ECLI:NL:RBMNE:2021:6425, Rechtbank Midden-Nederland, 17-11-2021, 9160020 / MC EXPL  21-2728
Rechtbank Midden-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2021-11-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: rioolontstopping; "spiraalveerkosten" per meter in rekening gebracht; onjuiste voorstelling van zaken, dwaling, partiële vernietiging overeenkomst.

vonnis
    RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
    
    
      Civiel rechtkantonrechter
    
    
    
      locatie Almere
    
    
    
    
      
        Vonnis van 17 november 2021
      
    
    
    
      in de zaak met zaaknummer / rolnummer 9160020 / MC EXPL  21-2728 van
    
    
    
      
        
          [eiseres]
        ,wonende te [woonplaats 1] ,eiseres, hierna ook te noemen: [eiseres] ,verschenen in persoon,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [gedaagde]
        , h.o.d.n. [handelsnaam] ,wonende te [woonplaats 2] ,gedaagde, hierna ook te noemen: [gedaagde] ,gemachtigde mr. V.C. van der Velde.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          de dagvaarding;
        
        
          de conclusie van antwoord;
        
        
          de conclusie van repliek;
        
        
          de conclusie van dupliek. 
        
      
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
      2.1.
      
        [eiseres] had een verstopping in het riool van haar woning. 
      
    
    
      2.2.
      Via de website “ [.] .nl” is [eiseres] in contact gekomen met [gedaagde] h.o.d.n. [handelsnaam] om de verstopping te verhelpen. 
      
    
    
      2.3.
      Op 15 januari 2021 hebben [eiseres] en [gedaagde] een overeenkomst gesloten en heeft [gedaagde] de ontstoppingswerkzaamheden aan het riool verricht.
      
    
    
      2.4.
      
        [eiseres] heeft voor de werkzaamheden een factuur gekregen van € 1.805,43. De factuur is door [eiseres] getekend en direct per pin voldaan.
      
    
    
      2.5.
      Op 16 januari 2021 stuurt [eiseres] een brief naar [gedaagde] waarin zij meldt dat de in rekening gebrachte kosten niet in verhouding staan tot de omvang van de opdracht. Zij beroept zich op bedrog en dwaling en roept de vernietiging in van de overeenkomst.
      
    
    
      2.6.
      Bij brief van 2 februari 2021 gericht aan de raadsman van [gedaagde] heeft [eiseres] de overeenkomst ontbonden indien en voor zover deze niet reeds is geëindigd door vernietiging. 
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
      3.1.
      
        
          [eiseres] vordert, samengevat: 
        Primair: voor recht te verklaren dat de overeenkomst buiten rechte rechtsgeldig is vernietigd danwel deze te vernietigen op grond van een oneerlijke handelspraktijk en [gedaagde] te veroordelen tot betaling van € 1.805,43 vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2021 danwel vanaf de dag der dagvaarding,
        Subsidiair: voor recht te verklaren dat de overeenkomst rechtsgeldig is ontbonden en [gedaagde] te veroordelen tot betaling van € 1.805,43 vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2021 danwel vanaf de dag der dagvaarding,
        Meer subsidiair: [gedaagde] te veroordelen tot betaling van € 1.504,33 vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2021 danwel vanaf de dag der dagvaarding.
        In alle gevallen vordert [eiseres] veroordeling van [gedaagde] in de kosten van dit geding waaronder begrepen de nakosten.
      
      
    
    
      3.2.
      
        
          [eiseres] legt aan haar vordering ten grondslag dat er sprake is van dwaling, bedrog, misbruik van omstandigheden en/of oneerlijke handelspraktijken. [gedaagde] heeft op voorhand geen melding gedaan van het feit dat hij spiraalwerkzaamheden in rekening zou brengen. [gedaagde] heeft uitlatingen gedaan die misleidend zijn geweest. [gedaagde] heeft misbruik gemaakt van de situatie bij [eiseres] die dringend hulp nodig had en [gedaagde] biedt zich aan onder een andere naam op het internet.
        Verder legt [eiseres] aan haar vordering ten grondslag dat [gedaagde] tekort is geschoten in de nakoming van zijn verplichting. De werkzaamheden zijn ondeugdelijk uitgevoerd.
        Tenslotte legt [eiseres] aan haar vordering ten grondslag dat er sprake is van een onverschuldigde betaling. Er zijn geen andere afspraken gemaakt dan de kosten voor het arbeidsloon. Deze bedragen inclusief voorrijkosten € 310,10. Het meerdere is zij niet verschuldigd.
      
      
    
    
      3.3.
      
        [gedaagde] voert verweer. 
      
