomen van ongeveer 130% van het wettelijk minimumloon.
Dat inkomensniveau brengt voorts mee dat iemand bij verlies van zijn arbeidsplaats
en daarmee zijn inkomen uit arbeid minder snel in de sfeer van de aanvullende
bijstandsuitkering terechtkomt. Deze wijziging is naar de mening van het kabinet
niet in strijd met artikel 8 EVRM. Vandaar dat op deze wijze de ingrepen plaatsvinden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Is het plan niet in strijd met artikel 1 van de Grondwet? Ik stel die
vraag, omdat uit onderzoek gebleken is dat de meerderheid van Marokkaanse
en Turkse Nederlanders als gevolg van deze maatregel en het inkomensniveau
waarop zij zitten, niet meer in staat is om een gezinsleven op te bouwen als
zij dat zouden willen met een partner in het buitenland. Nederlanders zijn
daartoe wel in staat vanwege een hoger gemiddeld inkomen. Als gevolg van de
inkomensmaatregel worden dus met name Turken en Marokkanen benadeeld en dat
lijkt mij in strijd met het genoemde artikel 1.Minister Nawijn:Ik heb net uitgelegd dat er wat mij betreft geen sprake is van rechtsongelijkheid.
Bovendien staat er in artikel 8 EVRM alleen iets over het recht op gezinsleven.
Er staat niet in waar het moet worden genoten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vraag een antwoord op een andere vraag. Ik zou het aardig vinden als
deze minister de moeite zou nemen om een argument te leveren. Ontstaat hier
geen spanning met artikel 1 van de Grondwet, omdat mensen benadeeld worden
op grond van hun inkomen? Artikel 1 verbiedt ongerechtvaardigde benadeling
van mensen. Ik wil graag een inhoudelijk antwoord op de vraag.Minister Nawijn:Ik ontken dat die strijd ontstaat, zoals ik al heb gezegd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat is uw argument daarvoor?Minister Nawijn:Het argument is dat iedereen gelijk wordt behandeld in de toelatingsgrond.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U benadeelt op grond van inkomen.Minister Nawijn:Ik benadeel niet. Iedereen die voor gezinsvorming in aanmerking komt,
moet aan die eis voldoen. Daarom is het gelijk.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Uit artikel 1, waarin gesteld is dat gelijke gevallen gelijk dienen te
worden behandeld, vloeit voort dat ongelijke gevallen ongelijk worden behandeld.
Bent u met mij eens dat inkomen geen door de Nederlandse overheid gerechtvaardigd
criterium is om mensen ongelijk te behandelen?Minister Nawijn:Daar ben ik het niet mee eens, want in het toelatingsbeleid geldt het
inkomensvereiste natuurlijk in zijn algemeenheid overal, niet alleen in Nederland,
maar ook in andere landen. Bij het inkomensvereiste gaat het erom dat als
een vreemdeling zich in een ander land wil vestigen, hij niet ten laste komt
van de openbare kas. Dat is een belangrijk uitgangspunt. Dat speelt hier ook
mee en dat mag volgens internationaal recht.De voorzitter:Deze gedachtewisseling is achter de rug. U bent het volgens mij gewoon
niet met elkaar eens.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter. Ik snap dat u de orde moet bewaren, maar een effect
daarvan is wel dat de minister vragen van de Kamer niet hoeft te beantwoorden.De voorzitter:Dat is niet waar, want er is een tweede termijn.Minister Nawijn:Misschien kan ik mevrouw Halsema met het volgende tevreden stellen. Het
voorstel dat het kabinet gedaan heeft, zal zeker nog langs de Raad van State
gaan. De raad zal ook naar dit soort dingen kijken. Ik vind de discussie dan
ook voorbarig. Ik ben het er niet mee eens; ik denk dat er geen strijd is
met artikel 1 van de Grondwet.Mevrouw Adelmund (PvdA):Opvallend is dat bij alle procedures die de afgelopen jaren zijn gevoerd
over dit soort zaken, vormen van indirecte discriminatie zoals de gevolgen
die mevrouw Halsema schetst, voor de rechter net zo zwaar wogen als vormen
van directe discriminatie. Er is hier dus sprake van een indirect discriminatoir
effect ten opzichte van twee groepen. De minister heeft daar misschien minder
debatten over gevoerd, maar dat is wel heel direct aan de orde. Het is bovendien
heel opvallend dat de minister de afstand tussen 100% en 130%
van het minimumloon ziet als een soort marge tussen echt zelf verdienen en
op eigen benen staan. Maar daarover spreek ik graag met de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid.Minister Nawijn:Ik blijf erbij dat de toelatingseis gebaseerd op een inkomenseis niet
te maken heeft met ongelijkheid. Dat is niet alleen in Nederland het geval;
de inkomenseis geldt in vele landen bij de toelating. Ik zie niet in waarom
dat zou leiden tot ongelijkheid en dus tot discriminatie.Mevrouw Adelmund (PvdA):Ik probeer het nog één keer uit te leggen. Als de minister
het heeft over uithuwelijken, want dat ligt natuurlijk onder deze discussie,
ben ik het zo met hem eens. Ik ben tegen uithuwelijken. Over dat doel hoeven
wij het dus niet te hebben. Uithuwelijken is uit den boze. Daarom heb ik gezegd
dat ik het liefst de song "Trouw niet voor je veertig bent" hoor. Het gaat
er vervolgens om, een rechtvaardig systeem te creëren voor mensen die
de liefde elders hebben gevonden. Dat kan namelijk ook nog. Ik neem aan dat
de minister dat niet uitsluit.Minister Nawijn:Het kan.Mevrouw Adelmund (PvdA):Het kan inderdaad. Soms gaat de liefde gewoon over grenzen heen. Stel
dat iemand iemand anders vindt, ik noem maar het voorbeeld van de kroonprins,
die iemand vond uit Argentinië en New York.Minister Nawijn:Daarbij speelt het inkomen niet.Mevrouw Adelmund (PvdA):Dat is nu precies het punt waarop u mij laaiend kunt krijgen, want voor
mij geldt dat mensen die wel liefde hebben gevonden, de basis om die liefde
te vieren moeten kunnen vinden in het fatsoen dat wij hebben afgesproken,
namelijk het minimumloon. Ik kan mij niet voorstellen dat wij via deze discussie
een discussie gaan voeren over de hoogte van het minimumloon. Ik voer die
discussie graag, maar zij past hier niet bij. Hier vindt een vorm van indirecte
discriminatie plaats door alle toelagen die er nog zijn, niet te laten gelden
voor mensen op het een minimum.De voorzitter:Dit is een heel betoog. U moet korter formuleren.Minister Nawijn:Ik ben het weer niet met mevrouw Adelmund eens. Ik vind dat er geen sprake
is van discriminatie. Ik blijf erbij. Ook internationaal rechtelijk is dat
niet het geval. De jurisprudentie van het Europese Hof is zeer gevarieerd.
Een inkomenseis moet gewoon toegelaten worden. Waarom kunnen wij dat hier
niet invoeren? Ik zie dat niet. De eis is niet in strijd met het gelijkheidsbeginsel.
Op welke wijze kun je de toelating dan beperken? Wil mevrouw Adelmund geen
beperking van de toelating?De voorzitter:Die vraag zal later wellicht beantwoord worden.Minister Nawijn:Jammer.De heer De Wit (SP):Wij lopen niet alleen aan tegen de inkomenseis, maar ook tegen de vertienvoudiging
van de leges die mensen moeten betalen voor een verblijfsvergunning. Daarover
hebben nogal wat verhalen gestaan in bijvoorbeeld Trouw. Mensen worden geconfronteerd
met een leges van bijna ƒ 1000; ik druk mij nog maar even in guldens
uit. De vraag is waar de rechtvaardiging voor dat soort verhogingen, een vertienvoudiging,
te vinden is. Is dat geen drempel die opnieuw wordt opgeworpen?Minister Nawijn:Het bedrag is er gekomen, omdat de kosten voor de overheid om een verblijfsvergunning
af te geven ook hoog zijn. De leges staan in verhouding tot de kosten van
de afgifte van de verblijfsvergunning. Het is puur een maatregel om te zorgen
dat de Staat geld heeft om de kosten te betalen voor het verlenen van de verblijfsvergunning.De heer De Wit (SP):Gezien de eisen waaraan je op het inkomensterrein moet voldoen, is er
al een probleem. Als je hier al naartoe kan komen, moet je vervolgens ƒ
1000 op tafel leggen voor de verblijfsvergunning. Dat is volgens mij in strijd
met wat de minister zelf een en andermaal heeft verklaard over het belang
van het familieleven voor hemzelf bij zijn beslissing om lijsttrekker te worden.
Op deze manier drempels opwerpen, verhindert gezinnen juist om zich te herenigen.
Dat moet hij zelf toch heel goed kunnen zien?Minister Nawijn:Als wij vreemdelingen restrictiever willen toelaten, moeten wij strakkere
toelatingseisen hebben. Dit is een van de groepen die je minder kunt toelaten,
omdat er gewoon heel veel komen.De heer Dittrich (D66):Ik ben het met de minister eens dat het feit dat Turkse en Marokkaanse
mensen, ook mensen van de tweede generatie, een bruid of bruidegom uit het
land van herkomst halen, een groot probleem is. Ik vraag de minister of het
niet veel beter is om, behalve het opwerpen van zo'n drempel, actief contact
te zoeken met de zelforganisaties en met de mensen om de tafel te gaan zitten
over de vraag hoe een cultuuromslag kan worden bereikt in de kwestie van het
halen van bruiden en bruidegoms uit het land van herkomst. Uit contacten weet
ik dat die mensen dit zelf ook een probleem vinden.Minister Nawijn:Ik heb inmiddels van een van de inspraakorganen van Turkse organisaties
de uitnodiging gehad om hierover te komen praten. Dat doe ik ook zeker. Naar
mijn mening is dit echter een meer flankerende maatregel dan de beperking
van de toelating.De heren Blok en Rouvoet vroegen over het terugkeerbeleid. Na mijn aantreden
zijn diverse maatregelen getroffen om het terugkeerbeleid beter gestalte te
geven. Hierbij zijn betrokken de vreemdelingendiensten, de marechaussee, de
IND en ook het COA. Om zichtbare resultaten te waarborgen is aan de directeur-generaal
Vreemdelingenwet 2000 een coördinerende taak bij terugkeer en uitzetting
opgedragen. Zijn taak was toch al wat minder groot geworden, want het project
Vreemdelingenwet 2000 is goed afgerond. Hij heeft daarom de belangrijke taak
gekregen om ervoor te zorgen dat uitgeprocedeerde asielzoekers het land verlaten.
Hiertoe zijn een aantal organisatorische en logistieke zaken geregeld. Heel
belangrijk is ook dat met de minister van Buitenlandse Zaken is afgesproken
dat er zo snel mogelijk een notitie komt waarin wordt aangegeven welke landen
moeilijk zijn bij het terugnemen van uitgeprocedeerde asielzoekers en illegalen.
Wat ik hiermee heb beoogd, is heel duidelijk: een centrale
aansturing van uitzetting en terugkeer vanuit Justitie, om de vreemdelingendiensten
behulpzaam te zijn bij het uitzetten van vreemdelingen die hier niet mogen
blijven.Over de uitgeprocedeerde asielzoekers zouden veel onduidelijkheden bestaan.
Het beleid van deze minister is evenwel heel helder. Volgens de Vreemdelingenwet
2000 moeten de opvangvoorzieningen stoppen voor uitgeprocedeerden. Zo staat
het letterlijk in de wet. De asielzoeker is verplicht om het heft zelf in
handen te nemen en ons land te verlaten. Daartoe heeft hij middelen ter beschikking,
want hij kan in de asielprocedure een beroep doen op de IOM bij de vraag of
terugkeer kan plaatsvinden. Als mensen echt willen, dan kunnen ze naar mijn
mening ook daadwerkelijk naar alle landen vrijwillig terugkeren. Voor maar
één land ligt dit moeilijker, namelijk Irak. Ik heb de gemeenten
gezegd dat zij zich aan de Vreemdelingenwet 2000 moeten houden. Verder blijkt
een aantal uitgeprocedeerde asielzoekers niet terug te gaan. Als wij die later
in de illegaliteit tegenkomen, moeten ze alsnog worden uitgezet. Dat wil ik
juist voorkomen. Ik vind dat bij gemeenten veel onduidelijkheid bestaat over
welke uitgeprocedeerde asielzoekers het land moeten verlaten. Ik zie soms
zaken waarvan ik denk dat de betreffende asielzoekers zo terug kunnen, omdat
er geen probleem kan zijn met uitzetting. Verder vind ik dat de IND een handje
mag helpen als er geen reispapieren zijn; daarvoor is ook de terugkeerorganisatie
ingezet. Ik geef de gemeenten van tevoren zo veel mogelijk informatie over
nationaliteit, land en de mogelijkheden. Voor twee landen is dit nog moeilijk.
Ten aanzien van Irak geldt op dit moment een vertrekmoratorium, dus nu wordt
niemand naar centraal-Irak teruggestuurd. Het lijkt mij niet nodig om uit
te leggen waarom. Somalië ligt wat moeilijker. Op zich kunnen Somaliërs
vrijwillig terugkeren. In bepaalde gevallen lukt het ook om via de IOM een
reisdocument te verkrijgen. Pas geleden had ik een zaak waarin dit onmogelijk
was. De vraag rees wat te doen. Ik vind het onterecht als gemeenten in dergelijke
gevallen, in afwachting van nadere pogingen van IND en IOM om documenten te
verkrijgen, de opvang moeten beëindigen. Dat is het enige wat ik gedaan
heb. Ik heb geen enkele hoop op een verblijfsvergunning gewekt. Maar wij moeten
wel reëel zijn, ook over de opvangproblemen van gemeenten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Tijdens het overleg van vorige week hadden wij het niet over een individueel
geval. Wij hadden het over algemene reisproblemen naar Somalië. Ik wil
graag dat de minister zijn eerdere uitspraak gestand doet, namelijk dat er
opvang wordt verleend als er problemen zijn om naar Somalië te reizen.
De uitspraak van de heer Schoof is hiermee in strijd. Zo ontstaat verwarring.Minister Nawijn:Dat is juist. Als er echt geen reisdocumenten zijn, dan wil ik bekijken
of de opvang kan worden verlengd. Ik vind het onzin dat de gemeenten daarmee
worden opgezadeld. We moeten zelf een poging wagen om de reisdocumenten te
verkrijgen als de IOM daartoe niet in staat is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daarmee miskent u een deel van het probleem. De IOM probeert alleen documenten
te verkrijgen in situaties van vrijwillige terugkeer. U heeft ook te maken
met gedwongen terugkeer, bijvoorbeeld naar Somalië. U en de asielzoeker
zijn dan verantwoordelijk voor het verkrijgen van documenten. Al u de last
bij de IOM legt, dan ontkent u dat een groot aantal Somaliërs met precies
dezelfde problemen zitten. Het gaat namelijk niet om een paar mensen, maar
om honderden mensen die geen documenten kunnen krijgen. U kunt niet zeggen
dat u in individuele gevallen wel iets doet. Dan moet u ten aanzien van Somaliërs
zeggen dat u zich realiseert dat papieren moeilijk te krijgen zijn en opvang
regelen. Die uitspraak deed u vorige week en ik wil dat u die expliciet herhaalt.Minister Nawijn:Die zal ik niet herhalen, want zoals ik het nu zeg, heb ik het vorige
week ook gezegd. Ik zei toen dat als Somaliërs vrijwillig terugkeren,
zij moeten meewerken met de IOM, de organisatie voor vrijwillige terugkeer.
