Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2001 (27400 IV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1135-1144

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-04-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 24, pagina 1135-1144

27-03-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27400-IVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2001 (27400 IV)Pagina 1135-1144
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake het aanhouden van voorraden aardolieproducten (Wet voorraadvorming aardolieproducten 2001) (27170)Pagina 1099-1108
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2001 (deel Milieubeheer) (27400 XI)Pagina 1144-1161
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2001 (deel Milieubeheer) (27400 XI)Pagina 1118-1135
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2001 (27400 IV)Pagina 1108-1118
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 1162-1163
Behandeling van de brief van een plaatsvervangend griffier, houdende haar verzoek om ontslag (EK nr. 239)Pagina 1099-1099
Lijst van besluiten (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 1161-1162
Presentie en opening (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 1099-1099

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2001 (27400 IV).De beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! De Arubaanse economie heeft het ook in het afgelopen jaar
goed gedaan. Er is economische groei en de werkloosheid blijft laag. De toeristische
sector blijft de motor van de economische ontwikkeling. Of ICT diversificatiemogelijkheden
biedt, zoals de heer Schuurman vroeg, wordt op dit moment geïnventariseerd.
De Arubaanse regering heeft in dit opzicht een aantal initiatieven genomen;
ik onderzoek op dit moment de mogelijkheden om zowel de Antillen als Aruba
nauwer te betrekken bij initiatieven op het gebied van ICT in Nederland. Tevens
wordt er bezien of Aruba meer gebruik zou kunnen maken van programma's van
de Europese Unie buiten de sectoren die thans vallen onder de LGO-activiteiten
op het gebied van handel en financiële samenwerking.Op basis van de cijfers van de Centrale bank van Aruba is nu zichtbaar
dat er een begrotingstekort van minimaal 54 mln. Arubaanse florijnen is ontstaan
en er wordt voor de eerste drie kwartalen gezamenlijk een tekort van meer
dan 100 mln. becijferd. Dit is een minder positieve ontwikkeling dan men had
gehoopt en ook voor 2001 wordt een verdere toename van de overheidstekorten
niet uitgesloten. Dit is ook een punt van zorg voor de Nederlandse regering,
omdat ik met de Arubaanse regering heb afgesproken dat wij bij een begrotingsevenwicht
in 2001 tot aflossing van de schuld zouden kunnen komen. Ik hoop zeer dat
dit alsnog mogelijk zal blijken, maar ik sluit niet uit dat dit aan Arubaanse
zijde additionele inspanningen zal vergen.Bij de uitvoering van de aanbevelingen in het rapport Calidad zijn er
positieve ontwikkelingen te melden. Er zijn wetsontwerpen bij de staten waarmee
de positie van politieke partijen wordt geregeld. Ik hoop zeer dat de staten
deze politiek belangrijke wetsontwerpen op korte termijn zullen kunnen afhandelen.
Ook een regeling voor de nevenfuncties van politici ligt bij de staten. En
bij de ministerraad is een wetsontwerp in behandeling over de financiering
van politieke partijen. Daarbij is het belangrijk dat zo duidelijk mogelijk
wordt gemaakt, welke giften politieke partijen ontvangen. Daarnaast heeft
de ministerraad een aantal voorstellen ontvangen inzake integriteit van het
openbaar bestuur, zoals landsverordeningen over vrije zones, over toezicht
op trustkantoren, over toezicht op kansspelen en over de in- en uitvoer van
contant geld.Er zijn onlangs op Aruba vraagtekens gezet bij de mogelijke regeringsvoornemens
om een speciale stichting op te richten, een fonds voor investeringen in en
beheer van publieke voorzieningen met de naam FIPA, waarmee de Arubaans regering
een groter bedrag zou kunnen inzetten voor investeringen in de publieke sector
dan wat zij rechtstreeks uit de landsbegroting zou kunnen financieren. De
Arubaanse oppositie vreest dat met dit voorstel het directe toezicht van de
staten op het gebruik van publieke fondsen door middel van een algemene rekenkamer
zou kunnen worden ingeperkt, evenals het budgetrecht van de staten. Ook de
werkgeversorganisatie ATIA heeft aanmerkelijke bedenkingen geuit. Zij heeft
bijvoorbeeld de vraag opgeworpen of er met dit fonds niet het risico zou ontstaan
dat er van een liquiditeitsprobleem een schuldenprobleem wordt gemaakt. Ik
noem dit even omdat deze ontwikkeling ook relevant zou kunnen zijn voor de
verhoudingen binnen het Koninkrijk. Er is immers in het Statuut voorzien dat
de partners in de West met instemming van de Rijksministerraad geld in het
buitenland kunnen lenen. Onderzocht wordt of een en ander in overeenstemming
is met artikel 29 van het Statuut en of dat artikel geheel kan worden gerespecteerd
bij de oprichting van dit fonds. Die discussie is nog in beweging. Ik hoop
dat ik op niet al te lange termijn de Kamers daarover nader uitsluitsel kan
geven als de Arubaanse regering daarover de Staten de nodige voorstellen heeft
gedaan.Dan kom ik op de Nederlandse Antillen. Ik begin met op te merken dat op
de Antillen de afgelopen maanden belangrijke voortgang is geboekt
op weg naar economisch herstel. Het ontslagrecht is versoepeld, kwantitatieve
importbeperkingen zijn opgeheven, er zijn verstrekkende stappen gezet om het
veel te grote ambtelijke apparaat te verkleinen, er is wetgeving met betrekking
tot e-commerce tot stand gekomen die internationaal in positieve zin de aandacht
heeft getrokken, de Deutsche Bank is aangewezen om de privatisering van de
telecommunicatiesector te leiden, er is een aantal hoopvolle inves- teringsprojecten
in de toeristische sector in uitvoering, de bouwsector verwacht een positief
jaar, mede dankzij forse investeringen in de nieuwe energiecentrale BOO en
de raffinaderij, de economie van Sint Maarten vertoont herstel na de orkaan
van een aantal maanden geleden en er is kortgeleden een overlegronde geweest
tussen land en eilanden over de economische prioriteiten. Bovendien heeft
het eilandgebied Curaçao een eigen beleidsnota economische ontwikkeling
vastgesteld. Zowel die overlegronde land-eilanden als de nota van Curaçao
sluit goed aan op de voorlopige bevindingen van de Wereldbank over hoe het
concurrentievermogen van de Antillen kan worden versterkt. Dat zijn positieve
ontwikkelingen.Het IMF verwacht dan ook dat de economische groei in 2002 kan hervatten
en dat hiervan de eerste tekenen in de tweede helft van dit jaar zichtbaar
kunnen worden, uiteraard op voorwaarde dat het herstelprogramma voortgang
vindt en niet tot stilstand komt. Ik begin met het naar voren halen van deze
belangrijke ontwikkelingen, omdat ik anders dan mevrouw Tan in Nederland en
ook op de Antillen niet echt een redeloos, radeloos of reddeloos gebeuren
zich zie aftekenen. Mevrouw Tan zei dat dat in Nederland met inbegrip van
politieke kringen het geval is. Zij zal wellicht willen spreken voor haar
eigen fractie. Maar het Nederlandse kabinet, waar haar partij zo'n belangrijk
deel van uitmaakt, heeft geenszins de houding van moedeloze machteloosheid,
al dan niet ontaardend in een meedogenloze onverschilligheid. Integendeel.
