ECLI:NL:GHARN:2012:BX8152, Gerechtshof Arnhem, 23-08-2012, 21-004358-10
Gerechtshof Arnhem — Uitspraak 
Datum: 2012-08-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Verdachte heeft zijn werkgever, de gemeente Duiven, op slinkse wijze opgelicht.
        Daarnaast heeft verdachte valsheid in geschrifte gepleegd en een gewoonte gemaakt van het plegen van witwassen. Het hof heeft uit het onderzoek ter terechtzitting – anders dan de rechtbank en de advocaat-generaal – niet door de inhoud van wettige bewijsmiddelen de overtuiging bekomen dat verdachte de oplichting en het gewoontewitwassen tezamen en in vereniging met een ander heeft begaan (Vgl. LJN BX8150).

Sector strafrecht
    
    
      Parketnummer:	21-004358-10 
      Uitspraak d.d.:	23 augustus 2012
      TEGENSPRAAK
      Promis
    
    
    
    
      Verkort arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken
      gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Arnhem van 9 december 2010 in de strafzaak tegen
    
    
    
      [naam verdachte],
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum], 
      wonende [adres].
    
    
    
    Het hoger beroep
    
    De verdachte heeft tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld.
    
    
    Onderzoek van de zaak
    
    
      Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van het hof van 9 augustus 2012 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422 van het Wetboek van Strafvordering, het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.
      Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overgelegd (zie voor de inhoud van de vordering bijlage I). Het hof heeft voorts kennis genomen van hetgeen door verdachte en zijn raadsman, 
      mr B.H. Niemann, naar voren is gebracht.
    
    
    
    Het vonnis waarvan beroep
    
    Het hof zal het vonnis waarvan beroep vernietigen omdat het tot een andere bewijsbeslissing en strafoplegging komt en daarom opnieuw rechtdoen.
    
    
    De tenlastelegging
    
    Aan verdachte is – na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in hoger beroep – tenlastegelegd dat:
    
    
      1.
      verdachte op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar, althans in Nederland, meermalen, 226 facturen, althans een aantal facturen, van het bedrijf [naam bedrijf] bij de gemeente Duiven heeft ingediend, bestaande uit onder meer: - [naam bedrijf], gedateerd 28 januari 2004,nummer 023-2004, met als onderwerp versnipperen snoeihout, met factuurbedrag van 1142,40 euro en/of – [naam bedrijf], gedateerd 1 november 2006, nummer 230/2006, met als onderwerp borstelen voetpaden en goten in Duiven extra ronden en opruimen borstel vuil, met factuurbedrag van 2588,25 euro en/of – [naam bedrijf], gedateerd 28 november 2008, nummer 243/2008, met als onderwerp snoeien heesters langs sloten en weilanden en versnipperen takhout conform tekeningen en mondelinge afspraak, met factuurbedrag van 4819,40 euro, (elk) zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen , welke facturen/geschriften verdachte (telkens) valselijk heeft opgemaakt of vervalst, immers heeft verdachte (telkens )opzettelijk valselijk en/of in strijd met de waarheid meerdere, 226 facturen, althans een aantal facturen, althans een van bovenvermelde facturen op naam van het ( fictieve) bedrijf [naam bedrijf]opgemaakt en/of op voornoemde factuur/facturen werkzaamheden heeft vermeld die nimmer zijn verricht en/of fictieve bedragen op genoemde factuur/facturen heeft vermeld, (zulks) met het oogmerkom die/dat geschrift(en) als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;
    
    
    
      2.
      verdachte op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, (telkens)met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen door het aannemen van een valse naam en/of een valse hoedanigheid en/of door listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels, (telkens) de gemeente Duiven heeft bewogen tot de afgifte van een hoeveelheid geld (in totaal ongeveer 381.864,17 euro), in elk geval van enig goed, hierin bestaande dat verdachte (telkens) tezamen met verdachtes mededader(s), althans alleen,met vorenomschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - opzettelijk valselijk en/of listiglijk en/of bedrieglijk en/of in strijd met de waarheid , (telkens) valse facturen terzake verrichte werkzaamheden door/op naam van het (fictieve) bedrijf [naam bedrijf] heeft opgemaakt/heeft laten opmaken, terwijl er geen werkzaamheden voor de gemeente Duiven waren verricht en/of (vervolgens) (telkens) (die/een) vals opgemaakte factuur/facturen voor akkoord heeft geparafeerd/heeft laten paraferen en/of (telkens) (die/een) vals opgemaakte factuur/facturen namens [naam bedrijf] ter betaling heeft ingediend/laten indienen bij, althans ten laste van de gemeente Duiven,waardoor die gemeente Duiven (telkens) werd bewogen tot bovenomschreven afgifte;
    
