ECLI:NL:CBB:2001:AB0929, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-04-2001, AWB 01/231
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-04-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

De president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
      No.AWB 01/231						3 april 2001
      	11230
    
    
    
    
    Uitspraak op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak van:
    
    
      De maatschap A, B en 56 anderen, te C, verzoekers,
      gemachtigde: mr H. van Ravenhorst, advocaat te Arnhem, 
      tegen
      de Directeur van de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees, verweerder,
      gemachtigden: mr dr J.P. Heinrich, advocaat te 's-Gravenhage, mr G. de Goede en dr A. Nielen, 
      beiden werkzaam bij het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
      voorts dr A.J.A.J. de Smit en dr A. Dekker, beiden werkzaam op het ID-Lelystad, Instituut voor 
      Diergezondheid, te Lelystad.
    
    
    
    
    
    
      1.	De procedure
      Bij 58 gelijkluidende besluiten van 29 maart 2001 heeft verweerder aan verzoekers 
      medegedeeld dat ter bestrijding van het mond- en klauwzeervirus en ter voorkoming van 
      verspreiding ervan onder meer noodzakelijk is dat alle evenhoevige dieren op de bedrijven 
      van verzoekers worden gedood, dat de dieren in afwachting daarvan zullen worden 
      gevaccineerd tegen mond- en klauwzeer en dat over het precieze tijdstip van de te nemen 
      maatregelen verzoekers nader zullen worden ge‹nformeerd.
      Op 2 april 2001 hebben verzoekers tegen dat besluit een bezwaarschrift ingediend.
    
    
    
    
      Voorts hebben zij bij een eveneens op 2 april 2001 ingekomen verzoekschrift aan de 
      president van het College verzocht een voorlopige voorziening te treffen strekkende tot 
      schorsing van de bestreden besluiten tot op het door hen ingediende bezwaarschrift is 
      beslist.
      De vordering die aan het ingediende verzoek ten grondslag lag was dat de 
      laboratoriumuitslagen op grond waarvan door verweerder op het primaire bedrijf mond- en 
      klauwzeer is vastgesteld, door een ander ter zake deskundig laboratorium worden 
      bevestigd.
      Deze vordering is naar aanleiding van het verhandelde ter zitting door de gemachtigde van 
      verzoekers omgezet in een verzoek tot opschorting van het doden van de te vaccineren 
      dieren, in afwachting van nader door verweerder in overleg met "Brussel" te nemen 
      beleidsbeslissingen. 
      De president heeft het verzoek behandeld ter zitting van 2 april 2001, alwaar partijen bij 
      monde van hun gemachtigden hun standpunt nader uiteen hebben gezet. Ter zitting is 
      namens verzoekers tevens het woord gevoerd door D, ‚‚n der verzoekers en door E, 
      veehoudster te C.
      2.	De grondslag van het geschil
      2.1	Voor de regelgeving die de grondslag vormt voor de ter zitting geconverteerde vordering 
      van verzoekers, wordt verwezen naar de uitspraak van de president van het College van 
      Beroep voor het bedrijfsleven van 30 maart 2001, no. AWB 01/228,  inzake F te C, tevens 
      ‚‚n der verzoekers van het voorliggende verzoek om voorlopige voorziening.
    
    
    
    
    
      2.2	Bij de beoordeling van het verzoek om voorlopige voorziening gaat de president uit van de 
      volgende feiten en omstandigheden.
      - Bij faxbericht gedateerd 28 maart 2001 heeft ID-Lelystad verweerder onder meer het 
      volgende bericht: "Monsters (.) bedrijf (.) Kootwijkerbroek zijn positief 
      bevonden in de virus isolatie op cellen, in een rund en door middel van RT-PCR, 
      voor mond- en klauwzeer".
      - Op grond van evengenoemde onderzoeksresultaten heeft verweerder voormelde 
      Regeling(en) toezichtsgebied Kootwijkerbroek mond- en klauwzeer 2001 
      vastgesteld.
      - De bedrijven van de verzoekers, waarop onder meer koeien, schapen en varkens 
      worden gehouden, liggen binnen een straal van 2 km rond het hiervoorbedoelde 
      primaire bedrijf.
      - De gangbare testmethoden zijn neergelegd in een ter zitting overgelegde handleiding 
      van de "Office International des Epizo”ties" (OIE). In deze handleiding zijn tussen 
      de Lidstaten onderling en met derde landen geconcordeerde afspraken vastgelegd.
      -	Het testen op het MKZ virus gebeurt op grond van:
      1) Isolatie van het virus op cellen, die daarvoor geschikt zijn. Deze test heet ook wel: 
      "the Golden Standard". Deze test kan tijdrovend zijn. Geeft deze test een positieve 
      uitslag op MKZ, dan staat de diagnose voor het betreffende bedrijf vast.
      2) De tweede testmethode is het inspuiten van het virus in (de tong van) een rund. 
      Bezien wordt of het betreffende dier na inspuiting klinische verschijnselen vertoont. 
      Bovendien wordt het dier zelf ook aan een laboratorium-test onderworpen.
      3) Ten slotte (afsluitend) de RT-PCR methode. Bij positieve uitslag is dat in elk 
      geval reden om door te gaan met analyse via de andere methoden.
      - Op het primaire bedrijf is aanvankelijk geen positieve uitslag verkregen uit de 
      RT-PCR test. Dat gold ook voor de "Golden Standard"-test. Deze laatste test is 
      vervolgens wederom uitgevoerd op lammerniercellen.
      - Na de herhaling van de "Golden Standard" test zijn positieve uitslagen verkregen op 
      alledrie hiervoorgenoemde testonderdelen.
    
    
    
      - Voorts zijn blijkens een ter zitting overgelegde verklaring van de dierenarts die het 
      primaire bedrijf op 21 maart jl. bezocht heeft, reeds de eerste dag klinische 
      verschijnselen van MKZ vastgesteld. Deze verschijnselen zijn in de periode tot 
      25 maart jl. verergerd.
    
    
    
      3.	Het standpunt van verzoekers
      Verzoekers hebben erop gewezen dat er een beleidsontwikkeling gaande is op grond 
      waarvan verwacht wordt dat in navolging van Engeland binnen afzienbare tijd zal worden 
      overgegaan tot "ringvaccinaties" rondom besmettingshaarden. Dan wordt niet meer 
      overgegaan tot het doden van de gevaccineerde dieren. Verzoekers zouden het onredelijk 
      van verweerder vinden om, gelet op de geschetste ontwikkelingen thans tot ruiming van 
      hun bedrijven over te gaan. 
      4.	Het nadere standpunt van verweerder
      De Europese regelgeving staat aan de Europese Lidstaten preventieve vaccinatie ten 
      algemene niet toe. Verweerder voert op basis van artikel 13, eerste lid, de Richtlijn 
      90/423/ EEG, waarbij de Richtlijn 85/511 is gewijzigd, een non-vaccinatiebeleid. Gelet op 
      dit non-vaccinatiebeleid en de grote dierdichtheid in Nederland is de uitbraak van MKZ 
      een bijzonder ernstige zaak met zeer grote gevolgen. Wanneer de MKZ niet adequaat wordt 
      bestreden zal Nederland zijn hoge status van MKZ-vrij land verliezen. Het gevolg zal zijn 
      dat de export van vlees, zowel binnen als buiten de EU gedurende langere tijd (‚‚n … twee 
      jaar) niet mogelijk zal zijn. In Nederland is 90% van het kalfsvlees en 75% van het 
      rundvlees voor export bestemd. Bij een exportverbod zullen de kosten van de verzorging 
      van de dieren al snel de inkomsten overtreffen. En dan zullen de veehouders zelf moeten 
      beslissen dat zij hun vee niet langer kunnen aanhouden.
      Het MKZ-virus is zeer besmettelijk en verspreidt zich razendsnel. Besmetting kan 
      plaatsvinden zowel tussen dieren onderling als via "dragers", die zelf niet vatbaar zijn voor 
      de ziekte. De bestrijding van het virus moet rigoureus worden aangepakt. Door de 
      Europese rekenkamer is in zijn rapport (Pb EG C85/15) in het kader van de klassieke 
      varkenspest (KVP) aangegeven dat een Lidstaat weliswaar niet verplicht is preventief te 
      ruimen, maar dat dit wel ‚‚n van de meest doeltreffende maatregelen is ter voorkoming van 
      verspreiding van een epidemie. MKZ  is nog vele malen besmettelijker dan de klassieke 
      varkenspest. Een simulatie van de Landbouwuniversiteit Wageningen heeft uitgewezen dat 
      bij een rigoureuze uitvoering van het preventieslachtbeleid ten tijde van de klassieke 
      varkenspestcrisis veel minder boerderijen preventief hadden moeten worden geruimd. Er 
      zijn door de Europese Commissie twee ontwerprichtlijnen opgesteld voor MKZ en KVP 
      bestrijding. In artikel 1 van deze beide ontwerprichtlijnen wordt buiten twijfel gesteld dat 
      het gaat om een minimumpakket.   
      5.	De beoordeling van het geschil
      Ingevolge het bepaalde bij artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), juncto 
      artikel 19, eerste lid, van de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie kan, hangende een 
      de beslissing op bezwaar en indien van de beslissing daarop beroep bij het College 
      openstaat, de president van het College een voorlopige voorziening treffen, indien 
      onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen dat vereist. Verweerder heeft 
      meegedeeeld dat hij de vaccinatie op de kortst mogelijke termijn wil laten volgen door het 
      doden van de evenhoevige dieren op de bedrijven van verzoekers.
      Verzoekers hebben hun primaire verzoek, strekkende tot het opdragen van een contra-
      expertise, ter zitting ingetrokken.
      De vraag die thans resteert is of overeenkomstig het ter zitting geformuleerde verzoek om 
      een voorlopige voorziening aan verweerder gelast zou moeten worden voorlopig af te zien 
      van het doden van de de gevaccineerde en nog te vaccineren dieren, in afwachting van de 
      door verzoekers verwachte beleidsontwikkelingen in verband met het tussen de minister en 
      de Europese Commissie te voeren overleg. Dienaangaande overweegt de president als 
      volgt.
    
    
    
    
      Gelet op het verhandelde ter zitting en de door verweerder daartoe overgelegde stukken 
      neemt de president voorshands, evenals in zijn uitspraak van 30 maart jl. (no. AWB 
      01/228) aan dat er voldoende bevestiging, in de zin van de Richtlijn 85/511, is gegeven dat 
      een of meer dieren op het zogenoemde primaire bedrijf, daadwerkelijk besmet zijn geweest 
      met het mond- en klauwzeer virus.
      Toetsing van de bestreden besluiten aan de bepalingen van de Gezondheids- en 
      welzijnswet voor dieren (met name artikel 22, onder f, en aan het Besluit verdachte dieren 
      levert naar voorlopig oordeel, gelet op deze bevestiging, op dat verweerder de evenhoevige 
      dieren op de bedrijven van verzoekers niet ten onrechte verdacht heeft verklaard en dat hij 
      voorts in beginsel bevoegd is deze dieren te laten doden.
      Gelet op hetgeen door verweerder in deze zaak, en bij de behandeling van meergenoemd 
      verzoek in zaak no. AWB 01/228  is aangevoerd ten aanzien van de noodzaak om ook na 
      vaccinatie zo spoedig mogelijk tot ruiming van de gevaccineerde dieren over te gaan 
      overweegt de president, in de lijn van zijn eerdere uitspraken terzake, dat het hier om een 
      beoordeling van het beleid van verweerder gaat. Bij zo'n beoordeling toetst de rechter 
      marginaal, dat wil zeggen dat hij slechts reden tot ingrijpen ziet, indien het beleid kennelijk 
      onredelijk moet worden geacht. Die toetsing leidt de president bij de huidige stand van 
      zaken met betrekking tot de mkz-epidemie, niet tot het oordeel dat het beleid kennelijk 
      onredelijk is. 
    
    
    
      De president ziet dan ook geen grond om wegens kennelijke onrechtmatigheid van de 
      bestreden besluiten over te gaan tot schorsing daarvan of tot het treffen van een voorlopige 
      voorziening als gevraagd.
      De president deelt de opvatting van verzoekers niet dat, nu de kans bestaat dat de Europese 
      Commissie spoedig zal instemmen met een preventief vaccinatiebeleid, met het doden van 
      de dieren op hun bedrijven moet worden gewacht. Gezien de aard van de besmetting en de 
      daarmee samenhangende nauwelijks overzienbare risico's heeft verweerder zich 
      voorshands in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat het onverantwoord is te 
      wachten op het zich voordoen van een toekomstige onzekere gebeurtenis, bestaande uit een 
      beleidswijziging van de Commissie, nog daargelaten de vraag of een dergelijke 
      beleidswijziging betrekking zou kunnen hebben op de bedrijven van verzoekers, die 
      gelegen zijn in een reeds aangewezen toezichtgebied als het onderhavige.
      Gelet op het vorenstaande komt het verzoek om voorlopige voorziening niet voor 
      toewijzing in aanmerking.
      De president ziet geen termen aanwezig om een der partijen met toepassing van artikel 
      8:75 Awb te veroordelen in de kosten die de andere partij in verband met de behandeling van het verzoek heeft moeten maken. 
      Dit leidt tot de volgende beslissing. 
    
      
    
      6.	De beslissing
      De president wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af:
    
    
    Aldus gewezen door mr B. Verwayen, fungerend president, in tegenwoordigheid van mr A. Bruining, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 3 april 2001.
    
    
    w.g. B. Verwayen					w.g. A. Bruining