ECLI:NL:RBSHE:2012:BY4051, Rechtbank 's-Hertogenbosch, 15-11-2012, 822320
Rechtbank 's-Hertogenbosch — Uitspraak 
Datum: 2012-11-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Dwaling bij sluiten overeenkomst voor telefonie. Gedaagde is op het verkeerde been gezet door telecom aanbieder, waardoor hij ten onrechte in de veronderstelling verkeerde dat hij met een andere aanbieder contracteerde.

RECHTBANK 'S-HERTOGENBOSCH
      Sector kanton, locatie Eindhoven
    
    
    in de zaak van: 
    
    
      de coöperatie RP Investing U.A.,
      gevestigd te Oisterwijk, 
      eiseres,
      gemachtigde: DSMW Incasso BV,  
    
    
    t e g e n
    
    
      de vennootschap onder firma Brabantsch Binnenhuis V.O.F. h.o.d.n. Brabantsch Binnenhuis, 
      gevestigd te Eindhoven,
      gedaagde, 
      vertegenwoordigd door [een vennoot van gedaagde].
    
    
    Partijen zullen hierna worden genoemd "RP Investing" en "Brabantsch Binnenhuis".
    
    1. Het verloop van het geding
    
    
      Dit blijkt uit het volgende:
      a. de dagvaarding;
      b. de conclusie van antwoord; 
      c. de mondelinge behandeling van 1 augustus 2012, waarvan de griffier aantekening heeft gehouden, waarna partijen conform afspraak op de rolzitting van 9 augustus 2012 nadere stukken in het geding hebben gebracht; RP Investing heeft een uitspraak van de voorzieningenrechter te Zutphen d.d. 24 april 2012 (128873/KG ZA 12-81) in het geding gebracht. Brabantsch Binnenhuis heeft een brief van 3 augustus 2012 met als bijlagen facturen van KPN d.d. 9-3-2011 en 10-5-2011 in het geding gebracht.
    
    
    2. De vordering en verweer
    
    2.1. RP Investing vordert betaling van € 294,01 (hoofdsom) en € 75,-- (buitengerechtelijke kosten), te vermeerderen met rente en kosten als vermeld in de dagvaarding. De hoofdsom heeft betrekking op door ZakelijkeTelefonie.nl in opdracht van Brabantsch Binnenhuis verrichte diensten ter zake het porteren van een telefoonlijn en zorg dragen voor het voeren van telefoongesprekken. Facturen tot  het bedrag van de hoofdsom zijn onbetaald gebleven. ZakelijkeTelefonie.nl heeft haar vordering op Brabantsch Binnenhuis overgedragen aan RP Investing. 
    
    2.2. Brabantsch Binnenhuis voert verweer. 
    
    2.3 Hieronder wordt nader op de standpunten van partijen ingegaan.  
    
    3. Uiteenzetting van het geschil
    
    Het gaat in deze zaak om het volgende:
    
    3.1 Op of omstreeks 22 november 2010 verzendt KPN een brief aan Brabantsch Binnenhuis met onder meer de volgende aanhef en passages:
    
    
      Uw zakelijk BelBasis abonnement wordt een stuk eenvoudiger
      Per 1 januari 2011 wordt uw Zakelijk BelBasis abonnement voor vaste telefonie op enkele punten aangepast. De tarieven worden voor u een stuk eenvoudiger (...)
      In deze brief leest u wat de belangrijkste wijzigingen zijn (...)
      Extra korting afhankelijk van uw contractduur (...)
      U kunt ook kiezen voor een contract van twee of drie jaar. Uw extra korting is dan 4% of zelfs 6%! (...) Vul dan de antwoordkaart in en stuur deze retour.
    
    
    
      De bijgesloten antwoordkaart vermeldt de volgende opties:
      - Ik kies voor een 2-jarig Zakelijk BelBasis contract en ontvang 4% korting op bellen naar alle telefoonnummers (...)
      - Ik kies voor een 3-jarig Zakelijk BelBasis contract en ontvang 6% korting op bellen naar alle telefoonnummers (...)
      - Ik wens geen jaarcontract, en ontvang geen korting op al mijn telefoongesprekken.
    
