Behandeling van:  - het Voorstel van wet van de leden Van Heemst en O.P.G. Vos tot wijziging van de Woningwet en enige andere wetten in verband met maatregelen na sluiting van woningen, woonketen, woonwagens en andere gebouwen, alsmede de bij die ruimten behorende erven ten gevolg van verstoring van de openbare orde of overtreding van artikel 2 of 3 van de Opiumwet (Wet Victor) (24549)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 3051-3062

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-01-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 38, pagina 3051-3062

17-01-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24549Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Interpellatie-Oudkerk, gericht tot de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de huisartsenzorg.Pagina 3098-3115
Behandeling van: - het Voorstel van wet van de leden Van Heemst en O.P.G. Vos tot wijziging van de Woningwet en enige andere wetten in verband met maatregelen na sluiting van woningen, woonketen, woonwagens en andere gebouwen, alsmede de bij die ruimten behorende erven ten gevolg van verstoring van de openbare orde of overtreding van artikel 2 of 3 van de Opiumwet (Wet Victor) (24549)Pagina 3051-3062
Noten bij de interpellatie-Oudkerk over huisartsenzorgPagina 3116-3116
Regeling van werkzaamheden (woensdag 17 januari 2001)Pagina 3062-3063
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 17 januari 2001)Pagina 3115-3115
Presentie en opening (woensdag 17 januari 2001)Pagina 3051-3051
Behandeling van: - het wetsvoorstel Intrekking van de Wet tegemoetkoming studiekosten en vervanging door de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten) (27414)Pagina 3063-3098

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het Voorstel van wet
van de leden Van Heemst en O.P.G. Vos tot wijziging van de Woningwet en enige
andere wetten in verband met maatregelen na sluiting van woningen, woonketen,
woonwagens en andere gebouwen, alsmede de bij die ruimten behorende erven
ten gevolg van verstoring van de openbare orde of overtreding van artikel
2 of 3 van de Opiumwet (Wet Victor) (24549).De voorzitter:In wat wij "vak K" noemen, heeft ook plaatsgenomen de adviseur van beide
indieners, de heer Stam. Bij dezen wil ik de mensen in de voorzittersloge,
die ook ondersteunende activiteiten hebben verricht bij de totstandkoming
van dit wetsvoorstel, hartelijk welkom heten.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! Het voorliggende wetsvoorstel is in zijn oorspronkelijke vorm
in 1995 ingediend. Dat wij het voorstel nu pas behandelen, heeft te maken
met het feit dat het grootste deel van de voorstellen is verwerkt in het door
het kabinet ingediende wetsvoorstel met betrekking tot de sluiting van drugspanden
bij overlast door drugsgebruikers en drugshandelaren. Daaruit is de zogenaamde
wet Victoria voortgekomen die in 1997 in werking is getreden. De evaluatie
van deze wet zal ons binnenkort bereiken. Wellicht kunnen de initiatiefnemers
of de minister ons informeren over de resultaten van deze wet in de praktijk.
Wordt de wet inderdaad door de gemeenten gebruikt en welke ervaringen zijn
daarmee opgedaan?Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in vervolgmaatregelen na sluiting
van panden op grond van artikel 174a van de Gemeentewet dan wel op grond van
een verordening als bedoeld in 174 van die wet. Mijn fractie heeft in haar
schriftelijke reactie op het nader gewijzigd voorstel van wet haar waardering
uitgesproken over de wijze waarop de initiatiefnemers op verschillende knelpunten
in het oorspronkelijke voorstel zijn ingegaan. De indieners hebben zich flexibel
opgesteld en goed geluisterd naar de diverse commentaren en reacties. Namens
mijn fractie wil ik opnieuw mijn waardering voor hun inzet uitspreken. Het
gaat hier om een maat schappelijk probleem, te weten de aantasting
van leefbaarheid in woonwijken. De overheid draagt verantwoordelijkheid voor
de oplossing van dat probleem. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten een
instrument in handen om panden waar overlast wegens drugsgebruik en drugshandel
plaatsvindt terug te geven aan de wijk. Mijn fractie meent dat de sterke vereenvoudiging
van het wetsvoorstel bijdraagt aan de gewenste duidelijkheid. Het is nu beter
te hanteren en dus ook beter te handhaven.De initiatiefnemers zijn uitvoerig en zorgvuldig ingegaan op een aantal
vragen die te maken hebben met de twee belangrijkste bepalingen in dit wetsvoorstel:
de aanschrijvingsbevoegdheid van burgemeester en wethouders en de onteigening
van panden in het belang van de openbare orde in het geval dat de maatregelen
geen uitzicht op een blijvend herstel van de openbare orde rond het gebouw
bieden. De intentie die de initiatiefnemers met deze bepalingen hebben, wordt
door niemand in twijfel getrokken. De wens van de initiatiefnemers is dan
ook dat er een zo groot mogelijk draagvlak voor hun wetsvoorstel wordt gecreëerd.
Mijn fractie hoopt dat dit wetsvoorstel Kamerbreed zal worden gesteund; de
noodzaak om oplossingen te vinden voor het hardnekkige probleem van de overlast
wordt immers door allen onderschreven.Op het punt van de aanschrijving is de opbouw van de maatregelen, zoals
in artikel 16a van het wetsvoorstel is geformuleerd, zeer logisch. Eerst wordt
de eigenaar zelf in de gelegenheid gesteld om maatregelen te nemen om de situatie
van overlast te beëindigen. Doet de eigenaar dit niet en negeert hij
de aanschrijving, dan treedt de gemeente zelf op. Het is logisch dat in deze
situatie de gemeente de regie strak in handen krijgt door aan de aanschrijving
voorwaarden te verbinden, opdat herhaling van de overlast wordt voorkomen.
In die zin zijn wij het met de initiatiefnemers eens dat de gemeente moet
instemmen met de keuze door de eigenaar van een nieuwe huurder of, als het
gaat om het beheer, van een beheerder van het pand.Nu heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, die trouwens met dit
wetsvoorstel op alle punten instemt, over de beheersconstructie een aantal
vragen gesteld, die relevant zijn voor onze discussie. Twee van die vragen
leg ik aan de initiatiefnemers voor. De eerste vraag betreft de vergoeding
voor het beheer. In artikel 16a, lid vier, wordt gesteld dat de beheerder
na overleg met degene die is aangeschreven, de huurprijs van het gebouw vaststelt,
de vastgestelde huurprijs int en deze, verminderd met de vergoeding voor het
beheer, ter beschikking stelt van degene die is aangeschreven. Betekent dit
dat van vergoeding voor het beheer pas sprake kan zijn op het moment dat daadwerkelijk
gebruik wordt gemaakt van het pand en er dus huurinkomsten zijn? Dan kan namelijk
de vergoeding van het beheer in mindering worden gebracht op de huur. Wat
gebeurt er wanneer een persoon of instelling belast is met het beheer, maar
voor een periode van bijvoorbeeld een aantal maanden geen huurder is van het
betreffende pand en er dus geen huurinkomsten zijn? Vindt een verrekening
van de beheerskosten plaats met de eerste huuropbrengst of betaalt tijdens
deze periode de gemeente de vergoeding voor het beheer? Het lijkt mij logischer
dat de verrekening met de huurinkomsten plaatsvindt en dat de gemeente niet
met de kosten voor het beheer belast wordt. Graag hoor ik de mening van de
initiatiefnemers op dit punt. Hoe hebben zij gedacht dit probleem op te lossen?De tweede vraag betreft de mogelijke complicaties die kunnen ontstaan
bij de ontbinding van de huurovereenkomst met de bewoner die overlast veroorzaakt.
Stel dat de verhuurder van een pand, waar overlast plaatsvindt, de aanschrijving
niet wil volgen en geen gebruik wil maken van zijn bevoegdheid om de huurovereenkomst
te ontbinden, kan de gemeente dan zelf tot ontbinding van de huurovereenkomst
tussen huurder en eigenaar overgaan? Is daarvoor in deze wet een grondslag?
Indien dit niet mogelijk is, kan er geen overeenkomst met een nieuwe huurder
worden gesloten. Het lijkt mij dat wij hier met een probleem te maken hebben,
dat om een oplossing vraagt. Kunnen de indieners deze vraag beantwoorden?Dan kom ik bij het punt van de onteigening. De wijziging van de Onteigeningswet
heeft in de schriftelijke voorbereiding verschillende reacties opgeroepen.
De fractie van de Partij van de Arbeid onderschrijft de zienswijze van de
indieners op dit punt. Het uitgangspunt van de bepalingen van dit wetsvoorstel
is dat het eigendomsrecht, waar mogelijk, moet worden ontzien. Tegelijkertijd
moet de wet voldoende instrumenten bevatten om, waar nodig, het belang van
de openbare orde te laten prevaleren. Het eigendomsrecht moet maximaal worden
gegarandeerd, maar waar nodig en na gebruik van alle instrumenten zou onteigening
in beeld kunnen komen. Het zal in dit soort gevallen gaan om eigenaren van
panden, die andere burgers last bezorgen en die zich eigenlijk niets aantrekken
van wet- en regelgeving. Zij creëren een groot maatschappelijk probleem.
