ECLI:NL:RBGEL:2022:1445, Rechtbank Gelderland, 21-03-2022, 05/030632-21
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2022-03-21 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Bezit, verspreiden, vervaardigen, verwerven, toegang verschaffen van kinderporno. Verleiding. Afbeelding verstrekken, aanbieden aan personen onder 16 jaar.

RECHTBANK GELDERLAND
      
    
    
    
      Team strafrecht
    
    
    
      Zittingsplaats Zutphen
    
    
    
      Parketnummer: 05/030632-21
      Datum uitspraak	: 21 maart 2022
    
    
    
      Tegenspraak
    
    
    
      
        vonnis van de meervoudige kamer
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        de officier van justitie
      
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [verdachte]
        ,
      geboren op [1991] in [geboorteplaats] , 
      wonende aan de [adres] ,
    
    
    
      Raadsvrouw: mr. C.H.J. van Dooijeweert, advocaat in Barneveld.
    
    
    
      Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op een openbare terechtzitting.
    
    
  
  
    
      1De inhoud van de tenlastelegging
    
    
      Aan verdachte is, na toewijzing van een vordering tot wijziging van de tenlastelegging, ten laste gelegd dat:
    
    
    1. 
    
    
      hij in of omstreeks de periode van 01 juni 2018 tot en met 02 februari 2021
      te Zutphen en/of te Lochem, in elk geval in Nederland,
      meermalen, althans eenmaal (telkens)
      (een) (aantal) afbeelding(en), te weten (een) (aantal) foto(’s) en/of (een)(aantal) video(’s) en/of 
      (een) gegevensdrager(s) bevattende (een) afbeelding(en) te weten: 
      één of meer mobiele telefoons (onder meer: [merk 1] en/of [merk 2] (zwart) en/of [merk 3] ) en/of een [merk 4] ) 
      en/of een usb-stick ( [merk 5] ) en/of een Ideapad ( [merk 6] ) 
      en/of één of meer Cloud Storage(s) voorzien van de emailadres (sen) [mailadres 1] (Google) en/of [mailadres 2] (Skype) en/of [mailadres 3] (Skype) en/of [mailadres 4] (Skype) en/of [mailadres 3] (OneDrive)
      heeft verspreid en/of
      vervaardigd en/of
      verworven en/of
      in bezit gehad en/of
      zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een 
      communicatiedienst de toegang heeft verschaft,
      terwijl op die afbeelding(en) (een) seksuele gedraging(en) zichtbaar is/zijn, waarbij (telkens) een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet had bereikt, was betrokken of 
      schijnbaar was betrokken;
      welke voornoemde seksuele gedragingen – zakelijk weergegeven - bestonden uit (onder meer):
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren met de penis en/of (een) vinger(s)/hand en/of 
      (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong van het lichaam van een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt;
      en/of
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het lichaam van een (ander) persoon door een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) 
      vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het eigen lichaam door een persoon die 
      kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt met (een) vinger(s)/hand en/of (een) 
      voorwerp(en) en/of de mond/tong; (bestandsna(a)m(en): [naam 1] en
      
        [naam 2] )
      en/of
      het betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of de borsten van een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) 
      vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of
      het betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of de borsten van een 
      (ander) persoon door een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of
      het betasten en/of aanraken van het eigen lichaam door een persoon die kennelijk de leeftijd van 
    