Er wordt goed samengewerkt met de Antilliaanse overheden. Ik heb vorige week
uitvoerig kunnen spreken met de vice-minister-president en minister van economische
zaken, mevrouw Römer, juist over het economisch herstel. Wij hebben afgesproken
dat wij daarover op zeer korte termijn nader zullen spreken om een gezamenlijk
actieprogramma op het terrein van economische samenwerking van de grond te
tillen. Dat actieprogramma wordt op dit moment ambtelijk voorbereid. Ik denk
dat het mogelijk moet zijn om daarover eind april de nodige beslissingen te
nemen.Ondanks de positieve ontwikkelingen, moet ook worden opgemerkt dat zich
de afgelopen tijd op de Antillen begrotingsoverschrijdingen hebben voorgedaan
en sommige hervormingen ook vertraging hebben opgelopen. Ik wijs bijvoorbeeld
op de privatisering. Van de tien bedrijven in handen van het land en van de
19 in handen van het eilandgebied Curaçao is er één of
hooguit twee die efficiënt en met winst opereren. Ik denk dan in het
bijzonder aan Curaçao Drydock. De ALM heeft in de 38 jaar van het bestaan
van die maatschappij twee jaar met winst gedraaid. Met andere woorden: er
is in de sector van de openbare bedrijven nog zeer veel werk te doen. De vertraging
van dat hervormingsbeleid zou slecht zijn voor het economisch herstel. Ik
hoop dan ook dat het tempo snel kan worden hervat. Dat is dan ook de doelstelling
van het overleg dat de Antillen op dit moment voeren met het Internationaal
Monetair Fonds. Dat gaat enerzijds over begrotingstechnische hervormingen
en anderzijds ook over macro-economische hervormingen.Het IMF heeft vastgesteld dat het tekort voor de Antillen voor 2001 naar
verwachting NAf. 225 mln. zal bedragen. Met de Antilliaanse regering is gesproken
over een extra bezuinigingsronde van NAf. 75 mln., zodat het begrotingstekort
voor dit jaar zou kunnen worden teruggebracht tot NAf. 150 mln., dat wil zeggen
het niveau van vorig jaar. Dat is dus aanmerkelijk hoger dan oorspronkelijk
gehoopt. De oorspronkelijke hoop was een tekort van niet meer dan 85 mln.
in dit jaar. Dat zou dus wel eens 150 mln. kunnen worden. De Antilliaanse
regering heeft intussen nog niet alle besluiten genomen over het bijeenbrengen
van die 75 mln. bezuinigingen. Ook moet nog een aantal andere prior actions
worden uitgevoerd voor het IMF bereid is, een vervolgprogramma voor 2001 af
te sluiten en Nederland te adviseren over additionele begrotingssteun. Het
advies over die steun is dus nog niet gegeven. Hoe groot is de kans dat het
akkoord IMF-Antillen alsnog totstandkomt? Mevrouw Römer heeft mij vorige
week gezegd dat zij verwacht dat dat binnen enkele weken mogelijk moet zijn.
Ik hoop dat zeer omdat wij dan als Nederlandse overheid opnieuw een bijdrage
bovenop de reguliere ontwikkelingshulp kunnen leveren.Naar aanleiding van de vragen die daarover zijn gesteld, wil ik kort nog
even schetsen waaruit de Nederlandse hulp op dit moment bestaat.In de eerste plaats heeft Nederland vorig jaar meer dan 150 ambtenaren
en andere experts voor kortere of langere tijd uitgezonden naar de Nederlandse
Antillen. Dat is dus een massieve ondersteuning.In de tweede plaats hoop ik eind volgende maand een aantal Neder- landse
ondernemers te begeleiden, die mede op initiatief van de stichting Vriendschap
Nederland, Nederlandse Antillen en Aruba bereid zijn de nieuwe economische
mogelijkheden op de Antillen te onderzoeken om te komen tot additionele Nederlandse
investeringen. Ik vind dat een zeer positief begin. Ik zal de ondernemers
ter plaatse begeleiden. Daarnaast heeft minister Jorritsma zich bereid verklaard,
bij voldoende voortgang van het herstelbeleid in de herfst harerzijds ook
een bezoek te brengen aan de Antillen. Het gaat dan dus om het mobiliseren
van particuliere investeringen. Uiteraard is de overheid daar niet voor verantwoordelijk,
maar de overheid kan en moet wel faciliterend willen werken.In de derde plaats wordt op dit moment geïnventariseerd welke Nederlandse
economische instrumenten beschikbaar kunnen worden gesteld aan Antilliaanse
bedrijven. Daarbij kan onder andere worden gedacht aan de exportkredietver-
zekering, die wellicht zou kunnen worden opengesteld voor exporten door Antilliaanse
bedrijven naar het buitenland.In de vierde plaats is er – daar is door de heer Lemstra ook al
op gewezen – sprake van door Nederland ingeroepen assistentie van internationale
organisaties, de Wereldbank en IMF, maar ook FIAS en OESO, de Europese Investeringsbank
en Europese Unie. Het is belangrijk dat die steun wordt gegeven.
Het leidt de overheid op de Antillen niet af, maar vervult juist – ik
kan dat vanuit mijn ervaring zeggen – een essentiële en buitengewoon
constructieve rol om te helpen een duidelijke richting voor de economische
ontwikkeling te bepalen. Ik geef een voorbeeld. Op de Nederlandse Antillen,
zeker op Curaçao, is lang discussie geweest over het relatieve belang
van het toerisme. De onmiskenbare, ondubbelzinnige aanbeveling van de Wereldbank
is om het toerisme speerpunt nr. 1 te maken. Ik zie dat die ontwikkeling nu
op het eilandengebied in een stroomversnelling raakt. Dat werkt samen en dat
is positief. Er is zeer veel deskundigheid over economisch herstel bij de
Wereldbank en de andere organisaties. Wij kunnen die nu aftappen ten gunste
van de Antilliaanse overheid, die vervolgens wel zelf de politieke besluiten
moet nemen om met die adviezen iets te doen.In de vijfde plaats heeft Nederland vorig jaar ruim 200 mln. gulden aan
begrotingssteun bijgedragen aan de Nederlandse Antillen. Dat komt bovenop
het reguliere bedrag aan ontwikkelingshulp van ook om en nabij de 200 mln.
gulden. Dat was dus in totaal vorig jaar 400 mln. gulden voor een gemeenschap
van 200.000 mensen om de economie en het economisch herstel een impuls te
geven.Mevrouw Roscam Abbing en de heer Schuurman hebben gevraagd wat daarbij
de rol van het LGO-besluit is. Het bestaande besluit is opnieuw met enige
maanden verlengd om de raad van ministers meer tijd te geven om tot besluitvorming
over te gaan. Het Koninkrijk voert daar een hard gevecht om optimale resultaten
te kunnen boeken. De eerlijkheid gebiedt te erkennen dat Nederland daarvoor
tot dusverre nog geen massieve steun bij de andere 14 lidpartners heeft kunnen
genereren, maar er wel in is geslaagd de argumenten uiteen te zetten die ons
ertoe brengen, te pleiten voor een liberaal handelsregime, voor een adequate
omvang van de financiële steun en voor ruimere openstelling door de Europese
Unie van bestaande EU-programma's voor de Antillen en Aruba. Gedacht kan worden
aan bijvoorbeeld EU-programma's voor het midden- en kleinbedrijf of voor het
stimuleren van de kwaliteit van het onderwijs. Als de Antillen en Aruba en
hun instellingen erbij betrokken kunnen worden, kunnen opnieuw enige deskundigheid
en uitwisseling tot stand gebracht worden.Ik weet niet of de LGO betrokken kan worden bij de Joint Assembly ACP-EU.
Dat hangt ervan af of de Assembly dat wil. Er zijn wel fondsen beschikbaar
voor nauwere contacten tussen de Lomé-partners en de LGO. Ik heb de
indruk dat deze door beide organisaties nog wat onderbenut worden. Wij hebben
dat geïdentificeerd en zullen daarover met de partners nader spreken.Ik hoop op korte termijn overeenstemming te bereiken over een meerjarig
economisch programma met de Nederlandse Antillen als onderdeel van de reguliere
hulp. Het gaat dan om duurzame ontwikkeling, sustainable development in termen
van de Verenigde Naties en het rapport-Brundlandt. Er liggen goede, interessante
voorstellen op tafel, bijvoorbeeld voor het geven van een forse impuls aan
het natuurbeheer op de Nederlandse Antillen en voor het restaureren van monumenten
die voor de toeristische aantrekkelijkheid van de eilanden een concurrentievoordeel
zijn. De Antillen beschikken over unieke natuur en unieke cultuurgoederen
die als internationaal concurrentievoordeel beter kunnen worden benut.Ik hoop zeer dat de heer Lemstra, dit alles tot zich genomen hebbende,
mijn oordeel deelt dat dit niet is ijdelheid en het najagen van wind.Voorzitter! Ik ga vervolgens in op de staatkundige verhoudingen. De dubbele
bestuurslaag werkt economisch nadelig uit en werkt ook stroperigheid en trage
besluitvorming in de hand. Als zodanig is dat ook geïdentificeerd. Het
is van groot belang dat de discussie over de staatkundige toekomst van de
Antillen wordt geënt op de vraag welke staatkundige veranderingen behulpzaam
zijn om praktische problemen binnen land en eilanden op te lossen. De eerste
vraag moet zijn: wat zijn de problemen en in hoeverre kunnen institutionele
wijzigingen helpen, die problemen op te lossen? Dat is een andere benadering
dan dat begonnen wordt met een discussie over de staatkundige structuur als
zodanig. De instrumentele benadering, waarin de inhoudelijke problemen centraal
worden gesteld, wordt nu door de landsregering gevolgd in dialoog met gedeputeerden
van de eilandgebieden. Dat lijkt mij goed. Deze discussie moet snel haar beslag
krijgen. Het zou namelijk goed zijn als veranderingen waarvoor geen wijziging
van het Statuut noodzakelijk is, op korte termijn tot stand kunnen komen.
