ECLI:NL:RBBRE:2010:BM6984, Rechtbank Breda, 07-06-2010, 580009 ov 09-4865
Rechtbank Breda — Uitspraak 
Datum: 2010-06-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Nalatenschap. Verzoekers vs executeurs-erfgenamen. 4: 148 BW, 3: 149, lid 1f  BW, 4: 149 lid 2 BW, 4: 185, lid 2 en 3 BW,  672 Rv.
        Executeurs door erflaatster benoemd. Verzoek executeurs van taak te ontheffen en een onafhankelijk persoon als zodanig aan te stellen, alsmede de (reeds eerder verlengde) termijn van beraad ex artikel 4: 185, lid 3 BW, opnieuw te verlengen.
        Het aanvankelijke verzoek betrof aan de executeurs bevelen om inzage te geven in de financiële administratie van erflaatster over een periode van jaren vóór het overlijden van erflaatster. De executeurs hebben, na daarvoor toestemming te hebben gegeven, geweigerd mee te werken aan mediation. Het verzoek hen te ontheffen van hun taak wordt afgewezen omdat het enkele feit dat de executeurs niet aan de wens van verzoekers voldoen met betrekking tot een periode van vóór het overlijden van erflaatster, niet tot het oordeel leidt dat de executeurs hun taak de nalatenschap te beheren en de eventuele schulden daaruit te voldoen, niet naar behoren uitoefenen, zodat er geen gewichtige reden is de executeurs te ontslaan. 
        Het verzoek om de termijn van beraad opnieuw te verlengen, wordt afgewezen omdat voldoende aannemelijk is dat de nalatenschap een positief saldo kent, en het geschil tussen de verzoekers en de executeurs, niet de nalatenschap als zodanig betreft, maar de financiële administratie van erflaatster gedurende een periode van vóór het overlijden. Mogelijkheid van beneficiaire aanvaarding en in die zin de benoeming van een boedelnotaris, alsmede benoeming van een vereffenaar door de rechtbank.

RECHTBANK BREDA
      Sector kanton
    
    
    Locatie Bergen op Zoom
    
    zaak/rolnr.: 580009 OV VERZ 09-4865
    
    beschikking d.d. 7 juni 2010 
    
    inzake
    
    
      1. [A], geboren op [darum] te [plaats], [adres], 
      2. [B], geboren op [datum] te [plaats], wonende te [adres], en
      3. [C], geboren op [datum] te [plaats], wonende te [adres],
    
    
    gezamenlijk te noemen “verzoekers”, erfgenamen in de nalatenschap van:
    
    
      [erflaatster],
      laatstelijk gewoond hebbend te [plaats],
      overleden te [plaats] op [datum],
      nader te noemen “erflaatster”.
    
    
    tegen:
    
    
      1. [X], geboren op [datum] te [plaats] [plaats], wonende te [adres],
      2. [Y], geboren op [datum] te [plaats] [plaats], wonende te [adres] en
      3. [Z], geboren op [datum] te [plaats] [plaats], wonende te [adres]
      eveneens erfgenamen in de nalatenschap van erflaatster, 
    
    
    verder gezamenlijk te noemen “de executeurs”.
    
    1. Het verdere verloop van het geding
    
    
      Dit blijkt uit:
      a. de tussenbeschikking van 23 maart 2010 en de daarin genoemde stukken;
      b. de brief van de executeurs van 14 mei 2010.
    
    
    2. De verdere beoordeling
    
    2.1 In voormelde beschikking is de termijn waarbinnen verzoekers hun keuze om de nalaten-schap te aanvaarden of te verwerpen, kenbaar dienen te maken, verlengd tot 26 juni 2010.
    
    
      2.2 Bij dezelfde beschikking is de zaak met instemming van partijen doorverwezen voor mediation en als gevolg daarvan aangehouden tot 15 juni 2010 in afwachting van het resultaat daarvan.
      Op 28 april 2010 echter, is de kantonrechter door het Mediationbureau in kennis gesteld dat de mediation niet is gestart. Partijen hebben hierna op verzoek van de griffier hun standpunten schriftelijk kenbaar gemaakt.
    
    
    
      2.3 Verzoekster sub 1 heeft (naar begrepen wordt, mede namens de overige verzoekers) verzocht om, ingeval de executeurs weigerachtig blijven de gevraagde stukken te overhandigen, dezen te ontheffen van hun taak en een onafhankelijk persoon aan te stellen om te nalatenschap af te handelen, ten koste van de nalatenschap van de executeurs.
      Voorts hebben zij gesteld dat, zolang zij niet over alle informatie beschikken, zij ook niet kunnen besluiten om de erfenis zuiver te aanvaarden en daarom verzocht, indien de gevraagde stukken niet voor 26 juni 2010 worden overgelegd, de termijn van beraad opnieuw met een periode van drie maanden te verlengen.
    
    
    2.4 De executeurs stellen zich op het standpunt aan alle regels te hebben voldaan en stellen klaar te zijn om de nalatenschap af te handelen.
    
    
      2.5 Bij testament van erflaatster, opgemaakt op 12 januari 2007, zijn de huidige executeurs als zodanig benoemd. Voldoende gebleken is dat de executeurs hun benoeming hebben aanvaard. De taak van een executeur eindigt op grond van artikel 4: 149 lid 1 sub f van het Burgerlijk Wetboek (BW) door ontslag dat hem door de kantonrechter met ingang van een bepaalde dag wordt verleend op verzoek van -onder meer- een erfgenaam (artikel 4: 149, lid 2 BW). Een dergelijk verzoek dient gebaseerd te zijn op gewichtige redenen. 
      In het testament is tevens, conform artikel 4: 148 BW, bepaald dat de executeurs aan de erfgenamen alle door hen gewenste inlichtingen omtrent de uitoefening van hun taak dienen te geven. De taak van de executeurs bestaat uit het beheer van de nalatenschap en de schulden te voldoen, die tijdens hun beheer uit die goederen behoren te worden voldaan. Uit de bij brief van 21 februari 2010 door de executeurs overgelegde boedelbeschrijving kan worden opgemaakt welke schulden reeds zijn voldaan en welke nog dienen te worden voldaan. 
      De door verzoekers gevraagde stukken betreffen de periode van maart 2003 tot en met maart 2008, derhalve van vóór het overlijden van erflaatster. De werkzaamheden van de executeurs hebben betrekking op de nalatenschap en niet op de financiële administratie van erflaatster vóór het overlijden. Het enkele feit dat de executeurs niet aan de wens van verzoekers voldoen met betrekking tot periode van vóór het overlijden, leidt dan ook niet tot het oordeel dat de executeurs hun taak niet naar behoren uitoefenen, zodat er thans geen gewichtige reden is de executeurs te ontslaan. Het verzoek dienaangaande zal derhalve worden afgewezen. Voor zover bedoeld is het verzoek onder opschortende voorwaarde te doen, is er thans evenmin een gewichtige reden om er vanuit te gaan dat de executeurs het vervolg van hun taak niet naar behoren zullen uitoefenen, zodat ook een beslissing onder die voorwaarde negatief zou dienen te luiden.
    
    
    
    2.6 Nu de executeurs niet van hun taak zullen worden ontheven, zal ook het nevenverzoek ter afhandeling van de nalatenschap een onafhankelijk persoon te benoemen, worden afgewezen. Voor zover verzoekers geen vertrouwen hebben in de uitoefening van het vervolg van de taak van de executeurs worden zij erop gewezen dat zij de kantonrechter ingevolge artikel 672 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering kunnen verzoeken een (notariële) boedelbeschrijving te bevelen door een bij dat bevel aan te wijzen notaris.
    
    
      2.7 De wet geeft de mogelijkheid een nalatenschap te verwerpen of te aanvaarden.
      Bij verwerping verliest de verwerpende erfgenaam het gehele recht op de goederen der nalatenschap en wordt hij tevens geheel verlost van de schulden der nalatenschap. 
      Een aanvaarding van de nalatenschap kan zuiver geschieden of onder voorrecht van boedelbeschrijving (beneficiaire aanvaarding). Bij zuivere aanvaarding is de op deze wijze aanvaard hebbende erfgenaam verplicht de schulden der nalatenschap, voor zover ze op hem rusten, ten laste van zijn overige vermogen te voldoen. Bij beneficiaire aanvaarding wordt voorkomen dat de schulden die op de op deze wijze aanvaard hebbende erfgenaam rusten, ten laste van zijn overige vermogen dienen te worden voldaan. De nalatenschap betreft dan een afgescheiden vermogen en moet overeenkomstig de regels van de wettelijke vereffening worden afgewikkeld.
    
    
    
      2.8 Aan verzoekers is door de executeurs bij brief van 11 januari 2010, met bijlagen, meegedeeld dat de nalatenschap een ruim positief saldo kent. Door verzoekers is niet betwist dat zij deze brief met bijlagen hebben ontvangen. De executeurs hebben bij de sub 2.5 genoemde brief van 21 februari 2010, ingekomen ter griffie op 23 februari 2010, een voorlopige boedelbeschrijving van de nalatenschap overgelegd, waaruit blijkt dat het saldo van de nalatenschap positief is. Naar het oordeel van de kantonrechter hebben verzoekers dan ook voldoende informatie ontvangen om hun keuze de nalatenschap te aanvaarden of te verwerpen, kenbaar te maken. Het geschil tussen partijen betreft immers de financiële administratie gedurende een periode van vóór het overlijden van erflaatster, en niet de nalatenschap als zodanig. 
      Verzoekers stellen zich op het standpunt dat zij door toedoen van de executeurs niet kunnen beslissen om zuiver te aanvaarden, maar zoals volgt uit hetgeen sub 2.5 is overwogen, hebben zij de mogelijkheid de nalatenschap beneficiair te aanvaarden. De executeurs hebben bovendien de wens te kennen gegeven de nalatenschap af te kunnen afhandelen, hetgeen ook in het belang van verzoekers is. Het verzoek om de termijn van beraad nogmaals te verlengen, zal op grond van het voorgaande worden afgewezen.
    
    
    2.9 Ten overvloede wordt nog overwogen dat, indien een nalatenschap door één of meer erfgenamen beneficiair aanvaard is door hen een boedelnotaris kan worden aangewezen, en dat op hun verzoek door de rechtbank een vereffenaar kan worden benoemd. Verwezen wordt naar boek 4, titel 6, afdeling 3 BW.
    
    2.10 Gelet op de familierelatie tussen partijen dienen partijen ieder de eigen kosten van de procedure te dragen.
    
    3. De beslissing
    
    De kantonrechter:
    
    wijst het verzoek om de executeurs van hun taak te ontheffen, af;
    
    wijst het verzoek om ter afhandeling van de nalatenschap een onafhankelijk persoon te benoemen, af;
    
    wijst het verzoek om de termijn van beraad die op 26 juni 2010 afloopt, te verlengen, af.
    
    bepaalt dat ieder der partijen de eigen kosten van de procedure dient te dragen.
    
    
    Deze beschikking is gegeven door mr. W.E.M. Verjans, kantonrechter, en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 7 juni 2010, in tegenwoordigheid van de griffier.