ECLI:NL:CBB:2001:AB1022, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 22-03-2001, AWB 01/106
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-03-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

De president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
      No.AWB 01/106						22 maart 2001
      	12500
    
    
    
    
    Uitspraak op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak van:
    
    
      A, te B, verzoeker, 
      tegen
      Burgemeester en Wethouders van Den Haag, te Den Haag, verweerders, 
      gemachtigden: M. Caffin en mr A. Imanse, werkzaam bij verweerders,
    
    
    
    
    
    
      1.	De procedure
      Bij besluit van 31 januari 2001 hebben verweerders de door hen aan verzoeker op 
      29 december 1999, met toepassing van artikel 6, eerste lid, van de Winkeltijdenwet 1996 
      (hierna: de Wet), verleende ontheffing van het verbod om op zondag een winkel voor het 
      publiek geopend te hebben, ingetrokken.
      Tegen dit besluit heeft verzoeker bij brief van 5 februari 2001 een bezwaarschrift bij 
      verweerders ingediend.
      Op 8 februari 2001 heeft de president van het College van verzoeker een verzoekschrift 
      ontvangen, waarbij hem is verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
      Op 27 februari 2001 hebben verweerders schriftelijk op het verzoek tot het treffen van een 
      voorlopige voorziening gereageerd.
      De president heeft het verzoek om voorlopige voorziening behandeld ter zitting van 
      15 maart 2001, waar partijen, verweerders bij monde van hun gemachtigden en verzoeker 
      bij monde van zijn echtgenote C, hun standpunten nader hebben toegelicht.
      2.	De grondslag van het geschil
      2.1	De Winkeltijdenwet 1996 (hierna: de Wet) luidt - voor zover hier van belang - als volgt:
      "	Art. 2.- 1. Het is verboden een winkel voor het publiek geopend te hebben:
      			a. op zondag;
      			(.)
            Art. 6. - 1. Indien de eigenaar of de beheerder van een winkel tot een 
                              kerkgenootschap behoort, dat de wekelijkse rustdag op een andere 
                              dag dan de zondag houdt, of te goeder trouw verklaart een                 
                              godsdienstige overtuiging te bezitten welke vordert, dat de 
                              wekelijkse rustdag op een andere dag dan de zondag wordt
                              gehouden, verlenen burgemeester en wethouders op zijn verzoeker 
                              ontheffing van het verbod van artikel 2, eerste lid, onder a.
              2. Aan de ontheffing wordt het voorschrift verbonden dat de winkel op 
                  die andere dag gesloten dient te zijn. 
    
    
    
      De ingevolge de Wet vastgestelde Verordening Winkeltijden gemeente Den Haag 2000 
      (hierna: de Verordening) luidt, voor zover hier van belang:
    
    
    
      "	Artikel 10
        	Intrekken of wijzigen van de ontheffing.
        	Het college van burgemeesters en wethouders kan een ontheffing intrekken of 
      wijzigen indien:
      	(.)
      	d. de aan de ontheffing verbonden voorschriften en beperkingen niet zijn of 
          worden nagekomen." 	 
    
    
    
      Bij circulaire van 19 januari 1999 hebben verweerders aangegeven welk beleid zij voeren 
      bij de handhaving van de winkeltijden. Die circulaire luidt, voor zover hier van belang, als 
      volgt: 
    
    
    
      "	A.	De openingstijden voor alle winkels
       	Alle Haagse winkels mogen dagelijks, maar NIET op zon- en feestdagen, open 
      zijn van 06.00 tot 22.00 uur. Op deze algemene regel zijn de volgende 
       	uitzonderingen mogelijk:
    
    
     	B. (.)
    
    
       	C. Uitzonderingen per winkel, waarvoor de gemeente apart toestemming moet 
           geven 
       	-   ontheffing op religieuze grondslag.
    
