ECLI:NL:RBROT:2012:BX7293, Rechtbank Rotterdam, 22-08-2012, 381209 / HA ZA 11-1501
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2012-08-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Overeenkomst tot het verrichten van telecommunicatiediensten. Lijnen in weekend gehackt, veelvuldig gebeld met betaallijnen in buitenland. Wie is verantwoordelijk voor hack? Uitleg overeenkomst. Beveiliging gegarandeerd. Oorzaak hack.

vonnis
      RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 381209 / HA ZA 11-1501
    
    Vonnis van 22 augustus 2012
    
    in de zaak van
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      TELESPECTRUM MANAGED VOICE SERVICES B.V.,
      gevestigd te Capelle aan den IJssel,
      eiseres,
      advocaat mr. O.R. van Hardenbroek,
    
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      TRI-ENNIUM B.V.,
      gevestigd te Capelle aan den IJssel,
      gedaagde,
      advocaat mr. R.A.W.J. van Eijck.
    
    
    
    Partijen zullen hierna “Telespectrum” en “Tri-Ennium” genoemd worden.
     
    
    
      1.	De procedure
      1.1.	Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	het tussenvonnis van 21 december 2011 en de daaraan ten grondslag liggende processtukken;
      -	het proces-verbaal van comparitie van 13 april 2012;
      -	de ter comparitie overgelegde pleitnotities van mr. Van Hardenbroek.
    
    
    1.2.	Bij conclusie van antwoord heeft Tri-Ennium een vordering in reconventie ingesteld. Deze vordering is ter comparitie verminderd tot nihil, terwijl Telespectrum geen conclusie van antwoord in reconventie heeft ingediend en dus geen proceskosten heeft gemaakt. De vordering in reconventie zal daarom verder buiten beschouwing worden gelaten.
    
    1.3.	Ten slotte is vonnis bepaald, aanvankelijk op 30 mei 2012.
    
    
    
      2.	De feiten
      2.1.	Partijen hebben op 25 mei 2004 een overeenkomst gesloten voor de duur van drie jaar, op grond waarvan Telespectrum aan Tri-Ennium telecommunicatiediensten levert. Deze overeenkomst is nadien steeds verlengd en was ook in januari 2011 van kracht.
    
    
    2.2.	De overeenkomst bevat ? voor zover van belang ? de volgende passages:
    
    
      “Hoofdstuk 1. Omschrijving […]
      Alle noodzakelijke functionaliteit wordt geleverd door de “centrale” telefonieservers van TMVS (Telespectrum ? rechtbank) en getransporteerd over gegarandeerde “intelligente” telefoonlijnen. De telefonie-servers zijn ondergebracht in moderne goed beveiligde datacentra en worden samen met de “intelligente” telefoonlijnen 7 dagen per week, 24 uur per dag bewaakt door een team van ervaren technisch personeel.
      […]
      Daarboven op biedt TMVS uw organisatie:
      […]
      -	Beveiliging is gegarandeerd
      […]
      -	Gegarandeerd lagere totale tele- en datacommunicatiekosten (Total cost of owner ship) in vergelijking met uw huidige kosten zoals: telefoonkosten, afschrijvingen, beheerkosten, servicecontracten etc…..
      […]
      De aangeboden dienstverlening voorziet in door TMVS centraal gemanagede pakket telefoniefunctionaliteiten welke door middel van gegarandeerde en bewaakte intelligente “telefoon”lijnen aan Tri-ennium beschikbaar worden gesteld. Deze lijnen voorzien tevens in de centrale afhandeling van al het externe en interne (kosteloos) spraak- en dataverkeer.
      […]
      De telefonie-servers
      […] De telefonie-servers zijn ondergebracht in zowel fysiek als softwarematig zeer goed beveiligde datacenters. Een team van technisch specialisten is 24 uur per dag, 7 dagen per week aanwezig om de beschikbaarheid en kwaliteit te garanderen. […]
      Het beheer
      De aangeboden dienstverlening voorziet in een continue verbinding met het TMVS service en supportcentrum, door middel van 1 toets op het toestel staan u of uw medewerkers direct in verbinding met een technisch specialist […] Beheerstaken worden hierdoor geminimaliseerd. Voert u bepaalde taken toch liever zelf uit dan kunt u op diverse niveaus door middel van een webinterface beheerdertoegang verkrijgen.”
    
    
    2.3.	De maandelijkse kosten die Tri-Ennium aan Telespectrum verschuldigd was, bedroegen sinds 2004 gemiddeld € 1.000,- per maand.
    
    2.4.	In de periode van vrijdag 21 januari 2011 21:39 uur tot zondag 23 januari 2011 23:49 uur heeft er via de telefonieserver van Tri-Ennium afwijkend telefoonverkeer plaatsgevonden. Daarbij zijn via zestien lijnen 8.000 telefoontjes gepleegd, met name naar Estland, Letland en Litouwen.
    
    2.5.	Telespectrum heeft, nadat zij door een derde op de hoogte was gesteld van het afwijkende telefoonverkeer, in eerste instantie voor alle klanten de internationale en 0900-nummers geblokkeerd. Op 24 januari 2011 heeft Telespectrum contact over een en ander opgenomen met Tri-Ennium. 
    
    2.6.	Ter zake van de verbruikskosten van 21, 22 en 23 januari 2011 heeft Telespectrum op 1 maart 2011 een factuur ten bedrage van € 64.499,27 aan Tri-Ennium gezonden. Deze factuur, met een vervaltermijn van veertien dagen, is onbetaald gebleven.
    
    
    
      3.	Het geschil
      3.1.	De gewijzigde vordering van Telespectrum houdt in veroordeling van Tri-Ennium bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, tot betaling van € 64.499,27 en van de wettelijke handelsrente over dit bedrag vanaf de dag der verschuldigdheid van de factuur tot aan de dag der algehele voldoening en de proceskosten. 
    
    
    3.2.	Tri-Ennium concludeert tot afwijzing van de vordering, met veroordeling van Telespectrum in de proceskosten.
    
    
    
      4.	De beoordeling
      4.1.	Telespectrum vordert nakoming van de overeenkomst. Zij heeft daartoe gesteld de overeengekomen diensten te hebben geleverd, zodat de Tri-Ennium de overeengekomen tegenprestatie verschuldigd is. Nu Tri-Ennium de desbetreffende factuur niet heeft voldaan, is de vordering volgens Telespectrum toewijsbaar. 
    
    
    
      4.2.	Tri-Ennium voert verweer op twee gronden. In de eerste plaats heeft zij aangevoerd 
      dat de overeengekomen diensten niet geleverd zijn, omdat geen verbinding is gemaakt met de gebelde nummers. In de tweede plaats meent Tri-Ennium dat, voor zover de diensten wel zijn geleverd, de desbetreffende verbindingen tot stand zijn gekomen als gevolg van een lek in de beveiliging waarvoor Telespectrum verantwoordelijk is.
    
    
    4.3.	De rechtbank overweegt het volgende. 
    
    4.4.	Tussen partijen staat niet ter discussie dat, in het kader van de tussen hen gesloten overeenkomst, door Tri-Ennium betaald moet worden voor telefoonverkeer dat via de lijnen van Tri-Ennium wordt gegenereerd. Daarop is de vordering van Telespectrum gebaseerd, zoals gespecificeerd in productie 5 bij de dagvaarding. Weliswaar heeft Tri-Ennium aangevoerd dat Telespectrum geen diensten heeft geleverd omdat de gebelde nummers vrijwel steeds een ingesprektoon gaven, maar zij heeft niet betwist dat het telefoonverkeer genoemd in de specificatie vanaf de lijnen van Tri-Ennium is gegenereerd. Nu Tri-Ennium overigens de juistheid van de specificatie niet (gemotiveerd) heeft weersproken, is de rechtbank van oordeel dat Telespectrum op zichzelf de overeengekomen diensten heeft geleverd en dat Tri-Ennium daarvoor in beginsel de overeengekomen tegenprestatie is verschuldigd.
    
    4.5.	Voor de verdere beoordeling moet voorop gesteld worden dat, ook in de visie van Telespectrum (zie bijvoorbeeld dagvaarding sub 10 en de verklaring ter comparitie), het in het onderhavige weekend gegenereerde telefoonverkeer het gevolg is van misbruik en/of een hack.
    
    4.6.	Tri-Ennium verweert zich voorts met de stelling dat Telespectrum, gelet op de inhoud van de overeenkomst (zie de in 2.2 geciteerde passages), voor dat misbruik of die hack het risico draagt. Op dit verweer heeft Telespectrum gereageerd met de stelling (uitgewerkt in de pleitnotities) dat zij niet op deze wijze verantwoordelijk is voor de beveiliging en voorts (aangevoerd ter comparitie) dat partijen in maart 2006 een aanvullende overeenkomst hebben gesloten, op grond waarvan de verantwooordelijkheid voor het beheer van de lijnen in handen van Tri-Ennium zelf is gekomen.
    
    4.7.	De vraag wie van partijen verantwoordelijk is (of was) voor de beveiliging van de lijnen van Tri-Ennium is afhankelijk van wat partijen ter zake (oorspronkelijk) zijn overeengekomen. Die uitleg moet geschieden aan de hand van hetgeen partijen over en weer hebben verklaard en aan de betekenis die zij redelijkerwijs aan die verklaringen hebben mogen geven. In de praktijk is de normale betekenis van de gebruikte bewoordingen van groot belang. De beoordeling van een en ander moet plaatsvinden aan de hand van alle omstandigheden van het geval, steeds gewaardeerd naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid.
    
    4.8.	Gelet op dit criterium is de rechtbank met Tri-Ennium van oordeel dat Telespectrum op grond van de (oorspronkelijke) overeenkomst van 25 mei 2004 de beveiliging van de lijnen van Tri-Ennium heeft gegarandeerd. Uit de in 2.2 geciteerde passages uit de overeenkomst, onder andere expliciet: “Beveiliging is gegarandeerd”, volgt dit onmiskenbaar. Telespectrum heeft geen feiten gesteld die tot een andere uitleg aanleiding geven. Het mag zo zijn dat dit een vergaande verantwoordelijkheid behelst, maar zij heeft zelf voor bewoordingen gekozen die een dergelijke vergaande verantwoordelijkheid impliceren. Met die bewoordingen spoort niet dat beveiliging “iets [is] wat de klant moet verzoeken”, zoals Telespectrum ter comparitie heeft verklaard. Op de bewoordingen in de overeenkomst heeft Tri-Ennium mogen vertrouwen.
    
    4.9.	Naar het oordeel van de rechtbank vloeit uit deze garantie voort dat Telespectrum in beginsel de kosten dient te dragen van telefoonverkeer dat, zoals hier vast staat, als gevolg van misbruik en/of een hack van de lijnen is gegenereerd. Dat zou betekenen dat zij geen aanspraak heeft op betaling voor dat telefoonverkeer.
    
    4.10.	Als gezegd heeft Telespectrum zich evenwel op een aanvullende overeenkomst beroepen, als gevolg waarvan Tri-Ennium de verantwoordelijkheid voor het beheer van de lijnen, waaronder de ter zake geldende inlogcodes, heeft overgenomen. Volgens Telespectrum is die overeenkomst mondeling in maart 2006 tot stand gekomen. Als uitvloeisel daarvan heeft Telespectrum een beheerderstraining gegeven aan [persoon 1] van Tri-Ennium (waarvan een bon beschikbaar is). Met het tot stand komen van deze aanvullende overeenkomst kan Telespectrum in haar visie niet langer verantwoordelijk worden gehouden voor het beheer van onder meer de inlogcodes en dus ook niet voor misbruik daarvan. Ter comparitie heeft Tri-Ennium het tot stand komen van deze aanvullende overeenkomst betwist. Alvorens te beoordelen of Telespectrum moet worden toegelaten tot bewijsvoering ter zake deze overeenkomst, zal de rechtbank haar eerst gelegenheid geven de door haar genoemde bon in het geding te brengen. Zij kan dat bij conclusie na tussenvonnis doen, desgewenst voorzien van een toelichting.
    
    4.11.	Bewijsvoering ter zake het bestaan en de inhoud van deze nadere overeenkomst is in elk geval niet aan de orde als zulks hoe dan ook niet tot toewijzing van de vordering kan leiden. Om dat te kunnen beoordelen is, naar het de rechtbank voorkomt, nodig dat meer duidelijk wordt omtrent de wijze waarop het misbruik en/of de hack heeft plaatsgevonden. Dat staat nog niet vast. Met name staat nog niet vast dat dit heeft plaatsgevonden door misbruik van de inloggegevens (waarvoor dus in de visie van Telespectrum inmiddels Tri-Ennium verantwoordelijk was). Ter comparitie heeft Telespectrum dit wel gesteld, maar zij heeft die stelling niet onderbouwd, en bovendien heeft Tri-Ennium dit gemotiveerd betwist. De rechtbank zal partijen gelegenheid geven zich hierover uit te laten, Telespectrum als eerste, nu immers het lek in de beveiliging in beginsel voor haar risico komt.
    
    4.12.	Ter comparitie heeft Tri-Ennium nog verklaard dat zij zich afvraagt waarom het telefoonverkeer tijdens het onderhavige weekend niet is geblokkeerd zodra opmerkelijk belgedrag werd geconstateerd. De rechtbank begrijpt deze opmerking aldus dat Telespectrum gedurende het weekend in het telefoonverkeer had moeten ingrijpen. Dit verweer kan relevant zijn voor het geval komt vast te staan dat het misbruik en/of de hack ligt in de sfeer van het (wachtwoorden)beheer en dat dit (op grond van de aanvullende overeenkomst) voor risico van Tri-Ennium komt. Over dit punt heeft nog geen ordelijk debat kunnen plaatsvinden. Telespectrum krijgt gelegenheid hierop te reageren. Zij kan zich daarbij ook uitlaten over de betekenis in dit verband van de passages in de overeenkomst van 25 mei 2004 die handelen over de continue bewaking van de telefoonlijnen door personeel van Telespectrum.
    
    4.13.	In afwachting van de conclusiewisseling zal iedere verdere beslissing worden aangehouden.
    
    
    
      5.	De beslissing
      De rechtbank
    
    
    5.1.	verwijst de zaak naar de rol van woensdag 19 september 2012 voor conclusie na tussenvonnis als bedoeld in 4.10, 4.11 en 4.12 aan de zijde van Telespectrum, waarna Tri-Ennium kan reageren;
    
    5.2.	houdt iedere verdere beslissing aan.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. Th. Veling en in het openbaar uitgesproken op 22 augustus 2012.?
    
    1980/427