ECLI:NL:RBALK:2003:AI1806, Rechtbank Alkmaar, 13-08-2003, 56100 / HA ZA 01-890
Rechtbank Alkmaar — Uitspraak 
Datum: 2003-08-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Bij de beoordeling over de (on)rechtmatigheid van publicaties in de media, waarbij misstanden aan de kaak worden gesteld en beschuldigingen worden geuit, gaat het om een afweging van twee fundamentele rechten: aan de ene kant het recht van Verscholen Dorp Bungalowparken c.s. op de eerbiediging van hun persoonlijke levenssfeer en aan de andere kant het recht van de Belangenvereniging voor Gedupeerde Recreanten op vrije meningsuiting.

UITSPRAAK 13 augustus 2003
      MG
    
    
    
      VONNIS VAN DE RECHTBANK TE ALKMAAR
      ENKELVOUDIGE KAMER voor de behandeling van burgerlijke zaken
    
    
    In de zaak met zaak- en rolnummer 56100 / HA ZA 01-890 van:
    
    
      1. de besloten vennootschap VERSCHOLEN DORP BUNGALOWPARKEN B.V., gevestigd te Putten,
      2. de besloten vennootschap CONTINENTAL REKREATIE B.V., gevestigd te Harskamp,
      3. de besloten vennootschap SECOND HOME B.V., gevestigd te Harskamp,
      4. de besloten vennootschap CHALETPARK DE EYCKENHOFF B.V., gevestigd te Putten,
      5. de besloten vennootschap CHALETPARK DE WERVELWIND B.V., gevestigd te Barneveld,
      6. de besloten vennootschap CHALETPARK WIJDE WORMER B.V., gevestigd te Voorthuizen,
      7. de besloten vennootschap MAASPARK DE LITHSE HAM B.V., gevestigd te Lith,
      8. de besloten vennootschap BOSPARK BEEKBERGEN B.V., gevestigd te Barneveld,
      9. de besloten vennootschap REKREATIEPARK RUIGHENRODE B.V., gevestigd te Elburg,
      10. de besloten vennootschap BUNGALOWPARK REEWOLD B.V., gevestigd te Putten,
      EISERESSEN bij gelijkluidende dagvaardingen van 16 en 17 oktober 2001,
      procureur mr. H.R.M. Jenné,
      advocaten mr. P.A.J.M. Lodestijn te Apeldoorn en mr. A.P. Maes te Zwolle,
    
    
    tegen:
    
    
      1. de Belangenvereniging met beperkte rechtsbevoegdheid BELANGENVERENIGING VOOR GEDUPEERDE RECREANTEN, statutair gevestigd te Heerhugowaard,
      2. [gedaagde 2], voorheen wonende te Heerhugowaard, thans wonende te Castricum,
      GEDAAGDEN,
      procureur voorheen mr. C.H. Boll, thans mr. J. Cival,
      advocaat voorheen mr. I.P. Sigmond te Heerlen, thans mr. J. Cival te Alkmaar.
    
    
    Tenzij anders vermeld zullen eiseressen gezamenlijk worden aangeduid als Verscholen Dorp c.s. en gedaagden als de Belangenvereniging c.s..
    
    
    HET VERLOOP VAN DE PROCEDURE
    
    Verscholen Dorp c.s. hebben bij conclusie van eis tevens akte overlegging producties gevorderd overeenkomstig de dagvaarding.
    
    Bij conclusie van antwoord hebben de Belangenvereniging c.s. onder overlegging van producties de vordering bestreden. 
    
    De vordering tegen de in de kop van de dagvaarding genoemde gedaagde sub 3 is geroyeerd.
    
    
      Vervolgens hebben partijen hun zaak ter terechtzitting van 15 januari 2003 door hun advocaten doen bepleiten, beide aan de hand van pleitnotities.
      Bij die gelegenheid hebben Verscholen Dorp c.s. hun eis gewijzigd. Tevens worden zij geacht alsnog de akte overlegging producties d.d. 6 juni 2002 alsmede de akte uitlating producties d.d. 10 oktober 2002 in het geding te hebben gebracht. 
    