    
    
      	Als de zondag voor een ondernemer geen religieuze rustdag is, kan de 
      	ondernemer toestemming vragen om op zondag van 10.00 tot 22.00 uur open te 
         zijn; de winkel moet dan elke vrijdag - als religieuze rustdag - gesloten zijn, 
      en ook op de dagen die voor de ondernemer in kwestie een religieuze feestdag 
      zijn. 
    
    
       (.)
    
    
      	D. Handhaving winkeltijden
      	Bij handhaving van de winkeltijden gaat het om controle op de naleving van de 
      	voorschriften. Tegen het overtreden van deze voorschriften zal als volgt 
      worden opgetreden:
    
    
    	(.)
               
    
      	Sancties bij overtreding van religieuze ontheffingen (intrekking van de 
      ontheffing):
    
    
    
      	a.	Na een keer verbaliseren door de politie volgt direct een schriftelijke 
       		voorwaarschuwing met de mededeling, dat een besluit wordt genomen tot 
      		intrekking van de verkregen toestemming om op zondag geopend te zijn.
      	(.)
    
    
    
      2.2	Bij de beoordeling van het verzoek om voorlopige voorziening gaat de president uit van de 
      volgende feiten en omstandigheden.
      - Verzoeker exploiteert aan de D te B een winkel/ bakkerij.
      - Verzoeker heeft op 29 december 1999 op grond van artikel 6, eerste lid van de Wet,  
      ontheffing verzocht van de verplichting om, in verband met het bepaalde in artikel 2, 
      eerste lid onder a van de Wet, de door hem ge‰xploiteerde winkel/bakkerij op zondag 
      gesloten te houden. Verzoeker heeft daarbij schriftelijk een verklaring afgelegd. 
      Daarin heeft verzoeker onder meer het volgende verklaard:
    
    
    
      "	A. 	Hij verklaart te goeder trouw tot een kerkgenootschap te behoren dan wel     
           een godsdienstige overtuiging te bezitten, welke vordert dat de wekelijkse  
           rustdag op een andere dag dan de zondag wordt gehouden.
      B. 	Hij verklaart de winkel:
           1. op VRIJDAG de gehele dag en avond voor het publiek gesloten te 
                houden;
    
    
    (.)
    
    
       C.	 Hij verklaart akkoord te gaan dat de ontheffing door of namens 
            burgemeester en wethouders wordt ingetrokken, indien uit ambtelijk 
            onderzoek blijkt dat het onder punt B.1 genoemde niet wordt nageleefd."
    
    
    
      - Op 29 december 1999 hebben verweerders verzoeker, op grond van het bepaalde in 
      artikel 6, eerste lid van de Wet, de gevraagde ontheffing verleend. Daarbij werd aan 
      de ontheffing de verplichting verbonden om de winkel op vrijdag gesloten te houden.
      - Op vrijdag 21 april 2000 heeft de politie Haaglanden in D te B een aantal 
      constateringen gedaan. Van deze constateringen heeft de politie Haaglanden op 21 
      juli 2000 proces-verbaal opgemaakt. In dit proces-verbaal staat onder meer het 
      volgende vermeld:
      "	Tijdens een fietssurveillance op vrijdag 21 april 2000, omstreeks 11.35 uur,  
      bevonden wij, verbalisanten, ons op D te B. 
      Toen wij, verbalisanten, langs bakkerij/winkel E fietsten, constateerden 
      wij, dat er in het winkel gedeelte van de bakkerij twee mannen achter de 
      toonbank stonden en dat er een man bezig was met het bakken van pizza's. 
      Voor de toonbank stonden twee mensen.
    
    
    
      Wij, verbalisanten, zijn naar het winkelgedeelte toegelopen en zagen dat de 
      winkeldeur open stond. Wij, verbalisanten, zijn de winkel binnengegaan en 
      zagen dat er twee klanten in de winkel stonden. Wij, verbalisanten, zagen dat 
      deze klanten diverse levensmiddelen kochten en dat er werd afgerekend met 
      een wettig betaalmiddel. Vervolgens zagen wij, verbalisanten, dat de klanten, 
      in bezit van deze levensmiddelen, de winkel verlieten.
      (.)"
    