Immers, niet alle politieke en bestuurlijke vernieuwingen binnen de Antillen
vergen een wijziging van het Statuut. In de praktijk blijkt bijvoorbeeld dat
problemen vanwege de financiële verhoudingen binnen de Antillen moeten
worden opgelost. Het gaat daarbij om de verdeling van gelden tussen de eilanden,
maar ook over de wijze van belastingheffing. Een doorbraak op dat punt zou
een grote bijdrage leveren aan het verbeteren van het bestuur en vergt geen
wijziging van het Statuut.Zo zijn er ook andere mogelijkheden zoals de samenstelling van de Sociaal-economische
raad. Wij spreken over vijf eilandelijke economieën en ik kan mij goed
voorstellen dat ook de sociaal-economische samenwerking tussen werkgevers
en werknemers meer eilandelijk wordt georganiseerd, dus wordt gedecentraliseerd,
zodat er geen vertraging optreedt bij het geven van SER-adviezen aan de landsregering.Bij wijziging van de staatkundige verhoudingen binnen de Antillen moet
de hoofddoelstelling de versterking van het openbaar bestuur zijn. Wijzigingen
die afdoen aan de kwaliteit en de effectiviteit van het openbaar bestuur zijn
de verkeerde weg. Voor Nederland is versterking van deugdelijkheid van het
bestuur dan ook een belangrijk ijkpunt in het overleg dat daarover thans nog
informeel plaatsvindt met alle betrokkenen. Belangrijk is daarbij welke consequenties
het bestuurscollege op Sint Maarten verbindt aan het referendum dat op 23
juni vorig jaar is gehouden. Ik stel vast dat de politici op Sint Maarten,
die de bevolking massaal hebben opgeroepen hun stem uit te brengen, zich negen
maanden na het referendum nog niet hebben uitgesproken over de interpretatie
van de uitslag van het referendum. Zolang het bestuurscollege van Sint Maarten
de uitslag van het eigen referendum nog niet scherp heeft kunnen duiden, is
het voor de Nederlandse regering niet opportuun om een inhoudelijke stelling
in te nemen, zeker niet omdat binnen de Antillen is afgesproken
dat ook de landsregering een belangrijke rol in de discussie zal spelen. Nederland
is graag bereid tot een constructieve dialoog over de staatkundige vernieuwing.
Ik zie deze als een belangrijk instrument om de sociale en economische problemen
op de Antillen te lijf te gaan, maar daarbij dient wel de juiste volgorde
te worden gehanteerd: eerst de direct betrokkenen, te beginnen met Sint Maarten
en de andere eilanden, vervolgens de landsregering en dan gezamenlijk bekijken
of er stappen moeten worden gezet die een wijziging van het Statuut met zich
brengen.Ik wil graag de uitspraak van de gouverneur van de Nederlandse Antillen
in herinnering roepen, de heer Saleh. In een interview eind februari wees
hij erop dat praten over de staatkundige ontwikkeling niet moet leiden tot
het toekennen van minder prioriteit aan de lopende discussies over sociale
en economische hervorming en begrotingshervorming. Hij zei letterlijk: "Hoofdzaak
moeten blijven de financiën en de economie. Daar mogen staatkundige zaken
geen spelbreker in zijn." Nu de gouverneur en de regering van de Nederlandse
Antillen dit standpunt huldigen – eerst de financiële en economische
hervorming en dan de staatkundige – lijkt het mij verstandig dat Nederland
die lijn steunt. Ik spreek daarom de hoop uit dat de discussie over de staatkundige
vernieuwing een impuls krijgt zodra, zoals mevrouw Römer verwacht, een
akkoord tot stand is gekomen tussen de Antillen en het IMF. En dat nog dit
jaar.De heer Schuurman (ChristenUnie):Ik wil graag een vraag stellen over de uitnodiging van het bestuurscollege
van Sint Maarten aan het Nederlandse kabinet. Dat blijkt een loze uitnodiging
te zijn. Daaraan ligt niets ten grondslag; er is geen position paper.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik kan bevestigen dat de uitnodiging bestond uit een beleefde brief, zoals
altijd in het Koninkrijk het geval is, die niet vergezeld ging van enig inhoudelijk
voorstel.Mevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):De volgorde die de staatssecretaris schetst, is volstrekt duidelijk. Ik
ben het daar ook mee eens. Nu gaan wij echter toch een beetje uit van de stellingname
dat direct betrokkenen inderdaad aan de bel trekken en plannen en voorstellen
zullen indienen. Stel dat zij dat niet doen. Blijft Nederland dan afwachten?
De staatssecretaris ziet in een wijziging van het Statuut of in andere door
hem genoemde zaken een mogelijke bijdrage tot het verbeteren van de situatie
daar. Daarom vind ik deze vraag toch relevant.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik zal nog een poging doen om de volgorde zo helder mogelijk te schetsen.
Ik meen dat niets in de weg staat aan spoedige besluitvorming over de staatkundige
wijzigingen die niet noodzaken tot wijziging van het Statuut. Statuutswijziging
is een lange weg. Die vergt een uitvoerige parlementaire behandeling. Daarmee
is veel tijd gemoeid. Hoewel de wonderen de wereld nog niet uit zijn, meen
ik toch dat de Nederlandse regering in haar beleid geen rekening moet houden
met een statuutswijziging die nog dit jaar haar beslag krijgt. De eerste stap
is: doe nu wat kan. Ik verwacht dat het eilandgebied Sint Maarten voor de
zomer een aantal voorstellen zal doen.Ik heb met minister-president Pourier afgesproken dat de Antilliaanse
regering harerzijds het denken ook niet zal stopzetten. Ik heb in januari
in de slotverklaring van mijn overleg met de heer Pourier de afspraak opgenomen
dat de Nederlandse Antillen oplossingsrichtingen laten inventariseren die
voor alle eilanden vooruitgang betekenen. Sint Maarten is één
speler, maar er zijn er meer. De heer Pourier is bereid om daartoe initiatieven
te nemen. Vervolgens is de vraag of dat noopt tot statuutswijziging. Dat zullen
wij alsdan beoordelen.Ik sta open voor een discussie op korte termijn, bijvoorbeeld over belastingherziening,
die door de Wereldbank als een belangrijk knelpunt is geïdentificeerd.
De belastingstructuur op de Antillen is zo complex dat zij tot lage overheidsinkomsten
leidt. Waarom is het tekort dit jaar hoger dan verwacht? Onder andere omdat
de belastingopbrengsten tegenvallen. Ik denk dat de complexiteit van het systeem
daaraan mede debet is. De Wereldbank heeft daarom de interessante gedachte
geopperd om de inkomstenbelastingen ingrijpend te hervormen en te vereenvoudigen
door een soort flat rate systeem in te voeren. Daardoor wordt de gehele belastingheffing
veel eenvoudiger, brengt minder uitvoeringskosten met zich en genereert hoogstwaarschijnlijk
meer opbrengsten. Dat soort praktische stappen zet zoden aan de dijk en kan
veel bestuurlijke spanning tussen land en eilanden wegnemen. Ik kan mij nog
een aantal dingen voorstellen, waarover ik in gesprek ben met de Antilliaanse
regering.Door diverse afgevaardigden, onder andere mevrouw Roscam Abbing en de
heer Schuurman, zijn vragen gesteld over de drugs. Onlangs heeft het Amerikaanse
ministerie van Buitenlandse Zaken het jaarlijkse "International narcotics
control strategy report" uitgebracht, waarin ook wordt ingegaan op de situatie
op de Nederlandse Antillen en Aruba. Beide landen komen niet meer voor op
de Amerikaanse majors list, de lijst van de grootste probleemlanden, zoals
in het verleden wel het geval was. Dat is een stap vooruit. De Amerikaanse
regering spreekt dan ook haar waardering uit aan het adres van de drie betrokken
regeringen, van Aruba, de Nederlandse Antillen en Nederland, die hierbij een
aantal gezamenlijke initiatieven ondernemen. Het State Department noemt de
kustwacht als een belangrijk instrument in de strijd tegen de drugshandel,
de inspanningen van de meldpunten ongebruikelijke transacties en het recherchesamenwerkingsteam,
het RST, dat wordt gekenschetst als dynamisch en effectief.Om die reden heeft de Nederlandse regering de Antilliaanse regering voorgesteld,
in een brief van minister De Vries aan minister Martha, om de samenwerking
op het terrein van de politie en de rechtshandhaving te intensiveren. De heer
Martha is uitgenodigd om zijn gedachten daarover aan ons voor te leggen. Ik
stel overigens vast dat er tot dusverre geen antwoord op die brief is gekomen.Het State Department stelt echter ook vast dat de Antilliaanse politie
onderbezet en inadequaat getraind is. Samen met de Antilliaanse overheid wil
ik graag bezien hoe de samenwerking met Nederland zo kan worden
geïntensiveerd dat de rechtshandhaving op de Nederlandse Antillen en
daarmee ook de strijd tegen de drugs een extra impuls kan worden gegeven.
