ECLI:NL:RBAMS:2002:AE4719, Rechtbank Amsterdam, 26-06-2002, 00.3074  E3.0284 (rhcj)
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2002-06-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: -

00.3074
      E3.0284 (rhcj)
      26 juni 2002
    
    
    
      RECHTBANK IN HET ARRONDISSEMENT AMSTERDAM
      DERDE MEERVOUDIGE KAMER
      VONNIS
    
    
    i n   d e   z a a k   v a n:
    
    
      1. de vennootschap naar het recht van de plaats van vestiging
      CINCOM SYSTEMS. INC.,
      gevestigd te Cincinnatti (Ohio), Verenigde Staten van Amerika,
      2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 
      CINCOM NETHERLANDS B.V., 
      gevestigd te Nieuwegein, 
      eiseressen,
      procureurs: mrs. S.J.H. Gijrath en B.J.E. Gorissen
    
    
    t e g e n:
    
    
      1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 
      PINKROCCADE RELATIONSHIPS MANAGEMENT B.V. 
      gevestigd te 's Gravenhage 
      2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 
      PINKROCCADE MEGAPLEX B.V.,
      gevestigd te Apeldoorn,
      gedaagden,
      procureur mr. H.C. Hoogeveen
    
    
    
      Eiseressen  worden gezamenlijk Cincom c.s. genoemd en afzonderlijk Cincom Inc. en Cincom Nederland. 
      Gedaagde onder 1 was voorheen genaamd ACD Information Services (Acdis) B.V., en zal worden aangeduid als PRM; gedaagde onder 2 was voorheen genaamd Pink Elephant Megaplex B.V. en zal worden aangeduid als Megaplex. De gedaagden gezamenlijk zullen worden aangeduid als PRM c.s.
    
    
    VERLOOP VAN DE PROCEDURE
    
    
      De rechtbank is uitgegaan van de volgende processtukken en/of proceshandelingen:
      - dagvaar-ding van 13 november 2000,
      - conclusie van eis,
      - akte houdende producties,
      - conclusie van antwoord, met bewijsstukken,
      - conclusie van repliek, met bewijsstukken,
      - conclusie van dupliek, 
      - pleidooi dat gehouden is op 3 december 2001, het daarvan opgemaakte proces-verbaal, pleitnotities van de raadslieden van Cincom c.s. en PRM c.s. en een bij pleidooi door beide partijen genomen aktes met bewijsstukken.
    
    
    
    
      GRONDEN VAN DE BESLISSING
      Vaststaande feiten
    
     
    1. Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet (voldoende) betwist, als-mede op grond van de in zoverre niet bestreden in-houd van overgelegde bewijs-stuk-ken staat het volgende vast.
    
    a. Cincom c.s. zijn actief op het gebied van het ontwikkelen van, het inkopen van en het in licentie geven van computer software en aanverwante producten. Cincom c.s. ontwikkelen, onder meer, de zogenaamde AD / ADVANTAGE software, welke uit, onder meer, de componenten MANTIS en CEF bestaat (hierna: de software). 
    
    b. PRM houdt zich bezig met het beheren, onderhouden en exploiteren van IT-systemen voor ledenadministraties van verenigingen en stichtingen. Haar grootste klant is de ANWB, waarvoor zij het ledenadministratiesysteem beheert, onderhoudt en exploiteert met behulp van het CARO-systeem. Dit is gebouwd met behulp van de software. 
    
    c. Megaplex is, onder meer, actief op het gebied van het in brede zin ondersteunen van informatie-intensieve organisaties.
    
    
      d. Cincom Nederland en PRM hebben omstreeks 21 december 1995 een "Proprietaiy Computer Systems Usage and Services Agreement" gesloten (hierna: de licentieovereenkomst) ten behoeve van het gebruik door PRM van de Software van Cincom. De licentievergoedingen voor de Software (zowel de eenmalige licentie vergoeding als de jaarlijkse licentie vergoedingen) zijn neergelegd in de "Quotation of Current Systems Availability Long Term Agreement" (Q-NL-385) (hierna: Q-NL) van omstreeks 21 december 1995, welke een integraal onderdeel van de Overeenkomst is.
      Met de licentieovereenkomst nam PRM de rechten en verplichtingen over van de Koninklijke Nederlandse Toeristenbond ANWB, welke op 3 maart 1993 een dergelijke overeenkomst met Cincom had gesloten. 
    