    18 jaren nog niet heeft bereikt met (een) vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de 
    
      mond/tong; (betandsna(a)m(en): [naam 3] - 
      
        [naam 1] en 
      
        [naam 4] )
      en/of
      het door een dier likken en/of betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of de borsten van een persoon die de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt;
      (bestandsna(a)m(en): [naam 5] )
      en/of
      het geheel of gedeeltelijk naakt (laten) poseren van (een) perso(o)n(en) die kennelijk de leeftijd 
      van 18 jaren nog niet heeft/hebben bereikt, waarbij deze perso(o)n(en) poseert/poseren in een 
      omgeving en/of met (een) voorwerp(en) en/of in (een)(erotisch getinte) houding(en)
      (op een wijze) die niet bij haar/hun leeftijd past/passen en/of waarbij deze perso(o)n(en) zich 
      (vervolgens) in opeenvolgende afbeeldingen/filmfragmenten van haar/hun kleding 
      ontdoet/ontdoen en/of (waarna) door het camerastandpunt en/of de (onnatuurlijke) pose en/of 
      de wijze van kleden van deze perso(o)n(en) en/of de uitsnede van de afbeelding(en)/film(s) 
      nadrukkelijk de (ontblote) geslachtsdelen en/of borsten en/of billen in beeld gebracht worden
      (waarbij) de afbeelding (aldus) een onmiskenbaar seksuele strekking heeft en/of strekt tot seksuele prikkeling; (bestandsna(a)m(en): [naam 4] -
      
        [naam 2] en
      
        [naam 6] )
      en/of
      het masturberen boven/bij en/of het houden van een (stijve) penis bij/naast het gezicht/lichaam 
      en/of het ejaculeren op het lichaam van een perso(o)n(en) die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft/hebben bereikt; (bestandsna(a)m(en): [naam 7] en 
      
        [naam 6]
      
    
    
    
      van welk(e) misdrijf/misdrijven hij, verdachte, een gewoonte heeft gemaakt;
    
    
    
      (Artikel art 240b lid 1 Wetboek van Strafrecht, art 240b lid 2 Wetboek van Strafrecht)  
    
    
    2.  
    
    
      hij in of omstreeks de periode van 07 januari 2021 tot en met 02 februari 2021
      te Kapellen, althans in België en/of te Zutphen en/of Lochem, in elk geval in Nederland,
      meermalen, althans eenmaal, (telkens)
      een of meer afbeelding(en) te weten (aantal) video’s en/of (een)gegevensdrager(s) bevattende 
      (een) afbeelding(en) te weten een computer (laptop [merk 7] )
      heeft
      vervaardigd en/of
      verspreid en/of
      verworven en/of
      in bezit gehad en/of
      zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft veschaft,
      terwijl op die afbeelding(en) (een) seksuele gedraging(en) zichtbaar is/zijn, waarbij (telkens) een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet had bereikt, te weten [slachtoffer] (geboren [geboortedag] 2008) was betrokken of schijnbaar was betrokken,
      welke voornoemde seksuele gedraging(en) – zakelijk weergegeven – bestond(en) uit:
      het betasten en/of aanraken van de eigen geslachtsdelen en/of billen door die [slachtoffer] , althans 
      een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de vinger(s)/hand(en); (bestandsna(a)m(en): [naam 8] )
      en/of
      het geheel of gedeeltelijk naakt (laten) poseren van die [slachtoffer] , althans (een) perso(o)n(en) die 
      kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft/hebben bereikt, waarbij die [slachtoffer] , althans deze perso(o)n(en) poseert/poseren in (een)(erotisch getinte) houding(en) en/of waarbij door het 
      camerastandpunt en/of de (onnatuurlijke) pose nadrukkelijk de (ontblote) geslachtsdelen en/of 
      billen in beeld gebracht worden (waarbij) de afbeelding (aldus) een onmiskenbaar seksuele 
      strekking heeft en/of strekt tot seksuele prikkeling; (bestandsna(a)m(en): [naam 8] )
    
    
    
      (Artikel art 240b lid 1 Wetboek van Strafrecht)  
    
    
    3. 
    
    
      in of omstreeks de periode van 17 januari 2021 tot en met 21 januari 2021 te Kapellen, althans in België en/of te Zutphen en/of Lochem, in elk geval in Nederland,
      door misbruik van uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht, een persoon, [slachtoffer] , 
      geboren op [geboortedag] 2008, waarvan verdachte redelijkerwijs moest vermoeden dat deze de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt,
      opzettelijk heeft bewogen ontuchtige handelingen te plegen of zodanige handelingen van 
      verdachte te dulden, bestaande die handelingen onder meer uit:
    
