ECLI:NL:RBHAA:2010:BN0880, Rechtbank Haarlem, 09-06-2010, 161759 / HA ZA 09-1363
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2010-06-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Leverancier van computers beroept zich tegenover derde op in haar algemene voorwaarden opgenomen eigendomsvoorbehoud. De leverancier stelt dat zij eigenaar is gebleven van de computers omdat de aanvankelijke betaling van de koopprijs later door stornering ongedaan is gemaakt en de computers onbetaald zijn gebleven. Uit de algemene voorwaarden van de leverancier vloeit bovendien voort dat de verkrijger bevoegd is tot doorverkoop in de normale uitoefening van het bedrijf van onder eigendomsvoorbehoud geleverde computers. Dit betekent dat de leverancier de computers heeft geleverd onder twee opschortende voorwaarden, nl voldoening van de koopprijs en vervreemding aan derden in de normale uitoefening van het bedrijf. Deze voorwaarden zijn alternatief. Nu de voorwaarde van doorverkoop in de normale uitoefening van het bedrijf is vervuld, is de eigendom van de computers overgegaan op de verkrijger. Dit betekent dat de aangesproken derde niet heeft verkregen van een beschikkingsonbevoegde. De rechtbank wijst de vordering af.

vonnis
      RECHTBANK HAARLEM
    
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 161759 / HA ZA 09-1363
    
    Vonnis van 30 juni 2010
    
    in de zaak van
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      ACTEBIS COMPUTERS B.V.,
      gevestigd te Nieuwegein,
      eiseres in conventie,
      advocaat mr. J.B.R. Regouw,
    
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      GOEDKOOPSTE.NU B.V.,
      gevestigd te Haarlem,
      gedaagde in conventie,
      advocaat mr. A.G. Moeijes.
    
    
    
    Partijen zullen hierna Actebis en Goedkoopste.nu genoemd worden.
     
    
      1.	De procedure
      1.1.	Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	het tussenvonnis van 1 april 2009
      -	het proces-verbaal van comparitie van 18 maart 2010.
    
    
    1.2.	Ten slotte is vonnis bepaald.
    
    
      2.	De feiten
      2.1.	Actebis is een groothandel in computerapparatuur en –accessoires.
    
    
    2.2	In april en mei 2009 heeft Actebis in totaal 157 computers (‘notebooks’) van het merk Toshiba verkocht en geleverd aan Flexible Trading B.V. (hierna: “Flexible Trading”). 80 van deze computers van het type L300 1G7 heeft Actebis aan Flexible Trading verkocht voor een prijs van EUR 339,- per stuk exclusief BTW.  Actebis had de betreffende computers zelf van Toshiba gekocht voor een prijs van EUR 299,- per stuk exclusief BTW.
    
    2.3	Op de overeenkomst(en) tussen Actebis en Flexible Trading waren de door Actebis gehanteerde Algemene Verkoop-, Leverings- en Betalingsvoorwaarden (hierna “de Algemene Voorwaarden”) van toepassing. De tekst van de Algemene Voorwaarden is door Goedkoopste.nu overgelegd als productie 1. De Algemene Voorwaarden bepalen – voorzover hier relevant:
    
    Artikel 7 BETALING/VERZUIM
    
    7.4 Wanneer de afnemer ten behoeve van de betaling van Actebis’ facturen een incassomachtiging heeft afgegeven en een geïncasseerd bedrag wordt gestorneerd, is de afnemer gehouden het betrokken factuurbedrag terstond op andere wijze aan Actebis te voldoen.
    
    (…)
    
    
      7.6 Actebis is in de in 7.4 genoemde gevallen gerechtigd (…):
      a. de overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbonden te verklaren door een daartoe strekkende schriftelijke mededeling aan de afnemer en/of
      b. enig door de afnemer aan Actebis verschuldigd bedrag terstond in zijn geheel op te eisen en/of
      c. het op grond van art 8 gevestigde eigendomsvoorbehoud in te roepen.
    
    
    
      Artikel 8 EIGENDOMSOVERDRACHT, VERLENING/OVERDRACHT VAN RECHTEN
      8.1 Aan de afnemer geleverde goederen/zaken blijven eigendom van Actebis en eventueel te verlenen danwel over te dragen rechten blijven aan Actebis voorbehouden, zolang de afnemer niet volledig de tegenprestatie heeft geleverd die hij uit hoofde van de met Actebis aangegane overeenkomst tot levering van zaken of tot dienstverlening (in verband daarmee) verschuldigd is. Niettemin zal de afnemer dergelijke zaken verder mogen verkopen, doch uitsluitend voor zover dat in het kader van de normale uitoefening van diens bedrijf gebruikelijk is.
    
    
    2.4	Betaling door Flexible Trading heeft plaats gevonden op 6 en 12 mei 2009 door middel van een aan Actebis verleende automatische incassovolmacht. Nadat Actebis de computers aan Flexible Trading had geleverd, heeft Flexible Trading de eerder gedane betalingen gestorneerd binnen de daarvoor geldende termijn waardoor de door Actebis ontvangen koopprijs op respectievelijk 13 en 14 mei 2009 is teruggeboekt naar de bankrekening van Flexible Trading.
    
