ECLI:NL:RBSHE:2012:BY1172, Rechtbank 's-Hertogenbosch, 11-10-2012, 01/055208-04
Rechtbank 's-Hertogenbosch — Uitspraak 
Datum: 2012-10-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Verlenging terbeschikkingstelling met twee jaar. Indexdelicten: verkrachting, meermalen gepleegd en feitelijke aanranding van de eerbaarheid

uitspraak
      RECHTBANK 's-HERTOGENBOSCH
    
     
    Sector Strafrecht
    
    
      Parketnummer: 01/055208-04 
      Uitspraakdatum: 11 oktober 2012
    
    
    Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
    
    Beslissing in de zaak van:
    
    
      [terbeschikkinggestelde],
      geboren te [geboorteplaats] op [1960],
      verblijvende te [kliniek].
    
    
    
      Het onderzoek van de zaak.
      Bij vonnis van de rechtbank van 22 maart 2005 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beschikking van deze rechtbank van 5 oktober 2010, met twee jaar verlengd. 
    
    
    De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 30 augustus 2012 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van twee jaar. 
    
    Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 11 oktober 2012. Hierbij zijn de officier van justitie, getuige/deskundige mevr. J.E. Kuipers, de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman mr. H.W. Knottenbelt gehoord.
    
    
      In het dossier bevinden zich onder andere:
      - een verlengingsadvies van [kliniek], opgemaakt en ondertekend d.d. 23 juli 2012 door mevr. drs. M.C.M. Storms (hoofd FPK [afdeling kliniek]), dhr. dr. R.C. Brouwers (eerste geneeskundige), mevr. drs. J.E. Kuipers (behandelverantwoordelijke/PIOG) en mevr. drs. C.S. Sijbrandij (psychiater);
      - de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
      - een rapport van gz-psycholoog E.J. Muller d.d. 2 augustus 2012 omtrent de  terbeschikkinggestelde;
      - een rapport van psychiater dr. P.J.A. van Panhuis d.d. 6 augustus 2012 omtrent de terbeschikkinggestelde; 
      - het persoonsdossier van de terbeschikkinggestelde.
    
    
    
      De beoordeling.
      De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van verkrachting, meermalen gepleegd en feitelijke aanranding van de eerbaarheid, terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste. De hiervoor genoemde misdrijven betreffen misdrijven die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
    
    
    
      In voornoemd advies van [kliniek], is verkort weergegeven onder meer het navolgende gesteld:
      (..)'Betrokkene verblijft sinds 21 juli 2008 op [afdeling kliniek]. Op 7 juli 2011 is betrokkene vanuit de geslotenheid overgeplaatst naar de Eikenhof, een boerderij op het terrein van [afdeling kliniek]. Op 4 mei 2012 is betrokkene teruggeplaatst naar een gesloten afdeling, wegens overvraging op de Eikenhof. Betrokkene heeft aldaar geruime tijd zijn medicatie niet ingenomen. Momenteel verblijft betrokkene op de [afdeling kliniek], een gesloten afdeling die gericht is op de behandeling van cliënten met seksueel grensoverschrijdend gedrag. De behandeling op de [afdeling kliniek] zal zich in eerste instantie richten op het stabiliseren van betrokkene, instellen op medicatie en het reguleren van zijn stemming. Om verdere aanknopingspunten te krijgen voor de behandeling van betrokkene, zal er psychologisch onderzoek worden gedaan en zal de beeldvorming opnieuw worden bekeken. Betrokkene is moeilijk in te schatten en onvoorspelbaar. Betrokkene is een angstige en kwetsbare man die wellicht vanuit onmacht ander gedrag is gaan laten zien. Betrokkene heeft geen probleem-besef, laat veel boosheid zien, neemt geen verantwoordelijkheid voor zijn gedrag en is niet betrouwbaar gebleken. Het einddoel van de behandeling is en blijft een zo groot mogelijke kwaliteit van leven binnen een 24-uurs voorziening voor verstandelijk beperkte mensen. Hierbij zal blijvend een grote mate van begeleiding en toezicht vereist zijn.' (..) 
    
