ECLI:NL:RBZUT:2009:BK5111, Rechtbank Zutphen, 02-12-2009, 103861 - HA ZA 09-791
Rechtbank Zutphen — Uitspraak 
Datum: 2009-12-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Eiser eist vernietiging van overeenkomst aandelenkoop wegens bedrog of dwaling. De rechter wijst de vorderingen af. Aandelentransactie; bedrog; dwaling; non-conformiteit.

RECHTBANK ZUTPHEN
    
    Sector Civiel – Afdeling Handel
    
    zaaknummer / rolnummer: 103861 / HA ZA 09-791
    
    
    Vonnis van 2 december 2009
    
    in de zaak van
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      NAPA B.V.,
      gevestigd te Vught,
      eiseres,
      advocaat mr. R.H. van Muijen te ‘s Hertogenbosch,
    
    
    tegen
    
    
      1.	de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      [gedaagde A] B.V. EXPLOITATIEMAATSCHAPPIJ,
      gevestigd te Doetinchem,
      2.	[gedaagde B],
      wonende te Hengelo, gemeente Bronckhorst,
      gedaagden,
      advocaat mr. F.G. Verstraaten te Apeldoorn.
    
    
    
    Partijen zullen hierna Napa, gedaagden gezamenlijk [gedaagden c.s.] en gedaagden ieder afzonderlijk [gedaagde A] en [gedaagde B] genoemd worden.
     
    
      1.	De procedure
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	het tussenvonnis van 19 augustus 2009
      -	de akte aanvulling grondslag (van eis)
      -	het proces-verbaal van comparitie van 16 oktober 2009.
    
    
    
      2.	De feiten
      2.1.	[gedaagde A] hield 55% van de aandelen in een vennootschap naar Tsjechisch recht, DOX International s.r.o. De overige 45% werden gehouden door Hardick Agenturen B.V., een vennootschap van de heer [naam bestuurder DOX]. [naam bestuurder DOX] was bestuurder van DOX s.r.o. 
      [naam bestuurder NAPA], bestuurder van Napa, was tot oktober 2004 of maart 2005 bestuurder van DOX s.r.o. [naam bestuurder NAPA] was geïnteresseerd in de aandelen van DOX s.r.o.. [naam bestuurder DOX] heeft hem meegedeeld dat [gedaagde A] de aandelen wel wilde verkopen. [naam bestuurder DOX] heeft aan Napa een balans van 31 maart 2008 van DOX s.r.o. verstrekt.
    
    
    
    2.2.	Op 11 augustus 2008 heeft Napa van [gedaagde A] 55% van de aandelen gekocht die [gedaagde A] hield in DOX s.r.o. voor een bedrag van € 37.500,00. De overeenkomst werd namens [gedaagde A] ondertekend door [gedaagde B], die via Ropa Beheer B.V. en Paluma Beheer B.V. (indirect) bestuurder is van [gedaagde A]. 
    
    
      2.3.	De koopovereenkomst houdt onder meer het navolgende in:
      “(…) Beide partijen komen verder overeen dat alle eventuele verantwoordelijkheden en/of aanspraken die niet het gevolg zijn van de normale bedrijfsvoering en die hun oorsprong vinden voor 11-8-2008 met eventuele gevolgen na 11-8-2008 voor rekening van de verkopende partij zijn (…)” 
    
    
    2.4. 	DOX s.r.o. is op 25 november 2008 in staat van faillissement verklaard. 
    
    
      3.	De vordering
      3.1.	Napa vordert dat de rechtbank [gedaagde A] en [gedaagde B] hoofdelijk veroordeelt tot betaling van een bedrag van € 37.500,00, vermeerderd met de buitengerechtelijke incassokosten groot € 781,00 en de wettelijke rente over genoemde bedragen vanaf 9 juni 2009 tot aan de dag der algehele voldoening, kosten rechtens. Tevens vordert zij (aanvullend), voor het geval dat de overeenkomst niet is vernietigd dan wel wordt ontbonden dat de rechtbank bij vonnis voor recht verklaart dat [gedaagde A] de schulden van DOX s.r.o. welke hun oorsprong vinden voor 11 augustus 2008 voor haar rekening neemt.
    
    
    3.2.	Napa legt aan haar vordering de vaststaande feiten en de navolgende stellingen ten grondslag. De hoogte van de koopprijs is bepaald op basis van de tussentijdse balans van DOX s.r.o., gedateerd 31 maart 2008. Napa heeft deze van [naam bestuurder DOX] ontvangen. [gedaagde B] heeft in het gesprek op 11 augustus 2008 gezegd dat die balans een getrouw beeld gaf van de financiële toestand van de vennootschap, met dien verstande dat er een geringe achterstand was in de nakoming van een aantal betalingsverplichtingen op het gebied van loonbelasting en dergelijke. Verder was tussen partijen in confesso dat de in de balans opgenomen voorraden van € 700.000,00 in werkelijkheid een waarde vertegenwoordigden van circa € 200.000,00. 
    
    3.3.	[naam bestuurder NAPA] is na de koop met [naam bestuurder DOX] naar Tsjechië gegaan en daar stelde hij vast dat DOX s.r.o. kampte met ernstige financiële problemen. Een onderzoek van de boeken bracht onder meer aan het licht dat sprake was van aanzienlijke verplichtingen tegenover het personeel en daarnaast bleek dat de verhuurder van het pand de huur had opgezegd. Verder was beslag gelegd en was de toegang tot de productiefaciliteit verzegeld. 
    
    3.3.	[gedaagde A] en haar bestuurder [gedaagde B] hebben aan Napa informatie verschaft die feitelijk onjuist was. De onjuiste mededelingen zijn met geen ander doel gedaan dan Napa te bewegen de koopovereenkomst aan te gaan tegen een zo hoog mogelijke prijs. Daarnaast hebben [gedaagde A] en [gedaagde B] feiten verzwegen die cruciaal waren voor de hoogte van de koopprijs. Subsidiair is sprake van dwaling en van causaal verband tussen de dwaling en het tot stand komen van de overeenkomst. Voor zover de overeenkomst in stand zou blijven wenst Napa aanvullend te vorderen dat voor recht wordt verklaard dat [gedaagde A] gehouden is de schulden van DOX s.r.o. op zich te nemen welke hun oosprong vonden voor 11 augustus 2008. Ook beroept zij zich op non-conformiteit nu zij niet heeft gekregen wat zij op grond van de overeenkomst mocht verwachten.
     
    
      4.	Het verweer
      4.1.	[gedaagden c.s.] concludeert dat de rechtbank bij vonnis, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, Napa in haar vorderingen niet-ontvankelijk verklaart dan wel haar deze ontzegt, met veroordeling van Napa in de kosten van de procedure.
    
    
    4.2.	[gedaagden c.s.] voert in de eerste plaats aan dat [gedaagde B] de overeenkomst heeft ondertekend als (indirect) bestuurder van [gedaagde A]. Hij heeft de overeenkomst niet namens zichzelf gesloten, zodat hij ten onrechte is gedagvaard. 
    
    4.3.	Verder stelt [gedaagde A] dat Napa uit eigen beweging naar [gedaagde B] van [gedaagde A] is gekomen met de vraag of zij de aandelen die [gedaagde A] in DOX s.r.o. hield kon kopen. [naam bestuurder NAPA] van Napa had op 11 augustus 2008 tijdens de bespreking met [gedaagde A] de balans van DOX s.r.o. per 31 maart 2008 bij zich. [gedaagde A] had die balans ook. Zij kon echter niet meer informatie verschaffen over DOX s.r.o. dan hetgeen [naam bestuurder DOX], als bestuurder van DOX s.r.o. al aan Napa had meegedeeld. Wel heeft [gedaagde A] aan Napa meegedeeld dat er betalingsproblemen waren met betrekking tot belastingen en sociale premies. De koopprijs is niet bepaald op basis van de balans van 31 maart 2008. Deze vermeldt immers een eigen vermogen van meer dan € 675.000,00 zodat de waarde van 55% van de aandelen op papier € 370.000,00 bedroeg. Een koopsom van € 37.500,00 is daarmee niet in lijn, aldus [gedaagde A]. 
    
    4.4.	Napa heeft eerst na de koop en voor de levering van de aandelen onderzoek gedaan naar toestand van DOX s.r.o. en zij bleek reeds 11 dagen na het sluiten van de koopovereenkomst in staat een balans daarvan te produceren waaruit talrijke problemen blijken. Napa had, nadat zij van [gedaagde A] had vernomen dat er problemen waren met betaling van belastingen en dergelijke, op onderzoek moeten uitgaan en nu zij dat heeft nagelaten, heeft zij bewust een risico genomen dat voor haar rekening moet blijven. [gedaagde A] betwist dat zij verklaard heeft dat de financiële situatie van DOX s.r.o. praktisch gelijk was aan de balans van 31 maart 2008. Zij kon een dergelijke verklaring ook niet geven omdat zij in het geheel niet op de hoogte was van de situatie. Gelet op het eerste bod van Napa, € 5.000,00, wist Napa dat de aandelen niet veel waard waren en gelet op het feit 55% van de aandelen op papier een waarde vertegenwoordigden van  € 370.000,00 en deze verkocht zijn voor circa 10% van die waarde, had ook [gedaagde A] niet de illusie dat de balans van 31 maart 2008 de werkelijke stand van zaken weergaf. 
    
    5.	De beoordeling
    
    5.1.	Het beroep op niet-ontvankelijkheid van de vordering voor zover tegen [gedaagde B] gericht wordt gehonoreerd: zonder nadere toelichting, die geheel ontbreekt, valt niet in te zien op welke grond [gedaagde B] naast [gedaagde A] hoofdelijk aansprakelijk zou zijn voor het gevorderde.
    
    5.2.	Napa heeft de vernietiging van de overeenkomst ingeroepen wegens bedrog. Voor een geslaagd beroep op bedrog is noodzakelijk dat vast komt te staan dat iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde rechtshandeling beweegt door enige opzettelijk daartoe gedane mededeling of het opzettelijk daartoe verzwijgen van enig feit dat de verzwijger verplicht was mee te delen. (artikel 3:44 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek). Hetgeen Napa heeft aangevoerd is ten enenmale onvoldoende om het beroep op bedrog te schragen. Zij stelt immers niet meer dan dat [gedaagde A] de juistheid van de balans van 31 maart 2008 heeft bevestigd terwijl [gedaagde A] wist, althans behoorde te weten, dat de balans niet kloppend was. Ter onderbouwing van de wetenschap van [gedaagde A] heeft Napa aangevoerd dat [naam bestuurder DOX] in 2008 tweemaal een storting heeft gedaan in het kapitaal van de vennootschap en dat het onwaarschijnlijk is dat [naam bestuurder DOX] [gedaagde B] niet tevens gevraagd heeft dergelijke stortingen te doen, zodat [gedaagde B] op de hoogte was van de slechte financiële positie van de vennootschap, maar dit wordt door [gedaagde A] betwist en door Napa niet verder onderbouwd. Uit de als productie 9 in het geding gebrachte bankafschriften blijkt niet meer dan dat [naam] Holding op 22 april 2008 ten name van Hardick Agenturen B.V. een lening heeft verstrekt aan DOX s.r.o. van € 9.000,00 en dat Hardick Agenturen B.V. op 17 juli 2008 een bedrag van € 10.000,00 van aan DOX s.r.o. heeft overgeboekt onder de vermelding van “regarding loan”. 
    
    5.3.	Ook het beroep op dwaling kan Napa niet baten. Zij heeft niet weersproken dat [naam bestuurder NAPA] van Napa tot in 2005 bestuurder was van DOX s.r.o. en dat hij ervan op de hoogte was dat DOX Nederland, een belangrijke afnemer van DOX s.r.o., in maart 2008 in staat van faillissement was verklaard. Verder is Napa door de bestuurder van DOX s.r.o., [naam bestuurder DOX], erop attent gemaakt dat [gedaagde A] haar aandelen wel zou willen verkopen omdat [gedaagde A] geen belang had bij DOX s.r.o. Ook staat vast dat [naam bestuurder NAPA] van Napa ervan op de hoogte was, naar aannemelijk is door zijn contact met [naam bestuurder DOX], dat de waarde van de voorraad lager was dan de € 700.000,00 die in de boeken stond. Nu ook niet in geschil is dat [gedaagde B] tegen [naam bestuurder NAPA] heeft gezegd dat een betalingsregeling was getroffen met de fiscus en dat die regeling moest worden nagekomen, had het op de weg van Napa gelegen om vóór de koop van de aandelen een onderzoek te doen naar de werkelijke toestand van de vennootschap. Gesteld noch gebleken is dat dit in redelijkheid niet mogelijk was nu vast staat dat Napa reeds 11 dagen na de aankoop op de hoogte kwam van de stand van zaken in DOX s.r.o. Indien al sprake is van dwaling, dient deze op grond van alle genoemde omstandigheden voor rekening van Napa te blijven. Het beroep op non-conformiteit faalt om dezelfde redenen.
    
    5.4.	Napa heeft ten slotte een beroep gedaan op de hierboven onder 2.3 weergegeven bepaling in de koopovereenkomst van 11 augustus 2009. Napa verbindt hieraan de aanvullende vordering dat voor recht zal worden verklaard dat [gedaagde A] de schulden van DOX s.r.o. op zich moet nemen. [gedaagde A] heeft bezwaar gemaakt tegen deze aanvulling van de grondslag van eis. Bovendien voert hij aan dat het niet de bedoeling was dat de schulden voor rekening van [gedaagde A] zouden komen. 
    
    5.5.	De aanvullende vordering zal, als volstrekt niet onderbouwd worden afgewezen. DOX s.r.o. is immers in staat van faillissement verklaard zodat zonder nadere toelichting, die echter geheel ontbreekt, niet valt in te zien welk rechtens te respecteren belang Napa bij dit onderdeel van haar vordering heeft. 
    
    
      5.6.	Napa zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. Die kosten zijn:
      vast recht			€    840,00
      salaris advocaat		€ 1.158,00
      Totaal			€ 1.998,00
    
    
    6.	De beslissing
    
    De rechtbank
    
    wijst de vorderingen af
    
    veroordeelt Napa in de proceskosten aan de zijde van [gedaagde A] gevallen, tot op heden begroot op € 1.998,00.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. S.A.M. Vrendenbarg-Elsbeek en in het openbaar uitgesproken op 2 december 2009.