    2.5	Actebis heeft geen betaling kunnen verkrijgen van haar vordering op Flexible Trading. Op 7 juli 2009 is Flexible Trading in staat van faillissement geraakt.
    
    2.6	Goedkoopste.nu exploiteert een webwinkel die voornamelijk is gericht op de verkoop van televisie- en audioapparatuur. Op 7 mei 2009 heeft Goedkoopste.nu de onder 2.2 bedoelde 80 computers van het merk Toshiba, type L300 1G7, gekocht en geleverd gekregen. Op 8 mei 2009 heeft Goedkoopste.nu de partij computers voor een bedrag van EUR 21.200,- exclusief BTW (EUR 25.228,- inclusief BTW) doorverkocht aan IT-Trader B.V., een inkoper voor IT-producten.
    
    2.7	Bij brief van haar advocaat van 17 juli 2009 heeft Actebis Goedkoopste.nu aansprakelijk gesteld op grond van onrechtmatig handelen en heeft zij Goedkoopste.nu verzocht om binnen 10 dagen de door haar geleden schade ten bedrage van EUR 27.120,- te vergoeden.
    
    
      3.	Het geschil
      3.1.	Actebis vordert   samengevat - veroordeling van Goedkoopste.nu tot 
      primair:
      betaling van EUR 27.120,-, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 6 mei 2009 plus 
      EUR 2.500,- vermeerderd met wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding, en
      subdidiair:
      betaling van EUR 27.120,-, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 6 mei 2009,
    
    
    beide met veroordeling van Goedkoopste.nu in de proceskosten.
    
    3.2.	Goedkoopste.nu voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
    
    
      4.	De beoordeling
      4.1.	 Actebis stelt primair dat Goedkoopste.nu niet te goeder trouw heeft gehandeld toen zij de computers kocht en vervolgens meteen weer doorverkocht aan een ander en aldus onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld en schadeplichtig is geworden. Actebis stelt dat de hierdoor door haar geleden schade bestaat uit de waarde van de betreffende computers, daaronder begrepen de marge die Actebis heeft moeten derven doordat de computers inmiddels aan derden zijn doorverkocht. De geleden schade beloopt een bedrag van (80 maal EUR 339,- =) EUR 27.120. Daarnaast vordert Actebis vergoeding van door haar gemaakte buitengerechtelijke kosten tot een bedrag van EUR 2.500,-.
    
    
    4.2	Subsidiair -indien en voorzover komt vast te staan dat Goedkoopste.nu te goeder trouw is geweest bij de doorverkoop van de computers- stelt Actebis dat Goedkoopste.nu ongerechtvaardigd is verrijkt tot een bedrag van EUR 27.120,-.
    
    4.3	Goedkoopste.nu voert als primair verweer dat zij de computers heeft verkregen van een beschikkingsbevoegde. Uit de stellingen van Actebis volgt -zo stelt Goedkoopste.nu- dat zij de aanvankelijke betaling van de koopprijs door Flexible Trading tijdig heeft ontvangen. Aldus is het eigendomsvoorbehoud komen te vervallen. De latere stornering van de koopsom door Flexible Trading heeft niet tot gevolg dat het eigendomsvoorbehoud is herleefd. Aldus is de eigendom van de computers onvoorwaardelijk overgegaan op Flexible Trading. Bovendien was Flexible Trading op grond van artikel 8.1 van de Algemene Voorwaarden bevoegd tot doorverkoop van de computers. Door de vervreemding van de computers door Flexible Trading in de normale uitoefening van haar bedrijf, is het eigendomsvoorbehoud vervallen. De computers zijn door [A] aan Goedkoopste.nu aangeboden en door Telecom Emporium Group Purmerend B.V. (hierna: “TEGP”) aan haar geleverd en gefactureerd en dus niet door Flexible Trading. Gesteld noch gebleken is dat TEGP niet bevoegd was tot vervreemding van de computers, aldus Goedkoopste.nu. 
    
    4.4	Subsidiair - voorzover komt vast te staan dat Goedkoopste.nu de computers geleverd heeft gekregen van een beschikkingsonbevoegde -  heeft de overdracht van de computers geldig plaats gevonden op grond van artikel 3:86 lid 1 BW, nu Goedkoopste.nu bij de verkrijging ervan anders dan om niet te goeder trouw was, aldus Goedkoopste.nu.
    
    4.5	Goedkoopste.nu betwist tenslotte dat zij ongerechtvaardigd is verrijkt door de doorverkoop van de computers aan IT Trading. Goedkoopste.nu heeft de computers gekocht voor een bedrag van EUR 17.815,13 exclusief BTW. Vervolgens heeft zij ze doorverkocht voor een bedrag van EUR 21.200,-. Goedkoopste.nu is derhalve hooguit verrijkt tot het bedrag van de transactiewinst ad EUR 3.384,87. Deze verrijking is niet ongerechtvaardigd nu zij voortvloeide uit een reguliere handelstransactie, aldus nog steeds Goedkoopste.nu.
    
    
      4.6	De rechtbank oordeelt als volgt.
      Nu partijen het erover eens zijn dat op de overeenkomst(en) tussen Actebis en Flexible Trading de Algemene Voorwaarden van toepassing waren, zal de rechtbank de toepasselijkheid ervan tot uitgangspunt nemen. Uit artikel 8.1 van de Algemene Voorwaarden volgt dat Flexible Trading bevoegd was tot verkoop aan derden van onder eigendomsvoorbehoud geleverde computers, voorzover dit plaatsvond in de normale uitoefening van haar bedrijf. Niet alleen Flexible Trading had belang bij doorverkoop aan derden, maar ook Actebis aangezien Flexible Trading door de ontvangst van de koopprijs mogelijk in staat zou worden gesteld om de door haar aan Actebis verschuldigde koopprijs te betalen. Dat een beroep op deze bepaling naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, kan dan ook niet worden gevolgd.
    
    
    4.7	Dit betekent dat de overdracht van de computers door Actebis aan Flexible Trading niet alleen heeft plaatsgevonden onder de opschortende voorwaarde van voldoening van de koopprijs maar tevens onder de opschortende voorwaarde dat Flexible Trading de computers in de normale uitoefening van haar bedrijf vervreemdt aan een derde. Uit de tekst van artikel 8.1 van de Algemene Voorwaarden volgt dat deze voorwaarden alternatief zijn, zodat de vervulling van één van beide voorwaarden de eigendom kon doen overgaan op Flexible Trading. 
    
    
      4.8	Tussen partijen staat vast dat Flexible Trading de computers heeft doorverkocht aan een derde. Actebis heeft gesteld dat de verkoop door Flexible Trading niet heeft plaatsgevonden binnen de normale uitoefening van haar bedrijf, omdat Flexible Trading zich zou hebben schuldig gemaakt aan heling en verduistering. Uit het voorgaande volgt dat Flexible Trading op grond van artikel 8.1 bevoegd was tot doorverkoop. Van heling of verduistering is derhalve geen sprake. Er is voor het overige niet gesteld of gebleken dat de doorverkoop van de computers anders heeft plaats gevonden dan in de normale uitoefening van het bedrijf van Flexible Trading. Aldus heeft de doorverkoop door Flexible Trading aan een derde ertoe geleid dat de eigendom van de door Actebis geleverde computers onvoorwaardelijk is overgegaan op Flexible Trading en tegelijkertijd van Flexible Trading op de derde aan wie Flexible Trading de computers heeft doorverkocht. 
      Niet is gebleken op welke datum de doorverkoop door Flexible Trading aan een derde heeft plaats gevonden. Dit moet in ieder geval vóór 7 mei 2009 zijn geweest, omdat vaststaat dat Goedkoopste.nu op deze datum de betreffende computers heeft gekocht en geleverd heeft gekregen.
    
    
    4.9	Nu één van de beide overeengekomen alternatieve voorwaarden in vervulling is gegaan doordat Flexible Trading de computers heeft doorverkocht aan een derde, kan in het midden blijven of het eigendomsvoorbehoud al dan niet teniet is gegaan door de later gestorneerde betalingen door Flexible Trading nu zowel de volledige betaling als de latere stornering door Flexible Trading hebben plaats gevonden ná de doorverkoop van deze computers door Flexible Trading aan een derde.
    
    4.10	Uit het voorgaande volgt dat geen sprake is van onrechtmatig handelen van Goedkoopste.nu, nu niet is gebleken dat Goedkoopste.nu de computers heeft verkregen van een beschikkingsonbevoegde. De rechtbank zal daarom de primaire vordering afwijzen.
    
    4.11	Ook de subsidiaire vordering van Actebis stuit af op het voorgaande. Niet is gebleken dat Goedkoopste.nu heeft verkregen van een beschikkingsonbevoegde. Voorts blijkt uit de door Goedkoopste.nu als productie 1 overgelegde factuur en uit haar stellingen dat zij de computers heeft gekocht en doorverkocht in het kader van een reguliere handelstransactie. De hiermee door Goedkoopste.nu gegenereerde transactiewinst kan niet worden aangemerkt als ongerechtvaardigde verrijking. Ook de subsidiaire vordering zal daarom worden afgewezen.
    
    
      4.12	Actebis zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Goedkoopste.nu worden begroot op:
      - betaald vast recht	EUR	650,00
      - salaris advocaat		1.158,00 (2,0 punten × tarief EUR 579,00)
      Totaal	EUR 	1.808,00
    
    
    
      5.	De beslissing
      De rechtbank
    
    
    5.1.	wijst de vorderingen af,
    
    5.2.	veroordeelt Actebis in de proceskosten, aan de zijde van Goedkoopste.nu tot op heden begroot op EUR 1.808,00,
    
    5.3.	verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. M.P.J. Ruijpers, mr. J.E. van Praag en mr. A.J. van der Meer en in het openbaar uitgesproken op 30 juni 2010.?