Ik heb dat in juli vorig jaar aangeboden aan minister-president Pourier, en
opnieuw in januari. Afgesproken is dat minister Martha op mijn aanbod reageert.
Ook bij dat aanbod wacht ik nog op een antwoord.Beide overheden richten hun inspanningen ook op de sociale kant van de
drugsproblematiek. Nederland financiert bijvoorbeeld via het NGO-kanaal projecten
voor drugsverslaafden. In januari heb ik een extra bedrag ter beschikking
gesteld voor uitbreiding van de kliniek Brassami, een kliniek op Curaçao
voor drugsverslaafden die gedwongen worden opgenomen. Dat is een landsaangelegenheid.
Gedwongen opname geschiedt via ondercuratelestelling door de rechter. Door
de overeengekomen uitbreiding van het aantal plaatsen van Brassami die wij
financieren, krijgen vrouwelijke verslaafden meer kans om in deze inrichting
te worden geholpen.De Amerikanen zijn positief over het verdrag inzake de Forward operating
locations dat is getekend en nu voor ratificatie voorligt. Over een aantal
weken vindt de behandeling van het FOL-verdrag plaats aan de overzijde in
de Tweede Kamer. Ik meen te hebben begrepen dat daarbij ook statenleden uit
de Antillen en Aruba aanwezig zullen zijn. Ik denk er goed aan te doen, in
dit stadium in dit huis even naar die behandeling te verwijzen.Voorzitter! Een aantal vragen is gesteld over de jongerenproblemen en
de migratie. Tussen Nederland en de heer Pourier, dus de Antilliaanse regering,
is december vorig jaar overeengekomen dat met ingang van 1 februari op de
Nederlandse Antillen een educatieplicht zou worden ingesteld voor jongeren
van 16 tot en met 25 jaar, waarvan de module inburgering, verplicht deel zal
uitmaken voor die jongeren die hebben aangegeven zich in Nederland te willen
vestigen. Op dit moment ligt in het Antilliaanse kabinet een conceptlandsverordening
educatieplicht voor die na behandeling aan de Staten moet en kan worden aangeboden.
Daarover heeft nog geen finale besluitvorming plaatsgehad binnen de Antilliaanse
regering.Wel heeft besluitvorming plaatsgehad, samen met Nederland, over een aantal
initiatieven om onderwijs en jeugdzorg op de Antillen een forse injectie te
geven. Ik zeg dat mede in antwoord op de vraag van de heer Schuurman en de
heer Lemstra. Voor het urgentieprogramma jeugd en jongeren heeft Nederland
in juni vorig jaar 30 mln. gulden beschikbaar gesteld. Tot dusverre zijn projecten
gestart op het terrein van de naschoolse opvang, het zogenaamde Mas-skoolproject;
leer-werktrajecten, genaamd Educatie springplank en ook opvoedingsondersteuning.
Dat project heet Op stap.Ik verwacht op korte termijn ook positieve besluiten te kunnen nemen over
projectvoorstellen die niet zoals deze drie op Curaçao worden uitgevoerd,
maar op Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius evenals andere projecten die
ook op Curaçao zullen worden uitgevoerd. Bonaire heeft tot op heden
geen financie- ringsverzoeken ingediend, maar ik verwacht die wel op korte
termijn. Ik verwacht in het bijzonder dat wij snel kunnen beslissen over de
educatieve springplank op Sint Maarten en op Curaçao, alsmede over
ambulante hulp voor jonge drugsverslaafden. Dat is belangrijk, omdat Nederland
daarmee laat zien, in goed overleg met de Antilliaanse overheid, de opvang
van jongeren een extra injectie te geven. Met name het programma voor naschoolse
opvang blijkt in een grote behoefte te voorzien. Het betekent dat kinderen
na school extra faciliteiten kunnen worden geboden op het gebied van sport,
cultuur, maar ook huiswerkbegeleiding. De hele samenleving, maar vooral de
kinderen profiteren daarvan.Ik ben bereid, dit programma verder uit te bouwen als daartoe de nodige
voorstellen worden gedaan. Ik denk bijvoorbeeld aan een interessante mogelijkheid,
jongeren in te schakelen bij restauratiewerkzaamheden. In Nederland heeft
de Stichting herstelling interessante ervaringen opgedaan bij de inzet van
werkloze jongeren bij de restauratie van forten rond Amsterdam. Veel Antilliaanse
jongeren hebben daaraan deelgenomen. De ervaringen die daar zijn opgedaan
kunnen een goede basis zijn voor een soortgelijk project op het gebied van
restauratie op de Antillen.Naast het urgentieprogramma heb ik in januari van dit jaar met de regering
van de Antillen een protocol afgesproken om de reguliere onderwijssamenwerking
een nieuwe impuls te geven. Met minister Lamp wil ik komen tot een meerjarenprogramma
voor onderwijsverbetering. Daarvoor is een goede basis gelegd. Beide regeringen
waren daarover positief. Overeengekomen zijn activiteiten om het beroepsonderwijs
en het funderend onderwijs, in het bijzonder het basisonderwijs, een injectie
te geven. Daarbij moet gedacht worden aan activiteiten op het gebied van de
ontwikkeling van kerndoelen en vakleerplannen, leermiddelenontwikkeling, naschoolse
activiteiten en verbetering van de aansluiting op de arbeidsmarkt. In totaal
is daarvoor 21 mln. gulden beschikbaar gesteld.Binnenkort hopen wij daarnaast te kunnen beschikken over een onderzoek
van de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling, de OESO.
De OESO heeft in opdracht van de drie betrokken ministers van Onderwijs een
vergelijkende analyse gemaakt van het onderwijs op de eilanden. De achtergrond
daarvan was om eens door een niet-Nederlandse bril te laten kijken naar de
organisatie en inrichting van het onderwijs op de eilanden. De taalproblematiek
speelt daarbij natuurlijk een belangrijke rol. Daarbij gaat het om de rol
van het Papiaments, het Nederlands, het Engels en in toenemende mate het Spaans.
In OESO-verband is in diverse landen veel ervaring opgedaan met meertalig
onderwijs. Ik zie met belangstelling uit naar de aanbevelingen van de experts
op dit punt. Die aanbevelingen komen op korte termijn. De OESO werkt nu aan
de eindrapportage. Eind mei zal op Sint Maarten een reguliere conferentie
plaatsvinden van de drie onderwijsministers van het Koninkrijk, waar ook de
eindrapportage van de OESO kan worden besproken.Mevrouw Tan en de heer Lemstra hebben gevraagd of niet alleen op het terrein
van het jongerenbeleid, maar meer in den brede de samenwerking met Nederlandse
gemeenten en instanties een extra impuls zou kunnen krijgen. Ik ben dat zeer
met hen eens. Minister Van Boxtel heeft op Curaçao al eens aangeboden
om de in het kader van het Nederlandse grotestedenbeleid opgedane ervaringen
met een integrale aanpak van wijkproblemen beschikbaar te stellen
aan wijkwerkers en bestuurders op de Nederlandse Antillen, in het bijzonder
in de stedelijke gebieden. Wij willen graag een stap verder gaan; minister
Van Boxtel en ik zullen daar binnenkort een initiatief toe nemen. Zoals bekend
hebben enkele Nederlandse gemeenten een meer dan gemiddelde populatie Antillianen.
