Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.4 (Huur) van het Burgerlijk Wetboek (26089);  - en 3 andere wetsvoorstellen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 151-165

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-11-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 6, pagina 151-165

12-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26090Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26932Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28064Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26089Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.4 (Huur) van het Burgerlijk Wetboek (26089); - en 3 andere wetsvoorstellenPagina 138-151
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.4 (Huur) van het Burgerlijk Wetboek (26089); - en 3 andere wetsvoorstellenPagina 151-165
Lijst van besluiten (dinsdag 12 november 2002)Pagina 165-165
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 12 november 2002)Pagina 165-166
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met de invoering van eigenrisicodragen door de werkgever (Wet eigenrisicodragen Ziektewet) (27873); - en 2 andere wetsvoorstellenPagina 138-138
Presentie en opening (dinsdag 12 november 2002)Pagina 137-138

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.4 (Huur) van het Burgerlijk Wetboek
(26089);het wetsvoorstel Integratie van de Huurprijzenwet
woonruimte en de Wet op de huurcommissies in een uitvoeringswet huurprijzen
woonruimte onder gelijktijdige overheveling van een deel van de tekst van
de Huurprijzenwet woonruimte naar de nieuwe titel 7.4 van Boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek (Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte) (26090);het wetsvoorstel Vaststelling van afdeling 7.4.6 van het Burgerlijk Wetboek
(huur van bedrijfsruimte) (26932);het wetsvoorstel
Invoering van titel 4 van Boek 7 (Huur) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek
en van de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte (Invoeringswet titel 7.4 (Huur)
van het Burgerlijk Wetboek en de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte) (28064).De beraadslaging wordt hervat.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar reacties op mijn antwoord in eerste
termijn. Het respijt dat de afgelopen twee weken geboden is, is niet geheel
onvruchtbaar geweest. Het heeft ons in de gelegenheid gesteld om een verduidelijkende
brief te schrijven. Uit de reactie van de heer Holdijk blijkt overigens dat
dat niet altijd een voordeel is. Toch heb ik die mogelijkheid aangegrepen.
Als er onduidelijkheden zijn, moet men op de brief afgaan. Dat is de status
van de daarin vervatte antwoorden. De termijn van 14 dagen heeft verder een
aantal organisaties de gelegenheid gegeven te reageren. Zo heb ik brieven
ontvangen van de Woonbond en de woningbouwcorporaties, verzameld in Aedes.
Uit de inleiding van laatstbedoelde brief begreep ik dat de minister van Justitie
er niets van snapte. Vandaar dat ik de regeringscommissaris heb meegenomen
voor de punten die ik niet snap, maar hij wel. Ten slotte heeft de termijn
van 14 dagen gelegenheid geboden om mij te bezinnen op de gewisselde argumenten.Er spelen nog enkele belangrijke punten, zoals de onderhuur, de zelfwerkzaamheid
als het gaat om de buitenkant van de woning en de gebrekenregeling.Uit de brief van 8 november blijkt dat wij op het punt van de bepalingen
van dwingend recht willen komen tot enkele afwijkingen bij de standaardregeling.
Indien daaraan behoefte bestaat bij huurders en verhuurders – ik zal
dat zo snel mogelijk vaststellen – kan op korte termijn
de daarvoor in het leven te roepen commissie worden samengeroepen. Het is
moeilijk om aan te geven wanneer dat overleg resultaat zal hebben; dat hangt
af van de voortgang der onderhandelingen.Mevrouw De Wolff heeft verwezen naar artikel 242. Dat artikel is echter
bij de Invoeringswet gewijzigd en biedt thans wel de mogelijkheid die zij
miste.Voorzitter. Men moet mij goed begrijpen, ik heb niet gezegd dat voorhangprocedures
tot het verleden gaan behoren. Ik heb er wel op gewezen dat het een staatsrechtelijk
knooppunt is, omdat AMvB's worden gedelegeerd. De heer De Beer stelde dat
de regering allerlei bepalingen bij AMvB vaststelt. Het is echter juister
om te zeggen dat de wetgever dat doet en het delegeert. De wetgever zit er
dus bij. Wij hebben een tijd te maken gehad met de ontwikkeling dat voorhangprocedures
bij steeds meer AMvB's, ook als die zuiver technisch van aard waren, werden
toegevoegd. Ook al onder het voorgaande kabinet was het streven er echter
op gericht om dat weer iets terug te dringen. Dat is onder meer in dit wetsvoorstel
tot uitdrukking gekomen.De vraag of op een andere manier de informatie kan worden verzekerd, gaat
vooral de minister van VROM aan. Dit punt zal overigens zonder meer aan de
orde moeten komen. Ik wijs er wel op dat het deel van het huurrecht dat in
het BW is geregeld, veel minder ruimte biedt voor AMvB's. Het BW bevat dan
ook veel minder bepalingen ter zake.Ik deel de zorg van mevrouw Meindertsma en mevrouw De Wolff over de terminologie.
Deze terminologie is inderdaad onduidelijk en verder hebben zij zeker ook
gelijk als zij erop wijzen dat het iets totaal anders is of een illegaal legaal
verhuurt dan wel dat een legaal in Nederland verblijvende persoon illegaal
een woning onderverhuurt. Dat is de ellende van dit soort containerbegrippen
waar alles maar onder wordt geschoven. Als er een aanleiding voor is, zal
ik gaarne medewerken aan een verduidelijking.De heer De Beer (VVD):In het antwoord van de minister van Justitie op de vragen over de AMvB's
mis ik zijn eindconclusie. Hoe denkt hij zelf over een voorhangprocedure voor
de door mij genoemde AMvB's?Minister Donner:Ik constateer dat het wetsontwerp is aanvaard, zoals het in de Tweede
Kamer is aanvaard. De vraag of de Tweede Kamer er prijs op zou stellen is
dan ook niet aan de orde. Ik kan mij voorstellen dat op het specifieke punt
van het huurbeleid dat u aan de orde stelt, op een andere wijze in de informatiebehoefte
wordt voorzien, ook die van de Eerste Kamer. Volgens mij betreft het echter
vooral een vraagstuk van algemeen beleid. Met het oog daarop moet men het
vooral in de Eerste Kamer met mij eens zijn dat het van belang is dat tot
een zuivere verhouding wordt gekomen tussen de wet en de AMvB. Ik kan mij
ook herinneren dat toen men begon te werken met AMvB's de grootste bezwaren
van deze Kamer gericht waren tegen wetten die deze voorhangprocedures kenden.
Ik hoop daarom dat deze Kamer mij steunt in het terugdringen van deze procedures.
Als daar behoefte aan bestaat, kan op een andere wijze worden voorzien in
de informatiebehoefte.De heer De Beer (VVD):U opteert nu voor een selectieve terugdringing. U kiest niet voor het
terugdringen van die AMvB's die een flink stuk beleid bevatten. Al dit soort
zaken moet natuurlijk wel met verstand worden gedaan!Minister Donner:Dat klopt, maar laten wij wel wezen: wij kennen in Nederland geen materieel
wetgevingsbegrip. Het is niet vastgelegd welke zaken wel en welke niet in
de wet geregeld moeten worden. Het is dus aan de wetgever om te kiezen wat
wel en wat niet door de Kroon in een AMvB kan worden geregeld. Nogmaals: ik
denk dat het aan de minister van VROM is om dieper in te gaan op de vraag
waarom hier is gekozen voor deze AMvB.Voorzitter. Ik zeg de heer Van de Beeten toe dat wij, als daar aanleiding
toe is, de bepaling over "tien jaar of meer" zo snel mogelijk zullen repareren
in het kader van deze wetgeving. Dat kan meteen meegenomen worden, zodat het
verbeterd is voordat de wet in werking treedt.De heer Van de Beeten had vragen over artikel 215. Ik kan hem bevestigen
dat de keuken niet behoort te worden genoemd bij de maatregelen die onder
artikel 215, lid 1, vallen. Daarbij komt eerder de spiegel in beeld. Hij heeft
verder gewezen op de ontstaansgeschiedenis van het wetsvoorstel. Daarbij lopen
twee zaken door elkaar. Ik ben overigens niet geheel thuis op het terrein
van processies. Ik weet dat er maar één weg gaat naar Genève
en die kan men gewoon lopend of met de auto afleggen. De heer Van de Beeten
noemt verschillende andere wetsvoorstellen op het punt van de huurkoop en
de koop van onroerende zaken. Hij wijst daarbij op andere discrepanties. Ik
ben het ermee eens dat er alleen al door het tijdsverloop een verbrokkeling
dreigt. Ik hoop dan ook op korte termijn op die wetsvoorstellen in te gaan.
Blijft staan dat hierbij sprake is van een vrij samenhangend geheel van bepalingen
op het terrein van de huur. Dat slaat dus niet aan het verbrokkelen. Als de
Kamer zegt dat er sprake kan zijn van verbrokkeling, dan moeten wij daar inderdaad
op letten. Juist op het punt van bijvoorbeeld onderhuur dreigt het Echternacherkarakter
van het proces vooral te ontstaan doordat de toevoegingen van de Tweede Kamer
in de Eerste Kamer op weerstand stuiten. Daarom probeer ik beide aspecten
zo goed mogelijk met elkaar te verenigen.De heer Van de Beeten heeft mij ook een vraag gesteld over de open normen.
Ik wijs erop dat er bij artikel 215, de aan te brengen voorzieningen, sprake
van is dat de verhuurder geen toestemming wil geven. Ik ben het ermee eens
dat de huurder belang heeft bij een zo snel mogelijke invulling van dat aspect.
Als hij meent dat ik iets te absoluut was met eerdere maatregelen, dan klopt
dat. Ik heb de kritiek juist proberen weg te nemen door een nadere precisering.De samenhang van de artikelen 221 en 244, de huur en de onderhuur, is
naar mijn mening een van de hoofdpunten.De heer Van de Beeten (CDA):Voordat de minister over dit onderdeel doorgaat, kom ik nog even terug
op zijn laatste woorden. Ik had het idee dat die verwezen naar de passage
uit mijn bijdrage in tweede termijn die betrekking had op de kwestie van de
overlast en de toepassing van artikel 265 van boek 6 op de situatie van huurprijs vermindering en overlast. Ik heb bij de minister geleerd dat ik altijd
moet letten op de korte zinnetjes die tussendoor gesproken worden. Ik had
de indruk dat er een korte zinnetje over het door mij aangesneden onderwerp
ging en dat de minister mij daarin gelijk gaf. Dat vind ik natuurlijk heel
verheugend, maar als het zo is, wil ik dat het goed in de Handelingen terechtkomt.Minister Donner:Pardon, ik gaf misschien met één keer "ja" antwoord op twee
vragen. De eerste ging, in het kader van de open normen, over het belang van
de huurder bij een snelle en voortvarende invulling. Ik deel die behoefte
op zichzelf. De tweede vraag ging over de passage inzake de overlast, waaraan
de heer Van de Beeten refereert. De heer Hessing is ingegaan op de vraag van
de substantiële overlast. Op het moment dat de overlast gebruikt wordt
als een reden voor huurvermindering, moet zij substantieel zijn. Ik zal de
heer Neleman vragen, straks meer precies in te gaan op de functie, want als
de kleine tussenzinnetjes van belang zijn, kan ik dit beter aan de vakman
overlaten. Het punt blijft dat de overlast substantieel moet zijn om tot huurvermindering
te kunnen leiden. Daarbij kunnen de mogelijkheden van de verhuurder een rol
spelen, maar in wezen blijft bepalend dat er minder genoten kan worden van
het gehuurde. Dit zal wel in redelijkheid toegepast moeten worden.De heer Van de Beeten zegt dat met artikel 221 een op zichzelf duidelijk
systeem wordt gewijzigd. Op dit moment geldt artikel 1595 ook voor de huur
van woonruimte, net als voor de huur van alle andere voorwerpen. De onduidelijkheid
in dit artikel geldt dus over de hele linie, het is niet nieuw dat artikel
221 voor alle huur geldt en dat dit voor artikel 1595 niet geldt. Ik heb erop
willen wijzen dat de wet regelend optreedt – "onderhuur is niet toegestaan" –
maar dat er onduidelijkheid ontstaat doordat dit verbod vaak bij contract
wordt overgenomen, omdat er dan onduidelijkheid over de herkomst van de afspraak
ontstaat. Als dit de enige onduidelijkheid was, zou ik het er wellicht mee
eens zijn dat dit niet doorslaggevend zou kunnen zijn om deze regeling te
veranderen, maar zowel in het Handboek huurrecht als in het Asscherdeel over
de Bijzondere overeenkomst huur en pacht van prof. Abas wordt erop gewezen
dat ook dit verbod weer doorbroken kan worden op basis van redelijkheid en
billijkheid. Nu gaf de heer Van de Beeten zelf al aan dat dit niet betekent
dat dit vrijelijk zou moeten worden toegepast, maar dat dit nu ook al het
geval is in de lagere rechtspraak. Derhalve ontstaat er een situatie die wij
met artikel 221 nu juist proberen te ondervangen, namelijk de situatie waarin
onderhuur volgens de wet niet kan en waarin die ook bij contract wordt uitgesloten,
terwijl de rechter dan toch zegt dat het op basis van redelijkheid wél
zou kunnen, omdat dit voortvloeit uit de wetsbepaling. Deze onduidelijkheid
lijkt mij beter op te lossen met de regeling in artikel 221, namelijk door
te bepalen dat er voor onderhuur contracten moeten zijn, tenzij de redelijkheid
zulks op zichzelf uitsluit. In wezen draai je de zaak dan dus om.De heer Van de Beeten (CDA):Daar zou ik mij iets bij kunnen voorstellen, voorzitter, als de lagere
rechtspraak in de praktijk te gemakkelijk de derogerende werking van de eisen
van redelijkheid en billijkheid toepaste en als dit onvoldoende door de hogere
rechter gecorrigeerd kon worden omdat het gaat om een terrein waarop geen
appèl mogelijk is of waarop men in de praktijk helemaal niet in appèl
gaat. Dan zou het nuttig kunnen zijn als de wetgever de zaak preciseerde,
opdat de lagere rechtspraak zich in het vervolg uitdrukkelijk aan de wet zou
houden. Daar zou ik mij iets bij kunnen voorstellen, maar een dergelijke motivering
ben ik in de stukken niet tegengekomen.Minister Donner:Nee, de motivering is niet dat het op dit moment niet door de hogere rechtspraak
gecorrigeerd wordt omdat dergelijke zaken veelal niet doorgezet worden tot
die rechtspraak, maar enkele leden hebben zelf een beroep gedaan op die onduidelijkheid
om te rechtvaardigen dat men er in de praktijk niet tegen is. Er wordt immers
in contracten vaak aangegeven dat er geen onderhuur mogelijk is, maar als
er toch een kamer verhuurd wordt, zal de rechter die overeenkomst niet ontbinden
omdat dat in strijd zou zijn met de redelijkheid. Het probleem is op dit moment
vooral dat de onduidelijkheid in de lagere rechtspraak blijft bestaan omdat
de ene rechter de ene kant en de andere de andere kant op gaat. Je kunt de
zaak wel aan de hogere rechter voorleggen, maar dan zou er geen recht worden
gedaan aan de steeds groter wordende behoefte aan maatwerk, aan oplossingen
voor concrete gevallen, die verschillende leden ook hebben gesignaleerd. Het
voorstel zoals het er nu ligt, houdt dan ook in dat men de zaak bij contract
kán regelen en dat alleen de redelijkheid daar een grens aan stelt.De heer Van de Beeten (CDA):De minister houdt mij voor dat enkele andere sprekers vandaag hebben gewezen
op het feit dat kamerverhuur niet resoluut wordt verboden in huurcontracten,
maar dat dit wordt gebonden aan voorafgaande schriftelijke toestemming van
de verhuurder. Zelf heb ik dat argument overigens niet gebruikt, zo zeg ik
er duidelijkheidshalve bij. Ik zou die sprekers dan echter in zoverre in bescherming
willen nemen door erop te wijzen dat daarmee door hen niet is gezegd dat het
niet zinvol zou zijn om deze wettelijke bepaling te handhaven, omdat deze
voor eventuele conflictsituaties wel degelijk een houvast biedt. Zij hebben
niet gezegd: het glas is half vol of het glas is half leeg en dus maakt het
niet uit.Minister Donner:Ik heb het nu over artikel 221 en niet over artikel 244, waar het gaat
over de onderhuur van kamers. Ik heb alleen aangegeven dat daar waar nu de
hele zaak onder één wettelijke bepaling, artikel 1595, geregeld
wordt, die onduidelijkheid de facto bestaat en dat daar ook een beroep op
gedaan wordt omdat het voor de kamerhuur in wezen hetzelfde is. Ook als het
uitgesloten is, wordt geconstateerd dat de rechter in redelijkheid voor een
enkele kamer de zaak niet zal ontbinden. Dat geeft de onduidelijkheid aan
die er is, terwijl de wetsbepaling in artikel 1595 zegt dat het niet kan.
Dat is de motivering om te zeggen: laten wij nu met artikel 221 op dat punt
duidelijkheid scheppen voor het hele terrein van de onderhuur. Daarna kom
ik op artikel 244 voor wat betreft de kameronderhuur; dat is even vers twee. Het voorstel is om bij artikel 221 te zeggen: op het hele terrein van
onderhuur kan in wezen bij contract de zaak geregeld worden. Alleen als het
niet geregeld is, wordt ervan uitgegaan dat onderhuur kan, behoudens de gevallen
dat je het in redelijkheid uitgesloten moet achten en men het had kunnen weten.
Dat is het systeem zoals het nu wordt voorgesteld. Gegeven het hele terrein
waarop dit van toepassing kan zijn, is dat naar mijn mening een juister methode
om recht te doen aan de verscheidenheid in de werkelijkheid.Dan kom ik op het punt van de onderhuur van kamers. Wat dat betreft heeft
de bezinning toch tot iets geleid. Ik heb althans uit hetzelfde gedachtegoed
als waar de heer Van de Beeten uit putte voor de processies, de bede van Franciscus
geleerd: Heer, geef mij berusting in wat ik niet kan veranderen, de moed om
te veranderen wat je wel kunt veranderen en het inzicht tussen de twee. Op
dat punt denk ik dat je op een gegeven moment, de Kamer gehoord, moet zeggen:
misschien heb ik het toch verkeerd gezien en met mij anderen.De discussie gaat eigenlijk over de bijzin in artikel 244. Het gaat niet
over de hoofdwoning en het feit dat daar geen onderhuur mogelijk moet zijn.
De kamerverhuur wordt in artikel 244 wel mogelijk gemaakt. Alleen, met die
aanvullende zin wordt gezegd dat dit niet bij contract kan worden uitgesloten.
Daar is van de zijde van mevrouw Meindertsma met klem van argumenten gezegd
dat dit voorgesteld kan zijn op een moment dat je tot dat inzicht kwam en
dacht op deze wijze de kamerhuur te kunnen uitbreiden. Inmiddels is de situatie
echter veranderd en zitten wij in een aantal wijken met zodanige problemen
dat je je moet afvragen: worden die niet overbelast door nu juist de ongeregelde
onderhuur en zou je dat niet verscherpen als je dit nu maar bij wet onbeperkt
toelaat? Er is gewezen op het feit dat het zich in de praktijk nu lijkt te
regelen. Ik heb de indruk dat waar het in de contracten niet helemaal wordt
uitgesloten, er wordt bepaald dat het mag met toestemming en dat die toestemming
echt niet zo eenvoudig te verkrijgen is als nu de indruk is.Dat brengt mij tot de vraag van mevrouw Meindertsma en mevrouw De Wolff,
namelijk hoe ik dat zou willen bekijken. De werkelijkheid, hoe dat in de praktijk
bewaarheid wordt, lijkt mij iets waarvan je moet zeggen: misschien moeten
we vooralsnog op dit punt de wettelijke situatie veranderen. Daarmee zou ik
tegemoetkomen aan de wens van de heer Holdijk. Hij zei dat wij de werkelijkheid
niet bij decreet kunnen veranderen. Wij zouden dus de praktijk in aanmerking
moeten nemen. Wij zouden zonder de laatste zin in aanmerking te nemen kunnen
doorgaan en kunnen nagaan of dat in de praktijk niet het gevreesde gevolg
heeft. Straks kom ik te spreken over de vraag op welke manier wij deze gedachte
kunnen realiseren. Nu wil ik niet ingaan op alle argumenten die ik, uiteraard,
alle gaarne zou weerleggen. Ook in het licht van de commentaren hier, zeg
ik met betrekking tot alle punten van de kamerhuur: als inderdaad het bezonken
oordeel van deze Kamer is dat dit vermoedelijk een brug te ver is en dat wat
bereikt moet worden mogelijk ook bereikt kan worden met iets minder, kunnen
wij eerst een poging doen. Dat sluit niet uit dat als zou blijken dat ondanks
alles wat nu is gezegd, dit een groot knelpunt op de markt voor kamers zal
blijven, te zijner tijd alsnog zal moeten worden overwogen de desbetreffende
regeling in te voeren. Dat gebeurt dan wel op basis van inzicht. Behoudens
op de vraag hoe dat zou kunnen, wil ik niet verder ingaan op de verschillende
vragen met betrekking tot artikel 244 en op de vragen over de omkering van
de bewijslast. Hiermee wordt ook de verhouding met de artikelen 221 en 244
anders.Op de opmerkingen van de heer Baarda zal met name de minister van VROM
ingaan. Hij zal vooral reageren op de vraag over de markt voor huurkamers.De heer Holdijk zei: de minister heeft het vooral over corporaties en
hij houdt geen rekening met de individuele verhuurder. Ik zie wel wat zijn
punt is, maar in datgene waar hij op doelde zit vaak niet het grote probleem.
Ik meen evenwel dat aan zijn bezwaren tegemoet kan worden gekomen door artikel
244 op het bewuste punt te wijzigen. Hiermee is dan ook een antwoord gegeven
op de opmerkingen over de eigendomsbescherming in het geval van contractvrijheid
voor onderhuur.De heer Holdijk heeft gesproken over de jurisprudentie. Ook van andere
zijden zijn daarover opmerkingen gemaakt. De heer Holdijk zegt dat nu al sprake
is van een toename van het aantal rechtszaken over huurrecht. Ik constateer
dat ook. Deze toename hangt mede samen met het feit dat in de bestaande wetgeving
onduidelijkheden zijn geslopen. Daaraan moet nu juist met de regels die worden
voorgesteld, een eind worden gemaakt. Hoewel, een eind eraan maken kan niet.
Er zou in de brief gewezen zijn op de mogelijkheid van het inschakelen van
de rechter. Ik meen niet dat het inschakelen van de rechter gebruikelijk moet
zijn voor het uitleggen van de wet. Het inschakelen van de rechter is een
laatste middel. Dat is echter wel de plaats waar uiteindelijk de vragen beantwoord
moeten worden. Ik meen dat juist op de punten waarop hier voorstellen worden
gedaan, tot een zodanige verduidelijking kan worden gekomen dat mogelijk aan
de stijgende behoefte aan rechtspraak een halt kan worden toegeroepen. Ik
wijs er wel op dat invoering van nieuwe wetgeving altijd leidt tot stijging
van de behoefte aan rechtspraak. Op die manier kan de regeling zich "zetten".In het wetsvoorstel wordt met betrekking tot de zelfwerkzaamheid voorgesteld
dat wijzigingen van geringe omvang die zonder noemenswaardige kosten kunnen
worden verwijderd, zijn toegestaan. In andere gevallen moet er toestemming
verleend zijn. In de Kamer is bij amendement opgenomen dat die toestemming
niet geweigerd kan worden, tenzij de huurwaarde van de woning daardoor in
het geding is. Daaromtrent zijn er veel voorbeelden geweest. Ik geloof dat
de regeling voor wijzigingen van geringe omvang niet echt een punt is. Het
gaat met name om de grotere wijzigingen. Bij de sociale huur is gewezen op
het specifieke aspect: hoe moet dat nu als daardoor de huur boven de huurgrens
komt? Ik zou menen dat dit nu juist de huurwaarde van de woning beperkt en
dus een gegronde reden kan zijn tot weigering. Dan doet die specifieke situatie
zich niet voor. Als het gaat om wijzigingen in woningen boven de huurgrens,
kan dat geen belemmering zijn.Terecht is gewezen op de voorzieningen aan de buitenkant. Ook daarvoor
hebben wij de afgelopen 14 dagen tijd van bezinning gehad. Ik heb het dan
niet over de schotelantennes die onmiddellijk kunnen worden
verwijderd als de huurder weggaat. Als het gaat om andere voorzieningen, denk
ik inderdaad dat de Kamer gelijk heeft. Ik wil proberen om de wet op dat punt
nog bij te stellen voordat die in werking treedt. Dat soort voorzieningen
kan immers mogelijk niet de huurprijs van de woning of het appartement in
kwestie beïnvloeden, maar wel de huurprijs van omliggende woningen. Daar
wordt in het wetsvoorstel nu geen rekening mee gehouden. Het lijkt mij dat
de vereiste toestemming op dat punt ongeldig zou zijn en dat je juist voor
dat soort voorzieningen aan de buitenkant een andere regeling moet treffen.
Dat is iets anders dan de voorbeelden die genoemd zijn, namelijk de hondenkennel,
de kippenren en de duiventil op het dak. Het is één zaak of
voor dat soort voorzieningen toestemming moet worden verleend, maar het is
een totaal andere zaak of de voorzieningen geacht worden overlast op te leveren
en derhalve in strijd zijn met de verplichting van de huurder om als goed
huurder te handelen. Op die basis kan een kippenren en dergelijke worden verwijderd,
omdat die tot overlast voor omwonenden leidt. In dat opzicht moet een scherp
onderscheid worden gemaakt tussen de voorziening als zodanig en de vraag of
die voorziening tot overlast leidt. De voorziening valt onder de regeling
die nu wordt bijgesteld, maar het aspect van overlast is een andere vraag.Mevrouw Meindertsma (PvdA):In de wijziging van de welstandswetgeving, die onlangs bij AMvB van 3
augustus in de Staatscourant gepubliceerd is, is bij een aantal objecten het
vergunningvrij bouwen toegestaan. De minister noemde de voorbeelden van de
kippenren en het duivenhok. Ik was daar niet opgekomen, want mijn voorbeelden
waren van een andere aard. Als dergelijke zaken in de welstandswetgeving worden
toegestaan, begrijp ik niet waarom zij dan in de nu aan de orde zijnde wetgeving
worden uitgesloten. Dan is in die andere wetgeving schijnbaar niet gedefinieerd
dat die voorzieningen tot overlast aanleiding geven.Minister Donner:Dat ben ik niet geheel met u eens, omdat je daar een onderscheid moet
maken met het publiekrecht. De vraag is of er voor de overheid grond is om
de eventuele wijzigingen uit een oogpunt van welstand toe te staan of niet
of dat de eigenaar van een woning de huurder in dat opzicht beperkingen mag
opleggen. A fortiori is het de vraag of bepaalde voorzieningen voor andere
huurders in hetzelfde gebouw tot overlast zullen leiden. De inbreuk op het
goed huurderschap kan dus veel beperkter zijn dan de grenzen die de overheid
uit een oogpunt van welstand stelt aan wat er mogelijk is. In die zin kan
ik mij voorstellen dat er voor de kippenren voortaan geen vergunning meer
nodig is. Ik ben het met u eens, voor zover het gaat om een lege kippenren.
Als die gevuld is, kan die echter heel wel tot overlast van de bovenburen
zijn. Het kan dan zijn dat die kippenren om die reden verwijderd moet worden.
Die terreinen moeten dus gescheiden gehouden worden.Mevrouw Broekers heeft een belangrijke vraag gesteld over de bescherming,
zoals die nu is. Het zal wel een kwestie van waardering zijn of je nu moet
zeggen dat er op het punt van liberalisering een kans gemist is met het wetsvoorstel.
Ik moet constateren dat daar een heel ander draagvlak voor is.Verder is gevraagd hoe het nu moet met het accepteren van een woning met
geringer onderhoud. Als het onder de Leegstandswet valt, dan valt het niet
onder de onderhavige bepalingen. Er is al op gewezen dat de periode van drie
jaar die hiervoor staat, wordt opgetrokken tot vijf jaar. Als het gaat om
woonruimte die wel onder deze bepalingen valt, dan is er sprake van een algemeen
belang om een lagere huur onder die condities niet mogelijk te maken. Zo kan
voorkomen worden dat de kwaliteit van het woningbestand achteruit zal gaan
en dat mensen te horen krijgen dat zij een lagere huur kunnen krijgen, maar
dat zij dan wel een slechtere woning verhuurd krijgen. De bepalingen zijn
dus bedoeld om de kwaliteit van het woningbestand in stand te houden, en dienen
het algemene volkshuisvestingsbeleid. Als een en ander onder de tijdelijke
regeling valt, zal er doorgaans geen beroep gedaan worden op onderhoud van
de woning. Dergelijke uitzonderingen moeten trouwens ook niet de regel gaan
bepalen. De regel is dat het woningbestand op peil gehouden moet worden. Ik
heb al aangegeven dat er straks nader ingegaan zal worden op het punt van
de overlast.De algemene regel inzake zelfwerkzaamheid is in wezen een codificatie
van afspraken die op dat punt al bestonden tussen Aedes en de Woonbond. Daarom
wil ik de regeling voor de binnenkant laten zoals zij nu is. Voor de buitenkant
wil ik de regeling wijzigen om de reden die ik aangegeven heb.De heer De Beer (VVD):Als dat convenant tussen de Woonbond en Aedes nou letterlijk was nageleefd
in de wetsvoorstellen, dan was dat niet zo'n probleem geweest. Er is echter
nogal wat gewinkeld in het convenant en het is dus niet overgenomen. Verder
is de zaak nog verder scheefgetrokken door de amendementen die de Tweede Kamer
op dit punt heeft aangenomen. Het lijkt mij dus niet terecht dat de minister
van Justitie erop wijst dat hier met het veld al overeenstemming over is bereikt.Minister Donner:Ik ben het met u eens. De aanzet van het voorstel was het convenant. Er
is meer in gewinkeld, in die zin dat is gevraagd, wat de wetgever hoort te
doen en wat daarna bij contract kan worden gedaan. Daar is inderdaad dat amendement
overheen gekomen. Op het punt van de externe wijzigingen wil ik het daarop
terugdraaien. Voor de interne wijzigingen zie ik daarvoor minder reden. Ik
heb aangegeven dat de belangrijkste vrees die op dat punt bestaat, te weten
de sociale huur, kan worden opgevangen met de huidige terminologie.Ik heb verder aangegeven dat ik mij door het betoog van de heer De Beer
laat overtuigen als hij zegt: de kamerverhuur kan op een andere wijze worden
gerealiseerd. Dat moeten we dan eerst proberen, maar dan niet beginnen met
het zwaarste middel van de uitsluiting.Velen hebben gevraagd, wat de waarde is van de toezegging van een demissionair
minister. Ik zal aangeven, hoe ik mij voorstel dat de punten die ik heb genoemd,
zouden kunnen worden gerealiseerd. In het belang van de praktijk wil ik bewerkstelligen
dat er duidelijkheid ontstaat over wat wel wordt vastgesteld, en wat niet.
Anders dreigt in het proces de zaak verder te ontrafelen. Ik dring er daarom
bij de Kamer op aan dat de wetsvoorstellen, zoals zij er liggen,
worden aanvaard. Mijn toezegging is dat zij dan niet in werking zullen treden
voordat ik of mijn opvolger opnieuw hier is geweest om de uitsluiting van
de contractuele vrijheid bij onderhuur van kamers uit het wetsvoorstel te
schrappen. Ik laat de vraag nog even open of er dan een regeling moet komen
voor het geval dat bij onredelijke weigering de zaak aan de kantonrechter
kan worden voorgelegd, omdat die bescherming wel wordt geboden, of dat dit
niet nodig is in het totaal van het BW. Idem dito zou ik willen zien doorgevoerd
dat in de regeling voor de aangebrachte voorzieningen aan de buitenkant van
de woning de beperking van de toestemmingsvrijheid wordt teruggedraaid. De
verhuurder kan de toestemming dan weigeren.Deze beide punten wil ik zo snel mogelijk doorvoeren. Dat is dan niet
bij novelle, omdat ik hoop dat ik de Kamer kan overtuigen van het belang om
de wetsvoorstellen zoals zij er liggen, juist om te voorkomen dat de hele
discussie nog eens wordt overgedaan, te aanvaarden en niet in werking te laten
treden. Als deze wetsvoorstellen worden afgewezen, is het niet zo dat het
vervolgens een fluitje van een cent is om ze hier opnieuw aan de orde te stellen.
In dat geval vrees ik dat we het nog in lengte van jaren met de bestaande
wetgeving moeten doen. De genoemde wetsvoorstellen zullen dan immers in het
totale wetgevingsprogramma moeten passen, en we weten dan überhaupt nauwelijks
waar wij aan toe zijn.Afwijzing zal betekenen dat wij verder werken met de bestaande wetgeving.
Als de wetsvoorstellen worden aangehouden, vrees ik dat dit in de praktijk
onduidelijkheid zal scheppen. Het zal in het hele traject alle deuren openen,
nog weer andere wijzigingen te vragen, ook van de wetsvoorstellen zoals zij
nu voor ons liggen. Derhalve zou mijn voorstel zijn, de wetsvoorstellen te
aanvaarden. U heeft dan mijn toezegging dat ik zal bepleiten dat zij niet
in werking treden dan nadat zij zijn bijgesteld op beide door mij genoemde
punten.Wat is de waarde van deze toezegging? Ik wijs erop dat ik nog onlangs
een wetsvoorstel naar de Raad van State heb gestuurd over de bevoegdheid van
de enkelvoudige kamer in strafzaken die berustte op een toezegging hier gedaan
door een demissionair minister. Ik heb dat gedaan omdat onze Grondwet geen
demissionaire ministers kent. Er zijn ministers of er zijn geen ministers.
De vraag is of bepaalde zaken in de Tweede Kamer geregeld kunnen worden. Ik
hoop als alles voortvarend geregeld kan worden, zelfs een wijziging van het
geheel nog op korte termijn te kunnen realiseren. Mijnerzijds kan ik toezeggen
dat daartoe strekkende voorstellen misschien niet aanstaande vrijdag al in
de ministerraad behandeld kunnen worden, maar dan in ieder geval de vrijdag
daarop. De procedures schrijven een termijn van tien dagen voor. De toezegging
van de minister in dit kader is de toezegging van een minister en niet van
een demissionair minister.De voorzitter:Ik wijs de minister erop dat over dit punt volgende week of over twee
weken een interpellatiedebat gehouden zal worden. Ik wijs hem er ook op dat
het onze gewoonte is dat de ministers een spreektijd hebben die in totaal
ongeveer de helft is van de spreektijd van de kamerleden. De minister van
Volkshuisvesting moet nog het woord voeren, waarna de regeringscommissaris
ook nog het een en ander wil zeggen. Ik moet u verzoeken, enigszins op de
tijd te letten.Minister Donner:Dan zwijg ik verder, behoudens om te zeggen dat als ik iets toezeg ik
daarmee ook mijn opvolger bind.De heer Hessing (D66):Voorzitter. Ik heb in mijn termijn aangegeven dat deze Kamer niet demissionair
is en dus in principe alle toezeggingen kan vragen die zij nodig acht. Vervolgens
zullen wij moeten beoordelen of eventuele toezeggingen van de minister hard
genoeg zijn.De minister adviseert het wetsvoorstel aan te nemen. Het wordt dan in
het Staatsblad gepubliceerd. Vervolgens gaat hij dan werken aan wijzigingen.
Pas wanneer de wijzigingen zijn voltooid, zal de wet in werking treden. Gezien
de demissionaire status van dit kabinet lijkt mij dat toch lastig voor de
minister. Ik vermoed dat zijn gezag en positie niet zodanig zijn dat hij met
redelijk veel succes in deze Kamer terug zal kunnen komen. Zijn positie in
de Tweede Kamer is op zijn minst voor bespreking vatbaar. Ik begrijp dat de
LPF-fractie zich alle rechten voorbehoudt bij haar stemgedrag. Wij moeten
maar zien of wij hier op enig moment de wijzigingen tegemoet kunnen zien die
de minister voor ogen heeft en of hij daarvoor voldoende steun in de Tweede
Kamer krijgt.Er ontstaat dan de zeer merkwaardige situatie dat wij straks wel een wetsvoorstel
hebben aangenomen, dat in het Staatsblad hebben laten publiceren met de toezegging
van de minister dat hij tot wijziging wil overgaan en pas daarna tot inwerkingtreding
zal besluiten, maar dat die inwerkingtreding nooit zal plaatsvinden, omdat
die wijzigingen geen doorgang zullen vinden. Dat is toch een heel merkwaardige
constructie: wel een wetsvoorstel publiceren in het Staatsblad, maar geen
inwerkingtreding. Ik weet niet of dat een verkieslijke gang van zaken is.
Ik vraag mij af of het niet beter is, de minister toch om een novelle te vragen.
Dan weten wij in ieder geval zeker dat wat straks in het Staatsblad staat,
ook uitgevoerd zal worden en in werking zal treden.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik sluit mij aan bij hetgeen de heer Hessing net heeft gezegd.
Het is een wat merkwaardig fenomeen dat de minister voorstelt. Hij verzoekt
de Kamer, in te stemmen met de wetsvoorstellen en zegt bereid te zijn op artikel
244 en het artikel betreffende de zelfwerkzaamheid voor activiteiten buitenshuis
een wetswijziging tot stand te doen brengen. Dat is een prachtige toezegging,
maar als de Tweede Kamer dit om haar moverende redenen geen goed idee vindt
of als er andere redenen zijn waarom dit op de een of andere manier anders
zou gaan lopen, is het wetsvoorstel hier wel aangenomen, terwijl er heel duidelijk
waar te nemen valt dat deze Kamer op bepaalde punten echt bezwaren heeft.
Aan die bezwaren is dan niet tegemoetgekomen; dat is niet juist. Ik ben het
volledig met de heer Hessing eens: dan is het wel gepubliceerd in het Staatsblad,
maar de inwerkingtreding wordt dan aan iets verbonden. Dat is niet eens "certum
an incertum quando", maar gewoon "incertum alles". Volgens mij is "certum"
dat het een keer in werking treedt en dat wij dan het nakijken hebben. Als
de minister, zoals hij zelf heeft gezegd, dankzij de reflectie van veertien
dagen tot het inzicht is gekomen dat op deze twee punten een
wijziging van de wet noodzakelijk is, is er maar één manier
om dat te doen – ik weet niet in hoeverre je dat in dit verband "de
koninklijke weg" kunt noemen – namelijk door de wetsvoorstellen aan
te houden totdat de wijzigingen tot stand zijn gebracht. Dan zullen wij hier
con amore met de wetsvoorstellen instemmen. Dat is een duidelijke, voor iedereen
heldere regeling.De heer Van de Beeten (CDA):Begrijp ik het goed dat de minister zegt dat het voor de praktijk van
groot belang is om te weten waar men met betrekking tot de huurwetgeving aan
toe is en dat het goed zou zijn dat wij dat signaal ook aan de Tweede Kamer
geven door het wetsvoorstel nu te aanvaarden? Behalve het andere door hem
genoemde wetsvoorstel kan hij ook verwijzen naar nog een ander wetsvoorstel,
waarvan ik hem helaas nog niet heb horen zeggen dat het al bij de Raad van
State voor advies is ingediend, namelijk het wetsvoorstel inzake de strafrechtelijke
opvang van verslaafden. Daarbij hebben wij dezelfde formule toegepast, overigens
met een tamelijk brede instemming van deze Kamer.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Dat wetsvoorstel betrof, om het heel eenvoudig te zeggen, de enkelvoudige
kamers voor de bolletjesslikkers. Dat was een tijdelijke wet in een noodsituatie,
terwijl het hier gaat om een herziening van het nieuwe Burgerlijk Wetboek
ofwel de invoering van titel 7.4 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek. Dat is
iets anders dan de bolletjesslikkers.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter.De voorzitter:De minister wordt geacht om te reageren op interrupties. Misschien is
het beter om eerst hem het woord te geven, want anders wordt het hem wellicht
onmogelijk om adequaat te reageren.Minister Donner:De reden waarom ik deze procedure voorstel, is inderdaad het zorgen voor
duidelijkheid. De praktijk ging er al van uit dat dit wetsvoorstel per 1 januari
zou kunnen worden ingevoerd en bereidt zich daar ook op voor. Als de zaak
nu open blijft liggen, vrees ik dat juist het proces van bijstelling van het
wetsvoorstel vertraagd zal worden omdat er dan naar gestreefd zal worden om
ook allerlei andere punten bij te stellen. Dat is niet het geval als de wetsvoorstellen
hier inmiddels aanvaard zijn. Men kan mij er terecht op wijzen dat dit niet
wegneemt dat de Tweede Kamer de wijziging altijd breder kan maken, maar ik
acht het mogelijk om bij de huidige samenstelling van de Kamer een dergelijk
beperkt wetsvoorstel er vrij snel door te krijgen. De situatie en de onzekerheid
ontstaan dan ook niet door de demissionaire status van het kabinet, maar door
het feit dat er in januari opnieuw verkiezingen zijn, waardoor de nieuwe samenstelling
van de Kamer onzeker is. Dat wil ik juist voorkomen door op dit punt zo snel
mogelijk te handelen.Als het gaat om de koninklijke weg, moet ik zeggen dat ook in de staatsrechtelijke
literatuur enige twijfel bestaat over de aanvaardbaarheid van de novelle,
terwijl de wet hier "hangt". Dat komt er immers in wezen op neer dat de Eerste
Kamer zich een amendementsrecht met betrekking tot een wetsvoorstel toe-eigent.
Derhalve is de juistere en koninklijke weg om het wetsvoorstel wel te aanvaarden.
Zeker op het terrein van het nieuwe BW is dat geen uitzondering, maar de regel.
Althans, dat is op dezelfde wijze met Boek 4 gebeurd. Ook bij andere wetten
is dat hier gebeurd. Als het gaat om toezeggingen, meen ik mij te herinneren
dat dit zelfde is gebeurd met een wetsvoorstel inzake de recidive, dat ooit
in deze Kamer door mijn grootvader is verdedigd, maar waaraan vervolgens door
zijn opvolgers niet is voldaan; na de oorlog is dat wetsvoorstel ingetrokken
zonder ooit in werking te zijn getreden. Dat is dus de houdbaarheid van het
woord van een minister.De heer Hessing (D66):De minister spreekt van duidelijkheid. Ik vind het een schijnduidelijkheid
als er straks een wet in het Staatsblad staat die niet in werking treedt.
Wij hebben dan gewoon te maken met het bestaande huurrecht, met alle gebreken
van dien. Die duidelijkheid vind ik dus maar zeer betrekkelijk. Ik vind bovendien
dat de minister een zeer optimistische kijk heeft op de politieke verhoudingen
op dit moment en de mogelijkheden in de Tweede Kamer om daar de wijzigingsvoorstellen
gerealiseerd te krijgen. Op deze punten heeft de Tweede Kamer immers uitgesproken
opvattingen laten horen. Ik moet nog maar zien dat het gaat lukken, ook voor
de datum van 22 januari. Wat er na 22 januari gebeurt, met nieuwe politieke
verhoudingen, is al helemaal niet duidelijk. De minister beweegt zich dan
ook op zeer dun ijs. Ik sluit niet uit dat er straks een wet in het Staatsblad
staat die nimmer van kracht zal worden. Ik vind dat deze staatsrechtelijke
situatie de slechtste van de twee kwaden is, als de minister de novelle als
het andere kwaad betitelt.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik begrijp dat het gaat om de keuze tussen twee kwaden. Wij kunnen ons
vinden in de overwegingen van de minister, die zegt dat de invoering van deze
wetsvoorstellen op korte termijn moet plaatsvinden, behoudens de twee door
hem toegezegde wijzigingen. De voorstellen zijn immers al lange tijd onderweg
en hebben reeds veel discussie teweeggebracht. De minister zegt bovendien
zich tot het uiterste in te zullen spannen dat de toegezegde wijzigingen geregeld
worden, hetzij door hemzelf hetzij door een mogelijke opvolger. Wij kunnen
daarmee leven.De heer De Beer (VVD):De wetsontwerpen zijn al een jaar of vijf onderweg. Of de door de minister
boeiend omschreven onrust in het veld niet nog een paar maanden langer kan
duren, waag ik dan ook te betwijfelen. Ik begrijp ook de argumentatie van
de minister niet goed. Hij is bang dat wanneer de procedure van de novelle
wordt gevolgd, er van alles overhoop wordt gehaald. De minister moet sowieso
terug naar de Kamer, hetzij met een novelle hetzij met een veegwet. Ik denk
dat een novelle minder kans biedt dat de Tweede Kamer van alles van stal haalt
dan een nieuwe wet. Als dit de vrees van de minister is, adviseer ik hem dan
ook dringend om met een novelle te komen. De kans dat de Tweede Kamer vervolgens
allerlei andere dingen erbij haalt, is kleiner dan bij de procedure die de
minister zich voorstelt.Minister Donner:De problematiek waarmee wij sinds veertien dagen geconfronteerd worden,
vormt een voorbeeld van het probleem dat ik vrees. De brief van Aedes, met
alle bezwaren, is pas in de allerlaatste fase van het proces
van wetgeving op tafel gekomen. Dat probleem is in het voorgaande proces niet
besproken. Ik neem zonder meer aan dat die problemen er ook waren geweest
zonder de brief. De Eerste Kamer zal zich niet primair door de brief laten
leiden. Het geeft echter aan hoe men er in dit soort trajecten op het laatste
moment tussen kan komen. Juist omdat het een proces is van vijf jaar en juist
omdat de praktijk zich daar niet naar wil zetten, pleit ik ervoor om duidelijkheid
te verschaffen door de bepalingen in het Staatsblad te zetten. Dan kan de
rechter bij de niet-omstreden bepalingen, waar dat mogelijk is, met anticiperende
interpretaties komen van bestaande wetgeving. Waar deze wetgeving ertoe strekt
om enige ordening aan te brengen in de ontwikkelingen waar jurisprudentie
plaatsvindt, is de door mij aangegeven methode de meest juiste.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):De minister wekt de suggestie alsof de Kamer opeens in actie is gekomen
in de afgelopen drie weken naar aanleiding van de brieven van Aedes. Dat is
niet het geval. Afgelopen voorjaar zijn er schriftelijke vragen gesteld in
de nadere ronde over dezelfde onderwerpen die veertien dagen geleden en ook
vandaag aan de orde zijn. Die indruk wil ik dan ook wegnemen.Ik wil, net als mijn fractiegenoot De Beer, naar voren brengen dat ik
geen verschil zie tussen de wetten aanhouden en wijzigingsvoorstellen door
de minister naar de Tweede Kamer brengen. Iets anders is het nu aannemen van
de wetsvoorstellen en vervolgens hopen dat het goed komt, ook al zal de minister
ongetwijfeld zijn best doen. Dan hebben wij een andere regeling. Het gaat
echter in beide gevallen even snel, dus ik begrijp niet waarom de minister
zulke grote verschillen ziet tussen beide mogelijkheden. Ik zeg dat het voor
de hand ligt om het voorstel aan te houden.Minister Donner:Ik heb aangegeven wat naar mijn mening de snelste methode is. Uiteraard
kan men daarover met mij van mening verschillen. Wat dit betreft ben ik afhankelijk
van het besluit van de Kamer. Ik vrees dat afwijzing ertoe leidt dat het hele
proces op termijn wordt gezet. Als de Kamer besluit tot aanhouding, zal ik
natuurlijk ook mijn best doen, maar ik denk dat de praktijk meer gediend is
met duidelijkheid. Daartoe roep ik de Kamer op. Ik zal mij op dit alles samen
met mijn collega van VROM nog even beraden.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Ik hoor niet tot degenen die uit zijn op wetswijziging of
een novelle. Vandaar dat ik mij enigszins gedeisd heb gehouden. Volgens mij
is echter de belangrijkste vraag niet gesteld: kan de minister zich bij aanvaarding
van het wetsvoorstel vinden in de opvatting dat er nimmer een inwerkingstreding-KB
kan worden geslagen als de gedane toezeggingen niet kunnen worden gematerialiseerd
doordat de Tweede Kamer weigert om de wijzigingsvoorstellen aan te nemen?Minister Donner:Dan ontstaat een situatie waarover ik hier eerst zou willen spreken voordat
ik daarnaar handel. Als de Kamer zegt onder die omstandigheden het wetsvoorstel
niet te willen aanvaarden, is het logisch dat de wet niet in werking treedt
zolang er geen wijziging is aangebracht.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Moet ik dit opvatten als een toezegging die de minister mede namens zijn
ambtsopvolgers doet?Minister Donner:Ik heb toegezegd dat de wet niet in werking treedt zolang de wijziging
niet is aangebracht doordat de Tweede Kamer daar onverhoopt tegen is.De heer Hessing (D66):Hoe beoordeelt de minister in staatsrechtelijk opzicht de situatie dat
de kans bestaat dat een wet in het Staatsblad verschijnt en vervolgens nooit
in werking treedt? De minister kan daaraan toch geen medewerking verlenen?Minister Donner:Ik heb aangegeven dat dit geen uitzondering is. Het heeft al herhaalde
malen plaatsgevonden. Gegeven het ontbreken van het recht van amendement van
de Eerste Kamer is dit de juiste methode.De heer Hessing (D66):Ik vraag niet of het een uitzondering is. Ik vraag of de minister dit
een fraaie staatsrechtelijke situatie vindt.Minister Donner:Als ik de vrees had, de wijzigingen niet te kunnen verdedigen, zou ik
het met u eens zijn. Ik heb echter de verwachting dat dat wel mogelijk zal
zijn.Minister Kamp:Voorzitter. Net als in eerste termijn zal ik graag enkele aanvullende
opmerkingen maken. Waar mogelijk heb ik de punten van de diverse woordvoerders
samengevoegd. Dat betreft vooral enkele punten die door de heer Holdijk en
mevrouw De Wolff naar voren zijn gebracht.Mevrouw Meindertsma heeft gezegd dat er een adequate standaardregeling
nodig is voor het bevorderen van maatwerk. Die regeling zou er moeten zijn
op het moment dat de regering komt met voorstellen voor het huurbeleid voor
de lange termijn, te weten beleid dat ingaat op 1 juli 2005. Het is van belang
dat die standaardregeling er dan is. De organisaties van huurders en verhuurders
spreken op dit moment over zo'n regeling. Ik ben graag bereid om daar zoveel
mogelijk ondersteuning aan te geven. Ik zal mijn uiterste best doen om het
ernaar te leiden dat die standaardregeling op een tijdig moment beschikbaar
is.Mevrouw Meindertsma heeft zeer terecht gewezen op het verschil tussen
het wonen door illegalen en illegale doorverhuur. De overeenkomst is dat in
beide gevallen het woord "illegaal" voorkomt en dat het in beide gevallen
om wonen gaat. Het zijn echter inderdaad twee aparte problemen. Er wordt door
120.000 tot 160.000 illegalen een zeker beslag op de woonruimte gelegd, vooral
in een aantal wijken in de grote steden. Dit heeft belangrijke negatieve gevolgen
voor het leefklimaat in die wijken. Hier moet het nodige tegen worden gedaan.
Men beschikt daarvoor al over enkele regelingen, maar die worden onvoldoende
nageleefd. De mogelijkheden die er zijn worden verder onvoldoende benut. Misschien
moet een aantal mogelijkheden worden verruimd. Ik werk op dit moment aan een
samenhangend pakket van voorstellen.Zoals mevrouw Meindertsma goed weet, betekent illegale doorverhuur dat
een huurder van een socialehuurwoning zijn woning niet teruggeeft aan de verhuurder
als hij zijn woning verlaat. Hij huurt zijn woning onder aan
een ander. Dat kan een illegaal zijn, maar ook iemand die legaal in Nederland
verblijft. In ieder geval wordt de verhuurder van de woning niet in de gelegenheid
gesteld om de reguliere kandidaten voor de desbetreffende woning in aanmerking
te laten komen. Dat proces wordt doorkruist. Bovendien zit er vaak een hoogteverschil
in de huren en dat verschil steekt iemand in zijn zak die daar zeker geen
recht op heeft. Dit is een zeer onwenselijke situatie, die in sommige steden
10% tot 20% van de verhuurde socialehuurwoningen betreft. Het is dan ook zeer
wenselijk dat hiertegen wordt opgetreden. Ik werk ook hier aan een samenhangend
pakket van voorstellen. Beide pakketen zullen binnenkort aan de Tweede Kamer
worden aangeboden. Ik ben blij met de belangstelling van mevrouw Meindertsma
en ongetwijfeld ook van andere leden van de Eerste Kamer en zal de Eerste
Kamer dan ook graag over deze voorstellen informeren.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Het moge duidelijk zijn dat mijn verzoek te komen tot een goede definiëring
van de begrippen eerder voortkwam uit zorg over de wijze waarop er op dit
moment over wordt gesproken. Die zorg is vooral ingegeven door sommige krantenberichten.
De tekst die daar maar zelfs ook in het persbericht van het ministerie is
weergeven, zal niet helemaal op de rekening van de minister kunnen worden
bijgeschreven, maar ik vind het desalniettemin zorgelijk dat het begrip "illegale
bewoning" altijd wordt uitgelegd als verhuur van woningen aan illegalen. Ik
ben het met mevrouw De Wolff eens dat er een onderscheid moet worden gemaakt
tussen de regimes die hierop van toepassing worden verklaard. Ik wacht dan
ook met zorgelijke belangstelling uw wetsvoorstellen af.Minister Kamp:Voorzitter. Ik haal deze begrippen zeker niet door elkaar. Ik weet donders
goed wat het verschil is tussen deze begrippen! In het persbericht is dit
verschil ook zeker zorgvuldig gemaakt.Ik wijs mevrouw Meindertsma wel op de grote problemen rond het leefklimaat
in de grote steden. Zij kent ze, want zij heeft er zelf over gesproken. Wij
weten verder dat een groot aantal mensen illegaal in Nederland verblijft.
Deze mensen leggen ook beslag op de beschikbare woonruimte. Bovendien wordt
van deze situatie misbruik gemaakt door huisjesmelkers die profiteren van
de afhankelijkheid van illegalen. Er is al met al wel degelijk sprake van
een zorglijk probleem dat om een oplossing vraagt.Illegale doorverhuur van woningen is het verhuren van iets wat je eigenlijk
niet meer mag hebben. Je hebt de woning immers verlaten en daarmee verlies
je je rechten op die woning. Als je die woning toch doorverhuurt aan iemand
die je zelf hebt geselecteerd, is dat net zo zorgelijk, zeker omdat deze mensen
ook nog eens een zeker geldbedrag in hun eigen zak steken. Dit probleem is
zo zorgelijk dat het mijn taak is als verantwoordelijke voor het zo goed mogelijk
laten functioneren van de Nederlandse woningmarkt, om hiertegen op te treden.
Ik ben met het oog op de omvang van het probleem zeer gemotiveerd om dat te
doen.Mevrouw Meindertsma vroeg aandacht voor de AMvB inzake de welstandswetgeving.
Als het gaat om die wetgeving hebben wij naar mijn overtuiging niets verkeerd
gedaan. Beide AMvB's zijn in de Eerste Kamer besproken, waarna ze naar de
Raad van State zijn gegaan. Op grond van het advies van de Raad van State
en van wat er in de Eerste Kamer gezegd is, hebben wij bekeken of er nog wat
meer geüniformeerd kan worden en of er nog wat meer redelijke mogelijkheden
benut kunnen worden om de vrijheid voor de burgers te vergroten. Daar is bijvoorbeeld
uitgekomen dat het zinvol was om het onderscheid tussen kleine en grote tuinschuren,
dat eerst niet gemaakt was, toch te maken. Je kunt kleine tuinschuren dan
namelijk tot op de perceelsgrens laten plaatsen. Verder is er uitgekomen dat
wij het onderscheid tussen dakkapellen van hoekwoningen en van tussenwoningen,
dat wij eerst gemaakt hadden, konden laten vervallen. Ik geloof dat wij recht
hebben gedaan aan de discussie door deze punten uiteindelijk in de AMvB op
te nemen. Ik wijs erop dat hierbij een nahangprocedure heeft plaatsgevonden
en dat niemand in dit huis heeft aangegeven dat men bezwaar had tegen de uitwerking. De heer Baarda heeft gevraagd hoe het zit met het voornemen om huurwoningen
te blijven verkopen als daar een tekort aan is. Er zijn ongeveer 2,4 miljoen
goedkope huurwoningen. Ongeveer 45% daarvan wordt gebruikt door mensen die
een hoog of een modaal inkomen hebben. Zij zijn dus in de gelegenheid en hebben
vaak ook belangstelling voor een andere woning. Wij moeten ervoor zorgen dat
het aanbod van woningen die die mensen willen hebben, vaak koopwoningen en
soms duurdere huurwoningen, wordt vergroot, en daar zijn vele mogelijkheden
toe. Deze week hoop ik daarover nog uitvoerig te spreken in de Tweede Kamer.
Ik ben ervan overtuigd dat als wij erin slagen om dat aanbod te vergroten,
het dan zeer verantwoord is om een gedeelte van de huurwoningen te verkopen.
De analyses zijn eerder gemaakt. Zorgen dat het aanbod voor de mensen die
echt op een goedkope huurwoning aangewezen zijn wordt vergroot en zorgen dat
een deel van de bestaande huurwoningen wordt verkocht, kan heel goed samen
gaan.De heer Baarda heeft ook gesproken over de huurvastcontracten. De heer
De Beer heeft dat ook gedaan, maar hij heeft daarbij net als de vorige keer
een oplossing aangereikt voor het probleem dat aan de orde is. Ik ben er ook
van overtuigd dat huurvastcontracten een goede mogelijkheid zijn om de relatie
tussen huurder en verhuurder te regelen. Ik heb toegegeven dat het wetsvoorstel
het toepassen van huurvastcontracten in weg staat. Ik heb aangegeven dat wij
daarvoor zelf een oplossing zoeken. De heer De Beer heeft gesteld dat er misschien
een oplossing gevonden kan worden door jaarlijks twee maximale huurverhogingspercentages
vast te stellen, een voor de huurvastcontracten – dat is een heel klein
aantal – en een voor alle andere situaties. Niet alle huurvastcontracten
betreffen evenwel dezelfde periode en er is niet steeds dezelfde methode gekozen
om de hoogte van de huur vast te stellen. Hoewel er dus een paar haken en
ogen aan zitten, denk ik toch dat er in het voorstel van de heer De Beer een
goede oplossing kan worden gevonden. In ministeriële regeling zou dat
anders opgezet kunnen worden dan nu en wel op de wijze die de heer De Beer
heeft voorge steld. Ik ga dat met spoed onderzoeken. Ik zal
de Kamer informeren of mijn inschatting juist is dat dit goed geregeld kan
worden in een ministeriële regeling. Ik hoop dan deze zaak naar tevredenheid
te hebben afgewikkeld.De heer Baarda heeft ook opnieuw gesproken over de achterstanden bij de
huurcommissies. Ik heb dat probleem zeker niet willen bagatelliseren, want
de achterstand is er wel degelijk. In drie brieven heb ik dit jaar precies
aangegeven hoe groot de achterstand is en waarom ik schat dat de achterstand
in januari naar behoren zal zijn weggewerkt. Ik ben er nog steeds van overtuigd
dat dit mogelijk is, maar als ik een signaal heb ontvangen dat dit niet gehaald
wordt, zal ik onder andere de Kamer daarover uiterlijk 1 januari informeren.De heer Baarda heeft ook opnieuw gevraagd naar de evaluatie van de reorganisatie
van de huurcommissies, waarop ik al ben ingegaan in een brief van 8 oktober
die ook aan de Eerste Kamer is toegestuurd. Ik ben van plan om op beide punten,
de evaluatie van die reorganisatie en de fundamentele herziening van de huurcommissies,
na de bespreking daarvan in de ministerraad – de stukken daarover zijn
bijna afgerond – een brief aan de Tweede Kamer te sturen. En ik ben
van plan om deze brief vanwege de belangstelling voor dit onderwerp in dit
huis ook naar de Eerste Kamer te sturen.In verband met de evaluatie van de eerste tranche van de integrale herziening
van de huurwetgeving heeft de heer Baarda gevraagd of het niet juist is dat
in de praktijk vooral de hoger opgeleide huurders bij de huurcommissies terechtkomen.
Dat klopt, maar het is geen situatie die zich alleen bij de huurcommissies
voordoet. In algemene zin geldt dat als de overheid met de beste bedoelingen
allerlei dingen probeert te regelen, de mensen die gevoelig zijn voor papier,
de mensen die zich gemakkelijk eigen maken wat er op papier staat, het eerst
van zulke regelingen gebruik maken. Het is voor ons een opgave om ervoor te
zorgen dat iedereen die er belang bij heeft, erover geïnformeerd is en
kan overwegen om zich tot een huurcommissie te wenden. Ik zal hieraan in de
voorlichting aandacht blijven besteden, vooral gericht op de groep waarop
de heer Baarda doelt. De heer De Beer heeft gevraagd naar de mogelijkheid om in de Uitvoeringswet
huurprijzen woonruimte een experimenteerartikel met een horizonbepaling op
te nemen. Hij doelde hierbij vooral op allerlei mogelijkheden voor het contractueel
regelen van de relatie tussen huurders en verhuurders. De uitvoeringswet is
hier echter niet het juiste vehikel voor, want deze betreft alleen de procedures
voor de huurcommissies. Het is wel goed om eens te bekijken hoe wij zinvol
experimenteren op dit punt zouden kunnen stimuleren. Ik zeg hem graag toe
dat ik bij het ontwikkelen van voorstellen voor het huurbeleid voor de langere
termijn, dat op 1 juli 2005 zou moeten ingaan, zoals ik al heb aangegeven,
hieraan expliciet aandacht zal besteden.Verder is de heer De Beer van mening dat in de huurwetgeving het evenwicht
verdwijnt tussen wat je in de wet en wat je in AMvB's vastlegt. Ik ben er
echter van overtuigd dat wij het met een goede reden doen, als wij iets in
een AMvB opnemen. Dan gaat het in veelal om een gedetailleerde uitwerking
van regelgeving; ik wijs in het bijzonder op wat er op het punt van de gebrekenlijst
in AMvB's is geregeld. Wel is waar dat de huurverhogingspercentages tot nu
toe bij AMvB zijn geregeld, terwijl wij nu voorstellen om ze bij ministeriële
regeling vast te stellen, maar daar hebben wij goede gronden voor. Wij kunnen
die percentages pas vastleggen na discussie met de Tweede Kamer. Meestal wordt
er tot het laatste moment over gediscussieerd en spelen er veel overwegingen
een rol. Het blijkt in de praktijk dan ook te lastig om het dan nog goed bij
AMvB te regelen. Vandaar het voorstel om het bij ministeriële regeling
te doen, maar ik ben wel van plan om naar aanleiding van hetgeen de heer De
Beer naar voren heeft gebracht, nog eens in algemene zin te bekijken hoe de
verhouding is tussen wat er in de huurwetgeving en wat er in AMvB's is vastgelegd
en of wij daarbij wellicht te ver zijn doorgeschoten.Voorzitter. Ik meen hiermee een aanvulling te hebben gegeven op hetgeen
mijn collega van Justitie heeft gezegd in reactie op hetgeen de woordvoerders
naar voren hebben gebracht. Ik hoop dat ik er hiermee toe bijgedragen heb
dat de leden van dit huis mede op grond van de twee wijzigingen op essentiële
punten die de minister van Justitie naar voren heeft gebracht, zullen overwegen
om eraan mee te werken dat deze wetten, die van groot belang zijn voor huurders
en verhuurders, het Staatsblad kunnen bereiken.De voorzitter:De minister van Justitie heeft aangegeven dat hij graag enkele punten
zou laten toelichten door de regeringscommissaris. Ik geef dus het woord aan
de heer Neleman.De heer Neleman:Mijnheer de voorzitter. Gaarne zeg ik dank voor de vriendelijke woorden
van welkom die tot mij gericht zijn in deze vergadering van dit hoge college
waar ik vandaag voor het eerst het woord mag voeren.Er zijn, denk ik, nog een paar punten die aandacht verdienen. Ik kom in
de eerste plaats op een opmerking van de heer Van de Beeten over de open normen.
De heer Van de Beeten heeft daarbij terecht aangeduid dat er een verschil
gemaakt moet worden tussen de aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid
en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid. Dat is gebaseerd
op de bepalingen van Boek 6. Het is inderdaad juist, zoals hij zegt, dat bij
die beperkende werking een heel terughoudende houding moet worden aangenomen
door de rechter.Nu de vraag of in dit wetsvoorstel het aantal open normen te groot is.
Daar kan men uiteraard verschillend over denken. Ik zou er wel een paar overwegingen
bij willen noemen. In de eerste plaats wijs ik erop dat het alternatief zou
zijn dat er meer regels, wellicht ook meer regels van dwingend recht, zouden
moeten worden opgenomen. Dat betekent in feite dat men dan een grens verschuift.Een tweede opmerking is dat die open normen niet nieuw zijn, ook niet
in het huurrecht. De norm van een goed huurder staat ook in de huidige wet.In de derde plaats zou ik erop willen wijzen dat de open normen –
ik denk dat dit ook de heer Van de Beeten volledig bekend is – tweeërlei
functie hebben. Zij hebben niet alleen de functie dat de rechter aan de hand
daarvan kan bepalen wat in een concrete situatie die niet door
wettelijke regels direct wordt bestreken, rechtens is, maar zij bieden ook
een gedragsnorm voor partijen waaraan zij hun eigen gedrag kunnen toetsen.
Het zijn dus niet alleen beslissingsnormen, maar het zijn ook gedragsnormen.
Ik denk dat juist in deze situaties waar het niet alleen om tegengestelde
belangen gaat maar ook, zoals in de stukken is gezegd en door verschillende
sprekers is benadrukt, om samenwerking, dit soort normen niet goed kunnen
worden gemist.De voorzitter:Mag ik de regeringscommissaris even onderbreken. De minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer had om 16.00 uur in de Tweede Kamer moeten
zijn. Hij heeft mij laten weten dat hij ongeveer nu weg zou willen gaan. Ik
wijs de ministers erop dat mij inmiddels gevraagd is om een derde termijn
van de zijde van dit huis.Het woord is aan de regeringscommissaris.De heer Neleman:Mijnheer de voorzitter. Ik begrijp dat mijn spreektijd beperkt is; ik
zal daarom snel nog een enkel punt noemen.Over het punt van de overlast hebben de heer Van de Beeten, mevrouw Broekers
en ook de heer Hessing gesproken. Van belang is hierbij: wanneer gaat nu eigenlijk
die vermindering van de huur in? Daarbij moet het uitgangspunt zijn, zoals
in de stukken is gezegd, dat wanneer het huurgenot vermindert, in beginsel
de huurvermindering ook ingaat. Dat is een kwestie van partiële ontbinding
van de overeenkomst. Ook daar geldt dat dit een uitgangspunt is en dat het,
in de eerste plaats, in veel gevallen niet verstandig zal zijn als de huurder
deze zaak zo op scherp zet. In de tweede plaats zal de rechter, wanneer hij
vaststelt wanneer de huurvermindering ingaat, rekening houden met de inspanningen
die de verhuurder inmiddels heeft verricht. Het is wat dat betreft een uitgangspunt
dat genuanceerd moet worden toegepast. Ik denk dat dit de benadering zou moeten
zijn.Een detailpunt betreft misschien de vraag van de heer Van de Beeten, namelijk
of het anti-overlastbeding met zoveel woorden tot uitdrukking moet worden
gebracht. Het is een beding in een overeenkomst, maar zo'n beding kan uiteraard
ook door uitleg uit de overeenkomst worden afgeleid.De heer Hessing (D66):Voorzitter. Ik meen dat de heer Neleman zei dat de rechter enige ruimte
heeft. Die ruimte zal echter een heel bescheiden ruimte zijn. Uitgangspunt
is en blijft toch dat wanneer sprake is van vermindering van het huurgenot,
ook sprake is van het recht op vermindering van de huurprijs.De heer Neleman:Dat is het uitgangspunt.De heer Hessing (D66):Er zou ruimte zijn om te variëren, maar ik heb de indruk dat u alles
nu breed maakt.De heer Neleman:Of ik iets wel of niet breed maak, is natuurlijk een kwestie van appreciatie.
U schetst een volstrekt juist uitgangspunt, alleen bij een concrete toepassing
in een concrete situatie kan sprake zijn van nuancering.De heer Hessing (D66):Voorzitter. Ik wil een voorbeeld geven. Stel dat de buurman van de huurder
over wie wij het hebben, iemand is die ook van de desbetreffende verhuurder
huurt. Die buurman wisselt van persoon en de huurder krijgt een junk naast
hem. Dan is er meteen sprake van overlast. Het feit dat de junk naast hem
is komen wonen, betekent dat de overlast enige continuïteit zal hebben.
Ik zie dan niet in op grond van welke nuancering het mogelijk zou zijn om
niet op het moment waarop de constatering van overlast is gedaan, het moment
waarop de junk naast de desbetreffende huurder is komen wonen, het recht op
huurvermindering van kracht zou zijn. Ik wil hiermee maar aangeven dat ik
mij meteen situaties kan voorstellen die mij aanleiding geven om te zeggen:
ik moet nog zien dat er een nuancering kan zijn voor het geven van vermindering
van de huurprijs.De heer Neleman:Ik geef aan dat er verschillende uitwerkingen kunnen zijn. In het ene
geval zal de uitwerking anders zijn dan in het andere. Veel meer kan daarover
niet worden gezegd.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Ik wil op dit punt toch doorvragen, want het is iets wat nauw
luistert. Ook al komen wij hiermee enigszins in de casuïstiek, de opmerkingen
bieden toch handvatten voor de praktijk.Stel dat een huurder meldt: ik ervaar overlast. Die overlast is echter
dan nog niet van substantiële aard, maar er doen zich wel incidenten
voor. Gedurende langere tijd doet zich een reeks van incidenten voor die ieder
op zichzelf maar van betrekkelijke betekenis zijn. Vervolgens verergert in
betrekkelijk korte tijd de overlast hevig. Uiteindelijk stapt de huurder naar
de kantonrechter. Ik kan mij voorstellen dat de kantonrechter dan in aanmerking
neemt dat de verhuurder in de periode waarin de incidenten zich hebben voorgedaan
de boot voortdurend heeft afgehouden en tegen de huurder heeft gezegd: het
zal zo'n vaart niet lopen, ga eerst zelf maar eens praten. Met andere woorden,
de verhuurder heeft niet het initiatief genomen en zijn verantwoordelijkheid
niet echt gestalte gegeven. Ik kan mij dan voorstellen dat de rechter zegt:
vanaf het moment waarop de overlast echt ernstig werd, vanaf dag 1, ga ik
daadwerkelijk de mogelijkheid van huurprijsvermindering toepassen. Er was
namelijk al een voorgeschiedenis. De verhuurder had namelijk de boot afgehouden
en niet zijn verantwoordelijkheid genomen, hoewel in die voorfase nog geen
sprake was van substantiële overlast. Als wij ons met betrekking tot
deze casus in deze uitleg kunnen vinden, hebben wij de praktijk een concreet
handvat geboden, zonder dat dit een casus is die meteen bij talloze andere
situaties kan worden toegepast.De heer Neleman:Mijnheer de voorzitter. Ik vind het buitengewoon moeilijk om hier en nu
op grond van een concrete casus uitsluitsel te geven en te zeggen hoe zo'n
kwestie moet worden opgelost. Ik kan mij echter heel goed voorstellen dat
de overwegingen die de heer Van de Beeten verwoordt, bij de beoordeling een
rol kunnen spelen en dat die kunnen leiden tot het resultaat dat hij schetst.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Dit antwoord had ik van de regeringscommissaris wel verwacht.
Ik wil nog iets zeggen over een punt waarover hij ook een opmerking maakte.
Ik doel nu op de kwestie van het overlastbeding in het contract
met betrekking tot de mensen die niet horen tot de huurders van de verhuurder.
Ik vond dat hij op dat punt gemakkelijk in zijn beantwoording was. De regeringscommissaris
zei namelijk dat uit de huurovereenkomst zelf zou kunnen worden afgeleid dat
er op dat punt een verplichting bestaat. Zou de regeringscommissaris dan een
situatie kunnen schetsen waarbij je uit de aard van de overeenkomst –
ik begrijp dat dat de precieze bron zou zijn van een dergelijk overlastbeding –
zou kunnen afleiden dat de verhuurder ook ten aanzien van niet-huurders zich
verplicht de overlast te bestrijden? Dit luistert natuurlijk nauw.De heer Neleman:Uitgangspunt zal zijn dat er een overlastbeding is. Dat is dan dus met
zoveel woorden in de overeenkomst bepaald. Ik heb evenwel willen zeggen dat
niet is uitgesloten dat in het contract een zodanige regeling is getroffen
dat op grond van het zogenoemde Haviltex-criterium tot de conclusie moet worden
gekomen dat sprake is van een anti-overlastbeding. Die vrijheid van uitlegging
door de rechter kan men natuurlijk nooit wegnemen.De heer Van de Beeten (CDA):Is de regeringscommissaris het dan wel met mij eens, dat ook de normen
van de Haviltex-formule in zo'n situatie toch wel tamelijk streng moeten worden
toegepast?De heer Neleman:Dat kan ik mij heel goed voorstellen.Artikel 269 over de onderhuur van een zelfstandige woning is een bepaling
die in het geldend recht ook voorkomt. Dat brengt met zich dat bij uitlatingen
over de interpretatie van dat artikel grote terughoudendheid moet worden betracht.
Het is aan de rechter om de geldende wet uit te leggen en, met alle respect,
niet aan de minister en nog minder aan de regeringscommissaris. Dat ik dat
in andere hoedanigheid misschien wel doe, is iets anders. Ik sta hier nu als
regeringscommissaris. Ik zou bovendien ook niet willen vooruitlopen op vragen
die ik in die andere hoedanigheid krijg.Er is wel een concreet punt waarop ik kan ingaan, omdat zich dat aan de
hand van de wetstekst laat demonstreren. Dan doel ik op de onderhuurder die
zonder toestemming van de verhuurder de woning heeft onderverhuurd. Ook als
er geen toestemming was, wordt de huur voortgezet met de hoofdhuurder. Daarvoor
zijn redenen die in de brief zijn uiteengezet, zoals de fraudebestrijding.
Er is gevraagd of dat niet onredelijk is. Ik wijs dan op de bepalingen in
artikel 269 waarmee kan worden bereikt dat die huurovereenkomst toch tot een
einde komt. Dat is bijvoorbeeld de bepaling dat in de gegeven omstandigheden
naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet gevergd kan worden dat
de verhuurder de huur met de wederpartij voortzet. Voorts is voorzien in het
geval dat het woonruimte betreft waarop ook hoofdstuk 2 van de Huisvestingswet
van toepassing is en er geen huisvestingsvergunning is verleend. Ik noem ook
nog de grond dat de onderhuur is aangegaan met de kennelijke strekking de
onderhuurder de positie van huurder te verschaffen. Dat geval ziet op misbruik
van recht. Er zijn dus mogelijkheden waar in het geval van het ontbreken van
toestemming naar gegrepen kan worden en die de onwenselijke gevolgen voor
een groot deel teniet kunnen doen.De heer De Beer (VVD):Het spijt mij dat ik het oneens moet zijn met de regeringscommissaris.
Er zijn gemeenten waar de huisvestingsvergunning helemaal is afgeschaft. Daar
zou dat middel dus al sowieso niet werken. Bovendien is het niet zo moeilijk
om aan een huisvestingsvergunning te komen. Als je bij de gemeente een huurcontract
kunt overleggen, wat zo'n onderhuurder natuurlijk kan, en als je volgens de
maatstaven van de gemeente voor gezinsgrootte, inkomen en dergelijke in aanmerking
komt voor een vergunning, dan krijg je een huisvestingsvergunning. De gemeente
gaat echt niet na of de huurder bevoegd was om dat huurcontract met die onderhuurder
af te sluiten. Als de huurder straks vertrekt, dan kan die onderhuurder tegenover
de verhuurder met een huisvestingsvergunning wapperen en dan gaat dat hele
verhaal niet door. Die onderhuurder heeft zich dan feitelijk wel onrechtmatig
voorgedrongen bij de verdeling van woningen in die gemeente. De verhuurder
heeft dan een andere huurder gekregen dan hij zich op grond van de reguliere
regelingen had voorgesteld. Dan is het systeem toch scheefgegroeid.De heer Neleman:Ik kan hierop antwoorden dat het ontbreken van een huisvestingsvergunning
een van de gronden is. In dat artikel staan echter nog andere gronden. Ik
heb deze al genoemd. Zo kan in redelijkheid niet worden gevergd dat de huur
wordt voortgezet, als de onderhuur is aangegaan met de kennelijke bedoeling
om de onderhuurder de positie van huurder te verschaffen. Kortom, de huisvestingsvergunning
is niet de enige remedie. Ik ben het op zichzelf met de heer De Beer eens
dat die grond natuurlijk geen rol kan spelen in gemeenten waar die huisvestingsvergunning
geen rol speelt.De heer De Beer (VVD):De redactie van artikel 269 is zodanig dat, indien de onbevoegde onderhuurder
aan een van de criteria voldoet, voortzetting van de huur voor hem gegarandeerd
is. Hij behoeft niet aan alle criteria te voldoen, maar slechts aan een van
de criteria. Dus als hij op een gemakkelijke manier aan huisvesting gekomen
is op de manier die ik net beschreven heb, heeft hij daarmee het recht verworven
om de huur voort te zetten.De heer Neleman:Ik ben het niet eens met de heer De Beer. Het gaat hier om de bepaling
van artikel 269, lid 2. De verhuurder kan vorderen dat de rechter zal bepalen
dat met ingang van een in het vonnis te bepalen tijdstip de huur zal eindigen.
Daar worden verschillende gronden voor gegeven die niet alle aanwezig behoeven
te zijn. Is een van die gronden aanwezig, dan zal de huur eindigen.Voorzitter. Ik meen hiermee de meeste vragen die nog openlagen, beantwoord
te hebben. Ik realiseer mij dat de heer Hessing een casus heeft geëtaleerd
over artikel 269. Ik denk evenwel dat dit typisch een geval is waarover de
interpretatie van de rechter zal moeten worden afgewacht. Ik geloof niet dat
deze casus al aan de rechter is voorgelegd, maar het zou mij niet passen om
daar nu uitspraken, laat staan bindende uitspraken over te doen.De voorzitter:Ik dank de regeringscommissaris voor zijn antwoorden. Van de zijde van de VVD-fractie is mij gevraagd om een derde termijn.
Verder is mij van de zijde van de CDA-fractie gevraagd om een korte schorsing.Ik stel voor, aan beide verzoeken te voldoen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.01 uur tot 17.17 uur geschorst.De voorzitter:Informeel is hier volop dualisme aan de orde geweest. Informeel is erover
gesproken, wie het woord gaat voeren. Ik geef het woord aan mevrouw Meindertsma,
in derde termijn.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Dat had niet gehoeven hoor, mijnheer de voorzitter!Wij hebben alles overwogen en wij danken de bewindslieden zeer voor de
toezeggingen die zij hebben gedaan op het punt van de standaardregeling. Wij
zien dat punt met belangstelling tegemoet, aangezien wij nog niet helemaal
precies begrijpen, hoe die regeling, juist op het terrein van maatwerk en
flexibiliteit, zo weinig standaard kan zijn.Wij zijn zeer verheugd over het schrappen van artikel 244. Wij wachten
voorts met belangstelling de wijziging af, die op het terrein van de zelfwerkzaamheid
aan de buitenkant van de woning zal plaatsvinden, hoewel wij nog niet precies
de verhouding tussen dit wetsvoorstel en de wijziging van de welstandswetgeving
zien. Maar wij zijn er voldoende van overtuigd dat dat er op een goede manier
doorkomt.Het is van het allergrootste belang dat de harmonisering en de codificering
van deze gecompliceerde huurrechtwetgeving op korte termijn worden afgerond.
Wij gaan ervan uit dat de minister de goede voorstellen heeft gedaan, aangezien
hij de achtergronden kent en weet, waarom hij de voorstellen heeft geformuleerd
zoals hij ze heeft geformuleerd. Er moet voor worden gezorgd dat deze wijzigingen
plaatsvinden, maar ook dat de wetsvoorstellen zo snel mogelijk worden ingevoerd.
Er gaan stemmen op – wij hebben die de afgelopen weken ook gehoord –
die vinden dat de jurisprudentie al zover is ontwikkeld, dat bij de afstemming
van de voorliggende wetten de huidige praktijk gewoon doorgaat, en zich niet
meer zal baseren op de bestaande wetgeving. Wij achten dat als medewetgever
echter een onacceptabele zaak. De wetgever hoort de wetten aan te passen aan
de voortschrijdende ontwikkelingen en hij hoort niet te zeggen dat de jurisprudentie
al zover is ontwikkeld, zodat het beter is de zaken maar te laten lopen.Dank voor de kritische kanttekeningen. Wij stemmen in met een zo spoedig
mogelijke invoering.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Veel dank aan de bewindslieden voor hun antwoorden. Over artikel
221 verschillen de minister en ik van mening. Dat meningsverschil leggen we
gewoon vast; daarover spreken we te zijner tijd waarschijnlijk nog eens. Voor
het overige waren de antwoorden zeer bevredigend. De voorstellen die de minister
heeft gedaan over de artikelen 244 en 215 getuigen van een grote wijsheid,
waarmee deze minister zich heeft gekwalificeerd om op termijn – ik ben
jong genoeg om dat nog mee te maken – ook lid van deze Kamer te worden!De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden en de regeringscommissaris, ieder
voor zich en allen tezamen, voor hun uitgebreide reactie en niet in het minst
voor de tegemoetkoming op een tweetal ook voor onze fractie cruciale punten.
De minister heeft van onze fractie begrepen dat het in zeker opzicht toch
wel een principiële aangelegenheid betrof, ook principieel in die zin,
dat wij graag een goede titel 4 in het nieuwe BW zouden zien verschijnen.
Daarom kwam het dilemma van verwerping op een paar vrij principiële punten,
of dan toch maar aanvaarden, steeds dichterbij. Als het gaat om dat dilemma
heeft de minister het ons een stuk makkelijker gemaakt.Ik zal niet ingaan op de inhoudelijke kanten van de voorstellen. Daaraan
zijn nog veel boeiende discussies te wijden. De vraag is nu hoe procedureel
verder te gaan. In en buiten de vergadering is daarover inmiddels het nodige
besproken tussen diverse woordvoerders en anderen. Twee varianten hebben tot
in tweede termijn gevigeerd. De ene variant die de minister ons dringend adviseert,
is de voorstellen te aanvaarden en de inwerkingtreding op te schorten en de
toegezegde wetsvoorstellen af te wachten. De andere variant is, de beraadslaging
over deze voorstellen te schorsen.De Kamer heeft in het verleden nu eens de ene, dan weer de andere variant
gevolgd. Daar waren stuk voor stuk de nodige argumenten voor. De minister
heeft het erfrecht genoemd. Ik herinner mij nog levendig hoe dat gegaan is.
Idem dito de uitbreiding van de bevoegdheid van de enkelvoudige kamers. De
gang van zaken bij het laatste voorstel spreekt mij aan, hoewel wij de voorstellen
hier nu nog niet hebben. Met andere woorden: alle varianten behelzen in zekere
zin meer of minder grote politieke risico's, zowel voor de regering als voor
deze Kamer.Ik heb geen uitgesproken principiële voorkeur voor een van beide
varianten die hier tot in de tweede termijn ter sprake zijn geweest. Ik kan
mij iets indenken bij de argumenten van de minister om de beraadslaging niet
te schorsen en de voorstellen wel aan te nemen, omdat de praktijk gediend
is met duidelijkheid en dat hij beducht is voor het oproepen van nieuwe discussies
rondom het huurrecht. Voor ons is het niet zonder meer een punt om op die
grond een beslissing te nemen. Ik heb trouwens intussen vernomen buiten de
vergadering dat er wellicht naast de twee varianten die ik schetste nog een
derde variant ter sprake zal komen. Ik wacht die voorshands af.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Hoewel mijn fractie een groot voorstander is van het terugzendrecht
voor de Eerste Kamer heb ik het toch betreurd dat de minister op twee cruciale
punten een toezegging heeft gedaan die een belangrijke wijziging betekenen
van de onderhavige wetsvoorstellen. Ik vond dat niet nodig. Ik vond de wijze
waarop de regering het wetsvoorstel aanvankelijk verdedigde overtuigend en
de kritiek op de voorstellen veel minder. Het betreft zowel de zelf aangebrachte
voorzieningen als de kwestie van de onderhuur van een gedeelte
van het geheel.Geplaatst voor de keuze wijzigingsvoorstel of novelle c.q. aannemen of
aanhouden lijkt het op het eerste gezicht te gaan om lood om oud ijzer. In
beide gevallen zou er nog geen sprake zijn van een inwerkingtreding van de
wetten voordat de wijzigingen de Eerste Kamer hebben gepasseerd. Mij moet
wel van het hart dat wij in het verleden vaker voor de situatie zijn geplaatst
dat wijzigingsvoorstellen zijn toegezegd en dat wij op grond van die toezegging
een wetsvoorstel aanvaardden waarna het gepubliceerd werd in het Staatsblad
en ook werd ingevoerd, terwijl wij tot op de huidige dag nog wachten op de
effectuering van die toezeggingen. Het betreft toezeggingen die door de ambtsvoorganger
van de minister zijn gedaan. Om principiële redenen zou mij dat tot voorstander
maken van het aanhouden van de voorstellen, maar net als de heer Holdijk ben
ik nieuwsgierig naar de vraag of in dit geval nog een compromis denkbaar is,
waarbij een deel wordt aangenomen en een ander deel wordt aangehouden.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Wij zijn verheugd over de toezegging van de minister dat hij
ten aanzien van twee punten in de wetsvoorstellen bereid is tot wijzigingen.
Wij stellen alleen wel voor dat de wetsvoorstellen worden aangehouden totdat
wij hier de gewijzigde wetsbepalingen ontvangen. Dat is dus niet de oplossing
die de minister in tweede termijn naar voren heeft gebracht.De heer Hessing (D66):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden en de regeringscommissaris voor de
gegeven antwoorden. Het zal duidelijk zijn dat ook mijn fractie op twee punten
grote bezwaren heeft. Op die twee punten heeft de minister toezeggingen gedaan,
maar dat neemt niet weg dat mijn fractie op die twee punten wijzigingen doorgevoerd
wil zien, alvorens wij voor dit voorstel zouden kunnen stemmen. De minister
heeft nu een inspanningsverplichting aangeboden om na aanvaarding van het
wetsvoorstel te bewerkstelligen dat de twee wijzigingen ook hier doorgevoerd
zullen kunnen worden. Mijn fractie wil geen inspanningsverplichting, maar
een resultaatsverplichting. Dat betekent dat wij toch nog vasthouden aan een
novelle; wij zullen aanhouding van het wetsvoorstel dus steunen.Als staatsrechtjurist ben ik opgevoed met het handboek van Van der Pot
en Donner. Ik kan mij dus zeer goed de aversie voorstellen die de minister
op dit punt heeft, maar voor de zuiverheid van het proces en in ieder geval
van het eindresultaat – namelijk dat er straks een wetsvoorstel komt
dat echt gewijzigd is – is het verstandig als de minister alsnog een
novelle in overweging neemt.Minister Donner:Mijnheer de voorzitter. Ik moet mijn collega van VROM excuseren omdat
hij bij de begrotingsvoorbereiding in de Tweede Kamer moet zijn. Hij heeft
evenwel volledig meegedacht over het antwoord van de regering in deze termijn.Ik dank de Kamer voor de conclusie dat de antwoorden bevredigend waren.
Ik zal mij nu beperken tot de vraag "hoe verder?" Concreet gaat het om de
wijziging van artikel 244. Dat betreft in de eerste plaats het punt dat de
onderhuur van een kamer niet meer contractueel zou kunnen worden uitgesloten;
in de tweede plaats gaat het om de voorzieningen die aan de buitenkant van
de woning kunnen worden aangebracht. Ik heb aangegeven dat ik er groot belang
aan hecht om na zoveel jaar tenminste duidelijkheid te scheppen. Ik ben ook
verheugd om te constateren dat dit idee in de Kamer gesteund wordt. Ik moet
wel zeggen dat het, ook in de verhouding tussen de Kamer en een minister,
zo moet zijn dat een toezegging in alle omstandigheden gestand wordt gedaan.
Zeker als dat niet het geval is met toezeggingen van mijn voorgangers, houd
ik mij gaarne aanbevolen om van de Kamer te vernemen welke wetsvoorstellen
zij nog van mij te goed heeft. Tegelijkertijd kan ik mij het gevoel van de
Kamer voorstellen dat er dan toch een onduidelijkheid blijft. Van beide zijden
proberen wij te streven naar een optimale duidelijkheid: ik voor de praktijk,
de Kamer voor de rechtspraktijk en de zekerheid van de wetgeving. Ik vraag
mij af of die duidelijkheid niet gevonden kan worden door de aanvaarding van
de inhoudelijke wetsvoorstellen, althans met name de wetsvoorstellen op het
punt van het huurrecht, terwijl de eveneens voorliggende invoeringswet wordt
aangehouden. Zonder de invoeringswet zullen de andere wetten niet in werking
kunnen treden, omdat de rest van de wetgeving dan niet gewijzigd kan worden
om aan die invoeringswet te "beantwoorden". Dan heeft de Kamer inderdaad de
gewenste duidelijkheid; tegelijkertijd heeft de praktijk dan de zekerheid
dat dit materieel de wetgeving is zoals die eraan komt. Het punt dat dit dan
ophoudt, is de kwestie van de invoeringswet. Of de wijzigingen zoals die aangegeven
zijn bij wijze van novelle op de invoeringswet dan wel als wetsontwerp ingediend
moeten worden, is primair een kwestie van techniek. Praktisch blijft de zaak
zoals die is. Dit is mijn idee van op een bevredigende wijze voldoen aan de
verschillende belangen op dit terrein.Ik wil mijn collega, de minister van VROM, alle eer doen toekomen voor
deze oplossing.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De minister doet een concreet voorstel, dat ik kort zal samenvatten. Voorgesteld
wordt om over te gaan tot afhandeling van de eerste drie wetsvoorstellen op
de stukken nrs. 26089, 26090 en 26932. Het gaat hier om de drie inhoudelijke
wetsvoorstellen. Tevens wordt voorgesteld om wetsvoorstel 28064 aan te houden.De heer Van de Beeten (CDA):Zeker nu ik weet dat het voorstel afkomstig is van de VVD-minister Kamp
kan ik het van harte steunen.De heer De Beer (VVD):Wij komen dus niet vandaag tot afhandeling. Dat zal volgende week gebeuren.De voorzitter:Volgens het voorstel van de minister zullen volgende week de stemmingen
plaatsvinden over de eerste drie wetsvoorstellen. Dat is volstrekt gebruikelijk
als er om stemming over wetsvoorstellen wordt gevraagd. Het vierde wetsvoorstel
wordt aangehouden. Ik constateer dat hiertegen geen bezwaren bestaan. Ik dank de bewindslieden en de regeringscommissaris.Sluiting 17.37 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-151-165.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl