ECLI:NL:CBB:2001:AB1508, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 01-05-2001, AWB 01/332
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-05-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

De president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
      No.AWB 01/332							1 mei 2001
      	11230
    
    
    
    
    PROCES-VERBAAL 
    
    
      	van het verhandelde ter zitting, alsmede van de mondelinge uitspraak in de zin van artikel 8:84 
      juncto artikel 8:67 van de Algemene wet bestuursrecht van de president van het College van 
      Beroep voor het bedrijfsleven van 1 mei 2001 in de zaak van:
    
    
    
      1. A, te B,
      2. C, te D,
      3. Maatschap E, te F,
      4. Maatschap G, te F,
      5. Maatschap H, te F,
      6. Maatschap I, te J,
      7. Maatschap K, te J,
      8. Maatschap L, te M,
      9. N, te M,
      10.	O, te M,
      11. 	P, te J,
      12. 	Maatschap Q, te M
      13. 	R, te S,
      14. 	T, te U,
      15. 	V, te W,
      16. 	X, te W,
      17. 	Maatschap Y, te D,
      verzoekers,
      gemachtigden: mr H.J. Bronkhorst en mr J.G. de Vries Robb‚, advocaten te Den Haag, 
      tegen
      1. de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te Den Haag en 
      2. de directeur van de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees te Rijswijk, hierna 
      individueel en gezamenlijk aan te duiden als verweerder, gemachtigden: mr J.P. Heinrich, 
      advocaat te Den Haag en mr G. de Goede, werkzaam op het ministerie van Landbouw, 
      Natuurbeheer en Visserij te Den Haag,  
    
    
    
    
    
      	President		: mr R.R. Winter
      	Griffier		: mr I.K. Rapmund
    
    
    
    De president opent de zitting en neemt kennis van het navolgende geschil. 
    
    
      1.	De procedure
      Bij besluit van 28 maart 2001 heeft verweerder verzoeker sub 1 medegedeeld dat - voor zover 
      hier van belang - alle evenhoevigen dan wel voor mond- en klauwzeer gevoelige dieren op het 
      bedrijf van verzoeker met ingang van 28 maart 2001 als verdacht van mond- en klauwzeer 
      (hierna: mkz) worden aangemerkt. Ter bestrijding van het mond- en klauwzeervirus en ter 
      voorkoming van verspreiding ervan zullen alle evenhoevige dieren op het bedrijf van verzoeker 
      worden gedood. In afwachting hiervan zijn deze dieren gevaccineerd tegen mond- en 
      klauwzeer. 
      Bij besluiten van 4 april 2001 heeft verweerder verzoekers sub 2 tot en met 17 medegedeeld dat 
      - voor zover hier van belang - alle evenhoevigen op de bedrijven van verzoekers met ingang 
      van 4 april 2001 als verdacht van mond- en klauwzeer (hierna: mkz) worden aangemerkt. Ter 
      bestrijding van het mond- en klauwzeervirus en ter voorkoming van verspreiding ervan zullen 
      alle evenhoevige dieren op de bedrijven van verzoekers worden gedood, met dien verstande dat 
      verzoekers nader zal worden bericht of ook de runderen op hun bedrijf zullen worden gedood. 
      In afwachting hiervan zijn deze dieren gevaccineerd tegen mond- en klauwzeer. 
      Bij brieven van 17 april 2001 heeft verweerder verzoekers meegedeeld dat ook de runderen op 
      hun bedrijven zullen worden gedood.
      Verzoekers hebben tegen deze besluiten tijdig bezwaarschriften ingediend.
      Vervolgens hebben verzoekers schriftelijk een verzoek om een voorlopige voorziening bij de 
      president van het College ingediend, inhoudende een verzoek tot schorsing van de besluiten van 
      28 maart 2001, onderscheidenlijk 4 april 2001, zoals inmiddels nader uitgewerkt in de brief van 
      17 april 2001.
    