    
    
      - Bij brief van 3 juli 2000 hebben verweerders aan verzoeker kenbaar gemaakt dat zij, 
      verweerders, naar aanleiding van de constatering door de gemeente op 30 juni 2000 
      dat verzoeker op die datum bedoelde winkel via de goedereningang voor het publiek 
      had geopend, voornemens zijn bij een volgende overtreding door verzoeker van het 
      voorschrift verbonden aan de aan hem verleende ontheffing, voornoemde ontheffing 
      in te trekken. In die brief is verzoeker tevens de gelegenheid geboden op dit 
      voornemen te reageren. Verzoeker heeft van die gelegenheid geen gebruik gemaakt.
    
    
    
    
    
      - Op vrijdag 26 januari 2001 heeft de politie Haaglanden in D te B opnieuw een aantal 
      constateringen gedaan. Van deze constateringen is proces-verbaal opgemaakt. In dit 
      proces-verbaal staat onder meer het volgende vermeld:
    
    
    
      " Op vrijdag 26 januari 2001, omstreeks 09.50 uur, bevond ik mij, verbalisant, in 
      uniform gekleed, op D te B. Ik, verbalisant, zag dat de deur van de bakkerij F, 
      D, op slot zat en dat er in het winkelgedeelte niet verlicht was. 
        Wel zag ik dat er op de ramen van het winkelgedeelte condens zat. Ik, 
      verbalisant, ben naar de zij ingang van de bakkerij gelopen. Deze zij ingang zit 
      in de G te B. Ik, verbalisant, zag dat er licht brandde. Tevens rook ik, 
      verbalisant, een geur welke ik herkende als zijnde die van vers gebakken brood. 
      Ik, verbalisant, heb diverse malen op de winkeldeur geklopt. Ik, verbalisant zag 
      dat een man de winkeldeur voor mij open deed. Ik. Verbalisant, vroeg wie de 
      man was en wat hij aan het doen was. De man deelde mij, verbalisant, mede dat 
      hij de eigenaar van het pand was en dat hij brood aan het bakken was. Hij 
      deelde mij mede dat het brood dat ze aan het bakken waren voor bestellingen. 
      Tevens deelde hij mij mede dat ze aan het schoonmaken waren. Ik, verbalisant, 
      vroeg de eigenaar of ik in de bakkerij mocht kijken. Samen met de eigenaar 
      ben ik de bakkerij ingelopen. Ik, verbalisant, zag ongeveer vijf stellingen met 
      vers gebakken brood staan. Ik, verbalisant, zag dat de oven aan stond. Ik zag 
      dat er een man een plat met brood uit de oven haalde. Ik zag dat er in totaal vijf 
      mannelijke personen aanwezig waren in de bakkerij."
    
    
    - Vervolgens hebben verweerders het besluit van 31 januari 2001 genomen.
    
    
      3.	Het besluit ten aanzien waarvan het verzoek om voorlopige voorziening is gedaan en 
      het standpunt van verweerders
      Dit besluit houdt, onder meer, het volgende in.
      " Bij brief van 3 juli 2000 hebben wij u meegedeeld, dat wij van plan zijn de u 
      verleende ontheffing van de zondagssluitingsplicht voor uw winkel, gevestigd 
      op het adres D te B in te trekken. Overeenkomstig artikel 4:8 van de Algemene 
      Wet bestuursrecht hebben wij u in de gelegenheid gesteld uw zienswijze 
      hierover binnen tien dagen na dagtekening van de brief mondeling of 
      schriftelijk aan ons kenbaar te maken. U hebt van deze gelegenheid geen 
      gebruik gemaakt. 
    