Onteigening blijft echter een zware maatregel. De indieners stellen dat terughoudend
en behoedzaam met deze mogelijkheid moet worden omgegaan, maar de mogelijkheid
van onteigening dient ter beschikking te staan van de gemeente. Mijn fractie
zou dit element van de wet een speciale plaats in de evaluatie van dit wetsvoorstel
willen geven. Indien blijkt dat onteigening nauwelijks toegepast wordt bij
de uitvoering van deze wet of dat zich allerlei complicaties voordoen, zal
een wijziging van de wet op dit punt moeten plaatsvinden. Ik overweeg in mijn
tweede termijn een uitspraak op het punt van de onteigening aan de Kamer voor
te leggen.Mevrouw de voorzitter! Het kabinet heeft in het integrale veiligheidsprogramma
een onderzoek naar een wet op de openbare orde en veiligheid in het vooruitzicht
gesteld. Hoever is de regering daarmee? In de veiligheidsrapportage van de
regering van september 2000 staat dat het kabinet in 2001 een standpunt over
de wet op de openbare orde en veiligheid zal uitbrengen. De fractie van de
PvdA constateert dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in haar reactie
op het voorliggende wetsvoorstel stelt dat een dergelijke wet op de openbare
orde en veiligheid goed aansluit bij lokale ontwikkelingen en de wensen van
gemeenten. Namens de fractie van de PvdA wil ik een pleidooi houden om voortvarend
aan het werk te gaan met de opstelling van een dergelijke wet.Naar aanleiding van de Wet Victor hebben de Raad van State en andere instanties, zoals de VNG, opgemerkt dat het beter is om bepalingen
met betrekking tot openbareordebevoegdheden samen te voegen in één
wet. Wij willen de regering uitnodigen om een wetsvoorstel openbare orde en
veiligheid voor te bereiden en reeds in deze kabinetsperiode aan de Raad van
State voor te leggen. Indien het mogelijk is een dergelijk wetsvoorstel bij
de Kamer nog in deze kabinetsperiode in te dienen, zou dat nog beter zijn,
maar ik vrees dat de tijd tot de parlementsverkiezingen daarvoor te kort is.
Wellicht kom ik in tweede termijn nog op dit punt terug.Voorzitter! Het wetsvoorstel Victor is een naar het oordeel van de fractie
van de PvdA noodzakelijk vervolg op de wet die de sluiting van drugspanden
mogelijk maakt. Dit wetsvoorstel is in het belang voor de fysieke component,
namelijk dat dichtgespijkerde drugspanden het aanzien van de straat en de
buurt verlagen. Het is tegelijkertijd een instrument in handen van gemeentebesturen
om verloedering en verval tegen te gaan. Het is, zodra de wet in werking treedt,
aan de gemeenten om voortvarend te werk te gaan en het leefklimaat in buurten
die met overlast en problematische bewoning worden geconfronteerd daadwerkelijk
te verbeteren. Deze wet schept tevens meer ruimte om kwaadwillige huiseigenaren
aan te pakken en goedwillige huiseigenaren mogelijkheden te geven, af te komen
van problematische bewoners wanneer deze hun gedrag niet wijzigen.Mijn slotvraag aan de indieners is wat hun verwachting is van het voortvarend
en effectief gebruik door de gemeenten van het wettelijk instrumentarium dat
de Wet Victor aanreikt. Welke mogelijkheden voor de rijksoverheid zien zij
om de implementatie van deze wet te ondersteunen en verder te bevorderen?
Deze vraag stel ik, omdat ik vind dat dichtgespijkerde panden slechts voor
een zeer korte periode in deze staat dienen te verkeren. Deze woningen dienen
zo snel mogelijk voor normale bewoning teruggegeven te worden aan een leefbare
en prettige buurt.De heer Schutte (RPF/GPV):Mevrouw de voorzitter! Deze week hopen wij de lange behandeling van het
initiatiefvoorstel van de collega's Van Heemst en Vos af te ronden. Ik breng
in herinnering dat onze fracties op de in 1995 ingediende eerste versie van
het voorstel met gemengde gevoelens reageerden. Instemming bestond er ten
aanzien van het verlenen aan de burgemeester van de bevoegdheid woningen te
sluiten waarvan het gebruik de openbare orde aantast. Met de voorgestelde
vervolgmaatregelen hadden wij echter moeite. Naar mijn mening was het wettelijk
mogelijk maken van het sluiten van overlastgevende panden het belangrijkste
onderdeel van het voorstel, zoals wij dat in 1995 onder ogen kregen. Dit onderdeel
is reeds gerealiseerd in de ook door onze fracties gesteunde wet Victoria.
Wat dit betreft, kunnen wij stellen dat de toenmalige indieners reeds eer
van hun werk hebben gehad. Dat onderdeel was kennelijk zo goed dat de toenmalige
bewindslieden het in hun eigen voorstel verwerkten.Tijdens de behandeling van de wet Victoria op 25 november 1996 heerste
er optimisme over de mogelijkheid, de samenhang tussen beide oorspronkelijke
onderdelen te handhaven en tegelijk het tempo erin te houden. Staatssecretaris
Kohnstamm merkte toen op dat beide wetten misschien wel samen in het Staatsblad
terecht zouden komen, maar dat het ook mogelijk was dat er maanden tussen
zouden zitten. Die maanden zijn inmiddels ettelijke jaren geworden. Ik doe
daar niet negatief over. Kennelijk zaten aan de voorstellen voor een vervolgtraject
heel wat haken en ogen die om nadere bestudering vroegen. De herhaalde, zeer
kritische opstelling van de Raad van State bevestigde dit, maar ook de discussies
in de Eerste Kamer over de veel minder omstreden sluitingsbevoegdheid van
de burgemeester vormden een signaal in deze richting.Het voorstel dat vandaag voorligt, is sterk gewijzigd en afgeslankt ten
opzichte van dat uit 1995. Ik moet zeggen dat dit een aanmerkelijke verbetering
is. De vervanging van een beheersregeling door een aanschrijvingsbevoegdheid
sluit beter aan bij de normale toedeling van bestuursbevoegdheden en laat
ook meer ruimte voor de eigen verantwoordelijkheid van de eigenaar. Een zwaar
punt blijft echter dat ook de voorgestelde aanschrijvingsbevoegdheid een inbreuk
op de grondrechten kan zijn.Om zo'n inbreuk te rechtvaardigen moet aan stringente voorwaarden worden
voldaan. Het feit dat de mogelijkheid van sluiting van een pand onder omstandigheden
is geaccepteerd als passend binnen de grenzen van de Grondwet en het EVRM,
betekent nog niet automatisch dat ook de voorgestelde vervolgmaatregelen kunnen.
Die maatregelen zullen opnieuw aan de eisen van de Grondwet en het Verdrag
moeten worden getoetst. Daarbij speelt mijns inziens ook een rol dat het te
dienen belang na de sluiting van het pand in mindere mate te maken heeft met
handhaving van de openbare orde en meer met de leefbaarheid in de wijk. Ik
doe niet af aan het belang om voor gesloten panden zo snel mogelijk weer een
goede bestemming te vinden, maar de vraag is hoe zwaar dit belang moet wegen
in relatie tot het belang van het respecteren van grondrechten en of er voldoende
andere mogelijkheden zijn om de leefbaarheid te verzekeren.Aan dat laatste punt schenken de indieners behoorlijk aandacht. Ik heb
de neiging te erkennen dat een stok achter de deur nodig is, maar dat eerste
aspect, te weten het belang van de leefbaarheid van de wijk als noodzaak om
inbreuk te maken op grondrechten, blijft te veel onderbelicht. Ik nodig de
collega's uit om hierop in hun antwoord nader in te gaan. Ook een reactie
van de regering op dit punt zou ik op prijs stellen.Overigens betwijfel ik of een aanschrijving in alle gevallen wel het effect
zal hebben dat de indieners ervan verwachten. Ook dit moet voor de wetgever
een reden zijn, zichzelf indringend te bevragen of deze maatregel in de wet
moet worden opgenomen. Het is namelijk geen denkbeeldige mogelijkheid dat
het in gebruik geven van de woning aan een andere gebruiker dan wel het in
beheer geven ervan aan een derde niet leidt tot een structurele oplossing.
De initiatiefnemers geven in de nota naar aanleiding van het nader verslag
zelf aan dat het niet de bedoeling is dat deze situatie in lengte van jaren
zou moeten voortbestaan. Als dat wel het geval is, is er zonder dat er een
normale woonsituatie is ontstaan veel tijd verloren gegaan. Naast de genoemde bezwaren heb ik nog enkele andere bezwaren tegen de
aanschrijvingsbevoegdheid. Het wetsvoorstel geeft niet aan hoe bij een situatie
dat een woning in beheer is gegeven aan een derde, de onderlinge rechtsverhoudingen
tussen de partijen zijn. Zo is het de vraag of een eigenaar die het niet eens
is met een beheersovereenkomst, bij de beheerder of de gemeente moet zijn.
Ook is onvoldoende aangegeven wat de wettelijke bevoegdheden van de eigenaar,
de beheerder en de gemeente zijn. Mag een eigenaar een door een derde beheerde
woning verkopen als de verkoper een structurele oplossing zal bieden voor
het probleem met de openbare orde? Naar mijn mening moet over de onderlinge
rechtsverhouding en de wettelijke bevoegdheden van de afzonderlijke partijen
duidelijkheid zijn, anders zal de rechter die moeten geven met alle nadelige
gevolgen van dien.De Raad van State heeft erop gewezen dat maatregelen ter handhaving van
de openbare orde normaliter worden genomen door de burgemeester. Eventuele
vervolgbevoegdheden zouden dan ook aan de burgemeester en niet aan burgemeester
en wethouders moeten worden toegekend. Het antwoord van de initiatiefnemers
hierop gaat aan de essentie van deze kritiek voorbij. De belangrijkste reden
dat de sluitingsbevoegdheden in artikel 174a van de Gemeentewet en de artikelen
2 en 3 van de Opiumwet aan de burgemeester zijn toebedeeld, is immers niet
dat zeer snel besluiten genomen moeten kunnen worden, maar dat het hier gaat
om maatregelen in het belang van de openbare orde waarvoor de burgemeester
verantwoordelijk is. Daarbij past niet dat eventuele vervolgbevoegdheden aan
een ander bestuursorgaan zouden toekomen. Wat dat betreft is er geen verschil
tussen de regeling in de Gemeentewet en die in de artikelen 2 en 3 van de
Opiumwet. Mede daarom is plaatsing van de aanschrijvingsregeling in de Woningwet
ook ongelukkig. In de Woningwet worden met name met het oog op de bouwkundige
kwaliteit van woningen regels gegeven, de voorgestelde aanschrijvingsbevoegdheid
staat in het perspectief van het tegengaan van verstoring van de openbare
orde. Op deze manier wordt er in de Woningwet een nieuwe doelstelling gecreëerd.
Uit een oogpunt van wetssystematiek is dit mijns inziens niet juist.De kritiek van de Raad van State op de voorgestelde regeling voor bestuursdwang
heeft geleid tot een aanvulling van het derde lid van artikel 16a, maar wordt
daarmee wel tegemoetgekomen aan de inhoud van deze kritiek? Bestuursdwang
bestaat normaliter uit het verrichten van feitelijke handelingen, niet tevens
uit het verrichten van rechtshandelingen. Maar wordt dit probleem opgelost
door te bepalen dat het in dit geval ook om rechtshandelingen mag gaan? Wordt
daarmee niet een nieuwe ver strekkende inhoud gegeven aan een bestaand onderdeel
van de handhavingsbevoegdheid van de overheid? Is dit eerder vertoond? Zo
nee, zijn wij dan niet met gelegenheidswetgeving bezig?Voorzitter! Nu de voorgestelde wijziging van de Onteigeningswet. Mijn
twijfels over inperking van het eigendomsrecht die ik bij de aanschrijvingsbevoegdheid
heb, doen zich nog sterker gelden bij onteigening in het belang van de openbare
orde. Is deze nieuwe loot aan de stam van de onteigening nu echt onvermijdelijk?
Het gaat hierbij immers om de meest ver gaande inbreuk op het eigendomsrecht.
Bovendien brengt onteigening een procedure met zich die een lange duur heeft.
Het is daarom in mijn ogen een weinig effectief middel om op te treden tegen
overlast. Het is weliswaar bedoeld als een uiterst middel, maar wat is uiteindelijk
het effect ervan als er een lange onteigeningsprocedure in werking wordt gesteld
terwijl de overlast maar door blijft gaan?Ik waardeer het dat de indieners van dit initiatiefvoorstel geprobeerd
hebben, leemtes in de wet op te vullen. Ook onze fracties waren overtuigd
van de noodzaak van het verlenen aan de burgemeester van de bevoegdheid om
overlastgevende woningen te sluiten, maar van het begin af aan ben ik sceptisch
geweest over de meeste vervolgmaatregelen. Maar wij hebben nog enkele dagen
te gaan vóór de stemming, dus de initiatiefnemers hebben nog
de kans om ook onze fracties over de streep te trekken. Er zijn voor ons nog
wel enkele gewichtige problemen. Het doel waarnaar onze collega's Van Heemst
en Vos streven, is lofwaardig, maar zij zullen het met mij eens zijn dat het
doel niet alle middelen heiligt.De heer Van de Camp (CDA):Mevrouw de voorzitter! Wat te doen met een drugspand dat wegens ernstige
en voortdurende overlast op last van de burgemeester gesloten is? De eigenaar
aanschrijven en er als gemeentebestuur zorg voor dragen dat het betreffende
pand weer een normale bestemming krijgt, wat veelal een woonbestemming zal
zijn, een en ander te bewerkstelligen via bestuursdwang of een last onder
dwangsom. Mocht dit niet lukken, dan kan als ultimum remedium onteigening
in het belang van de openbare orde volgen. Dit is naar onze mening de kern
van dit wetsvoorstel.De voorgeschiedenis van dit initiatiefvoorstel is veelbewogen; mijn collega
Apostolou sprak er al over. Het eerste voorstel van wet dateert al van 11
december 1995 en door de wijziging van de Gemeentewet die wij inmiddels kennen
onder de naam Victoria, hebben de initiatiefnemers op 24 april 1997 een gewijzigd
voorstel van wet uitgebracht. Vervolgens hebben wij in februari 1999 een nog
verder gaande vereenvoudiging gekregen, en op 19 juli 1999 zelfs een tweede
advies van de Raad van State. Het initiatiefvoorstel is dus gaandeweg uitgekleed –
maar dit klinkt eigenlijk te negatief – van een door de gemeente uit
te voeren beheersregeling tot een meer bij de Woningwet aansluitende aanschrijvingsbevoegdheid.
Populair gezegd is er inmiddels sprake van een aangeklede Victoria en een
uitgeklede Victor.Dit initiatiefwetsontwerp is het nog ontbrekende luik in het drieluik
Damocles, Victor en Victoria. Er is nu een drietal zeer concrete en hanteerbare
mogelijkheden om illegale drugspanden aan te pakken, te sluiten en vervolgens
een nieuwe bestemming te geven. Tevens is van belang dat verhuurders op basis
van het nieuw voorgestelde artikel 1597 van het Burgerlijk Wetboek de bevoegdheid
verkrijgen, de huurovereenkomst te ontbinden, wanneer een woning is gesloten
op basis van artikel 174a van de Gemeentewet.Ondanks de merkwaardige en langdurige voorgeschiedenis van dit initiatiefwetsvoorstel
staat de CDA-fractie positief tegenover de gekozen benadering.
De overlast van drugspanden in woonwijken is een groot maatschappelijk probleem,
dat onnodig veel angst en irritatie bij de burgers teweeg kan brengen. Vanochtend
werd ik wakker met de heer Van Heemst! Toen ik hem op de radio hoorde, vroeg
ik mij even af of hij daar ter plekke was of dat het allemaal was opgenomen.
Hij staat bij mij namelijk niet bekend als een matineus iemand.De heer Van Heemst (PvdA):Voordat hier een misverstand over ontstaat, zeg ik maar even dat ik echt
ter plekke aanwezig was. Ik ben daarvoor om kwart voor zes uit mijn bed gekomen.De heer Van de Camp (CDA):Dan zullen wij dat in de loop van de dag nog wel merken! Uit de radio-uitzending
"Het filiaal ter plekke" bleek wel hoeveel ergernis en irritatie er bij de
burgers bestaat als er sprake is van een weifelende overheid. Dichtgespijkerde
panden in reguliere woonwijken zijn nu eenmaal niet bevorderlijk voor de sociale
cohesie in de betreffende wijken. Actief en verbeterend optreden door het
gemeentebestuur is derhalve geboden. Natuurlijk zullen wij ook in de toekomst
last blijven houden van het zogenaamde waterbeddeneffect, waarbij de panden
van wijk naar wijk verhuizen. Zeker mag niet de indruk worden gevestigd dat
met deze Wet Victor de drugsproblematiek ten fundamente wordt aangepakt. Maar
iedere stap is er één. In dat licht bezien, is het van belang
dat de gemeentelijke overheid over een adequaat bestuurlijk instrumentarium
beschikt om de overlastgevende panden te sluiten en vervolgens van een nieuwe
bestemming te voorzien. Het steeds maar aanmodderen gaat in dat opzicht tot
het verleden behoren, naar wij hopen. Onder invloed van de tragische rampen
in Enschede en Volendam is in ons land de discussie over de zogenaamde gedoogcultuur
opnieuw opgelaaid. Burgers in woonwijken zijn het spuugzat dat hun woongenot
wordt aangetast door een weifelende overheid.Onze fractie realiseert zich dat ook dit initiatiefwetsvoorstel een inbreuk
kan opleveren op het klassieke civielrechtelijke eigendomsrecht. Tijdens de
behandeling in de Eerste Kamer van de wet Victoria, op 11 maart 1997, heeft
het toenmalige lid van de Eerste Kamer voor het CDA de heer Hirsch Ballin
uitgebreid stilgestaan bij deze materie. De toetsing aan artikel 1 van het
eerste Protocol bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
vormde op dat moment een belangrijk onderdeel van de discussie. Maar gezien
de bijzondere omstandigheden en de ernstige maatschappelijke problematiek
vindt de CDA-fractie in de Tweede Kamer deze mogelijke inperking verantwoord,
waarbij beginselen als proportionaliteit en subsidiariteit, namelijk eerst
aanschrijven en verbeteren en als dat niet lukt onteigenen, veel aandacht
vergen. Daar komt bij dat in het christelijk-sociaal denken het eigendomsrecht
nooit een absoluut karakter heeft gehad. Het zal altijd in overeenstemming
met de oorspronkelijke bedoeling en de omgeving moeten worden uitgeoefend.
Ook de pauselijke encycliek Rerum Novarum was daar indertijd helder over.Met deze positieve benadering in het achterhoofd heeft onze fractie nog
een aantal vragen. Van collega Apostolou heb ik geleerd dat je bij deze behandeling
ook vragen aan het kabinet mag stellen. Wat zijn de resultaten van de recentelijk
gecreëerde bevoegdheden? Ik denk hierbij met name aan Damocles en Victoria.
De CDA-fractie ontvangt nog bij voortduring klachten over het feit dat het
thans beschikbare wettelijke instrumentarium niet voldoende is en te bureaucratisch
en te omslachtig. Onwelwillende eigenaren worden door de rechter veelvuldig
in het gelijk gesteld. Hoe vaak wordt er c.q. is er van de wettelijke mogelijkheden
gebruikgemaakt?Een bijzondere casus ontleen ik even aan de situatie in Venlo. Het gaat
daarbij om de relatie tussen de Vestigingswet en woonwijken. Is eenmaal een
winkelbestemming altijd een winkelbestemming en is een uitzondering ten nadele
van een coffeeshop niet mogelijk?Onze fractie gaat ervan uit dat de nieuw te creëren bevoegdheden
ook op andere beleidsterreinen dan die van het drugsbeleid kunnen worden ingezet.
Ik denk daarbij aan illegale gokhuizen, illegale bordelen en illegale horecagelegenheden
in woonpanden.Het besluit tot sluiting van een woning en de daarna te nemen vervolgmaatregelen
worden conform het wetsvoorstel ingeschreven in de openbare registers. Dreigt
op dit punt niet een onnodige bureaucratie? Het zal zowel bij de sluiting
als de daarop volgende aanschrijving immers veelal gaan om tijdelijke maatregelen.
In hoeverre zal men in staat zijn de vele mutaties in de openbare registers
actueel en up to date te houden?Op pagina 9 van de tweede nota van wijziging staat: "Als over de uitvoering
van de aanschrijving overeenstemming is bereikt, spreekt het vanzelf dat de
burgemeester vervolgens een besluit tot opheffing van de sluiting neemt."