    
    
      3.4.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    Vernietiging van de overeenkomst wegens dwaling, bedrog, misbruik van omstandigheden en oneerlijke handelspraktijken
    
    
      4.1.
      
        [eiseres] vordert primair te verklaren voor recht dat de overeenkomst van opdracht buiten rechte is vernietigd op grond van dwaling dan wel bedrog. 
      
      
      
        
          Dwaling 
        
      
      
    
    
      4.2.
      De kantonrechter oordeelt als volgt. Van dwaling is sprake wanneer een overeenkomst is gesloten onder invloed van een verkeerde voorstelling van zaken, en deze bij een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn aangegaan. Volgens [eiseres] heeft [gedaagde] op voorhand geen melding gedaan van het feit dat hij spiraalwerkzaamheden in rekening zou brengen. [gedaagde] heeft niet gemeld dat er naast arbeidskosten nog andere kosten zouden zijn. [gedaagde] heeft dat betwist. Volgens [gedaagde] heeft hij voorafgaand aan de werkzaamheden de te verwachte kosten en materialen met [eiseres] besproken en heeft zij daarna getekend voor akkoord. 
      
    
    
      4.3.
      Uit de stukken en hetgeen partijen hebben aangevoerd, heeft de kantonrechter opgemaakt dat [gedaagde] voorafgaand aan de werkzaamheden, aan [eiseres] op zijn tablet een “overview van de prijslijst” heeft getoond die door [gedaagde] als productie 1 bij zijn conclusie van antwoord in het geding is gebracht. Door [eiseres] is niet betwist dat zij deze prijslijst heeft gezien voorafgaand aan de uitvoering van de ontstoppingswerkzaamheden. Volgens [gedaagde] heeft hij de te verwachten kosten en materialen met [eiseres] besproken en heeft zij daarna ook de factuur linksonder voor akkoord ondertekend. Voor zover [gedaagde] daarmee wil aanvoeren dat [eiseres] vooraf heeft ingestemd met de afzonderlijke bedragen die op de factuur zijn vermeld, kan hij daarin niet worden gevolgd. Immers, niet valt in te zien dat [gedaagde] , alvorens zijn werkzaamheden aan te vangen, al wist hoeveel tijd hij exact kwijt zou zijn met de werkzaamheden en hoeveel meter spiraalveer hij zou moeten gebruiken om de werkzaamheden uit te voeren. Derhalve gaat de kantonrechter er van uit dat voor aanvang van de werkzaamheden voor [eiseres] enkel duidelijk kan zijn geweest, aan de hand van de door [gedaagde] getoonde prijslijst en hetgeen met haar is besproken, wat het arbeidsloon zou bedragen. 
      
    
    
      4.4.
      
        [eiseres] heeft betwist dat het gebruik van de spiraalveer uitdrukkelijk vóór of bij het sluiten van de overeenkomst met haar is besproken. Dit laatste is vervolgens door [gedaagde] niet aangetoond, zodat enkel kan worden aangenomen dat [eiseres] , door middel van de prijslijst, had kunnen weten dat voor het gebruik van een spiraalveer € 39,95 per meter in rekening zou kunnen worden gebracht. Van [gedaagde] als deskundige had evenwel mogen worden verwacht om [eiseres] niet enkel de meterprijs voor het gebruik van de spiraalveer op zijn tablet te laten zien, maar haar ook vooraf op de hoogte te brengen van en inzicht te geven in het mogelijke gebruik van de spiraalveer en de totale kosten die daaraan in dat geval verbonden zouden kunnen zijn. Hij had derhalve [eiseres] bij het sluiten van de overeenkomst danwel daaraan voorafgaand moeten aangeven dat het gebruik van de spiraalveer behoorlijk, in spreekwoordelijke zin, “in de papieren zou kunnen lopen”. Dit geldt te meer nu [eiseres] er in beginsel van mag uitgaan dat, zoals te doen gebruikelijk bij rioleringsbedrijven, geen afzonderlijke kosten in rekening worden gebracht voor het gebruik van gereedschap, zoals in dit geval een spiraalveer. [eiseres] had er dan ook geen rekening mee hoeven houden dat door het gebruik van 16 meter spiraalveer de kosten van het ontstoppen substantieel hoger zouden zijn dan enkel de aan haar voorgespiegelde voorrij- en arbeidskosten. 
      
    
    
      4.5.
      