    
    
    
        Bij controle op vrijdag 26 januari 2001, omstreeks 09.50 uur is door de politie 
      Haaglanden van het handhavingsteam Escamp 3 geconstateerd, dat u op uw 
      religieuze rustdag in de bakkerij eveneens gevestigd op het adres D, brood aan 
      het bakken was voor de verkoop op bestelling. Hiermee handelt u in strijd met 
      de verleende ontheffing. De politie heeft conform het gemeentelijk 
      handhavingsbeleid ter zake, proces verbaal opgemaakt.
    
    
    
        Wij trekken dan ook bij deze de u op 29 december 1999 verleende ontheffing 
      van de zondagssluitingsplicht in. 
    
    
    
        Een en ander betekent, dat uw winkel, gevestigd op het adres D voortaan niet 
      meer op zondag geopend mag zijn. Dit verbod geldt niet voor de zondagen, die 
      ingevolge de Winkeltijdenwet en de Verordening Winkeltijden gemeente Den 
      Haag 2001 zijn vrijgesteld van de zondagssluitingsplicht." 
    
    
    
      In de reactie op het verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening en ter zitting 
      hebben verweerders hieraan onder meer het volgende toegevoegd.
    
    
    
      Alvorens de ontheffing te verlenen is door verweerders op 29 december 1999 aan 
      verzoeker, in aanwezigheid van diens echtgenote, adequate informatie verschaft over de 
      betekenis van en de voorschriften met betrekking tot een ontheffing op grond van 
      religieuze motieven, alsmede over de reguliere winkeltijden en de winkeltijden zoals deze 
      zijn vastgesteld in de Verordening Winkeltijden gemeente Den Haag. Tevens werd 
      verzoeker in dat gesprek ge‹nformeerd over het gemeentelijk handhavingsbeleid 
      winkeltijden, de controle op de naleving en de sancties bij het niet naleven van de 
      voorschriften. Na dit gesprek en na afleggen door verzoeker van de schriftelijke verklaring, 
      werd op 29 december 1999 de gevraagde ontheffing verleend en uitgereikt. Tevens werd 
      aan verzoeker bij die gelegenheid informatie over het handhavingsbeleid winkeltijden 
      gedateerd januari 1999 uitgereikt. 
    
    
    
      Naar aanleiding van telefonische klachten van een collega-winkelier, inhoudende dat 
      verzoeker de winkel zeven dagen per week voor het publiek openstelde en op de vrijdag 
      (de rustdag) verkoopactiviteiten plaatsvonden via de goedereningang aan de G en aldus 
      oneerlijke concurrentie bedreef, hebben verweerders een informatieve brief naar verzoeker 
      toegestuurd, waarin verzoeker werd verzocht om zich hierover nader te verklaren. 
      De echtgenote van verzoeker heeft daarop telefonisch verklaard dat deze klachten niet 
      terecht waren, aangezien op vrijdag schoongemaakt wordt in de winkel/bakkerij. Bij die 
      gelegenheid heeft zij, aldus verweerder, aangeboden om de vrijdag in te ruilen voor 
      maandag of dinsdag. Haar werd toen meegedeeld dat dit niet mogelijk is. 
    
    
    
      Door de gemeente is meermalen geconstateerd dat verzoeker in strijd heeft gehandeld met 
      de voorschriften van de verleende ontheffing. Gelet daarop waren er zelfs al eerdere 
      gelegenheden om de verleende ontheffing in te trekken. Verweerders hebben daarbij ook 
      rekening te houden met de belangen van andere bakkers.
    
    
    
      Verweerders hebben voorts aangevoerd dat, naar blijkt, de religieuze overtuiging van 
      verzoeker hem niet beweegt om zijn winkel op de rustdag - de vrijdag - te sluiten. Het 
      verzoek om ontheffing is derhalve kennelijk niet ingegeven door religieuze, maar door 
      economische motieven. Ook dit levert voldoende grondslag voor intrekking van de 
      ontheffing op.
    
