ECLI:NL:RBNHO:2021:5585, Rechtbank Noord-Holland, 17-05-2021, 8938220 / EJ VERZ 20-449
Rechtbank Noord-Holland — Uitspraak 
Datum: 2021-05-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Vereffening nalatenschap. Verzoeker vraagt of hij namens de erfgenamen die de nalatenschap beneficiair aanvaard hebben (dus zonder instemming van de mogelijke erfgenamen nog niet gereageerd hebben) de nalatenschap mag vereffenen.

RECHTBANK NOORD-HOLLAND
    Handel, Kanton en Bewind
    locatie Alkmaar
    
    
      Zaaknr./repnr.: 8938220 / EJ VERZ 20-449
      Uitspraakdatum: 17 mei 2021
    
    
    
      
        Beschikking van de kantonrechter in de zaak van:
      
    
    
    
      
        MR. G.D. HAGEMAN
      
      kantoorhoudende te Haarlem
      verzoekende partij
      verder te noemen: Hageman
    
    
    
      inzake 
    
    
    
      
        de nalatenschap van [erflaatster],
      geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats] en overleden op [datum overlijden] te [plaats van overlijden] ,
      laatstelijk gewoond hebbende te [woonplaats]
      verder te noemen: erflaatster
    
    
    
      met de belanghebbenden
    
    
  
  
    
      1 [belanghebbende 1] ,
    
      wonende te [woonplaats] ,
      verder te noemen: belanghebbende sub 1
    
    
  
  
    
      2 [belanghebbende 2] ,
    
      wonende te [woonplaats]
      verder te noemen: belanghebbende sub 2
    
    
    
  
  
    
      1De zaak in het kort
    
    
      Deze zaak gaat over de vereffening van de nalatenschap van [erflaatster] . Niet alle erfgenamen van [erflaatster] hebben aangegeven of zij de nalatenschap aanvaarden of verwerpen. Een aantal mogelijke erfgenamen heeft een onbekende woon- of verblijfplaats, onbekende geboortedatum en/of onbekend e-mailadres. Hageman vraagt of hij namens de erfgenamen die de nalatenschap beneficiair aanvaard hebben (dus zonder instemming van de mogelijke erfgenamen nog niet gereageerd hebben) de nalatenschap mag vereffenen.
    
    
  
  
    
      2Het procesverloop
    
    
      2.1.
      Hageman heeft een verzoekschrift ingediend. Dit verzoekschrift is bij de griffie van de rechtbank Den Haag ontvangen op 26 oktober 2020. Bij beschikking van 1 december 2020 heeft de kantonrechter van de rechtbank Den Haag de zaak verwezen naar de kantonrechter van de rechtbank Noord-Holland. Bij brief van 1 februari 2021 heeft Hageman gereageerd op het verzoek van de kantonrechter om aanvullende informatie en documentatie.
      
    
    
      2.2.
      De belanghebbenden hebben, ondanks hiertoe in de gelegenheid te zijn gesteld, niet gereageerd op het verzoekschrift.
      
    
    
      2.3.
      Gelet op de aard van het verzoek en het feit dat de belanghebbenden niet hebben gereageerd, is afgezien van een behandeling op een zitting.
      
    
  
  
    
      3Het verzoek
    
    
      3.1.
      
        Hegeman verzoekt - kort gezegd - dat de kantonrechter bepaalt dat:
        I. de heer mr. J.C.M.C. de Haan en/of de heer mr. P.A. Hilbers, notarissen te Haarlem, als gemachtigde(n) namens de erfgenamen die de nalatenschap beneficiair aanvaard hebben, de nalatenschap mogen vereffenen ex artikel 4:198 van het Burgerlijk Wetboek (BW), ofwel
        II. de heer mr. J.C.M.C. de Haan en/of de heer mr. P.A. Hilbers, notarissen te Haarlem, als gemachtigde(n) namens de erfgenamen die de nalatenschap beneficiair aanvaard hebben, benoemt zal/zullen worden tot beheerder ex artikel 4:191 lid 2 BW, zodat in het beheer van de nalatenschap kan worden voorzien dat de genoemde notarissen, handelend als genoemd, alle stukken die betrekking hebben op de nalatenschap onder zich kunnen nemen en op kunnen vragen bij de betreffende personen of instanties en verder onderzoek kan/kunnen doen naar de erfgenamen van erflaatster,
        III. als de kantonrechter niet overgaat het hiervoor onder I. of II. verzochte, een andere, passender en vergelijkbare maatregel treft, alsmede
        IV. de kosten verbonden aan dit verzoekschrift, w.o. het griffierecht, legeskosten en overige kosten die gepaard gaan met onderhavige benoeming als vereffeningskosten ten laste van de nalatenschap mogen worden gebracht.
      
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      Volgens Hageman heeft erflaatster niet bij testament over haar nalatenschap beschikt. Uit het erfgenamenonderzoek tot op heden blijkt dat erflaatster 47 erfgenamen heeft achtergelaten. 44 erfgenamen hebben de nalatenschap beneficiair aanvaard. 45 erfgenamen hebben Hageman (althans het kantoor waar hij werkzaam is) een volmacht verleend om de nalatenschap te vereffenen en af te wikkelen. Een aantal mogelijke erfgenamen heeft een onbekende woon- of verblijfplaats, geboortedatum en/of e-mailadres. Deze laatst bedoelde erfgenamen hebben zich ook niet over de nalatenschap uitgesproken. Naspeuringen en informatie van de bekende erfgenamen naar de onbekende erfgenamen hebben geen gunstig resultaat opgeleverd. Gelet op het saldo van de nalatenschap (circa € 35.000,-) lijkt verder naspeuren zinloos. Hageman verzoekt, namens de hiervoor genoemde 45 erfgenamen, dat de nalatenschap op grond van artikel 4:198 BW mag worden vereffend. Doordat een aantal mogelijke erfgenamen zich niet over de nalatenschap hebben uitgesproken en niet reageren op berichten, is de nalatenschap namelijk (deels) onbeheerd. 
      
    
    
      4.2.
      De kantonrechter overweegt dat de nalatenschap thans niet kan worden vereffend, omdat niet alle mogelijke erfgenamen reageren op berichten. Op grond van artikel 4:198 BW zijn namelijk alle erfgenamen samen, dus inclusief in dit geval de niet reagerende erfgenamen en de erfgenamen zonder bekende gegevens, bevoegd om de taken van de vereffenaar uit te oefenen. Bij toewijzing van dit verzoek kan tot vereffening worden overgegaan.
      
    
    
      4.3.
      De vereffening van een nalatenschap heeft tot doel de positie van de schuldeisers te waarborgen. Toewijzing van het voorliggende verzoek is gelet op het voorgaande in het belang van de schuldeisers. Toewijzing van het verzoek voorkomt bovendien dat een onafhankelijke derde als vereffenaar moet worden benoemd. Los van de kosten van een dergelijke vereffenaar, lijkt dit niet in het belang van de schuldeisers (of partijen) gelet op de werkzaamheden die Hageman (althans zijn kantoor) reeds heeft verricht. De kantonrechter zal conform het verzoek de heer J.C.M.C. de Haan (hierna: De Haan) bevoegd verklaren om namens de erfgenamen de nalatenschap van erflaatster te vereffenen.
      
    
    
      4.4.
      De kantonrechter zal bepalen dat één persoon (De Haan) namens de erfgenamen mag optreden. De kantonrechter leest het onder II. verzochte als een subsidiaire vordering (door het woord ‘ofwel). Aangezien het onder I. verzochte wordt toegewezen, komt de kantonrechter niet toe aan het verzochte onder sub II.
      
    
    
      4.5.
      De kantonrechter overweegt ten overvloede dat De Haan optreedt als gevolmachtigde van de 44 erfgenamen die de nalatenschap beneficiair aanvaard hebben. Zijn taak wordt dan ook beperkt door de reikwijdte van de volmacht. De Haan is geen door de rechtbank benoemde vereffenaar in de zin van artikel 4:203 of 4:204 BW.
      
    
    
      4.6.
      De onder IV. verzochte kosten zijn geen vereffeningskosten in de zin van artikel 4:206 lid 3 BW. Onder vereffeningskosten wordt namelijk niet verstaan kosten van de werkzaamheden uitgevoerd door (een gemachtigde van) de erfgenamen/vereffenaars. De wet biedt namelijk alleen de mogelijkheid om het loon van de door de rechtbank benoemde vereffenaar vast te stellen. Er is geen wettelijke grondslag voor het vaststellen van het loon van de erfgenamen/vereffenaars om de vereffeningswerkzaamheden uit te voeren en/of deze werkzaamheden uit te besteden aan bijvoorbeeld een notaris. Een wettelijke grondslag voor toewijzing van dit onderdeel van het verzoek is ook niet aangevoerd. De kantonrechter zal dit onderdeel van het verzoek dan ook afwijzen.
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De kantonrechter: 
    
    
    
      5.1.
      bepaalt dat de heer Johan Clemens Maria Carl DE HAAN, notaris te Haarlem, als gemachtigde van de 44 erfgenamen die de nalatenschap van [erflaatster] op het moment van het indienen van onderhavig verzoekschrift beneficiair aanvaard hebben, hun bevoegdheden als vereffenaars mag uitoefenen op grond van artikel 4:198 BW, dat wil zeggen zonder de medewerking van de thans onbekende erfgenamen dan wel de erfgenamen die zich niet uitgesproken hebben,
      
    
    
      5.2.
      verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      5.3.
      wijst het verzoek voor het overige af.
      
      
      
        Deze beschikking is gegeven door mr. M.C. van Rijn, kantonrechter, en op bovengenoemde datum in het openbaar uitgesproken in aanwezigheid van de griffier.
      
      
      
        De griffier																												De kantonrechter
      
      
    
  
  
    Zie ook Handleiding erfrechtprocedures kantonrechter.