    
    
      3.
      verdachte op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt, immers heeft hij, verdachte en/of zijn mededader(s) op één of meerdere tijdstippen in voormelde periode (telkens) van (een) voorwerp(en), te weten een hoeveelheid geld (in totaal ongeveer 381.684,17 euro), de werkelijke aard, de herkomst, de vindplaats, de vervreemding en/of de verplaatsing verborgen en/of verhuld, althans (telkens) verborgen en/of verhuld wie de rechthebbende(n) op die/dat voorwerp(en) was/waren en/of wie dat/die voorwerp(en) voorhanden had(den), terwijl hij wist dat dat/die voorwerp(en)- middelijk of onmiddellijk- afkomstig was uit enig misdrijf (oplichting) en/of (een) voorwerp(en) (telkens) heeft verworven, heeft voorhanden gehad, heeft overgedragen en/of omgezet, althans van (een) voorwerp(en), te weten een hoeveelheid geld (in totaal ongeveer 381.864,17 euro) gebruik heeft gemaakt, te weten door -(een gedeelte van) dat geld over te (laten) boeken van bankrekeningnummer 95.04.74.800 op naam staand van [naam bedrijf] naar een betaalrekeningnummer [nummer] t.n.v. [verdachte] en/of een spaarrekeningnummer [nummer] t.n.v. [verdachte] en/of -(een gedeelte van) dat geld aan te wenden voor het betalen van één of meer vakantiereizen en/of een personenauto en/of garagerekeningen en/of huur en/of CJIB boetes en/of één of meer gerechtsdeurwaarderskantoren en/of consumptiegoederen en/of één of meer (andere) doeleinden terwijl hij wist dat bovenomschreven voorwerp -onmiddellijk of middellijk - afkomstig was uit enig misdrijf (oplichting). 
    
    
    Indien in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze verbeterd. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.
    
    
    
      Overweging met betrekking tot het verweer van de raadsman
      De raadsman heeft – zo begrijpt het hof en zakelijk weergegeven – betoogd dat sprake is van een vormverzuim in het voorbereidend onderzoek hetgeen tot een sanctie als bedoeld in artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering dient te leiden. Daartoe is aangevoerd dat de politie reeds op 10 december 2008 door de gemeente Duiven op de hoogte is gesteld van vermoedelijke fraude binnen de gemeente, waarna een verdenking ter zake van verdachte moet zijn ontstaan. De politie is echter geen opsporingsonderzoek gestart. Wel is er een onderzoek verricht door een particulier accountantsbureau. De resultaten van dit onderzoek zijn door de gemeente bij de aangifte op 19 februari 2009 aan de politie overhandigd. Door deze handelswijze zijn de waarborgen die het Wetboek van Strafvordering aan verdachte biedt omzeild.
    
    
    
      Het hof overweegt hieromtrent als volgt.
      Op 10 december 2008 heeft de gemeente melding gedaan bij de politie ter zake van vermoedelijke fraude binnen de gemeente. Deze melding maakt verdachte nog niet tot verdachte, zoals door de raadsman betoogd. Alvorens daadwerkelijk over te gaan tot aangifte heeft de gemeente Duiven een particulier accountantsbureau, [accountantsbureau], ingeschakeld om onderzoek te doen. Aan dit onderzoek heeft verdachte op vrijwillige basis meegewerkt. Van onrechtmatigheden begaan door [accountantsbureau] ten tijde van voornoemd onderzoek is niet gebleken. Bovenstaande gang van zaken heeft naar het oordeel van het hof op geen enkele wijze de strafvorderlijke waarborgen van verdachte tekort gedaan; van een vormverzuim als bedoeld in artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering kan dan ook niet worden gesproken. 
    
    
    
    
      Overweging met betrekking tot het bewijs
      Het hof heeft uit het onderzoek ter terechtzitting – anders dan de rechtbank en de advocaat-generaal – niet door de inhoud van wettige bewijsmiddelen de overtuiging bekomen dat verdachte het onder 2 en 3 tenlastegelegde tezamen en in vereniging met een ander heeft begaan. In zoverre zal verdachte daarvan worden vrijgesproken.    
    