    
    
      4.	Het standpunt van verzoeker
      Verzoeker heeft - samengevat - het volgende aangevoerd.
      Verzoeker is ervan op de hoogte dat de winkel/bakkerij op vrijdag gesloten dient te zijn. 
      Op vrijdag 26 januari 2001 was de winkel/bakkerij echter niet voor publiek geopend. Op 
      vrijdag 26 januari 2001 heeft verzoeker de schoolleiding en de leerlingen van H, op hun 
      verzoek, in zijn bakkerij toegelaten. Uitsluitend om de kinderen te tonen hoe het er in een 
      bakkerij aan toe gaat heeft verzoeker enige soorten brood gebakken. Het brood dat te zien 
      is op de door verzoeker overgelegde kopie‰n van foto's diende daarvoor. Het brood in de 
      andere schappen was van de dag daarvoor, donderdag 25 januari 2001, dat vervolgens aan 
      de leerlingen is meegegeven. Verzoeker heeft ter ondersteuning van zijn stelling een 
      schriftelijke verklaring overgelegd afkomstig van groep 3L en juffrouw Louise van H.
      Verzoeker heeft voorts aangevoerd dat op 26 januari 2001 in de winkel/bakkerij werd 
      schoongemaakt. 
      Verzoeker heeft ontkend dat op voornoemde datum brood voor bestellingen werd 
      gebakken. In het proces-verbaal van 26 januari 2001 staat weliswaar vermeld dat verzoeker 
      verklaard heeft dat hij die dag brood voor bestellingen aan het bakken was, doch dit is niet 
      juist. Verzoeker was geschrokken van de komst van de politie-agenten en was daardoor in 
      de war geraakt en heeft toen verklaard dat het brood voor bestellingen was. 
      Ten aanzien van het gestelde in proces-verbaal van 21 april 2000 heeft verzoeker 
      aangevoerd dat de deur van de winkel slechts was geopend wegens de warmte. Daarbij 
      komt dat verzoeker het winkeltijdenbeleid niet goed heeft begrepen. Verzoeker ging ervan 
      uit dat indien er een koopzondag in het centrum van de gemeente Den Haag is, het hem 
      alsdan is toegestaan om de winkel/bakkerij op vrijdag te openen. 
      Verzoeker heeft ter zitting een handtekeningenlijst van klanten overgelegd, waaruit blijkt 
      dat zij wensen dat de bakkerij op de zondag geopend blijft. 
      Verzoeker heeft de president verzocht de werking van het bestreden besluit op te schorten 
      totdat door verweerders op zijn bezwaarschrift zal zijn beslist. Hij heeft een spoedeisend 
      belang bij de verzochte voorlopige voorziening, aangezien hij startende ondernemer is. Ter 
      zitting is namens verzoeker aangevoerd dat hij uit financieel oogpunt de inkomsten van de 
      zondag niet kan missen. In dit kader is namens verzoeker opgemerkt dat indien de 
      winkel/bakkerij zeven dagen per week is geopend, hij in staat is zijn schulden af te lossen. 
      Bovendien is de zondag uit financieel oogpunt bezien een betere dag dan de vrijdag. 
    
    
    