    
    
      e. In de onder 1.c. bedoelde licentieovereenkomst is onder andere het volgende bepaald:
      "ARTICLE 1 - OBJECT OF THIS AGREEMENT
      1.1 Cincom grants the USER a NON-EXCLUSIVE and NON-TRANSFERABLE licence to use the computer software, hereinafter referred to as the SYSTEM, more fully described in the QUOTATIONS OF CURRENT SYSTEMS AVAILABILITY forming an integral part of this Agreement.
      (...)
      2.1 The USER shall be entitled to use the SYSTEM for the duration of this Agreement in accordance with the conditions outlined in article 1 of the QUOTATION OF CURRENT SYSTEMS AVAILABILITY, on the computer or computers specified therein..
      (…)
      ARTICLE 9 - CONFIDENTIALITY
      9.1 Because of the confidential nature of the SYSTEM, it is agreed that the USER shall not sell, lease, make the SYSTEM available or "disclose" any of the confidential information or capabilities of the SYSTEM to any other firm, person or group without the express written approval of CINCOM. The USER shall further use his best efforts to maintain the security thereof. Upon termination of usage or failure to pay the charges due hereunder, the USER agrees to acknowledge destruction of, or to return the SYSTEM. The USER agrees that the SYSTEM furnished by CINCOM and all copies and versions thereof made by the USER are and shall remain the sole property of CINCOM.
      (...)
      9.3 The SYSTEM and or any associated programs derived or developed from the SYSTEM,  cannot be sold, leased nor made available to any firm, person or group without the express written approval of CINCOM."
    
    
    
      f. In de Q-NL is ten aanzien van de te gebruiken CPU ('Central Processing Unit') bepaald: 'IBM 9672 R12'. 
      In februari 1998 is de software geïnstalleerd op een upgrade van de hardware op de huidige CPU met nummer IBM 9672-RA4. Deze CPU is een IBM-mainframe (hierna: het mainframe) dat eerst bij PRM in Den Haag stond en in april 1998 is overgebracht naar Megaplex in Apeldoorn. Op het mainframe wordt Operating System 390 (hierna: OS/390) als besturings-software gebruikt.
    
    
    
      g. Megaplex heeft ten aanzien van het mainframe de volgende verantwoordelijkheden: 
      -	leveren van de overeengekomen netwerkcapaciteit;
      -	operationeel houden van hardware en systeemsoftware (waaronder systeem- 
      	programmering);
      -	online beschikbaar stellen van de te beheren capaciteit (inhoudende het 
      	beschikbaar stellen van voldoende computercapaciteit ten behoeve van de 
      	ANWB-applicaties, waaronder CARO (incusief Mantis));
      -	het beschikbaar stellen van opslagcapaciteit;
      -	het uitvoeren van de batchverwerking volgens de vastgestelde planning;
      -	het uitvoeren van de printverwerking volgens de vastgestelde planning;
      -	het beheren van de voorraad klant specifiek papier.
    
    
    
      h. PRM heeft bij brief van 14 september 1999 aan Cincom Nederland onder andere het volgende geschreven:
      "…zoals ook u bekend laat ACDIS de werkzaamheden betreffende de exploitatie van het ACDIS mainframe uitvoeren door Raccode Megaplex. Dit betekent dat zij ook alle systeemprogrammeringswerkzaamheden voor hun rekening nemen, edoch geen gebruiker zijn van Mantis. Voor de goede orde en duidelijkheid delen wij u mee dat alle Mantis-applicaties door Acdis zelf zijn ontwikkeld en worden onderhouden."
    
    
    
      i. PRM heeft bij brief van 25 oktober 1999 aan Cincom Nederland onder andere het volgende geschreven:
      "Het gebruik van de Cincom Software Licenties vindt plaats door de gebruikers van de applicatie waarvoor deze licenties zijn aangeschaft en door de ontwikkelaars welke onderhoud en beheer activiteiten verrichten. Deze ontwikkelaars zijn medewerkers van Acdis en van subcontractors die Acdis daarvoor inschakelt. Daarnaast wordt het mainframe van Acdis waarop de applicatie draait bediend door medewerkers van een subcontractor van Acdis, zijnde Roccade Megaplex. De Koninklijke Nederlandse Toeristenbond ANWB is eigenaar van deze applicatie."
    
    
    
      j. PRM heeft bij brief van 18 februari 2000 aan CINCOM B.V. onder andere het volgende geschreven:
      "1. Het betreffende Systeem wordt door Acdis uitsluitend gebruikt op de CPU met het nummer IBM 9672 R 24.
      2. Acdis heeft de licentie niet overgedragen aan de andere partij en is zelf de enige gebruiker van betreffende licentie.
      3. Acdis heeft het systeem niet verkocht, verhuurd of op enige andere wijze beschikbaar gesteld of de confidentiële informatie of mogelijkheden van het Systeem beschikbaar gesteld aan enige andere rechtspersoon. 
      wel heeft Acdis de bediening van de CPU waarop het Systeem draait uitbesteed aan haar zusterbedrijf Pink Elephant Megaplex B.V. 
      Pink Elephant Megaplex B.V. maakt echter op geen enkele wijze gebruik van de mogelijkheden van het Systeem. Alle gebruik van alle systemen op betreffende CPU geschiedt uitsluitend door Acdis en niet door enige derde partij. Uitsluitend de bediening van de CPU gebeurt door medewerkers van Pink Elephant Megaplex."
    
    
    k. In 1999 heeft Cincom c.s. een afzonderlijke licentie aan PRM verstrekt teneinde PRM inde gelegenheid te stellen Mantis op het millenniumprobleem te testen, hetgeen plaatsvond op een ander mainframe dan het onder f bedoelde.
    
    
      l. In de periode van 22 april 1999 tot 30 september  1999 heeft G. van der Maten, medewerker van Megaplex, contact gehad met de helpdesk van Cincom c.s. De gestelde vraag luidde volgens het door medewerkers van Cincom opgemaakte rapport van de contacten als volgt: 
      "NO. IO'S INCREASED SINCE 54 OF MANTIS?"
    
    
    
      m. Op 13 maart 2001 heeft W. Pilon, medewerker van Megaplex, contact gehad met de helpdesk van Cincom c.s. De gestelde vraag luidde volgens het door een medewerker van Cincom opgemaakte rapport als volgt:
      "Question for Pilon, from the service provider for AcDis: Any problems te be expected with OS390 2.10?"
    
    
    Standpunten van partijen
    
    
      2.1 Cincom c.s vorderen dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
      1. gedaagden zal bevelen, ieder afzonderlijk, met onmiddellijke ingang na de betekening van het vonnis iedere inbreuk op het in de dagvaarding genoemde rechten van Cincom c.s.  te staken en gestaakt te houden;
      2. gedaagden hoofdelijk, dus dat de één betalende, de ander zal zijn bevrijd, zal veroordelen de door Cincom c.s. gemaakte buitengerechtelijke kosten, voorlopig begroot op NLG 12.000,00 (twaalf duizend gulden) plus BTW te vergoeden;
      3. PRM zal veroordelen tot betaling van de in de dagvaarding genoemde door PRM gemaakte winst c.q. het behaalde economisch voordeel (gestaafd door een schriftelijke, door een registeraccountant gecontroleerde en gecertificeerde opgave) vermeerderd met de wettelijke rente daarover vanaf 1 oktober 1997 tot de dag van algehele voldoening;
      4. Megaplex zal veroordelen tot betaling van een eenmalige licentievergoedingen van ¦ 499.086,-- plus BTW, vermeerderd met de wettelijke rente daarover vanaf 1 oktober 1997 tot de dag van algehele voldoening;
      5. zal bepalen dat gedaagden, ieder afzonderlijk, een onmiddellijk opvorderbare dwangsom verbeuren van ¦  25.000,-- per overtreding, dan wel per dag dat de overtreding voortduurt, zulks naar keuze van Cincom c.s., bij niet of niet volledige nakoming van het in sub 1 gegeven bevel;
      6. gedaagden zal veroordelen in de kosten van dit geding.
    
    
    2.2 Cincom c.s. leggen aan hun eis jegens PRM ten grondslag dat PRM zonder hun toestemming aan derden te weten Megaplex het gebruik van de software heeft toegestaan. PRM is namelijk in strijd met de licentieovereenkomst overgegaan tot outsourcing van de software bij Megaplex wat inhoudt dat zij in strijd met de Q-NL de software ter beschikking heeft gesteld aan Megaplex, welke voor haar de software exploiteert, alle systeemprogrammering en onderhoud- en beheer werkzaamheden voor haar rekening neemt alsmede haar werknemers deze werkzaamheden laat verrichten. Dit ongeoorloofde gebruik van de software is volgens Cincom c.s. door PRM toegegeven in de onder 1.h, i en j aangehaalde brieven.
    
    
      2.3 Dat PRM de software aan Megaplex ter beschikking heeft gesteld baseren Cincom c.s. voorts op het volgende:
      -	nu Megaplex het technisch beheer verrichte, kan het volgens Cincom c.s. niet anders zijn dan dat zij ook toegang had tot de software;
      -	één of meer medewerkers van Megaplex waren betrokken bij de installatie van de software op het mainframe;
      -	één of meer medewerkers van Megaplex hebben een beroep gedaan op de door Cincom c.s. geboden ondersteuning.
      -	PRM heeft aan Megaplex documentatie over de software verstrekt. 
    
    
    2.4 Cincom c.s. leggen aan hun eis jegens Megaplex ten grondslag dat Megaplex willens en wetens heeft geprofiteerd van de toerekenbare tekortkoming in de nakoming van de licentie-overeen-komst en de Q-NL door PRM jegens Cincom c.s., in ieder geval vanaf het moment dat zij hiervan in kennis is gesteld door Cincom c.s.. Megaplex heeft van PRM een financiële vergoeding voor haar diensten ontvangen. Er kan daarom niet anders geconcludeerd worden dan dat Megaplex welbewust financieel heeft geprofiteerd van het toerekenbaar tekortkomen van PRM jegens Cincom c.s.. Daarmee heeft Megaplex ook onrechtmatig gehandeld jegens Cincom c.s..
    
    2.5 Cincom c.s. beroepen zich er jegens beide gedaagden voorts op dat Cincom Inc. auteursrechthebbende is op de software in de zin van de artikelen 45h tot en met 45n Auteurswet (hierna: Aw). PRM heeft inbreuk gemaakt op dit auteursrecht doordat zij zonder toestemming van Cincom c.s. de software (en/of de vertrouwelijke passwords en de bijgeleverde documentatie) aan Megaplex ter beschikking heeft gesteld. Megaplex heeft inbreuk gemaakt op dit auteursrecht doordat zij zonder toestemming van Cincom c.s. de software heeft gebruikt, aldus nog steeds Cincom c.s.
    
    2.6 Volgens Cincom c.s. is het ter beschikking stellen van het mainframe met de software aan Megaplex al aan te merken als een openbaarmakingshandeling en dus een schending van het auteursrecht. Ook het louter opstarten van het mainframe waarop de software draait bij Megaplex is volgens haar een auteursrechtelijk relevante verveelvoudigingshandeling. 
    
    
      2.7 Volgens Cincom c.s. maken PRM en/of Megaplex voorts een inbreuk op het auteursrecht van Cincom Inc. op de software door de volgende in artikel 45i Aw bedoelde handelingen.
      -	Megaplex faciliteert de transmissie van de software naar PRM.
      -	Megaplex laadt/installeert de software, althans haar medewerkers zijn daarbij nauw betrokken geweest.
      -	Megaplex slaat Mantis op op het mainframe.
      -	Megaplex maakt back-up kopieën van de software.
      -	Megaplex brengt Mantis tijdens de installatie in beeld.
      -	Megaplex verricht onderhoud en beheer aan Mantis.
      -	PRM verveelvoudigt Mantis door het aan Megaplex ter beschikking te stellen.
    
    	
    2.8 Cincom c.s. hebben naar zij stellen schade geleden en lijden nog steeds schade, bestaande uit de derving van licentievergoedingen en het behalen van economisch voordeel door PRM en Megaplex, alsmede buitengerechtelijke kosten en winstverlies.
    
    3.1 PRM c.s. bestrijden de vordering. Hun verweer komt in essentie neer op de stelling dat Megaplex Mantis niet gebruikt en ook niet kan gebruiken. Megaplex verricht voor PRM slechts het technisch beheer van het mainframe. Dit standpunt is als volgt nader onderbouwd.
    
    3.2 Megaplex heeft vanaf 1995 het technisch beheer ten behoeve van PRM verricht. Bij aanvang stond het mainframe op de locatie van PRM te Den Haag. In april 1998 is niets meer gebeurd dan een verplaatsing van het mainframe. In het contract tussen PRM en Cincom c.s. is niets bepaald over de plaats waar het mainframe zich dient te bevinden. Van handelen in strijd met het contract met Cincom c.s. door PRM is dan ook geen sprake.
    
    3.3 De reden voor de verhuizing was efficiëntie en kostenbesparing. Bij Megaplex bestaat zeer specialistische kennis van het op het mainframe gebruikte besturingssysteem OS/390, welke kennis binnen PRM niet tot de kerngebieden behoort.
    
    
      3.4 De contacten van Megaplex met de helpdesk van Cincom c.s. hebben volgens PRM c.s. altijd betrekking gehad op de specifieke dienstverlening van Megaplex en hadden geen betrekking op onderhoud of beheer van Mantis. 
      Het onder 1.l bedoelde contact met de helpdesk had betrekking op de millenniumversie van Mantis, die geen onderwerp vormt van onderhavige procedure. Het contact had, de toename van het aantal I/O's als onderwerp. Het aantal Inputs/Outputs is het aantal verzoeken aan de besturingssoftware om data op te halen of weg te zetten en zegt iets over het gebruik van de capaciteit. Het monitoren van het gebruik van de capaciteit is nu typisch een taak van de technische beheerder. 
      Het onder 1.m bedoelde contact met de helpdesk betrof de vraag van Megaplex of Cincom c.s. enig probleem verwachtte met de upgrade van de besturingssoftware naar 0S/390 2.10. Ook hieruit blijkt duidelijk dat de vraag van Megaplex ziet op de besturing van het mainframe. De werking van Mantis vormt geen onderwerp van de vraag.
    
    
    3.5 Volgens PRM c.s. staan Cincom c.s. staat al ruim zes jaar medewerkers van Megaplex te woord voor wat betreft aan besturingssoftware gerelateerde vragen. Dit betekent echter niet dat Megaplex  Mantis gebruikte.
    
    3.6 In de periode 1995-1997, voordat de CPU naar Apeldoorn is verhuisd, heeft Megaplex wellicht een enkele keer een nieuwe release/update geïnstalleerd, maar  toen Cincom c.s. in 1997 hun bezwaar kenbaar had gemaakt tegen de werkzaamheden van Megaplex, is de installatie altijd uitgevoerd door PRM medewerkers die in de PRM-vestiging te Apeldoorn werkzaam zijn en niet door Megaplex. Wel was Megaplex uiteraard bij dergelijke installaties nauw betrokken, onder meer omdat toegang moest worden gegeven aan PRM-medewerkers om de installatie uit te voeren en omdat de installatie gevolgen kon hebben voor de prestaties van de CPU. 
    
    3.7 PRM c.s. betwisten dat Megaplex Cincom c.s. heeft verzocht om afgifte van passwords.
    
    
      3.8 Voorts voeren PRM c.s aan dat op het mainframe domeinen zijn aangemaakt met behulp van ACF2, een softwarematige beveiliging. Deze domeinen zijn op hun beurt weer afgesloten met autorisatiesleutels die worden uitgegeven door de beheerder van het betreffende domein. Door Megaplex is conform afspraak met PRM het betreffende mainframe in zijn geheel toegewezen aan één domein, dat onder beheer staat van PRM. Dit betekent dat alle applicaties die op het mainframe worden geplaatst in dat betreffende domein moeten worden geplaatst.
      De uitgifte van de autorisatiesleutels die toegang geven tot dit domein geschiedt door PRM door middel van de zogenaamde locale beveiliging ACF2, die wordt beheerd door PRM. Om bij de applicaties zoals CARO en Mantis te komen, moet men beschikken over de autorisatiesleutels die door PRM worden aangemaakt. Megaplex beschikt daar niet over.
    
    
    3.9 Omdat Megaplex ter verhoging van de efficiëntie mogelijkheden zag om CARO en dus Mantis over te zetten op een groter mainframe (derhalve een andere CPU) is in 1997 contact opgenomen met Cincom c.s. Toen bleek dat Cincom c.s. bij overzetting een zeer hoge additionele licentievergoeding vroeg, die maakte dat alle voorziene efficiencyvoordelen weer teniet-gedaan zouden worden, is besloten Mantis op de in het contract benoemde CPU te laten draaien en als afzonderlijke machine op de computerzaal bij Megaplex te laten staan.
    
    3.10 Volgens PRM c.s. gaat het in deze zaak niet om een complete "outsourcing" van het mainframe, waarbij Megaplex de volledige dienstverlening die PRM deed heeft overgenomen, maar slechts om een outsourcing van het technisch beheer. De software is niet aan Megaplex ter beschikking gesteld en van de onder 2.5-2.7 bedoelde inbreuken op het auteursrecht is dan ook geen sprake.
    
    Beoordeling
    
    4.1 Zowel voor het door Cincom c.s gestelde handelen in strijd met de licentie-overeenkomst als voor de door hen gestelde inbreuk op het auteursrecht van Cincom Inc. is bepalend of de software aan Megaplex ter beschikking is gesteld. Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan sprake als medewerkers van Megaplex de software hebben gebruikt of in staat zijn geweest de software te gebruiken, dat wil zeggen dat zij in staat waren het programma of één van de programma's die tot het softwarepakket behoren te starten.
    
    4.2 Cincom c.s. stellen zich op het standpunt dat de software aan Megaplex ter beschikking is gesteld; PRM c.s. ontkennen dat. De rechtbank zal thans bespreken wat Cincom c.s. ter onderbouwing van genoemd standpunt naar voren hebben gebracht.
    
    
      4.3 Ten aanzien van de onder 2.2 bedoelde brieven, waarin volgens Cincom c.s. door PRM het ongeoorloofde gebruik van de software is toegegeven, oordeelt de rechtbank als volgt. De strekking van de genoemde brieven is niet dat daarin een ongeoorloofd gebruik van de software wordt toegegeven, maar juist dat wordt uiteengezet waarom daarvan volgens PRM  geen sprake is.
      In deze brieven is te lezen dat Megaplex werkzaamheden verricht betreffende de exploitatie van het ACDIS mainframe, te weten systeemprogrammeringswerkzaamheden en dat het mainframe van Acdis waarop de applicatie draait wordt bediend door medewerkers van Megaplex. Daarmee staat naar het oordeel van de rechtbank echter niet vast dat de software aan Megaplex ter beschikking is gesteld; het is - mede gezien het onder 3.8 weergegeven verweer - niet uit te sluiten dat Megaplex de genoemde werkzaamheden verricht zonder toegang te hebben tot de software.
      Derhalve kan de juistheid van het standpunt van Cincom c.s. niet reeds uit de onder 2.2 bedoelde brieven blijken.
    
    
    
      4.4 Ten aanzien van de onder 2.5 aangevoerde stellingen oordeelt de rechtbank als volgt.
      De stelling van Cincom c.s. dat Megaplex het technisch beheer verrichte en dat het daarom niet anders kan zijn dan dat zij ook toegang had tot de software wordt door PRM c.s. gemotiveerd betwist zoals onder 3.8 weergegeven. Indien het door PRM c.s. met betrekking tot de onmogelijkheid voor Megaplex om in het domein van PRM te komen en dus de software te gebruiken juist is, is de rechtbank van oordeel dat PRM de software niet aan Megaplex ter beschikking heeft gesteld. 
      De rechtbank behoeft op dit punt deskundige voorlichting nodig. Daarbij zal in ieder geval als vraag gesteld worden:
      "1.	Is het voor medewerkers van Megaplex die het technisch beheer van het mainframe verrichten mogelijk de onder 1.a bedoelde software te gebruiken?"
    
    
    
      4.5 Het feit dat één of meer medewerkers van Megaplex betrokken waren bij de installatie van de software op het mainframe heeft naar het oordeel van de rechtbank alleen betekenis als dit er toe zou hebben geleid dat zij ook de software konden gebruiken zoals onder 4.1 bedoeld.
      Met het oog hierop zal aan de deskundige ook de volgende vraag worden gesteld:
      "2.	Is het voor medewerkers van Megaplex die betrokken zijn bij de installatie van de onder 1.a bedoelde software mogelijk deze software te gebruiken?"
    
    
    4.6 Ten aanzien van het beroep dat de medewerkers van Megaplex hebben gedaan op de helpdesk van Cicom c.s. hebben Cincom c.s. het onder 3.4 weergeven betoog van PRM c.s. betwist. Zij hebben daarbij echter niet meer gesteld dan dat de medewerkers van Megaplex de helpdesk van Cincom c.s. hebben benaderd met geen ander doel dan lacunes in de bij hen aanwezige kennis over de software te vullen. Cincom c.s. hebben derhalve niet betwist dat genoemde medewerkers slechts vragen hebben gesteld over hoe de software zich verhoudt tot het door hen beheerde besturingssysteem. Hieruit is naar het oordeel van de rechtbank in ieder geval niet af te leiden dat Megaplex toegang had tot de software.
    
    
      4.7 Ten aanzien van het door Cincom c.s. gemaakte verwijt dat PRM aan Megaplex documentatie over de software heeft verstrekt oordeelt de rechtbank als volgt. 
      Indien dit zou komen vast te staan zou daarmee naar Cincom c.s. terecht stellen zijn gehandeld in strijd met het bepaalde in artikel 9.1 van de licentieovereenkomst. Het gaat in die bepaling om het tegengaan van het openbaren van vertrouwelijke gegevens. Naar het oordeel van de rechtbank is het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid echter onaanvaardbaar zich op grond van deze bepaling te verzetten tegen het gebruik van de documentatie met het enkele doel Megaplex, als beheerder van het mainframe in staat te stellen haar taken te verrichten, indien Megaplex door het kennisnemen van die documentatie geen toegang kon krijgen tot de software. Derhalve zal ook de volgende vraag aan de deskundige worden voorgelegd:
      "3.	Indien PRM aan Megaplex de documentatie over de software ter beschikking heeft gesteld met het doel het aanbrengen van een koppeling tussen de software en de systeemsoftware die bij Megaplex in beheer is, leidt dit er dan toe dat Megaplex toegang krijgt tot de software?"
    
    
    
      4.8 Cincom c.s. hebben gesteld dat als door Megaplex een koppeling is aangebracht tussen de software en de systeemsoftware de beide te koppelen softwaremodules moeten zijn verveelvoudigd en dat PRM dus de software ter beschikking heeft gesteld aan Megaplex. Ook op dit punt behoeft de rechtbank deskundige voorlichting. De rechtbank zal de volgende vraag aan de deskundige stellen.
      "4.	Is het juist dat Megaplex een koppeling heeft aangebracht tussen de software en de systeemsoftware en zo ja, is de software daarbij verveelvoudigd? Indien de software is verveelvoudigd, heeft dit dan tot gevolg gehad dat Megaplex toegang had tot de software?"
    
    
    4.9 De rechtbank zal thans niet ingaan op het onder 2.4 weergegeven verweer, aangezien dit slechts bespreking behoeft indien komt vast te staan dat PRM jegens Cincom c.s. toerekenbaar is tekort gekomen in de nakoming van de licentie-overeen-komst en de Q-NL. Zulks kan evenwel niet eerder worden beoordeeld dan na het uitbrengen van een deskundigenbericht. 
    
    
      4.10 Ten aanzien van het onder 2.6 weergegeven verweer overweegt de rechtbank als volgt. Dat PRM het mainframe met de software aan Megaplex ter beschikking heeft gesteld staat niet vast. PRM c.s. stellen in deze procedure juist het omgekeerde: het mainframe is volgens hen slechts verhuisd en Megaplex verricht voor PRM slechts de onder 1.g bedoelde diensten.
      Indien de deskundige tot het oordeel komt dat Megaplex toegang had tot de software, is niet van belang op welke wijze zij hiertoe toegang heeft gekregen. Indien dit niet het geval is, heeft het feit dat het mainframe naar haar gebouw is verhuisd geen betekenis. De stelling van Cincom c.s. dat het louter opstarten van het mainframe waarop de software draait bij Megaplex een auteursrechtelijk relevante verveelvoudigingshandeling is, gaat eveneens slechts op als Megaplex toegang zou hebben tot de software. Over de vraag of dit het geval is zal de rechtbank het oordeel van een deskundige inwinnen, zoals onder 4.4 overwogen. 
    
    
    
      4.11 Ten aanzien van de onder 2.7 gestelde door PRM en/of Megaplex gemaakte inbreuken op het auteursrecht van Cincom Inc. op de software door in artikel 45i Aw bedoelde handelingen overweegt de rechtbank het volgende. De gestelde inbreuken zijn slechts relevant voor zover voor deze handelingen het verveelvoudigen van dat werk noodzakelijk is. Bovendien is gezien de stellingen van PRM c.s. zoals weergegeven onder 3.8 denkbaar dat verveelvoudiging plaatsvindt in een vorm die niet tot gevolg heeft dat Megaplex toegang tot de software heeft. Indien dat geval zich voordoet is niet in te zien welke schade Cincom c.s. daardoor geleden zouden kunnen hebben.
      Dit leidt tot de volgende vraag voor de deskundigen:
      "5.	Verricht Megaplex ten aanzien van de software één van de volgende handelingen: het laden, in beeld brengen, de uitvoering, de transmissie of de opslag van de software. 
      Zo ja, leiden die handelingen tot een verveelvouding die Megaplex toegang tot de software verschaft? Wilt hierbij in het bijzonder ingaan op de gang van zaken bij de installatie van nieuwe versies van de software en het maken van back-up kopieën van de software?"
    
    
    
      4.12 Partijen verschillen van mening over de vraag of Megaplex onderhoud en beheer aan Mantis kan verrichten c.q. verricht. Dit geeft de rechtbank aanleiding hierover aan de deskundige(n) een afzonderlijke vraag voor te leggen.
      "6.	Is Megaplex in staat onderhoud aan Mantis te verrichten?"
    
    
    4.13 Partijen zullen zich bij akte kunnen uitlaten over de aan de deskundigen te stellen vragen; zij kunnen wijziging of aanvulling van de vragen die de rechtbank heeft geformuleerd voorstellen. Tevens zullen zij zich uit kunnen laten over de te benoemen deskundige(n). De rechtbank verzoekt partijen dienaangaande in overleg te treden teneinde zo veel mogelijk een gezamenlijk standpunt in te nemen inzake het te bevelen deskundigenonderzoek.
    
    4.14 Het door de deskundige vast te stellen voorschot zal moeten worden betaald door Cincom c.s.,  nu op hen de bewijslast rust ten aanzien van de gestelde toerekenbare tekortkoming in de nakoming van de op PRM rustende verbintenissen uit de licentieovereenkomst dan wel van de gestelde schending door PRM c.s. van het auteursrecht van Cincom Inc.
    
    4.15 De rechtbank gaat thans op een aantal stellingen van partijen niet in omdat zulks wellicht na ontvangst van het deskundigenbericht niet meer van belang is. 
    
    4.16 In afwachting van het deskundigenbericht zal iedere beslissing worden aangehouden.
    
    
     BESLISSING
    
    De rechtbank:
    
    - verwijst de zaak naar de rol van de tweede enkelvoudige kamer van 24 juli 2002 ambtshalve peremptoir, opdat beide partijen zich uit kunnen laten over de te benoemen deskundige(n) en de te stellen vragen zoals bedoeld in rechtsoverweging 4.13;
    
    - houdt iedere verdere beslissing aan.
     
    Gewezen door mrs. R.H.C. Jongeneel, C.J. Hofman-Bijl en C.C.W. Lange, leden van ge-noem-de kamer, en uitgesproken ter openbare te-recht-zitting van 26 juni 2002 in tegenwoordigheid van de griffier.