    
    (..) 'De risico-inschatting op grond van de risicoanalyse zonder begeleiding en controle is op korte (6 maanden), op middellange (6 mnd - 3 jaar) en op lange termijn (&gt;3 jaar) hoog.' (..)
    
    (..) 'Wanneer betrokkene op dit moment zonder begeleiding, structuur, ondersteuning en controle vanuit zijn omgeving zou moeten functioneren, wordt de kans op recidive als onaanvaardbaar hoog geacht. De recidivekans wordt met name bepaald door de verwachting dat betrokkene contact zal blijven zoeken met zijn zoon en dat hij opnieuw vervalt in oude gedragspatronen, waarbij hij zijn zoon seksueel misbruikte. Bovendien is er niets geregeld ten aanzien van huisvesting en begeleiding en is zijn sociale netwerk onvoldoende steunend om zich te kunnen handhaven in de maatschappij.' (..) 
    
    (..) 'Naar verwachting zal de behandeling binnen [afdeling kliniek] langer dan twee jaar duren. Na de behandeling zal ons inzien het kader van de terbeschikkingstelling nog langere tijd nodig zijn om te voorkomen dat betrokkene zich - onder druk van zijn familie - zal onttrekken aan de begeleiding. Bij betrokkene is sprake van een zeer complex beeld, met zowel stoornissen op As I als op As II. Primair is er sprake van een lichte verstandelijke beperking en een persoonlijkheidsstoornis niet anders omschreven met overwegend antisociale en borderline kenmerken. Tevens blijkt er sprake te zijn van seksuele deviantie, in die zin dat betrokkene zijn bestaan als het ware geseksualiseerd heeft. Tot slot kan er gesproken worden van een stemmingsstoornis en een chronische psychotische stoornis. Daarbij was er in het verleden sprake van middelengebruik (poppers). De behandeling zal in het teken staan van blijvende stabilisering van betrokkene. Daarnaast zal er langzaam een ingang worden gezocht om het probleembesef en -inzicht te vergroten. Ook zal er worden geprobeerd om betrokkene copingsvaardigheden aan te leren, zodat de kans op recidive afneemt. Er zal worden toegewerkt naar een passende context met voldoende begeleiding waarbinnen betrokkene zich, gezien zijn mogelijkheden, staande kan houden. Dit is een langdurig proces en zal, gezien de fase van behandeling, nog geruime tijd in beslag nemen. Wij adviseren de tbs te verlengen met de termijn van twee jaren.' (..)
    
    
    
      In voornoemd rapport van gz-psycholoog E.J. Muller, is verkort en zakelijk weergegeven onder meer het navolgende gesteld:
      Betrokkene is een 52-jarige man, die op op cognitief gebied functioneert op licht verstandelijk gehandicapt niveau. Betrokkene is in een zeer affectief verwaarlozend en beschadigend milieu opgegroeid. Hierdoor is de identiteitsontwikkeling van betrokkene gebrekkig verlopen. Ook sociale en emotionele ontwikkeling zijn hierdoor al op zeer jonge leeftijd gestagneerd. De seksuele ontwikkeling is bij betrokkene zodanig verstoord dat van een seksuele voorkeur of seksuele moraal nauwelijks sprake is. De diagnostische conclusies van de kliniek komen in grote lijnen overeen met de huidige bevindingen. De kliniek onderkent de complexiteit van de problematiek. Diagnostisch zijn er nog een aantal zaken die nader uitgezocht dient te worden. Niet kan worden uitgesloten dat er een organische of neurologische oorzaak is voor zijn maskergelaat, zijn geheugenproblemen, zijn motorische traagheid en zijn stemmingsinstabiliteit. Onderzoek door een gedragsneuroloog zou hier 
      meer duidelijkheid over kunnen geven. Indien beschermende factoren in de vorm van toezicht, structuur, dagbesteding en medicatie worden opgelegd en betrokkene in een passende setting verblijft, is het recidivegevaar voldoende onder controle. 
      Het risicomanagement van de kliniek bevat voldoende maatregelen om dit gevaar in de huidige context af te wenden. Wanneer dit wegvalt, loop het recidivegevaar al heel snel op. De risicoprognose van de kliniek wordt beoordeeld als zorgvuldig en volledig. De psycholoog kan zich verenigen met de conclusies van de risicoprognose. Nadere diagnostiek naar een mogelijk neurologische aandoening of gevolgen van weefselbeschadiging in de hersenen is nodig om meer zicht te krijgen op de oorsprong van de waargenomen motorische traagheid en stijfheid, stemmingsinstabiliteit en cognitieve problemen. Het advies luidt de maatregel van terbeschikkingstelling met twee jaar te verlengen.
    
    
    
      In voornoemd rapport van psychiater dr. P.J.A. Panhuis, is verkort en zakelijk weergegeven onder meer het navolgende gesteld:
      Betrokkene is lijdende aan een bipolaire stoornis en een psychische stoornis door een somatische aandoening niet anders omschreven. Daarnaast heeft hij een verstandelijke beperking. Het risico op herhaling van seksuele delicten in algemene zin wordt niet groot geacht. Het risico op herhaling van incestueuze delicten binnen de grootfamilie wordt echter wel als onaanvaardbaar groot geacht, zonder strak en continu toezicht. Mogelijk kan na revisie van de diagnostiek en zo nodig bijstelling van medicatie en van overig risico-management, dit toezicht in het kader van de tbs verpleging in de toekomst ontberen. Nu is dit nog een brug te ver. De risicoprognose van de kliniek wordt onderschreven. De psychiater deelt niet de visie van de kliniek op de behandeling van de pathologie in engere zin, wel die op de begeleiding en het risicomanagement. Geadviseerd wordt om de terbeschikkingstelling te verlengen met twee jaar en tevens wordt geadviseerd de verpleging 
      met twee jaar te verlengen.
    
    
    
      De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
      Ik vind het niet leuk dat de kliniek en de gedragsdeskundigen een verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling met twee jaar adviseren, echter ik begrijp het wel een beetje. Ik heb last van een geheugenstoornis. Ik vond het leuk op zorgboerderij De Eikenhof. Ik ga graag met dieren om. Ik vond de terugplaatsing naar De Boswilg dan ook niet leuk. Dat is namelijk een meer gesloten afdeling. Op dit moment gaat het wel weer wat beter met mij. Ik heb wel veel last van hoofdpijn. Ik wil best naar andere zorgboerderij met meer begeleiding dan op De Eikenhof. Ik snap best dat ik begeleiding nodig heb. Echter er zijn ook situaties waarin ik het minder begrijp. Zo doe ik onder begeleiding boodschappen in het dorp en staat de begeleider buiten de winkel op mij te wachten.      
    
    
    De getuige/deskundige mevr. J.E. Kuipers, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Zij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
     
    
      De gedragsneuroloog is vorige week gestart met een onderzoek naar een neurologische aandoening bij betrokkene. In datzelfde verband is reeds een testpsychologisch onderzoek afgerond. Van dit onderzoek moeten de resultaten nog geëvalueerd worden. Ik doel hiermee op de effecten van de aandoening op het korte/lange-termijn geheugen alsmede op de gevolgen voor de behandeling. Op Boschoord is wel gebleken dat betrokkene een ernstige geheugenstoornis heeft. De kliniek heeft hier ook eerder wel aandacht aan geschonken,  doch in het begin verbleef betrokkene in de geslotenheid van de kliniek. Eerst toen hij naar de zorgboerderij De Eikenhof ging, was er sprake van een serieus toetsmoment. Betrokkene bleek daar al snel overvraagd te worden. De begeleidingsintensiteit en 
      zorgbehoefte bleken uiteen te lopen. 
    
    
    De terugplaatsing van zorgboerderij De Eikenhof naar De Boswilg was vervelend voor betrokkene. Hij vond het verblijf op De Eikenhof en het werken met dieren immers wel prettig. Wij hebben met hem gesprekken gevoerd over de terugplaatsing, doch zijn geheugenproblematiek speelt hem hierbij parten. Na de terugplaatsing is de medicatie aangepast omdat de indruk bestond dat de eerdere medicatie betrokkene afvlakte en hem vermoeide. Dit terwijl betrokkene een introvert persoon betreft. Door de aanpassing van de medicatie lijkt het wel beter met hem te gaan en reageert hij wat spontaner. Wij zijn nu bezig met vervolgstappen, zoals arbeid in de tuin en een verdere aanpassing van de medicatie. 
    
    Er is een behandelplan besproken met oog op het toekomstperspectief van betrokkene. Het is duidelijk dat hij graag op een zorgboerderij verblijft en graag met dieren werkt. Nu de begeleidingsintensiteit van zorgboerderij De Eikenhof te laag is gebleken, dient naar een zorgboerderij te worden gezocht met een hogere begeleidingsintensiteit, vergelijkbaar met De Boswilg. Er zal actief gezocht moeten worden naar een plek die hieraan voldoet. Dat kan wel een jaar duren. Bovendien wil betrokkene graag in de regio Oss blijven. De kliniek wil met de wensen van betrokkene rekening houden, doch de plekken zijn beperkt. Kortom, wij gaan op zoek naar een woon/zorgboerderij vergelijkbaar met De Eikenhof, doch met een hogere begeleidingsgraad en een hoger zorgniveau. Wij achten in dit verband het kader van een TBS met dwangverpleging noodzakelijk. Als de huidige begeleiding en controle weg-valt, raakt betrokkene overvraagd. Betrokkene zal altijd externe controle en sturing nodig blijven houden, in welke vorm dan ook. De resultaten van het neurologisch onderzoek zullen daarin geen verandering brengen. De vraag van de raadsman of het kader van een TBS met dwangverpleging dan de enige optie is, vind ik lastig te beantwoorden. Op dit moment en de komende twee jaar in elk geval wel. Wij zullen in de behandeling inspelen op de uitkomsten van het neurologisch onderzoek.    
     
    
      Er is nog geen sprake van onbegeleid verlof buiten het terrein van de kliniek. Het verzoek van betrokkene om zonder begeleiding boodschappen te mogen doen in het dorp, hebben wij afgewezen. Betrokkene mag wel onbegeleid een rondje op het terrein lopen. Het verlofkader zullen wij stap voor stap bekijken.                  
      De officier van justitie heeft gepersisteerd bij haar vordering strekkende tot de verlenging van de duur van de TBS met een termijn van twee jaar. 
    
    
    De raadsman van de terbeschikkinggestelde heeft het woord gevoerd overeenkomstig een op schrift gestelde pleitnota, waarvan de inhoud als hier herhaald en ingelast dient te worden beschouwd (bijlage). De raadsman refereert zich aan het oordeel van de rechtbank.
    
    De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting, met de daarop ter terechtzitting gegeven toelichting door de getuige/deskundige alsmede met de adviezen van genoemde gedragsdeskundigen. Naar het oordeel van de rechtbank wordt het recidiverisico afdoende gemotiveerd onderbouwd in de hiervoor beschreven adviezen. Uit de adviezen en de toelichting ter terechtzitting volgt voorts dat de terbeschikkinggestelde nog gedurende lange tijd een intensieve mate van structuur, zorg en begeleiding nodig heeft en dat de behandeling nog zeker twee in beslag zal nemen. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling dan ook met een termijn van twee jaar verlengen.  
    
    Gelet op het vorenstaande, gezien artikel 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist.
    
    DE BESLISSING
    
    De rechtbank:
    
    verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld met twee jaren.
    
    
      Deze beslissing is gegeven door:
      mr. N.I.B.M. Buljevic, voorzitter,
      mr. H.A. van Gameren en mr. M.M.J Nuijten, leden,
      in tegenwoordigheid van D.A. Koopmans, griffier,
      en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 11 oktober 2012.
    
    
    De jongste rechter is buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.