ECLI:NL:RBROT:2013:CA1499, Rechtbank Rotterdam, 30-05-2013, C-10-423476 - KG ZA 13-390
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2013-05-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Vordering tot aanwijzing noodweg, althans tot medewerking aan vestiging van een erfdienstbaarheid in kort geding. Spoedeisend belang. Aanwijzing noodweg afgewezen omdat het ene pand een eigen toegang tot de openbare weg heeft en de insluiting van het andere pand door eiseres wordt bewerkstelligd en zij een mogelijkheid om voor dat pand toegang tot de openbare weg te creëren in eigen hand heeft. Weigering medewerking aan vestiging van erfdienstbaarheid is geen misbruik van recht.

vonnis
      RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
    Team Handel
    
    
    zaaknummer / rolnummer: C/10/423476 / KG ZA 13-390
    
    Vonnis in kort geding van 30 mei 2013
    
    in de zaak van
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      BARCO HOLDING B.V.,
      gevestigd te Numansdorp,
      eiseres,
      advocaat mr. L.A. van Walree- Brascamp te Voorburg,
    
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      TV VASTGOED B.V.,
      gevestigd te Alblasserdam,
      gedaagde,
      advocaat mr. P.E.M. Klein te Rotterdam.
    
    
    
    Partijen zullen hierna Barco en TV Vastgoed genoemd worden.
     
    
    
      1.	De procedure
      1.1.	Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	de dagvaarding d.d. 2 mei 2013, met producties,
      -	de mondelinge behandeling ter openbare zitting van 16 mei 2013,
      -	de ter zitting door partijen overgelegde foto’s,
      -	de pleitnota van Barco,
      -	de pleitnota van TV Vastgoed.
    
    
    1.2.	Ten slotte is vonnis bepaald.
    
    
      2.	De feiten
      2.1.	In 1991 heeft Barco de eigendom verworven van de grond en het bedrijfspand gelegen aan de [straatnaam] 3 te Numansdorp, gemeente Cromstrijen, destijds kadastraal bekend als gemeente Numansdorp sectie F 1299. 
    
    
    2.2.	TV Vastgoed is eigenares van het bedrijfspand gelegen aan de [straatnaam] 9 te Numansdorp, gemeente Cromstrijen, kadastraal bekend als gemeente Numansdsorp, gemeente Cromstrijen, sectie F1296. 
    
    2.3.	Tussen voormelde percelen van Barco enerzijds en het voormelde perceel van TV Vastgoed anderzijds ligt een perceel, kadastraal bekend als Numansdorp, gemeente Cromstrijen, sectie F 1298 (verder: perceel F1298). Perceel F1298 is een (doodlopende) straat en eigendom van TV Vastgoed.
    
    2.4.	Op perceel F1298 is in 1992 een recht van overpad gevestigd ten behoeve van de bedrijfsruimte met onder- en bijgelegen grond, gelegen aan de [straatnaam] 5, kadastraal bekend Numansdorp, gemeente Cromstrijen, sectie F 1297. Dit perceel is, bezien vanaf de [straatnaam], gelegen achter de voormelde percelen van Barco en perceel F1298.
    
    2.5.	In 2004 heeft Barco haar perceel F1299 gesplitst en de achterliggende grond bebouwd. De achterliggende bedrijfshal kreeg nummer 3A. De beide percelen zijn thans kadastraal bekend als gemeente Numansdorp, gemeente Cromstrijen sectie F2485 (verder: perceel F2485) en sectie F2486 (verder: perceel F2486). Het pand met nummer 3 is gelegen op perceel F 2485 en het pand met nummer 3A op perceel F2486.
    
    2.6.	Tussen de zijgevel van vorenbedoelde bedrijfspanden van Barco en perceel F1298 ligt een strook grond van 2,5 meter breed die in gebruik is als trottoir en tot de percelen van Barco behoort. In die zijgevel bevinden zich drie (overhead)deuren. Eén deur behoort tot perceel F2485 en twee deuren behoren tot perceel F2486.
    
    2.7.	TV Vastgoed heeft in 2004, nog voordat het pand op perceel F2486 was gerealiseerd, aan Barco meegedeeld dat zij niet bereid was mee te werken aan de vestiging van een recht van overpad ten laste van perceel F1298.
    
    2.8.	Zowel het pand [straatnaam] 3 (perceel F2485) van Barco als de voormelde percelen van TV Vastgoed staan thans te koop. Barco wil haar bedrijfsactiviteiten voortzetten vanuit het pand [straatnaam] 3A (perceel F2486).
     
    3.	Het geschil
    
    
      3.1.	Barco vordert   samengevat - :
      A.	perceel F1298 als noodweg ten behoeve van de percelen F 2485 en F 2486, [straatnaam] 3 en 3A, aan te wijzen op straffe van een dwangsom;
      B.	TV Vastgoed op straffe van een dwangsom te gebieden ten laste van perceel F1298 en ten nutte van percelen F 2485 en F2486, [straatnaam] 3 en 3A, ongehinderd recht van weg te verlenen en daarbij te gehengen en te gedogen dat de gebruikers van de percelen F 2485 en 2486 vanuit de zijingang [straatnaam] 3 en vanuit [straatnaam] 3A en vanaf de langs deze panden liggende strook grond van 2,5 meter, gebruik maken van perceel F1298,
      C.	TV Vastgoed op straffe van een dwangsom te veroordelen tot medewerking aan het vestigen van een recht van erfdienstbaarheid van overpad ten laste van perceel F1298 ten behoeve van de percelen F 2485 en F 2486;
      D.	een zodanige voorziening te treffen als in deze wenselijk wordt geacht;
      E.	veroordeling van TV Vastgoed in de kosten van deze procedure.
    
    
    3.2.	TV Vastgoed voert verweer. 
    
    3.3.	Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 
    
    
    
      4.	De beoordeling
      4.1.	Barco stelt dat zij spoedeisend belang bij de gevorderde voorzieningen heeft omdat zij een potentiële koper heeft voor het pand [straatnaam] 3 (perceel F2485) die zijn onderneming vanaf augustus 2013 aldaar wil vestigen en dat Barco daarvoor haar bedrijfsactiviteiten dient te verplaatsen naar de achterliggende bedrijfshal (nr. 3A), in welke situatie een uitweg over perceel F1298 noodzakelijk is. Die potentiële koop is tegenover de betwisting van TV Vastgoed niet met stukken onderbouwd en derhalve niet aannemelijk gemaakt. Niet betwist is echter dat Barco doende is het pand [straatnaam] 3 te verkopen en de afwegingen die Barco in het kader daarvan dient te maken, brengen reeds mee dat vereiste spoedeisendheid als bedoeld in artikel 254 lid 1 Rv aanwezig is. 
    
    
    4.2.	Het betoog van TV Vastgoed dat de vorderingen van Barco een (nieuwe) rechtstoestand in het leven roepen en derhalve niet het karakter van voorlopige voorzieningen hebben, wordt niet gevolgd. Het gevorderde is niet onomkeerbaar en indien de bodemrechter tot een ander oordeel komt zal TV Vastgoed jegens Barco aanspraak kunnen maken op vergoeding van de eventuele schade die zij door de voorlopige voorzieningen heeft geleden.
    
    4.3.	Vooropgesteld dient te worden dat een toezegging dat perceel F1298 voor Barco en de haren vrij toegankelijk zou zijn, die volgens Barco in 1991 door de verkopende partij en voormalige eigenaar van perceel F1298 jegens haar is gedaan, TV Vastgoed op generlei wijze bindt en dat die toezegging Barco dan ook niet baat.
    
    noodweg 
    
    4.4.	Voor aanwijzing van een perceel grond tot noodweg is slechts plaats indien de eigenaar van een erf geen behoorlijke toegang tot de openbare weg heeft. Het pand [straatnaam] 3 (perceel F2485) van Barco grenst aan de openbare weg [straatnaam] en heeft daarop ook een eigen uitweg. Dat die uitweg geen behoorlijke toegang tot die openbare weg geeft, is door Barco niet gesteld. Zij stelt slechts dat haar potentiële koper gebruik wil maken van perceel F1298, maar die wens alleen kan een aanwijzing van dat perceel als noodweg niet dragen. 
    
    4.5.	De vordering tot aanwijzing van perceel F1298 als noodweg ten gunste van het pand [straatnaam] 3A (perceel F2846) baseert Barco op de stelling dat dit perceel van de openbare weg is afgesloten. TV Vastgoed heeft dat onder verwijzing naar de onder 2.6 bedoelde strook van 2,5 meter breed betwist en subsidiair aangevoerd dat Barco geen recht heeft op bescherming omdat zij de toestand zelf in het leven heeft geroepen.
    
    4.6.	Het pand [straatnaam] 3A kan vanaf de openbare weg over de strook van 2,5 meter naast dat pand slechts worden bereikt over het deel van die strook dat over perceel F2846 loopt. Aannemelijk is derhalve dat het pand [straatnaam] 3A geen behoorlijke (eigen) toegang tot de openbare weg heeft. De afsluiting van de openbare weg wordt echter door Barco gecreëerd door eerst het perceel F1299 te splitsen zonder in een toegang tot de openbare weg voor perceel F2846 te voorzien, en vervolgens, althans zo wordt beoogd, de eigendom van het aan de openbare weg grenzende deel (perceel F2845) over te dragen. 
    
    4.7.	Bij de aanwijzing van een noodweg moet in beginsel rekening worden gehouden met het belang van het ingesloten erf bij de kortste uitweg en met het belang van de bezwaarde erven om zo weinig mogelijk overlast van de uitweg te ondervinden. Is een erf ingesloten geraakt doordat het gedeelte dat toegang gaf tot de openbare weg door een rechtshandeling een andere eigenaar heeft gekregen, dan komt krachtens artikel 5:57 lid 3 (tweede zin) dit afgescheiden gedeelte het eerst voor de belasting met de noodweg in aanmerking. Deze regel moet aldus worden uitgelegd dat dit aspect een belangrijke rol dient te spelen in de belangenafweging, niet dat het op zichzelf al dadelijk beslissend is. 
    
    4.8.	Barco stelt dat wanneer haar onderneming in pand [straatnaam] 3A wordt gevestigd een noodweg over perceel F1298 nodig is voor het laden en lossen van goederen die per vrachtwagen worden geleverd. Volgens opgave van Barco ter zitting worden eenmaal per dag goederen zoals koelkasten en airco’s geladen en gelost met een gewicht tussen de 20 en 50 kg. Dergelijke goederen kunnen naar voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter ook met een heftruck of ander rollend materieel over de strook van 2,5 meter vanuit het pand [straatnaam] 3A naar een vrachtwagen op de openbare weg worden gebracht danwel daar worden opgehaald. Onvoldoende aannemelijk is derhalve dat het voor een behoorlijke exploitatie van de onderneming van Barco in pand [straatnaam] 3A van wezenlijk belang is dat dit pand per vrachtwagen kan worden bereikt. 
    
    4.9.	Barco heeft het als eigenaar van perceel F2845 vooralsnog in eigen hand om over de strook van 2,5 meter op dat perceel ten gunste van het pand [straatnaam] 3A (perceel F2846) een toegang tot de openbare weg te creëren. Belangen van Barco die zich daartegen verzetten zijn gesteld noch gebleken. De door TV Vastgoed eveneens aangevoerde mogelijkheid om die toegang met constructieve aanpassingen in het pand [straatnaam] 3 te creëren behoeft derhalve geen bespreking.
    
    4.10.	Op grond van het vorenstaande dient de vordering tot aanwijzing van perceel F1298 als noodweg ten gunste van de panden [straatnaam] 3 en 3A (percelen F2485 en F 2486) te worden afgewezen. Hetzelfde geldt voor de bijbehorende vordering om het gebruik van dat perceel te gehengen en gedogen.
    
    erfdienstbaarheid
    
    4.11.	Aan de, volgens opgave van Barco, subsidiair bedoelde vordering tot medewerking aan de vestiging van erfdienstbaarheid, legt Barco ten grondslag dat de weigering van TV Vastgoed om aan Barco het recht van overpad te verlenen misbruik van recht oplevert en onrechtmatig jegens Barco is. TV Vastgoed betwist dat en verzet zich tegen de vestiging van de erfdienstbaarheid in verband met de verzwaring van het gebruik van perceel F1298, haar verplichtingen jegens de gebruikers van het pand aan de [straatnaam] 5 en financiële consequenties.
    
    4.12.	Van misbruik van een bevoegdheid is sprake indien een bevoegdheid wordt uitgeoefend met geen ander doel dan een ander te schaden of met een ander doel dan waarvoor zij is verleend of in geval men, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij de uitoefening en het belang dat daardoor wordt geschaad, naar redelijkheid niet tot die uitoefening kan komen.
    
    4.13.	TV Vastgoed heeft als eigenaar van perceel F1298 een alomvattend recht op dat perceel dat niet aan een doel is gebonden zodat de grond voor misbruik van recht niet gelegen kan zijn in het gebruik van het recht voor een ander doel dan waarvoor het is verleend. Van het toebrengen van schade aan een ander is sprake indien een recht van de ander wordt aangetast of die ander in het genot van een recht wordt gestoord. Door Barco is het één noch het ander gesteld. Derhalve resteert de vraag of, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij de weigering en het belang van Barco dat daardoor wordt geschaad, TV Vastgoed naar redelijkheid niet tot haar weigering kan komen. 
    
    4.14.	Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat niet aannemelijk is dat Barco een recht van overpad nodig heeft om een behoorlijke toegang tot de openbare weg voor de panden [straatnaam] 3 en 3A te krijgen. Voor het overige blijkt uit de stellingen van Barco geen ander belang bij de vestiging van een recht van overpad dan dat de bestaande gebruiksmogelijkheden van haar panden daardoor toenemen en dat het pand [straatnaam] 3 daardoor eenvoudiger verkoopbaar zal zijn. Dit zijn geen belangen die TV Vastgoed zich behoeft aan te trekken, zodat het haar vrij staat haar medewerking aan de vestiging van de gewenste erfdienstbaarheden te weigeren of daaraan voorwaarden te stellen. 
    
    4.15.	Op grond van het vorenstaande wordt de vordering tot medewerking aan vestiging van de erfdienstbaarheid ten gunste van het pand [straatnaam] 3 (perceel F 2485) en het pand [straatnaam] 3A (perceel F2486) afgewezen, zonder dat behoeft te worden ingegaan op de door TV Vastgoed aangevoerde redenen om haar medewerking te weigeren. 
    
    4.16.	Voor het treffen van een andere voorziening bestaat geen aanleiding, zodat de daartoe strekkende vordering eveneens wordt afgewezen. 
    
    
      4.17.	Barco zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van TV Vastgoed worden begroot op:
      - griffierecht	€ 	589,00
      - salaris advocaat		816,00
      Totaal		             €         1.305,00.
    
    
    
    
      5.	De beslissing
      De voorzieningenrechter
    
    
    wijst de vorderingen af,
    
    veroordeelt Barco in de proceskosten, aan de zijde van TV Vastgoed tot op heden begroot op € 1.305,00,
    
    verklaart dit vonnis ten aanzien van de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. E.D. Rentema en in het openbaar uitgesproken op 30 mei 2013.?
    
    2515/2477