    
    3.2 Brabantsch Binnenhuis reageert niet op deze brief.
    
    3.3 Vervolgens ontvangt Brabantsch Binnenhuis een op 30 november 2010 gedateerde brief in ongeveer dezelfde lay-out en met een bijgevoegde antwoordkaart. De brief heeft -voor zover hier relevant- de volgende inhoud:
    
    
      De lijn van KPN, maar dan zakelijker
      Vorige week heeft u een brief van KPN ontvangen waarin zij aanbieden uw Zakelijke BelBasis te verlengen voor een aantal jaren. KPN suggereert in deze brief dat u per saldo zult besparen als u kiest voor deze verlenging.
      Op deze brief heeft u nog niet gereageerd (...)
      In deze brief zullen we duidelijk uiteenzetten wat de gevolgen van deze KPN verlenging voor u kan betekenen en zullen wij u andere mogelijkheden bieden.
    
    
    
      Vervolgens vermeldt de brief de tarieven van KPN op dezelfde wijze als in de brief van KPN d.d. 22 november 2010. Er wordt gewezen op de extra korting van ZakelijkeTelefonie.nl. Bij de brief wordt eveneens een antwoordkaart bijgevoegd die qua lay-out lijkt op de antwoordkaart van KPN in haar brief van 22 november 2010. De antwoordkaart vermeldt de volgende opties:
      - Ik kies voor een 1-jarig ZakelijkeTelefonie Basis contract en ontvang 2% + 5% ZakelijkeTelefonie.nl korting op bellen naar alle telefoonnummers*
      - Ik kies voor een 2-jarig ZakelijkeTelefonie Basis contract en ontvang 4% + 5% ZakelijkeTelefonie.nl korting op bellen naar alle telefoonnummers*
      - Ik kies voor een 3-jarig ZakelijkeTelefonie Basis contract en ontvang 6% + 5% ZakelijkeTelefonie.nl korting.
      -Ik wens geen jaarcontract en ontvang geen korting op al mijn telefoongesprekken. Ik profiteer wel van 5% korting op mijn ISDN en analoge verbindingen.
      [De vennoot van] Brabantsch Binnenhuis zendt de antwoordkaart van ZakelijkeTelefonie.nl in en kiest voor de hiervoor onder 3.3 vermelde laatste optie.
      [De vennoot van gedaagde] stelt dat hij door het ontvangen van de tweede mailing nog net op tijd werd herinnerd aan de mailing van KPN. Hij verwijst daartoe naar de aanhef van de tweede brief en de passage "op deze brief heeft u nog niet gereageerd",  het hanteren van dezelfde lay-out en de tekst "de lijn van KPN" in de mailing van ZakelijkeTelefonie.nl. Door onoplettendheid heeft hij de verkeerde kaart ingestuurd. Het is nooit zijn bedoeling geweest om met een andere partij dan KPN te contracteren, omdat hij al ruim 30 jaar naar tevredenheid gebruik maakt van de diensten van KPN.
    
    
    
      3.5 Op 17 december 2010 en 6 januari 2011 ontvangt Brabantsch Binnenhuis brieven van ZakelijkeTelefonie.nl. 
      De brief van ZakelijkeTelefonie.nl van 6 januari 2011 kent onder meer de volgende passage:
      Op 17 december j.l. heeft ZakelijkeTelefonie.nl u een brief gestuurd met informatie over uw zakelijke telefonie aanbieder (...)
      Onlangs heeft u wellicht een brief van KPN ontvangen waarin ze mededelen dat uw overeenkomst bij KPN is gewijzigd. Deze brief kan tot verwarring hebben geleid. Mocht deze brief u bereikt hebben dan kunt u direct bellen op 0800-4222444. Wij zullen u echter eerst in deze brief uitleggen dat er voor u weinig verandert; u kunt gewoon blijven bellen en gebeld worden zoals u gewend bent! (...)
    
    
    [De vennoot van gedaagde] stelt dat hij naar aanleiding van deze brieven heeft gebeld met KPN en aldaar vernam dat hij nog steeds klant was van KPN. Daarmee was, zo stelt [de vennoot van gedaagde], voor hem de kous op dat moment af.
    
    
      3.6 In februari 2011 ontvangt Brabantsch Binnenhuis een brief van KPN d.d. 3 februari 2011 met daarin de mededeling dat KPN door een andere aanbieder is geïnformeerd dat Brabantsch Binnenhuis met deze aanbieder een overeenkomst is aangegaan voor de afname van het abonnement van de vaste telefoonaansluiting. (...) 
      KPN deelt verder mee dat het abonnement met ingang van 2 februari 2011 door de andere aanbieder is overgenomen en dat binnen twee maanden een eindafrekening volgt. 
    