Wij zouden graag met die gemeenten een veel intensievere uitwisseling van
informatie en ervaringen tot stand brengen: onderling tussen de gemeenten
en het ministerie van BZK, maar ook met de Antillen en Aruba. Tot dusverre
zijn de beide gevolmachtigde ministers bij dat overleg betrokken, maar wij
zouden dit graag willen intensiveren. Ik geef een voorbeeld: het komt regelmatig
voor dat Nederlandse gemeenten delegaties afvaardigen naar de Nederlandse
Antillen om daar informatie en ideeën op te doen om de opvang van de
Antilliaanse populatie in hun gemeenten te verbeteren. Die reizen hebben ongetwijfeld
veel nut, maar zij zouden nog aanzienlijk meer nut kunnen hebben als de voorbereiding
systematisch wordt georganiseerd, als de decentrale betrokkenen – dus
de bestuurders van de gemeenten – ruim van tevoren contact zouden hebben
met het Antillen-huis, het Aruba-huis en het Nederlandse ministerie van BZK,
als zij ter plaatse goed kunnen worden begeleid door de fulltime op de Nederlandse
vertegenwoordiging gevestigde experts en als na afloop een debriefing kan
plaatsvinden met een uitwisseling van informatie, zodat men meer leert van
elkaars ervaringen. Wij zullen daartoe op korte termijn gesprekken aangaan.
Ik denk te mogen zeggen dat deze gedachte intussen ook bij de nodige gemeenten
actief leeft.Mevrouw Tan heeft een opmerking gemaakt over de vermeende bureaucratische
complexiteit bij de goedkeuring van ontwikkelingsprojecten. Ik hecht eraan
om aan te geven dat de snelheid waarmee het ministerie van BZK beslist over
Antilliaanse en Arubaanse projectvoorstellen hoger ligt dan de gemiddelde
snelheid bij de Wereldbank, de EU en, als ik goed ben geïnformeerd, de
reguliere ontwikkelingssamenwerking van Nederland met landen buiten het Koninkrijk.
Daarmee wil niet gezegd zijn dat het niet beter kan; dat kan zeker. Ik heb
daarom het initiatief genomen om samen met de Antilliaanse overheden te bezien
of de Nederlandse ambtenaren die straks projecten moeten goedkeuren, niet
in een eerder stadium bij de voorbereiding kunnen worden betrokken om tijd
te winnen. Die gesprekken verlopen positief. Op deze wijze zijn het Urgentieprogramma
jeugd en jongeren en het Meerjarenprogramma onderwijs voorbereid en op deze
wijze zal de komende weken het Meerjarenprogramma economische samenwerking
worden voorbereid. Ik wil dus voortgaan op die weg, maar ik spreek met klem
tegen dat het feit dat de Nederlandse Antillen dit jaar nog geen economische
groei kennen, te wijten zou zijn aan het optreden van de Nederlandse overheid
in de ontwikkelingssamenwerking. Als ik die suggestie ten onrechte heb gelezen
in het betoog van mevrouw Tan, bied ik daar graag mijn verontschuldigingen
voor aan.Mevrouw Tan heeft gevraagd welke mogelijkheden er zijn om in Nederland
woonachtige Antillianen meer te betrekken bij de ontwikkeling van de Antillen.
Dat is natuurlijk in het kader van de reguliere, zogeheten technische bijstand,
de personele samenwerking, nu al mogelijk. Ik wil dat graag nog een extra
impuls geven. Daarover zijn intussen contacten gaande. Ik wijs er in het voorbij
gaan overigens op dat sommige Antilliaanse bestuurders een ruime ervaring
in Nederland hebben opgedaan. De oud-gezag- hebber van Sint Maarten heeft,
bijvoorbeeld, lange tijd voor de provincie Zuid-Holland gewerkt voordat hij
goede diensten deed op Sint Maarten. Er is dus sprake van een zeker "va et
vient", maar het kan beter.Ik wil niet uitsluitend in dit verband wijzen op de initiatieven van minister
Van Boxtel. Die kijkt samen met de Antilliaanse overheid naar een remigratieproject
voor in Nederland woonachtige Antillianen die op de Antillen zouden willen
werken. De heer Van Boxtel streeft ernaar dat akkoord rond 1 mei te kunnen
sluiten voor een looptijd van drie jaar. Het idee is om een vacaturebank op
de Antillen op te zetten, waarbij Antilliaanse vacatures in Nederland worden
aangeboden via het internet. Op die manier kan er veel meer kruisbestuiving
optreden. Nederland zou dan kunnen voorzien in een zekere financiële
tegemoetkoming. Een en ander zou kunnen worden uitgevoerd door de Sociale
verzekeringsbank.De Nederlandse Antillen staan op een belangrijk punt in hun ontwikkeling.
Het afgelopen jaar is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het economisch
herstel. Dat is voor het eerst in vijftien jaar. Het is voor het eerst dat
een verstrekkend akkoord met het IMF niet alleen tot stand is gekomen, maar
ook wordt uitgevoerd. Het is voor het eerst dat er wezenlijke economische
hervormingen plaatsvinden. Dat is allemaal goed.Ik stel vast dat een en ander ook binnen het Nederlandse bedrijfsleven
begint te leiden tot meer belangstelling voor de Nederlandse Antillen als
investeringsbestemming. Er moeten echter nog essentiële besluiten worden
genomen. Als het vertrouwen, dat de Nederlandse Antillen bezig zijn te herstellen
bij het binnen- landse en buitenlandse bedrijfsleven en bij de eigen bevolking,
wortel wil schieten, vergt dit dat het hervormingsproces dit jaar en ook zeker
nog het volgend jaar wordt doorgezet. Economisch herstel is geen kwestie van
weken, maar van jaren. Nederland is bereid – en heeft dat ook in woord
en daad getoond – de Antilliaanse autoriteiten daarbij omvangrijke steun
te verlenen, maar dan op basis van de spelregels van het Statuut. Die stellen
de eigen verantwoordelijkheid van de Neder- landse Antillen centraal. De Neder-
landse Antillen zijn een parlementaire democratie. De regering is verantwoording
verschuldigd aan de Staten. De Staten worden gekozen door de bevolking. Zo
hoort het ook! Nederland bestuurt niet de Nederlandse Antillen. Wij zijn niet
degenen die daar aan de knoppen zitten. Ons past steun en ons past sympathie
en medewerking. Ons past ook een zekere bescheidenheid. Ik waarschuw tegen
de gedachte, die buiten dit huis soms leeft, dat Den Haag het economisch herstel
op de Antillen kan afdwingen of dat Den Haag het economisch herstel op de
Antillen kan kopen. Beide zijn een illusie. De enige manier waarop sociaal,
economisch en financieel herstel kan beklijven, is als de lokale politiek
het wil. Nederland kan vervolgens helpen. Dat hebben wij gedaan en dat zullen
wij met overtuiging ook het komende jaar doen.De heer Schuurman (ChristenUnie):De staatssecretaris pleit voor bescheidenheid. Mag die ook samengaan met
beslistheid? Waarom kan niet duidelijk worden gezegd dat Nederland, bijvoorbeeld
ten aanzien van staatkundige vernieuwing, verlangt dat men elkaar geen sprookjes
voorhoudt? Dat is met de status aparte van Sint Maarten toch een beetje het
geval.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik ken de heer Schuurman langer dan vandaag. Vandaar ook dat zijn opmerking
mij een beetje verrast. Maanden voor het referendum op Sint Maarten hebben
zowel minister Peper, toenmalig minister van Binnenlandse Zaken, als ikzelf
expliciet aangegeven dat de Nederlandse regering geen heil ziet in een status
aparte van Sint Maarten naar het model van Aruba. Ik heb dat ook kort voor
het referendum nog eens herhaald. Wij hebben daarvoor ook argumenten aangedragen.
De status aparte van Aruba voorziet in een eigen munt, een belangrijk element
van de autonomie van Aruba. Ik acht het in de mondiale monetaire verhoudingen
een gevaarlijke illusie als eilanden met een omvang van 40.000 inwoners denken
geloofwaardig een internationale munt te kunnen invoeren. Aruba heeft een
eigen politiemacht. Het lijkt mij niet in het belang van de internationale
strijd tegen de georganiseerde criminaliteit, in het bijzonder de drugscriminaliteit,
als eilanden met de omvang van Sint Maarten zouden beschikken over een geheel
eigen politiemacht zonder dat die is ingebed in groter internationaal verband.