      5.	De beoordeling van het geschil
      Ingevolge het bepaalde bij artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) juncto 
      artikel 19, eerste lid, van de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie kan, hangende de 
      beslissing op bezwaar en indien van de beslissing daarop beroep bij het College openstaat, 
      de president van het College op verzoek een voorlopige voorziening treffen, indien 
      onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.
      Hieromtrent overweegt de president als volgt. 
      Gelet op hetgeen partijen over en weer hebben gesteld, ziet de president zich in de eerste 
      plaats gesteld voor de, voorlopige, beantwoording van de vraag of verweerders zich terecht 
      op het standpunt hebben gesteld dat verzoeker op vrijdag 21 april 2000 en op 26 januari 
      2001 zijn winkel in strijd met het voorschrift dat aan de hem verleende ontheffing is 
      verbonden en derhalve in strijd met de Winkeltijdenwet voor het publiek geopend heeft 
      gehad.
      De president beantwoordt deze vraag, voorshands, gelet op de inhoud van de tot de stukken 
      behorende en hiervoor in rubriek 2 van de uitspraak ten dele weergegeven processen-
      verbaal, bevestigend. Hetgeen verzoeker heeft aangevoerd levert geen, althans 
      onvoldoende aanleiding op om de inhoud van deze processen-verbaal voor onjuist dan wel 
      onvolledig te houden. De president wil in dit verband op zich zelf wel aannemen dat 
      verzoeker op 26 januari 2001 een groep schoolkinderen heeft ontvangen voor het door hem 
      gestelde doel. De verklaring die hij dienaangaande in het geding heeft gebracht heeft 
      evenwel uitdrukkelijk slechts betrekking op de periode tot 09.00 uur. Dientengevolge is die 
      verklaring niet bij machte om de constateringen van de politie, gedaan om 09.50 uur, op 
      losse schroeven te zetten.
      Verweerders hebben in een en ander, nu dit ook paste in het ter zake gehanteerde 
      handhavingsbeleid, naar voorlopig oordeel, derhalve aanleiding kunnen vinden de door 
      verzoeker verleende ontheffing in te trekken. 
    
    
    
      Het moge zo zijn dat verzoeker in verband met een betere omzet, zoals hij heeft 
      aangevoerd, liever op zondag dan op vrijdag, de winkel zou willen openen, maar dat motief 
      kan hier geen gewicht in de schaal leggen.
      Dienaangaande overweegt de president als volgt. 
      Het in artikel 6, eerste lid, van de Wet gebezigde woord "vordert" weerspiegelt, blijkens de 
      wetsgeschiedenis van dit artikel, de bedoeling van de wetgever dat het hier voor de 
      betrokkene om een godsgebod gaat. Naar het oordeel van de president dient hieruit te 
      worden afgeleid, dat het om een zo dwingende godsdienstige overtuiging moet gaan dat 
      degene die op deze bepaling een beroep doet reeds op de grond van die enkele overtuiging 
      zijn winkel op de voor hem geldende rustdag gesloten houdt. Hiervan is naar het voorlopig 
      oordeel van de president niet gebleken. 
      Het aan een betere omzet op zondag ontleende argument ten betoge dat het verzoek om 
      voorlopige voorziening zou moeten worden ingewilligd, geeft aldus veeleer voedsel aan de 
      ook door verweerders ter zitting geuite gedachte dat verzoeker, achteraf bezien, de 
      betreffende ontheffing wellicht niet zo zeer om religieuze, maar om economische motieven 
      heeft aangevraagd. 
      Gelet op het vorenstaande is de president voorshands, in het licht van hetgeen partijen 
      thans over en weer hebben aangedragen, van oordeel dat het niet aannemelijk is dat in 
      bezwaar of in een eventueel beroep het besluit tot intrekking van de ontheffing geen stand 
      kan houden. Voor een schorsing van het besluit is derhalve geen plaats. Nu de president 
      ook overigens niet is gebleken van feiten of omstandigheden, die meebrengen dat 
      onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, het treffen van enigerlei voorziening 
      vereist, dient het daartoe strekkende verzoek te worden afgewezen.
      De president acht geen termen aanwezig artikel 8:75 van de Awb toe te passen.
    
    
    
    6.	De beslissing
    
    
      De president wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af.
      Aldus gewezen door mr R.R. Winter, president, in tegenwoordigheid van mr I.K. Rapmund, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 22 maart 2001.
    
    
    w.g. R.R. Winter					w.g. I.K. Rapmund