    
    
      De president heeft de verzoeken behandeld ter zitting van 1 mei 2001, alwaar partijen hun 
      standpunt bij monde van hun gemachtigden nader hebben toegelicht. Van de zijde van 
      verzoekers zijn gehoord dr S.J. Barteling, viroloog en dr P. Sutmoller, dierenarts, international 
      animal health consultant. Van de zijde van verweerder zijn gehoord dr A. Dekker, als viroloog 
      werkzaam bij ID-DLO Lelystad en drs F.H. Pluimers, werkzaam bij het ministerie van 
      Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. 
      2.	De grondslag van het geschil
      Voor de grondslag van het geschil zij verwezen naar het normatieve kader zoals dat is 
      weergegeven in de aan beide partijen bekende uitspraken in de zaken AWB 01/242, d.d. 7 april 
      2001 en AWB 01/311, d.d. 27 april 2001. 
      3.	Het standpunt van verzoekers
      Verzoekers hebben onder meer het volgende naar voren gebracht.
      Het standpunt van verzoekers, zoals verwoord in hun inleidende verzoekschriften, is gelijk aan 
      hun standpunt zoals ingenomen in de zaken geregistreerd onder de nummers AWB 01/311, 
      waarin op 27 april j.l., uitspraak is gedaan. Dat standpunt wordt hier geacht te zijn herhaald in 
      ingelast. 
      Voorts hebben verzoekers een verklaring overgelegd van drs J.P.M. de Munter, arts en 
      epidemioloog, waarop zij zich ter zitting hebben beroepen. Deze verklaring houdt het volgende 
      in: 
      "	Hierbij ontvangt u van mij een verklaring waarin ik op epidemiologische gronden 
      kanttekeningen wil plaatsen met betrekking tot het huidige MKZ beleid tot 
      vaccinatie en directe ruiming van gevaccineerde dieren. Mijn werkgebied is de 
      humane infectieziektebestrijding en ik ben gespecialiseerd in de epidemiologie van 
      infectieziekten en heb ruime ervaring met outbreakmanagement van infectieziekten 
      bij mensen. 
    
    
    
    
    
    
      Mijn motivatie om op deze wijze te reageren komt voort uit het principe dat ik als 
      professional van mening ben dat de huidige aanpak "direct ruimen van 
      ge‹nfecteerde dieren en vaccineren van gezonde dieren met directe ruiming erna" 
      volstrekt het doel van vaccineren voorbij gaat en juist averechts kan werken op de 
      verspreiding van deze hoog besmettelijke virusziekte. Daarnaast kan ik als medicus 
      niet lijdzaam toezien als het menselijk leed binnen de getroffen boeren gezinnen 
      dusdanig hoog is geworden door de wanhopige situatie waarin zij momenteel 
      verkeren dat er daadwerkelijk meldingen zijn van boeren die zich daardoor juist het 
      leven hebben genomen en kinderen van boeren die getraumatiseerd zijn door de 
      totale zinloze ruiming van gezonde dieren en door huisarrest het grondwettelijk 
      recht op vrijheid en onderwijs moeten ontberen. 
    
    
    Verklaring
    
    
      Het direct en massaal transporteren van potentieel besmette dieren naar verder 
      gelegen oorden geeft meer kans op verspreiding van de virusziekte MKZ dan het 
      beheersmatig vaccineren en monitoren van gevaccineerde dieren.
      Het is in de literatuur bekend dat het MKZ virus zich aerogeen kan verspreiden via 
      aanhoesten of ademen van besmette dieren. De ontsmettinsgprocedures hebben 
      alleen betrekking op de wielen en de onderkant van de in het gebied aanwezige 
      voertuigen en de schoenen en de beschermende kleding van het daar aanwezige 
      personeel. Het gebruik van grijpers kan ertoe hebben bijgedragen dat kadaverresten 
      en diervocht ook verspreid is over de bovenkant en zijkant van vrachtwagens. De 
      kadavers worden afgevoerd naar de Rendac in Friesland. Verspreiding van het virus 
      over enige kilometer van de bron is eveneens beschreven.
      De mogelijke constatering van hetzelfde type MKZ-vrius in Friesland onderschrijft 
      deze mogelijke besmettingsvorm. Ik heb vernomen dat op 1 locatie (in het plaatsje 
      Ee) onlangs door de kadaverophaaldienst een regulier gestorven dier werd 
      verwijderd. Daarna is ook op die locatie MKZ uitgebroken.
      Bij het ruimingbeleid zijn duizenden mensen, verdeeld over heel Nederland 
      betrokken geweest (politie, ME-eenheden, RVV medewerkers, Militairen enz. Deze 
      personen kunnen vanuit infectieziekteoogpunt ook verspreiders zijn van het MKZ 
      virus. Deze personen hebben geen gedegen ontsmetting ondergaan. Verspreiding 
      van mens op mens op dier zijn niet beschreven. Maar het is goed mogelijk dat deze 
      personen ook in hun eigen situatie dieren bezitten en op deze wijze mogelijk ook 
      besmettingen kunnen overdragen direct op hun eigen beesten (we spreken dan van 
      dier op mens op dier besmettingen).
      Bij het motiveren van het noodvaccinatiebeleid en de noodzaak tot directe ruiming 
      na vaccinatie worden mijns inziens onjuiste argumenten ter onderbouwing gebruikt. 
      In het kort wil ik hierop ingaan:
    
    
    
      Het gebruik van noodvaccinaties kan infecties indammen. Dat betekent heel 
      concreet dat gevaccineerde dieren een kordon vormen rond het directe 
      uitbraakgebied en door hun immuniteit de transmissie van het virus voorkomen 
      naar de buiten dit kordon gelegen gebieden. Bij de argumenten dat een 
      klaarblijkelijk gezond dier mogelijk kort voor de vaccinatie besmet is geraakt met 
      het MKZ virus en daarom juist drager kan worden is geen rekening gehouden met 
      de incubatietijd van het MKZ virus en de korte activatieduur van het vaccin en het 
      gegeven dat een ge‹mmuniseerd dier het virus ook onschadelijk zal maken in zijn 
      luchtwegen. Daarnaast is de infectiedruk in het gebied zeer laag getuige het kleine 
      aantal gediagnosticeerde MKZ gevallen waardoor dit fenomeen van dragerschap 
      nauwelijks zal zijn opgetreden. Aantonen van dragerschap is mogeljik door 
      steekproefsgewijs kweekmonsters van slijmvliessecreet af te nemen en uit te zetten. 
      Op deze wijze zal door het aantonen van de afwezigheid van het virus het bewijs 
      geleverd worden dat er in dit geval geen sprake van risicovol dragerschap zal zijn.
      Een ander argument is het niet kunnen onderscheiden tussen dieren die de ziekte 
      hebben doorgemaakt of zijn gevaccineerd en daardoor een export gevaar kunnen 
      opleveren naar MKZ vrije landen. Dit argument kan ik ontkrachten door het 
      gegeven dat de moderne ELISA testen in combinatie met het vaccin op dezelfde 
      wijze werken als een modern markervaccin. Deze testen maken het mogelijk 
      onderscheid te maken in vaccin ge‹nduceerde immuniteit en immuniteit verkregen 
      door het doormaken van de virusziekte. De onderbouwing van mijn betoog is 
      wederom eenvoudig. De gevaccineerde dieren kunnen toch getest worden en de 
      uitslag kan toch bepalen of zij wel of niet vernietigd moeten worden. Op deze wijze 
      kan een verantwoord ruimingbeleid vorm gegeven worden.
      Tenslotte hebben alle dieren een uniek "paspoort"nummer waardoor zij vervolgd 
      kunnen worden. Juist dit unieke nummer maakt het mogelijk de dieren gescheiden 
      te houden van de exportmarkt. Vanuit epidemiologisch oogpunt een prachtig 
      instrument om een levend wezen te vervolgen.
      Ik hoop met deze verklaring een bijdrage te kunnen leveren in het verantwoord  
      omgaan met levende wezens en een beter vaccinatie en ruimingbeleid voor nu en in 
      de toekomst. Ik wil afsluiten met de betekenis van een Nederlands spreekwoord 
      waarin het beter is om te stoppen en om te draaien dan door te gaan met het 
      verkeerde."
    
    
    
      Verzoekers hebben zich voor hun standpunt in de onderhavige zaken mede gebaseerd op de 
      verklaringen van de door hen ter zitting meegebrachte deskundigen, drs S.J. Barteling en 
      dr P. Sutmoller.
      Ter zitting heeft dr Sutmoller verklaard dat het uitgesloten is dat de dieren op de bedrijven van 
      verzoekers, alvorens zij gevaccineerd werden, besmet waren met het mkz-virus. Indien 
      bedoelde dieren op het moment van vaccinatie besmet zouden zijn geweest met het mkz-virus, 
      dan zouden deze dieren, een week na de vaccinatie daadwerkelijk mkz hebben gekregen. 
      Middels in het verleden door hem, dr Sutmoller, verricht onderzoek heeft hij niet kunnen 
      aantonen dat het mkz-virus door zogenaamde dragers wordt overgebracht op gevoelige dieren. 
    
    
    
    
    
      Er zijn slechts historische aanwijzingen dat dragers eventueel een uitbraak zouden kunnen 
      veroorzaken. Middels onderzoek is nooit aangetoond dat een gevaccineerde drager een mkz-
      uitbraak heeft veroorzaakt. Ieder risico dat een drager het mkz-virus niet kan verspreiden kan 
      echter niet worden uitgesloten. 
      Ter zitting heeft drs Barteling verklaard zich te kunnen vinden in de verklaringen van 
      dr Sutmoller. Hij heeft aan die verklaringen toegevoegd dat in de historie van mkz geen 
      gevallen bekend zijn dat een gevaccineerd dier een uitbraak heeft veroorzaakt. Het risico is 
      uitermate klein. Een gevaccineerd dier kan niet worden aangemerkt als kwetsbaarder dan een 
      niet-gevaccineerd dier. 
      Voorts hebben verzoekers ter zitting nog het volgende aangevoerd:
      Het bedrijf van verzoeker G is gelegen op een afstand van precies 2 km van een primair bedrijf.
      De verklaringen van de zijdens verweerders meegebrachte deskundigen zien op de 
      exportpositie van Nederland ten opzichte van andere lidstaten en derde landen, in het geval dat 
      dieren na vaccinatie in leven blijven. Dit betreffen echter risico's op commercieel gebied. 
      Voorts zien de verklaringen van bedoelde deskundigen op standaarden die internationaal 
      worden gehanteerd, in het bijzonder bij de OIE. Deze standaarden zijn bovendien niet bindend. 
      Bedoelde deskundigen-verklaringen zien derhalve niet op de gezondheidsrisico's en de 
      gezondheid van de dieren waarover de president zich in de onderhavige procedures door 
      verweerder heeft willen laten informeren.
      Ten onrechte wordt de problematiek rond de "carrier" in de onderhavige procedure betrokken. 
      Het is slechts theorie dat een gevaccineerd dier, dat niet ziek is een besmetting kan oplopen en 
      die besmetting kan doorgeven aan andere dieren. Wellicht zal in de toekomst hiernaar 
      onderzoek worden gedaan, verzoekers hebben evenwel bewijs geleverd van hun stelling dat 
      overbrenging van het mkz-virus op andere dieren door een gevaccineerde drager niet mogelijk 
      is.
    
    
    
    
      Uit de verklaringen van dr Sutmoller volgt immers dat uit zijn onderzoek is gebleken dat 
      overbrenging van besmetting op andere dieren door een drager niet kon. Vorenstaande is in 
      overeenstemming met de in de eerder bij de president van het College gevoerde procedures 
      genoemde verklaring van dr Brown van het Federale Ministerie van Landbouw in de Verenigde 
      Staten.
      Gelet op de verklaringen van de deskundigen verkeren de gevaccineerde dieren niet in een 
      nadeliger positie dan een niet-gevaccineerd dier. Integendeel, tegen hetgeen een niet-
      gevaccineerd dier zou kunnen overkomen, heeft het gevaccineerde dier juist bescherming. Gelet 
      hierop is het vanuit veterinair oogpunt niet noodzakelijk de gevaccineerde dieren van 
      verzoekers te doden. In dit kader hebben verzoekers nog aangevoerd dat, gehoord de 
      verklaringen van de deskundigen drs Barteling en dr Sutmoller, indien sprake zou zijn geweest 
      van een besmet dier, met desondanks een negatieve uitslag op een bloedtest, er zich vervolgens 
      altijd klinische verschijnselen zouden hebben voorgedaan van mkz. Dit heeft zich echter niet 
      voorgedaan bij de bedrijven van verzoekers, zodat er aldaar sprake is van gezonde, niet-
      verdachte dieren. Er wordt derhalve geen gezondheidsrisico gecre‰erd door het niet-doden van 
      de dieren. 
      Sinds de verdachtverklaring van de dieren op het bedrijf van verzoekers zijn meer dan 21 dagen 
      verstreken. Derhalve heeft het besluit inzake de verdachtverklaring zijn geldigheid verloren en 
      worden de dieren op grond van het Besluit niet langer als verdacht van mkz aangemerkt, als 
      gevolg waarvan niet mag worden overgegaan tot het doden van de dieren. Indien gelet op het 
      vorenstaande al een toetsing zou plaatsvinden, zou het een toetsing betreffen in materiele zin, 
      namelijk aan het begrip verdachtheid, in welk geval een zware bewijslast op verweerder rust 
      om aan te tonen dat een verdenking op bijzondere wijze aanwezig is. Verweerder is hierin niet 
      geslaagd.
      De besluiten waarvan een voorlopige voorziening is gevraagd, kunnen zowel bij een toetsing 
      van de rechtmatigheid daarvan naar de situatie ten tijde van het nemen van de betreffende 
      besluiten, als bij een toetsing naar de situatie van het moment van het doen van de uitspraak in 
      de onderhavige procedure, niet in stand blijven. 
    
    
    
      Verzoekers hebben in dit verband verwezen naar een uitspraak van de Hoge Raad van 
      9 februari 2001. Gelet op die uitspraak heeft de president de mogelijkheid om te beoordelen of, 
      gezien de gewijzigde omstandigheden in het onderhavige geval, onder meer het wegvallen van 
      de verdachtmakingsbesluiten, het besluit tot doding thans nog rechtmatig is.  
      4.	Het standpunt van verweerder
      Verweerder heeft - samengevat - onder meer het volgende aangevoerd.
      Het standpunt van verweerder is gelijk aan zijn standpunt zoals ingenomen in de zaak 
      geregistreerd onder de nummers AWB 01/311, waarin op 27 april j.l., uitspraak is gedaan. Dat 
      standpunt wordt hier geacht te zijn herhaald in ingelast. 
      Verweerder heeft zich voor zijn standpunt in de onderhavige zaken tevens gebaseerd op de 
      verklaringen van de door hem ter zitting meegebrachte deskundigen, dr Dekker en
      drs Pluimers.
      Dr Dekker heeft verklaard dat het risico op besmetting van andere dieren door een 
      gevaccineerde drager niet nihil is, hetgeen dr Sutmoller en drs Barteling ook hebben verklaard. 
      Door vaccinatie wordt een dier weliswaar bescherming geboden tegen besmetting van het mkz-
      virus en wordt transmissie daarvan gereduceerd, maar dat transmissie wordt voorkomen staat 
      niet onomstotelijk vast. Niet kan worden uitgesloten dat op bedrijven toch het virus binnenkomt 
      en carriers kunnen ontstaan. Dit is de reden waarom andere leden van de EU een MKZ-vrije 
      status van een land prefereren boven gevaccineerde veestapels. 
      Ook het feit dat in juni 2001 een conferentie wordt gehouden die geheel zal zijn gewijd aan 
      'carriers', wijst er niet op dat 'carriers' geen risicofactor vormen voor een effectieve 
      ziektebestrijding. Dit congres is een aanzet om te komen tot een gezamenlijk EU-voorstel over 
      nader onderzoek naar het ontstaan van carriers. 
      Gevaccineerde dieren kunnen, indien zij besmet raken, carriers worden en bijdragen aan 
      verspreiding van MKZ. De hoge veedichtheid in Nederland speelt mede een rol. 
    
    
    
      Drs Pluimers heeft verklaard dat wetenschappers van mening verschillen over de vraag of een 
      gevaccineerde drager nog andere dieren kan besmetten. De OIE kent aan mkz-vrije landen waar 
      niet wordt gevaccineerd en waar geen bevestigde klinische verschijnselen van mkz zijn 
      opgetreden, een hogere 'status' toe dan aan mkz-vrije landen waar wel wordt gevaccineerd en 
      waar recentelijk geen bevestigde klinische verschijnselen zijn opgetreden. Dat heeft ook een 
      veterinaire achtergrond. Het is mogelijk dat een land een hogere status krijgt dan welke hij 
      toegekend had gekregen, indien alle dieren die eens waren gevaccineerd uit het betreffende land 
      zijn verdwenen. In dat geval bereikt een land na 3 maanden na de laatste vaccinatie een hogere 
      status. Indien het betreffende land de gevaccineerde dieren in leven laat, dan wordt die hogere 
      status eerst na 12 maanden na de laatste vaccinatie bereikt, indien ook overigens in die periode 
      geen klinisch bevestigde gevallen van mkz zijn geconstateerd. Indien een land snel de hoogste 
      status wil bereiken, wordt gekozen voor suppressieve vaccinaties. Nederland heeft besloten 
      voor suppressieve vaccinatie van de runderen in het vaccinatiegebied en deze vervolgens te 
      doden. Deze keuze is mede ingegeven door de consequenties voor de veehouderij en 
      melkveehouderij in beperktere zin hier te lande, aangezien deze keuze uiteindelijk minder 
      schade zou veroorzaken aan de Nederlandse veehouderij dan indien gekozen was voor en 
      regime van beschermende vaccinaties. Exportbelangen van Nederland hebben bij die keuze 
      aldus een rol gespeeld.
      De door verzoekers aangedragen veterinaire argumenten zijn niet steekhoudend. Mede gelet op 
      de verklaringen van de deskundigen is het zeer wel denkbaar dat evenhoevigen reeds v¢¢r 
      vaccinatie drager van het virus zijn geworden. Deze zogenoemde 'carriers' vormen een blijvend 
      risico van nieuwe uitbraken van het virus. Dit risico mag niet worden gelopen, zodat er een 
      veterinair belang bestaat bij het doden van de runderen van verzoekers. 
      Voor wat betreft de problematiek rond de 21 dagen-termijn wordt verwezen naar de uitspraken 
      van de president van 27 april 2001. Voorts wordt bestreden dat er zich gewijzigde 
      omstandigheden hebben voorgedaan. De reden tot ruiming is immers gelijk gebleven, nu er nog 
      steeds sprake van een veterinair risico. 
    
    
    
      Verweerder heeft voorts een overzicht overgelegd waarop de afstand van de onderhavige 
      bedrijven tot het primaire bedrijf is aangegeven. 
      De bedrijven van verzoekers G en R zijn op een afstand gelegen van respectievelijk 1548 meter 
      en 1836 meter van een primair bedrijf. 
      5.	De beoordeling van het geschil
      5.1	Ingevolge het bepaalde bij artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) 
      juncto artikel 19, eerste lid, van de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie kan, hangende 
      de beslissing op bezwaar en indien van de beslissing daarop beroep bij het College openstaat, 
      wat gelet op artikel 109 van de Wet hier het geval is, de president van het College op verzoek 
      een voorlopige voorziening treffen, indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen 
      zulks vereist.
      Nu verweerder de evenhoevigen op de bedrijven van verzoekers zo spoedig mogelijk wensen te 
      doden, acht de president het belang van verzoekers spoedeisend.
    
    
    
      Gelet op hetgeen partijen over en weer hebben gesteld overweegt de president in de eerste 
      plaats als volgt.
    
    
    
      Ter zitting is voldoende aannemelijk geworden dat de bedrijven van verzoekers R en G zijn 
      gelegen op een afstand van minder dan 2 km van de naaste besmettingshaard. Daarmee kunnen 
      zij op ‚‚n lijn worden gesteld met de verzoekers waarvan het verzoek om voorlopige 
      voorziening door de president is afgewezen bij uitspraak van 27 april 2001 in de zaak Z, met 
      het kenmerk AWB 01/311. De verzoeken van de verzoekers R en G worden derhalve 
      afgewezen onder verwijzing naar die overwegingen, die hier worden geacht te zijn herhaald en 
      ingelast.
    
    
    
      	Met betrekking tot het, voorlopige, antwoord op de vraag of verweerde de dieren op de 
      bedrijven van de overige verzoekers heeft kunnen aanmerken als verdachte dieren overweegt de 
      president als volgt.
    
    
    
      5.2	De president herhaalt eveneens in navolging van de eerdere uitspraak van 27 april 2001, met 
      het kenmerk 01/311, dat het inschatten van hier aan de orde zijnde veterinaire risico's in de 
      eerste plaats tot de bevoegdheid van verweerder behoort. Het is niet aan het College, laat staan 
      aan de president in een voorlopige voorzieningprocedure, om een zodanige inschatting in zich 
      zelf na te wegen.
      Voor de president komt het treffen van een voorlopige voorziening in dit opzicht eerst binnen 
      handbereik wanneer het door verweerder gegeven expos‚ over de veterinaire aspecten zo 
      evident en overtuigend door de verzoekende partij op losse schroeven wordt gezet, dat dit 
      expos‚ niet langer als basis voor het door verweerder ingezette en gehandhaafde beleid kan 
      dienen.
      Geplaatst tegen deze achtergrond neemt de president het volgende in aanmerking.
      5.3	Naar voorlopig oordeel kan niet met vrucht worden betoogd dat verweerder de evenhoevigen 
      op de bedrijven van verzoekers niet als verdacht van mkz heeft kunnen aanmerken. Gezien de 
      veedichtheid in de regio Oene en het feit dat het tot 3 april 2001 gevoerde beleid niet heeft 
      kunnen voorkomen dat zich in deze regio uitbraken van mkz zijn blijven voordoen, heeft 
      verweerder in redelijkheid tot het oordeel kunnen komen dat zich mogelijk ook buiten de twee 
      kilometer-zones rond besmettingshaarden in de regio Oene evenhoevigen bevinden die drager 
      van smetstof zijn, waarmee is voldaan aan het in artikel 2, aanhef en onder c van het Besluit 
      neergelegde criterium voor verdachtverklaring van deze evenhoevigen. Niet, althans 
      onvoldoende is gebleken dat de bedrijven van verzoekers zich in een zodanig bijzondere 
      situatie bevinden dat de evenhoevige dieren op dit bedrijf, ondanks het vorenoverwogene, niet 
      als verdacht van mkz zouden kunnen worden aangemerkt.   
      5.3.1	Voorshands uitgaande van de rechtmatigheid van de verdachtverklaring, is de president 
      voorlopig van oordeel dat verweerder in redelijkheid heeft kunnen besluiten tot suppressieve 
      vaccinatie en doding van de dieren op de bedrijven van verzoekers. Weliswaar zijn deze 
      maatregelen, mede gelet op de afstand van de bedrijven van verzoekers tot de dichtstbijzijnde 
      gelokaliseerde besmettingshaard, onmiskenbaar uiterst rigoreus, maar de Wet laat de bevoegde 
      autoriteiten een ruime discretionaire bevoegdheid bij de vaststelling welke maatregelen passend 
      zijn te achten ter bestrijding van een besmettelijke dierziekte.
    
    
    
      Gelet op de veedichtheid in de regio Oene en het patroon van uitbraken zijn de getroffen 
      maatregelen, die zijn aan te merken als een uiterste poging het virus tot staan te brengen en te 
      voorkomen dat het zich buiten deze regio verspreidt, niet zozeer kennelijk onredelijk te achten 
      dat ingrijpen door de president gerechtvaardigd is. 
      	De president heeft acht geslagen op de argumenten die beide partijen, ondersteund door 
      deskundigen, ter zitting naar voren hebben gebracht ter bestrijding dan wel onderbouwing van 
      het veterinaire belang bij het doden van runderen die, zoals de runderen op de bedrijven van 
      verzoekers, meer dan veertien dagen geleden zijn gevaccineerd tegen mkz. De president 
      constateert dat de door partijen voorgebrachte deskundigen van mening zijn blijven verschillen 
      over het veterinaire belang van deze doding. Niet, althans onvoldoende, is komen vast te staan 
      dat gevaccineerde dragers van het mkz-virus geen smetstof uitscheiden. Voorts wordt in juni 
      2001 een congres gewijd aan, onder meer, de risico's die 'carriers' meebrengen. Uit het tussen 
      de deskundigen van partijen gevoerde debat valt in elk geval niet met voldoende zekerheid af te 
      leiden dat de veterinaire risico's van het in leven laten van gevaccineerde dieren, zoals die op de 
      bedrijven van verzoekers, thans slechts zo theoretisch zouden zijn dat deze risico's door 
      verweerder als verwaarloosbaar bij de bestrijding van het virus zouden moeten worden 
      genegeerd. Derhalve kan niet met vrucht worden gezegd dat verzoekers zodanig overtuigende 
      argumenten hebben aangedragen dat de veterinaire uitgangspunten van het door verweerder 
      gevoerde beleid onmiskenbaar op losse schroeven is gezet. 
      5.3.2	Dit alles wordt niet anders door het verstreken zijn van, kortweg, de 21 dagen-termijn. De 
      president volgt verzoekers niet in hun betoog dat de bestreden besluiten voorzover deze 
      betrekking hebben op dieren, waarvan na de verdachtverklaring een periode van 21 dagen of 
      meer is verstreken, niet langer een voorwerp van maatregelen kunnen zijn.
      De president verwijst voor dit, voorlopige, evenzeer oordeel naar de overwegingen van de 
      president ter zake in de uitspraak van 27 april 2001 in de zaak met het kenmerk Awb 01/311.
      Die overwegingen worden geacht hier te zijn herhaald en ingelast. Aan de bestreden besluiten 
      van 28 maart 2001 en 4 april 2001, zoals nader ingevuld bij brief van 17 april 2001, tot het 
      doden is de grondslag dus niet zonder meer komen te ontvallen doordat de periode waarin 
      dieren volgens artikel 5 van het Besluit verdacht blijven inmiddels is verstreken. 
    
    
    
      Anders dan kennelijk het geval was, in het door verzoekers aangehaalde geval waarover de 
      Hoge Raad bij arrest van 9 februari 2000 besliste, blijft het doel van de bestreden besluiten hier, 
      naar voorlopig oordeel, derhalve nog steeds gericht op voorkoming van verspreiding van het 
      virus. 
      5.4	Of verweerder, gesteld voor de vraag of hij direct verder uitvoering moet geven aan de 
      aangezegde maatregel tot doding, bij een belangenafweging bijvoorbeeld mede de 
      omstandigheid betrekt dat het College bij zijn uitspraak van 26 april 2001 in de zaak AA (zaak 
      AWB 01/282) het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen via een spoedprocedure 
      prejudici‰le vragen heeft gesteld over de geldigheid van het non-vaccinatieverbod  als bedoeld 
      in artikel 13 van de Richtlijn en de entingsbeschikkingen van de Europese Commissie, ligt 
      primair bij verweerder ter beantwoording. Het moge zo zijn dat uit het stellen van deze vragen 
      blijkt van twijfel bij het College omtrent de geldigheid van het vaccinatieverbod en de wijze 
      waarop de Commissie toepassing heeft gegeven aan voormeld artikel 13, maar deze twijfel is 
      niet zo groot dat hier voor de president, gelet op de terzake geldende jurisprudentie van het Hof 
      van Justitie van de Europese gemeenschappen (bijvoorbeeld de uitspraak van 21 februari 1991 
      in de zaken C-143/88 en C-92/89) de vrijheid zou bestaan de opschorting van een mede op een 
      gemeenschapshandeling gebaseerd bestuursbesluit te gelasten. 
      5.5	Het voorgaande leidt tot de slotsom dat de verzoeken om voorlopige voorziening moeten 
      worden afgewezen. 
      	De president acht geen termen aanwezig ‚‚n der partijen onder toepassing van artikel 8:75 van 
      de Awb te veroordelen in de kosten die de andere partij in verband met de behandeling van het 
      verzoek heeft moeten maken.
    
    
    
    
    
      6.	De beslissing
      De president wijst de verzoeken om een voorlopige voorziening af:
    
    
    Aldus gewezen door mr R.R. Winter, president, in tegenwoordigheid van mr I.K. Rapmund, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 1 mei 2001.
    
    Waarvan proces-verbaal,
    
    
    w.g. R.R. Winter					w.g. I.K. Rapmund