De IOM probeert documenten te krijgen, maar als deze zelf zegt dat het voor
een bepaald individu geen documenten kan krijgen, dan vind ik het onrechtvaardig
om mensen op straat te zetten en de gemeenten met opvangproblemen te confronteren.
Over dit probleem praat ik met de gemeenten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, dan kunnen mensen die vrijwillig terugkeren dus
in aanmerking komen voor opvang. Mensen die u gedwongen uitzet, maar ook geen
papieren kunnen krijgen, komen echter niet in aanmerking voor opvang. Dan
is er geen lijn in het beleid, want in beide gevallen gaat het om mensen die
niet aan papieren kunnen komen.Minister Nawijn:Ik zei al aan het begin dat de Vreemdelingenwet 2000 ervan uitgaat dat
de asielzoeker zelf verantwoordelijk is voor het vertrek uit Nederland. Zo
is het systeem van de Vreemdelingenwet 2000: hij moet zelf voor papieren zorgen
en zich zelf, vrijwillig, melden bij de IOM. Zo is de procedure in de Vreemdelingenwet.
Het gaat niet aan dat het systeem al dan niet zou moeten zijn dat de staat
verantwoordelijk is voor de uitzetting. In het algemeen is dat wel het geval;
ik ben ook voorstander van een verantwoordelijkheid voor het Rijk voor de
uitzetting van bijvoorbeeld illegalen en mensen die illegaliteit aantrekken.
Het systeem van de Vreemdelingenwet is met betrekking tot de uitzetting van
uitgeprocedeerde asielzoekers echter anders.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Het gaat nu natuurlijk niet over de uitgangspunten van de
Vreemdelingenwet; daarover hebben wij al uitvoerig gesproken. De minister
zaait verwarring als wij zo over de uitspraken blijven spreken en ook als
hij hier zegt dat hij een uitspraak die hij vorige week heeft gedaan, nu niet
wil herhalen. Dat lijkt mij geen sterke benadering.Minister Nawijn:Ik betwijfel dus of ik die uitspraak wel heb gedaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Vorige week heeft u uitspraken gedaan over Somaliërs. Ik was het
ermee eens toen u zei dat er, als men niet aan documenten kan komen, naar
opvang moest worden gekeken opdat mensen niet op straat zouden worden gezet.
Dat probleem hebben de gemeenten aan u voorgelegd. Kort daarop verscheen een
persbericht waarin stond dat Somaliërs wel terug kunnen. In de schriftelijke
beantwoording zei u daar weer op dat dit twee verschillende situaties betreft.
Als dat het geval is, dan lijkt mij een persbericht hierover onnodig, want
het is evident dat mensen terug moeten gaan als zij daadwerkelijk terug kunnen.
Waarom moest een uitspraak van u, die u nu niet wilt herhalen, op die manier
worden gecorrigeerd? En wilt u de duidelijke uitspraak doen dat als mensen –
niet alleen Somaliërs – niet aan documenten kunnen komen, er een
verlenging van de termijn moet komen of de medewerkingscriteria zodanig moeten
worden geherintroduceerd dat voor opvang kan worden gezorgd?Minister Nawijn:Ik ben het op zich met uw opmerking eens, maar er zijn in de praktijk
diverse situaties mogelijk. Er zijn Somaliërs wel vrijwillig teruggegaan
naar Somalië; ze moeten in zo'n geval gewoon terug en dat blijft ook
zo. Het systeem van de Vreemdelingenwet 2000 blijft intact. Dat heb ik de
gemeenten ook gezegd. Ik ben echter in overleg met de gemeenten. Als er zaken
zijn zoals de heer Rouvoet bedoelt, moeten wij daarover praten met de gemeenten.
Het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers is al moeilijk genoeg. Ik
vind dat wij dat gezamenlijk in goed overleg moeten oplossen. De heer Blok
wil ik nog eens duidelijk zeggen dat ik niet vind, dat gemeenten aanvullende
opvang moeten bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Er zijn gevallen –
voor Somalië doet zich dat meer voor dan voor alle andere landen –
dat wij daarover moeten praten.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik probeer u goed te begrijpen. Mag de conclusie zijn dat, met behoud
van het systeem van de nieuwe Vreemdelingenwet, waaraan ik mijn steun heb
gegeven, in situaties waarin het echt onmogelijk blijkt aan de vereiste documenten
te komen, u bereid bent naar opvang te kijken? Dat betreft dan niet alleen
individuele situaties, maar het kan ook om een aantal personen gaan.Minister Nawijn:Ik ben voor een zakelijk en realistisch beleid. Als je een goed beleid
voert, moet je dat kunnen uitleggen. Wij moeten het de gemeenten uitleggen
en de gemeenten mogen het mij uitleggen. Wij moeten dan kijken hoe wij eruit
komen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar gaat het om. Is dat een "ja" of een "nee" op mijn vraag of dat de
conclusie mag zijn?Minister Nawijn:Ik moet heel voorzichtig met mijn woorden zijn. U hebt gezien hoe het
in de krant kan komen. Ik wil duidelijke uitgangspunten hanteren. Anders wek
ik allerlei misverstanden en moet ik weer persberichten uitgeven. Daar heb
ik niet zoveel zin aan.Ik handhaaf mijn uitgangspunten, maar ik ben in gesprek met de gemeenten.
Tot het onmogelijke is niemand gehouden. Er zal echter al gauw gevraagd worden
waarom de minister in bepaalde gevallen opvang wel zal toestaan. Ik heb er
geen zin aan om uitgeprocedeerde asielzoekers weer in de illegaliteit tegen
te komen en er alsnog mee aan de gang te gaan. Dat is onrealistisch. Ik wil
dat voorkomen. Ik ben daarover in gesprek met de gemeenten.De heer Blok (VVD):Ik heb er respect voor dat u in gesprek bent met de gemeenten. Ik heb
gisteren geschetst dat steeds meer gemeenten melden dat zij toch opvang willen
verlenen in strijd met de Vreemdelingenwet. Er is dus haast bij. Kunt u ons
een datum noemen waarop u duidelijkheid kunt geven?Minister Nawijn:Voor 1 december krijg ik voorstellen van de projectgroep. Ik heb net gisteren
een brief aan de VNG getekend, om te proberen tot goed overleg te komen. Ik
vind altijd dat je eerst moet praten om elkaars standpunten goed te kennen.
Ik vind ook dat de minister duidelijk moet maken van welke uitgangspunten
hij uitgaat. Ik heb altijd duidelijkheid betracht. Ik vind dat je ook realistisch
moet zijn en naar de gemeenten moet luisteren. Ik probeer er voor heel bepaalde
categorieën uit te komen. Dat is het allerbeste voor alle partijen.De heer Van der Staaij (SGP):Er zal heel veel helderheid moeten komen over het schemergebied. Wil de
minister toezeggen dat het overleg er op korte termijn in kan resulteren dat,
als de eigen verantwoordelijkheid wordt genomen door asielzoekers en daadwerkelijk
kan worden aangetoond dat die verantwoordelijkheid om redenen buiten hun schuld
niet kan worden waargemaakt, er een heldere voorziening komt?Minister Nawijn:Dat kan ik toezeggen.De heer De Wit (SP):De minister gaat een gesprek met de VNG aan en zegt een voorstander van
heldere uitgangspunten te zijn. Houdt hij nog steeds vast aan zijn eerdere
uitspraak, dat hij overweegt gemeenten die zich niet houden aan het rijksbeleid
en ondanks alles op basis van de eigen zorgplicht overgaan tot opvang sancties
op te leggen? Zijn die sancties nu van tafel of houdt hij er nog steeds aan
vast? Zo ja, wat voor sancties zouden dat dan kunnen zijn?Minister Nawijn:Ik ben niet zover. Ik ga nu het redelijke overleg met de VNG in. Ik vind
niet dat wij nu al aan sancties moeten denken. Uit mijn gesprekken met vertegenwoordigers
van de VNG heb ik het gevoelen gekregen, dat de gemeenten best tot redelijk
overleg bereid zijn. Als wij dat kunnen bereiken, zal iedereen daarmee gewonnen
zijn. Ik ben er helemaal niet voor dat overheden onderling elkaar met sancties
gaan bedreigen. Ik denk dat de orde dan zoek is. Ik ben daar op dit moment
niet op uit. Ik ga uit van de goede wil van de gemeenten. Ook van mijn kant
is er goede wil. Wij moeten gezamenlijk dit beperkte probleem goed en heel
duidelijk oplossen. Dat is mijn inzet.De Kamer heeft de mededeling gehad dat in het kader van het veiligheidsplan
wordt gewerkt aan twee uitzetcentra. Het ene uitzetcentrum is beoogd om illegalen
te kunnen vastzetten die bijvoorbeeld bij acties in de grote steden, die de
laatste tijd al veel zijn gehouden en waar ik stevig mee doorga, weg te halen,
vooral uit de achterstandswijken, waar zij voor veel overlast zorgen. Die
mensen worden na een heel snelle actie met een charter teruggestuurd naar
het land van herkomst. Het andere centrum is er voor aangehouden illegalen
die niet direct crimineel zijn in de zin van het strafrecht, die niet in een
cel in het huis van bewaring thuishoren, maar kunnen worden vastgezet met
het oog op uitzetting. Het zal duidelijk zijn dat ik de criminele vreemdelingen
zal blijven onderbrengen in de huizen van bewaring, bijvoorbeeld
in Tilburg en in Ter Apel.De heer Dittrich (D66):Hoe lang denkt u dat u, juridisch gezien, mensen in dat centrum kunt blijven
houden? Wij kennen het probleem van de vreemdelingenbewaring. Die kan zes
maanden duren, soms ietsje langer. Denkt u dat deze centra een ander regime
hebben?Minister Nawijn:Het is juist de bedoeling van de centra om de doorstroming heel snel te
doen zijn. Ik heb goede hoop dat met de centrale rol de uitzetorganisaties,
onder andere door het verzorgen van papieren, dat wij nu op centraal niveau
heel goed in elkaar zetten, met druk van Buitenlandse Zaken op ambassades
om papieren te verstrekken, een hoge doorstroomsnelheid krijgen. In de centra
moeten mensen worden vastgezet met het oog op uitzetting. Je moet dan een
beetje redelijk kunnen inschatten dat je ze kunt uitzetten. Anders heeft het
geen zin.De heer Dittrich (D66):Wat is dan het verschil met het vertrekcentrum zoals wij dat in Ter Apel
hadden?Minister Nawijn:Het is precies hetzelfde. Alleen stond om het vertrekcentrum in Ter Apel
geen hek. Hier gaat een hek omheen.De heer Dittrich (D66):Het enige verschil is dus dat er een ander regime is om de mensen daar
vast te houden?Minister Nawijn:Ja.Ik heb de Kamer een notitie over de aanpak van de illegaliteit toegezegd,
dus ik sla dat onderwerp nu over.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het ging over een vertrekcentrum met een hek eromheen. Daar zit iets uitermate
onevenredigs in, namelijk dat mensen die meewerken aan hun eigen uitzetting
hun vrijheid wordt ontnomen om, als zij de documenten niet binnen dertig dagen
krijgen, op straat te worden gezet. Waarom moet er een hek omheen als mensen
opvang krijgen omdat ze meewerken aan hun eigen uitzetting?Minister Nawijn:Ik had het niet over de categorie uitgeprocedeerde asielzoekers waar u
het over had. De uitzetcentra waarover ik het had zijn niet voor uitgeprocedeerde
asielzoekers. Ik heb net uitgelegd waarvoor zij zijn. Ik wil het nog wel een
keer doen.De voorzitter:Nee, het staat nu in de Handelingen.Minister Nawijn:Ik kom nu te spreken over het integratiebeleid. Waar staan wij, waar willen
wij naartoe en hoe pakken wij dat aan? Veel sprekers vroegen om een visie.
Het gaat niet goed met de integratie. Mevrouw Halsema gaf daarvan een duidelijk
overzicht. Mevrouw Adelmund en de heer Lazrak uitten hun bezorgdheid. Wat
een beetje bleek is dat de oplossing er niet is. Wel is duidelijk geworden
dat het integratiebeleid dat tot op heden is gevoerd verkeerd is uitgepakt.
Bij verschillende gelegenheden zijn de al langer aanwezige onderhuidse spanningen
over de integratie van minderheden aan de oppervlakte gekomen. De gebeurtenissen
in Venlo zijn hiervan het meest recente voorbeeld. Velen hebben daarop gewezen.
Mooie woorden over de multiculturele samenleving kunnen het falen van de sociale
en culturele kanten van de integratie niet langer verdoezelen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Haalt u het gruwelijke incident in Venlo nu aan als een voorbeeld van
mislukkende integratie?Minister Nawijn:Nee. Ik heb het over de spanningen in de samenleving.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Kunt u de zin die u zojuist voorlas van papier nog een keer herhalen?Minister Nawijn:Er zijn onderhuidse spanningen over de integratie van minderheden aan
de oppervlakte gekomen. De zaak Venlo is in de Kamer genoemd door mevrouw
Sterk, die heeft gezegd dat je het falen zag doordat de familie van de dader
geen Nederlands sprak. Over dat soort zaken spreekt de hele Nederlandse bevolking.
Wij moeten gaan kijken hoe wij dat anders gaan doen.Mevrouw Sterk (CDA):Het ging ons er vooral om dat de vader na 36 jaar nog geen Nederlands
sprak. Ik heb niet uitgesproken dat de Marokkaanse jongen een voorbeeld zou
zijn voor alle Marokkanen. Dat wil ik wel in de Handelingen opgenomen hebben.Minister Nawijn:Als het u daarom gaat, wil ik het nog wel een keer heel uitdrukkelijk
zeggen, want mijn woorden worden altijd en overal verkeerd begrepen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Misschien moet u nauwkeuriger formuleren, dan heeft u dat probleem niet...Minister Nawijn:Je moet de spanningen in de samenleving bij naam kunnen noemen om erover
te kunnen discussiëren, mevrouw Halsema, daar gaat het om.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar zijn wij het over eens, maar wel nauwkeurig en niet suggestief. U
bent suggestief als u de indruk wekt dat de moord in Venlo een voorbeeld van
de mislukkende integratie is. Daar zou ik dan een expliciete ontkenning van
willen horen.Minister Nawijn:Die heeft er niets mee te maken, maar de spanningen in de samenleving
moet je bij naam noemen, want anders kom je nooit tot een oplossing. Dat is
mijn opvatting. Je moet ze niet verdoezelen, zoals wij jarenlang hebben gedaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter...De voorzitter:Nee, nu gaat de minister door met zijn betoog.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil weten wie er met "wij" bedoeld worden.De voorzitter:Deze interruptie had ik u niet toegestaan; de minister vervolgt zijn betoog.Minister Nawijn:Voorzitter. Het is duidelijk dat er onder minderheden groepen zijn die
zich van de samenleving hebben afgewend, helaas. Hun sociale leven speelt
zich af in hun eigen gemeenschap. Ik ben het dan ook met mevrouw Sterk eens
dat eigen organisaties wier activiteiten niet aan integratie bijdragen, geen
ondersteuning meer verdienen. Ik ben van plan, de rijkssubsidies aan organisaties
van minderheden tegen het licht te houden; ik heb dit al eens
aangegeven. Subsidieverzoeken moeten beoordeeld worden op de daadwerkelijke
bijdrage aan de integratie van de groepen waarop een organisatie zich richt.Wat is nu integratie? In de eerste plaats is het zeer belangrijk dat men
goed Nederlands spreekt. In de tweede plaats gaat het erom dat men zich goed
naar de Nederlandse normen en waarden gedraagt. In de derde plaats dient men
deel te nemen aan activiteiten in onze samenleving, bijvoorbeeld door te werken
of naar school te gaan. En ten slotte zie ik het als een criterium dat kinderen
worden opgevoed naar Nederlandse maatstaven. Ik denk dat dit criteria zijn
waaraan je kunt toetsen of iemand geïntegreerd is. En gelukkig –
ik zeg het nog maar eens – zijn vele allochtonen wel goed in deze samenleving
geïntegreerd. Ik ben zelf in de Haagse Schilderswijk bij De Bazar geweest;
daar doen allochtone ondernemers hun stinkende best om een goede zaak op te
bouwen. Prima, die mensen leveren een goede bijdrage aan de samenleving en
zij hebben er ook alles voor over om goed voor de dag te komen. Daar is niets
tegen, maar dingen die niet goed gaan, moeten wij bij de naam noemen en daar
moeten wij iets aan gaan doen. Hier gaat het om. Ik vind dat wij best mogen
toetsen aan criteria voor geïntegreerd zijn en dat wij het beleid moeten
richten op hoe wij de mensen beter in de samenleving kunnen laten integreren.