Daarmee heb ik twee voorbeelden genoemd, maar dat neemt niet weg dat er zeker
mogelijkheden zijn om tegemoet te komen aan de naar mijn gevoel volstrekt
begrijpelijke en gerechtvaardigde wens van eilandgebieden als Sint Maarten
om meer in eigen huis te kunnen beslissen, maar daarvoor zijn dan wel oplossingen
op maat nodig, oplossingen die niet het bestuurlijk vermogen van de eilanden
aantasten, maar juist versterken, oplossingen die good governance bevorderen
en niet in gevaar brengen. Die mogelijkheden zijn er en ik verwacht dat de
discussie in de tweede helft van dit jaar zich daarop zal gaan concentreren.De heer Schuurman (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter! Ik wil dat graag onderstrepen. Natuurlijk wist
ook ik wel dat zowel de staatssecretaris als de minister de status aparte
van Sint Maarten heeft afgewezen. Het gekke is echter dat het daar misschien
wel twintig keer gezegd moet worden voordat het in de discussie doordringt.
Bescheidenheid is goed, maar sommige dingen moet je toch maar vaker zeggen,
zodat het zich ook in de discussie gaat zetten, want men houdt daar elkaar
in zekere zin toch wel een sprookje voor ogen!Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Onderdeel van het mooie maar soms ook wat complexe werk dat
ik de eer heb te mogen verrichten is dat je niet alleen de inhoud van wat
je zegt moet afwegen maar ook de vorm waarin je iets presenteert. Mijn ervaring
is dat boodschappen via de megafoon niet altijd goed worden gehoord en dat
boodschappen via de telefoon of in persoonlijk overleg eerder overkomen. Mijn
opvattingen, die van minister De Vries, die van de Nederlandse regering over
de status aparte zijn zo helder als glas. Wel denk ik dat er op de eilanden
nog grote onduidelijkheid bestaat over de vraag welke institutionele wijzigingen
in het belang van alle vijf zouden zijn. Die discussie heeft nog niet plaatsgevonden
en daar bestaan zeer verschillende ideeën over. Mevrouw Roscam Abbing
citeerde even het artikel van Don Martina dat uitkomt op een soort samenwerkingsverband
en uitmondt in de klap op de vuurpijl, want in zijn slotalinea schrijft de
heer Don Martina dat hij dat ziet als de laatste stap naar volledige onafhankelijkheid.
Waarvan akte, maar dat is niet het geluid dat op unanimiteit op de eilanden
kan rekenen. De heer Martha had laatst ook een interessante opmerking in een
ander artikel, namelijk dat onderwijs misschien wel een koninkrijksverantwoordelijkheid
zou moeten worden. Een interessante gedachte en nieuw, althans in de politieke
context waarin ik de heer Martha ken, maar ook die gedachte is er niet bepaald
een die door massa's van zijn partijgenoten of collega's op andere eilanden
hartelijk wordt omarmd. Die discussie is in volle gang!De voorzitter:Misschien mag ik de staatssecretaris even onderbreken. Het was een korte
vraag en het wordt een wat lang antwoord. Ik had met name gelet op de tijd
graag willen overgaan tot de tweede termijn!Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Ik zou alleen nog willen zeggen dat niet alleen de inhoud
van de Nederlandse boodschap en de toon van belang is, maar ook de timing
en dat ik uw huis het vertrouwen vraag om de regering het juiste moment te
laten kiezen.De voorzitter:Ik had niet de indruk willen wekken dat de staatssecretaris te lang aan
het woord was, integendeel, maar ik kom een beetje klem te zitten met de planning
van hedenavond. Ik wil de leden dan ook oproepen om nog bondiger te zijn in
hun tweede termijn dan zij ongetwijfeld al van plan waren.De heer Lemstra (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik bedank de staatssecretaris voor zijn uitvoerige
beantwoording.Ik ken hem als een uiterst voorzichtig bestuurder. Dat is binnen de relatie
van Nederland met de Antillen ook zeker op zijn plaats. Aan de andere kant
ben ik het wel met de heer Schuurman eens dat het nuttig kan zijn dat Nederland
niet alleen met de armen over elkaar afwacht wat de Antillen, Bonaire of Sint
Maarten zelf voorstellen, maar ook, als goede contractspartner, meedenkt en
meediscussieert. Ik zeg dat vooral, omdat ik denk dat Sint Maarten een heel
duidelijke ambitie koestert. Dat geldt ook voor Bonaire, want dat hebben wij
bij de laatste bijeenkomst over het contactplan duidelijk geproefd. Zo'n ambitie
zoekt een uitweg en men zal dan ook geheid met voorstellen komen over een
status aparte of een bovenwindse dan benedenwindse aanpak.Als men eenmaal met die voorstellen naar buiten is gekomen, is het moeilijk
voor de regering om alsnog te zeggen dat zij dat niet wil of dat die voorstellen
niet verstandig zijn. Het is veel beter om al bij het begin van de rit gezamenlijk
hierover te discussiëren. Als je dat doet, kun je ze nog steeds het overigens
terechte idee geven dat zij het voortouw hebben in deze "pas de deux" over
de staatkundige hervormingen. Het moge duidelijk zijn dat ik
het gevaarlijk vind om af te wachten, tenzij de staatssecretaris en de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in allerlei informele gesprekken
hierover spreken. Ik kan mij overigens voorstellen dat men ons over deze gesprekken,
als die al plaatsvinden, geen kond wil of kan doen.Voorzitter! Ik ben blij dat de staatssecretaris heeft kunnen melden dat
ook volgens mevrouw Römer het IMF-akkoord binnen handbereik is. De staatssecretaris
heeft echter terecht opgemerkt dat wij met twee trajecten te maken hebben.
Het ene traject is de sanering van de financiën, waarvoor, als ik het
goed begrijp, 225 mln. gulden nodig is, waarbij Nederland en de Antillen allebei
de helft van dit bedrag zullen bijdragen. Het andere traject is het economische
herstelprogramma, gericht op "sustainable development" en "long-term" ontwikkelingen.Het is van buitengewoon belang dat het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties binnen dat herstelprogramma heel duidelijk zijn piketpalen
slaat. Het kan namelijk niet zo zijn dat straks een herstelprogramma wordt
aangeboden, waarop wij alleen "ja en amen" mogen zeggen en dat precies aangeeft
hoeveel geld wij moeten dokken. Dit alles onder het motto "wij zien wel waar
het schip strandt". Een dergelijke gang van zaken moeten wij voor zijn, want
als men voor langere tijd het schip op koers wil krijgen, moeten wij gemeenschappelijk
de koers uitzetten. Ik denk dan niet alleen aan gemeenschappelijke financiering,
maar ook aan het gemeenschappelijk ontwikkelen van plannen. Alleen op die
manier kunnen wij elkaar tot steun zijn.Voorzitter: Korthals AltesMevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):Mijnheer de voorzitter! Ik bedank de staatssecretaris voor zijn volledige
beantwoording. Zijn beantwoording noopt mij niet om op dit moment aanvullende
vragen te stellen of om dieper op de gestelde vragen in te gaan. Ik heb wel
de behoefte om de bijdrage van de staatssecretaris kort samen te vatten om
aan te geven wat de staatssecretaris ons in mijn ogen over heeft willen brengen.De staatssecretaris heeft ons willen meegeven dat op termijn nog steeds
alle mogelijkheden benut kunnen worden en dat daarmee wel degelijk een einde
gemaakt kan worden aan de huidige problematiek. Tegelijkertijd hangt een en
ander volgens hem af van de essentiële besluiten die daartoe moeten worden
genomen. In mijn ogen betekent dat – ik hecht eraan om dat te benadrukken –
dat de ontwikkelingen ook anders kunnen uitvallen dan wij verwachten, als
deze essentiële besluiten niet of slechts gedeeltelijk genomen en uitgevoerd
worden. Wij moeten dat onder ogen zien.De staatssecretaris vraagt het vertrouwen om de regering op het juiste
moment te laten kiezen. Ik heb niet de indruk dat de staatssecretaris daarmee
bedoelt dat wij uitsluitend moeten afwachten. Ik ben dan ook geneigd om de
regering dat vertrouwen op dit ogenblik niet te ontzeggen. Ik wens de staatssecretaris
sterkte bij de verdere gang van zaken.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor zijn uitvoerige
antwoord. Het zal duidelijk zijn dat onze inschatting en beleving op een aantal
essentiële punten fundamenteel verschillen. De staatssecretaris heeft
dat in zijn beantwoording tot uitdrukking gebracht door delen te citeren uit
mijn speech in eerste termijn, de tritsjes "redeloos, radeloos, reddeloos"
en "moedeloos, machteloos, meedogenloos". Hij wees erop dat mijn partijgenoten
ook in de regering vertegenwoordigd zijn. Ik deel hem graag mede dat ik voor
mijn speech niet alleen uit mijzelf heb geput, maar ook gevoed ben door partijgeledingen
die zich bezighouden met de problematiek.Binnen de Partij van de Arbeid is er in dit verband sprake van groot medeleven
en grote bezorgdheid. Mijn fractie kijkt met spanning naar de voortgang. Gehoord
de woorden van de staatssecretaris lijkt er een verschil te zijn wat betreft
de "sense of urgency". Ik ontken niet dat de staatssecretaris en zijn ambtenaren
zich hebben ingespannen, maar mijn fractie maakt zich ongerust over de voortgang
van de migratie en het gebrek aan perspectief. Ik ontken ook niet dat er resultaten
worden geboekt. Is de omvang van de resultaten en het tempo waarin die worden
bereikt echter wel van dien aard dat men voldoende vertrouwen heeft om niet
de koffer te pakken en een ticket te kopen? Ik heb overigens van de staatssecretaris
geen antwoord gehad op mijn vraag over de visumplicht.Ook over de kwestie van de tegenvallende inkomsten vanwege bezuinigingen
en minder werkgelegenheid hoor ik graag een nadere toelichting van de staatssecretaris.
Ik heb gevraagd of hij vindt dat er een herstelfonds nodig is met externe
middelen. De staatssecretaris heeft in dat verband verteld over de voort-
gang van zijn overleg met mevrouw Römer en over het herstelactieprogramma.
Ik wens hem uiteraard alle succes toe in de hoop dat het programma totstandkomt.
Is dit evenwel genoeg om de migratie een halt toe te roepen en te keren?Een ander terrein waarop sprake is van een essentieel verschil in analyse
en benadering is het grotestedenbeleid. De staatssecretaris heeft aangegeven
dat hij samen met minister Van Boxtel zal bekijken hoe de ervaringen met het
grotestedenbeleid kunnen worden gebruikt in de wijkaanpak op de Antillen.
Uiteraard verwelkomen wij dat. In onze kringen heersen echter teleurstelling
en scepsis over de effectiviteit van met name de sociale pijler en die wijkgerichte
aanpak. Er is onzekerheid over de resultaten en de effectiviteit met betrekking
tot de sociale cohesie in de achterstandswijken en het vertrouwen dat juist
bij groepen daar tot stand moet worden gebracht.Als de staatssecretaris zegt dat economische herstel niet weken maar jaren
vergt, dan zijn wij dat uiteraard met hem eens. "Bereidheid tot steun binnen
de spelregels van het Statuut", "Nederland bestuurt niet de Antillen", "ons
past bescheidenheid". Vanuit welke grondhouding gaat Nederland dan helpen?
Ik kijk naar wat Nederland presteert op het gebied van het grotestedenbeleid
en naar de rampen in Volendam en Enschede. Wij moeten erkennen dat wij grote
problemen hebben als het gaat over bureaucratie en overregulering. Dat is
niet toegespitst op uitsluitend Koninkrijkszaken. Het is een probleem van
het hele Nederlandse openbare bestuur. Als er een gericht urgentieprogramma
wordt ingezet op de Antillen waarin Nederland en de Antillen samenwerken,
dan is het niet alleen Nederland dat de Antillen helpt. Nederland heeft er
ook wat bij te winnen om pilots in te zetten op een veel kleiner en overzichtelijker
gebied. Gekomen moet worden tot verbeteringen in het overheidsfunctioneren
als het gaat om het tegengaan van bureaucratie en overregulering.Wij onderschrijven de opmerking over samenwerking als het gaat om de relatie
tussen de zeven Nederlandse Antillengemeenten en de Antillen. Wij hebben begrepen
dat het wat vragen heeft opgeroepen dat een van de gemeenten naar de Antillen
is afgereisd om daar afspraken te maken. Als de staatssecretaris zegt dat
van rijkswege meer zal worden gecoördineerd in de voorbereiding en de
debriefing, zal dat alleen maar toe te juichen zijn. Evenzeer geldt dat voor
initiatieven van de staatssecretaris in samenwerking met de minister voor
het grotestedenbeleid als het gaat over remigratieprojecten met vacaturebanken.De heer Schuurman (ChristenUnie):Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor het antwoord.De staatssecretaris vroeg steun van ons voor zijn beleid. Hierover bestaat
geen enkele twijfel. Ik heb begrepen dat economisch herstel prioriteit nr.
1 is en dat staatkundige hervormingen in de zin van status aparte voor welk
eiland dan ook helemaal niet aan de orde zijn. Het is wel van belang te denken
aan instrumentele oplossingen van de bestaande problemen. Wij steunen dat.
Ik heb per interruptie gezegd: niet alleen bescheidenheid maar ook beslistheid.
Ik merkte toen enige irritatie bij de staatssecretaris. Dat is wel gestoeld
op jarenlange ervaring. Ik geef twee voorbeelden. Hij heeft twee keer tegen
ons gezegd: daarover heb ik ze geschreven en een voorstel gedaan, onder andere
om politiesteun te bieden. Hij heeft er nog geen antwoord op teruggekregen.
Het is onbegrijpelijk dat niet per omgaande een bericht wordt gestuurd. Als
mevrouw Römer tegen hem zegt: binnen enkele weken verwacht ik een overeenkomst
tussen de Nederlandse Antillen en het IMF: Nederland kan dan met extra steun
komen, dan denk ik dat het gaat gebeuren. Ik betwijfel of dat binnen enkele
weken gebeurt. Is dat terecht of niet?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Als wij in de toekomst konden kijken dan zouden vele van onze
bekommernissen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Het is bestuurlijk voor
de Nederlandse Antillen geenszins onmogelijk om de additionele bezuinigingen
tot stand te brengen, zoals de heer Pourier heeft aangekondigd. Wel is duidelijk
dat die in de Antilliaanse samenleving de vraag oproepen, waar ze zouden moeten
neerslaan. Er heeft deze week op de Antillen een uitvoerige discussie tussen
mensen uit de gezondheidssector plaatsgevonden. De heer Pourier vroeg daarbij
wat deze sector redelijkerwijze zou kunnen bijdragen, uiteraard zonder de
zorg voor de bevolking in gevaar te brengen, om inefficiënte zaken en
dergelijke uit het systeem te halen. Het antwoord van de betrokkenen had een
hoog "not in my backyard"-gehalte. Daar moet men natuurlijk wel rekening mee
houden, maar ik acht de kans aanzienlijk dat er alsnog een akkoord met het
IMF tot stand komt. Ik hoop ook vurig dat dit zal gebeuren voor de reis van
Nederlandse ondernemers van eind april; dan zou namelijk aan het Nederlandse
bedrijfsleven meteen heel duidelijk worden gemaakt dat de hervormingen op
de Antillen doorgaan, dat ze niet stilgevallen zijn na de eerste operatie.De heer Lemstra roept op tot mee- denken, als minimumvariant. Hij mag
er gewoon van uitgaan dat dit meedenken in de burelen van het ministerie van
Binnenlandse Zaken met krakende intensiteit plaatsvindt, maar er is een verschil
tussen denken en spreken. Het zou contra- productief werken als de Nederlandse
regering al een standpunt bekendmaakte voordat het bestuurscollege van Sint
Maarten een interpretatie aan de uitslag van het eigen referendum zou hebben
gegeven. Dat de bestuurders aldaar negen maanden na het referendum de discussie
daarover nog niet hebben afgerond, behoort tot de verrassingen in het leven,
maar men kan ervan uitgaan dat de Nederlandse regering zeer duidelijke eigen
ideeën heeft. Ik heb niet voor niets verwezen naar het belang dat wij
hechten aan deugdelijkheid van het bestuur. Hierover heeft ook een discussie
plaatsgevonden rondom de eerder gehouden conferenties over de staatkundige
toekomst. Wij hebben daaraan de nodige ideeën overgehouden en wij hebben
ook een aantal nieuwe ideeën ontwikkeld. Wij denken dus mee, maar op
dit moment vooral achter de schermen. Ongetwijfeld zullen wij dat ook daarvoor
doen zodra dat constructief kan uitwerken en processen kan versnellen. Als
ik één les heb geleerd in mijn vorige politieke bestaan in de
Europese Unie, dan is het wel dat je inhoudelijke problemen kunt oplossen
met institutionele wijzigingen en dat die wijzigingen er dan ook wel komen,
maar dat het lang kan duren en weinig oplevert als je begint aan een abstract
debat over institutionele wijzigingen zonder dat die zijn gekoppeld aan concrete,
materiële vooruitgang.Bij de economie hebben wij een zeer duidelijke eigen inbreng. Ik heb al
gewezen op het belang dat Nederland hecht aan de financiering van projecten
op het gebied van natuurontwikkeling en behoud van het culturele erfgoed.
Nederland heeft bijvoorbeeld de aanleg van een megapier op Curaçao
gefinancierd. Die is een geweldig succes en er is nu wellicht sprake van de
aanleg van een tweede pier. Ik ben in beginsel bereid, ook deze mede te financieren,
maar dan moet de lokale overheid wel kiezen of die in Punda of in Otrabanda
moet komen. Dat is een politieke keuze, die heeft men nog niet gemaakt.Hiermee heb ik ook antwoord gegeven op een vraag van mevrouw Roscam Abbing
over het kiezen van het juiste moment. Het is absoluut onze bedoeling om aan
een discussie over de staatkundige structuur deel te nemen zodra het moment
daarvoor is gekomen, dus zodra onze bijdrage versnellend kan werken.Mevrouw Tan heeft gevraagd, met welke grondhouding Nederland de Antillen
gaat helpen. In de afgelopen jaren heeft Nederland dat gedaan en zal dat blijven
doen op basis van verbondenheid, niet alleen politiek, maar ook verbondenheid
van onze bevolkingen, op basis van vriendschap en op basis van zorg. En er
is sprake van een gemeenschappelijke wil om de problemen op de Nederlandse
Antillen op te lossen, en niet primair gebaseerd op het Nederlandse
belang – ik schaam mij daar overigens geenszins voor, want de migratie
levert ook in Nederland problemen op – maar primair op basis van de
staatsrechtelijke en dus ook politieke verbondenheid in het Koninkrijk. Maar
wel, zo zeg ik erbij, met respect voor de parlementaire democratie op de Antillen.Mevrouw Tan (PvdA):Het ging mij erom of in de grondhouding waarmee Nederland Curaçao
uit de economische problemen wil helpen, niet ook een partnershiphouding kan
zitten in de zin van: het is niet alleen de ander die in de problemen zit
en de grote broer die bij wijze van spreken komt helpen, want die grote broer
heeft ook zo zijn problemen waarmee hij in dat traject verder kan worden geholpen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat is zeker het geval. Het gaat de heer Van Boxtel en mij er bepaald
niet alleen om, dat Nederlandse ervaringen aan de Antillen beschikbaar kunnen
worden gesteld. Het gaat juist ook om het omgekeerde. Nederlandse gemeenten
met veel Antillianen in hun bevolking kunnen ongetwijfeld hun voordeel doen
met ervaringen die in wijken als Serafortuna zijn opgedaan. Het gaat mij erom
een leerproces over en weer tot stand te brengen waarvan beide partijen voordeel
kunnen hebben. Maar al het water van de zee wast niet weg dat, zolang de Nederlandse
Antillen, zoals vorig jaar, 400 mln. gulden aan financiële steun van
Nederland nodig hebben, er toch wel sprake is van een aanzienlijke Nederlandse
bijdrage aan de overzijde.Ik sprak van een geest van verbondenheid en vriendschap, maar het is er
ook een van respect voor de eigen afwegingen aan de overzijde. Als de Antilliaanse
Staten bepaalde hervormingen niet wensen, kan Nederland ze niet afdwingen.
Dat is nu eenmaal het effect van de parlementaire democratie aan die zijde.
Dat neemt niet weg dat mijn "sense of urgency" hoog is en dat ik het betreur
dat bijvoorbeeld een investeringsproject van een lokale ondernemer op Curaçao
die in Westpunt een aantal toeristische kamers wil realiseren, op dit moment
op sterk water moet worden geplaatst, omdat het eilandsbestuur van Curaçao
geen erfpachtovereenkomst met de betrokken man wil sluiten. Hoe denkt men
in het bestuurscollege van Curaçao buitenlandse investeerders te kunnen
aantrekken als men zelfs een bestaande lokale investeerder, die tientallen
miljoenen in het eiland heeft geïnvesteerd, niet in de gelegenheid stelt
een eenvoudige erfpachtovereenkomst te sluiten? Mijn "sense of urgency" bij
dat soort zaken is hoog. Maar ik zeg erbij dat ik daarbij uiteraard primair
kijk naar de verantwoordelijkheid van het bestuurscollege en de eilandsraad
van Curaçao.Er is gesproken over de visumplicht. Wij praten op dit moment met de Antillen
over samenwerking, omdat wij het gevoel hebben dat eenzijdige maatregelen
in dit stadium niet het geschikte middel zijn om het gemeenschappelijke vraagstuk
van de migratie effectief aan te pakken. Wij zetten dus in op gemeenschappelijk
beleid en in het bijzonder op economisch herstel op de Antillen, want zonder
dat zal de migratie doorgaan.Mevrouw Tan (PvdA):Is het de inschatting van de staatssecretaris dat met de wijze waarop
het programma nu op koers ligt, de toenemende migratiestromen worden gestuit
of gekeerd? Is er op dit moment genoeg vertrouwen in het perspectief?Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat hangt af van de maatregelen die de komende maanden nog door de Antilliaanse
overheden worden genomen. Op dit moment is dat vertrouwen nog onvoldoende.
Dat vertrouwen moet groeien. U kent de uitdrukking: vertrouwen komt te voet
en gaat te paard. Het is sneller weg dan je het hersteld hebt. De Nederlandse
Antillen hebben een lange bestuurlijke traditie van het inzetten maar niet
doorvoeren van hervormingen; het IMF heeft daar laatst nog op gewezen. Ik
hoop zeer – ik heb ook aanleiding om te verwachten dat dat dit keer
zal gebeuren – dat de Nederlandse Antillen dit keer de hervormingen
wel zullen doorzetten, omdat de wereld niet is blijven stilstaan. Niet alleen
het probleem van de migratie speelt een rol, wat ook voor de Antillen slecht
is omdat het betekent dat veel van de beste mensen het land verlaten, maar
het is ook een feit dat in de rest van de wereld, Afrika, Azië en Latijns
Amerika, veel verder gaande hervormingen hebben plaatsgevonden dan die welke
de Antillen nu overwegen. Men heeft een aanzienlijke achterstand bij het vergroten
van het concurrentievermogen. Gelukkig heeft men die achterstand intussen
geïdentificeerd; de Wereldbank, het IMF en de OESO helpen daarbij. Men
heeft een begin gemaakt met het wegwerken daarvan. Ik noemde al de liberaliserende
maatregelen en het hervormen van de overheidsfinanciën, maar er is nog
een lange weg te gaan. Ik heb er vertrouwen in dat die weg kan worden afgelegd,
omdat de ervaring van andere eilanden in het Caribisch gebied laat zien dat
zelfs zonder massale hulp van het buitenland die hervormingen kunnen slagen.
Landen als Barbados en Trinidad hebben daarvan indrukwekkende voorbeelden
laten zien en dat geldt evenzeer voor landen in Latijns Amerika en Afrika.
Landen waarbij niemand het voor mogelijk had gehouden – ik denk aan
Oeganda – zijn bezig met een forse inhaaloperatie die effect sorteert.
Dat kan ook op de Nederlandse Antillen. Men heeft de capaciteit, het bestuurlijk
vermogen en het politieke leiderschap. Maar het is een zaak van doorzetten
en volhouden. Daarin vindt men de Nederlandse regering aan zijn zijde.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt van 19.40 uur tot 21.10 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-1135-1144.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl