ECLI:NL:RBARN:2009:BI1225, Rechtbank Arnhem, 20-03-2009, 580124 CV Expl. 08-8269
Rechtbank Arnhem — Uitspraak 
Datum: 2009-03-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: In artikel 6:248 lid 2 BW is neergelegd dat een tussen partijen afgesproken regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. In dit geval moet het boetebeding in de overeenkomst tussen partijen, met toepassing van het genoemde wetsartikel, buiten toepassing blijven. Il Deco is zich onvoldoende bewust geweest van het beding, bovendien heeft Balans bij Il Deco het gerechtvaardigd vertrouwen gewekt dat zij de boete niet meer zou incasseren.

Vonnis
    
    
    RECHTBANK ARNHEM
    
    Sector kanton
    
    Locatie Nijmegen
    
    
    
      zaakgegevens	580124 \ CV EXPL  08-8269 \ 365 EB
      uitspraak van	20 maart 2009
    
    
    Vonnis
    
    in de zaak van
    
    
      de besloten vennootschap Balans Juridisch Advies B.V.
      gevestigd te Zwaag, gemeente Hoorn
      eisende partij
    
    
    gemachtigde mr. O.J. Boeder
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap Il Deco Tapijt en Projecten B.V.
      gevestigd te Nijmegen
      gedaagde partij
    
    
    gemachtigde mr. A.J.H. Rutten
    
    Partijen worden hierna Balans en Il Deco genoemd.
    
    1.	De procedure
    
    
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	de dagvaarding van 29 oktober 2008 met producties
      -	de conclusie van antwoord 
      -	de conclusie van repliek met een productie
      -	de conclusie van dupliek met een productie.
      2.	 De feiten
    
    
    
      2.1.	Balans exploiteert een onderneming die onder meer is gericht op het bieden van 
      juridische ondersteuning aan ondernemers en het opstellen van algemene voorwaarden ten behoeve van ondernemers.
    
    
    
      2.2.	Op of omstreeks 10 juli 2007 hebben Balans en Il Deco een overeenkomst 
      gesloten, getiteld ‘vaststellingsovereenkomst’ (hierna de ‘overeenkomst’). De overeenkomst bevat, voor zover van belang, de volgende tekst:
      	“(…) Dhr. [A] (…) Verklaart hierbij een concept voorstel Algemene Voorwaarden 
      voor Il Deco gedurende 7 (zeven) werkdagen ter bestudering in ontvangst te hebben genomen. Indien door u geen opdracht verstrekt wordt tot deponeren, verplicht u zich hiermede alle bescheiden, eigendom van Balans Juridisch Advies aangetekend aan ons te retourneren.
    
    
    Ondergetekende verklaart deze Algemene Voorwaarden niet te kopiëren, distribueren of te deponeren op straffe van een direct opeisbare boete van € 3.000,00 (zegge: drieduizend euro). Tevens roept Balans Juridisch Advies de boeteclausule in, indien het voorstel concept Algemene Voorwaarden niet aangetekend binnen de gestelde termijn retour is ontvangen. (…)”
    
    
      In de eerste alinea is de tekst ‘7 (zeven)’ doorgestreept. Met de hand is onderaan de tweede alinea bijgeschreven: ‘3 weken ik bel rond 27-7’.
      De overeenkomst is ondertekend door de heer [A] namens Il Deco en door mevrouw [B] namens Balans.
    
    
    2.3.	Op 16 juli en op 12 augustus 2008 heeft Balans telefonisch contact opgenomen met Il Deco met de vraag of het concept algemene voorwaarden voldoende was. Op 13 augustus 2008 heeft Balans een bezoek gebracht aan Il Deco. Il Deco heeft te kennen gegeven meer tijd nodig te hebben om het concept met haar accountant te bespreken.
    	
    2.4.	Op 11 september 2008 heeft Balans aan Il Deco geschreven:
    
    
      	“(…) Hierbij herinneren wij u aan de termijn dat u het concept Algemene Voorwaarden ter 
      bestudering in ontvangst heeft genomen. De termijn waarin u deze mogelijkheid heeft, is inmiddels verstreken. Wij verzoeken u dan ook om tot een beslissing te komen of u gebruik wenst te maken van de Algemene Voorwaarden.
    
    
    
      Uiteraard heeft u, indien u opdracht geeft aan ons, nog steeds de mogelijkheid om eventuele aanpassingen door te geven.
      Indien u geen gebruik wenst te maken van de Algemene Voorwaarden verzoeken wij u het concept aangetekend aan ons te retourneren. Graag vernemen wij dan ook de reden van dit besluit. (…)”	
    
    
    
      2.5.	Bij brief van 23 september 2008 heeft Balans Il Deco, samengevat, geschreven dat Il 
      Deco een boete van € 3.000,00 exclusief btw verschuldigd is omdat zij het concept niet tijdig heeft geretourneerd. Balans heeft Il Deco daarbij de mogelijkheid geboden om alsnog een opdracht tot het opstellen van algemene voorwaarden te verstrekken, om daarmee te voorkomen dat de boete wordt verbeurd.
    
    
    
      2.6.	Op 30 september 2008 heeft Il Deco schriftelijk gereageerd. Zij heeft zich, kort 
      gezegd, op het standpunt gesteld dat haar door Balans een onbepaalde termijn was gegund om het concept aan haar accountant voor te leggen en dat zij reeds daarom zij geen boete verschuldigd is. Zij heeft het concept geretourneerd. Zij heeft Balans geen opdracht verstrekt.
    
    
    
      2.7.	Vervolgens heeft de gemachtigde van Balans Il Deco op 2 en op 7 oktober 2008 gesommeerd de boete, vermeerderd met rente en kosten, te voldoen. Op 10 oktober 2008 heeft de gemachtigde van Il Deco verschuldigdheid van betaling afgewezen.
      3.	De vordering en het verweer
    
    
    
      3.1.	Balans vordert dat de kantonrechter, bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis, 
      Il Deco veroordeelt tot betaling van € 4.216,70, vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 29 oktober 2008 over € 3.570,00, met veroordeling van Il Deco in de proceskosten.
      3.2.	De vordering is opgebouwd uit een hoofdsom van € 3.570,00, buitengerechtelijke 
      incassokosten ter omvang van € 535,00 en rente tot de datum van dagvaarden van € 111,20.
      Ter onderbouwing van haar vorderingen voert Balans aan dat zij met Il Deco is overeengekomen dat Il Deco drie weken de tijd zou hebben om het door Balans aangeleverde concept algemene voorwaarden te bestuderen, op straffe van verbeurte van de in de overeenkomst opgenomen boete van € 3.000,00, welk bedrag volgens Balans moet worden vermeerderd met 19% btw. Il Deco heeft het concept te laat geretourneerd en is daarom de boete verschuldigd. De gevorderde buitengerechtelijke incassokosten baseert Balans, zo begrijpt de kantonrechter, op de aanbevelingen van Rapport Voorwerk II.
    
    
    
      3.3.	Il Deco voert gemotiveerd verweer. Op de stellingen van Balans en van Il Deco wordt hierna, voor zover noodzakelijk, nader ingegaan.
      4.	De beoordeling
    
    
    
      4.1.	Ten aanzien van de inhoud van de overeenkomst overweegt de kantonrechter het 
      volgende. De gedrukte tekst van de overeenkomst is helder. Aan Il Deco wordt een termijn van zeven dagen gegund om het concept te bestuderen. Als Balans het concept niet binnen de afgesproken termijn aangetekend retour heeft ontvangen, moet Il Deco € 3.000,00 boete betalen.
    
    
    
      4.2.	Vast staat dat Balans en Il Deco in overleg hebben besloten de termijn van zeven 
      dagen te laten vervallen. Zij verschillen echter van mening of een nieuwe termijn van drie weken is overeengekomen. De kantonrechter is van oordeel dat voorshands voldoende vaststaat dat dit het geval is. In de overeenkomst is ‘7 (zeven)’ doorgehaald en is met de hand bijgeschreven ‘3 weken ik bel rond 27-7’. Deze toevoeging heeft kennelijk betrekking op de termijn dat Il Deco het concept ter bestudering onder zich mocht houden. Il Deco betwist dat zij de handgeschreven toevoegingen heeft geaccordeerd maar Balans heeft onweersproken gesteld dat de toevoegingen en de handtekening van de heer [A] van 
      Il Deco alle met de zelfde rode pen zijn aangebracht tijdens de bespreking op 10 juli 2008. Waar Il Deco aanvoert dat géén termijn is overeengekomen, kan zij tegenbewijs leveren. Dat is echter niet meer nodig gezien het navolgende.
    