Voor mij zijn er hierbij vier speerpunten: een effectievere en verplichte
inburgering, met een offensief, gericht op beheersing van de Nederlandse taal –
mevrouw Sterk heeft dit nog een keer genoemd, dat vind ik uitstekend –
het tegengaan van segregatie, het versterken van het besef van waarden en
het naleven van normen, en het terugdringen van criminaliteit en onveiligheid.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. De minister stak nogal luid van wal door te zeggen dat hier
in de afgelopen jaren niets aan gedaan is. Nu ben ik de laatste om Paars te
gaan verdedigen, maar zou hij eens kunnen uitleggen welk verschil er is in
de opsomming die hij zojuist gaf, met het beleid in de afgelopen jaren? Ik
kan geen verschil ontdekken, dit is dorre uitvoering van wat al jarenlang
wordt gedaan.Minister Nawijn:Voorzitter. Ik ben nog niet eens klaar met mijn verhaal over hoe het beleid
zou moeten zijn, dus hoe zou ik nu al kunnen aangeven waarin het afwijkt van
het oude beleid? Wij kunnen constateren dat het integratiebeleid tot nu toe
niet het resultaat heeft gehad dat wij allen wensten, en ik ben niet de enige
die dit zegt. Mevrouw Halsema heeft opgesomd wat er niet goed is. Die dingen
moeten wij benoemen en daar moeten wij iets aan doen. Wat wij van het oude
integratiebeleid kunnen leren, is dat wij de goede dingen moeten behouden.
Die moet je niet weggooien, maar je kunt er wel iets voor in de plaats stellen.Zonder goede beheersing van de Nederlandse taal red je het niet; dat is
de boodschap van het kabinet aan de nieuwkomers en evenzeer aan degenen die
al eerder naar Nederland zijn gekomen, de "oudkomers". Veel migranten spreken
helaas de Nederlandse taal nog niet; daarom is inburgering voor nieuwkomers
verplicht, met een sterke nadruk op het leren van het Nederlands. Inburgering
krijgt dan ook absolute prioriteit in het integratiebeleid. Men komt naar
Nederland om hier te wonen, te werken en kinderen op te voeden en dus wordt
men op zijn verantwoordelijkheid aangesproken. Men moet Nederlands leren en
men moet de normen en waarden van dit land kennen. Het gaat bij inburgering
niet meer om een inspanningsverplichting, maar om een resultaatsverplichting.
Dat is ook de strekking van de maatregelen inzake inburgering die in het Strategisch
akkoord zijn aangegeven. Deze worden nu met voorrang uitgewerkt, maar zonder
dat de zorgvuldigheid uit het oog wordt verloren.Er heeft bij de inburgering wel het een en ander aan de uitvoeringspraktijk
geschort. Wat mij betreft moeten de uitvoerende instanties dan ook voorlopig
ondersteund worden bij de inburgering. Het gaat daarbij vooral om de gemeenten,
die de inburgering moeten regisseren. Wij moeten zakelijk met elkaar omgaan,
en dat geldt niet alleen voor de relatie tussen Rijk en gemeenten, maar ook
voor de relatie tussen overheid en degene die inburgert. Dit betekent financiering
voor de gemeenten op basis van resultaat en financiële prikkels voor
degene die inburgert. Het mag niet meer zo vrijblijvend zijn. Onlangs heb
ik een regeling getroffen waarbij gemeenten voor het eerst echt worden afgerekend
op hun prestaties, want daar gaat het om. Dit betreft de wat kleinere gemeenten,
die tot nu toe niet in aanmerking zijn gekomen voor een bijdrage in het kader
van het "oudkomersbeleid". Voor deze gemeenten geldt: hoe succesvoller de
resultaten, des te meer beloning. Het enthousiasme bij de gemeenten voor deze
aanpak blijkt heel groot te zijn. Behalve de 54 grotere gemeenten, die al
enkele jaren een specifiek beleid voor "oudkomers" voeren, hebben nu ruim
280 gemeenten zich vrijwillig ingeschreven voor deze regeling, terwijl ze
weten dat ze op de output worden afgerekend, dat daarop gecontroleerd wordt.
Het wordt allemaal strakker.Zoals ik al aangaf, acht ik het noodzakelijk om de eigen verantwoordelijkheid
van degenen die inburgeren, te versterken. Waar gaat het hierbij concreet
om? Allereerst om een financiële prikkel. Het kabinet heeft bepaald dat
nieuwkomers een bijdrage in de kosten van het inburgeringstraject dienen te
betalen. Als het programma tijdig en succesvol is afgerond, wordt een deel
van deze kosten terugbetaald. Verder heeft het kabinet zich in het Strategisch
akkoord uitgesproken voor koppeling van een verblijfsvergunning voor onbepaalde
tijd aan succesvolle afronding van de inburgeringsprogramma's. En ten slotte
wil het kabinet de verplichting om een inburgeringscursus te volgen uitbreiden
tot "oudkomers" die afhankelijk zijn van een uitkering.Mevrouw Sterk (CDA):Ik kom nog even terug op uw steun voor het idee van onze fractie voor
een Taaloffensief. Betekent die steun dat u er ook geld voor beschikbaar stelt?Minister Nawijn:Dat zal in ieder geval nodig zijn in het kader van de inburgeringscursussen,
omdat wij daar keihard tegen aangaan. Daarnaast hebben wij het budget voor
het beleid voor "oudkomers" uitgebreid, waaraan de gemeenten gelukkig mee
gaan doen. Er is onlangs 20 mln voor uitgetrokken om ervoor te zorgen dat
ook "oudkomers", voor wie inburgering nog niet verplicht is, eraan mee kunnen
doen. Voor hen is het nog niet verplicht, want daarvoor zou
eerst de wet gewijzigd moeten worden. Wij zullen ook een voorstel tot wijziging
van de Wet op de inburgering doen.Mevrouw Sterk (CDA):Ons Taaloffensief is overigens nog breder, maar bent u ook bereid om de
eigen bijdrage die degenen die inburgeren, voortaan voor hun cursus moeten
gaan betalen, specifiek te gebruiken voor het Taaloffensief?Minister Nawijn:Dat zal ik zeker doen.De heer Dittrich (D66):Ik kan me herinneren dat minister Van Boxtel een voorstel heeft gedaan
om de nieuwkomer een deel van de inburgeringscursus te laten betalen, wat
terugbetaald zou worden als hij voor de cursus slaagde. Wat is het verschil
met uw voorstel?Minister Nawijn:Dat voorstel was er al, maar het ligt nu vast in het Strategisch akkoord
en de wet zal nu worden aangepast.De heer Dittrich (D66):U zet dus eigenlijk het beleid van minister Van Boxtel voort.Minister Nawijn:Maar daarbij moet je je afvragen of je niet ook een verplichting voor
"oudkomers" zou moeten invoeren.De heer Dittrich (D66):Die vraag is terecht, maar ik constateer wel dat u het beleid van minister
Van Boxtel op dit punt voortzet.Minister Nawijn:Ja, want ik vind het prima om alles wat goed is, te behouden. Daar heb
ik ook geen problemen mee.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar, voorzitter, het klopt toch dat ook minister Van Boxtel al plannen
had voor een verplichting voor "oudkomers"? Ik heb nog geen enkel plan van
deze minister gehoord dat niet al door minister Van Boxtel bedacht was. Tegelijkertijd
zegt de minister in vrijwel elke tweede zin dat het minder vrijblijvend en
anders moet. Wat doet hij nu eigenlijk anders dan het uitvoeren van het beleid
van minister Van Boxtel?Minister Nawijn:Dat zal ik aangeven. Ik ben in verschillende achterstandswijken van de
grote steden geweest. Wat zie je daar? Er zijn heel aardige integratieprojecten
in gang gezet. Dat heeft de heer Van Boxtel gedaan; prima, daar heb ik geen
moeite mee. Maar waar loopt alles op vast? Op onveiligheid, illegalen en een
te grote toestroom van immigranten. Eerst moeten de randvoorwaarden geschapen
worden om die integratie goed te laten verlopen en verder moet integratie
niet meer zo vrijblijvend zijn. De immigrant moet zélf aan de slag
en willen integreren in deze samenleving. Dat is een heel andere houding.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Minister Van Boxtel zei ook dat de immigrant zelf moet willen integreren
en dat het niet vrijblijvend kan zijn. Dat beleid is ook uitgevoerd, met onze
instemming overigens. Nu ik de minister nog wat beter beluister, begrijp ik
dat de enige maatregel waarin hij afwijkt van dat beleid van minister Van
Boxtel, de toelating van nieuwe immigranten betreft. Hij is bezig met de randvoorwaarden:
onveiligheid en toelating. Onveiligheid zit niet in uw portefeuille, minister
Nawijn, dus daaraan doet u überhaupt niets; het enige waaraan u iets
doet, betreft de toelating. Ik heb nog geen nieuwe integratiemaatregel gehoord
en verder bedrijft u wat gemakkelijke retoriek.Minister Nawijn:Dat zegt u nu wel, mevrouw Halsema, maar dat is absoluut niet waar. Toelating
is een belangrijk onderdeel. Ik wijs in dit verband op de gemeente Den Haag
waar per jaar 8000 migranten bijkomen. Integratieprojecten die stevig gestart
zijn, slagen niet omdat er te veel toeloop is. Je moet dan bij de oorzaak
beginnen! Ik heb altijd geleerd dat je eerst de oorzaken moet wegnemen voordat
je de gevolgen kunt aanpakken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daarvoor hadden wij in het verleden een staatssecretaris voor vreemdelingenzaken.
Dat zit nu in uw portefeuille, maar daarnaast bent u minister voor Integratie
en daartoe behoort het voeren arbeidsmarkt-, onderwijs- en inburgeringsbeleid.
Als u het over de inburgering heeft, voert u uit wat het vorige kabinet heeft
opgezet. Het enige wat u daarnaast doet, is toelatingsmaatregelen aanscherpen.
U heeft helemaal geen integratiebeleid.Minister Nawijn:Dat is helemaal niet waar. Alle verkeerde kanten van het integratiebeleid
zoals dat tot nu toe is gevoerd, snijd ik ervan af en het goede behoud ik.
Dat is mijn bedoeling en dat weet u drommels goed. De immigrant moet zélf
het initiatief nemen om de Nederlandse taal te leren, hij moet zélf
aan de slag om in te burgeren in deze samenleving en oudkomers moeten de kans
krijgen om te integreren. Ik heb daarvoor extra budget ter beschikking gesteld.
Verder stel ik voor, de inburgeringseis in te bouwen in de verblijfsvergunning.
Dat is een heel belangrijk onderdeel. Er zijn genoeg zaken die nog geregeld
moeten worden. Ook moet er kritisch gekeken worden naar de subsidies, want
die moeten uitsluitend gericht zijn op echte integratie en de resultaten moeten
worden gecontroleerd. Een veel zakelijker aanpak is uitermate belangrijk.De heer Varela (LPF):Mijnheer Nawijn, kan ik ervan uitgaan dat het grote verschil tussen minister
Van Boxtel en u is dat u uitgaat van een resultaatverplichting in plaats van
een inspanningsverplichting?Minister Nawijn:Dat is heel duidelijk het geval. Als iemand niet slaagt voor de inburgeringstoets,
krijgt hij geen vergunning tot verblijf voor onbepaalde duur. In het systeem
wat dit kabinet voor ogen staat, moet iemand wel inburgeren en integreren,
anders heeft dat consequenties voor de verblijfstitel. Daarvoor zijn allerlei
wetswijzigingen nodig.De heer Dittrich (D66):Mag ik u erop wijzen dat het een motie van D66 was die de koppeling heeft
gelegd tussen het slagen voor de inburgeringscursus en de verblijfsvergunning?
Die motie is door de Kamer aanvaard. U doet nu net alsof het uit uw eigen
koker komt, maar dat is in de Kamer bij de behandeling van de Vreemdelingenwet
besproken. Het was een motie van mij.Minister Nawijn:Dat is prima, maar het moet wel zo snel mogelijk doorgevoerd worden, mijnheer
Dittrich. Goede dingen moeten overgenomen worden.Mevrouw Adelmund (PvdA):Ik wil even teruggaan naar de toezegging die mevrouw Sterk kreeg dat de
eigen bijdragen die mensen gaan betalen aan inburgering, ook voor die inburgering
beschikbaar blijven. Het kan aangewend worden voor een taalplan of wat dan
ook, maar het blijft beschikbaar voor inburgering. De minister weet dat dit
niet is gebeurd omdat het kabinet hem "gerold" heeft, zoals ik dat heb genoemd.
Is dit teruggedraaid?Minister Nawijn:De minister van Financiën heeft gezegd dat bij de ramingen voor de
komende jaren nog niet is uitgegaan van die eigen bijdrage van de inburgeraar.
Dat is een raming van inkomsten die voortvloeien uit het feit dat de inburgeraar
zelf zijn cursus moet betalen. Ik vond het voor het toelatingsbeleid zeer
belangrijk dat ook het veiligheidsaspect daarbij betrokken wordt, met name
omdat in de achterstandswijken veiligheid ver te zoeken is. Ik heb de minister
van Financiën een brief geschreven en gezegd dat ik de methode niet goed
vind en die nog eens met hem wil bekijken, maar ik moet natuurlijk wel rekening
houden met de financiën van de Staat.Mevrouw Adelmund (PvdA):U had toch ook een beroep kunnen doen op de hoofdpunten van het regeringsbeleid,
waarin staat hoe belangrijk integratie is? Het is toch het laatste terrein
waar geld vanaf moet worden genomen? Ik zal straks hierover een kameruitspraak
vragen. Met de ambities die zelfs ú heeft, vind ik het ondenkbaar dat
dit budget al op voorhand wordt uitgekleed.Minister Nawijn:Dit budget was niet opgenomen in de begroting, mevrouw Adelmund. Er wordt
dus niets afgepakt van mijn budget, het zijn extra inkomsten voor de Staat.De heer Blok stelt voor om een verklaring inzake een aantal fundamentele
Nederlandse waarden te introduceren, die men moet ondertekenen bij de aanvraag
van een verblijfsvergunning. Dat voorstel heeft zeker charme omdat het duidelijkheid
aan de poort schept, echter alleen het ondertekenen van een formulier lijkt
mij niet voldoende om nieuwe immigranten ervan te doordringen dat men zich
dient te houden aan de Nederlandse normen en waarden en aan de Nederlandse
wetgeving, dat men dient uit te gaan van gelijkheid van man en vrouw en dat
er geen sprake kan zijn van discriminatie. Ik sta sympathiek tegenover dit
voorstel maar denk dat er nog iets méér nodig is om nieuwe migranten
te dwingen zich te houden aan de Nederlandse normen en waarden.De heer Van der Staaij (SGP):Welke conclusie verbindt de minister aan de opmerking dat hij het idee
sympathiek vindt? Het gaat om een duidelijke uitwerking in de vorm van een
verklaring die men zou moeten ondertekenen. Wat is het standpunt van de minister
daarover?Minister Nawijn:Dat moge duidelijk zijn. Een van de kernmerken van integratie is dat men
de Nederlandse normen en waarden respecteert. Dat geldt ook voor een nieuwe
migrant. Ik ga ervan uit dat bij de inburgeringscursus de migranten heel duidelijk
worden gewezen op het feit dat men hier te maken heeft met de Nederlandse
Grondwet en de Nederlandse wetgeving. Overtreding van die wetgeving moet worden
aangepakt conform de bestaande Nederlandse wetten en daarbij gelden niet allerlei
culturele verschillen en denkwijzen. Wij hebben hier te maken met de Nederlandse
wetgeving en daaraan hoort iedere migrant zich te houden.De heer Van der Staaij (SGP):De stellingname is helder. Dat men de Nederlandse normen en waarden moet
onderschrijven, is in zijn algemeenheid een begrijpelijk standpunt. Ik wijs
er echter op dat het kabinet wel een WRR-rapport vraagt om aan te gegeven
wat nu precies die gemeenschappelijke normen en waarden zijn. Het is dus niet
zo eenvoudig als het misschien wel lijkt.Wij zijn het eens over de gebondenheid aan wet- en regelgeving, maar wil
de minister nu echt een verklaring laten ondertekenen die naar de gezindheid
van die mensen vraagt? Dat is immers het voorstel van de heer Blok.Minister Nawijn:Het idee lijkt mij prima, maar de mensen moeten er dan wel aan worden
gehouden; wij moeten dus kunnen handhaven. Dat is veel belangrijker. Als wij
meteen tegen een migrant zeggen dat hij zich dient te houden aan de Nederlandse
Grondwet en aan de Nederlandse wetten, ga ik ervan uit dat dit voldoende kan
zijn. Zo'n verklaring kan helpen, maar wij kunnen pas achteraf vaststellen
om iemand zich daaraan al of niet houdt.De heer Van der Staaij (SGP):Begrijp ik dat de minister eigenlijk niet de meerwaarde van een dergelijke
verklaring ziet?Minister Nawijn:Ik zei dat het voorstel duidelijk zijn charme heeft. Het gaat daarbij
echter wel om de vraag, wat de sancties zijn en hoe de handhaving moet plaatsvinden.
Ik wil dat best bekijken. Zo'n verklaring is prima, maar ik weet niet wat
de heer Blok zich als sanctie voorstelt als men zich er niet aan houdt. Dat
heb ik niet van hem gehoord.De heer Van der Staaij (SGP):Wordt er dan niet erg gemakkelijk gezegd dat het voorstel zijn charme
heeft en dat het goed is om zoiets te doen? Dit voorstel gaat immers veel
verder dan de verwachting dat mensen zich houden aan wet- en regelgeving en
hen daarop aanspreken. Er wordt hier echt gevraagd naar de innerlijke gezindheid
van mensen. Kunt u mij een ander voorbeeld geven waar dat aan de orde is?Minister Nawijn:Zoals bekend heeft de minister-president een brief aan de Kamer gestuurd
over het normen-en-waardendebat. Mijn inbreng daarbij is dat ik in de ministeriële
begeleidingsgroep daarvan zit. Het gaat erom dat dat debat niet abstract,
maar concreet moet worden gevoerd. Het gaat namelijk niet alleen over migranten,
maar over de hele samenleving. Dat soort zaken kan niet van elkaar worden
gescheiden.De heer Blok (VVD):Ik ben blij dat de minister met meer warmte over mijn voorstel spreekt
dan ik hem gisteren voor de camera van Den Haag Vandaag zag doen. Een belangrijk
onderdeel van het voorstel is dat het nadenken over de in de Nederlandse Grondwet
opgenomen normen en waarden al wordt teruggebracht naar het moment van het
aanvragen van een verblijfsvergunning voor Nederland, dus niet pas wanneer
men hier is. Onderschrijft de minister die gedachte achter het voorstel?Minister Nawijn:Op zich wel, maar dan moet het wel onderdeel zijn van de inburgeringseis,
dan moet het een sanctie hebben waarmee je wat kunt doen. Als iemand zich
in het begin van zijn verblijf niet gedraagt volgens onze normen en waarden,
volgens onze Grondwet en onze wetten, zou dat consequenties moeten hebben.De heer Blok (VVD):Dat ben ik onmiddellijk met u eens. Voor het handhaven van de Grondwet
bent u gezamenlijk verantwoordelijk, dus daar zit ik niet over in. Het gaat
erom dat die bewustheid al vroeg in het aanvraagtraject wordt aangebracht.Minister Nawijn:We kennen zoiets bij de vergunning tot verblijf voor studie: daarbij moet
je een bewustverklaring tekenen dat je weet dat, als de studie over is, je
terugmoet naar het land van herkomst. Dat werkt in de praktijk. Ik sta niet
onsympathiek tegenover uw voorstel. Ik houd echter niet alleen van papier,
maar ook van het tussen de oren hebben van de daarin vervatte ideeën.Mevrouw Sterk (CDA):Ik hoorde minister Nawijn net iets zeggen over het belang van het debat
over waarden en normen, welk debat wij als CDA-fractie van harte onderschrijven.
Ik heb gevraagd, welke rol minister Nawijn daarin voor zichzelf ziet weggelegd.
Ik vind het wat mager als hij zegt, van mening te zijn dat het debat ook op
straat moet worden gevoerd.Minister Nawijn:Ik was nog niet zo ver. Ik heb mij vrij uitvoerig laten informeren over
het project stadsetiquette in Rotterdam, waarvan ik onder de indruk ben geraakt.
De heer Diekstra heeft dat project opgezet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Er zijn grenzen aan geschiedvervalsing! Dit is een project, opgezet door
de vorige wethouder, Herman Meijer.Minister Nawijn:Hij heeft het initiatief genomen om mijnheer Diekstra in te schakelen.
Mijnheer Diekstra weet waar hij over praat. Het project spreekt mij zo aan,
omdat het een bottom-up-project is. De burgers moeten onderling met elkaar
in contact komen en wat daaruit voortvloeit, daarmee moet je verder gaan.
Het moet niet van bovenaf gebeuren. Omdat ik in de meergenoemde begeleidingsgroep
zit, kan ik zeggen dat ik het normen-en-waardendebat uit het oogpunt van integratie
erg belangrijk vind. De stadsetiquette is gebaseerd op een bepaalde methodiek.
Ik heb de heer Diekstra gevraagd, een voorstel daarvoor op papier te zetten
en in te brengen in de begeleidingsgroep, om te zien of wij in meer plaatsen
in Nederland stadsetiquette van de grond kunnen krijgen.Mevrouw Sterk (CDA):De betrokken CDA-wethouder in Amsterdam is ook al bezig met stadsetiquette.
Ook in andere plaatsen in Nederland is dat onderwerp al aan de orde. Ik ben
daarom benieuwd, hoe dat verder uitvoering kan krijgen.Minister Nawijn:Dat zou alleen maar fantastisch zijn. Ik geloof namelijk ook erg in stadsetiquette.
Het blijkt dat de buurtbewoners veel met elkaar praten over de ergernissen
in hun buurt. Vaak richt die ergernis zich tegen de overheid, wat blijkt uit
de ervaringen van de heer Diekstra, en dan blijkt de overheid te weinig flexibel
te zijn om daarop in te spelen. Ik denk dat daarin verandering moet komen.
Op lokaal niveau ligt de basis voor integratie in deze samenleving, dus daar
moet dat gebeuren.Ik kom toe aan het tegengaan van segregatie, een heel moeilijk onderwerp.
Gevraagd is, hoe kan worden voorkomen dat zoveel mensen, waaronder de nieuwe
immigranten, in de wijken terechtkomen die al zoveel problemen geven. Op zichzelf
kunnen woningverdelingsmechanismen op gemeentelijk niveau een segregatiebevorderende
werking hebben, maar de belangrijkste directe oorzaak van ruimtelijke segregatie
binnen de gemeenten is gelegen in de verdeling van de woningvoorraad. Ik ga
daar niet al te diep op in. Met mijn collega Kamp heb ik afgesproken dat wij
met een nota zullen komen, waarin wordt ingegaan op de vraag, hoe er iets
meer kan worden gedaan aan het verspreiden van migranten over steden.Er is een vraag gesteld over de statushouders in de opvang. Ook voor mij
is het een ergernis dat 7000 tot 8000 statushouders zich nog in de opvang
bevinden. Het grote probleem bij uitplaatsing van hen is de woningvoorraad
in Nederland, met name op nieuwbouwgebied. Het aantal nieuwe woningen is erg
laag, op basis waarvan statushouders niet in een woning kunnen worden geplaatst.
Ik heb het COA gevraagd, te bekijken of de statushouders niet op de arbeidsmarkt
kunnen worden ingeschakeld. Immers, als je werk vindt, kun je ook wat makkelijker
een huis vinden. Ik denk dat dat een goede zaak is. Mij is gebleken dat de
gemeenten niet onwillig zijn, maar zij worden geconfronteerd met de krapte
op de woningmarkt. In bepaalde gevallen zijn er geen woningen ter beschikking,
of bestaat het probleem dat mensen erg lang op de urgentielijst staan en ja,
autochtonen die op de urgentielijst staan, willen net zo graag een woning
als statushouders. Wellicht ligt de oplossing van dit lastige probleem in
het niet meer absoluut toedelen van woningcontingenten, maar in het vinden
van een procentuele toedeling van woningen.Segregatie speelt zich af op lokaal niveau. Hier worden de maatschappelijke
problemen die de sociale en culturele segregatie van de minderheden met zich
meebrengen, concreet. Vanwege het sterk lokale karakter moet de samenhang
tussen het integratiebeleid op rijksniveau en op lokaal niveau worden versterkt.
Er moet dus meer aandacht komen voor het lokale integratiebeleid. Om dit voornemen
handen en voeten te geven, ben ik in samenspraak met de gemeenten bezig om
een beleidsagenda voor integratie op lokaal niveau te ontwikkelen. Ik stel
mij voor dat daarin de rijksoverheid en de gemeenten hun beleidsintenties
op hoofdlijnen vastleggen en wederzijds met elkaar verbinden, dit alles ervan
uitgaande dat het leren van de Nederlandse taal belangrijk is, evenals arbeid
en scholing. Verder moet alles gericht zijn op integratie, waarbij moet worden
afgerekend op resultaten.Velen hebben gesproken over de positie van moslimvrouwen. Het kabinet
rekent het tot zijn taak, de positie van deze vrouwen te versterken. Uit een
oogpunt van gelijkheid van man en vrouw is het nodig dat deze positie nader
aandacht krijgt. Het eerste aangrijpingspunt hiervoor zie ik in het inburgeringbeleid
Alle nieuwkomers moeten op grond van de WIN een inburgeringsprogramma volgen.
Dit verschaft vrouwen die wel willen, maar niet mogen een legitieme
grond, deel te nemen aan een inburgeringprogramma ook als hun echtgenoten
hiertegen bezwaren maken. Inburgering geldt niet alleen voor nieuwkomers,
maar ook voor oudkomers. Het oudkomersproject heeft twee prioriteiten wat
de doelgroepen betreft: opvoeders en werklozen. De eerste groep bestaat op
dit moment hoofdzakelijk uit vrouwen. Zij krijgen vanuit de gemeenten een
duaal programma aangeboden, en zij leren dan Nederlands, en krijgen ondersteuning
bij de opvoeding van hun kinderen, zij volgen een beroepsopleiding of worden
toegeleid naar vrijwilligerswerk. Allochtone vrouwen kiezen vooral voor de
opvoedingsondersteuningsprogramma's, die zijn afgestemd op de behoeften van
de oudkomers en hebben een laagdrempelig karakter, waardoor het voor vrouwen
eenvoudig is om een programma te volgen.Uitgangspunt daarbij is steeds dat mannen en vrouwen gelijk zijn. Vrouwen
die mishandeld worden door hun echtgenoot verdienen steun. Zoals aan de Kamer
is toegezegd, kom ik met een voorstel om de afhankelijke verblijfstitel te
veranderen en wel zodanig, dat mishandelde vrouwen een betere rechtspositie
krijgen. Zij moeten wel gestimuleerd worden om aangifte te doen. Op dit moment
is dat nog maar 6%. Ik ga niet verder in op de vrouwenbesnijdenis, aangezien
minister Donner daar al op is ingegaan. Ik vind dat een vreselijk delict,
dat stevig moet worden aangepakt, maar dan op grond van het Wetboek van Strafrecht,
onder het begrip "mishandeling".De heer Blok (VVD):De minister deed een uitspraak over de verblijfstitel van mishandelde
vrouwen. Bedoelt hij te zeggen dat er recht ontstaat op een zelfstandige verblijfstitel
op grond van mishandeling in een relatie?Minister Nawijn:Het duurt wat langer voordat ik op dat punt met een voorstel komt, want
ik ben dat aan het uitzoeken. Ik weet dat de afhankelijke verblijfstitel een
grond is voor toelating. Daar moet je goed naar kijken, want het moet geen
mogelijkheid zijn om Nederland op een gemakkelijke manier binnen te komen.
Het toelatingsbeleid moet restrictief blijven, ook op dit punt. Als vrouwen,
terwijl ze hier al zijn toegelaten, worden mishandeld, op een zodanige wijze
dat er aangifte wordt gedaan en er vervolging plaatsvindt, dan vraag ik mij
af of je die vrouwen als straf alsnog het land uit moet zetten.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb begrepen dat minister Nawijn klaar is met het onderwerp emancipatie
van allochtone vrouwen, in verband met de zelfstandige verblijfsvergunning.
Hij maakt het ingewikkelder dan het is. De laatste vier jaar is er heel vaak
van gedachten gewisseld over deze kwestie, met staatssecretaris Cohen en staatssecretaris
Kalsbeek. Het voorwerk is al gedaan. Er is uitvoerig over gesproken of geweld
een zelfstandig criterium moet zijn. Op dit moment geldt geweld als reden
voor verblijf als er ook aan andere criteria is voldaan. De intentie van de
Kamer is er nu op gericht – ik neem aan dat de minister dat met ons
eens is – om die vrouwen te beschermen. Het voorwerk is gedaan. De rapporten
liggen er, ook die van de organisaties die zich hier tegenaan bemoeien. Het
enige wat de minister moet doen, is de consequenties trekken uit zijn eigen
woorden. Hij moet vanaf dit moment accepteren dat geweld een zelfstandig criterium
is voor verblijf. Is hij daartoe bereid? De minister wil dit gaan onderzoeken,
maar dat is een smoesje. Hij zegt ook dat er sprake kan zijn van aanzuigende
werking en dat meer mensen hier naar toe zullen komen, maar dat is ook onzin.
Die vrouwen zitten hier al. Ze zitten in opvangcentra. De minister heeft gezegd
dat hij ze wil beschermen.Minister Nawijn:Het voorstel van mevrouw Albayrak vind ik sympathiek, maar ik ben nog
niet zo lang minister. Ik ben bezig met een heleboel zaken op het gebied van
het vreemdelingenrecht. Dit punt wordt ook meegenomen. Als het eenvoudiger
kan worden opgelost, dan zal ik dat zeker niet laten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vind het een zwak excuus om bij herhaling te zeggen dat je nog niet
zo lang minister bent. De minister is al zo'n 15 jaar werkzaam in het vreemdelingenrecht.
Hij kent de discussie over de afhankelijke verblijfsvergunning ook al heel
lang. Hij heeft de notitie al eerder toegezegd. Waarom is die er nog niet?
De vragen van de Kamer zijn uitermate helder. Afschaffing van de afhankelijke
verblijfsvergunning gaat de minister misschien te ver. Daar kan ik mij nog
iets bij voorstellen. Ik dien in tweede termijn een motie in om die te verkorten
tot een jaar. Daar wil ik een reactie van de minister op. Eerlijk gezegd,
zie ik niet welke bezwaren hij daartegen kan hebben, te meer daar wij ook
nog een wet op de schijnhuwelijken hebben. Die is bedoeld om tegen te gaan
dat er oneigenlijk gebruik van een en ander wordt gemaakt.Minister Nawijn:Vrouwen die slachtoffer zijn van geweld wil ik helpen. Zij moeten niet
als straf meekrijgen dat ze ook nog naar het land van herkomst terug moeten.
Ik moet er toch even naar kijken. Ik zal straks een reactie op de motie geven.De heren Dittrich en Blok vroegen naar de notitie nationaliteit en criminaliteit.
Die is nagenoeg gereed. Het is een dik boekwerk geworden. Deze minister maakt
echt werk van wat hij zegt. Dit is dus geen proefballon. Er wordt een rechtsvergelijking
gemaakt van de regelgeving inzake het verlenen en intrekken van nationaliteiten.
Daarin wordt artikel 7 van het Europees Verdrag ook verwerkt. De notitie gaat
uiteraard naar de Kamer toe. Ik heb de notitie eergisteren gekregen. Ik ben
die eerst zelf aan het lezen. Ik moet nog bekijken welke consequenties ik
eraan verbind, maar mijn eerste indruk is dat ik dat zal doen. De discussie
over de dubbele nationaliteit wil ik wel voeren.De heer Dittrich (D66):De discussie over de dubbele nationaliteit staat daar in wezen los van.
Stel dat er in Nederland een terrorist is met die dubbele nationaliteit. Je
zou het in zo'n uitzonderlijke situatie, die naar ik hoop nooit voorkomt,
kunnen doen, maar voor de rest gaat artikel 7 toch over mensen die in vreemde
krijgsdienst gaan?Minister Nawijn:In artikel 7 van het Europees Verdrag wordt gesproken over essentiële
belangen. Dat is terrorisme, maar het gekke is dat artikel 7 als het gaat
om de Nederlandse Rijkswet op het Nederlanderschap niet is overgenomen in
het wetsvoorstel dat hier door de Kamer is gegaan. Dat betekent dat de terrorist
in het voorbeeld van de heer Dittrich het Nederlanderschap
niet eens kan worden ontnomen op grond van de huidige regelgeving. Dat punt
maakt het sowieso al waard om de notitie te bespreken. Er is sprake van een
bepaalde gevoeligheid met betrekking tot het ontnemen van het Nederlanderschap
aan vreemdelingen die zware criminaliteit plegen. Vandaag kreeg ik echter
een zaak op mijn bureau van iemand van Joegoslavische afkomst. Hij heeft in
1999 de Nederlandse nationaliteit gekregen, op voorwaarde dat hij afstand
zou doen van zijn eigen nationaliteit. Dat was in de tussentijd gebeurd. Justitie
was bezig met de intrekking van die nationaliteit. In de tussentijd wordt
mijnheer door het Hof te Amsterdam veroordeeld tot een gevangenisstraf van
zeven jaar vanwege mensensmokkel, verkrachting, geweld en dat soort zaken.
Ik moet de beslissing op dat punt misschien met tegenzin tekenen, maar ik
doe dat niet graag, want ik vind dat geen goede zaak. Ik wil toch discussiëren
met de Kamer over dat soort problemen.De heer Dittrich (D66):Het probleem is dat, als je de Nederlandse nationaliteit ontneemt, iemand
die geen andere nationaliteit heeft, dan stateloos wordt. U weet dat er in
Europa is afgesproken dat je stateloosheid niet mag bevorderen. U en ik delen
de weerzin tegen iemand die aan mensensmokkel doet, maar dat gaat eigenlijk
langs het punt heen dat de minister indertijd zelf heeft geopperd, want toen
ging het nog over Marokkaanse criminelen.Minister Nawijn:Daar speelde de kwestie van de dubbele nationaliteit. Ik vind dat die
discussie nog in deze Kamer moet worden gevoerd.De heer Dittrich (D66):Wanneer krijgen wij uw notitie? Wij zullen er uiteraard over discussiëren.Minister Nawijn:Ik heb nog wat nadere vragen, bijvoorbeeld hoe het staat met de praktijk
in Frankrijk. Vervolgens komen wij met de notitie, in ieder geval nog dit
jaar.De heer Dittrich (D66):Wilt u de suggestie van D66 overnemen over het terrorisme?Minister Nawijn:Ik ben het daar helemaal mee eens.De heer De Wit (SP):De minister heeft tot nu toe twee keer het idee geopperd om de naturalisatietermijn
van vijf jaar te verlengen naar tien jaar. Komt hij daar nog op terug? Is
dat een serieus idee dat onderdeel uitmaakt van een voorstel waarmee hij naar
de Kamer komt? Hoe beoordeelt de minister de verlenging van de termijn tegen
de achtergrond van de ook door hem zo bepleite en vanochtend uiteengezette
integratie?Minister Nawijn:Het was een voorstel van mijn kant dat overigens niet is afgeleid uit
het Strategisch akkoord. Ik vind dat het naturalisatiebeleid een gevolg moet
zijn van het vreemdelingenbeleid. Het integratiebeleid moet daar ook op worden
aangepast. Ik heb gepleit voor een systeem, waarbij een migrant, als hij hier
naar toe komt, de eerste vijf jaar een vergunning voor bepaalde duur krijgt.
In die tijd moet hij aan inburgering voldoen. Dat moet via een toets gebeuren.
In de tweede periode, van vijf tot tien jaar, krijgt hij een vergunning voor
onbepaalde duur, volgens het systeem van de nieuwe Vreemdelingenwet. In de
tussentijd kun je na vijf jaar ook Nederlander worden. Ik vind dat alles een
logisch gevolg van elkaar moet zijn. Zo ben ik aan de termijn van tien jaar
gekomen. Voordat je genaturaliseerd wordt, moet je hebben aangetoond dat je
in Nederland bent geïntegreerd. Dat is mijn systeem. Ik ben daar opgekomen
door mijn gesprekken met de ministers van Justitie van de Nederlandse Antillen
en Aruba. Zij pleiten heel erg voor de termijn van tien jaar, omdat ze de
termijn van vijf jaar veel te kort vinden. Daardoor krijgen ze allerlei problemen
waar wij op een gegeven ogenblik ook last van krijgen in Nederland.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De minister kondigde aan dat hij met een visie op integratie zou komen.
Hij heeft daarna iets gezegd over taalcursussen waarvoor geen geld is en iets
over normen en waarden. Ik heb tot dusverre niets gehoord over arbeidsmarktbeleid,
zwarte en witte scholen, discriminatiebestrijding en allerlei andere onderwerpen
die horen bij het integratiebeleid. De minister zegt dat hij aan het eind
van zijn betoog is, maar daarmee bewijst hij vooralsnog de stelling dat er
geen integratiebeleid meer bestaat.Minister Nawijn:Dat staat allemaal nog in de stukken die ik voor me heb liggen. Ik zit
in de klem om mijn verhaal af te ronden, maar ik had nog een heel verhaal
over met name de scholen en artikel 23. In mijn tekst staat duidelijk dat
ik absoluut voor het bestrijden van discriminatie en vreemdelingenhaat ben.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De voorzitter zal nooit zeggen dat u uw eerste termijn in een begrotingsbehandeling
niet mag houden. U heeft zelf andere verplichtingen of u gaat gewoon in op
de vragen die door de Kamer zijn gesteld. Vrijwel alle fracties hebben uitgebreide
betogen gehouden, bijvoorbeeld over zwarte en witte scholen en de problemen
daaromtrent. U heeft daar tot dusverre geen woord aan besteed. U moet zich
dan niet verschuilen achter de voorzitter.Minister Nawijn:Ik wil daar best op ingaan, dat is geen enkel probleem.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U wilt er wel op ingaan, dat is geen enkel probleem? Ik verwijt u dat
u in uw beantwoording aan de Kamer ernstig tekortschiet. U heeft een informatieplicht
aan de Kamer. De Kamer heeft uitgebreid gesproken over onderwijs en arbeidsmarktbeleid.
U zegt daar niets over. U doet dat pas als ik u eraan herinner.Minister Nawijn:Mevrouw Halsema, het Strategisch akkoord is in de Kamer besproken. Daarin
zijn uitspraken opgenomen over het integratiebeleid. Ik heb de integratiemonitor
naar de Kamer gestuurd, met daarbij een brief over mijn visie op het integratiebeleid.
Als u mij verwijt dat ik daarop geen zicht heb, dan is dat uw probleem, maar
niet het mijne. Ik heb duidelijke uitgangspunten voor het gestalte geven aan
een integratiebeleid.De voorzitter:Laten wij de minister zijn beantwoording laten afronden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil het graag van de minister horen.De voorzitter:Als u de hele tijd zelf praat, kan hij dat niet doen. U bent met uw vierentwintigste
interruptie van deze ochtend bezig. Het begint een beetje te
gek te worden, mevrouw Halsema.Het woord is aan de minister.Minister Nawijn:Verschillende afgevaardigden hebben aandacht gevraagd voor de segregatie
in het onderwijs. Mevrouw Zeroual ging hierbij het meest ver. De samenleving
wordt steeds vaker geconfronteerd met het verschijnsel van de zwarte scholen.
Zowel het aantal zwarte scholen als de concentratie allochtone leerlingen
op scholen neemt toe. De daaruit voortvloeiende segregatie en in het bijzonder
het ontstaan van zwarte scholen wordt door niemand wenselijk gevonden, niet
zozeer omdat de onderwijskwaliteit van de concentratiescholen lager zou zijn,
maar vooral vanwege de negatieve sociale gevolgen en het negatieve effect
op de integratie van allochtonen in de samenleving. Allochtone leerlingen
komen niet in aanraking met autochtone leerlingen en andersom. Mevrouw Zeroual
zei dat al treffend.Vanuit de gedachte van toenadering vind ik het verschijnsel van "concentratie
en segregatie" ongewenst. Ik sta daarin niet alleen. Ook directeuren van scholen
zijn om diezelfde reden unaniem tegen zwarte scholen. De maatschappelijke
druk om alle scholen een bijdrage te laten leveren aan diversiteit neemt toe.
De mogelijkheden om tot een spreidingsbeleid te komen, zijn echter beperkt.
De vrijheid van onderwijs is een van de belangrijkste pijlers van ons onderwijsbestel.
Bij een schoolkeuze is de etnische samenstelling van de school een factor
die voor ouders meeweegt.Zoals bekend, heeft de Onderwijsraad een verkenning uitgevoerd naar de
interpretatie van artikel 23 van de Grondwet in relatie tot de huidige maatschappelijke
ontwikkelingen. Momenteel wordt door de minister van Onderwijs een kabinetsstandpunt
daarover voorbereid. Ik geef er de voorkeur aan om daarop niet vooruit te
lopen. Ik verzoek de Kamer dan ook, daarop te wachten.De heer Dittrich (D66):Wanneer komt dit?Minister Nawijn:Dat weet ik op dit moment niet. Ik zal vrijdag in het kabinet vragen wanneer
dit komt.Mevrouw Halsema heeft gezegd dat ik over de arbeidsmarkt ook geen mening
heb. Mevrouw Halsema, ik vind arbeid een van de belangrijkste punten voor
integratie. Arbeid en inburgering gezamenlijk zijn belangrijk. Ik ben op het
TPG-project in Rotterdam geweest, een fantastisch project. Het bestond al,
maar wij moeten meer van dat soort projecten hebben. Met ondernemend Nederland
willen wij convenanten verlengen, om allochtonen weer aan het werk te krijgen.
Voor integratie is werk bijzonder belangrijk. Ik ga stevig door met het werk
waar de heer Van Boxtel mee is begonnen. Wij moeten het goede behouden. Ik
zou wel gek zijn als ik dat niet doe.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb gevraagd of u een arbeidsmarktbeleid voert. Dat u arbeid belangrijk
vindt, deelt u met de gehele Kamer en de gehele samenleving. Ik heb hiervoor
ook voorstellen gedaan zoals aanscherping van de wet SAMEN. U heeft dat schriftelijk
een beetje afgedaan, maar niet echt beantwoord. Ik heb ook het voorstel gedaan
om vergelijkbaar met wat TPG-post op dit moment al doet, namelijk inburgering
op de werkvloer, een regeling te treffen. Ik verzoek u dus om beleid te maken
en niet om meningen te ventileren. Ik vraag u om beleid te maken dat leidt
tot prikkels aan bedrijven om mogelijkheden te scheppen voor nieuwkomers om
in te burgeren op de werkvloer.Minister Nawijn:Ik ben daar druk mee bezig. Ik vind dat een vanzelfsprekendheid. Ik spreek
met de minister van Sociale Zaken juist over mogelijkheden om meer allochtonen
aan het werk krijgen. Wij gaan daar stevig mee door. Ik ben het helemaal eens
met wat u zegt. Ik vind dat nogal vanzelfsprekend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vraag om een nieuwe maatregel. Dat vergt namelijk een of andere regeling
om na te gaan of een prikkel gegeven kan worden, financieel of anderszins.
Het gaat om een subsidieachtige regeling voor bedrijven die hun best doen
om mensen op de werkvloer te laten inburgeren door middel van inburgeringscursussen
en taallessen. Dat is mijn vraag.Minister Nawijn:Daar kan ik alleen bevestigend op antwoorden. Ik zal mij daarvoor inspannen.
Ik vind dat alleen maar goed.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Heeft u daar dan ook geld voor?Minister Nawijn:Nee, dat moet ik met de minister van Sociale Zaken bespreken. Als wij
dit soort projecten kunnen stimuleren, zal ik het niet nalaten om dat te doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dus als ik u goed begrijp, gaat u onderhandelen met de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid om een subsidieregeling of een andere financiële
regeling in het leven te roepen – dat zou fantastisch zijn – om
werknemers op de werkvloer te laten inburgeren?Minister Nawijn:Ik ben het helemaal met u eens. Ik ga zeker met de minister van Sociale
Zaken daarover praten, maar u weet dat 's rijks financiën er niet rooskleurig
voorstaan. Extra geld is er niet. Wij moeten dat zien te vinden in vervangende
geldstromen. Als ik die mogelijkheid heb, zal ik dat absoluut niet nalaten,
want ik ben het volledig met u eens dat een project inburgering op de werkvloer
een van de beste mogelijkheden is tot integratie.Mijnheer de voorzitter. Hier wil ik het echt bij laten.Mevrouw Sterk (CDA):U heeft nog niet op voorstel gereageerd over schakel- en parallelklassen.Minister Nawijn:Dat is een interessant voorstel, maar ik wil daar eerst met de minister
van Onderwijs over praten. Op zichzelf zal ik niet nalaten om alles te doen
wat gedaan kan worden om allochtonen de Nederlandse taal te leren.De voorzitter:Gisteravond is afgesproken dat de minister van Justitie nog zal ingaan
op de amendementen. Zijn er ook nog amendementen waar minister Nawijn daarna
op ingaat?Minister Donner:Hij zal ingaan op het amendement over de terugkeerregeling.De regering wordt geconfronteerd met een budgettaire situatie die moet
leiden tot bezuinigingen. Het is duidelijk dat dit een aantal problemen oplevert.
Er is geprobeerd om in de begroting zo goed mogelijk recht te doen aan alle
verschillende belangen die in het geding zijn. De amendementen
die zijn ingediend, verstoren juist dat evenwicht. In de amendementen wordt
op twee punten dekking gezocht. In de eerste plaats betreft dit het niet-beleidsartikel
7.1, algemeen, waarnaar in vier amendementen voor de dekking wordt verwezen.
In de tweede plaats wordt voor de dekking van drie amendementen verwezen naar
een verschuiving tussen specifieke en generieke posten op de justitiebegroting,
in het bijzonder de asielgelden.Voorzitter: RehwinkelMinister Donner:Voor de dekking in artikel 7.1 verwijs ik naar blz. 168 van de justitiebegroting:
daar staat duidelijk aangegeven waarvoor die middelen bestemd zijn. Het betreft
geen algemene reserve waaruit kan worden geput, maar onderdelen zoals de huisvesting,
telecommunicatie – althans de facilitaire voorzieningen – de departementale
accountantsdienst, de gemeenschappelijke beheersorganisatie. Kortom, al deze
gelden zijn nodig voor een adequate bedrijfsvoering. U kunt moeilijk van mij
verwachten dat ik bezuinigingen doorvoer bij, bijvoorbeeld, de departementale
accountantsdienst om een aantal andere uitgaven te kunnen doen. Deze en andere
diensten die onder artikel 7.1 vallen zijn bovendien al getroffen door de
afgesproken efficiency- en volumetaakstelling. Bij deze diensten moet er dus
al een aanzienlijke besparing worden gerealiseerd. Kortom, een verdere bezuiniging
hier zou betekenen dat de kwaliteit van de interne sturing en de controle
op de organisatie van Justitie onder druk komt te staan. Derhalve lijkt mij
dit geen adequate dekking.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Ik had juist begrepen dat de post op 7.1 is samengesteld uit
drie onderdelen, waarvan er één in ieder geval een reservepost
is. Voor zover ik in mijn amendement over de rechtsbijstand dekking heb gezocht,
heb ik naar het reserveonderdeel van 7.1 verwezen.Minister Donner:U doelt op het punt "overig", maar dat is alleen maar "overig" in budgettaire
zin. Ik wil erop wijzen dat hieronder de kosten vallen voor tolken en vertaling
in rechtszaken. Daarvoor moet nu al extra ruimte worden gevonden, omdat er
te lage bedragen beschikbaar zijn en dit slecht loopt. Ik ben hierover in
voortdurend overleg met de tolkendiensten. De enkele term "overig" slaat louter
daarop. Hierbij gaat het om stukloon, een niet-directe juridische verplichting.
Zouden we daarop bezuinigen, dan betekent dat onmiddellijk dat de vertaalcapaciteit
wegvalt bij rechtszaken, maar overigens ook bij de overheid omdat het voor
het grootste deel van de overheid wordt betaald.De heer De Wit (SP):Betekent dit dat de hele post "overig" volzit, of is er nog ruimte volgens
u? Wij hebben bij de opstelling van het amendement namelijk juist de informatie
gekregen dat daar ruimte zou zijn.Minister Donner:Ik kan het niet tot op de laatste cent zeggen, maar "overig" betekent
alleen maar dat de bedragen niet structureel voor de lange termijn zijn vastgelegd.
Alle bedragen zijn nodig voor ons goede functioneren, zoals ik u aangaf. Het
is niet bedoeld als reserve.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Dit is een indrukwekkend, jaarlijks terugkerend betoog. Wellicht
kan de minister ons even bij de hand nemen en aantonen waar de budgetflexibiliteit
van zijn begroting wél zit; dan kunnen we die dekking wijzigen.Minister Donner:Ik moet u zeggen dat er erg weinig flexibiliteit in de begroting zit.
Anders dan in voorgaande jaren kent de Justitieorganisatie geen onderbesteding,
maar zit zij vermoedelijk op enkele punten al met een overbesteding. Met de
nieuwe begroting wordt de dekking nog aanzienlijk krapper. Op een aantal onderdelen
zit het zeer krap. In wezen komt dit doordat hierop de volle efficiency- en
volumetaakstelling is gericht. Nu heb ik met de personeelsstop juist geprobeerd
om een en ander op een verstandige wijze te doen, zodat ik niet algemeen de
kaasschaaf hoef te hanteren en die functies kan behouden en ondersteunen die
wezenlijk van belang zijn. Een van de onderdelen daarvan zijn inderdaad de
tolkendiensten, waarvoor naar mijn inzicht zo mogelijk meer geld moet worden
gevonden. Laat u dus niet misleiden door de term; er is nog weinig flexibiliteit
over.Ik ben aangeland bij de amendementen die de dekking zoeken in een bijstelling
van de ramingen voor asiel. In de eerste plaats moeten we vaststellen dat
die ramingen al buitengewoon scherp zijn gesteld en daardoor tot veel verontwaardiging
hebben geleid. Dat is op zich geen aanleiding om te veronderstellen dat er
verdergaande meevallers in zitten. Maar in de tweede plaats: asielgelden worden
betaald uit de generieke posten, dus niet specifiek. Als er een meevaller
is op het terrein van asiel, dan valt die in de generieke middelen terug,
net zo goed als tegenvallers worden betaald uit de generieke middelen en dus
niet specifiek uit de begroting van Justitie. Meevallers komen dus in de algemene
middelen terecht. Derhalve moet ik de voorstellen die daar hun dekking zoeken,
terugnemen naar het kabinet omdat deze ten koste gaan van de algemene middelen.De heer Blok (VVD):U brengt mij in verwarring. Op maandag hebben wij een amendement ingediend
waarin 39 mln wordt overgeheveld van asielopvang. Op dinsdag ontvingen wij
een nota van wijziging waarin de minister zelf voorstelt om 106 mln over te
hevelen uit dezelfde pot. Het is toch niet mogelijk dat het recht van een
minister om een beroep te doen op een artikel, niet geldt voor de Kamer?Overigens moet ik constateren dat de heer Nawijn in zijn betoog niet is
ingegaan op mijn vraag over het aantal nodige opvangplaatsen. Als wordt uitgegaan
van een instroom van 18.000 per jaar, waarvan circa 80% niet verder komt dan
de AC-procedure, waarom zijn er dan nog überhaupt 40.000 opvangplaatsen
nodig? De jaarlijkse instroom zal dan namelijk nog circa 4000 zijn.Minister Donner:De instroom laat ik even voor wat hij is. Mijn reactie zou niets afdoen
aan wat ik zojuist zei. De nota van wijziging behelst een besluit van het
kabinet over de overheveling. Daartoe kan hier niet vrij besloten worden.
In wezen zijn dit voorzieningen uit de algemene middelen, dat is niet anders.
Het dekkingsvoorstel komt er in wezen op neer om generieke middelen over te
hevelen naar posten als veiligheid en de andere genoemde voorstellen. Ik moet dus constateren dat de dekking van de voorstellen ons dwingt
om ze aan het kabinet voor te leggen; het gaat immers om een dekking uit algemene
middelen.Het amendement op stuk nr. 15 betreft het zoeken van een dekking van circa
1,5 mln ten behoeve van de stichting Exodus. Wij hebben hierover gisteren
uitvoerig gesproken. Ik stuur de Kamer nog een brief met een uiteenzetting
van het verloop van een en ander, om aan te geven dat er wel degelijk duidelijkheid
was over de tijdelijkheid van de voorziening. Bij de verlenging van de subsidie
voor 2002 is heel uitdrukkelijk gesteld dat er voor 2003 geen middelen zouden
zijn en dat dit verder zou worden bezien binnen het algemene beleidskader.
Dat beleidskader is in juli naar de Kamer gestuurd. Strikt genomen is het
nog niet besproken. Zoals gezegd, het gaat hierbij in wezen om de vraag of
de overheid na het justitiële traject nog apart gelden moet besteden
aan reïntegratie, opvang en huisvesting van ex-gedetineerden. Dat onderwerp
valt onder de algemene middelen. In het kader van het Strategisch akkoord
hebben wij juist besloten om bijvoorbeeld de reïntegratiegelden veel
meer bij de gemeenten in plaats van bij het Rijk te leggen. Een aantal stromen
wordt hier gecombineerd ten behoeve van ex-gedetineerden. Zoals ik gisteren
al heb aangegeven, krijg je daardoor niet alleen een verkokering, waardoor
de ex-gedetineerden binnen het geheel van de voorziening een aparte plaats
innemen, maar ook de vreemde ontwikkeling dat er weliswaar bepaalde middelen
zijn voor mensen die niet gedetineerd zijn geweest, maar dat er zelfs extra
middelen zijn voor mensen die wel iets gedaan hebben. Ik vind dat goed overwogen
moet worden of dat punt meegenomen moet worden, nog afgezien van het feit
dat dit een vrij substantiële aanslag zou zijn op de middelen die genoemd
staan onder punt 7.1.De heer Van de Camp (CDA):Ik geef mijn interruptiebeurt aan de heer Van der Staaij, want hij weet
wat de juiste volgorde is.De heer Van der Staaij (SGP):Het gaat mij om het beleidskader. In de brief die wij zojuist hebben gekregen,
is gesteld dat de vraag van de Kamer was of het gevraagde beleidskader wel
aan haar is gezonden. Dat hebben wij gehad. De vraag die gisteren even bovenkwam
was echter of de Kamer dat kader nu geaccordeerd heeft of niet. Dat is niet
gebeurd. De minister zegt terecht dat er geen bespreking heeft plaatsgevonden.
Het zal dus goed zijn als de Kamer bij deze begrotingsbehandeling duidelijk
uitspreekt of zij vindt dat dit soort trajecten, die onmiddellijk aansluiten
op de verplichte justitietrajecten, ook tot de taak van justitie behoort of
niet. De minister zegt duidelijk dat hij vindt van niet. Mijn fractie en ook
andere fracties hebben aangegeven dat het er naar hun mening zo dicht tegenaan
zit en zodanig de doelstelling van resocialisatie dient, dat justitie dit
wel onder haar hoede zou moeten houden.Voorzitter: WeisglasMinister Donner:Dan hebben wij het over een andere discussie. Die gaat niet over Exodus
en de Ontmoeting, maar ten principale over de vraag of dit beleid apart behandeld
moet worden bij de justitiebegroting. Dan moet er ook een apart artikel aan
worden gewijd. Je kunt de trajecten niet blijven financieren uit de algemene
middelen van de overheid. Dat is dus een totaal andere vraag. Op zijn zachtst
gezegd vind ik het dan hinderlijk dat het principiële punt, namelijk
de vraag wat volgens het beleidskader wel en wat niet binnen justitie valt,
aan de hand van het specifieke geval binnen de begrotingsdiscussie gehaald
moet worden. Wij hadden daarover beter een algemeen overleg kunnen houden.
Dat had specifiek moeten gaan over de vraag hoe het ten principale zit op
dit beleidsterrein. Er moet dan een keuze worden gemaakt; in wezen geeft de
Kamer dan aan dat zij het justitiebeleid uitbreidt. Justitie zou dan ook een
verantwoordelijkheid krijgen voor alle ex-gedetineerden. Los en naast de reclassering
en het hele traject van resocialisatie en inburgering via de reclassering
en de penitentiaire programma's krijgt justitie er dan nog een ongedifferentieerde,
algemene verantwoordelijkheid bij voor iedereen die ooit iets heeft gedaan
en in het gevang heeft gezeten. Ik stel het nu even gechargeerd, want het
is een openeindverplichting die dan wordt aangegaan.De heer Van der Staaij (SGP):Dat is een kwestie van formulering. U trekt de grens heel scherp bij de
vraag of het een verplichte justitiële titel is of niet. Daar denk ik
in ieder geval anders over. Ik vind dat je het iets ruimer moet zien als je
bijvoorbeeld spreekt over trajecten op vrijwillige basis die onmiddellijk
aansluiten op het moment van invrijheidstelling.Minister Donner:In dezen erkent u ook dat het geen kwestie van uitleg van de justitiële
taak is, want anders had de begrotingspost gevonden moeten worden in het desbetreffende
artikel. In eerlijkheid zeg ik dat de vraag of er nog toezeggingen gedaan
zijn, nog onder de rechter is. De Kamer heeft de financiering van het begin
af aan gevonden in artikel 7.1, niet-beleidsdoelstellingen. Daarmee heeft
zij aangegeven dat het strikt genomen geen beleid van justitie was, maar dat
het incidenteel was.De heer Van der Staaij (SGP):De discussie vond juist plaats, omdat er onduidelijkheid was over de vraag
hoe ver de taken van justitie gingen. Vandaar dat wij de brief en het beleidskader
hebben gevraagd. Het zou goed zijn als er duidelijkheid kwam over het oordeel
van de Kamer op dat punt.Minister Donner:Dat is uitstekend, maar geef mij nu dan aan in hoeverre het beleidskader
onjuist is. Daar hebben wij het niet over gehad. Waar zit de fout in de interpretatie
die ik maak en op basis waarvan de Kamer zegt dat het eigenlijk ergens anders
hoort? Anders hebben wij het over iets dat strikt genomen niet tot de taken
van justitie behoort.De voorzitter:Mijnheer Van der Staaij, ik had tegen u gezegd dat uw vorige interruptie
de laatste was.De heer Van der Staaij (SGP):Maar de minister vraagt iets! Als ik daar niet meer op mag reageren...De voorzitter:U vraagt de minister wat en als de minister u wat vraagt, is het voor
de volgende termijn.De heer Van de Camp (CDA):De minister moet even het huisje bij het boompje houden. Wij hebben vorig jaar de motie-Van der Staaij aangenomen, waarin gevraagd werd om
een beleidskader. De bedoeling was dat de subsidie voor Exodus via het beleidskader
ergens anders terecht zou komen. De minister heeft eerst op 4 april gesteld
dat er geen geld meer was en heeft vervolgens, op 25 juli, het beleidskader
gepresenteerd. De minister moet de handschoen van de Kamer nu opnemen door
te zeggen dat de zaak in 2003 gelaten wordt zoals zij is en door dat jaar
te gebruiken om te bekijken hoe er met de subsidie verder wordt gegaan. Ik
vind het niet netjes om eerst de subsidie in te trekken en daarna met een
beleidskader te komen.Minister Donner:Dan miskent u dat er een heel andere situatie is. Eerst zijn de middelen
voor één jaar toegevoegd. Er is nergens, ook niet in de eerdere
beslissingen, gesproken over een structurele voorziening. Dat zou ook onlogisch
zijn, want dan had men de dekking niet in het beleidsartikel gezocht. Er is
dus steeds een uitzonderlijke situatie geweest. Voor het volgende jaar is
de dekking alweer niet door de regering voorgesteld, maar toegevoegd bij amendement.
Er is toen heel uitdrukkelijk aangegeven dat dit voor één jaar
was. In april is samen met de Stichting Exodus aangegeven dat er uitsluitend
nog middelen zouden zijn voor 2002. Dat was ook het punt van de Kamer. In
de motie is gevraagd om een beleidskader voor langere termijn. Dat is gegeven.
Intussen is de Stichting Exodus verdergegaan met uitbreiden. Met het oog daarop
is de zaak nu onder de rechter. Daar wordt bekeken of er verplichtingen zijn
ontstaan door de twee eerdere toezeggingen. Door nog een keer een voorziening
te creëren, erkent de Kamer – en dat is ook gevaarlijk –
dat de Stichting Exodus juridisch ongelijk heeft dat er verplichtingen zijn,
want anders hoeft er geen dekking voor gevonden te worden. Dat laat ik even
in het midden. Het punt blijft dat de Kamer dan volgens mij ten principale
een discussie wil hebben over de vraag of de reïntegratie onder het justitiebereik
gebracht moet worden. Dan moeten wij ook niet over twee projecten praten.
Wij hebben het dan over alle ex-gedetineerden. Waar ligt de grens? Nu wordt
de grens alleen maar gelegd in twee projecten, maar er zijn eindeloos veel
projecten. Juist op het punt van de reïntegratie is er fundamenteel voor
gekozen dat dit niet meer primair een keuze is van het Rijk, maar van de gemeenten.
Waarom is dat voor ex-gedetineerden anders?De heer Dittrich (D66):Volgens mij hoort het probleem bij justitie. Als je je verplaatst in Exodus
en als de subsidie een aantal jaren achter elkaar toegekend wordt aan Exodus
vanwege bemoeienissen van de Kamer, kun je dan niet zeggen dat er een gerechtvaardigd
vertrouwen is dat de overheid de subsidiëring continueert? Het werk dat
zij doet is immers zo belangrijk voor de samenleving en voor de reïntegratie
van ex-gedetineerden.Minister Donner:De vraag ligt in juridische zin bij de rechter. Hij zal daar een oordeel
over geven. Inhoudelijk zou ik niet weten waar de verwachting op zou moeten
berusten. Eerst wordt er in 2000 voor 2001 eenmalig iets toegevoegd. Dat wordt
in de begroting voor 2002 niet herhaald door de regering, maar door de Kamer
toegekend in verminderde mate. In het overleg met de stichting in april is
al aangegeven dat het geld er voor 2003 niet is. Er is zelfs geen herhaling
in meer jaren. Men kan toch niet zijn verwachting baseren op de keren dat
er door de Kamer bij uitzondering middelen worden toegevoegd, dus niet structureel,
zoals blijkt uit het niet-beleidsartikel waar het is ondergebracht? Als dat
toch gebeurt, moeten wij des te meer oppassen om het nog een keer te doen,
want dan scheppen wij kennelijk verwachtingen.De heer Dittrich (D66):Maar vindt u niet dat Exodus als subsidieaanvrager eigenlijk buiten de
interne discussie tussen de Kamer en de minister staat? Het gaat om het resultaat.
Elk jaar weer krijgt het van de overheid geld.Minister Donner:Het krijgt geld voor zijn justitiële taken. Het krijgt niet elk jaar
geld. Het heeft één keer geld gekregen. De tweede keer is dat
met moeite nog een keer gebeurd. Het is uitzonderlijk. Vanaf het begin is
duidelijk geweest dat Justitie meende dat dit niet tot de taken van Justitie
behoorde. De heer Dittrich kan niet vanuit de praktijk dat twee keer iets
is toegevoegd door de Kamer een aanspraak afleiden.Als men hierover wil spreken, moet dat vanuit de vraag waar de verantwoordelijkheid
van Justitie voor ex-gedetineerden na de reclassering op berust. Waarom heeft
Justitie bij de reïntegratie van mensen die hebben vastgezeten een verantwoordelijkheid
om hen naar een baan te begeleiden die anders en meer is dan de algemene verplichting
op het terrein van reïntegratie? Ik moet in eerlijkheid zeggen dat ik
dat moeilijk kan zien. Het leidt ook tot inconsistentie. Als wij die discussie
moeten hebben, moet dat in het algemeen. Anders misleiden wij onszelf. Wij
denken dan dat wij twee projecten hebben, maar er zijn echt meer ex-gedetineerden
dan in deze projecten zijn opgenomen. Binnen de kortste keren krijgen wij
dan de ene aanvraag naar de andere. Dat is ook de reden dat met het beleidskader
is aangegeven dat wij dat moeten afsnoeren. Dat laat onverlet dat ik ook sympathie
heb voor de werkzaamheden van de stichting Exodus. Ik meen echter dat zij
haar aanvragen daar moet indienen waar de gelden nu berusten, namelijk bij
de verschillende gemeenten. Er zijn concentratiegemeenten aangewezen. Voor
het voorkomen van recidive zijn door Justitie programma's ontwikkeld. In dat
kader kan worden gezien of er middelen zijn. Voor het overige ben ik ten volle
bereid het onderwerp bij Volksgezondheid en eventueel bij Sociale Zaken aan
de orde te stellen, omdat het gaat om reïntegratie. Ik waarschuw de Kamer
er ten stelligste tegen om nogmaals op dit moment een amendement aan te nemen.
De heer Dittrich, die hiermee toch bekend is, leidt uit twee keer subsidiëren
al een recht af. Drie keer wordt dan helemaal scheepsrecht. Dan zitten wij
er voor alle jaren aan vast. Dat wordt willekeur, want waarom wel deze instelling
en andere instellingen niet? Ik ontraad het amendement ten zeerste, zowel
wat de dekking als wat het doel betreft. Dat laat onverlet dat ik mij ten
volle wil inzetten om te kijken of op een andere wijze subsidie kan worden
gevonden. Ik doe dat dan vooral als persoon en minder als minister.De heer De Wit stelt met het amendement op stuk nr. 16 voor om een verhoging
van de gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk te maken, maar
dat niet te doen ten laste van de eventuele verhoging van de eigen bijdrage.
Gisteren hebben wij daar uitvoerig over gesproken. Ik heb aangegeven dat niet
het hele bedrag wordt gefinancierd uit de verhoging van de bijdrage. Aan het
amendement ligt echter de gedachte ten grondslag dat er geen enkele verhoging
van de bijdrage zou kunnen zijn. Die gedachte wijs ik af en vind ik inhoudelijk
niet gerechtvaardigd, nog afgezien van de dekking.De leden Van de Camp en Dittrich stellen voor de gelden voor Slachtofferhulp
Nederland te verhogen. Ik wijs erop dat ik in antwoord op de schriftelijke
vragen 201, 202, 209 en 211 uitvoerig ben ingegaan op de subsidiëring
van Slachtofferhulp. Ik heb aangegeven dat de bezuinigingen op grond van de
algemene bezuinigingsopdracht naar aanleiding van de motie van de Kamer ongedaan
zullen worden gemaakt. Later deze maand zal daartoe een derde nota van wijziging
worden voorgelegd. Ik heb ook duidelijk gemaakt dat er geen geld is om in
2003 incidenteel subsidie te verlenen aan Slachtofferhulp. Bekeken wordt nog
welke consequenties dat heeft voor tempo en omvang van het verbetertraject.
Algemeen gebeurt het wel, incidenteel niet. De derde nota van wijziging komt
eraan. Ik ontraad het amendement.De heer De Wit stelt voor de verhoging van de griffierechten ongedaan
te maken. Op dat punt hebben wij gisteren inhoudelijk gesproken. Daar komt
bij dat in dit geval de dekking wordt gezocht op het terrein van de sanctiecapaciteit.
Daar wil ik heel sterk tegen waarschuwen. De heer De Wit heeft gisteren zelf
het onderwerp twee op een cel aangesneden. Wij hebben gesproken over een algemeen
probleem, dat ook door hem wordt erkend, namelijk dat er iets moet gebeuren
op het terrein van de sanctiecapaciteit van het gevangeniswezen. Als wij daar
de gelden weghalen, verscherpen wij het probleem extra. Gisteren heb ik aangegeven
dat de verhoging van de griffierechten weliswaar gradueel is, maar niet principieel.De heer De Wit (SP):Ter verheldering: het gaat mij bij de dekking om de plannen tot verbouw,
door aanpassingen om meer mensen in een cel te kunnen plaatsen, en niet zozeer
die voor nieuwbouw.Minister Donner:Ik onderken dat u dekking uit het vermogen van DJI zoekt, maar die mogelijkheid
hadden wij al niet ongebruikt gelaten. De gelden zijn al bestemd, vooral voor
de uitvoering van de nota Personele zorg. Als ik die nota wil uitvoeren, moet
ik daar dan weer andere middelen voor vinden. Er vindt dus toch weer een verschuiving
plaats.Het lid Halsema heeft een amendement ingediend over de uitbreiding van
de verwerkingscapaciteit van de gerechten. Zij wil 15 mln toevoegen, waarvoor
zij de dekking zoekt op het terrein van de sanctiecapaciteit. Gisteren heb
ik uitgelegd, dat daar voor 17 mln knelpunten zijn die in ieder geval niet
op een andere wijze kunnen worden opgelost of uitgesteld. Die middelen zitten
in de veiligheidsenvelop en zijn dus gedekt. Om die reden acht ik de 15 mln
op dit moment niet strikt noodzakelijk, gelet op het totale evenwicht in de
verdeling van de gelden. Met 15 mln extra kun je natuurlijk meer doen, maar
ik acht dat niet gerechtvaardigd, gelet op ons zoeken naar een zo verstandig
mogelijke aanwending binnen de beperkingen die er zijn, ook al niet vanwege
de dekking die ervoor wordt aangegeven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Die dekking is opzettelijk zo gekozen. Het blijft natuurlijk heel erg
zoeken op de begroting van Justitie, dus als u een alternatief heeft dat beter
is, houd ik me aanbevolen. Wij zijn ervan uitgegaan dat er voor de bouw van
extra cellen geld gereserveerd is dat pas in 2004 hoeft te worden uitgegeven,
omdat 2003 nodig is voor het nemen van beslissingen en de bouw in 2004 zal
aanvangen. Het geld voor de bouw van die cellen zou dus op de volgende begroting
opgenomen kunnen worden. Dit heb ik rechtstreeks uit uw eigen begroting gedestilleerd.Minister Donner:Dat klopt, maar de opzet van de bouw van cellen moet mede bezien worden
in het licht van de brief over de sanctiecapaciteit die ik aan de Kamer gestuurd
heb. Bij het Veiligheidsprogramma gaat het helemaal om uitgaven in nog komende
jaren; in wezen neemt het departement de verplichting op zich, de dubbele
capaciteit te scheppen voor het bedrag dat tot nu toe voor de helft daarvan
gereserveerd was. Uiteraard wordt er dan gewoekerd met de mogelijkheden en
derhalve zou die dekking, even los van de huidige situatie, waarin het om
een veel beperkter aantal cellen gaat, de problemen bij de bouw van extra
cellen aanzienlijk compliceren. Met het bedrag van 17 mln heb ik de kosten
gedekt van het wegnemen van acute knelpunten bij de gerechten. Ik voel er
dan ook niet voor om de nog veel grotere knelpunten bij het gevangeniswezen
nog extra te compliceren door geld te onttrekken aan het budget voor cellenbouw.
Overigens zijn wij het erover eens dat de rechterlijke macht dit geld goed
zou kunnen gebruiken, dat het geld zeker niet verkwist zou worden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zou ook geen geld willen weghalen uit het budget dat nodig is voor
het op peil brengen van de cellencapaciteit, maar klopt het wel dat het hierbij
gaat om geld dat niet in 2003, maar in 2004 zal worden uitgegeven, waardoor
het zou kunnen teruggaan naar de begroting voor 2003, waarbij de rechterlijke
macht het wél in 2003 zou kunnen inzetten?Minister Donner:Ik denk dat dit een misvatting is. Althans, ik zie dat aan de heftige
hoofdbewegingen van de ambtenaren die mij ondersteunen. Zo nodig zal ik in
tweede termijn concreter aangeven waarom dit niet zo is.Voorzitter. Het amendement op stuk nr. 22 gaat over de strafrechtelijke
opvang van verslaafden. Er wordt van uitgegaan dat daarop is bezuinigd. Ik
moet dit ontkennen. De subsidie voor de SOV Drang te Rotterdam is niet verlaagd,
ze is gewoon gecontinueerd. In absolute bedragen is de subsidie zelfs met
4% verhoogd in verband met de stijging van lonen en prijzen. Er was een verzoek
ingediend voor een verhoging van 8% om deze dienstverlening ook nog te kunnen
intensiveren, maar deze extra verhoging van 4% leek ons niet gerechtvaardigd.
De subsidie is dus alleen minder verhoogd dan waarom gevraagd was. Ik zou
aanvaarding van dit amendement willen ontraden.De heer Luchtenveld (VVD):Voorzitter. Bij het werkbezoek van de kamercommissie is ons te verstaan gegeven dat men zou moeten gaan afbouwen, terwijl er volgens het
Veiligheidsprogramma juist meer aan gedaan zou moeten worden. De minister
zegt dat er geen sprake is van een bezuiniging, maar onze informatie luidt
anders. Hoe verhoudt dit zich tot het Veiligheidsprogramma, waarin dit een
zeer nuttige voorziening wordt genoemd? Als nu deze instelling zelf aangeeft
dat het werk op de geboden financiële basis niet kan worden voortgezet,
is er toch een probleem.Minister Donner:Zo luidt uw informatie misschien, maar ik haal mijn informatie uit de
begroting. De subsidie wordt niet afgebouwd. Wat u nu aanvoert, is wat er
eventueel in het kader van het Veiligheidsprogramma nodig zou zijn. Ik snap
niet dat de zaak afgebouwd zou moeten worden als de subsidie voortgezet wordt,
met 4% erbij voor aanpassing aan de ontwikkeling van lonen en prijzen. Die
voorstelling van zaken klopt in ieder geval niet met de cijfers. De brug met
het Veiligheidsprogramma moet aan de orde komen op 2 december, want dan wordt
dat programma vastgesteld. Dat is tijdig genoeg om eventueel nog middelen
toe te voegen aan het budget voor 2003. Er zijn ook voorstellen op dat punt.
Maar op dit moment ontraad ik de Kamer dus aanvaarding van dit amendement.Bij het amendement op stuk nr. 23 gaat het om middelen voor de rechtspleging.
Nogmaals, meer geld is welkom, maar hierbij zit het probleem in de dekking.
Die wordt gezocht in de bijstelling van het budget dat nodig is voor de opvang
van asielzoekers. Er wordt dus voorgesteld om geld uit de algemene middelen
naar de begroting van Justitie over te hevelen. Maar die scheiding is voor
Justitie juist een algemene garantie, want anders zou voor een eventuele stijging
van de uitgaven voor de opvang van asielzoekers een dekking op de begroting
van Justitie gevonden moeten worden. Dan zou Leiden helemaal in last zijn,
want dan zouden andere zaken in het gedrang komen. Ik ben dus op zichzelf
zeer tevreden met deze structuur, maar ik moet dan ook de consequenties ervan
aanvaarden.De heer Luchtenveld stelt in het amendement op stuk nr. 24 voor om het
verplichtingenbedrag voor slachtofferzorg met 2 mln te verhogen. Nu is het
budget voor het Schadefonds geweldsmisdrijven zodanig verhoogd dat tweeduizend
zaken extra zouden kunnen worden afgedaan. De ontwikkeling van het aantal
slachtoffers dat een beroep op dit fonds doet, wordt nauwlettend in de gaten
gehouden om te kunnen beoordelen of een verdere verhoging van het budget nodig
is, maar op dit moment zie ik er geen aanleiding toe. Bovendien wil ik eerst
bekijken of er met de efficiencyverbeteringen waarover wij gisteren spraken,
ruimte voor een eventuele verdere groei gevonden zou kunnen worden. Wat de
dekking van het amendement voor de periode na 2003 betreft, de ramingen voor
de ontvangsten uit hoofde van boetes in transacties worden inderdaad om de
twee jaar geïndexeerd. Het is niet gebruikelijk om hiervoor 3% te nemen.
De indexering voor 2004 is op dit moment nog niet echt in te schatten, maar
ik wijs er bovendien op dat er in het Veiligheidsprogramma al rekening is
gehouden met meer boetes en transacties. Derhalve zou deze operatie ten laste
komen van de middelen die beschikbaar zouden moeten komen voor de uitvoering
van het Veiligheidsprogramma.De heer Luchtenveld (VVD):Voorzitter. Er is steeds gezegd dat wij vandaag over de begroting en op
2 december over het Veiligheidsprogramma praten. Wij hebben geconstateerd
dat de indexering niet in de ramingen is verwerkt, dus wat ons betreft komt
die gewoon in de begroting voor 2003, volgt later de discussie over het Veiligheidsprogramma
en komt daar dan eventueel nog wijziging in. Zo is het bij deze begrotingsbehandeling
steeds gezegd.Minister Donner:Daar ben ik het mee eens. Ik heb aangegeven waarom het voor 2003 niet
kan, maar ik sprak nu over de dekking voor de jaren na 2003. Daar gaat het
Veiligheidsprogramma over, dus als wij bij de behandeling daarvan tot de conclusie
komen dat er minder geld voor nodig is, dan wordt het relevant, maar ik geef
aan dat er gelet op de ontwikkelingen op dit punt voor 2003 geen strikte noodzaak
is en dat ik voor het overige wil proberen om uitbreiding vooral via efficiency
te bewerkstelligen. Daarom ontraad ik de Kamer ook aanvaarding van dit amendement. Het amendement op stuk nr. 25 is bestemd voor vier pilotprojecten voor
omgangshuizen. Daarbij gaat het om een hulpvraag van ouders en kinderen en
derhalve gaat het om een onderwerp dat tot de verantwoordelijkheid van de
bureaus voor jeugdzorg behoort zoals wij die aan het inrichten zijn, en van
de voorzieningen daarachter, het algemeen maatschappelijk werk. Dat zijn de
aangewezen instanties om te voorzien in de vraag naar omgangsbegeleiding zoals
in een omgangshuis. In de praktijk vervullen die organisaties deze functie
al op verschillende plaatsen in het land. In het kader van de ontwerpwet jeugdzorg
zullen wij spreken over de vraag waar deze geplaatst moeten worden. Ook om
die reden zou ik aanvaarding van dit amendement willen ontraden.Het amendement op stuk nr. 26 van de heer Dittrich c.s. heeft betrekking
op de taakuitoefening van het College bescherming persoonsgegevens. Ik heb
gisteren al aangegeven dat ook daar geen sprake is van een bezuiniging, maar
dat er geen begroting is voor de méértaken die voortvloeien
uit de wet. Ik ben bezig om aan de hand van een uitgewerkt organisatieplan
en een prognose van de werkvoorraad te bekijken in hoeverre het budget van
het college aanpassing behoeft. Als daartoe aanleiding is, zal ik mij bezinnen
op nadere aanpassing binnen de begroting. Ik wil dat echter niet op voorhand
ongericht doen en om die reden zou ik het amendement willen ontraden. Het
is in ieder geval voorbarig op dit moment.Het amendement op stuk nr. 27 van de heer Dittrich c.s. heeft betrekking
op bezuinigingen bij de Halt-afdoeningen en de jeugdcriminaliteitspreventie.
Daaraan zou een bedrag van € 217.000 toegevoegd moeten worden. Natuurlijk
doen bij ieder onderdeel bezuinigingen pijn en men kan altijd een onderdeel
eruit pakken. Bij de algemene politieke beschouwingen is een aantal projecten
aangegeven waarop niet bezuinigd kan worden. Ik denk dat ik echter genoodzaakt
ben om op dit terrein deze bezuinigingen door te voeren. Als ik het aantal
achterblijvende Halt-afdoeningen in de afgelopen jaren afzet tegenover de
dekking in de begroting, meen ik ook dat die bezuinigingen kunnen plaatsvinden
zonder aantasting van kwaliteit en snelheid van de afdoening.
Derhalve ontraad ik ook aanvaarding van dit amendement.De heer Dittrich (D66):Hoe kan de minister dat nu zeggen terwijl preventie van jeugdcriminaliteit
een van de speerpunten is van het veiligheidsplan? Hij zegt immers zelf bij
herhaling dat er goed en vroegtijdig begonnen moet worden met preventie opdat
jongeren niet in de fout vervallen. Het betekent dat een aantal jongeren niet
meer bereikt wordt door de Halt-afdoeningen en van kwaad tot erger geraakt.Minister Donner:Dat punt komt nu juist aan de orde in de nota over jeugdcriminaliteit.
Ik vraag mij af, of de Halt-afdoeningen adequaat zijn voor een bepaald segment
van de jeugdcriminaliteit. Om die reden zou er al een vermindering van werkzaamheden
van de Halt-bureaus kunnen zijn. In ieder geval vind ik een verhoging niet
nodig op basis van deze begroting en de cijfers die er nu zijn. In het kader
van de jeugdcriminaliteit en de preventie daarvan komt de vraag aan de orde,
of Halt-afdoeningen het juiste middel zijn en in dat kader moeten wij de middelen
bekijken.In het amendement van mevrouw Halsema op stuk nr. 28 gaat het om een subsidie
voor de Stichting herstelbemiddeling in Den Haag. Wij hebben over dat project
ook gesproken tijdens het AO over Slachtofferhulp. Het gaat hier om een project
waaraan heel duidelijk subsidie is verleend voor een afgebakende tijd en voor
afgebakende werkzaamheden. Toen is ook afgesproken dat er na ommekomst van
die werkzaamheden geëvalueerd zou worden en dat op dat moment beslist
zou worden over voortzetting van de werkzaamheden. Dit amendement strekt ertoe,
dat besluit terug te draaien en de overschatting die heeft plaatsgevonden
nu te gaan afdekken. Consistentie van overheidsbeleid vereist dat wij vasthouden
aan wat wij hebben afgesproken. Men heeft bepaalde middelen voor de werkzaamheden
gehad en er zijn geen argumenten om nu voor de evaluatietermijn plotseling
een overbrugging toe te kennen. Dat is niet besloten en dat lag ook niet in
de aard van het project. Wij moeten vasthouden aan de afgesproken subsidie
anders dreigt de Kamer een appelrechter te gaan worden voor alle niet tevredengestelde
subsidieontvangers. Ik moet aanvaarding van het amendement dan ook ontraden.
Ik begrijp dat er ook nog een probleem zit in de vernummering. Bij rechtshandhaving
gaat het om punt 3.2 in de begroting en niet om punt 3.3.De voorzitter:Ik denk dat mevrouw Albayrak iets willen zeggen over het amendement op
stuk nr. 32, maar dat heeft de minister misschien nog niet ontvangen?Mevrouw Albayrak (PvdA):Dat klopt, voorzitter. De minister is het amendement op stuk nr. 32 van
de leden Albayrak, Halsema en Dittrich vergeten.De voorzitter:Als de minister het nog niet heeft en niet voorbereid is om daarop direct
commentaar te geven, kan dat misschien in de tweede termijn gebeuren?Minister Donner:Ik krijg het zojuist aangereikt. Ik meen dat ik daarop nu wel antwoord
kan geven. Het gaat in dit amendement om het ongedaan maken van de voorgestelde
verhoging van 15% van de griffierechten. Dat komt overeen met het amendement
van de heer De Wit. Ik heb aangegeven dat ik materieel geen aanleiding zie
om dat ongedaan te maken. De indieners van dit amendement zoeken de dekking
in de ontvangsten uit boeten en transacties. Nogmaals, dat is echt een dekking
op de wind zoeken. Die boeten en transacties moeten immers eerst nog geïnd
worden. Die zijn nu vastgelegd. Die middelen kunnen niet gebruikt worden voor
iets anders. Ik kan ook niet méér boeten en transacties gaan
opleggen omdat die nodig zijn voor de griffierechten.Mevrouw Albayrak (PvdA):Volgens mij zijn er situaties waarin de minister inderdaad meer boeten
en transacties moet opleggen. Het is consistent PvdA-beleid, want wij hebben
in eerdere debatten aangegeven zeer ontevreden te zijn met bijvoorbeeld de
beslaglegging inzake mensensmokkel en mensenhandel. Daaraan wordt grof geld
verdiend. In 2000 is maar op ƒ 50.000 beslag gelegd. Wij vinden dat
niet stroken met de werkelijkheid. Als mensensmokkelaars goed vervolgd worden,
wordt ook het geld aangepakt dat zij daaraan verdienen. Dat is nu precies
waarop artikel 5.5 gericht is. Verder is er de pluk-ze-wetgeving. In 2001
waren er 788 ontnemingsmaatregelen en in 2002 waren dat er 828. Dat is nu
bij uitstek een post waarmee meer geld kan worden verdiend en als dat inderdaad
gebeurt hoeven de griffierechten niet met 15% te worden verhoogd. Met zo'n
verhoging wordt immers voor mensen met minder geld een drempel opgeworpen
om naar de rechter te gaan om hun recht te halen.Minister Donner:Mevrouw Albayrak vraagt, of er bij de vervolging van mensenhandel en de
beslaglegging van de desbetreffende tegoeden sprake is van voldoende inspanning.
Het ontgaat mij even of in beslag genomen gelden ook onder boeten en transacties
vallen, maar dat is een apart punt. Ik moet er tegelijkertijd op wijzen dat
er in het lopend jaar al een fors tekort is op de inkomsten uit boeten en
transacties en dat het dus achterblijft bij de ramingen. Zelfs als de inspanningen
geleverd zouden worden, is dat slechts genoeg om eventuele ramingen die wij
nu reeds hebben, waar te maken. Er is dus al een forse versterking van de
inspanningen nodig om te kunnen voldoen aan de huidige ramingen. Nogmaals,
zeker bij een dekking als deze moet je het eerst verdienen en dan pas uitgeven
en mevrouw Albayrak wil het eerst uitgeven en dan maar hopen dat het verdiend
wordt. Het niet doorvoeren van de verhoging van de griffiegelden heeft tot
gevolg dat het daarmee gemoeide geld niet geïnd wordt. Of wij dat via
boeten en transacties weer binnen kunnen halen, moeten wij nog maar zien.
Ik blijf dus bij mijn ontrading van dit amendement.Minister Nawijn:Voorzitter. De heer Rouvoet heeft op stuk nummer 19 een amendement ingediend
over een financiële bijdrage aan de totstandkoming van de terugkeerregeling.
Op zichzelf sta ik erg sympathiek tegenover dat voorstel. In het kader van
het terugkeerbeleid moeten zaken waarbij sprake is van vrijwillige terugkeer
worden omarmd. De heer Rouvoet wil daarvoor 10 mln euro uit de justitiebegroting
beschikbaar stellen. Van minister Donner heeft hij al kunnen
horen dat daar helemaal geen ruimte meer is. Wel wil ik het idee van de heer
Rouvoet meenemen in mijn besprekingen met de staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking.
In het kabinet is afgesproken dat, als er projecten in het kader van de terugkeer
zijn, met de staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking kan worden gesproken
over de financiering daarvan. Maar nogmaals, van de justitiebegroting kan
het niet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):In de schriftelijke beantwoording is al wel aangekondigd dat dit punt
bij de voorbereiding van een kabinetsnotitie, te verschijnen in het voorjaar,
zal worden betrokken. Dat had ik dus al dankbaar genoteerd.Over het algemeen ben ik erg huiverig voor belasting van het ontwikkelingssamenwerkingbudget
met allerhande zaken. Ik heb wel altijd aangegeven dat als het gaat om dit
type projecten, ik mij daarbij wel iets kan voorstellen. Het raakt namelijk
wel aan Ontwikkelingssamenwerking als wij mensen de gelegenheid geven, in
het land van herkomst een nieuwe start te maken.Ik heb mij gerealiseerd dat, als dit doorgaat en het een impuls voor de
daadwerkelijke terugkeer betekent, dit zich zal terugbetalen uit de lagere
kosten voor opvang en procedures. Het verdient zichzelf dus wel terug.Minister Nawijn:Het is kabinetsbeleid om terugkeerprojecten te stimuleren, iets wat heel
duidelijk in het Strategisch akkoord staat. Ook Ontwikkelingssamenwerking
kan daarbij, zo mogelijk, gebruikt worden. Daarover heb ik goede gesprekken
met mevrouw Van Ardenne. Inderdaad kan het voorstel van de heer Rouvoet leiden
tot minder opvanggelden, maar zoals hij weet komen de opvanggelden uit de
algemene middelen, zodat een bezuiniging daarop terugvloeit naar de minister
van Financiën. Daar heb ik dus niet veel over te vertellen. Maar binnen
de justitiebegroting zelf is er geen ruimte.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U staat dus wel sympathiek tegenover de strekking van het amendement.Minister Nawijn:Absoluut. Ik wil het punt meenemen in de nog te verschijnen notitie over
het terugkeerbeleid.De heer Blok heeft gezegd dat er bij minder opvang geld over is. Zo makkelijk
is dat niet. Op dit moment zijn er nog veel asielzoekers in de opvang. Door
verlaging van het aantal asielzoekers in de opvang vallen niet direct de financiële
verplichtingen weg. Ook daarbij geldt dat de kosten van opvang onder de algemene
middelen vallen.De heer Blok (VVD):U vertelde tijdens het begrotingsonderzoek dat er op dit moment al 3000
mensen minder in de opvang zitten dan in de opvang staat. Dat aantal maal € 13.000
per opvangplaats, levert 39 mln euro op.Minister Nawijn:Dat klopt. De begroting gaat uit van 77.000 mensen in de opvang, en dat
zijn er nu 74.000, waarbij ik hoop dat dat aan het eind van het jaar nog wat
lager zal zijn. Deze gelden vloeien zoals gezegd direct weer terug naar de
algemene middelen, dus daar ga ik niet direct over.De voorzitter:Het is donderdagmiddag 13.00 uur en wij zijn klaar met de eerste termijn
van de begroting van Justitie. Na de schorsing gaan wij door met de tweede
termijn, die niet lang kan duren, als de woordvoerders van tevoren even kijken,
hoeveel spreektijd zij nog over hebben.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.00 uur tot 13.45 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-1033-1056.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl