ECLI:NL:RBOBR:2013:BZ9189, Rechtbank Oost-Brabant, 02-05-2013, 01/845468-08
Rechtbank Oost-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2013-05-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: De rechtbank verlengt de termijn gedurende welke de terbeschikkinggestelde ter beschikking is gesteld met twee jaar.
        Gronddelict: opzettelijk brand stichten, meermalen gepleegd.

uitspraak
      RECHTBANK OOST-BRABANT
    
     
    Strafrecht
    
    
      Parketnummer: 01/845468-08 
      Uitspraakdatum:  2 mei 2013
    
    
    Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
    
    Beslissing in de zaak van:
    
    
      [terbeschikkinggestelde],
      geboren te [geboorteplaats] op [1964],
      verblijvende in [kliniek]
    
    
    
      Het onderzoek van de zaak.
      Bij vonnis van de rechtbank 's-Hertogenbosch van 24 maart 2009 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beslissing van deze rechtbank van 13 april 2011 met twee jaar verlengd. 
    
    
    De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 4 maart 2013 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van twee jaar. 
    
    
      Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 25 april 2013.
      Hierbij zijn de officier van justitie, de deskundige mevr. (naam deskundige) en de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman gehoord. De terbeschikkinggestelde is telefonisch gehoord, nu hij heeft aangekondigd niet op de zitting te willen verschijnen.
    
    
    
      In het dossier bevinden zich onder andere:
      - het advies van (naam psychiater), psychiater, directeur behandeling, plaatsvervangend hoofd van de inrichting waar betrokkene verblijft en drs. (naam hoofd behandeling/GZ psycholoog), hoofd behandeling/GZ-psycholoog, d.d. 6 februari 2013;
      - de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
      - het persoonsdossier van terbeschikkinggestelde.
    
    
    
      De beoordeling.
      De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van 'opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is (2 x) en opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan levensgevaar voor een ander te duchten is', terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste en het misdrijven betrof, die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. 
    
    
    
      In voornoemd advies van het hoofd van de inrichting is onder meer het navolgende gesteld:
      'Risicoanalyse.
      [terbeschikkinggestelde] is een gemiddeld intelligente man, waarbij er naast PDD-NOS en een persoonlijkheidsstoornis NAO, sprake is van perioden waarin hij last heeft van agorafobie met paniekaanvallen en episodes van somberheid. Er is in zijn leven sprake van periodes van langdurig en excessief alcoholgebruik. Hij vertoont regelmatig oppositioneel gedrag, heeft moeite met de omgang met autoriteiten en een grote behoefte aan autonomie, die haaks staat op zijn mogelijkheden om zich sociaal en maatschappelijk goed staande te houden. Hij is krenkbaar en ervaart snel dat mensen hem afwijzen, niet accepteren of niet serieus nemen. [terbeschikkinggestelde] is geneigd zich langdurig aan te passen aan de wensen van de ander en stelt zich hierin subassertief op. Spanningen stapelen zich als gevolg hiervan op. Tegenslagen en teleurstellingen kunnen uiteindelijk leiden tot grote frustratie en woede. Hij kan dan impulsief worden omdat hij overspoeld wordt door heftige emoties en wordt dan agressief naar anderen of naar zichzelf (...). Brandstichten is niet altijd impulsief gedaan, maar kan ook bewust worden ingezet als inadequate vorm van hulp vragen of als wraak naar personen die hem in zijn ogen kwaad gedaan hebben. (...)
      Bij voldoende structuur in de huidige setting wordt het risico op gewelddadig gedrag binnen de kliniek op korte termijn als matig en op lange termijn op hoog geschat. (...)
      Wanneer [terbeschikkinggestelde] medicatie weigert stijgen risico's snel. (...)
      Bij ontslag heden zouden alle kaders, structuur en ondersteuning wegvallen en wordt het recidiverisico op gewelddadig gedrag op zowel de korte als lange termijn ingeschat als hoog. (...)
      Samenvattende beschrijving m.b.t. het verband tussen stoornis, gevaar, geboden
      behandeling en de prognose.
      (...) Concluderend is er sprake van beperkingen in sociaal functioneren, maatschappelijk functioneren en alcoholmisbruik vanaf respectievelijk kinderleeftijd en als jongvolwassene. Onvoldoende affect- en impulsregulatie komen sterker naar voren naarmate wonen en geld een groter probleem vormen.
      De behandeling van [terbeschikkinggestelde] kent een grillig verloop. Dit beloop is tekenend voor
      de ernst van de problematiek. [terbeschikkinggestelde] is bij tijden uiterst gemotiveerd en
      vertoont dan in toenemende mate probleembesef. Op andere momenten is er nauwelijks
      samenwerking mogelijk en wordt ingezet op het voorkomen van escalaties. Het
      behandelbeloop is vanaf half 2011 en in 2012 gunstiger verlopen. Op basis hiervan is
      begeleid verlof aangevraagd.
      [terbeschikkinggestelde] wisselt korte periodes van actieve deelname aan behandeling af met
      langere periodes waarin hij niet meer wil participeren. Daardoor is hij al diverse malen met
      verschillende programmaonderdelen gestart en gestopt. Deze wisseling heeft te maken met
      steeds terugkerende boosheid en teruggang in motivatie om deel te nemen. Een in zijn
      ogen onzinnige opdracht bij een vaktherapie kan aanleiding zijn om deelname te staken
      maar ook onvrede die buiten het desbetreffende behandelonderdeel valt, kan aanleiding
      zijn om in staking te gaan. [terbeschikkinggestelde] is steeds van mening dat hij onterecht TBS
      heeft gekregen en dat hij "hier niet thuis hoort". Ten aanzien van de noodzaak voor
      behandeling en ondersteuning ten aanzien van zijn alcoholgebruik is hij wisselend maar
      regelmatig wel positief gestemd. Dit is zeker het geval sinds zijn deelname aan het
      zorgprogramma Verslaving in 2011. Dit is het eerste zorgprogramma dat de heer ten einde
      heeft kunnen brengen en waarbinnen hij zelfs het meest gemotiveerde lid van de groep
      was. Binnen dit programma vertoont hij veel inzet en is hij probleeminzicht zienderogen
      gegroeid. [terbeschikkinggestelde] is geneigd de kans op recidive in delicten te bagatelliseren
      maar erkent direct terug te vallen in middelengebruik en psychosociale problemen zonder
      hulp. Hij wil dan ook met hulp van de instelling resocialiseren.
      Als het gaat om behandeling om het reguleren van emoties en impulsen en het corrigeren
      van foutieve aannames te bewerkstelligen, is hij hier in wisselende mate toe bereid en in
      staat. Recent heeft hij aangegeven deel te willen gaan nemen aan het intensieve
      zorgprogramma Agressie. [terbeschikkinggestelde] heeft zijn programma bij wijze van protest en
      gebrekkige coping om met stressoren om te gaan tweemaal kortdurend neergelegd. Waar
      dit eerder weken tot maanden duurde, duurde dit nu aanzienlijker korter. Onze
      verwachting is dat [terbeschikkinggestelde] op dit vlak zal blijven groeien. Het patroon van ' het
      bijltje erbij neergooien' vertoont overeenkomsten met de delicten in de zin dat [terbeschikkinggestelde] de vaardigheden ontbreekt anders te handelen in probleemsituaties. [terbeschikkinggestelde] is in die periodes zo boos of angstig dat hij geen andere oplossing ziet dan
      brandstichten, agressie of zich opsluiten in zijn kamer.
      Hoewel de kliniek sedert 2012 over een begeleid verlofkader beschikt heeft [terbeschikkinggestelde] zijn verlof slechts vijf maal kunnen praktiseren als gevolg van een incident. De
      kliniek heeft januari 2013 aan de Verloftoetsingscommissie geadviseerd de machtiging met
      een jaar te verlengen.
      Prognose in relatie tot de geclassificeerde stoornis (...)
      De pervasieve ontwikkelingsstoornis is nauwelijks beïnvloedbaar met behandeling.
      Behandeling richt zich met name op samenwerking, stabilisatie, vergroten van
      vaardigheden en [terbeschikkinggestelde] ondersteunen bij de moeilijkheden die op zijn pad
      komen. Gezien het feit dat de coping bij probleemsituaties de kern van het
      risicomanagement is en de behandeling in het verleden wisselend verliep en
      incidenten/aangiftes de behandeling vertragen wordt verwacht dat er sprake zal moeten
      zijn van een lange adem teneinde [terbeschikkinggestelde] uiteindelijk te resocialiseren.
      Advies verlenging TBS maatregel
      FPC 2Landen adviseert de maatregel met twee jaar te verlengen.'
    
    
    
      De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, kort en zakelijk weergegeven:
      Ik ben niet blij met de terbeschikkingstelling. Ik ga er van uit dat ik twee jaar verlenging krijg. Aan de andere kant zit ik hier ook wel goed. De delicten zijn gepleegd om een dak boven mijn hoofd te hebben; dat heb ik nu. Het gaat nu redelijk met mij. 
      Het zorgprogramma 'agressie' heb ik niet afgemaakt. Ik ben niet van plan opnieuw aan dit zorgprogramma te beginnen. Mijn delict was geen agressiedelict. 
      In de individuele gesprekken komt het onderwerp 'agressie' al ter sprake. 
    
    
    
      De deskundige mevr. (naam deskundige), hoofd behandeling/GZ-psycholoog, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Zij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
      De terbeschikkinggestelde volgt alle onderdelen van het programma. 
      Na het versturen van het verzoek tot verlenging van het verlofkader heeft zich nog een incident voorgedaan. Dit heeft als gevolg dat het verlofkader niet meer is verlengd. Men vond het niet verantwoord. Er lopen inmiddels twee aangiftes. Als er voor een van deze incidenten een veroordeling komt, kan het verlofkader een jaar worden bevroren.   
      Wij staan achter het praktiseren van begeleid verlof. Wij willen dit nog steeds. Begeleid verlof gaat echter niet omdat we geen verlenging verlofkader krijgen en de twee aangiftes nog lopen. 
      In februari 2014 is op zijn vroegst een nieuwe aanvraag begeleid verlof mogelijk. 
      Het is moeilijk te voorspellen hoelang de afdoening van de aangiftes zal duren. 
      De eerste zaak ligt bij het openbaar ministerie. De tweede zaak ligt nog bij de politie. 
    
    
    
      De officier van justitie heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
      Er is nog steeds sprake van de vastgestelde stoornissen. Er hebben zich twee agressie-incidenten voorgedaan. De terbeschikkinggestelde vindt dat hij geen agressieprobleem heeft. Wat mij betreft zit daar juist de kern van het probleem. Agressie is wel degelijk een groot probleem voor hem. Er wordt nog steeds aan alle voorwaarden voldaan om de maatregel voort te zetten. De kliniek geeft aan zeker nog twee jaar nodig te hebben. 
      Ik persisteer bij mijn vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaren.
      Ik zeg toe dat ik contact zal opnemen met mijn collega in Utrecht over de aangiften. 
    
    
    
      De raadsman van de terbeschikkinggestelde heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
      Enerzijds vindt cliënt dat hij niet terecht in een terbeschikkingstelling zit. Anderzijds vond hij dat hij een dak boven zijn hoofd moest hebben en dat is hem gelukt. Er is de nodige problematiek. Ik weet niet of hij het overzicht op die problematiek heeft. 
      Cliënt vindt de terbeschikkingstelling enerzijds niet fijn, anderzijds legt hij zich er bij neer. 
      Ik refereer mij ten aanzien van de vordering tot verlenging aan het oordeel van de rechtbank. 
    
    
    De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting, met de daarop ter terechtzitting gegeven toelichting door de deskundige.
    
    Gelet op het vorenstaande, gezien de artikelen 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    DE BESLISSING
    
    De rechtbank:
    
    verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld met twee jaar.
    
    
      Deze beslissing is gegeven door
      mr. J.H.P.G. Wielders, voorzitter,
      mr. M.A. Waals en mr. C.A. Mandemakers, leden,
      in tegenwoordigheid van L. Scholl, griffier,
      en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van  2 mei 2013.