    
    De Belangenvereniging c.s. hebben nadere stukken in het geding gebracht. 
    
    Tenslotte hebben partijen vonnis gevraagd. 
    
    De inhoud van alle processtukken geldt als hier ingelast.
    
    
    DE BEHANDELING VAN DE ZAAK
    
    1. Als enerzijds gesteld, anderzijds erkend, althans niet of niet voldoende weersproken, alsmede op grond van de overgelegde stukken, staat ten processe het volgende vast.
    
    a. Verscholen Dorp c.s. zijn ondernemingen die actief zijn in de vakantie- en recreatiebranche. Zij exploiteren onder andere campings, bungalowparken en verkopen kampeermiddelen en vakantiehuizen.
    
    b. In 1995 is de Kampeerwet afgeschaft. Daarvoor in de plaats kwam de Wet op de Openluchtrecreatie. Door de afschaffing van de Kampeerwet werd de rechtsbescherming voor met name langkampeerders beperkt. De gevolgen van de wetswijziging hebben in die periode regelmatig de aandacht gehad, zowel in de politiek als in de media. 
    
    c. Hernieuwde publiciteit over de rechtspositie van de langkampeerders ontstond in het najaar 2000 na de uitgave van het in opdracht van de Socialistische Partij opgestelde onderzoeksrapport "Inpakken en Wegwezen".
    
    In een tweetal publicaties in De Telegraaf van 28 oktober 2000 en 4 november 2000, onder de titels "Campingdrama: geld telt, levens niet" en "Campingoorlog naar climax; dictatoriale praktijken recreatie-baronnen", wordt onder andere het verhaal verteld van een aantal gedupeerde recreanten waaronder gedaagde sub 2, [gedaagde 2].
    
    d. In januari 2001 is de Belangenvereniging voor Gedupeerde Recreanten opgericht. [Gedaagde 2] is voorzitter van de Belangenvereniging. 
    
    e. De Belangenvereniging heeft de domeinnaam www.campingmaffia.nl geregistreerd en onder die naam medio september 2001 een internetsite geactiveerd. Met die site wil zij, naar eigen zeggen, "het publiek op de hoogte houden van de activiteiten van de campingmaffia". Op de site wordt een groot aantal namen genoemd van diverse ondernemingen en natuurlijke personen die actief zijn in de vakantie- en recreatiebranche.
    
    f. De site, zoals die op 4 en 5 oktober 2001 in de openbaarheid is geweest, vermeldt onder meer het volgende:
    
    
      "De campingmaffia is veertig jaar geleden ontstaan te Soesterberg. Een aantal families start vanuit diverse chaletparken een netwerk van BV's, dit netwerk is langzamerhand uitgegroeid tot een enorm conglomeraat, dat tot op de dag van vandaag in Nederland actief is.
      De meest bekende families zijn: [naam 1], [naam 2] (...). De opbouw van het conglomeraat door deze families ging gepaard met manipulatie, oplichting, koppelverkoop en het bundelen van honderden bedrijven bestaande uit [volgt een lijst van ondernemingen, Rb]."
    
    
    Voorts vermeldt de site dat de betrokken ondernemingen zich schuldig maken aan: 
    
    "bizarre huurverhogingen, plotselinge huuropzeggingen, wurgcontracten, eindeloze pesterijen, bedreiging en intimidatie".
    
    
      Op de site is voorts de tekst van "een aangifte" van de hoofdredacteur van de Tribune, het nieuwsblad van de SP, bij de Economische Controledienst tegen Verscholen Dorp Bungalowparken BV en Reewold BV gepubliceerd. Deze aangifte stamt uit 1996.
      Tevens zijn op de site namen gepubliceerd van chaletparken waar recreanten volgens de Belangenvereniging niet moeten kopen.
    
    
    g. In een kort geding procedure, aangespannen door een aantal recreanten, die eigenaar zijn van een bungalow, chalet of stacaravan op een van de op de site genoemde parken, heeft de president van de rechtbank te Alkmaar bij uitspraak van 25 oktober 2001 (rolnr. 384/2001) - zakelijk weergegeven - de Belangenvereniging c.s. veroordeeld om de verwijzing naar genoemde parken van de site te verwijderen, met een verbod op de Belangenvereniging c.s. zich ten aanzien van die parken in het openbaar beledigend of onnodig grievend uit te laten, en de Belangenvereniging c.s. veroordeeld om gedurende een periode van ten minste drie maanden een rectificatie te plaatsen, alles op straffe van verbeurte van dwangsommen. De inhoud van het vonnis dient als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd.
    
    h. Na het vonnis in kort geding heeft de Belangenvereniging de bevolen rectificatie op de site doen plaatsen onder verwijdering van alle vorige inhoud. Op een blauwdruk van de site d.d. 27 november 2001 is onder de rectificatie toegevoegd de tekst: "Campingmaffia.nl komt spoedig terug in vernieuwde vorm". 
    
    i. De site is thans niet meer toegankelijk.
    
    2.1 Verscholen Dorp c.s. vorderen - na vermindering en wijziging van eis - dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis:
    
    
      1.
      primair:
      De Belangenvereniging c.s. hoofdelijk zal veroordelen om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis het ertoe te leiden dat alle content achter de domeinnaam www.campingmaffia.nl blijvend zal zijn verwijderd, zulks op straffe van verbeurte van een dwangsom van ƒ 10.000,- voor iedere dag dat gedaagde(n) niet aan deze veroordeling voldoet c.q. voldoen;
    
    
    
      subsidiair:
      De Belangenvereniging c.s. hoofdelijk zal veroordelen om binnen twee dagen na de betekening van dit vonnis het ertoe te leiden dat elke verwijzing naar of vermelding van Verscholen Dorp c.s., hun aandeelhouders, bestuurders en werknemers op de site www.campingmaffia.nl blijvend zal zijn verwijderd, zulks op straffe van een dwangsom van ƒ 10.000,- voor iedere dag dat gedaagde(n) niet aan deze veroordeling voldoet c.q. voldoen;
    
    
    2. De Belangenvereniging c.s. zal verbieden om zich, na betekening van het in deze te wijzen vonnis, publiekelijk in welke vorm of hoedanigheid ook op beledigende of onnodig grievende zin uit te laten over eisers, hun bestuurders, aandeelhouders en werknemers, zulks op straffe van verbeurte van een dwangsom van 5.000,- euro voor iedere overtreding van dit verbod;
    
    3. De Belangenvereniging c.s. zal gebieden om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis en op straffe van verbeurte van een dwangsom van ƒ 10.000,- voor iedere dag dat niet aan dit gebod wordt voldaan, op de eerste c.q. homepagina van de site www.campingmaffia.nl de volgende, althans een door de Rechtbank in goede justitie te bepalen, goed leesbare tekst te plaatsen en geplaatst te houden:
    
    
      "RECTIFICATIE
      Bij vonnis van de Rechtbank Alkmaar zijn de Belangenvereniging voor Gedupeerde Recreanten, en haar bestuurders [gedaagde 2] en [bestuurder 2] veroordeeld tot het plaatsen van deze rectificatie. Ten onrechte hebben wij de ondernemingen [volgt de naam en vestigingsplaats van alle eisers, Rb]in diskrediet gebracht door strafbare en onrechtmatige uitlatingen onzerzijds. Wij bieden u hiervoor onze excuses aan.
    
    
    
      De Belangenvereniging voor Gedupeerde Recreanten
      [gedaagde 2]
      [bestuurder 2]"
    
    
    4. De Belangenvereniging c.s. hoofdelijk, des dat de één betalende de ander zal zijn bevrijd, zal veroordelen tot het betalen aan Verscholen Dorp c.s. van een schadevergoeding van fl 319.813,41 (145.125,- euro), althans de Belangenvereniging c.s. hoofdelijk, des dat de één betalende de ander zal zijn bevrijd, zal veroordelen tot het betalen aan Verscholen Dorp c.s. van een vergoeding gelijk aan de door de rechtbank op de voet van artikel 6:97 BW te schatten hoogte van de (volledige) schade;
    
    5. De Belangenvereniging c.s. hoofdelijk, des dat de één betalende de ander zal zijn bevrijd, zal veroordelen in de kosten van deze procedure.
    
    
      2.2 Verscholen Dorp c.s. stellen hiertoe dat de Belangenvereniging met haar internetsite en de daarop geplaatste inhoud op onrechtmatige wijze de eer en goede naam van Verscholen Dorp c.s. aantasten. De Belangenvereniging verwijt de op de site genoemde ondernemingen dat zij behoren tot de campingmaffia. Verder worden Verscholen Dorp c.s. ervan beschuldigd dat zij op zeer misleidende, verhullende en leugenachtige wijze een machtspositie ten opzichte van de recreanten opbouwen en dat zij zich schuldig maken aan oplichting en bedreiging. De Belangenvereniging noemt daarbij de naam van Verscholen Dorp c.s., hun bestuurders alsmede zakelijke en privé-adressen. 
      De Belangenvereniging presenteert daarbij haar beledigende verwijten als feiten, alhoewel deze nimmer als zodanig door een onafhankelijk instituut of rechterlijk college zijn beoordeeld. Volgens Verscholen Dorp c.s. maakt de Belangenvereniging zich aldus schuldig aan de misdrijven smaad(schrift) en laster.
    
    
    Naar de mening van Verscholen Dorp c.s. is het handelen van de Belangenvereniging jegens hen onrechtmatig, want in strijd met de wet en met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer als betamelijk wordt aangemerkt. Verscholen Dorp c.s. betogen dat het doen van onjuiste mededelingen met een onnodig grievend karakter niet met een beroep op de vrijheid van meningsuiting kan worden gerechtvaardigd. Bovendien staat volgens Verscholen Dorp c.s. het feit dat beschuldigingen al zijn of worden onderzocht door de bevoegde instanties in de weg aan een beroep op handelen in het algemeen belang. Verscholen Dorp c.s. trekken daarbij nog in twijfel of de Belangenvereniging werkelijk de belangen van gedupeerde recreanten beoogt te behartigen. Behalve dat de Belangenvereniging met haar handelen de belangen schaadt van vele eigenaren van bungalows en mobiele chalets op de parken die op de site zijn genoemd en van de ondernemers die op bedoelde parken hun bedrijf exploiteren, houden Verscholen Dorp c.s. het ervoor dat de Belangenvereniging zich in werkelijkheid ten doel heeft gesteld Verscholen Dorp c.s. ten val te brengen. 
    
    2.3 Met name haar bestuurder [gedaagde 2] voert al jaren een ware kruistocht tegen Verscholen Dorp c.s.. Hij schuwt het in de openbaarheid en landelijke pers brengen van onrechtmatige uitlatingen niet. Om die reden stellen Verscholen Dorp c.s. zich op het standpunt dat de gedragingen van de Belangenvereniging [gedaagde 2] ook persoonlijk kunnen worden aangerekend. Daarom richten de gevraagde voorzieningen zich ook tegen hem in privé.
    
    2.4 Verscholen Dorp c.s. stellen bij de gevraagde voorzieningen recht en belang te hebben. De site en de daarop vermelde onrechtmatige uitlatingen hebben een golf van negatieve publiciteit veroorzaakt, als gevolg waarvan Verscholen Dorp c.s. schade stellen te hebben geleden. Zij vrezen voor het voortbestaan indien de Belangenvereniging c.s. geen halt worden toegeroepen. 
    
    
      2.5 Met betrekking tot de schade voeren Verscholen Dorp c.s. aan dat zij hun vordering tot vergoeding daarvan - na wijziging en vermindering van eis - wensen te beperken tot de door eiseres sub 2, Continental Rekreatie, in de periode van 1 januari 2001 tot 1 oktober 2001 gederfde winst, waarbij zij ervan uitgaan dat de verminderde verkoop van caravans en chalets door Continental Rekreatie in genoemde periode te wijten is aan het onrechtmatig handelen van de Belangenvereniging c.s.. Door de accountant van Continental Rekreatie is vastgesteld dan in genoemde periode 129 caravans en chalets minder zijn verkocht dat in dezelfde periode van het daaraan voorafgaande jaar. 
      Bij een nettowinst per verkochte caravan c.q. chalet van 1.125,- euro bedraagt de schade waarvan thans vergoeding wordt gevorderd 145.125,- euro.
    
    
    3.1  De Belangenvereniging c.s. voeren ter afwering van de vorderingen van Verscholen Dorp c.s. allereerst aan dat laatstgenoemden bij de gevorderde rectificatie geen belang hebben omdat vanaf oktober 2001 op de site een rectificatie heeft gestaan.
    
    
      3.2 De Belangenvereniging c.s. betwisten verder dat zij jegens Verscholen Dorp c.s. onrechtmatig hebben gehandeld. Zij beroepen zich op de vrijheid van meningsuiting die is neergelegd in artikel 7 van de Grondwet en in artikel 10 EVRM. De Belangenvereniging c.s. stellen zich op het standpunt dat de afweging van de in deze zaak tegenover elkaar staande beginselen van enerzijds het recht van de Belangenvereniging c.s. misstanden aan de kaak te stellen en anderzijds het gestelde recht van Verscholen Dorp c.s. om met rust te worden gelaten, moet leiden tot de conclusie dat een inbreuk op het recht van een vrije meningsuiting niet wordt gedekt door het bepaalde in artikel 10 lid 2 EVRM. 
      De Belangenvereniging wijzen er in dit verband op dat zij op hun site een standpunt hebben ingenomen - onder meer tegen Verscholen Dorp c.s. - in het kader van een algemene publieke discussie over de juridisch zeer slechte positie van langkampeerders en de wijze waarop onder meer Verscholen Dorp c.s. op de markt opereren en waarbij zij zich niets gelegen laten liggen aan de belangen van langkampeerders. De Belangenvereniging c.s. vinden dat Verscholen Dorp c.s. opereren als een maffia en daarbij praktijken hanteren die ruimschoots over de grens van het betamelijke gaan. In hun ogen confronteren Verscholen Dorp c.s. als nieuwe eigenaren van de recreatieparken de langkampeerders onder meer met buitensporige prijsverhogingen, verplichten zij koppelverkoop, regelen dubieuze leningen, brengen mensen aan de bedelstaf en dwingen mensen met verlies van caravan of chalet van campings te vertrekken terwijl ze daar vaak al dertig jaar staan. 
      De Belangenvereniging c.s. benadrukken dat het hen op grond van de vrijheid van meningsuiting toegestaan is de vooromschreven werkwijze van Verscholen Dorp c.s. in kritische bewoordingen aan de orde te stellen. Via het publieke debat trachten de Belangenvereniging c.s. op deze wijze de misstanden met betrekking tot de werkwijze in de campingbranche aan de kaak te stellen en het publiek te waarschuwen tegen onderneming zoals Verscholen Dorp c.s., die bij geen enkel keurmerk (als ANWB, RECRON of BOVAG) zijn aangesloten. 
      Zij betwisten dat daarbij beschrijvingen worden gebruikt die de fatsoensnormen overschrijden. De beschuldiging dat oneigenlijke motieven aan hun handelwijze ten grondslag liggen, leggen zij naast zich neer.
      De Belangenvereniging c.s. wijzen er nog op dat de op de site gebezigde terminologie in niets afwijkt van de kwalificaties die al jarenlang in de regionale en landelijke pers worden gebezigd en waartegen door Verscholen Dorp c.s. nimmer is opgetreden.
    
    
    De Belangenvereniging c.s. houden het ervoor dat zij - mede in verband met de schat aan informatie waarover zij beschikken - monddood moeten worden gemaakt en dat Verscholen Dorp c.s. daarvoor allerhande, ook ongeoorloofde, middelen inzet.
    
    3.3 Verder stellen de Belangenvereniging c.s. zich op het standpunt dat een in algemene termen geformuleerd verbod vooraf (inhoudende dat het hen verboden zou worden zich op welke wijze dan ook uit te laten over Verscholen Dorp c.s., hun aandeelhouder en werknemers) zich niet verdraagt met de vrijheid van meningsuiting en niet te brengen valt onder artikel 10 lid 2 EVRM.
    
    3.4 Ten slotte betwisten de Belangenvereniging c.s. de door Verscholen Dorp c.s. gestelde materiële schade en het causaal verband met de aan hen, de Belangenvereniging c.s., verweten gedragingen.
    
    
    de beoordeling van het geschil :
    
    4.1 In de onderhavige zaak ligt aan de vorderingen van Verscholen Dorp c.s. (uitsluitend) ten grondslag de stelling dat de inhoud van de website onder de domeinnaam www.campingmaffia.nl jegens hen onrechtmatig is. Bij de beoordeling over de (on)rechtmatigheid van publicaties in de media, waarbij misstanden aan de kaak worden gesteld en in verband daarmede jegens bepaalde personen beschuldigingen worden geuit, gaat het om een afweging van twee fundamentele rechten die tegenover elkaar staan: aan de ene kant het recht van Verscholen Dorp c.s. op de eerbiediging van hun persoonlijke levenssfeer en aan de andere kant het recht van de Belangenvereniging c.s. op vrije meningsuiting. Het antwoord op de vraag welke van die belangen de doorslag behoort te geven, hangt af van alle in onderling verband te beschouwen bijzonderheden van het geval.
    
    4.2 In het onderhavige geval heeft de president van de rechtbank alhier bij vonnis van 25 oktober 2001 de gewraakte publicaties op internet voorshands onrechtmatig jegens de eisers in die procedures geoordeeld en de Belangenvereniging c.s. onder andere veroordeeld om gedurende een periode van ten minste drie maanden een rectificatie te plaatsen. De rechtbank onderschrijft de overwegingen van de president en maakt die tot de hare. 
    
    4.3 Onvoldoende weersproken hebben de Belangenvereniging c.s. aangevoerd dat de internetsite met de gewraakte vorm en inhoud is gepubliceerd op of omstreeks 20 september 2001 en dat de site vanaf 6 of 7 oktober 2001 voor het publiek niet meer toegankelijk was. Evenmin is weersproken dat de site niet is teruggekeerd met het oog op het kort geding dat tot bovengenoemd vonnis heeft geleid. 
    
    
      Sinds de uitspraak in kort geding heeft alleen nog de bevolen rectificatie op de website gestaan, terwijl die site thans in het geheel niet meer toegankelijk is. 
      Naar het oordeel van de rechtbank hebben Verscholen dorp c.s. bij hun vordering onder sub 1 derhalve geen belang meer.
      Vanwege de betrekkelijk korte duur van de publicatie op het internet, het feit dat de inhoud daarvan op de door de president bevolen wijze reeds is gerectificeerd en gezien de relatief lange periode die sindsdien verstreken is, komt de rechtbank tot de slotsom dat met een hernieuwde rectificatie - als gevorderd onder sub 3 - evenmin een rechtens te respecteren belang is gediend.
    
    
    4.4 Op de gronden als voormeld acht de rechtbank althans in dit stadium evenmin grond voor een verbod voor de toekomst zoals - na wijziging van eis - gevorderd onder sub 2. Daarbij verdient opmerking dat een dergelijk verbod in het licht van de artikel 10 EVRM-jurisprudentie met terughoudendheid dient te worden toegepast.
    
    4.5 De stelling van Verscholen Dorp c.s. dat de Belangenvereniging c.s. in de openbaarheid hebben aangekondigd spoedig terug te komen in vernieuwde vorm, maakt dit niet anders, mede gelet op het tijdsverloop sinds de publicatie van die mededeling (t.w. op 27 november 2001, zie hiervoor onder 1.h). Bovendien bestaat thans onvoldoende grond te veronderstellen dat die aankondiging alsnog zal worden waargemaakt, terwijl voorts onzeker is dat een vernieuwde inhoud en vorm jegens Verscholen Dorp c.s. (wederom) onrechtmatig zal zijn.
    
    4.6 Ter gelegenheid van het in deze zaak gehouden pleidooi heeft [naam 1] nog verklaard dat hij en zijn familieleden regelmatig, zo niet stelselmatig, worden lastiggevallen door (nachtelijke) telefonades en hij houdt [gedaagde 2] daarvoor verantwoordelijk. Daargelaten dat [gedaagde 2] deze beschuldigingen van de hand heeft gewezen en [naam 1] heeft nagelaten een en ander te concretiseren, geldt dat [naam 1] geen partij is in de onderhavige procedure en op basis van genoemde verwijten bovendien geen vordering is ingericht. Ook overigens dient de discussie op dit punt in het midden te blijven, nu de terzake geformuleerde verwijten niet als grondslag kunnen dienen voor de thans (wel) ingestelde vorderingen.
    
    4.7 Verscholen Dorp c.s. baseren de gevorderde schadevergoeding op de winstderving door eiseres sub 2, Continental Rekreatie, over de periode van 1 januari 2001 tot 1 oktober 2001, terwijl de gewraakte website vanaf op of omstreeks 20 september 2001 gedurende een betrekkelijk korte periode van ongeveer vijftien dagen voor het publiek toegankelijk is geweest. Op basis hiervan is de rechtbank van oordeel dat de website nimmer de schadeveroorzakende gebeurtenis kan zijn geweest. 
    
    4.8 Voorzover Verscholen Dorp c.s. bij hun stellingen nog betrekken dat zij grote schade hebben ondervonden van de golf van negatieve publiciteit die er sinds het einde van 2000 is geweest over het zichtbaar worden van de gevolgen van het afschaffen van de Kampeerwet, overweegt de rechtbank dat noch de Belangenvereniging (die toen immers nog niet bestond) noch [gedaagde 2] (die in de onder 1.c aangehaalde artikelen in de Telegraaf van 28 oktober en 4 november 2000 slechts als geïnterviewde verslag van zijn ervaringen heeft gedaan) terzake een initiërende of sturende rol heeft gespeeld. De bedoelde artikelen in de Telegraaf zijn naar het oordeel van de rechtbank gepubliceerd onder de journalistieke verantwoordelijkheid van de krant, waar de Belangenvereniging c.s. buiten staan.
    
    4.9 De overige verweren die zich met name richten tegen het beweerdelijk onrechtmatig handelen van de Belangenvereniging c.s. en het causaal verband tussen dit handelen en de gestelde schade, behoeven - wat daar verder ook van zij - geen nadere bespreking meer.
    
    4.10 Dit alles brengt mee dat de vorderingen van Verscholen Dorp c.s. moeten worden afgewezen. Verscholen Dorp c.s. dienen als de in het ongelijk gestelde partij met de proceskosten te worden belast.
    
    
    BESLISSING
    
    - wijst het gevorderde af;
    
    - verwijst Verscholen Dorp c.s. in de kosten van dit geding, tot op deze uitspraak aan de zijde van de Belangenvereniging c.s. begroot op 3.448,73 euro aan vastrecht en op 3.675,- euro aan salaris procureur;
    
    Dit vonnis is gewezen door de rechter mr. J. Blokland en uitgesproken ter openbare terechtzitting van woensdag 13 augustus 2003 in tegenwoordigheid van de griffier.