Deze passage verbaast ons. Dient de opheffing van de sluiting niet eerst geëffectueerd
te worden als de aanschrijving ook daadwerkelijk is uitgevoerd?Tot slot, voorzitter, zou ik willen vragen of bij onteigening op basis
van het nieuw voorgestelde artikel 77, lid 6, Onteigeningswet nog een mogelijke
discussie over planschade ex artikel 49 van de Wet op de ruimtelijke ordening
zal ontstaan, zeker als het gemeentebestuur jarenlang heeft gedoogd.Voorzitter: RehwinkelDe heer Nicolaï (VVD):Voorzitter! Dit initiatiefwetsvoorstel gaat heel ver naar het oordeel
van de fractie van de VVD. Eerst waren er de mogelijkheden tot het sluiten
van panden in het kader van Damocles en Victoria. Die gingen al behoorlijk
ver. Nu komt Victor daarbij, waarbij de gemeente kan uitmaken wie zich als
nieuwe gebruiker kan vestigen of zelfs tot onteigening kan overgaan. Het is
in ieder geval een beter voorstel dan de voorstellen die de afgelopen zes
jaar aan de orde zijn geweest. Maar het blijft een feit dat de bemoeienis
van de gemeente met wie zich ergens mag vestigen en zeker onteigenen vormen
zijn van inbreuk op eigendomsrecht en dat is voor liberalen een hele stap,
zoals niemand zal verbazen.Het wetsvoorstel gaat heel ver maar de problematiek waarover wij in dit
kader spreken gaat ook heel ver. De drugsproblematiek kan heel ernstige overlast
veroorzaken. Wij spreken dan niet over een beetje lawaai of iets dergelijks.
Als in een bepaalde straat een aantal panden gesloten wordt en blijft, kan
dat een zodanige spiraalwerking hebben dat een hele buurt verpaupert
en onveilig wordt. Het blijkt ontzettend moeilijk om die ellendige drugsoverlast
weg te krijgen, zelfs dichttimmeren blijkt niet voldoende te zijn.Volgens mijn fractie moeten juist de overlastaspecten van de drugsproblematiek
prioriteit krijgen. Daarin past dit wetsvoorstel. Er zijn reeds verschillende
voorbeelden genoemd van wijken waarin sprake is van een groot drugsprobleem.
Ik wijs in dit verband op Spangen. Daar is men al jaren bezig, maar heeft
men nog steeds ontzettend veel last ondanks de reeds bestaande mogelijkheden.Een ander algemeen uitgangspunt van de VVD is dat dit soort overlast-
of openbareordeproblemen zo mogelijk op lokaal niveau, dus door een gemeente,
moet worden aangepakt. Die gemeente moet dan uiteraard wel voldoende bestuurlijke
bevoegdheden hebben om dat daadwerkelijk te kunnen doen. Het geven van meer
bestuurlijke bevoegdheden aan de gemeente past dus in de algemene opvatting
van de VVD over dit soort problemen. Dan hebben wij het over Victoria, maar
ook over Victor. Wij constateren dat Victoria, het dichttimmeren, niet afdoende
is. Met het doel kun je het bijna niet oneens zijn, want dat voor langere
tijd dichtgetimmerd laten is niet afdoende voor de bestrijding van de overlast
en daarom moeten wij verdergaan. Dat wordt door de VVD-fractie nadrukkelijk
onderschreven. Het gaat immers niet alleen om het feit dat dichtgetimmerde
panden een rampzalig effect kunnen hebben. Vaak wordt er weer ingekropen en
gaat het probleem daar weer door. Wat niet werkt, en dat was ook voorzien,
is dat dreigementen tegen de eigenaren – als je dit of dat niet doet,
houden wij het dichtgetimmerd – niet veel helpen. Ze doen dan nog steeds
niets en dan blijft het pand dichtgetimmerd. Het geld maakt voor dit soort
eigenaren ook geen fluit uit. Met andere woorden: het is volstrekt terecht
en hard nodig dat wordt gezocht naar andere mogelijkheden. Maar het feit dat
het doel goed is, heiligt natuurlijk nog niet elk middel. De VVD-fractie heeft
dan ook nog een paar indringende vragen en een wijzigingsvoorstel.Ten eerste is het karakter van de huurovereenkomst voor ons nog te onduidelijk
om ja te kunnen zeggen tegen het wetsvoorstel. Ook de Raad van State wijst
daarop. Het gaat om de huurovereenkomst, de afspraken over de huurprijs en
dergelijke, ingeval de eigenaar niet heeft meegewerkt. Er staat dat de gemeente
de huurprijs kan bepalen, na overleg met de eigenaar. Ik kan mij echter niet
voorstellen wat het karakter is van de overeenkomst als niet beide partijen
daarmee akkoord zijn gegaan, of als een van beide partijen er alleen onder
dwang mee akkoord is gegaan. Volgens mij is er dan geen sprake van een rechtmatige
overeenkomst. Volstrekt onduidelijk is wat hiervan de consequenties zijn.
Daar heeft mijn fractie nogal moeite mee. Hoe kan welke partij wie aanspreken
als het gaat om verbintenisrechtelijke verplichtingen die uit de overeenkomst
voortvloeien, nu de overeenkomst zo'n onduidelijke status heeft?De volgende punten hebben te maken met het geheel van de zorgvuldigheid
en met de subsidiariteit, namelijk dat je eerst de ene stap moet nemen, dan
de volgende en dat je daarna pas tot de meest ingrijpende stap mag overgaan.
Wij willen graag een slagvaardige overheid en wij willen ook dat de problematiek
wordt aangepakt. Het gaat hier echter ook om een inbreuk op het eigendomsrecht
en daarom moet dat zo zorgvuldig mogelijk gebeuren. Na sluiting, na het dichttimmeren,
moet de eigenaar zelf de mogelijkheid hebben om een gebruiker te zoeken die
niet voor overlast zorgt. Dat is ook de door de indieners gekozen lijn. In
artikel 16a, lid 1, van de Woningwet staat echter een nevengeschikte bepaling,
namelijk dat de gemeente naar believen kan kiezen: de gemeente kiest een nieuwe
gebruiker, of de eigenaar maakt die keuze. De vraag is of de prioriteitsvolgorde
nu voldoende gegarandeerd is, namelijk dat eerst de eigenaar moet kunnen kiezen
en dat de gemeente pas aan zet is als dat niets oplevert.Het tweede punt sluit daarop aan, want dat betreft artikel 16a, lid 2,
van de Woningwet. Daarin staat dat, als de gemeente zelf een nieuwe gebruiker
kiest, zij ofwel een lijst met mogelijkheden aan de eigenaar mag voorleggen
ofwel één nieuwe gebruiker aanwijst. Op dit punt is sprake van
strijdigheid tussen de wet en de memorie van toelichting. In de memorie van
toelichting wordt gezegd dat zo'n lijstje de voorkeur heeft en dat slechts
één gegadigde mag worden genoemd als zo'n lijstje niet mogelijk
is. In de wet staat echter dat dit mag als het niet mogelijk of niet wenselijk
is. Die laatste formulering is een mooie stoplap, want dat betekent dat de
gemeente kan doen wat zij wil. Om die reden hebben wij het amendement ingediend
om het woord "wenselijk" te schrappen. Ik meen dat dit meer recht doet aan
de bedoeling van de indieners zoals ik die heb opgemaakt uit de toelichting
bij de huidige wetstekst.Het gaat hierbij om inbreuk op eigendom, eigendomsrecht. Mijn laatste
opmerking betreft het belangrijkste punt, namelijk onteigening. In de huidige
Onteigeningswet, artikel 77, lid 1.6, staat dat onteigening mag plaatsvinden
als er geen uitzicht is op blijvend herstel van de openbare orde. Ik zie enig
verschil tussen de toelichting en de wetstekst. In de toelichting wordt namelijk
nadrukkelijk gezegd dat onteigening echt een ultimum remedium is. De stappen
moeten zorgvuldig genomen zijn en je moet aantonen dat zij niet tot resultaten
hebben geleid. Pas dan mag worden onteigend. Is dat wel voldoende in de wetstekst
en de huidige systematiek verankerd? Wij hechten als VVD-fractie zeer aan
subsidiariteit. Hoe wordt dat aspect gerealiseerd? Ik hoor graag de reactie
van de indieners hierop. Ik begrijp dat het kabinet daarover ook het een en
ander mag en moet zeggen. Hoe gaat het in zijn werk? Hoe effectief is het?
Die laatste stap van onteigening is voor ons echt de meest ingrijpende stap.De heer Dittrich (D66):Mijnheer de voorzitter! Midden jaren negentig stond het onderwerp drugsoverlast
en leefbaarheid in de stadswijken van grote steden in het brandpunt van de
belangstelling. Het is daaruit niet verdwenen. In Rotterdam kwamen bewoners
in verzet tegen die drugsoverlast. Het gemeentebestuur van Rotterdam klaagde
over te weinig bevoegdheden om op een effectieve manier op te treden tegen
drugshandel die vanuit woningen plaatsvindt. De politiek heeft die noodkreten
gehoord en er wat mee gedaan. De regering heeft een wetsvoorstel gemaakt, Victoria genaamd, dat regelde
dat het gemeentebestuur een woning kan sluiten wanneer daarin overlast is
geconstateerd. Victoria is in 1997 in werking getreden en al tientallen malen
is die wet in diverse gemeenten gebruikt. Uit de brief van de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten maak ik op dat Rotterdam haar al meer dan honderd keer
heeft gebruikt. Kan en wil de minister van Binnenlandse Zaken in dit debat
nadere informatie verstrekken over de manier waarop Victoria in de praktijk
werkt? Zijn er nog klachten van gemeentebesturen over?De initiatiefnemers regelen in hun wetsvoorstel het vervolg op Victoria.
Zij stellen dat een woning niet dichtgespijkerd kan blijven, omdat dit de
leefbaarheid in een straat enorm kan aantasten. Blijft een woning lang dicht
en onbewoond, dan heeft dat een neerwaartse spiraal tot gevolg. De initiatiefnemers
komen met een aantal vervolgstappen om die neerwaartse spiraal op te heffen.
Hun oorspronkelijke initiatief is een aantal malen gewijzigd, na onder andere
kritiek van de Raad van State en diverse Kamerfracties. Victoria is in werking
getreden en vervolgens hebben de initiatiefnemers hun wet, de Wet Victor,
nog verder in reikwijdte beperkt.Een deel van de kritische kanttekeningen die de fractie van D66 in de
schriftelijke inbrengen naar voren heeft gebracht, zijn door deze wijzigingen
en de beperkingen die de initiatiefnemers hebben aangebracht, weggenomen.
Ik wil hun nu alvast van harte feliciteren met het feit dat zij hier vandaag
zitten. Ik vind het heel belangrijk dat Kamerleden die maatschappelijke misstanden
constateren, zelf initiatieven nemen. De doelstelling van hun wetsvoorstel
is loffelijk, maar desondanks heb ik met name over de juridische uitwerking
een aantal vragen die mijn fractie zwaar op de maag liggen en die ik in deze
eerste termijn aan de orde wil stellen.Mijn eerste vraag betreft de overlast. Stel dat het pand voor bepaalde
tijd gesloten is en de eigenaar meent dat de overlast is opgehouden. Hij vraagt
om uitschrijving uit het openbare register. De burgemeester weigert dat –
ik citeer nu de indieners – "omdat er een criminele sfeer rond het pand
hangt". De eigenaar kan dan tegen de burgemeester zeggen dat het niet aan
hem te wijten is dat in die buurt of straat een dergelijke sfeer heerst. Daar
zijn anderen verantwoordelijk voor. Hoe lost zo'n conflict zich dan op? Wat
verstaan de initiatiefnemers onder "criminele sfeer", waar ligt de bewijslast
en bij wie?Een volgende vraag gaat over artikel 16a, dat de aanschrijvingsbevoegdheid
van de gemeente regelt. Die kwestie wordt in de Woningwet geregeld. Mijn fractie
vindt het op zichzelf een heel goed punt van de indieners. Wij denken echter
dat het niet in de Woningwet, maar in de Gemeentewet thuishoort. De Gemeentewet
stelt normen voor de bevoegdheden van het gemeentebestuur vast. In de schriftelijke
voorbereiding is daarover reeds gediscussieerd. De Vereniging van Nederlandse
gemeenten heeft daarbij ook kanttekeningen geplaatst. Er is sprake van een
komende wet op de openbare orde en veiligheid. Ik zou graag van de indieners,
de initiatiefnemers, een inhoudelijke reactie op de plaatsbepaling in de Woningwet
horen.Mijn voorkeur heeft het om dit onderdeel over te hevelen naar de Gemeentewet,
in afwachting van het wetsvoorstel op de openbare orde en veiligheid. Mijn
vraag aan de minister van Binnenlandse Zaken is wanneer wij dit wetsvoorstel
tegemoet kunnen zien.Burgemeester en wethouders kunnen de eigenaar aanschrijven a. het gebouw
aan een ander, niet de overlastveroorzaker, in gebruik te geven of b. het
gebouw aan iemand of een instelling op het gebied van de huisvesting werkzaam
in beheer te geven. Wij lezen dat in de aanschrijving burgemeester en wethouders
ook personen of instellingen met naam kunnen noemen. Mijn vraag is wat er
gebeurt als de in de aanschrijving genoemden niet bereid zijn het gebouw in
gebruik te nemen of te beheren. Als gevolg van de constructie worden vier
partijen geïntroduceerd: de eigenaar, de gemeente, de beheerder en de
huurder, op het moment dat er een beheersovereenkomst met een derde tot stand
is gekomen. Dan kunnen zich nogal complexe situaties voordoen. Mijn vraag
is of de initiatiefnemers kunnen aangeven welke rechter bevoegd is als zich
zo'n conflict voordoet. Is dat de bestuursrechter, de kantonrechter? Welke
procedurele mogelijkheden heeft een eigenaar die het niet eens is met de aanschrijving
van de gemeente? Hoe lang kan het gebouw leeg staan? Welke kosten brengt het
hanteren van de bevoegdheid voor de gemeente met zich? Wat als de rechter
de eigenaar na verloop van tijd in het gelijk stelt? Dan heeft de aanschrijving
ten onrechte plaatsgevonden en is er dus een schade bij de eigenaar ontstaan.
Hoe moet die berekend worden? Is dat de gemiste huurwaarde, vermeerderd met
de proceskosten, of zijn dat andere schadeposten? Kunnen de initiatiefnemers
daar morgen in hun antwoord op ingaan?Burgemeester en wethouders kunnen voorgestelde gebruikers, huurders en
beheerders weren wanneer de eigenaar die voordraagt. Mijn fractie is het daar
op zichzelf mee eens. Mijn vraag is echter hoe ver de motiveringsplicht reikt
van burgemeester en wethouders. Ik heb in de stukken gelezen dat in antwoord
op een vraag van de fractie van de Partij van de Arbeid wordt gesteld dat
er in de politieregisters gekeken kan worden. In de politieregisters staan
echter geen mensen die een veroordeling hebben. Er zijn ook andere bronnen
van informatie die leiden tot opname in een politieregister. Geldt nu alleen
een veroordeling door een rechter voor een soortgelijk feit, iets met drugshandel
te maken hebbend, als reden om iemand te weigeren voor burgemeester en wethouders?
Graag daarop een reactie. Zijn ook de lijsten van kandidaat-gebruikers, waar
in de stukken sprake van is, openbaar? Kunnen de initiatiefnemers voorbeelden
geven van de voorwaarden die burgemeester en wethouders mogen stellen aan
de eigenaar met betrekking tot de uitvoering van de aanschrijving? Zij regelen
het in artikel 16a. De vraag is echter hoe ver burgemeester en wethouders
mogen gaan bij het inbreken in het eigendomsrecht van de eigenaar met het
stellen van de voorwaarden. Kunnen de initiatiefnemers in hun antwoord een
soort juridische minimumnorm aangeven? Wat is overigens de situatie als de
oorspronkelijke eigenaar het pand verkoopt en levert aan een derde en als
die derde van de beheersoverkomst af wil? Dan heb ik het niet over de huurovereenkomst
die dan inmiddels gesloten is. De huurder heeft natuurlijk
huurbescherming, maar een beheerder heeft geen beheerderbescherming Hoe wordt
de situatie dan? Willen de initiatiefnemers daarop ingaan?Dan kom ik op het punt van de onteigening. De Onteigeningswet regelt in
titel IV onteigeningen van woningen in het belang van de ruimtelijke ontwikkeling
en van de volkshuisvesting. In artikel 77 van de Onteigeningswet wordt een
aantal redenen voor onteigening opgesomd. Dat zijn eigenlijk allemaal redenen
die te maken hebben met de uitvoering van bouwplannen of bouwwerken. Nu voegen
de initiatiefnemers daar in hun wetsvoorstel de reden van de openbare orde
aan toe. Mijn fractie vindt dat het eigendomsrecht niet lichtvaardig mag worden
aangetast. Mag overlast een reden zijn om iemands woning te onteigenen? In
beginsel vindt mijn fractie van niet. Als hoofdregel zou je moeten zeggen
dat het niet kan.De criteria van subsidiariteit en proportionaliteit uit de Grondwet en
de internationale mensenrechtenverdragen – collega Van de Camp had het
al over een debat in de Eerste Kamer en het protocol – garanderen dat
pas tot onteigening mag worden overgegaan nadat de belangen van onteigening
zijn afgewogen, dat wil zeggen de belangen van de gemeente tegenover de belangen
van de eigenaar. Als ik de tekst van het wetsvoorstel erbij pak, moet ik zeggen
dat de formulering die de initiatiefnemers gebruikt hebben erg vaag is. Er
staat: "geen uitzicht op een blijvend herstel van de openbare orde rond dat
gebouw heeft geboden". Mijn fractie vindt dat te vaag om een heldere belangenafweging
te kunnen maken tussen de belangen van de gemeenschap, de gemeente, en de
belangen van de eigenaar.Wij denken dat onteigening – het afpakken van een eigendom –
een heel principiële discussie vergt die eigenlijk niet in de marge van
het bestrijden van overlast geregeld kan worden. Wij denken dat de initiatiefnemers
een goed punt hebben met de manier waarop de aanschrijvingsbevoegdheid inhoudelijk
wordt geregeld, maar over de stap daarna zegt mijn fractie dat het beter is
dat de regering met een wetsvoorstel komt voor aanpassingen van de Onteigeningswet.
Mijn vraag aan de regering in dit kader is of zij bereid is om op korte termijn
met een notitie of een wetsvoorstel over onteigening te komen, waarin ook
het punt van de initiatiefnemers wordt meegenomen. Mijn fractie vindt de formulering
van de wettekst van de initiatiefnemers te vaag om die te kunnen goedkeuren
en daarom heeft mijn fractie op dit punt een amendement ingediend.De heer Apostolou (PvdA):Gaat het de heer Dittrich bij het artikel over onteigening om het principe
of om de formulering?De heer Dittrich (D66):Het gaat om beide. Ik heb gehoord dat de heer Apostolou heeft gezegd dat
wij het maar moeten invoeren en dat wij maar moeten kijken hoe het in de praktijk
werkt. Werkt het niet, dan schrappen wij het. Mijn fractie draait het eigenlijk
om. Zo'n onteigeningsprocedure kan jaren duren. Er is dan jarenlang niet onteigend,
terwijl die wet al in werking is getreden. Wij denken dat het beter is om
dit onderdeel van de wet niet in te voeren, dus te schrappen. Wij willen wel
doorgaan met de rest en wij vragen de regering om in de tussentijd met een
principiële bijdrage te komen, ofwel via een wetsvoorstel, ofwel via
een notitie, zodat wij daar diepgravend op in kunnen gaan. Ik moet echt constateren
dat er inhoudelijk weinig over dit onderdeel van het wetsvoorstel gesproken
is.De heer Apostolou (PvdA):De indieners hebben dit artikel juist opgenomen om druk te kunnen uitoefenen,
ook op de eigenaar. Als iemand geconfronteerd wordt met de mogelijkheid van
onteigening, zal hij wellicht maatregelen nemen. Dat wil de heer Dittrich
weer uit deze wet halen. Hoe gaat de fractie van D66 dan met onwillige eigenaren
om?De heer Dittrich (D66):Een stok achter de deur is natuurlijk prima, maar het onteigenen van panden
moet natuurlijk wel goed worden onderbouwd. De formulering "geen uitzicht
op een blijvend herstel van de openbare orde rond het gebouw" vind ik veel
te vaag om onteigening te kunnen rechtvaardigen. Ik geef daarom de voorkeur
aan een fundamentele aanpak door de regering.De heer Apostolou (PvdA):Zou een andere formulering u helpen?De heer Dittrich (D66):Ik spreek mijn voorkeur uit voor een meer principiële benadering
in het kader van een aanpassing van de Onteigeningswet of een notitie van
de regering waarover wij dan van gedachten kunnen wisselen. Ik meen niet dat
dit moet worden geregeld bij het aanpakken van problemen in de sfeer van de
openbare orde.De heer Rabbae (GroenLinks):Mijn fractie heeft begrip voor het standpunt van D66, maar de heer Dittrich
zal zich realiseren dat hij hiermee een van de kernpunten van het wetsvoorstel
raakt. Als zijn amendement niet wordt aangenomen, stemt hij dan tegen het
wetsvoorstel?De heer Dittrich (D66):U bent wel erg snel met uw "als, dan"-vraag. Ik wil eerst het antwoord
van de initiatiefnemers horen. In mijn tweede termijn zult u dat van mij horen.De heer Rabbae (GroenLinks):U zegt niet: het is voor mij van dermate groot belang dat, als het amendement
niet wordt aangenomen, het voor mijn fractie problematisch wordt om dit wetsvoorstel
te steunen.De heer Dittrich (D66):U herhaalt uw vraag. Ik wil eerst het antwoord van de initiatiefnemers
horen. Wij waren heel kritisch in onze schriftelijke inbreng, maar door het
vernauwen van het wetsvoorstel – de heer Van de Camp had het over een
"uitgeklede Victor" – is een groot deel van onze kritiek ondervangen.
Er zijn nog enkele kritiekpunten over en daar wil ik echt eerst een reactie
van de initiatiefnemers op horen.De heer Rabbae (GroenLinks):Dat begrijp ik, maar u vraagt aan de regering en niet aan de initiatiefnemers
om een principiële discussie te entameren. U verlegt het accent dus naar
het kabinet, vandaar dat ik denk dat u er zwaar aan hecht.De heer Dittrich (D66):U hebt gelijk dat ik ook de reactie van de minister van BZK op onze kritiekpunten
wil horen. Daarbij is dus ook de onteigeningsgrond in het geding. Als de minister
morgen antwoordt dat de regering het wat dit betreft wil laten
zoals het is, zal ik in mijn tweede termijn daarop terugkomen.De heer Nicolaï (VVD):Ik begrijp de afweging van de heer Dittrich wel, maar ik begrijp niet
dat hij nu een terugtrekkende beweging maakt. Wij zijn hier nu al zes, zeven
jaar mee bezig en het hangt wellicht misschien op een formulering. Al die
tijd had de heer Dittrich over een goede formulering kunnen nadenken. Ik krijg
de indruk dat hij de problematiek voor zich uitschuift door het kabinet te
vragen er nog eens naar te kijken.De heer Dittrich (D66):Nee, ik wil eerst een reactie van de initiatiefnemers horen. Dit punt
is nog onvoldoende uitgekristalliseerd. Mijn fractie vindt het onteigeningsaspect
erg belangrijk en wil ook graag van de minister horen hoe hij daarover denkt.
In tweede termijn kom ik met een nadere invulling van het standpunt van D66,
maar daar kan ik nu niet op vooruitlopen. Ik zie dat niet als een stap terug.
Dat het voor mijn fractie zwaar weegt, kunt u afleiden uit het feit dat wij
een amendement hebben ingediend op dit punt.De heer Nicolaï (VVD):Het is toch prettig om deze reactie te krijgen, want de indruk die ik
eerst kreeg, namelijk dat u het wilt doorschuiven naar het kabinet, is blijkbaar
niet helemaal juist. U neemt de ruimte om er nu stevig over door te praten
en te kijken of wij in overleg met de initiatiefnemers in de Kamer tot overeenstemming
over de formulering kunnen komen.De heer Dittrich (D66):Ik kan hier nu verder weinig mee, want ik wil eerst horen wat de initiatiefnemers
ervan vinden. Op basis van de kwaliteit van hun antwoorden gaan wij daar natuurlijk
morgen verder over praten. Dat is normaal in dit huis.Ik heb nog enkele korte vragen, in de eerste plaats over de beheersconstructie.
Moet de gemeente een vergoeding aan de beheerder betalen wanneer het pand
nog niet wordt gebruikt en er dus nog geen huurpenningen worden geïncasseerd?
De vraag is hier dus: wie betaalt de periode van de leegstand? Dat komt niet
helemaal duidelijk naar voren uit de stukken en ook de VNG heeft een dergelijke
vraag voorgelegd.Op zichzelf begrijpt mijn fractie de bevoegdheid die aan de verhuurder
wordt gegeven om de overeenkomst met een huurder te ontbinden wanneer het
pand door de gemeente wegens overlast is gesloten. Wat is nu de situatie als
de eigenaar niet wil ontbinden? Kan de gemeente dan wel een nieuwe huurder
zoeken, of moet de gemeente eerst zelf naar de rechter stappen om ontbinding
van de huurovereenkomst te vragen? Zo ja, wat is daar dan de wettelijke grondslag
van?Mijn conclusie is een voorlopige. De fractie van D66 is enthousiast over
de doelstelling van het wetsvoorstel, maar heeft vragen bij de juridische
uitwerking daarvan. Wij wachten dan ook met belangstelling het antwoord van
de initiatiefnemers en van de regering af.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! In de eerste plaats wil ik mijn beide collega's feliciteren
met hun initiatief. Het is altijd goed als de Kamer als medewetgever laat
zien, dat ze gevoelig is voor ontwikkelingen in de samenleving. Mijn fractie
zou ook graag nog meer initiatieven vanuit de Kamer zien.Er is een wet Victoria en beide initiatiefnemers zijn kennelijk van mening
dat die wet een broertje nodig heeft. Het zijn ook mannelijke collega's die
dit initiatief hebben genomen. Voor ons is het geen probleem dat Victoria
nu een Victor erbij krijgt. Ik vraag de initiatiefnemers wel of door hen nog
is overwogen dat het wellicht beter was geweest om eerst dit jaar de evaluatie
van de wet Victoria af te wachten en pas daarna eventueel hun wetsvoorstel
in te dienen. Dan is er immers een beeld van de werking in de praktijk van
de wet Victoria en dit zou kunnen leiden tot een verlegging van accenten en
in ieder geval tot een betere basis voor het voorliggende initiatiefvoorstel.Wij onderschrijven en waarderen de doelstelling van het wetsvoorstel,
maar de weg ernaar toe geeft voor onze fractie een aantal problemen. Ik leg
die graag door middel van de vragen aan de initiatiefnemers voor. Ook collega's
hebben al de nodige vragen gesteld. Ik zal die niet uitputtend herhalen, maar
aansluiten bij die vragen. Toch wil ik nog een aantal eigen punten markeren.Zoals ook de VNG stelt, was het eigenlijk veel logischer geweest om het
initiatiefvoorstel te integreren in de Gemeentewet, in plaats van als kapstok
de Woningwet te kiezen, ook al omdat de Gemeentewet een geëigend kader
aangeeft om terzake van de openbare orde initiatieven te kunnen nemen. Ik
heb de schriftelijke antwoorden op deze vragen gelezen en daaruit is mij niet
gebleken dat er een groot principieel verschil van mening bestaat tussen de
initiatiefnemers en mijn fractie. Wij vragen ons echter wel af of het omwille
van de consistentie niet beter is om deze wetgeving onder te brengen in de
Gemeentewet in plaats van in de Woningwet.De Raad van State is nadrukkelijk ingegaan op de positie van de burgemeester.
De burgemeester is op lokaal niveau de man of vrouw die belast is met de openbare
orde. Daarom was het wellicht logischer geweest om een aantal bestuurlijke
en juridische handelingen van de gemeente toe te delen aan de burgemeester
en niet aan het college van burgemeester en wethouders. Die keuze zou tot
consistentere wetgeving leiden. Kunnen de initiatiefnemers aangeven waarom
zij hiervoor niet hebben gekozen?Voorzitter! De Raad van State en zojuist de heer Dittrich hebben er terecht
op gewezen dat de initiatiefnemers niet hebben aangegeven welke rechter bevoegd
is. Is dat de bestuursrechter of de civiele rechter? Kunnen de initiatiefnemers
hier dieper op ingaan dan in de schriftelijke beantwoording?De heren Nicolaï en Dittrich hebben erop gewezen dat de politieregisters
weliswaar informatie kunnen opleveren, maar dat het onduidelijk is of deze
registers in alle gevallen voldoende informatie kunnen opleveren om het besluit
van de burgemeester of het gemeentebestuur om iemand af te wijzen te rechtvaardigen.
Bestaat niet het gevaar dat het gemeentebestuur in de problemen komt als later
blijkt dat slechts de informatie uit het politieregisters de reden was om
een potentiële huurder af te wijzen? Ik ben het er met de heer Dittrich
over eens dat louter en alleen dit argument een zwakke basis is en dat een
en ander verder uitgediept moet worden. Voorkomen moet immers worden
dat een gemeente hierdoor in de problemen komt.Dit wetsvoorstel is een belangrijke inperking van het eigendomsrecht en
er zijn vandaag dan ook fundamentele vragen aan de orde. In GroenLinks mag
dan een fractie zijn opgegaan die het eigendomsrecht ondergeschikt wilde maken
aan de staat, ik wil vandaag toch aan de orde stellen dat de Kamer moet afwegen
of de overweging van de initiatiefnemers dat de openbare orde belangrijker
is dan het eigendomsrecht, wel juist en toelaatbaar is. Ik kan mij namelijk
voorstellen dat een en ander in strijd zal blijken te zijn met internationale
verdragen en de Grondwet. Verder moet de vraag beantwoord worden of hierdoor
wel recht wordt gedaan aan het belang van proportionaliteit en subsidiariteit.Eerlijkheidshalve moet ik in dit verband opmerken dat de initiatiefnemers
een poging hebben gedaan om duidelijkheid te verschaffen over dit punt. Zij
zijn op dit punt echter niet uitgebreid genoeg ingegaan en dat kan op een
gegeven moment tot problemen leiden voor de bestuurders op lokaal niveau.
Dat kan echter niet de bedoeling zijn, want het is nu juist de bedoeling van
dit wetsvoorstel om de gemeenten krachtige instrumenten te geven waardoor
zij effectief kunnen ingrijpen. Ik sluit mij aan bij de vragen van de heer
Nicolaï en ik hoop dat niet alleen de regering maar ook de initiatiefnemers
op de vraag willen ingaan of dit wetsvoorstel voldoende basis biedt aan een
gemeentebestuur om doortastend op te treden, zonder dat het gevaar bestaat
dat zij een zaak voor de rechter verliezen.De heer Nicolaï (VVD):Ik ben toch wel erg benieuwd of de heer Rabbae ook iets vindt. Wanneer
gaat onteigenen wel of niet te ver?De heer Rabbae (GroenLinks):Ik vind niet dat het meteen een kapstok moet zijn voor onteigening. Onteigening
moet een zware procedure zijn. U weet dat een onteigeningsprocedure sowieso
zorgvuldigheid vereist. Ik vind niet dat een gemeentebestuur zomaar kan besluiten
tot onteigening, omdat er sprake is van aantasting van de openbare orde. Dat
is voor mij te lichtvaardig. Daarom vraag ik zowel aan de initiatiefnemers
als aan de regering of de nu gepresenteerde argumentatie een fundamenteel
antwoord geeft op de vraag of het eigendomsrecht, in alle gevallen waarin
sprake is van aantasting van de openbare orde, onderworpen is aan het belang
van de openbare orde.De heer Nicolaï (VVD):U bevredigt toch mijn nieuwsgierigheid niet. Wat vindt GroenLinks hier
nu van? Ik vind het wel interessant om iets te horen van GroenLinks over eigendomsrechten
en de mate waarin daarop inbreuk gemaakt kan worden.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik heb al gezegd dat het eigendomsrecht een fundamenteel recht is van
de burgers in dit land. Je moet toch van goeden huize komen om iemands huis
af te pakken. De argumenten die door de initiatiefnemers in het wetsvoorstel
zijn neergelegd, hebben mij tot nu toe niet overtuigd dat dit gerechtvaardigd
is. Daarom vraag ik hen om een nadere motivering van hun afweging en ik vraag
de regering, als adviseur van beide initiatiefnemers, of zij de zienswijze
van de initiatiefnemers deelt. Op grond van dat antwoord zal ik bekijken wat
mijn definitieve positie op dit terrein wordt. Ik zeg dat heel eerlijk; het
is geen trucje. Op dit moment is mijn principiële standpunt dat je niet
zomaar aan het huis of het pand van iemand komt. Er moet heel veel gebeuren
voordat je zover kunt gaan en anders kan niet tot onteigening worden overgegaan.
Dat is mijn positie. Maar ik vraag wel aan beide partijen – initiatiefnemers
en regering – om op hun motivering in te gaan. Afhankelijk daarvan bepaal
ik of ik al dan niet overtuigd ben. Als ik niet overtuigd ben door hun antwoord,
zal ik mijn fractie adviseren om tegen dit wetsvoorstel te stemmen. Het is
immers een kern van het wetsvoorstel. Als ik wel overtuigd ben, zal ik mijn
fractie adviseren om voor te stemmen.De heer Nicolaï (VVD):Ik wacht in spanning op de tweede termijn.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik ook.Voorzitter! Ik kom bij de ingewikkelde verhoudingen in de situatie waarin
er een beheerder gevonden wordt, terwijl de eigenaar het pand nog in bezit
heeft, de gemeente erbij betrokken wordt en er nog een huurder is. Als wij
geen kritiek van de Eerste Kamer willen krijgen op de zorgvuldigheid van onze
wetgeving, moeten wij deze kwestie goed en zorgvuldig uitwerken. Wij moeten
ervan overtuigd zijn dat wij een goede bepaling maken en dat wij de positie
van iedereen goed definiëren. In zo'n situatie moet de zaak niet steeds
aan de rechter worden voorgelegd. Bij goede wetgeving hoeft immers niet steeds
de rechter te worden ingeschakeld. Dat kan wel eens gebeuren, maar niet omdat
er sprake is van veel onduidelijkheden of misverstanden. Wat gebeurt er als
een beheerder een pand of een huis eigenlijk nog niet kan verhuren, terwijl
de beheerder wel een vergoeding moet krijgen? Dat is dezelfde vraag die de
VNG gesteld heeft. Misschien hebben de initiatiefnemers daar intussen over
nagedacht. Ik krijg in ieder geval graag een reactie op deze vraag.Ik kom bij mijn laatste drie punten. Een van de initiatiefnemers komt
uit Rotterdam. Is hij op de hoogte van het beleid van de gemeente Rotterdam,
die in de praktijk is overgegaan tot het opkopen van panden? De gemeente heeft
deze panden vervolgens overgedragen aan de woningbouwverenigingen om zo tot
een normale bewoningssituatie te komen. Dit beleid kan enig licht werpen op
het wetsvoorstel van de initiatiefnemers, zeker op het punt van de verhoudingen
tussen de verschillende partijen en het eigendomsrecht.Naast drugsoverlast hebben wij soms te maken met kraakpanden. Vergis ik
mij als ik tegen de initiatiefnemers zeg, dat de door hen gemaakte titel op
grond waarvan een pand kan worden ontruimd, door de gemeente oneigenlijk gebruikt
kan worden om een kraakpand te ontruimen?Het wetsvoorstel is bedoeld om in het kader van de bestrijding van drugsoverlast
te komen tot een normalisering van het straatbeeld. Het is niet de oplossing
om de drugsoverlast helemaal te bestrijden. In Amsterdam en Rotterdam heeft
het beleid in het kader van Victoria ertoe geleid dat de overlast is verplaatst
naar andere plekken in de stad. Dat geldt temeer als geen sprake is van gebruikersruimte.
Het is niet de verantwoordelijkheid van de initiatiefnemers om tot een oplossing
te komen. Er wordt nu een poging gedaan om de leefbaarheid van de straat terug
te laten komen. Menen zij dat met dit wetsvoorstel de drugsoverlast
tot een einde wordt gebracht? Zijn zij met mij van mening dat bij het uitblijven
van gebruikersruimte de problemen worden verplaatst naar andere delen van
de stad?De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil beginnen met een oprecht woord van waardering jegens
de initiatiefnemers. Wij spreken hier over een belangrijk maatschappelijk
probleem dat in het bijzonder in stadswijken alle relaties heeft met openbare
orde, veiligheid en leefbaarheid. Wij vinden het een goede zaak dat dit probleem
op deze wijze wordt aangepakt. Ik spreek niet over wegnemen. Het is de vraag
of dit wetsvoorstel alle problemen adequaat zal oplossen. Er wordt een begin
gemaakt met de aanpak van een maatschappelijk probleem.Het wetsvoorstel heeft een vrij lange voorgeschiedenis. Ik ben van de
woordvoerders de enige die de parlementaire behandeling van de Wet Victor
heeft meegemaakt. Dat roept bepaalde herinneringen op. In november 1996 stelde
ik in het wetgevingsoverleg over de wet Victoria dat het logischer en verstandiger
zou zijn geweest als de wet Victoria en het onderhavige wetsvoorstel gezamenlijk
zouden zijn behandeld. Ik zie de heer Van Heemst knikken; hij is er zeer nauw
bij betrokken geweest. Ik heb het wel verstandig gevonden dat destijds afspraken
zijn gemaakt tussen de regering en de indieners, collega van Heemst en de
huidige minister van Justitie Korthals. Datgene wat het meest urgent was,
werd in het wetsvoorstel Victoria vastgelegd. De andere elementen zouden dan
in het wetsvoorstel Victor aan de orde komen. Wij hebben die benadering gesteund.
Niettemin betreuren wij het dat het in de tijd zover uit elkaar is komen te
liggen. Wij zijn daarom verblijd dat het sluitstuk dat toen al als noodzakelijk
werd onderkend thans parlementair wordt afgerond.Mijn fractie heeft de wet Victoria destijds van harte gesteund. Er was
toen reeds sprake van een groot maatschappelijk probleem. Met name de burgemeester
moest adequate bevoegdheden hebben om overlastgevende panden te kunnen sluiten.
Overigens is de oorspronkelijke reikwijdte van dat wetsvoorstel verbreed.
Aanvankelijk betrof het de drugsoverlast en terecht is het verbreed naar andere
elementen die maatschappelijke overlast kunnen veroorzaken, zoals prostitutie.
Daarbij stuit je op juridische problemen in verband met grondwettelijk beschermde
rechten, zoals het recht op privacy en eigendomsrechten. Wij vinden evenwel
dat dit niet bij voorbaat prohibitief zou moeten zijn voor een goede bestuurlijke
aanpak van dit maatschappelijke probleem. Dat standpunt hebben wij ingenomen
bij de behandeling van de wet Victoria en dat nemen wij ook hierbij in. Wij
vinden dat de overheid, ook uit het oogpunt van openbare orde, veiligheid
en leefbaarheid van de wijk, voldoende bevoegdheden moet hebben om te kunnen
optreden. Vanuit die positieve grondhouding hebben wij destijds de wet Victoria
gesteund en steunen wij ook zeker het initiatiefvoorstel van de collega's
Van Heemst en Vos. Dat neemt niet weg dat wij een aantal vragen hebben. Wij
kiezen op een bepaald punt zelfs voor een tamelijk kritische insteek, maar
onze basishouding, om het zomaar te zeggen, is positief.Op drie elementen wil ik ingaan, de aanschrijvingsbevoegdheid voor het
college van B&W, de onteigeningsbevoegdheid en de bevoegdheid voor de
verhuurder om ten aanzien van een op grond van artikel 174a van de Gemeentewet
gesloten pand de huurovereenkomst eenzijdig te ontbinden. Vooraf heb ik nog
een vraag. Het is van belang – ik duidde al op de hele geschiedenis
rond de wet Victoria – om te weten hoe het precies met die wet gegaan
is. Wat Rotterdam betreft, hebben wij ooit een boekje van de vorige burgemeester
ontvangen. Ik zie het paarse boekje liggen bij collega Van de Camp. Ik vergis
me, het is blauw en niet paars. Wat ik gemist heb, is de officiële evaluatie
van artikel 174a van de Gemeentewet. Bij mijn weten zouden wij die drie jaar
na de inwerkingtreding van de wet hebben moeten ontvangen en die termijn is
al verstreken. Het kan aan mij liggen, maar ik heb die officiële evaluatie
nooit gezien. Mijn vraag aan de regering is: waar is die? Het zou goed zijn
geweest als wij dat stuk bij deze behandeling hadden kunnen betrekken. Ik
hoor daar graag nader van de minister van Binnenlandse Zaken over.Voorzitter! Ik kom tot de aanschrijvingsbevoegdheid. Wij vragen ons allereerst
af – ik besef dat dit een meer formeel-juridische dan een inhoudelijke
benadering is, maar deze is toch niet van belang ontbloot – of de aanschrijvingsbevoegdheid
een juiste plaats heeft gekregen. De initiatiefnemers hebben gekozen voor
de Woningwet, een keuze die van verschillende zijden is bekritiseerd. Ik wijs
op de Raad van State en de VNG, terwijl er ook in deze Kamer kritische vragen
over zijn gesteld. De Woningwet kent aanschrijvingsbevoegdheden, maar die
richten zich met name op bouwtechnische en milieuaspecten en niet op openbare
orde. Dat geeft dus als het ware een extra doelstelling, waarbij het de vraag
is of die in de Woningwet past. De suggestie om deze bevoegdheid in de Gemeentewet
op te nemen, spreekt ons ook niet helemaal aan gezien het organieke karakter
van die wet en het wel heel specifieke karakter van het voorgestelde artikel.
Beter zou zijn, denk ik, deze bevoegdheid op te nemen in de wet op de openbare
orde en veiligheid, maar er vindt nog beraad plaats of die wet er wel moet
komen en, zo ja, hoe die eruit moet zien. Daarop kunnen wij niet wachten.
Daarom is de Woningwet – misschien mag ik het zo begrijpen – een
soort verlegenheidskeuze. Op dit moment kan ik mij daarin vinden. Ik bepleit
dan wel dat, als er een ander wettelijk kader komt dat zich daartoe beter
leent, dit dan daarheen wordt overgeheveld. Ik verneem hierop graag de visie
van de initiatiefnemers en de regering.Mijn fractie kan zich vinden in de inhoud van artikel 16a, mede gelet
op de uitvoerige schriftelijke voorbereiding. Er leven nog wel enkele vragen
over de uitvoering. Ik zal niet alles herhalen wat collega's al hebben gezegd.
Ik wijs wel op het commentaar van de VNG. Ik vind dit een goed commentaar
in die zin dat daarin een aantal juridische vraagstukken, zoals de rol van
de gemeenten en de consequenties voor de gemeenten, helder aan de orde worden
gesteld. Ik neem aan dat de indieners en de regering ook van dit commentaar
van de VNG kennis hebben genomen en dat zij dit bij hun antwoord zullen betrekken.Verder vraag ik mij nog af of wij met name het vierde lid van artikel
16a zo mogen interpreteren dat de indieners ervan uitgaan dat een in beheer
gegeven gebouw gedurende de periode van beheer daadwerkelijk
verhuurd wordt. Dat kan natuurlijk op zichzelf niet in de wet verplicht worden,
dus hoe zeker is het dat het doel van het voorkomen van leegstand na sluiting
bereikt wordt? En ook ik vraag me af, hoe het nu precies zit met de beheerskosten.
Het college van burgemeester en wethouders gaat nu ook criteria vastleggen
voor het bepalen van de hoogte van de vergoeding voor het beheer. Gaat het
daarbij om dekking van een deel van de gemaakte beheerskosten of gaat het
om meer? En wat betekent het voor de gemeente zelf? Kan het voorkomen dat
zij uiteindelijk opdraait voor beheerskosten? Is dat wel de bedoeling? Wij
zijn die mening toch eigenlijk niet toegedaan.Het zwaarste punt is voor ons de onteigeningsbevoegdheid. Onze fractie
ziet het eigendomsrecht niet als een absoluut recht, maar een inbreuk op dit
recht – zo is ook onze wetgeving ingericht – dient wel met de
grootst mogelijke zorgvuldigheid te worden omgeven en de gronden daarvoor
dienen ook zo duidelijk mogelijk te worden omschreven. Terecht hebben de indieners
het wetsvoorstel nu zo aangepast dat dit instrument alleen als ultimum remedium
kan worden ingezet. Maar het blijft een punt dat ik de formulering op grond
waarvan tot onteigening kan worden overgegaan, vrij vaag vind, eigenlijk te
vaag om te dienen als basis voor een zo ingrijpend instrument. De VNG heeft
ook in dit verband suggesties gedaan, bijvoorbeeld een nadere omschrijving
in de zin van een tweede aanschrijving, waarbij er, als die geen soelaas biedt,
wel een titel voor onteigening ontstaat. Er zijn wellicht nog wel meer mogelijkheden,
maar in ieder geval heb ik hier moeite mee. Ik heb geen bezwaar tegen het
principe, ik denk dat een onteigeningsbevoegdheid op enig moment nodig kan
zijn, maar ik heb echt moeite met de formulering. Ik vraag de initiatiefnemers
en de regering dan ook, hier nog eens heel helder op in te gaan. Ik vind de
woorden in artikel 16a "geen blijvend uitzicht op herstel van de openbare
orde rond het gebouw" nog steeds erg vaag. De onteigeningsbevoegdheid is zo
in zekere zin een stok achter de deur, maar ze zou misschien zelfs preventief
gehanteerd kunnen worden, als men vreest dat de openbare orde op termijn weer
in gevaar zou komen. Het is de vraag of het onteigeningsrecht daar wel voor
is.Nu suggereert de heer Dittrich, deze bevoegdheid maar uit het wetsvoorstel
te halen. Dit gaat mij net een slagje te ver, maar ik weet dat de omschrijving
van het onteigeningsrecht in discussie is, ook in andere kaders, zoals bij
Verkeer en Waterstaat. Ik vraag de regering, ons eens bij te praten over hoe
het nu precies staat met deze discussies. Ik meen uit andere portefeuilles
te weten dat er notities op dit punt in voorbereiding zijn; hoe staat het
daarmee en in hoeverre zouden die hier reeds in verdisconteerd kunnen worden?
Ik zou het wel betreuren als de onteigeningsbevoegdheid uit het wetsvoorstel
verdween, want ik vind het op zichzelf een waardevol element.Ten slotte de privaatrechtelijke aspecten van dit wetsvoorstel. Als de
gemeente effect wil bereiken met het uitoefenen van de aanschrijvingsbevoegdheid,
dan zal de eigenaar van het gebouw de mogelijkheid moeten hebben, de overeenkomst
met de overlast gevende huurder te ontbinden, want anders kan het natuurlijk
niet in gebruik worden gegeven aan een wel bonafide huurder. Maar wat te doen
als de eigenaar weigert om gebruik te maken van de in het Burgerlijk Wetboek
geboden bevoegdheid om de overeenkomst te ontbinden? Welke bevoegdheden en
middelen zouden de gemeente dan ten dienste staan om die ontbinding eventueel
te effectueren? En dan rijst ook onmiddellijk de vraag naar de verhouding
tussen civiel recht en bestuursrecht. Ik denk dat de vraag naar welke rechtsnormen
deze situatie beoordeeld moet worden, niet zo gemakkelijk te beantwoorden
is. De VNG heeft al gewezen op de ingewikkelde verhoudingen die er dan tussen
de verschillende partijen ontstaan, maar ik vraag met name naar de juridische
consequenties, ook in de sfeer van de rechtsbescherming. Bij welke rechter
komt men dan terecht? Ik ben, juridisch gezien, opgegroeid met de visie dat
het civiele recht het gemene recht is en het bestuursrecht het bijzondere
recht. Ik weet niet of je dat heden ten dage nog zo kunt stellen en ik vraag
mij af of je er op deze manier wel uitkomt. Hoe het precies zit met de juridische
competenties weet ik ook niet helemaal. Vandaar dat ik dit punt voorleg aan
zowel de initiatiefnemers als de regering. Kunnen zij hier helderheid over
geven?Ik heb nog één vraag. Ik wees al op de evaluatie van de
wet Victoria. Bij de Wet Victor is ook een evaluatiebepaling voorzien, die
overigens vrij lang is, namelijk vijf jaar. Ik weet wel dat dit in andere
wetgeving een normale termijn is, maar juist bij dit wetsvoorstel, met dit
doel en met de juridische vragen die hierbij rijzen, vraag ik mij af of vijf
jaar niet erg lang is. Kunnen de initiatiefnemers hier nog iets over zeggen?Voorzitter! Men heeft in mijn inbreng kunnen bespeuren dat de grondhouding
van onze fractie zeer positief is, maar dat er toch een behoorlijk aantal
juridische vragen ligt. Wij hebben graag antwoord op die vragen, voordat wij
onze definitieve stellingname ten aanzien van dit wetsvoorstel innemen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Het debat wordt morgenochtend voortgezet met het antwoord van de indieners.De vergadering wordt van 11.47 uur tot 13.30 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan, dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-3051-3062.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl