Spoeddebat over uitspraken van de staatssecretaris van OCW over bezuinigingen in het passend onderwijs, zoals voorgenomen door het nieuwe kabinet
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2010-2011
 9
 
 
 
 Bezuinigingen passend onderwijs
 Aan de orde is het spoeddebatover uitspraken
van de staatssecretaris van OCW over bezuinigingen in het passend onderwijs,
zoals voorgenomen door het nieuwe kabinet.
 
 Ik heet de bewindslieden welkom. De sprekers hebben elk drie minuten spreektijd,
maar het mag ook korter. De heer Van der Ham had dat ook een beetje beloofd.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Voorzitter. Wij kunnen het heel kort houden. Afgelopen dinsdag debatteerde
ik met staatssecretaris Van Bijsterveldt over het mbo. Tijdens dat vragenuur
zei de staatssecretaris ook iets over de bezuinigingen van het komende kabinet.
Zij zei dat de forse bezuinigingen van 300 mln. van Rutte I op het passend
onderwijs, op zorgleerlingen dus, eigenlijk wel meevielen. Die uitspraak was
verbazingwekkend, ten eerste omdat de staatssecretaris vergoelijkend deed
over de bezuinigingen. Zij verzwagerde zich met de bezuinigingen van het volgende
kabinet. Ten tweede wuifde ze ook een beetje de noodzaak weg om te blijven
investeren in deze kinderen die het juist extra hard nodig hebben. Ten derde
was het procedureel ook raar dat zij dit zei, want binnen dit kabinet was
zij niet de woordvoerder op dit dossier en is zij dat nog steeds niet.
 De minister van OCW vond dit blijkbaar ook, want hij stuurde meteen een
perscommuniqué uit waarin de staatssecretaris werd gecorrigeerd. Diezelfde
dag zei minister Rouvoet nog iets meer. Wij waren samen bij de Avond van het
onderwijs bij Teleac. Daar werd hem de vraag gesteld wat hij in zijn overdrachtsdossier
aan de volgende minister van Onderwijs zou zetten. Wat zou hij aan hem of
haar – de volgende minister van Onderwijs kan natuurlijk ook een vrouw
zijn – overdragen over de bezuinigingen op de zorgleerlingen? De minister
antwoordde dat hij daar niet al te veel over kon zeggen. Hij kon immers niet
te politiek zijn. In het overdrachtsdossier zou hij wel een dikke streep zetten
onder het feit dat het niet voor niets is geweest en dat het goed is geweest
dat wij hebben geïnvesteerd in leerlingen die iets extra nodig hebben.
Een goede opvolger heeft immers aan een half woord genoeg. Ondersteunt de
staatssecretaris deze woorden van de minister?
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Voorzitter. Die drie minuten heb ik niet nodig. Volgens mijn fractie was
het niet heel erg handig van de staatssecretaris van Onderwijs om te spreken
over de voornemens van een nieuw kabinet. Aan de andere kant was het regeerakkoord
in concept al verschenen. In de samenleving wordt daar bovendien veel over
gesproken. Ik begrijp dit dus wel, maar het was formeel natuurlijk niet zo
handig. Wat mij betreft schiet de heer Van der Ham in dit verband met een
kanon op een mug. Laten wij na drieënhalf jaar geklungel met het passend
onderwijs nu gewoon aan de slag gaan. Wij staan in ieder geval te trappelen.
 
 
 
 Mevrouw
 Smits
 SP
 
 Voorzitter. Dit debat is natuurlijk een beetje raar. De staatssecretaris
heeft afgelopen dinsdag haar mond voorbijgepraat. De minister heeft haar daarop
aangesproken. De boodschap op dat vlak is wel overgekomen: het was een beetje
dom van de staatssecretaris. Misschien is deze staatssecretaris volgende week
echter wel minister van Onderwijs. Dan mag zij alle dingen die zij afgelopen
dinsdag heeft gezegd, eindeloos herhalen. Dat zou pas echt dom zijn. De staatssecretaris
heeft in het vragenuur namelijk met heel veel bombarie bezuinigingen verdedigd
die voor de SP totaal onbegrijpelijk zijn. Door maar heel vaak te zeggen dat
wij ambitie nodig hebben in het onderwijs, probeerde zij te verdedigen dat
300 mln. wordt bezuinigd op leerlingen die een handicap of een stoornis hebben.
Ambitie gaat niet alleen over mensen die een Nobelprijs winnen. Ambitie betekent
dat je alle kinderen het onderwijs geeft dat zij nodig hebben; wat dat aangaat
had de minister wel gelijk. Deze staatssecretaris wist niet zo goed waarover
zij sprak.
 Er zitten momenteel honderden kinderen thuis omdat er geen onderwijs voor
ze is. Het speciaal onderwijs komt op heel veel plekken het water tot aan
de lippen. Op gewone scholen willen mensen heel graag voor deze leerlingen
zorgen, maar werkt men zich een slag in de rondte om alles rond te krijgen
en krijgen leerlingen toch niet de zorg die ze nodig hebben. Door de aangekondigde
bezuinigingen van 300 mln. zullen de klassen groter worden, zal de werkdruk
vergroten en zullen meer leerlingen met een handicap het niet redden op gewone
scholen. Dan vraag je je toch af hoe de staatssecretaris het in haar hoofd
haalde om zulke bezuinigingen te gaan verdedigen, terwijl ze dat vanuit haar
functie niet eens hoefde en mocht.
 Dan de minister: hij heeft duidelijk afstandgenomen van de uitspraken
en plannen van de staatssecretaris. Mijn vraag aan hem is eigenlijk: denkt
hij dat het mogelijk is om zo veel geld op deze kinderen te bezuinigen zonder
dat het ten koste van hen gaat?
 
 
 
 Mevrouw
 Ferrier
 CDA
 
 Voorzitter. De CDA-fractie kan goed leven met de uitleg van de staatssecretaris
van haar uitspraken tijdens het mondelinge vragenuurtje van afgelopen dinsdag.
Wij hebben haar vragen gesteld over onder andere de bezuinigingen op passend
onderwijs die zijn aangekondigd in het regeerakkoord. De staatssecretaris
heeft daar het een en ander op gezegd. Uiteraard voert de CDA-fractie de rest
van dit belangrijke en urgente debat graag; straks, met de nieuwe regering.
Daarmee is voor ons de kous af.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 De minister heeft wel dingen gezegd over dat regeerakkoord en over zijn
inzet, in de richting van de volgende regering. Ondersteunt u zijn woorden?
 
 
 
 Mevrouw
 Ferrier
 CDA
 
 Wij gaan dat debat straks aan. Als wij de voorstellen kennen in hun totaliteit
en onderlinge balans, zullen wij daarop ingaan.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Ondersteunt de CDA-fractie, die nog steeds onderdeel uitmaakt van het
demissionaire kabinet, de woorden van de minister, die zei dat het belangrijk
is dat we daarin hebben geïnvesteerd, en dat een opvolger aan een half
woord genoeg heeft? Ondersteunt u die woorden? Hij is namelijk
ook uw minister.
 
 
 
 Mevrouw
 Ferrier
 CDA
 
 Weet u, met dat halve woord en de opvolger vind ik het nogal raadselachtig
wat de minister heeft gezegd. Ik wacht het allemaal rustig af, mijnheer Van
der Ham.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Wat is uw eigen opvatting?
 
 
 
 Mevrouw
 Ferrier
 CDA
 
 Die zal ik namens mijn fractie graag bekendmaken tijdens het debat over
het nieuwe regeerakkoord. Of over de onderwijsbegroting, dat kan ook; dat
houd ik nog even open.
 
 
 Zo houden we de spanning er nog even in.
 
 
 
 De heer
 Çelik
 PvdA
 
 Voorzitter. Laat ik beginnen met wat zelfreflectie. Ik heb mijn collega
ondersteund bij zijn verzoek om een spoeddebat, omdat ik vind dat collega's
elkaar af en toe moeten ondersteunen om ergens over te kunnen debatteren.
Dat was dus de reden: oppositiepartijen moeten elkaar ondersteunen. Ik heb
eigenlijk niets toe te voegen aan de vragen van de heer Van der Ham. Feitelijk
zal deze discussie terugkomen in volgende debatten over de begroting en het
regeerakkoord. Ik heb dus niets verder bij te dragen.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Waarom ondersteunt u een verzoek om een debat waarvan uzelf zegt dat het
zinloos is? Dat lijkt me een beetje raar.
 
 
 
 De heer
 Çelik
 PvdA
 
 Ik heb niet gezegd dat het zinloos is. Ik zat in een afweging tussen,
enerzijds, een collega ondersteunen om het aantal noodzakelijke leden voor
een spoeddebat te kunnen verkrijgen en hem zo de mogelijkheid te geven om
zijn vragen te stellen, en anderzijds de vraag of het onderwerp zwaar genoeg
was voor een spoeddebat. Dat was een dilemma en in dit geval heb ik gekozen
voor het eerste.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Het antwoord is dus nee en dat zal straks ook blijken.
 
 
 
 De heer
 Çelik
 PvdA
 
 Prima, dat is uw antwoord.
 
 
 
 Mevrouw
 Smits
 SP
 
 Voorzitter. Mijnheer Çelik zegt dat hij het verzoek uit een zekere
collegialiteit heeft gesteund en dat kunnen we eigenlijk alleen maar waarderen.
Wel rijst daarbij een vraag. Zijn partij was altijd een warm voorstander van
deze plannen voor passend onderwijs. Denkt hij ook niet dat het wel heel moeilijk
gaat worden om die uit te voeren met een extra bezuiniging van 300 mln. daarop?
 
 
 
 De heer
 Çelik
 PvdA
 
 Nee, nee, maar ik heb niets over de inhoud gezegd. Ik ben het volstrekt
met u eens dat bezuinigen op passend onderwijs te gek voor woorden is. Wij
komen daarop terug. Wij krijgen straks de gelegenheid om daarop te schieten.
Over my dead body, zo zou ik zeggen. Het mag iedereen duidelijk zijn hoe wij
over passend onderwijs denken. De vraag is alleen of dat per se vandaag, hier,
aan de orde had moeten komen. Daarvan was ik niet overtuigd. Uit collegialiteit
heb ik daarmee ingestemd. Dat is mijn verhaal. U mag dat leuk vinden of niet.
De heer Elias zei net: dit is schieten met een kanon op een mug. Dat klopt.
Wij weten echter één ding zeker: dan kun je nooit missen. Daarom
heb ik ermee ingestemd.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Ik ben wel kritisch op de staatssecretaris en ook wel eens op de minister,
maar een mug? Dat vind ik toch echt werkelijk niet. Mijn vraag aan u is de
volgende. U twijfelt eraan of dit de juiste vorm is. Ik heb daaraan ook getwijfeld.
Laten wij onszelf als Kamer evenwel serieus nemen. Als in een vragenuur de
staatssecretaris uitspraken doet over een volgende regering, zij beargumenteert
dat bezuinigingen door een volgende regering mogelijk zijn, en dat zelfs een
beetje bagatelliseert, waarna blijkt dat het niet eens regeringsbeleid is,
dan moeten wij onszelf serieus nemen. Dat vragenuur is er niet voor niets.
Wij moeten dan de vinger bij de zere plek leggen. Wij hoeven daarover geen
twee uur te discussiëren, maar een kwartier of een halfuur is prima.
 
 
 
 De heer
 Çelik
 PvdA
 
 Jazeker. Daarmee hebt u een punt. De staatssecretaris had beter niet op
dat punt in kunnen gaan. De vraag is haar echter wel gesteld. Ik vond het
chic dat zij daarop antwoord gaf. Het was echter beter geweest als zij dat
niet had gedaan. Daarin hebt u gelijk. Dat betreft de verhouding tussen Kamer
en regering, helder.
 
 
 
 De heer
 Klaver
 GroenLinks
 
 Voorzitter. De woorden van de heer Çelik zijn mij uit het hart
gegrepen. Ik zal de staatssecretaris hier niet opnieuw de maat nemen over
hoe politiek onverstandig het geweest is om afgelopen dinsdag die dingen te
zeggen. Ik twijfelde eraan of ik hier het woord zou voeren, maar ik doe dat
om twee redenen toch. Ten eerste krijg ik daarmee de kans om te zeggen dat
ik het voor een deel eens ben met de staatssecretaris. Er zijn heel veel indicaties
en steeds meer jongeren krijgen een etiketje. De vraag die de staatssecretaris
stelde – is dat goed voor deze jongeren? – is heel terecht. Ik
vind dat dat onderzocht moet worden. Mijn collega Dibi heeft daarover gisteren
vragen gesteld aan de minister voor Jeugd en Gezin. Daaruit moet blijken hoe
wij moeten omgaan met deze etikettering. Wellicht is er sprake van een verkeerde
financiële prikkel en moet er wat gebeuren met de budgetten. Ik weet
dat nu niet.
 Ten tweede grijp ik dit moment aan om de staatssecretaris en de minister
te bedanken. Het is zo'n beetje het laatste debat dat wij met elkaar voeren.
Mijn fractie was het niet altijd eens met de staatssecretaris en de minister,
en zij waren het ook niet altijd met ons eens, maar ik dank hen hartelijk
voor hun inzet in de afgelopen jaren.
 
 
 
 De heer
 Beertema
 PVV
 
 Voorzitter. Ik sluit mij heel graag aan bij mijn voorganger en laat een
hartelijk dankje uitgaan naar de bewindslieden. Ik heb daaraan echter nog
wel wat toe te voegen. Ik ben een beginner in dit huis, zeker in vergelijking
met de door de parlementaire wol geverfde collega Van der Ham. Ik heb in de
enkele debatten waarin ik de D66-woordvoerder mocht zien opereren,
oprecht genoten van zijn vakmanschap. Dat wil ik ook even gezegd hebben. Scherp,
zorgvuldig, intelligent; ik kan niet anders zeggen. Eigenlijk stond ik op
het punt om aan mijn achterban te rapporteren, naar Henk en Ingrid in Rotterdam,
dat het in de Kamer reuze meeviel. Ik was nog steeds geen getuige geweest
van echte Haagse spelletjes. Spelletjes die niet uit te leggen zijn omdat
ze nergens over gaan behalve het halen van kleine beetjes persoonlijk prestige,
het markeren van het partijbelang, in de engste zin van het woord, in plaats
van het landsbelang, territoriumdrift of ver plassen, zo heb ik het ook horen
noemen. Het vreet wel tijd en geld, die Haagse spelletjes, en dat is allemaal
belastinggeld. Griffiers, de voorzitter, wij allemaal, ondersteunende staf,
gas en licht. Dat is allemaal geld voor iets waar ik het belang niet direct
kan inzien.
 Waarachtig, voorzitter, ik denk dat het moment nu hier is. Ik heb sterk
het gevoel dat ik hier in een Haags spelletje zit.
 Ik had me er nog iets van kunnen voorstellen als hier een briesende demissionaire
minister Rouvoet had gezeten. Hij was het die de staatssecretaris tot de orde
riep, omdat zij zich uitsprak over passend onderwijs met betrekking tot het
conceptregeerakkoord. Was dat terecht? Ik denk dat de minister formeel gelijk
had. En ik denk dat de staatssecretaris dat eigenlijk ook vindt en zich even
vergaloppeerd heeft. Ik ken de staatssecretaris als een bewindsvrouwe die
nu eenmaal de gewoonte heeft om vragenstellers te bedienen zo goed en zo degelijk
als zij dat kan. Daar slaagt zij wat mij betreft eigenlijk altijd in.
 Soit, dat is het, zou je zeggen, zaak afgedaan, en minister Rouvoet staat
ook niet hier. Het debat is aangevraagd door de D66-woordvoerder. Ik begrijp
niet zo heel goed wat nu het eindpunt van dit debat moet zijn, behalve dan
het spelen van dat Haagse spelletje.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Dank u wel voor alle complimenten. Ik vind u eigenlijk ook best wel meevallen
voor een PVV'er.
 Er wordt 300 mln. bezuinigd op zorgleerlingen. Ik denk dat ook een deel
van uw achterban kinderen heeft die daar gebruik van maken, zeg ik tegen de
voorzitter richting de heer Beertema. Dat is dus een enorme bezuiniging. Er
zijn nog heel veel meer bezuinigingen die richting de onderkant gaan, ook
als het gaat om investeringen in de steden. Dat wil ik hier aan de kaak stellen.
Als ik tijdens het vragenuurtje van de staatssecretaris hoor dat het eigenlijk
best wel kan en dat het allemaal wel mogelijk is, wil ik allereerst weten
of het kabinetsbeleid is. Dat was het dus blijkbaar niet, aldus het perscommuniqué
van de minister. Daar mag ik toch kritisch op zijn? Dan wil ik een kort debatje
hebben om dat aan de orde te stellen. Ik begrijp dat u, ook al zit u niet
in de regering maar schuurt u daartegenaan, het ook allemaal vergoelijkt,
maar daar ben ik ook heel kritisch op. Dan zeg ik tegen de kinderen, maar
ook tegen Henk en Ingrid en hun kinderen, dat zij dan maar beter bij D66 kunnen
zijn dan bij de PVV.
 
 
 
 De heer
 Beertema
 PVV
 
 Ik heb geen vraag gehoord.
 
 
 
 De heer
 Voordewind
 ChristenUnie
 
 Voorzitter. De staatssecretaris heeft even voor haar beurt gesproken,
maar heeft wel meteen uit de doeken gedaan waar het nieuwe kabinet straks
mee zal komen, die 300 mln. bezuinigingen op de leerlingen die juist die extra
zorg hard nodig hebben. De inzet van het huidige kabinet was er de afgelopen
jaren dan ook op gericht om juist dat passende onderwijs te versterken. Dat
is ook gebeurd met extra geld. De inzet die de ChristenUnie ook wilde doorzetten,
was een extra investering in het onderwijs met 5000 extra leraren, waaronder
ook onderwijsassistenten. Kwetsbare zorgleerlingen moeten de kans krijgen
zich maximaal te ontwikkelen, ook als zij worstelen met meervoudige problematiek.
Omdat niet alle kinderen hun plek kunnen vinden in het reguliere onderwijs
blijft speciaal onderwijs hard nodig.
 De kaasschaafmethode van het mogelijke nieuwe kabinet treft juist deze
zwaksten in het onderwijs met die 300 mln. Ik zal er verder niet inhoudelijk
op ingaan, maar het moge duidelijk zijn waar wij staan. De staatssecretaris
heeft al in de media aangegeven dat het wat rare tijden zijn. Ik neem aan
dat zij vandaag laat weten dat zij zich voor die verspreking een beetje verontschuldigt.
Als dat het geval zou zijn, is wat ons betreft ook weer de kou uit de lucht.
 Maar de kou is niet uit de lucht als het gaat om de 300 mln. Ik zou toch
hopen dat in de tijd tussen nu en de behandeling van de begroting van Onderwijs
de CDA-fractie zich nog een keer zal beraden als het gaat om die kwetsbare
kinderen in het speciaal onderwijs. Wij weten van de heer Wilders dat een
paar nachtjes slapen soms kan leiden tot andere uitkomsten, en dat wens ik
deze staatssecretaris ook toe.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Voorzitter. Het risico van een demissionaire periode is dat er wel eens
wat rollen door elkaar kunnen gaan lopen. Formeel kan de staatssecretaris
natuurlijk alleen spreken namens het demissionaire kabinet. Als zij dan, al
dan niet uitgelokt door de Kamer, toch wat vooruitgrijpt op toekomstig beleid
is het niet vreemd dat de minister aangeeft dat dit niet namens het demissionaire
kabinet is.
 Voor zover er al een probleem was, is het in ieder geval wat ons betreft
opgelost. De nieuwe plannen moeten wij inhoudelijk natuurlijk met het nieuwe
kabinet bespreken. Ik denk dat het alleen maar verwarrend is om juist met
deze bewindslieden daarop inhoudelijk in te gaan.
 Rest mij nog de opmerking dat ik toch wel de behoefte heb om afstand te
nemen van de opmerkingen van de heer Çelik. In mijn rol als voormalig
tankcommandant moet ik hem toch wel zeggen dat het buitengewoon lastig is
om met een kanon een mug goed te treffen.
 
 
 U bent echt van alle markten thuis. Dat valt mij toch weer op. En dan
wordt er wel eens gesproken over de deskundigheid van Kamerleden. Dat begrijp
ik echt niet.
 Ik meen dat wij daarmee zijn gekomen aan het einde van de eerste termijn
van de kant van de Kamer. Ik kijk rond en constateer dat dit het geval is.
Dan kijk ik naar de staatssecretaris.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun reactie in de
eerste termijn. De boodschap is helder. De vraag van de heer Van der Ham was
eigenlijk simpelweg: onderschrijft u de woorden "zij heeft met haar opmerking
niet het standpunt van de regering vertolkt"? Ja. De minister heeft dat terecht
gesteld in zijn verklaring. Ik sluit mij verder aan bij de heer Çelik
die het naar mijn mening heel goed verwoordde: de discussie over de inhoud
zal met de nieuwe regering worden gevoerd. Ik zie dan wel weer of ik die wel
of niet moet beantwoorden op grond van de positie waarin ik mij dan bevind.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Iedereen maakt natuurlijk wel eens een fout. Daar gaan wij niet moeilijk
over doen. Het is de staatssecretaris van harte vergeven door de D66-fractie.
 Nog even het andere puntje. De minister heeft tijdens de Avond van het
onderwijs gezegd dat hij namens de regering in zijn overdrachtsdossier iets
zou schrijven over het passend onderwijs. Hij heeft gezegd dat hij er een
dikke streep onder zal zetten dat het niet voor niets is geweest en dat het
goed is geweest om te investeren in de leerlingen die wat extra zorg nodig
hebben. Hij zei: een goede opvolger heeft aan een half woord genoeg. Dat zijn
dus ook de woorden van de staatssecretaris?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 Voorzitter. Ik heb bijna aan geen enkel woord genoeg. Als de minister
zegt dat het huidig kabinet goede dingen heeft gedaan, kan ik alleen maar
zeggen: amen.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Dat is heel mooi. Maar het werd de minister gevraagd om ook in de richting
van het volgende kabinet een signaal af te geven over de investeringen en
de mogelijke bezuinigingen van het nieuwe kabinet, Rutte I. De minister zal
daarover meegeven dat het heel goed is geweest wat de huidige regering heeft
gedaan en dat je dan aan een half woord genoeg hebt. Al zal hij dat wellicht
op deze plaats niet zeggen, zegt hij daarmee dus eigenlijk dat het niet zo
verstandig is om erop te bezuinigen. Dat zijn dus ook de woorden van de staatssecretaris?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 Voorzitter. Ik laat het even bij wat ik zojuist heb gezegd.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Dat is interessant. Het kabinet spreekt toch wel met één
woord? De staatssecretaris gaat op dit onderwerp toch geen afstand nemen van
de minister?
 
 
 Het kabinet spreekt met twee woorden, maar met één mond.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 Voorzitter. Ik herhaal nog eens dat ik geen enkel woord nodig heb, zelfs
niet van mijn minister. Natuurlijk ben ik het er van harte mee eens dat het
kabinet-Balkenende zoals het er nu zit, buitengewoon veel goede dingen heeft
gedaan, waaronder de investeringen in het onderwijs.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Nou goed, dan neem ik maar mijn winst dat de vingerwijzing van de minister
in de richting van het volgende kabinet hoe je met de investeringen van dit
kabinet, die – dat geef ik zonder meer toe – goed waren, moet
omgaan, ook de woorden van de staatssecretaris zijn. Wij zullen zien hoe dit
uitpakt bij het volgende kabinet. Ik ben ontzettend benieuwd.
 
 
 Ik heb zomaar het idee dat geen behoefte bestaat aan een tweede termijn.
Wel krijgen wij nog het antwoord van de minister.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Voorzitter. Ik meen dat ik heel kort kan zijn na de woorden van de staatssecretaris.
Ik meen dat mevrouw Ferrier heeft gezegd dat voor de CDA-fractie de kous af
is. Dat was, eerlijk gezegd, voor mij dinsdagmiddag al het geval omdat de
staatssecretaris al had gezegd dat wij in een rare tijd zitten met dubbele
rollen en dat haar een vraag was gesteld die zij op dat moment beter niet
had kunnen beantwoorden. Zo lopen die dingen nu eenmaal. Ik heb dat onderschreven.
Daarmee was voor mij de kous af. Als je hier staat, moet je altijd nadenken
over de rol die je dan hebt. Daarom kan ik de complimenten van de heer Beertema
aan het adres van de heer Van der Ham onmogelijk onderschrijven, want het
past een lid van de regering niet om een oordeel te geven over Kamerleden
en hun functioneren. Het past mij ook niet om een oordeel te geven over nut
en noodzaak van een debat. De Kamer heeft daarom gevraagd. Wij staan hier
samen. Niemand krijgt op dit punt ook maar een millimeter ruimte tussen mijn
staatssecretaris en mij.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 Dan nog deze opmerking, waardoor ik geen tweede termijn hoef. Ik complimenteer
de minister met zijn woorden dat hij in het overdrachtsdossier een dikke streep
gaat zetten onder de investeringen in zorgleerlingen en dat een goede opvolger
wat dat betreft aan een half woord genoeg moet hebben. De minister hoeft daar
niet op te reageren, want ik vond dat uitstekende woorden.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Toch wil ik er wel op reageren. Misschien kan ik de heer Van der Ham op
een ander moment nog eens preciezer uitleggen hoe het werkt met een overdrachtsdossier.
Daar schrijf je in wat je de afgelopen jaren hebt gedaan – voor mij
gaat het om de afgelopen bijna acht maanden – wat nog lopende trajecten
en wat daar richting de Kamer nog mee zou moeten gebeuren. Voor al mijn collega's
geldt uiteraard dat wij in het overdrachtsdossier schrijven dat wij ervan
uitgaan dat onze opvolgers heel goed kennis zullen nemen van wat wij hebben
opgeschreven en dat zij aan het gehele dossier en daarmee aan alle halve woorden
daarin voldoende zullen hebben om hun eigen lijn te trekken. Welke lijnen
er worden getrokken, dat is aan het nieuwe kabinet. Daar heb ik, ook dinsdagavond,
geen woord aan gewijd.
 
 
 
 Mevrouw
 Smits
 SP
 
 Ik heb nog een allerlaatste vraag, ook om een tweede termijn te voorkomen.
Deze minister heeft in acht maanden heel veel geleerd over onderwijs. Hij
heeft heel veel gedaan. Dat is hartstikke goed. Ik ben dus heel benieuwd naar
het oordeel van de minister. Stel dat je 300 mln. extra wilt bezuinigen. Vindt
deze minister dat er dan nog garant kan worden gestaan voor een goede kwaliteit
van het onderwijs aan de kinderen die dat zo hard nodig hebben?
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Het is niet netjes om nu eigenlijk hetzelfde te doen als wat dinsdag kennelijk
is gebeurd. Deze minister legt alleen voor zijn eigen beleid verantwoording
af. Mevrouw Smits krijgt van mij dus geen antwoord.
 
 
 
 Mevrouw
 Smits
 SP
 
 Stel dat de minister zijn eigen beleid zou kunnen voortzetten. Zou dat
bij grote bezuinigingen in het geding komen?
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Het kabinet heeft de afgelopen jaren beleid gevoerd. Er zijn allerlei
maatregelen genomen en er zijn investeringen gedaan. Aan de hand daarvan zijn
ook weer maatregelen genomen, op allerlei terreinen, ook op het departement
van Onderwijs. Dat leg ik vast in het overdrachtsdossier. Dat geef ik aan
mijn opvolgers, maar zij maken hun eigen plannen. Dat wordt hier op redelijk
afzienbare termijn met de Kamer besproken. Dan staat het elke fractie vrij
om een oordeel te geven over de vraag of er wel of niet sprake kan zijn van
continuïteit van beleid. Dat is echter niet aan mij als zittende bewindsman.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Voorzitter. Mag ik nog een vraag stellen aan de heer Van der Ham?
 
 
 Het is ongebruikelijk, maar ik geef er toestemming voor.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 In het bedrijfsleven, waar ik een jaar of vijftien gewerkt heb, is het
gebruikelijk om te evalueren of iets nuttig is geweest. Wij voeren in de Kamer
wel eens een debat over het nut van spoeddebatten. Ik vind dat wij dit instrument
serieus moeten nemen. Mijnheer Van der Ham, ik wil u oproepen om zonder partijpolitieke
spelletjes eens even te evalueren of u het aanvragen van dit spoeddebat, gehoord
wat hier zo-even gebeurd is, eigenlijk zinnig vindt. Ik denk dat iedereen
die het debat heeft gevolgd, het antwoord op deze vraag wel kent.
 
 
 
 De heer
 Van der Ham
 D66
 
 De heer Elias is vaak bij het vragenuurtje. Hij ziet dan dat Kamerleden –
de afgelopen jaren heeft de heer Elias deel uitgemaakt van de oppositie –
heel vaak worden weggezet met halve antwoorden, zeker ook omdat Kamerleden
niet als laatste mogen spreken. Ook de heer Elias, in ieder geval zijn fractie,
heeft zich daar vaak over opgewonden. Dan doet een staatssecretaris een uitspraak
over een volgende kabinetsperiode, vergoelijkt een aantal bezuinigingen die
op stapel staan. Dan zeg ik: dat laat ik mij niet gebeuren, wij zorgen ervoor
dat wij dit in een kort debat van een halfuur herstellen. De staatssecretaris
heeft dat ook gedaan. Een aantal Kamerleden heeft ook, ook al is het tussen
de regels door, dingen gezegd over toekomstige bezuinigingen. Dat vind ik
het nuttig. Het is kort, wij spreken er niet drie uur over. Wij moeten onze
eigen instrumenten wel serieus nemen en dat heb ik op deze manier willen doen.
Ik hoop dat de partij van de heer Elias straks, als lid van de regering, beter
omgaat met de oppositiefracties.
 
 
 Nu gaan wij echt afdwalen van het onderwerp dat op de agenda staat. Ik
begrijp dat u dit wilt, maar ik ga het niet toestaan. Ik heb de vraag toegestaan,
omdat ik hoop dat hiermee een tweede termijn voorkomen wordt.
 Ik dank de Kamer en de leden van het kabinet.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 De vergadering wordt van 14.18 uur tot 15.30 uur geschorst.