ECLI:NL:GHARL:2022:2600, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 05-04-2022, 200.295.818
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2022-04-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Huurovereenkomst bedrijfsruimte. Contractuele boete in verband met te laat aanleveren bankgarantie is verschuldigd. Een aangetekende aanzegging daarvoor is niet nodig. De contractuele boete wordt wel gematigd.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN  
    
    
      locatie Arnhem
    
    
    
      afdeling civiel recht, handel
    
    
    
      zaaknummer gerechtshof: 200.295.818
      (zaaknummer rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem: 8731294) 
    
    
    
    
      
        arrest van 5 april 2022
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        More For You B.V., 
      gevestigd te Zeist,
      appellante,
      in eerste aanleg: gedaagde,
      hierna: More For You,
      advocaat: mr. H.J.A. Jansen, 
    
    
    
      tegen:
    
    
    
      
        Mr. D. Sjouke, in de hoedanigheid van curator in het faillissement van Solid Assets B.V.,
      gevestigd te Amsterdam,
      geïntimeerde,
      in eerste aanleg: eiseres,
      hierna: de curator,
      advocaat: mr. D. Sjouke. 
    
    
    
  
  
    
      1Het verdere verloop van de procedure 
    
    
      1.1
      Het hof heeft op 11 januari 2022 een tussenarrest gewezen, waarin een enkelvoudige mondelinge behandeling is bepaald. Die zitting heeft op 17 februari 2022 plaatsgevonden. Beide partijen hebben op de zitting pleitnotities overgelegd en van wat ter zitting is besproken is een proces-verbaal opgemaakt. 
      
    
    
      1.2
      De zaak is na de zitting aangehouden voor overleg over een minnelijke regeling. Partijen hebben het hof daarna verzocht om arrest te wijzen.
      
      
    
  
  
    
      2De motivering van de beslissing in hoger beroep
    
    
      
        inleiding
      
    
    
    
      2.1
      More for You heeft van Solid Assets B.V. vanaf 1 april 2015 voor de duur van zeven jaar een bedrijfsruimte in Barneveld gehuurd. De huurovereenkomst is na opzegging door More for You geëindigd per 31 maart 2022. Op grond van de huurovereenkomst was More for You verplicht een bankgarantie af te geven als waarborg voor de juiste nakoming van haar verplichtingen. In juli 2020 bestond een huurachterstand van twee huurtermijnen (€ 44.305,16). Solid Assets heeft daarom de bankgarantie aangesproken en More for You gesommeerd om een nieuwe bankgarantie af te geven. Dat is gebeurd op 1 oktober 2020. Solid Assets vindt dat te laat en maakt aanspraak op de contractuele boete van € 250,- per dag (voor het geval de huurder niet zorgt voor deugdelijke bankgarantie), vermeerderd met de buitengerechtelijke incassokosten. De kantonrechter heeft de beide posten toegewezen zoals gevorderd, te weten een bedrag van € 13.750,0 aan boete en een bedrag van € 6.669,84 aan buitengerechtelijke incassokosten. More for You is het daarmee niet eens.
      
      
        
          de beslissing van het hof
        
      
      
    
    
      2.2
      Het hof is het eens het oordeel van de kantonrechter dat de contractuele boete verschuldigd is, maar oordeelt dat deze boete gematigd moet worden. Het hof zal dus een lager bedrag toewijzen. Het hof legt deze beslissing hierna uit.  
      
      
        
          de contractuele boete is verschuldigd
        
      
      
    
    
      2.3
      More for You vindt dat de boete niet verschuldigd is, omdat die haar niet bij aangetekende brief is aangezegd. Dat is volgens haar in strijd met de (algemene bepalingen van de) huurovereenkomst, waarin staat dat de huurder per aangetekende brief op het verzuim gewezen moet worden. 
      
    
    
      2.4
      Dit verweer gaat niet op. Het vereiste van een aangetekende brief moet redelijkerwijs zo begrepen worden dat daarmee wordt beoogd dat de aanzegging de huurder ook daadwerkelijk bereikt. Het is geen formeel vereiste om de boetebepaling in werking te laten treden. Van belang is dat de aanzegging de huurder bereikt en dat de termijn waarop de boete begint te lopen duidelijk is. In dit geval staat vast dat de brief van 24 juli 2020 More for You heeft bereikt. Daarin werd een termijn werd gesteld waarbinnen de bankgarantie afgegeven moest worden en werd de boete aangezegd. Het hof onderschrijft wat de kantonrechter onder 4.2 van het vonnis hierover heeft overwogen. 
      
      
        
          de boete wordt gematigd 
        
      
      
    
    
      2.5
      
        In de wet staat over de bevoegdheid van de rechter om een contractuele boete te matigen:
        “Op verlangen van de schuldenaar kan de rechter, indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist, de bedongen boete matigen, met dien verstande dat hij de schuldeiser ter zake van de tekortkoming niet minder kan toekennen dan de schadevergoeding op grond van de wet.”
        Rechtspraak van de Hoge Raad maakt duidelijk dat de rechter terughoudend moet zijn met het gebruiken van deze bevoegdheid. In zijn arrest van 27 april 2007 heeft de Hoge Raad dit zo verwoord dat de rechter pas van de bevoegdheid tot matiging gebruik mag maken wanneer de toepassing van een boetebeding in de gegeven omstandigheden tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. De rechter moet daarbij niet alleen letten op de verhouding tussen de werkelijke schade en de hoogte van de boete, maar ook op de aard van de overeenkomst, de inhoud en de strekking van het beding en de omstandigheden waaronder het is ingeroepen. In een arrest van 13 juli 2012 heeft de Hoge Raad dit herhaald en daaraan toegevoegd dat de daarmee bedoelde omstandigheden van het geval uiteindelijk beslissend zijn en dat de rechter ook gewicht mag toekennen aan de hoedanigheid van partijen.
      
    
    
      2.6
      Het hof oordeelt dat er reden is om de boete te matigen, omdat de toepassing van het boetebeding in dit geval tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Daarvoor zijn de volgende omstandigheden van belang.
      
    
    
      2.7
      More for You stelt dat zij altijd stipt aan haar betalingsverplichtingen heeft voldaan. Dat is door mr. Sjouke erkend. More for You stelt bovendien onweersproken dat er sprake was van een langlopend probleem met de servicekosten en dat zij daarover vanaf 2018 bij herhaling, maar steeds zonder resultaat, heeft geklaagd. Pas nadat zij haar huurbetaling opschortte heeft Solid Assets een bedrag van circa € 20.000,- betaald. Solid Assets heeft de bankgarantie aangesproken vanwege de huurachterstand. De gemachtigde van Solid Assets heeft More for You hierna op 24 juli 2020 gesommeerd een nieuwe bankgarantie te stellen op uiterlijk 7 augustus 2020.  De secretaresse van More for You heeft op 29 juli 2020 gereageerd dat de algemeen directeur wegens vakantie afwezig was en dat deze na zijn terugkeer op 17 augustus 2020 op de zaak zou terugkomen. Solid Assets heeft, ook na een herhaalde mededeling van de directeur van More for You op 30 juli 2020, geen rekening willen houden met deze omstandigheid en haar termijn van nakoming van 7 augustus 2020 gehandhaafd. Op de dag dat die termijn verstreek heeft Solid Assets een nadere termijn voor afgifte van de bankgarantie gesteld tot 14 augustus 2020 (dus nog steeds binnen de vakantie van de directeur) en aanspraak gemaakt op incassokosten van ruim € 7.000,-. De directeur van More for You heeft op na terugkeer van zijn vakantie 18 augustus 2020 schriftelijk gereageerd dat hij juridisch advies ging inwinnen. Solid Assets heeft vervolgens op 24 augustus 2020 de dagvaarding voor deze procedure uitgebracht.
      
    
    
      2.7
      Uit deze gang van zaken volgt dat de reden van de betalingsachterstand van juli 2020 geen betalingsonmacht of betalingsonwil was, maar dat daaraan een al langslepend conflict ten grondslag lag over de afrekening van servicekosten. Uit de betaling van een bedrag van € 20.000,- door Solid Assets volgt dat het standpunt van More for You op dit punt terecht was. Solid Assets heeft More for You vervolgens niet eerst in de gelegenheid gesteld de huurachterstand te voldoen, maar heeft direct en zonder enige aankondiging de bankgarantie getrokken. Nadat de bankgarantie was aangesproken bestond er geen huurachterstand meer. Er was dus geen schade aan de zijde van Solid Assets, Solid Assets heeft dit ook niet aangevoerd, en er was ook geen schade op korte termijn te verwachten. Op More for You rustte de verplichting om een nieuwe bankgarantie te stellen, zoals zij ook heeft gedaan, maar Solid Assets heeft, naar het oordeel van het hof ten onrechte, geen rekening willen houden met de omstandigheden aan de zijde van More for You. More for You heeft op de zitting toegelicht dat het bedrijf gesloten was en dat alleen de algemeen directeur de bankgarantie kon regelen. Omdat er geen (dreigende) schade voor Solid Assets was had zij geen redelijk belang om te blijven aandringen op afgifte van de bankgarantie op hele korte termijn, zoals zij heeft gedaan. De termijn voor nakoming was dan ook in de gegeven omstandigheden niet redelijk. Daardoor is de vordering van contractuele boete hoog opgelopen tot uiteindelijk € 13.750,- (waarmee ook de contractuele buitengerechtelijke incassokosten van 15% opliepen), terwijl de schade aan de zijde van Solid Assets nihil bedroeg. Dat is naast de andere hiervoor genoemde feiten en omstandigheden een wanverhouding tussen de boete en de schade die tot een onaanvaardbaar resultaat leidt. 
      
    
    
      2.8
      Als Solid Assets rekening had gehouden met de omstandigheden van More for You, zoals van haar gevraagd had mogen worden, had zij More for You na terugkeer van de vakantie van haar algemeen directeur een termijn van circa 14 dagen moeten bieden om de bankgarantie in orde te maken. Dan had die er naar ervaringsregels op 1 september 2020 kunnen zijn. De bankgarantie is pas op 1 oktober 2020 afgegeven. Daarom acht het hof het redelijk om de contractuele boete te matigen tot een bedrag van € 7.500,- (30 dagen tussen 1 september en 1 oktober 2020 x € 250,-). Het hof is daarbij met de kantonrechter van oordeel dat de hoogte van de boete van € 250,- per dag, die ook in de Algemene Bepalingen staat, gebruikelijk en algemeen aanvaard is en gaat daarom uit van die boete. De buitengerechtelijke incassokosten zijn overeengekomen en het door Solid Assets gehanteerde percentage van 15% over de hoofdsom is door More for You inhoudelijk niet betwist. Dit betekent dat een bedrag van € 1.125,- toewijsbaar is.
      
      
    
  
  
    
      3De slotsom
    
    
      3.1
      Het hoger beroep van More for You slaagt gedeeltelijk. Het hof zal het bestreden gedeeltelijk vonnis vernietigen. 
      
    
    
      3.2
      Het hof laat de proceskostenveroordeling bij de rechtbank in stand, omdat More for You pas na dagvaarding de bankgarantie heeft afgegeven. De kosten in hoger beroep worden gecompenseerd, omdat partijen over en weer in het ongelijk zijn gesteld. 
      
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    
    
      Het hof, recht doende:
    
    
    
      vernietigt het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, van 3 maart 2021, met uitzondering van de proceskostenveroordeling van More for You;
    
    
    
      veroordeelt More for You aan Solid Assets te betalen een bedrag van € 8.6252,-;
    
    
    
      compenseert de kosten van de procedure in hoger beroep aldus, dat iedere partij met de eigen kosten belast blijft;
    
    
    
      verklaart de veroordeling in dit arrest uitvoerbaar bij voorraad;
    
    
    
      wijst af het anders of meer gevorderde.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door mrs. A.E.F. Hillen, Th.C.M. Willemse en S.C.P. Giesen en is in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 5 april 2022.
    
    
    
    
    
    
    
    
  
  
     artikel 6:94 lid 1 BW
  
  
     HR 27 april 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ6638 
  
  
     HR 13 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW4986