ECLI:NL:GHARL:2022:128, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 11-01-2022, 200.166.295/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2022-01-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Vervolg op ECLI:NL:GHARL:2021:6789. Benoeming van een verzekeringsgeneeskundige en een arbeidsdeskundige.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN 
      
    
    
    
      locatie Leeuwarden
    
    
    
      afdeling civiel recht, handel
    
    
    
      zaaknummer gerechtshof 200.166.295/01
      (zaaknummer rechtbank Midden-Nederland C/16/347471)  
    
    
    
    
      
        arrest van 11 januari 2022
      
    
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
    
      
        
          [appellante]
        ,
      wonende te [woonplaats] ,
      appellante,bij de rechtbank : eiseres in conventie, gedaagde in reconventie,
      hierna: [appellante], advocaat: mr. J. Schep, die kantoor houdt te Amersfoort,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        N.V. Schadeverzekering-Maatschappij Bovemij,
      gevestigd te Nijmegen,
      bij de rechtbank: gedaagde in conventie en eiseres in reconventie,geïntimeerde,
      hierna: Bovemij,
      advocaat: mr. J.M.H.W. Bindels, die kantoor houdt te Arnhem.
    
    
    
  
  
    
      1De verdere procedure bij het hof 
    
    
      1.1
      Het hof neemt de inhoud van het tussenarrest van 13 juli 2020 hier over.
      
    
    
      1.2
      Beide partijen hebben een akte uitlaten deskundigenbericht genomen. 
      
    
    
      1.3
      Vervolgens zijn de stukken vanaf dit tussenarrest overgelegd en heeft het hof een datum voor arrest vastgesteld.
      
    
  
  
    
      2De verdere bespreking van de grievenInleiding 2.1	In het tussenarrest van 13 juli 2021, het vierde tussenarrest in deze zaak, heeft het hof op basis van het uitgebrachte deskundigenbericht van de psychiater prof. dr. [de psychiater] geoordeeld dat bij [appellante] sprake is van een psychiatrische symptoomstoornis met voornamelijk pijn en van een depressieve stoornis, licht tot matig van ernst (2.22) en dat sprake is van causaal verband tussen deze klachten en het ongeval uit 2010, waaraan de verhoogde kwetsbaarheid van [appellante] niet in de weg staat (2.30). Bij de begroting van de schade kan wel met die verhoogde kwetsbaarheid rekening worden gehouden (2.31). Het hof overwoog verder na het verweer van Bovemij te hebben verworpen dat niet aannemelijk is dat de schade van [appellante] hoger zal zijn dan het aan haar betaalde voorschot (2.34):
    “Al met al kan er niet aan worden ontkomen om verdere stappen te zetten om de schade van [appellante] te begroten. De benoeming van een verzekeringsgeneeskundige en vervolgens een arbeidsdeskundige ligt dan het meeste voor de hand. Het heeft de voorkeur van het hof wanneer beide onderzoeken aansluitend plaatsvinden, maar partijen kunnen zich daarover uitlaten. Zij kunnen zich ook uitlaten over de persoon van de te benoemen deskundige(n) en over de aan de deskundige(n) te stellen vragen. Het hof merkt in dit verband op dat het wel van belang is dat de verzekeringsgeneeskundige en in zijn/haar voetspoor ook de arbeidsdeskundige onderscheid maken tussen beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2010 en de beperking aan de linker elleboog die het gevolg is van het eerste ongeval.” 
    
    
      2.2
      
        Partijen hebben zich vervolgens uitgelaten over de benoeming van een verzekeringsgeneeskundige. Zij hebben overeenstemming bereikt over de persoon van een te benoemen arbeidsdeskundige, maar niet over de persoon van de te benoemen verzekeringsgeneeskundige. Bovemij heeft twee verzekeringsgeneeskundigen voorgedragen, [appellante] een ander. Ook hebben partijen geen overeenstemming bereikt over de aan de te benoemen deskundigen voor te leggen vragen. Zij hebben het hof laten weten de vraagstelling aan het hof over te laten. 
        
          De benoeming van een verzekeringsgeneeskundige
          2.3	Bovemij heeft twee verzekeringsgeneeskundigen ter benoeming voorgedragen, [appellante] heeft er één voorgedragen, een ander dan de door Bovemij voorgedragen deskundigen. 
      
      
    
    
      2.4
      Omdat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de benoeming van een deskundige en het hof wil voorkomen dat in deze zaak, waarin al zoveel gevoeligheden bestaan, een van partijen al op voorhand geen vertrouwen heeft in de te benoemen deskundige omdat deze door de andere partij is voorgedragen, zal het hof een andere deskundige benoemen. Het is mr. drs. [de verzekeringsgeneeskundige] , verzekeringsgeneeskundige te [plaats] . [de verzekeringsgeneeskundige] heeft de opleiding tot gerechtelijk deskundige gevolgd, heeft ervaring met deskundigenonderzoeken voor gerechten en is ingeschreven in het Landelijk Register Gerechtelijk Deskundigen (LRGD). Hij heeft aangegeven vrij te staan tegenover partijen en een benoeming tot deskundige te aanvaarden.
      
    
    
      2.5
      Het hof zal [de verzekeringsgeneeskundige] de volgende vragen voorleggen:a.	Wilt u [appellante] oproepen voor een gesprek en aan de hand van dat gesprek en van alle relevante gegevens uit het dossier, waaronder in elk geval de expertiserapporten van dr. [naam1] (naar aanleiding van een eerder ongeval), dr. [naam2] van 19 april 2012, dr. [naam1] van 15 februari 2013 en prof. dr. [de psychiater] van 24 december 2019, de beperkingen van [appellante] omschrijven en de belastbaarheid neerleggen in een belastbaarheidsprofiel, een en ander ten behoeve van arbeidsdeskundig onderzoek?b.	Wilt u bij uw antwoord op vraag a onderscheid maken tussen beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2 april 2010 en de beperkingen aan de linker elleboog die het gevolg zijn van het ongeval uit 2005?c.	Indien in de periode van 2010 tot aan de datum van uw onderzoek wijzigingen zijn opgetreden in de beperkingen (en het belastbaarheidspatroon) van [appellante] , wilt aangeven vanaf wanneer die wijzigingen zich voordeden en wat de gevolgen waren voor de beperkingen (en het belastbaarheidspatroon) vanaf dat moment? Wilt u daarbij ook weer onderscheid maken tussen de beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2 april 2010 en de beperkingen aan de linker elleboog? d.	Heeft u nog overige opmerkingen die voor de beoordeling van de zaak van belang kunnen zijn? 
      
    
    
      2.6
      Het hof zal het voorschot op de kosten van het te verrichten onderzoek van [de verzekeringsgeneeskundige] (uitgaande van een uurtarief van € 200,- ex btw en een tijdsbesteding van 24 uur) vaststellen op - afgerond - € 6.000,-. Het hof zal Bovemij belasten met het voorschot op de kosten van het deskundigenonderzoek (zie het tussenarrest van 9 april 2019 onder 2.11).
      
      
        
          De benoeming van een arbeidsdeskundige
          2.7	 Partijen kunnen instemmen met de benoeming van de arbeidsdeskundige [de deskundige] tot deskundige. [de deskundige] heeft aangegeven vrij te staan tegenover partijen en bereid te zijn een eventuele benoeming te aanvaarden.
      
      
    
    
      2.8
      Het hof zal [de deskundige] de volgende vragen voorleggen:T.a.v. het verdienvermogen 
      a.	Wat is de opleiding, wat is het arbeidsverleden, wat zijn de relevante vaardigheden en affiniteiten van [appellante] ?
      b.	Wilt u, op uitgaande van het rapport van Radar van 2 maart 2011, de onderneming van [appellante] ten tijd van het ongeval beschrijven, met daarbij aandacht voor de aard van het bedrijf, het product of de dienstverlening, de arbeidsbezetting en de bedrijfsmiddelen?
      c.	Wat voor werkzaamheden verrichtte [appellante] , uitgaande van het genoemde rapport van Radar, in de periode dat haar op 2 april 20210 het ongeval overkwam? Graag een uitgebreide omschrijving geven van de aard van de taken en verantwoordelijkheden in dat werk, hoeveel uur per week [appellante] in de drie jaar voorafgaand aan het ongeval gemiddeld heeft gewerkt en een toelichting op de fysieke en mentale belasting daarvan.
      d.	Wat verdiende [appellante] met deze werkzaamheden? Wilt u daarbij rekening houden met het tussenarrest van het Hof van 20 februari 2018 inzake de bepaling van het inkomen van [appellante] ?e.	Wilt u in deze zaak onderzoeken wat de arbeids- en verdienmogelijkheden van [appellante] zouden zijn geweest, de gevolgen van het ongeval weggedacht?
      Wilt u daarbij rekening houden met uitgangspositie van de onderneming ten tijde van het ongeval, de ontwikkelingen in de branche en de gevolgen van de Coronamaatregelen in 2020 en 2021 voor het geval u het aannemelijk vindt dat [appellante] dan nog actief zou zijn geweest in haar onderneming?
      f.	Is [appellante] op basis van de als gevolg van het ongeval bestaande beperkingen en mogelijkheden (hiervoor zal worden verwezen naar het door de verzekeringsgeneeskundige uit te brengen rapport) geschikt of (geheel of gedeeltelijk) ongeschikt te achten voor het maatgevende werk? Wilt u daarbij een onderscheid maken tussen de beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2 april 2010 en de beperkingen aan de linker elleboog?
      g.	Voor zover [appellante] op grond van de beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2 april 2010 blijvend ongeschikt te achten is voor het werk, wat waren/zijn dan haar mogelijkheden/kansen om te re-integreren in ander werk (parttime en fulltime)? Wilt u bij uw antwoord weer een onderscheid maken tussen  de beperkingen die het gevolg zijn van het ongeval van 2 april 2010 en de beperkingen aan de linker elleboog?h.	Welk inkomen zou zij daarmee kunnen realiseren? Welke opleidingen zou zij eventueel moeten volgen, hoe lang duren die opleidingen en welke kosten zijn daaraan verbonden?Ten aanzien van de huishoudelijke hulp
      i.	Wilt u een beschrijving geven van de woning van [appellante] en de inrichting daarvan?
      j.	Wilt u de belasting in de verschillende deeltaken in het huishouden van [appellante] vanaf 2010 en eventuele wijzigingen daarin beschrijven? 
      k.	Wilt u deze belasting relateren aan de door de verzekeringsgeneeskundige omschreven belastbaarheid en aangeven welke taken [appellante] redelijkerwijs niet meer kan uitvoeren?l. 	Wilt u aangeven in hoeverre het realistisch is dat [appellante] , rekening houdend met de beperkingen aan de linker elleboog, deze taken zelf zou hebben verricht in de hypothetische situatie dat haar het ongeval niet zou zijn overkomen? 
      m.	Wat is de behoefte aan huishoudelijke hulp, uitgedrukt in uren per jaar? Welk deel daarvan is toe te schrijven aan de beperkingen aan de linker elleboog.
      n.	Wat zijn de redelijkerwijs met die hulp (met en zonder beperkingen aan de elleboog) gemoeide kosten?
      o.	Wilt u aangeven of de hulpbehoefte door bepaalde voorzieningen en/of hulpmiddelen kan worden verminderd? Zo ja, door middel van welke voorzieningen/hulpmiddelen en in welke mate beïnvloeden deze de behoefte aan hulp en de daarmee gemoeide kosten?
      p.	Acht u het waarschijnlijk dat de door u vastgestelde hulpbehoefte en de daarmee gemoeide kosten in de toekomst nog zullen veranderen? Zo ja, op welke wijze?q.	Indien uw antwoord op vraag l ontkennend luidt, wilt u dan uw antwoorden op de vragen m tot en met p beantwoorden uitgaande van de taken die [appellante] in uw visie in de hypothetische situatie zonder ongeval zelf zou hebben verricht. Algemeen
      q.	Zijn er nog andere punten die u naar voren wilt brengen waarvan de rechter volgens u kennis dient te nemen bij de verdere beoordeling?
      
    
    
      2.9
      Het hof zal het voorschot op de kosten van het te verrichten onderzoek door arbeidsdeskundige [de deskundige] (uitgaande van een uurtarief van € 210,- ex btw en een tijdsbesteding van 45 uur) vaststellen op - afgerond - € 11.000,-. Het hof zal Bovemij ook met dit voorschot belasten.
    
  
  
    
      3
      3.	De beslissing
    
    
      Het hof:
    
    
    
      benoemt tot deskundigen:- verzekeringsgeneeskundige mr. drs. [de verzekeringsgeneeskundige] , [adres1] , [plaats] , e-mail: [de verzekeringsgeneeskundige] @gmail.com,om een onderzoek in te stellen en schriftelijk bericht uit te brengen naar de in rechtsoverweging 2.5 geformuleerde vragen;- arbeidsdeskundige [de deskundige] , verbonden aan Artoos Van der Ham Raijmakers, postbus 112, 5060AC Oosterwijk, e-mail: [de deskundige] @avrexpertise.nl,om een onderzoek in te stellen en schriftelijk bericht uit te brengen naar de in rechtsoverweging 2.8 geformuleerde vragen;
      bepaalt dat de deskundige [de verzekeringsgeneeskundige] partij [appellante] gelegenheid zal geven gebruik te maken van haar blokkeringsrecht en dat hij indien partij [appellante] daarvan geen gebruik heeft gemaakt zijn concept-rapport zal doen toekomen aan de advocaten van partijen, zodat de advocaten van partijen op het concept-rapport kunnen reageren, waarna de deskundige in zijn definitieve rapport op de reactie van de advocaten  zal ingaan;
    
    
    
      bepaalt dat de deskundige [de deskundige] zijn concept-rapport zal doen toekomen aan de advocaten van partijen, zodat de advocaten van partijen op het concept-rapport kunnen reageren, waarna de deskundige in zijn definitieve rapport op de reactie van de advocaten  zal ingaan;
    
    
    
      bepaalt dat partij [appellante] aan de deskundigen het volledige procesdossier ter inzage zal geven en beveelt partijen om aan de deskundigen alle door hen gewenste inlichtingen te verstrekken;
    
    
    
      bepaalt dat deskundige [de verzekeringsgeneeskundige] het door hem uit te brengen rapport (ondertekend en met redenen omkleed) ter griffie van dit hof (postbus 1704, 8901 CA te Leeuwarden) zal indienen vóór 1 juni 2022;
    
    
    
      bepaalt dat deskundige [de deskundige] het door hem uit te brengen rapport (ondertekend en met redenen omkleed) ter griffie van dit hof (postbus 1704, 8901 CA te Leeuwarden) zal indienen vóór 1 oktober 2022; 
    
    
    
      bepaalt dat de deskundigen het onderzoek pas behoeven te beginnen nadat door partij Bovemij bij wege van voorschot ter zake van de kosten van het deskundigenonderzoek een bedrag van € 6.000,- inclusief btw ten behoeve van het onderzoek door [de verzekeringsgeneeskundige] en € 11.000,- inclusief btw ten behoeve van het onderzoek door [de deskundige] , ter griffie van het hof zal zijn gedeponeerd conform de nota met betaalinstructies die OVZ hiertoe zal ontvangen van het Landelijke Dienstencentrum voor de Rechtspraak en de griffie aan de deskundige heeft bericht dat het voorschot is voldaan, tenzij een van partijen binnen twee weken na heden, in een brief aan de hierna te benoemen raadsheer-commissaris te kennen geeft niet met dit voorschot te kunnen instemmen, in welk geval nader zal worden beslist;
    
    
    
      bepaalt dat dit voorschot uiterlijk op 1 februari 2022 moet zijn voldaan;
    
    
    
      bepaalt dat het onderzoek door de deskundigen zal worden verricht onder leiding van het hierbij tot raadsheer-commissaris benoemde lid van het hof, mr. H. de Hek  en dat de deskundigen zich voor vragen en/of opmerkingen betreffende het onderzoek zullen kunnen wenden tot voornoemde raadsheer-commissaris;
    
    
    
      bepaalt dat de griffier een afschrift van dit arrest aan de deskundigen zal verzenden;
    
    
    
      bepaalt dat de zaak zal worden verwezen naar de roldatum 15 november 2022 voor memorie na deskundigenrapport aan de zijde van [appellante] ;
    
    
    
      houdt iedere verdere beslissing aan.
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door mrs. H. de Hek, M.M.A. Wind en M. Willemse en uitgesproken door de rolraadsheer op 11 januari 2022, in aanwezigheid van de griffier.