    
    
    Bewezenverklaring
    
    Door wettige bewijsmiddelen, waarbij de inhoud van elk bewijsmiddel -ook in onderdelen- slechts wordt gebezigd tot het bewijs van dat tenlastegelegde feit waarop het blijkens de inhoud kennelijk betrekking heeft, en waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, heeft het hof de overtuiging verkregen en acht het hof wettig bewezen, dat verdachte het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande, dat:
    
    
      1.
      verdachte op tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar 226 facturen van het bedrijf [naam bedrijf] bij de gemeente Duiven heeft ingediend, bestaande uit onder meer: 
      - [naam bedrijf], gedateerd 28 januari 2004, nummer 023-2004, met als onderwerp versnipperen snoeihout, met factuurbedrag van 1142,40 euro en
      - [naam bedrijf], gedateerd 1 november 2006, nummer 230/2006, met als onderwerp borstelen voetpaden en goten in Duiven extra ronden en opruimen borstel vuil, met factuurbedrag van 2588,25 euro en
      - [naam bedrijf], gedateerd 28 november 2008, nummer 243/2008, met als onderwerp snoeien heesters langs sloten en weilanden en versnipperen takhout conform tekeningen en mondelinge afspraak, met factuurbedrag van 4819,40 euro, 
      (elk) zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen, welke facturen/geschriften verdachte (telkens) valselijk heeft opgemaakt, immers heeft verdachte (telkens) opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid meerdere, 226 facturen, op naam van het (fictieve) bedrijf [naam bedrijf] opgemaakt en op voornoemde facturen werkzaamheden vermeld die nimmer zijn verricht en fictieve bedragen op genoemde facturen vermeld, (zulks) met het oogmerk om die geschrift(en) als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;
    
    
    
      2.
      verdachte op tijdstippen in de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar, (telkens) met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen door listige kunstgrepen en door een samenweefsel van verdichtsels, (telkens) de gemeente Duiven heeft bewogen tot de afgifte van een hoeveelheid geld (in totaal ongeveer 381.864,17 euro), hierin bestaande dat verdachte (telkens) met vorenomschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - opzettelijk valselijk en bedrieglijk en/ strijd met de waarheid, (telkens) valse facturen terzake verrichte werkzaamheden door/op naam van het (fictieve) bedrijf [naam bedrijf] heeft opgemaakt, terwijl er geen werkzaamheden voor de gemeente Duiven waren verricht en (vervolgens) (telkens) (die/een) vals opgemaakte factuur/facturen voor akkoord heeft geparafeerd/heeft laten paraferen en (telkens) (die/een) vals opgemaakte factuur/facturen namens [naam bedrijf] ter betaling heeft ingediend bij, de gemeente Duiven, waardoor die gemeente Duiven (telkens) werd bewogen tot bovenomschreven afgifte;
    
    
    
      3.
      verdachte op tijdstippen de periode van 1 januari 2004 tot en met 18 december 2008 te Duiven en/of te Zevenaar van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt, immers heeft hij, verdachte op tijdstippen in voormelde periode (telkens) van (een) voorwerp(en), te weten een hoeveelheid geld (in totaal ongeveer 381.684,17 euro), (telkens) verborgen en verhuld wie de rechthebbende(n) op die/dat voorwerp(en) was/waren en wie dat/die voorwerp(en) voorhanden had(den), terwijl hij wist dat dat/die voorwerp(en) - middelijk of onmiddellijk- afkomstig was uit enig misdrijf (oplichting) en (een) voorwerp(en) (telkens) heeft verworven, voorhanden gehad, overgedragen en omgezet, te weten door 
      - (een gedeelte van) dat geld over te (laten) boeken van bankrekeningnummer [nummer] op naam staand van [naam bedrijf] naar een betaalrekeningnummer [nummer] t.n.v. [verdachte] en een spaarrekeningnummer [nummer] t.n.v. [verdachte] en/of 
      - (een gedeelte van) dat geld aan te wenden voor het betalen van vakantiereizen en een personenauto en garagerekeningen en huur en CJIB boetes en meer gerechtsdeurwaarderskantoren en consumptiegoederen en (andere) doeleinden terwijl hij wist dat bovenomschreven voorwerp -onmiddellijk of middellijk - afkomstig was uit enig misdrijf (oplichting).
    
    
    Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard, zodat deze daarvan behoort te worden vrijgesproken.
    
    
    Strafbaarheid van het bewezenverklaarde
    
    
      het onder 1 bewezen verklaarde levert op:
      valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.
    
    
    
      het onder 2 bewezen verklaarde levert op:
      oplichting, meermalen gepleegd.
    
    
    
      het onder 3 bewezen verklaarde levert op:
      van het plegen van witwassen een gewoonte maken.
    
      
    
    Strafbaarheid van de verdachte
    
    Verdachte is strafbaar aangezien geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die verdachte niet strafbaar zou doen zijn.
    
    
    Oplegging van straf en/of maatregel
    
    De hierna te melden strafoplegging is in overeenstemming met de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan, mede gelet op de persoon van verdachte, zoals van een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting is gebleken.
    
    Verdachte heeft zijn werkgever, de gemeente Duiven, op slinkse wijze opgelicht. Niet alleen heeft verdachte daardoor het vertrouwen dat zijn werkgever in hem had beschaamd, ook heeft hij het openbaar bestuur in diskrediet gebracht. De oplichtingspraktijken hebben de gemeenschap bovendien veel geld gekost. De ernst van de feiten rechtvaardigen in beginsel de oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Het hof zal daar echter van afzien. Daarbij is in aanmerking genomen dat verdachte zijn baan bij de gemeente is kwijtgeraakt, dat het huis van verdachte zal worden verkocht en de opbrengst ervan aan de gemeente zal worden betaald en dat hij blijkens het uittreksel justitiële documentatie van 9 juli 2012 niet eerder met justitie in aanraking is geweest. Voorts zijn de door verdachte gepleegde feiten enkele jaren geleden gepleegd, een factor waar het hof eveneens rekening mee zal houden. Ter terechtzitting van het hof is gebleken dat verdachte een nieuwe betaalde baan kan krijgen, mits hij niet wordt veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Tevens is gebleken dat verdachte een betalingsregeling met de gemeente Duiven heeft getroffen teneinde het door de oplichting en valsheid in geschrifte verkregen geld aan de gemeente terug te betalen. De nieuwe baan stelt verdachte in staat om per maand meer aan de gemeente af te lossen dan thans, op basis van een uitkering, het geval is. Het hof acht daarom, mede en vooral gelet op het maatschappelijk belang, oplegging van een voorwaardelijke gevangenisstraf en een taakstraf, bestaande uit een werkstraf, beide van de hierna aan te geven duur, passend en geboden. Daarnaast legt het hof deze combinatie van straffen op om de ernst van de bewezenverklaarde feiten tot uitdrukking te brengen. De voorwaardelijke gevangenisstraf acht het hof van belang om verdachte er in de toekomst van te weerhouden opnieuw strafbare feiten te begaan. 
    
    
      Verbeurdverklaring
      De hierna te noemen inbeslaggenomen en nog niet teruggegeven voorwerpen behoren aan veroordeelde toe. Zij zullen worden verbeurd verklaard aangezien zij geheel of grotendeels door middel van het  onder 1, 2 en 3 tenlastgelegde en bewezenverklaarde zijn verkregen.
      Het hof heeft hierbij rekening gehouden met de draagkracht van verdachte.
    
    
    Toepasselijke wettelijke voorschriften
    
    Het hof heeft gelet op de artikelen 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 33, 33a, 57, 225, 326 en 420ter van het Wetboek van Strafrecht.
    
    Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij golden ten tijde van het bewezenverklaarde.
    
     
    BESLISSING
    
    Het hof:
    
    Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
    
    Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1, 2 en 3 ten laste gelegde heeft begaan.
    
    Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.
    
    Verklaart het onder 1, 2 en 3 bewezen verklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.
    
    Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 (twaalf) maanden.
    
    Bepaalt dat de gevangenisstraf niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten omdat de verdachte zich voor het einde van een proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.
    
    Veroordeelt de verdachte tot een werkstraf voor de duur van 240 (tweehonderdveertig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 120 (honderdtwintig) dagen hechtenis.
    
    Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde werkstraf in mindering zal worden gebracht, volgens de maatstaf van twee uren werkstraf per in voorarrest doorgebrachte dag, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.
    
    
      Verklaart verbeurd de in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerpen, te weten:
      - 1 STK Televisie (Plasmascherm), LG serienr. 5OPC1RR, incl. bijbehorende af standsbediening; 
      - 1 STK Stereocombinatie SONY DAV-SB DVD theatre system mci 4 boxen en suf w. enz.; - 1 STK Overige persoon.goed.allereen TV meubel; 
      - 1 STK Bank 2 zits een 2 zits donkergrijze zitbank; 
      - 1 STK Bank 3 zits een 3 zits donkergrijze zitbank;
      - 1 STK Bank, hocker een poef; 
      - 1 STK Tafel, een salontafel;
      - 4 STK Kussen, sier, 4 sierkussens, 2 x grijs en 2 x wit;
      - 1 STK Kachel, allesbrander en afvoerpijp;
      - 1 STK Tuintafel, graniet, incl. 2 granieten kolommen/onderstel; 
      - 4 STK Tuinstoel, kunststof, 4 kunststof gevlochten tuinstoelen;
      - 1 STK Stoel, 1 zits, een zitsdonkergrijze stoel.
    
    
     
    
    
      Aldus gewezen door
      mr G. Oldekamp, voorzitter,
      mr E. van der Herberg en mr M.A.F. Cools-Weebers, raadsheren,
      in tegenwoordigheid van mr G.J.B. van Weegen, griffier,
      en op 23 augustus 2012 ter openbare terechtzitting uitgesproken.
      mr M.A.F. Cools-Weebers is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.