    
    
      4.3.	Anders dan Il Deco voorstaat kan de overeenkomst naar het oordeel van de 
      kantonrechter niet worden gezien als een algemene voorwaarde, reeds omdat Balans en 
      Il Deco een op hun specifieke situatie toegesneden afspraak hebben vastgelegd over de termijn waarbinnen het concept moest worden teruggestuurd. De overeenkomst kan daarom niet op de voet van artikel 6:233a van het Burgerlijk Wetboek (BW) worden vernietigd. In het tweede lid van artikel 6:248 BW is evenwel vastgelegd dat een tussen partijen afgesproken regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. De kantonrechter is van oordeel dat dit het geval is. 
    
    
    
      4.4.	De volgende omstandigheden spelen bij dit oordeel een rol. 
      In de eerste plaats heeft Il Deco onweersproken aangevoerd dat zij telefonisch door Balans is benaderd met de mededeling dat Balans ‘geheel vrijblijvend’ een concept voor algemene voorwaarden voor Il Deco kon opstellen. Een boetebeding verhoudt zich op voorhand slecht met een dergelijke mededeling over vrijblijvendheid, die eigen is aan ‘koude acquisitie’ en waarmee de indruk wordt gewekt dat op de andere partij geen verplichting komt te rusten. Waar verder is gesteld noch gebleken dat Balans in de bespreking met Il Deco op 10 juli 2008 de boete (uitdrukkelijk) aan de orde heeft gesteld moet, mede gezien het vorenstaande, worden aangenomen dat Il Deco zich niet of onvoldoende bewust is geweest van het boetebeding. 
      In de tweede plaats is het volgende van belang. Zoals Il Deco onbetwist heeft aangevoerd is de ‘standaard’ termijn in de overeenkomst verlengd omdat Il Deco het concept met haar accountant wilde bespreken. Dit was ook de reden dat Balans rond 27 juli 2008 nog zou bellen. Balans heeft een paar keer contact met Il Deco opgenomen om te informeren of het concept voldoende was, in ieder geval op 16 juli en op 12 en 13 augustus 2008. Niet gesteld en evenmin gebleken is dat tijdens die contacten – hoewel onbetwist vast staat dat Il Deco Balans toen kenbaar heeft gemaakt dat zij nog niet met haar accountant had gesproken – is gesproken over de termijn(overschrijding) of de boete. Evenmin heeft Balans in haar brief van 11 september 2008 aan Il Deco verwezen naar het boetebeding, zij heeft uitsluitend verzocht ‘om tot een beslissing te komen’. De kantonrechter is van oordeel dat Balans met deze handelwijze bij Il Deco het gerechtvaardigde vertrouwen heeft gewekt dat zij de boete niet (meer) zou incasseren. 
      Ten slotte acht de kantonrechter nog van belang dat het boetebeding in de overeenkomst volgens Balans is opgesteld om te voorkomen dat de algemene voorwaarden door de potentiële opdrachtgever worden gebruikt zonder dat deze voor het gebruik een vergoeding aan Balans betaalt. Vast staat dat Il Deco de voorwaarden heeft teruggestuurd terwijl is gesteld noch gebleken dat zij ze heeft gebruikt. 
    
    
    
      4.6.	De vordering van Balans tot betaling van de boete, rente en buitengerechtelijke kosten zal dan ook worden afgewezen. Balans zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten. Deze worden aan de zijde van Il Deco begroot op 
      € 400,00 voor salaris gemachtigde.
      5.	De beslissing
    
    
    De kantonrechter
    
    5.1.	wijst de vorderingen af,
    
    
      5.2.	veroordeelt Balans in de proceskosten, tot op vandaag aan de zijde van Il Deco 
      begroot op € 400,00 voor salaris gemachtigde,
    
    
    5.3.	verklaart deze veroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
    
    Dit vonnis is gewezen door de kantonrechter mr. B.P.M. Weusten en in het openbaar uitgesproken op 20 maart 2009.