        De website die [eiseres] heeft geraadpleegd geeft bovendien aan: “bij aankomst wordt met u de prijs besproken zodat u nooit voor verrassingen komt te staan” en “onze expert zal met u de prijsopgave bespreken hoeveel het gaat kosten alvorens de werkzaamheden worden uitgevoerd”. Ook in het licht daarvan had [gedaagde] de plicht om [eiseres] vooraf in te lichten over de hoogte van de mogelijke kosten. Het enkel laten zien van een prijslijst met daarop allerhande werkzaamheden die mogelijk verricht zouden kunnen worden, is daartoe onvoldoende. Bovendien is ook niet gebleken dat [gedaagde] tijdens de uitvoering van de werkzaamheden, [eiseres] nog heeft laten weten dat hij gebruik moest gaan maken van een aanzienlijk aantal meters spiraalveer en dat als gevolg daarvan de kosten flink zouden gaan oplopen. Dit alles leidt bij de kantonrechter tot de conclusie dat [eiseres] bij het sluiten van de overeenkomst een onjuiste voorstelling van zaken heeft gehad voor zover het het gebruik van de spiraalveer betreft. Overigens is de kantonrechter nog gebleken dat [gedaagde] in de factuur, aan kosten voor het gebruik van de spiraalveer een bedrag van € 69,90 per meter in rekening heeft gebracht in plaats van het in de aan [eiseres] getoonde prijslijst genoemde bedrag van € 39,90 per meter. Een uitleg van [gedaagde] waarom hij een bedrag van 
        € 69,90 in rekening heeft gebracht, voor zover [eiseres] al voor het gebruik van de spiraalveer zou hebben moeten betalen, is achterwege gebleven. Wat geldt voor de spiraalveer geldt eveneens voor de in rekening gebrachte pompkosten van € 40,-- nu niet is gesteld of gebleken dat [gedaagde] dit met [eiseres] heeft besproken, anders dan door het tonen van de prijslijst waarin dit is vermeld.  
      
      
    
    
      4.6.
      Hetgeen hiervoor is overwogen leidt tot de slotsom dat een gedeeltelijke vernietiging van de overeenkomst wegens dwaling gerechtvaardigd zou zijn geweest, dat wil zeggen voor zover het de kosten van de spiraalveer en de kosten van de pomp betreft. [eiseres] heeft echter de overeenkomst buiten rechte geheel vernietigd. Dit is niet gerechtvaardigd omdat [eiseres] met betrekking tot de voorrij- en arbeidskosten geen onjuiste voorstelling van zaken heeft gehad en zij daartoe ook niets heeft gesteld. De kantonrechter zal daarom de gevorderde verklaring voor recht toewijzen in die zin dat de overeenkomst geacht wordt bij brief d.d. 16 januari 2021 partieel buitengerechtelijk te zijn vernietigd wegens dwaling. 
      
      
        
          Bedrog 
        
      
      
    
    
      4.7.
      Nu een partiële vernietiging wegens dwaling gerechtvaardigd is, zal moeten worden beoordeeld of [eiseres] op de andere door haar aangevoerde gronden wel tot een buitengerechtelijke vernietiging van de gehele overeenkomst mocht overgaan. Uit haar brief van 16 januari 2021 volgt dat [eiseres] de overeenkomst ook op grond van bedrog geheel buitengerechtelijk heeft vernietigd. Echter, voor een buitengerechtelijke vernietiging van de overeenkomst wegens bedrog is, naar het oordeel van de kantonrechter, geen grond aanwezig geweest. Van bedrog is immers sprake wanneer iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde rechtshandeling beweegt door enige opzettelijk daartoe gedane onjuiste mededeling, door een opzettelijk daartoe verzwijgen van enig feit dat de verzwijger verplicht was mede te delen, of door een andere kunstgreep. [eiseres] heeft echter niets gesteld op grond waarvan zou kunnen worden geoordeeld dat [gedaagde] opzettelijk onjuiste mededelingen heeft gedaan danwel opzettelijk zaken heeft verzwegen. Derhalve kan op deze grond niet voor recht worden verklaard dat de overeenkomst geheel buitengerechtelijk is vernietigd. 
      
      
        
          Misbruik van omstandigheden
        
      
      
    
    
      4.8.
      
        [eiseres] heeft zich verder beroepen op misbruik omstandigheden en op grond daarvan de verklaring voor recht gevorderd zoals hiervoor in r.o. 3.1. onder primair is weergegeven. [eiseres] heeft evenwel, zo volgt uit haar brief van 16 januari 2021, de overeenkomst niet op deze grond buitengerechtelijk vernietigd. Evenmin heeft zij in deze procedure de vernietiging van de overeenkomst op deze grond gevorderd. Derhalve zal de vraag of sprake is geweest van misbruik van omstandigheden verder onbesproken blijven. 
      
      
        
          Oneerlijke handelspraktijken
        
      
      
    
    
      4.9.
      
        [eiseres] heeft ten slotte de vernietiging gevorderd van de overeenkomst wegens oneerlijke handelspraktijken. Van oneerlijke handelspraktijken is sprake wanneer een handelaar informatie verstrekt die feitelijk onjuist is of die de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden, waardoor de gemiddelde consument een besluit over een overeenkomst neemt die hij anders niet had genomen. Volgens [eiseres] heeft [gedaagde] een verkeerd beeld geschetst van de totale kosten die haar te wachten zouden staan. Daarnaast heeft [gedaagde] zich onder een andere naam aangeboden op het internet. Het bedrijf van [gedaagde] is anders dan was aangegeven geen lokale loodgieter. Volgens [eiseres] is haar dat pas na afronding van de werkzaamheden gebleken. 
      
    
    
      4.10.
      
        [gedaagde] betwist dat sprake is van oneerlijke handelspraktijken. De tarieven zijn vooraf met [eiseres] besproken. De enkele omstandigheid dat [handelsnaam] achteraf in [plaatsnaam] gevestigd blijkt te zijn maakt niet dat zijn identiteit en adresgegevens zouden zijn verborgen of moeilijk toegankelijk. [eiseres] heeft deze zowel voorafgaand als na de werkzaamheden op de i-Pad kunnen zien en zijn KVK-nummer was daarop vermeld. Hij heeft geen essentiële informatie achtergehouden, aldus [gedaagde] . 
      
    
    
      4.11.
      Naar het oordeel van de kantonrechter is van oneerlijke handelspraktijken geen sprake geweest. Voor zover het de voorrij- en arbeidskosten betreft is [eiseres] vooraf geïnformeerd. Die informatie is niet feitelijk onjuist geweest en [eiseres] is daardoor niet misleid. Voor zover het de overige kosten betreft, is de overeenkomst reeds partieel vernietigd zodat onbesproken kan blijven of [eiseres] op die onderdelen is misleid. Bovendien is de enkele omstandigheid dat [gedaagde] geen lokale loodgieter was onvoldoende om op deze grond de overeenkomst te vernietigen. De slotsom is derhalve dat niet kan worden  geoordeeld dat [gedaagde] zich schuldig heeft gemaakt aan oneerlijke handelspraktijken. 
      
      
        
          Ontbinding 
        
      
      
    
    
      4.12.
      
        [eiseres] heeft subsidiair gevorderd te verklaren voor recht dat de overeenkomst is ontbonden vanwege een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst. Nu hiervoor is geoordeeld dat de overeenkomst rechtsgeldig geacht wordt partieel te zijn vernietigd, zal moeten worden beoordeeld of er grond is geweest om de overeenkomst bij brief van 2 februari 2021 buiten rechte te ontbinden voor zover deze niet reeds is geëindigd door de partiële vernietiging. Volgens [eiseres] zijn de werkzaamheden ondeugdelijk uitgevoerd. De verstopping zat op 8 meter van de keuken. [gedaagde] heeft dit niet adequaat vastgesteld noch heeft hij onderkend dat de riolering op dat punt 7,5 centimeter breed is. De gebruikte spiraalveer van 1,6 cm was te smal. Het is niet effectief om met een smalle spiraalveer een verstopping in een brede riolering te verhelpen, aldus [eiseres] . [gedaagde] heeft daar tegenin gebracht dat er geen sprake is van een resultaatsverbintenis. Het is moeilijk te voorspellen of en in hoeverre een verstoppingsprobleem kan worden opgelost. Dit kan niet worden gegarandeerd. Het uitblijven van het gewenste resultaat leidt niet tot de conclusie dat sprake is van een toerekenbare tekortkoming, aldus [gedaagde] . [gedaagde] heeft geconstateerd dat de riolering was verzakt. Een derde partij heeft deze verzakking verholpen. [gedaagde] heeft zich binnen de betreffende opdracht voldoende ingespannen om de verstopping te verhelpen. 
      
    
    
      4.13.
      Met [gedaagde] is de kantonrechter van oordeel dat hier sprake is van een inspanningsverbintenis. Garanties ten aanzien van het oplossen van het probleem kunnen niet worden gegeven. De vraag is echter of [gedaagde] zich voldoende heeft ingespannen om het probleem te verhelpen. 
      
    
    
      4.14.
      
        [eiseres] heeft onder verwijzing naar de door haar in het geding gebrachte brief van [naam onderneming] voldoende gesteld en onderbouwd dat er een te dunne spiraal is gebruikt. Ook bij een inspanningsverplichting dient [gedaagde] de juiste materialen te gebruiken om het probleem te verhelpen. De kantonrechter is dan ook van oordeel dat [gedaagde] onvoldoende aan zijn inspanningsverplichting heeft voldaan. 
      
    
    
      4.15.
      Het voorgaande leidt tot de conclusie dat [gedaagde] is tekortgeschoten in de nakoming van zijn inspanningsverplichting. Dat kan echter niet leiden tot toewijzing van de vordering. [gedaagde] heeft immers betwist dat hij in verzuim is. [eiseres] heeft [gedaagde] op 26 januari 2021 aangeschreven over de verrichte werkzaamheden. Met wat zij inmiddels over hem wist heeft [eiseres] [gedaagde] geen gelegenheid meer gegeven om nog een keer de verstopping te verhelpen. Anders dan [eiseres] meent is de kantonrechter van oordeel dat nakoming van de overeenkomst op dat moment niet tijdelijk of blijvend onmogelijk was. [eiseres] had [gedaagde] dan ook nog een redelijke termijn voor nakoming dienen te geven. Nu [eiseres] [gedaagde] dat niet heeft gedaan, is het voor ontbinding vereiste verzuim niet ingetreden. De door [eiseres] gevorderde verklaring voor recht dat de overeenkomst is ontbonden wordt dan ook afgewezen. Hetzelfde geldt voor de op grond daarvan gevorderde terugbetaling van het bedrag van € 1.805,43.
      
      
        
          Onverschuldigde betaling
        
      
      
    
    
      4.16.
      
        [eiseres] vordert restitutie van het bedrag van € 1.504,33 (€ 1.805,43 - € 301,20) omdat dit bedrag onverschuldigd is betaald. Volgens [eiseres] zijn tussen partijen geen andere afspraken gemaakt dan het in rekening brengen van arbeidsloon. Het uurloon inclusief voorrijkosten is € 310,10. Voor het in rekening brengen van andere kosten bestaat geen grond. [gedaagde] heeft daartegen aangevoerd dat het onjuist is dat zij geen afspraken hebben gemaakt over de overige kosten.
      
    
    
      4.17.
      Nu hiervoor is geoordeeld dat de primair gevorderde verklaring voor recht zal worden toegewezen in die zin dat de overeenkomst geacht wordt bij brief d.d. 16 januari 2021 partieel buitengerechtelijk te zijn vernietigd wegens dwaling, kan dit onderdeel verder onbesproken blijven.
      
      
        
          Conclusie 
        
      
      
    
    
      4.18.
      Nu de primaire vordering zal worden toegewezen in zoverre dat voor recht wordt verklaard dat de overeenkomst buiten rechte rechtsgeldig partieel is vernietigd, voor zover het betreft de kosten van de spiraalveer en de pomp, zal [gedaagde] worden veroordeeld tot betaling aan [eiseres] van een bedrag van € 1.401,66 inclusief btw (kosten van de spiraalveer en de pomp). 
      
    
    
      4.19.
      De wettelijke rente over het bedrag van € 1.401,66 zal worden toegewezen vanaf 16 januari 2021 tot de dag van voldoening. 
      
      
        
          Proceskosten
        
      
      
    
    
      4.20.
      
        [gedaagde] zal als de overwegend in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De nakosten zijn toewijsbaar op de in het dictum nader aan te geven wijze. 
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    De kantonrechter
    
    
      5.1.
      verklaart voor recht dat de overeenkomst op 16 januari 2021 rechtsgeldig partieel is vernietigd, voor zover het betreft de kosten van de spiraalveer en de kosten van de pomp, 
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt [gedaagde] tegen bewijs van kwijting aan [eiseres] te betalen een bedrag van € 1.401,66, vermeerderd met de wettelijke rente hierover vanaf 16 januari 2021 tot de dag van algehele voldoening,
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt [gedaagde] in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van [eiseres] vastgesteld op € 374,00 (2 punten x € 187,00) voor salaris gemachtigde, € 111,89 voor kosten van de dagvaarding en € 240,00 voor griffierecht,
      
    
    
      5.4.
      begroot de na dit vonnis ontstane kosten aan de zijde van [eiseres] op € 93,50 aan salaris gemachtigde indien [gedaagde] niet binnen 14 dagen na aanschrijving door [eiseres] volledig aan dit vonnis heeft voldaan, te vermeerderen, indien na aanschrijving betekening van het vonnis heeft plaatsgevonden, met de explootkosten van die betekening,
      
    
    
      5.5.
      verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      5.6.
      wijst het meer of anders gevorderde af.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. J.M. van Wegen en in het openbaar uitgesproken op 
        17 november 2021.