ECLI:NL:OGEABES:2021:10, Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, 01-07-2021, BON202000194
Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba — Uitspraak 
Datum: 2021-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Aanschaf van een laptop bijzondere onderstand. Incidentele algemene kosten.

GERECHT IN EERSTE AANLEG VAN BONAIRE, SINT EUSTATIUS EN SABA
    zittingsplaats Bonaire
    
    Uitspraak
    
    
      in het geding tussen:
    
    
    [eiser],
    
      wonend in Bonaire,
      eiser,
      gemachtigde: mr. N. van Luijk, advocaat,
    
    
    
      en	
    
    
    de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
    
      verweerder,
      gemachtigde: Z.M.M. Cecilia-Wolff, werkzaam bij verweerder.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
    
      Bij beschikking van 25 februari 2020 heeft verweerder de aanvraag van eiser om bijzondere onderstand voor de aanschaf van een Apple laptop afgewezen (bestreden besluit).
    
    
    
      Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld en nadere stukken ingediend.
    
    
    
      De behandeling van het beroep heeft ter zitting van het Gerecht op 17 mei 2021 plaatsgevonden. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde en zijn moeder. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
      Het onderzoek ter zitting is aangehouden om partijen in de gelegenheid te stellen het geschil te beslechten met een schikking. Op 28 mei 2021 heeft eiser te kennen gegeven dat partijen niet tot overeenstemming zijn gekomen, waarna het onderzoek is gesloten.
    
    
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    
      1. Het Gerecht gaat uit van de volgende in dit geding van belang zijnde feiten en omstandigheden.
    
    
      1.1.
      Eiser ontvangt onderstand ingevolge het Besluit onderstand BES. Hij heeft een aanvraag bij verweerder ingediend voor bijzondere onderstand om te voorzien in de aanschafkosten van een Apple laptop. 
    
    
      1.2.
      Verweerder heeft de aanvraag bij besluit van 12 februari 2019, na bezwaar gehandhaafd bij besluit van 3 juli 2019, afgewezen. Hiertegen heeft eiser beroep ingesteld. Het Gerecht heeft bij uitspraak van 31 oktober 2019 het beroep gegrond verklaard, het besluit van 3 juli 2019 vernietigd en verweerder opgedragen binnen vier weken opnieuw te beschikken met inachtneming van de uitspraak. Daartoe heeft het Gerecht overwogen dat verweerder niet betwist dat de kosten voor een laptop als noodzakelijke bestaanskosten kunnen worden aangemerkt, maar een Apple laptop niet. In dat geval had verweerder moeten besluiten dat de kosten van de goedkoopste adequate oplossing worden vergoed conform de Beleidsregels toepassing Besluit onderstand BES.
    
    
      1.3.
      Bij het bestreden besluit heeft verweerder de aanvraag van eiser opnieuw afgewezen. Daaraan heeft verweerder ten grondslag gelegd dat de aanschafkosten van een laptop moeten worden gerekend tot de incidentele algemene kosten van het bestaan die uit de algemene onderstand van eiser kunnen worden voldaan. Verweerder verwijst daarbij naar een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 5 maart 2019, ECLI:NL:CRVB:2019:850. Verder zijn de aanschafkosten van een Apple MacBook Pro laptop geen uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan. 
    
    
      1.4.
      
        Eiser heeft op de hierna te bespreken gronden beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
        2. Het Gerecht komt tot de volgende beoordeling.
      
    
    
      2.1.
      Ingevolge artikel 20, eerste lid, van het Besluit onderstand BES, voor zover van belang, kan verweerder bijzondere onderstand toekennen aan de alleenstaande of het gezin voor zover de alleenstaande of het gezin niet de middelen kan verwerven om te voorzien in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan.
    
    
      2.2.
      Bij de toepassing van artikel 20, eerste lid, van het Besluit onderstand BES dient eerst te worden beoordeeld of de kosten waarvoor bijzondere onderstand wordt gevraagd zich voordoen, vervolgens of die kosten in het individuele geval van de betrokkene noodzakelijk zijn en daarna of die voortvloeiende kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Ten slotte dient de vraag te worden beantwoord of de kosten kunnen worden voldaan uit de onderstandsnorm, de toeslagen hierop of andere bronnen van inkomen of vermogen. Op dit punt heeft het onderstand verlenend orgaan ingevolge deze bepaling een zekere beoordelingsvrijheid. De omstandigheid dat de betrokkene al dan niet de mogelijkheid heeft gehad te reserveren voor de kosten waarvoor bijzondere onderstand wordt gevraagd, is een aspect dat moet worden beoordeeld in het kader van de vraag of de zich voordoende, noodzakelijke kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. 
    
    
      2.3.
      Eiser heeft aangevoerd dat hij de aanschafkosten van de door hem gewenste Apple laptop niet uit het inkomen kan voldoen. De vergelijking met Nederland gaat niet op, omdat het bedrag van de onderstand veel lager is dan de Nederlandse bijstand. Bovendien zijn de kosten van levensonderhoud in Bonaire hoger dan in Nederland.
      
        2.3.1.
        De Centrale Raad van Beroep heeft in zijn onder 1.3 genoemde uitspraak overwogen dat vrijwel ieder huishouden in Nederland beschikt over een digitaal hulpmiddel, zoals een computer of laptop. Deze hulpmiddelen zijn te beschouwen als duurzame gebruiksgoederen. De kosten daarvan moeten worden gerekend tot de incidentele algemene kosten van het bestaan die in beginsel dienen te worden voldaan uit het inkomen, hetzij door middel van reservering, hetzij door middel van gespreide betaling achteraf. Afzonderlijke bijstandsverlening voor deze kosten is niet mogelijk, tenzij de kosten noodzakelijk zijn als gevolg van bijzondere omstandigheden in het individuele geval, die ertoe leiden dat die kosten niet uit de algemene bijstand en de aanwezige draagkracht kunnen worden voldaan. 
      
      
        2.3.2.
        Het Gerecht beschikt over onvoldoende gegevens om vast te stellen dat inmiddels ook in Bonaire, net als in Nederland, vrijwel ieder huishouden beschikt over een digitaal hulpmiddel. Daarom kan niet worden gezegd dat de aanschafkosten van een laptop moeten worden gerekend tot de incidentele algemene kosten van het bestaan die in beginsel uit de algemene onderstand van eiser kunnen worden voldaan. De beroepsgrond slaagt dan ook.
      
    
    
      2.4.
      Eiser heeft verder aangevoerd dat de aanschafkosten van een Apple laptop voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Daartoe heeft hij een verklaring, gedateerd 4 april 2021, van neuropsycholoog [neuropsycholoog naam] overgelegd. Deze heeft verklaard dat eiser bekend is met een Autisme Spectrum Stoornis en dat een laptop eiser helpt bij het schriftelijk communiceren, hem compenseert voor zijn dyscalculie en de sociaal-communicatieve benadering en de onafhankelijkheid van eiser bevordert.
      
        2.4.1.
        Gelet op de onder 2.4 bedoelde verklaring wordt geoordeeld dat de aanschafkosten van een laptop voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. In zoverre slaagt de beroepsgrond. Uit de verklaring blijkt echter niet dat eiser uitsluitend is aangewezen op de door hem gewenste laptop van Apple. Dit blijkt ook niet uit de brief van Martinus van 20 januari 2020 die informatie en advies geeft over de systeemvereisten van een aan te schaffen laptop in relatie tot de gebruikswensen. Dit betekent dat verweerder in redelijkheid heeft kunnen besluiten om niet de aanschafkosten van de door eiser gewenste Apple laptop te vergoeden. Zoals het Gerecht reeds in zijn onder 1.2 genoemde uitspraak heeft overwogen had verweerder in dat geval moeten besluiten dat de kosten van de goedkoopste adequate oplossing worden vergoed zoals de Beleidsregels toepassing Besluit onderstand BES bepalen. Verweerder heeft dat nagelaten en gekozen voor een andere grondslag om de aanvraag van eiser af te wijzen.
      
    
    
      2.5.
      
        Uit wat onder 2.3.1 tot en met 2.4.1 is overwogen volgt dat het beroep gegrond is. Het bestreden besluit zal daarom worden vernietigd. Gelet op het tijdsverloop, de omstandigheid dat eiser nog steeds niet beschikt over een laptop en de omstandigheid dat verweerder, ondanks de opdracht daartoe van het Gerecht in zijn uitspraak van 31 oktober 2019, geen besluit heeft genomen om de goedkoopst adequate oplossing te vergoeden, ziet het Gerecht met het oog op een definitieve beslechting van het geschil aanleiding zelf in de zaak te voorzien en een bedrag van de te verlenen bijzondere onderstand voor de aanschaf van een laptop vast te stellen. Dit bedrag wordt vastgesteld op USD 1.650,-, zijnde 50% van het bedrag van USD 3.300,- waarvan eiser onbetwist heeft gesteld dat dit de huidige aanschafprijs is van de door hem gewenste Apple laptop.
        3. Het Gerecht ziet aanleiding om verweerder te veroordelen in de proceskosten van eiser. Deze worden met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht BES begroot op USD 782,- (1 punt voor het beroepschrift, 1 punt voor de zitting en een gemiddelde zwaarte van 1).
      
    
  
  
    Beslissing
    
    
      Het Gerecht:
    
    
    - verklaart het beroep gegrond;
    - vernietigt het besluit van 25 februari 2020;
    - bepaalt dat verweerder eiser USD 1.650,- aan bijzondere onderstand verleent ten behoeve van de aanschaf van een laptop;
    - veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van USD 782,-.
    
    
      Aldus vastgesteld door mr. W.H. Bel, rechter, en in het openbaar uitgesproken op 1 juli 2021 in tegenwoordigheid van de griffier.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      Tegen deze uitspraak staat hoger beroep open binnen zes weken na kennisgeving van deze uitspraak. Zie hoofdstuk 5 van de War BES.