ECLI:NL:RBLEE:2009:BI2330, Rechtbank Leeuwarden, 23-04-2009, 17/880309-08 VEV
Rechtbank Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2009-04-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: MSN, webcam, ontuchtige handelingen, kinderporno, veroordeling.

RECHTBANK LEEUWARDEN
      Sector straf
    
    
    parketnummer 17/880309-08 VEV
    
    verkort vonnis van de meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken d.d. 23 april 2009 in de zaak van het openbaar ministerie tegen de verdachte
    
    
      [naam], 
      geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats],
      wonende te [adres]
    
    
    
      De rechtbank heeft gelet op het ter terechtzitting gehouden onderzoek van 9 april 2009.
      De verdachte is verschenen, bijgestaan door mr. D. van den Broek, advocaat te Heerenveen.
    
    
    
      Telastelegging
      Aan dit vonnis is een door de griffier gewaarmerkte fotokopie van de dagvaarding gehecht, waaruit de inhoud van de telastelegging geacht moet worden hier te zijn overgenomen.
    
    
    In de telastelegging voorkomende schrijffouten of kennelijke misslagen worden verbeterd gelezen. De verdachte is hierdoor niet in zijn belangen geschaad.
    
    Op schriftelijke vordering van de officier van justitie ter terechtzitting is de telastelegging gewijzigd, zoals in die vordering staat omschreven. Een door de griffier gewaarmerkte fotokopie van die vordering is aan dit vonnis gehecht. De inhoud daarvan moet als hier ingevoegd worden beschouwd.
    
    
      Vordering officier van justitie
      De officier van justitie heeft ter terechtzitting gevorderd:
      - vrijspraak van het onder 1. primair, 3. primair, 5. primair en 7. primair telastegelegde;
      - veroordeling voor het onder 1. subsidiair, 2., 3. subsidiair, 4., 5. subsidiair, 6., 7. subsidiair en 8. telastegelegde;
      - oplegging van een gevangenisstraf gelijk aan het voorarrest, te weten 70 dagen; 
      - oplegging van een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden met een proeftijd van 3 jaren;
      - oplegging van de bijzondere voorwaarde van reclasseringstoezicht;
      - oplegging van een werkstraf voor de duur van 240 uren;
      - verbeurdverklaring van de inbeslaggenomen laptops.
    
    
    
      Nietigheid dagvaarding
      De raadsvrouw van verdachte heeft ter terechtzitting aangevoerd dat de term "uit feitelijke verhouding voortvloeiend overwicht", opgenomen in de feiten 1. primair, 3. primair, 5. primair en 7. primair onvoldoende feitelijk is. In de dagvaarding is naar de mening van de raadsvrouw niet opgenomen waar dit overwicht uit zou moeten voortvloeien. De raadsvrouw is om die reden van mening dat dit deel van de telastelegging nietig moet worden verklaard, omdat het niet voldoet aan de eisen van artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering.
    
    
    De rechtbank is van oordeel dat voornoemde woorden in de delictsomschrijving voldoende feitelijk zijn omschreven. Bovendien heeft verdachte er ter terechtzitting blijk van gegeven te begrijpen van welke feiten hij wordt verdacht en onder welke omstandigheden deze zouden zijn gepleegd. 
    
    
      Partiële vrijspraak
      De verdachte moet van het onder 5. primair telastegelegde worden vrijgesproken, omdat de rechtbank dit niet bewezen acht.
      [slachtoffer 3] was gedurende de gehele telastegelegde periode op de hoogte van het feit dat verdachte 24 jaar oud was, zodat er geen sprake is geweest van een verleidingshandeling. Naar het oordeel van de rechtbank is er echter wel sprake geweest van psychisch overwicht van verdachte op [slachtoffer 3], waardoor een situatie is ontstaan waaraan zij zich niet kon onttrekken en waar zij zich niet tegen kon verzetten. Het onder 5. subsidiair telastegelegde kan naar het oordeel van de rechtbank derhalve bewezen worden verklaard. 
    
    
    
      Bewijsoverweging
      De rechtbank is van oordeel dat de verleiding in feit 1. primair, 3. primair en 7. primair heeft bestaan in het feit dat verdachte onjuiste mededelingen heeft gedaan over zijn leeftijd, waardoor de meisjes in de veronderstelling verkeerden te maken te hebben met een leeftijdsgenoot. De rechtbank gaat ervan uit dat de meisjes hierdoor makkelijker over te halen waren om de ontuchtige handelingen te plegen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat het causale verband tussen de verleidingshandeling en het plegen/dulden van de  ontuchtige handelingen, tot het moment waarop de meisjes de werkelijke leeftijd van verdachte wisten, aanwezig was. 
      Ten aanzien van het onder 2., 4. en 6. telastegelegde is de rechtbank van oordeel dat het tonen van het ontblote geslachtsdeel dan wel het masturberen voor de webcam en het vervolgens verzenden van die beelden via de computer, valt onder de delictsomschrijving van artikel 240a van het Wetboek van Strafrecht, nu door die handelwijze een afbeelding van de realiteit wordt weergegeven door middel van een technisch hulpmiddel. De bedoeling van de wetgever is geweest personen beneden de leeftijd van 16 jaar te beschermen tegen ongewenste beïnvloeding die het gevolg kan zijn van de confrontatie met dergelijke beelden. Uitgaande van de bedoeling van de wetgever, is een restrictieve uitleg van dit artikel naar het oordeel van de rechtbank niet voor de hand liggend. 
    
    
    
      Bewezenverklaring
      De rechtbank acht het onder 1. primair, 2., 3. primair, 4.,  5. subsidiair, 6., 7. primair en 8. telastegelegde bewezen, met dien verstande dat:
    
    
    
      1. primair
      hij in de periode van 1 mei 2008 tot en met 19 juni 2008 te Vlissingen en te Drachten op de website van Habbohotel.nl en via de webcam en door middel van chatcontacten via MSN een persoon, [slachtoffer 1], [geboortedatum] waarvan verdachte wist dat deze de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, door misleiding, te weten het tegen die [slachtoffer 1] zeggen dat hij 16 jaar oud was, opzettelijk heeft bewogen ontuchtige handelingen te plegen, te weten het laten zien van haar blote borsten; 
    
    
    
      2.
      hij in de periode van 1 mei 2008 tot en met 31 juli 2008 te Vlissingen en te Drachten een afbeelding waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, heeft aangeboden en vertoond aan een minderjarige, te weten [slachtoffer 1] ([geboortedatum]) van wie hij verdachte wist dat deze jonger was dan zestien jaar, immers heeft hij verdachte voor zijn, verdachtes, webcam, welke in verbinding stond met de computer van die [slachtoffer 1], zijn ontblote geslachtsdeel aan die [slachtoffer 1] getoond/vertoond;
    
    
    
      3. primair
      hij in de periode van 1 mei 2008 tot en met 31 juli 2008 te Vlissingen op de website van Habbohotel.nl en via de webcam en door middel van  chatcontacten via MSN meermalen een persoon, [slachtoffer 2], [geboortedatum] waarvan verdachte wist dat deze de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, door misleiding, te weten het tegen die [slachtoffer 2] zeggen dat hij 17 jaar oud was, opzettelijk heeft bewogen ontuchtige handelingen te plegen, te weten het laten zien van haar ontblote vagina en billen en borsten en het doen betasten van haar borsten en ontuchtige handelingen van verdachte te dulden, te weten het via de webcam aan die [slachtoffer 2] laten zien van zijn, verdachtes, ontblote penis en het zich aftrekken voor de webcam;
    
    
    
      4.
      hij in de periode van 1 juni 2008 tot en met 31 juli 2008 te Vlissingen een afbeelding waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, heeft aangeboden en vertoond aan een minderjarige, te weten [slachtoffer 2] ([geboortedatum]) van wie hij verdachte wist dat deze jonger was dan zestien jaar, immers heeft hij verdachte voor zijn, verdachtes, webcam, welke in verbinding stond met de computer van die [slachtoffer 2], zijn ontblote geslachtsdeel aan die [slachtoffer 2]
      getoond/vertoond en daarbij gemasturbeerd;
    
    
    
      5. subsidiair
      hij in de maand mei 2008 te Den Haag en Vlissingen op de website van Habbohotel.nl en via de webcam en door middel van  chatcontacten via MSN door een feitelijkheid [slachtoffer 3] heeft gedwongen tot het plegen en dulden van ontuchtige handelingen, bestaande uit het laten zien van haar blote borsten en het doen knijpen in haar blote borsten en het doen trekken aan haar tepels en het naar beneden doen van haar slipje en het doen betasten van haar vagina met haar vingers, en bestaande die feitelijkheid uit het met gebruikmaking van zijn psychische overwicht op die [slachtoffer 3] een situatie doen ontstaan waaraan die [slachtoffer 3] zich niet kon onttrekken en waar zij zich niet tegen kon verzetten en derhalve de hierboven genoemde seksuele handelingen heeft gepleegd en geduld;
    
    
    
      6.
      hij in de maand mei 2008 te Den Haag en Vlissingen een afbeelding waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, heeft aangeboden
      aan een minderjarige, te weten [slachtoffer 3] geboren op 31 juli 1993, van wie hij verdachte wist dat deze jonger was dan zestien jaar, immers heeft hij verdachte een opname gemaakt met zijn mobiele telefoon van het feit dat hij zichzelf aftrekt en dat filmpje als een bijlage, met een MSN gesprek aan die [slachtoffer 3] verzonden;
    
    
    
      7. primair
      hij in de periode van 1 mei 2008 tot en met 31 juli 2008, te Vlissingen en Tuitjenhorn op de website van Habbohotel.nl en via de webcam en door middel van  chatcontacten via
      MSN een persoon te weten [slachtoffer 4], [geboortedatum], waarvan verdachte wist dat deze de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, door misleiding, te weten het tegen die [slachtoffer 4] zeggen dat hij 16 jaar oud was, opzettelijk heeft bewogen ontuchtige handelingen te plegen, te weten het laten zien van haar borsten en het doen knijpen in haar borsten en het doen uittrekken van haar lange broek en onderbroek en het uit elkaar doen duwen van haar schaamlippen en het weer aan en uit doen trekken van de broek en onderbroek en het doen steken van een vinger tussen haar schaamlippen en het doen
      maken van heen en weer gaande bewegingen met die vinger;
    
    
    
      8.
      hij in de periode van 1 mei 2008 tot en met 31 juli 2008 te Vlissingen een gegevensdrager bevattende een aantal (te weten 10 foto's en 7 filmbestanden en 17 webcambestanden) afbeeldingen en filmbestanden en webcam-filmsbestanden in bezit heeft gehad, terwijl die filmbestanden en webcam-filmsbestanden en een gegevensdrager een of meer afbeeldingen bevatten, waarbij telkens een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet had bereikt was betrokken of schijnbaar was betrokken, waarbij de seksuele gedragingen bestonden uit (onder meer)
    
    
    
      a. Foto's
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt en haar blote borsten laat zien (foto 1) en
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt gekleed in een slip en trui waarbij ze met haar handen haar trui tot navelhoogte omhoog houdt  (foto 2) en
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt dat met de rug voorovergebogen naar de camera staat en haar bilnaad laat zien (foto 4,5)  en
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt dat (met de voorzijde) naar de camera is gekeerd waarbij haar vagina, buik en een deel van haar bovenbenen te zien zijn (foto 6) en
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt wijdbeens gehurkt en/of wijdbeens zittend en  met de voorzijde naar de camera gekeerd waarbij haar vagina duidelijk te zien is (foto 7,8) en
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt, zittend met de voorzijde naar de camera gericht waarbij ze met haar beide handen haar vagina uiteen spreidt en waardoor haar binnenste schaamlippen in beeld komen en/of (foto 9,12)
      -een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt wijdbeens zittende met ingetrokken linkerbeen met de voorzijde naar de camera gekeerd waarbij haar vagina duidelijk te zien is (foto 10)
      b. Filmbestanden
      -meisjes die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt laten de blote borsten zien en/of  drukken de borsten tegen elkaar bewegen ze heen en weer en/of kneden en/of strelen de borsten en/of tepels en/of laten de ontblote vagina zien en/of duwen de ontblote vagina uiteen waardoor de binnenste schaamlippen zichtbaar worden en/of stoppen/stopt een  vinger in de vagina en/of beweegt/bewegen de vinger haar vagina in en uit (film 1 [naam], film 2 [naam], film 3 [naam], film 4 [naam]), en
    
    
    
      c. Webcam-filmbestanden
      een meisje dat kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt laat ontblote borsten zien en drukt ontblote borsten tegen elkaar aan en laat de ontblote vagina zien en duwt met beide handen tegen de bovenkant van de vagina waardoor die open en dicht gaat en laat de ontblote billen zien en buigt voorover en beweegt de billen heen en weer en duwt de vagina
      uiteen; (webcam film1 [naam].camrec, film3 [naam]3.camrec, film 4 [naam]4.camrec, film6 [naam]6.camrec, film 9 [naam]9.camrec, film 12 [naam]12.camrec)
    
    
    zulks terwijl verdachte hier een gewoonte van heeft gemaakt.
    
    De verdachte zal van het meer of anders telastegelegde worden vrijgesproken, aangezien de rechtbank dat niet bewezen acht.
    
    
      Kwalificatie
      Het bewezene onder 1. primair, 2., 3. primair, 4.,  5. subsidiair, 6., 7. primair en 8. levert op de misdrijven:
    
    
    
      1. primair	Door misleiding een persoon, waarvan verdachte weet dat deze de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, opzettelijk bewegen ontuchtige handelingen te plegen of zodanige handelingen van hem te dulden;
      2.Een afbeelding, waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, vertonen aan een minderjarige van wie verdachte weet dat deze jonger is dan zestien jaar;
      3. primair	Door misleiding een persoon, waarvan verdachte weet dat deze de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, opzettelijk bewegen ontuchtige handelingen te plegen of zodanige handelingen van hem te dulden;
      4.Een afbeelding, waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, vertonen aan een minderjarige van wie 	
      verdachte weet dat deze jonger is dan zestien jaar;
      5. subsidiair Feitelijke aanranding van de eerbaarheid;
      6. Een afbeelding, waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, aanbieden aan een minderjarige van wie verdachte weet dat deze jonger is dan zestien jaar;
      7. primair	Door misleiding een persoon, waarvan verdachte weet dat deze de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, opzettelijk bewegen ontuchtige handelingen te plegen of zodanige handelingen van hem te dulden;
      8.Een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, in bezit hebben.
    
    
    
      Strafbaarheid verdachte
      De rechtbank acht verdachte strafbaar nu niet van enige strafuitsluitingsgrond is gebleken.
    
    
    
      Strafmaatverweer
      De raadsvrouw heeft een beroep gedaan op samenloop. Zij heeft aangevoerd dat in de tenlastelegging van de feiten 1., 3. en 5. het dulden van ontuchtige handelingen feitelijk wordt ingevuld met "het tonen van zijn geslachtsdeel", terwijl in de tenlastelegging van de feiten 2., 4. en 6. verdachte het verwijt wordt gemaakt dat ziet op dezelfde feitelijke gedraging, namelijk het tonen van zijn geslachtsdeel. 
    
    
    Dit verweer gaat naar het oordeel van de rechtbank niet op. De rechtbank overweegt hiertoe allereerst dat in feit 5. het dulden van ontuchtige handelingen niet aan de orde is, doch slechts het plegen ervan. Reeds om die reden kan geen sprake zijn van eendaadse samenloop met feit 6. Verder heeft de rechtbank in feit 1. het dulden van ontuchtige handelingen niet bewezen geacht. Samenloop met feit 2. is er dan ook niet. Ook in het andere geval oordeelt de rechtbank dat geen sprake is van eendaadse samenloop. Het gaat weliswaar om één feitelijke gedraging (het tonen van het geslachtsdeel) die voorkomt in twee verschillende tenlastegelegde feiten (artikel 240a en 248a Sr), maar, nu het tonen van een geslachtsdeel op zich onvoldoende is om van verleiding in de zin van artikel 248a Sr te kunnen spreken (het feit valt derhalve niet in die strafbepaling) en de essentie van artikel 248a Sr een geheel andere is dan die van artikel 240a Sr (de essentie van artikel 248a Sr is dat een minderjarige ergens toe wordt bewogen, terwijl de essentie van artikel 240a Sr is het beschermen van minderjarigen tegen schadelijke afbeeldingen), kan naar het oordeel van de rechtbank van eendaadse samenloop geen sprake zijn.      
    
    
      Strafmotivering
      De rechtbank neemt bij de bepaling van de hierna te vermelden strafsoort en strafmaat in aanmerking:  
      - de aard en de ernst van de gepleegde feiten; 
      - de omstandigheden waaronder deze zijn begaan;
      - de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken en deze naar voren komt uit het uittreksel uit het algemeen documentatieregister van 20 maart 2009, het voorlichtingsrapport van Reclassering Nederland d.d. 29 september 2008 en het rapport van klinisch psycholoog [naam] van 15 oktober 2008;
      - de vordering van de officier van justitie;
      - het pleidooi van de raadsvrouw.
    
    
    
      Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het vertonen van een afbeelding waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de zestien jaar, bezit van kinderpornografie, feitelijke aanranding van de eerbaarheid en verleiding. 
      Het gaat hier om ernstige feiten omdat jonge kinderen in hun thuissituatie, dus in hun eigen veilige omgeving, via de computer zijn benaderd en zo ver zijn gekregen dat zij erotische en seksuele handelingen bij zichzelf verrichtten en duldden van verdachte. Verdachte is hierbij doelgericht te werk gegaan. Hij benaderde de kinderen op de webside Habbohotel.nl. Gaande weg de contacten heeft hij zich met de betreffende kinderen afgezonderd op MSN, zodat andere pottenkijkers geweerd werden. Daarbij heeft hij doen voorkomen dat hij zestien jaar oud was, dus min of meer nog in de leeftijdscategorie van de kinderen in kwestie. Vervolgens heeft hij de kinderen zo ver gekregen dat zij genoemde handelingen verrichtten. Ook heeft verdachte de kinderen geconfronteerd met zijn geslachtsdeel en zelfs met zijn eigen masturbatie. Afgezien van het feit dat kinderen van dit soort benaderingen verschoond behoren te blijven, is dit ook voor de ouders in kwestie en ook voor andere ouders een zeer bedreigende situatie waarop je als ouder niet tot nauwelijks controle kunt uitoefenen om de kinderen daartegen te beschermen.
    
    
    
      De handelwijze van verdachte rechtvaardigt een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf. 
      Uit het rapport van de psycholoog blijkt dat er verdachte sprake is van een persoonlijkheids-stoornis met ontwijkende kenmerken. Op langere termijn bestaat er gevaar voor herhaling als verdachte weer opnieuw in een isolement komt. Behandeling in een Ambulante Forensisch Psychiatrische setting wordt geadviseerd. De reclassering acht reclasseringstoezicht nodig. De rechtbank zal verdachte, gelet op de ernst van de feiten, een onvoorwaardelijke gevangenisstraf opleggen en voorts in overeenstemming met de adviezen verplicht reclasseringstoezicht opleggen, mede om de door de psycholoog geadviseerde behandeling mogelijk te maken. Deze voorwaarden worden gekoppeld aan een voorwaardelijke gevangenisstraf en het onvoorwaardelijk deel zal gelijk zijn aan de duur van de voorlopige hechtenis. Voorts zal de rechtbank verdachte veroordelen tot de maximale werkstraf.
    
    
    
      Toepassing van wetsartikelen
      De rechtbank heeft gelet op de artikelen 14a, 14b, 14c, 14d, 22c, 22d, 57, 240a, 240b, 246 en 248a van het Wetboek van Strafrecht. 
    
    
    DE UITSPRAAK VAN DE RECHTBANK LUIDT, RECHTDOENDE:
    
    Verklaart niet bewezen hetgeen verdachte onder 5. primair is telastegelegd en spreekt verdachte daarvan vrij. 
    
    Verklaart het onder 1. primair, 2., 3. primair, 4. , 5. subsidiair, 6., 7. primair en 8. telastegelegde bewezen, te kwalificeren en strafbaar in voege als voormeld en verdachte deswege strafbaar.
    
    Een gevangenisstraf voor de duur van 430 dagen. 
    
    Bepaalt, dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot 360 dagen niet zal worden tenuitvoergelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, op grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd, welke hierbij wordt vastgesteld op drie jaren, aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt of gedurende die proeftijd de hierna te vermelden bijzondere voorwaarde niet heeft nageleefd. 
    
    
      Stelt als bijzondere voorwaarde, dat de veroordeelde:
      - zich bij het ingaan van de proeftijd meldt bij Reclassering Nederland;
      - ervoor zorgt dat hij gedurende de proeftijd bereikbaar is voor deze reclasseringsinstelling;
      - zich gedurende de proeftijd gedraagt naar de voorschriften en aanwijzingen hem te geven door of namens genoemde reclasseringsinstelling, ook als dat inhoudt het verder voltooien van de reeds in gang gezette training.
      Draagt genoemde reclasseringsinstelling op de veroordeelde bij de naleving van de voorwaarden hulp en steun te verlenen. 
    
    
    Beveelt, dat de tijd door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en/of voorlopige hechtenis doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf geheel in mindering zal worden gebracht. 
    
    Een werkstraf, bestaande uit het verrichten van 240 uren onbetaalde arbeid.
    
    Beveelt dat voor het geval de veroordeelde de werkstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis voor de duur van 120 dagen zal worden toegepast.
    
    Gelast de teruggave aan verdachte van de inbeslaggenomen en nog niet teruggegeven goederen, te weten een laptop plus voedingen en snoeren van het merk Fiujitsu en een laptop plus voeding en snoeren van het merk Acer, met dien verstande dat de harde schijven van deze laptops vóór de teruggave worden gewist. 
    
    Verklaart niet bewezen hetgeen aan verdachte meer of anders is telastegelegd dan het bewezenverklaarde en spreekt verdachte daarvan vrij. 
    
    Heft op het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. A.H.M. Dölle, voorzitter, mr. H. Mol en mr. Y. Huizing, rechters, bijgestaan door mr. J.A. van Loo, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 23 april 2009.