    
    3.7 Brabantsch Binnenhuis legt over een brief d.d. 4 februari 2011 aan Zakelijke Telefonie.nl met de volgende tekst:
    
    
      Aantekenen
      Mijne Heren,
    
    
    
      Naar mij nu duidelijk is geworden heeft u mij op een slinkse manier overgeheveld van KPN naar uw bedrijf door te doen voorkomen alsof Zakelijke Telefonie een onderdeel is van KPN.
      Volgens gegevens van KPN ben ik nu "klant"-tegen mijn zin in- van Atlantic Telecom en dat schijnt u geregeld te hebben.
      Ik ben al "eeuwig" klant ben (de kantonrechter leest: bij) KPN en ben ook van plan dat te blijven. Ik heb niet, ik had niet en ik zal ook nooit de intentie hebben om bij KPN weg te gaan.
      Bij deze verzoek ik u dan ook en voor zover nodig sommeer ik u dit "abonnement" of hoe u het ook wilt noemen met Atlantic Telecom, Zakelijke Telefonie of elk ander aan u gelieerd bedrijf met onmiddellijke ingang te beëindigen, annuleren, opzeggen of hoe u het ook wilt betitelen. (...) 
    
    
    
      De overgelegde brief bevat voorts een handgeschreven aantekening met de tekst:
      24.02.2011: [naam medewerker], KPN zet weer terug naar KPN.
    
    
    3.8 Brabantsch Binnenhuis voert voorts aan dat KPN haar op 10 maart 2011 heeft bericht dat zij per 31 maart 2011 weer terug was op het oude nest (KPN). Brabantsch Binnenhuis heeft de factuur van maart 2011 van ZakelijkeTelefonie betaald. Latere facturen wenst zij niet te voldoen.
    
    3.9 RP Investing voert aan dat de tekst van de mailing van ZakelijkeTelefonie.nl d.d. 30 november 2010 helder is. Dat daaruit voldoende blijkt dat sprake is van een andere aanbieder dan KPN en dat er geen sprake kan zijn van enig misverstand. Zij betwist dat ZakelijkeTelefonie.nl geen kosten meer heeft gemaakt na 31 maart 2011. Tot en met juni 2011 zijn gesprekskosten gefactureerd en tot eind juli 2011 is de telefoonlijn in stand gehouden. In augustus 2011 is het beltegoed vervolgens gecrediteerd, aldus de gemachtigde van RP Investing ter zitting. 
    
    4. De beoordeling
    
    4.1 RP Investing vordert betaling van de volgende facturen:
    
    
      a. Factuur nr 751287 d.d. 25-2-2011 ad € 59,50 (belbundel maand maart 2011 € 50,-- excl BTW);
      b. Factuur  nr 770203 d.d. 1-4-2011 ad € 238,94 (abonnementskosten maand mei 2011 € 157,19 en verkeerskosten gespreksperiode maart 2011 € 93,60 minus € 50,-- beltegoed: totaal € 200,79 excl BTW);
      c. Factuur nr 786130 d.d. 1-6-2011 ad € 5,95 (belbundel maand juli 2011 € 5,-- en gesprekskosten periode mei 2011 ad € 0,08);
      d. Factuur nr 794933 d.d. 1-7-2011 ad € 29,75 (belbundel augustus 2011 € 25,--,  excl BTW)
      e. Factuur nr 806650 d.d. 29-8-2011 ad -/- € 40,13 (belbundel refund € 33,72 excl BTW) 
    
    
    Wilsovereenstemming?
    
    
      4.2 Het meest vérstrekkende verweer van Brabantsch Binnenhuis vat de kantonrechter op als een beroep op het ontbreken van wilsovereenstemming tussen Brabantsch Binnenhuis en ZakelijkeTelefonie.nl. 
      Brabantsch Binnenhuis voert aan nooit de wil te hebben gehad met ZakelijkeTelefonie.nl. te contracteren. Het was -zo stelt zij- haar intentie om bij de KPN te blijven, althans met KPN te contracteren.
      Naar het oordeel van de kantonrechter blijkt uit het hiervoor onder 3.1 tot en met 3.7 weergegevene voldoende dat Brabantsch Binnenhuis nimmer de wil heeft gehad om met een ander dan KPN te contracteren.
    
    
    4.3 Vervolgens komt de vraag aan de orde of ZakelijkeTelefonie.nl er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de aan haar gerichte schriftelijke aanmelding per antwoordkaart van Brabantsch Binnenhuis overeenkomstig de wil van Brabantsch Binnenhuis was. Daarvan is sprake indien ZakelijkeTelefonie.nl de aanmelding van Brabantsch Binnenhuis onder de gegeven omstandigheden heeft mogen opvatten als tot haar, ZakelijkeTelefonie.nl, gericht (art. 3:35 BW).  
    
    
      4.4 Voor het aannemen van een dergelijk gerechtvaardigd vertrouwen pleit de hiervoor onder 3.3 cursief weergegeven passage in de brief van ZakelijkeTelefonie.nl. Daaruit kan worden afgeleid dat de brief en de daaraan gekoppelde antwoordkaart niet afkomstig was van KPN. 
      Daar staat echter het volgende tegenover. De lay-out van de brief van ZakelijkeTelefonie.nl d.d. 30 november 2010 vertoont treffende overeenkomsten met de brief van KPN d.d. 22 november 2010. Zo is de titel van de brief in hetzelfde lettertype en in een vrijwel identieke balk geplaatst. Ook verwijst de titel "De lijn van KPN, maar dan anders" naar KPN. 
      De wijze waarop de tarieven zijn weergegeven en de inrichting van de antwoordkaart zijn vrijwel identiek. 
      Ook de inhoud van de brief kan, ondanks de onder 3.3 weergegeven passages, op onderdelen de indruk wekken van KPN afkomstig te zijn. Zo wordt onder meer aangegeven dat de geadresseerde nog niet heeft gereageerd op de brief van KPN van een week eerder. Ook een zin als "er verandert eigenlijk niks, u ontvangt in de toekomst alleen de factuur van ZakelijkeTelefonie.nl" kan bij zowel de juridische leek als bij de jurist de indruk wekken dat niet zozeer de contractspartij als wel het betaaladres wijzigt.
      Tenslotte acht de kantonrechter het van belang dat in de praktijk is gebleken dat mensen op het verkeerde been worden gezet en ten onrechte in de veronderstelling verkeren dat zij met KPN contracteren. Zo heeft de gemachtigde van RP Investing ter zitting op een vraag van de kantonrechter of vaker een beroep is gedaan op misleiding geantwoord dat een dergelijke stelling vaker is betrokken. Ook uit de overgelegde uitspraak van de voorzieningenrechter te Zutphen ( 128873/KG ZA 12-81 d.d. 24 april 2012) blijkt dat in die zaak de wederpartij van ZakelijkeTelefonie.nl in de veronderstelling verkeerde met KPN te contracteren.
      De kantonrechter komt tot de slotsom dat de opmaak, inhoud en inrichting van de brief bij de iets minder oplettende lezer gemakkelijk de overtuiging kan doen postvatten dat het gaat om een vernieuwd of aangepast product van KPN in plaats van een product van een concurrerende telecomprovider. Onder die omstandigheden kan RP Investing zich er niet op beroepen  dat zij er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat het de bedoeling van Brabantsch Binnenhuis was om met haar te contracteren. 
    
    
    4.5 Gelet op het hiervoor overwogene is geen sprake van een rechtsgeldig tot stand gekomen overeenkomst tussen Brabantsch Binnenhuis en ZakelijkeTelefonie.nl. De vordering van RP Investing, voor zover gebaseerd op een dergelijke overeenkomst, wordt afgewezen.   
    
    4.6 Ter zitting heeft de gemachtigde van RP Investing nog aangevoerd dat RP Investing subsidiair als grondslag voor haar vordering wenst aan te voeren dat zij onverschuldigd heeft gepresteerd en dat de door haar aan Brabantsch Binnenhuis geleverde telefoondiensten, te weten gesprekskosten tot en met juni 2011 en het in stand houden van de telefoonlijn tot en met juli 2011 tegen economische waarde dienen te worden vergoed.
    
    4.7 Voor zover RP Investing beoogt te betogen dat Brabantsch Binnenhuis ongerechtvaardigd is verrijkt, faalt dat betoog. Art. 6:212 BW gaat uit van een eventuele terugbetalingsverplichting voor zover dit redelijk is. Uit het hiervoor overwogene vloeit voort dat de kantonrechter een dergelijke terugbetalingsverplichting niet redelijk acht. Zulks geldt te meer nu Brabantsch Binnenhuis onder verwijzing naar de factuur van KPN in haar laatste akte melding maakt van € 123,-- wegens kosten in verband met de heraansluiting.
    
    4.8 Het vorenstaande leidt ertoe dat de vorderingen van RP Investing worden afgewezen. Zij zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten aan de zijde van Brabantsch Binnenhuis. Die kosten worden begroot op € 50,-- terzake verletkosten.
    
    5. De beslissing
    
    De kantonrechter:
    
    wijst de vorderingen van RP Investing af;
    
    veroordeelt RP Investing in de proceskosten aan de zijde van Brabantsch Binnenhuis, tot heden begroot op € 50,-- aan verletkosten.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. P.P.M. Rousseau, en in het openbaar uitgesproken op 15 november 2012.