    - het zich (deels) ontkleden en/of (daarbij) zijn geslachtsdeel te ontbloten door die [slachtoffer] en/of
    - het betasten van en/of wrijven over zijn geslachtdeel door die [slachtoffer] ,
    bestaande dat uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht uit:
    - het toesturen van pornografisch beeldmateriaal naar die [slachtoffer] en/of (daarbij) die [slachtoffer] (in ruil) 
    
      te bewegen zijn naakte lichaam te tonen en/of (daarbij) (ontuchtelijke) handelingen te plegen bij 
      zichzelf en/of
    
    - het grote leeftijdsverschil tussen verdachte en die [slachtoffer] en/of het daarbij aanwezige sociaal 
    en/of emotionele verschil in ontwikkeling tussen beiden;
    
    
      (Artikel art 248a Wetboek van Strafrecht)  
    
    
    4. 
    
    
      in of omstreeks de periode van 17 januari 2021 tot en met 21 januari 2021 te Zutphen en/of Lochem, in elk in Nederland,
      één of meer afbeelding(en) of voorwerp(en), namelijk één of meer (pornografische) foto’s en/of 
      video(‘s) met daarin (onder meer) te zien
      een video opname van verdachte die zichzelf uitkleed en/of (daarbij) geheel naakt een kushandje 
      maakt naar het opnameapparaat en/of (vervolgens) over zijn geslachtsdeel wrijft en/of (daarna) 
      zich omdraait met zijn rug richting het opnameapparaat en/of (vervolgens) voorover buigt en/of 
      (daarbij) zijn billen toont en/of (daarbij) over zijn billen wrijft en/of op zijn billen slaat en/of 
      (vervolgens) zich opnieuw opdraait richting het opnameapparaat en/of (daarbij) de woorden 
      roept: ‘schatje, ik hou van jou’, althans woorden van gelijke aard en/of strekking 
      en/of
      een video opname van verdachte, waarin hij geheel naakt zijdelings op een bank ligt en/of 
      (daarbij) zichzelf op/tegen zijn billen slaat en/of (vervolgens) met zijn hand over zijn stijve 
      geslachtsdeel wrijft,
      waarvan de vertoning schadelijk te achten is voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, 
      heeft verstrekt, aangeboden en/of vertoond 
      aan een minderjarige, te weten aan [slachtoffer] (geboren [geboortedag] 2008) 
      van hij wist of redelijkerwijs moest vermoeden, dat deze jonger was dan zestien jaar;
    
    
    
      (Artikel art 240a Wetboek van Strafrecht)  
    
    
    
      2.	Overwegingen ten aanzien van het bewijs
      
    
    
    
      
        Ten aanzien van de feiten  1 tot en met 4:
      
    
    
    
      Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen.
    
    
    
      Bewijsmiddelen ten aanzien van de feiten onder 1:
    
    - het proces-verbaal beschrijving kinderpornografisch materiaal, p. 178 tot en met 190, inclusief bijlagen;
    - het proces-verbaal van bevindingen, p. 201 tot en met 209;
    - de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 7 maart 2022.
    
    
      Bewijsmiddelen ten aanzien van de feiten onder 2 en feit 3:
    
    
      
        Pro Justitia, aanvankelijk pv nr.: AN.37.L4.000341/2021 dd : 22/01/2021, p. 332 tot en met 335, inclusief bijlage (verhoor burgerlijke verantwoordelijke [naam 9] ;
      
      
        Pro Justitia, navolgend pv nr: AN.37.LA.000341/2021 dd : 22/01/2021 (verhoor gerechtelijk feit), p. 338 tot en met 345;
      
      
        de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 7 maart 2022.
      
    
    
    
      Bewijsmiddelen ten aanzien van de feit onder 4:
    
    
      
        het proces-verbaal van bevindingen naar aanleiding van Snapchatcontact, p. 271 tot en met 273;
      
      
        de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 7 maart 2022.
      
    
    
  
  
    
      3De bewezenverklaring
    
    
      Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat: 
    
    
    1. 
    
    
      hij in of omstreeks de periode van 01 juni 2018 tot en met 02 februari 2021
      te Zutphen en/of te Lochem, in elk geval in Nederland,
      meermalen, althans eenmaal (telkens)
      
        (een) (aantal) afbeelding(en), te weten (een) (aantal) foto(’s) en/of (een)(aantal) video(’s) en/of 
      
        (een) gegevensdrager(s) bevattende (een) afbeelding(en) te weten: 
      
        één of meer mobiele telefoons (onder meer: [merk 1] en/of [merk 2] (zwart) en/of [merk 3] ) en/of een [merk 4] ) 
      en/of een usb-stick ( [merk 5] ) en/of een Ideapad ( [merk 6] ) 
      en/of één of meer Cloud Storage(s) voorzien van de emailadres (sen) [mailadres 1] (Google) en/of [mailadres 2] (Skype) en/of [mailadres 3] (Skype) en/of [mailadres 4] (Skype) en/of [mailadres 3] (OneDrive)
      heeft verspreid en/of
      vervaardigd en/of
      verworven en/of 
      in bezit gehad en/of
      zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een 
      communicatiedienst de toegang heeft verschaft,
      terwijl op die afbeelding(en) (een) seksuele gedraging(en) zichtbaar is/zijn, waarbij (telkens) een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet had bereikt, was betrokken of 
      schijnbaar was betrokken;
      welke voornoemde seksuele gedragingen – zakelijk weergegeven - bestonden uit (onder meer):
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren met de penis en/of (een) vinger(s)/hand en/of 
      (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong van het lichaam van een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt;
      en/of 
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het lichaam van een (ander) persoon door een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) 
      vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of 
      het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het eigen lichaam door een persoon die 
      kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt met (een) vinger(s)/hand en/of (een) 
      voorwerp(en) en/of de mond/tong; (bestandsna(a)m(en): [naam 1] en
      
        [naam 2] )
      en/of 
      het betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of de borsten van een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) 
      vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of 
      het betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of de borsten van een 
      (ander) persoon door een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de penis en/of (een) vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de mond/tong;
      en/of 
      het betasten en/of aanraken van het eigen lichaam door een persoon die kennelijk de leeftijd van 
    
    18 jaren nog niet heeft bereikt met (een) vinger(s)/hand en/of (een) voorwerp(en) en/of de 
    
      mond/tong; (betandsna(a)m(en): [naam 3] - 
      
        [naam 1] en 
      
        [naam 4] )
      en/of 
      het door een dier likken en/of betasten en/of aanraken van de geslachtsdelen en/of de billen en/of
      de borsten van een persoon die de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt; (bestandsna(a)m(en): [naam 5] )
      en/of 
      het geheel of gedeeltelijk naakt (laten) poseren van (een) perso(o)n(en) die kennelijk de leeftijd 
      van 18 jaren nog niet heeft/hebben bereikt, waarbij deze perso(o)n(en) poseert/poseren in een 
      omgeving en/of met (een) voorwerp(en) en/of in (een)(erotisch getinte) houding(en)
      (op een wijze) die niet bij haar/hun leeftijd past/passen en/of waarbij deze perso(o)n(en) zich 
      (vervolgens) in opeenvolgende afbeeldingen/filmfragmenten van haar/hun kleding 
      ontdoet/ontdoen en/of (waarna) door het camerastandpunt en/of de (onnatuurlijke) pose en/of 
      de wijze van kleden van deze perso(o)n(en) en/of de uitsnede van de afbeelding(en)/film(s) 
      nadrukkelijk de (ontblote) geslachtsdelen en/of borsten en/of billen in beeld gebracht worden
      (waarbij) de afbeelding (aldus) een onmiskenbaar seksuele strekking heeft en/of strekt tot seksuele prikkeling; (bestandsna(a)m(en): [naam 4] -
      
        [naam 2] en
      
        [naam 6] )
      en/of 
      het masturberen boven/bij en/of het houden van een (stijve) penis bij/naast het gezicht/lichaam 
      en/of het ejaculeren op het lichaam van een perso(o)n(en) die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft/hebben bereikt; (bestandsna(a)m(en): [naam 7] en 
      
        [naam 6]
      
    
    
    
      van welk(e) misdrijf/misdrijven hij, verdachte, een gewoonte heeft gemaakt;
    
    
    2.  
    
    
      hij in of omstreeks de periode van 07 januari 2021 tot en met 02 februari 2021
      te Kapellen, althans in België en/of te Zutphen en/of Lochem, in elk geval in Nederland,
      meermalen, althans eenmaal, (telkens)
      
        een of meer afbeelding(en) te weten (aantal) video’s en/of (een)gegevensdrager(s) bevattende 
      
        (een) afbeelding(en) te weten een computer (laptop [merk 7] )
      
        heeft vervaardigd en/of
      
      
        verspreid en/of
      
      
        verworven en/of
      
      
        in bezit gehad en/of
      
      zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft verschaft,
      terwijl op die afbeelding(en) (een) seksuele gedraging(en) zichtbaar is/zijn, waarbij (telkens) een 
      persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet had bereikt, te weten [slachtoffer] (geboren [geboortedag] 2008) was betrokken of schijnbaar was betrokken,
      welke voornoemde seksuele gedraging(en) – zakelijk weergegeven – bestond(en) uit:
      het betasten en/of aanraken van de eigen geslachtsdelen en/of billen door die [slachtoffer] , althans 
      een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt met de vinger(s)/hand(en); (bestandsna(a)m(en): [naam 8] )
      en/of 
      het geheel of gedeeltelijk naakt (laten) poseren van die [slachtoffer] , althans (een) perso(o)n(en) die 
      kennelijk de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft/hebben bereikt, waarbij die [slachtoffer] , althans deze perso(o)n(en) poseert/poseren in (een)(erotisch getinte) houding(en) en/of waarbij door het 
      camerastandpunt en/of de (onnatuurlijke) pose nadrukkelijk de (ontblote) geslachtsdelen en/of 
      billen in beeld gebracht worden (waarbij) de afbeelding (aldus) een onmiskenbaar seksuele 
      strekking heeft en/of strekt tot seksuele prikkeling; (bestandsna(a)m(en): [naam 8] )
    
    
    3. 
    
    
      in of omstreeks de periode van 17 januari 2021 tot en met 21 januari 2021 te Kapellen, althans in België en/of te Zutphen en/of Lochem, in elk geval in Nederland,
      door misbruik van uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht, een persoon, [slachtoffer] , 
      geboren op [geboortedag] 2008, waarvan verdachte redelijkerwijs moest vermoeden dat deze de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt,
      opzettelijk heeft bewogen ontuchtige handelingen te plegen of zodanige handelingen van 
      verdachte te dulden, bestaande die handelingen onder meer uit:
    
    - het zich (deels) ontkleden en/of (daarbij) zijn geslachtsdeel te ontbloten door die [slachtoffer] en/of
    - het betasten van en/of wrijven over zijn geslachtdeel door die [slachtoffer] ,
    bestaande dat uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht uit:
    - het toesturen van pornografisch beeldmateriaal naar die [slachtoffer] en/of (daarbij) die [slachtoffer] (in ruil) 
    
      te bewegen zijn naakte lichaam te tonen en/of (daarbij) (ontuchtelijke) handelingen te plegen bij 
      zichzelf en/of
    
    - het grote leeftijdsverschil tussen verdachte en die [slachtoffer] en/of het daarbij aanwezige sociaal 
    en/of emotionele verschil in ontwikkeling tussen beiden;
    
    4. 
    
    
      in of omstreeks de periode van 17 januari 2021 tot en met 21 januari 2021 te Zutphen en/of Lochem, in elk in Nederland,
      
        één of meer afbeelding(en) of voorwerp(en), namelijk één of meer (pornografische) foto’s en/of
      video(‘s) met daarin (onder meer) te zien
      een video opname van verdachte die zichzelf uitkleed en/of (daarbij) geheel naakt een kushandje 
      maakt naar het opnameapparaat en/of (vervolgens) over zijn geslachtsdeel wrijft en/of (daarna) 
      zich omdraait met zijn rug richting het opnameapparaat en/of (vervolgens) voorover buigt en/of 
      (daarbij) zijn billen toont en/of (daarbij) over zijn billen wrijft en/of op zijn billen slaat en/of 
      (vervolgens) zich opnieuw opdraait richting het opnameapparaat en/of (daarbij) de woorden 
      roept: ‘schatje, ik hou van jou’, althans woorden van gelijke aard en/of strekking 
      en/of
      een video opname van verdachte, waarin hij geheel naakt zijdelings op een bank ligt en/of 
      (daarbij) zichzelf op/tegen zijn billen slaat en/of (vervolgens) met zijn hand over zijn stijve 
      geslachtsdeel wrijft,
      waarvan de vertoning schadelijk te achten is voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, 
      heeft verstrekt, aangeboden en/of vertoond 
      aan een minderjarige, te weten aan [slachtoffer] (geboren [geboortedag] 2008) 
      van hij wist of redelijkerwijs moest vermoeden, dat deze jonger was dan zestien jaar.
    
    
    
      Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad.
    
    
    
      Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen. 
      Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.
    
    
  
  
    
      4De kwalificatie van het bewezenverklaarde
    
    
      Het bewezenverklaarde levert op:
    
    
    
      
        feit 1:
      
      
        een gewoonte maken van het meermalen een afbeelding - of een gegevensdrager, bevattende een afbeelding - van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt is betrokken, doen vervaardigen, verspreiden, verwerven en in bezit hebben door middel van een geautomatiseerd werk en communicatiedienst, meermalen gepleegd.
      
    
    
    
      
        feit 2:
      
      
        een afbeelding - of een gegevensdrager, bevattende een afbeelding - van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken of schijnbaar is betrokken, zich door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang daartoe verschaffen, meermalen gepleegd
      
    
    
    
      
        feit 3:
      
      
        door misbruik van uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht, een persoon waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat deze de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, opzettelijk bewegen ontuchtige handelingen te plegen
      
    
    
    
      
        feit 4:
      
      
        een afbeelding, waarvan de vertoning schadelijk is te achten voor personen beneden de leeftijd van zestien jaar, verstrekken, aanbieden en vertonen aan een minderjarige van wie de dader redelijkerwijs moet vermoeden, dat deze jonger is dan zestien jaar, meermalen gepleegd.
      
    
    
  
  
    
      5De strafbaarheid van de feiten
    
    
      De feiten zijn strafbaar.
      
        6.	De strafbaarheid van de verdachte
      
    
    
    
      Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk is geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit.
    
    
  
  
    
      7De overwegingen ten aanzien van straf en/of maatregel
    
    
      
        Het standpunt van de officier van justitie
      
      De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot 
      een gevangenisstraf voor de duur van 30 maanden, waarvan 10 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 5 jaren, met de bijzondere voorwaarden zoals de reclassering heeft geadviseerd met aftrek van de tijd in verzekering doorgebracht. Ten aanzien van de bijzondere voorwaarden heeft de officier van justitie dadelijke uitvoerbaarheid geëist.
    
    
    
      
        Het standpunt van de verdediging
      
      De raadsvrouw van verdachte heeft naar voren gebracht dat na het moment dat de computers van verdachte in beslag waren genomen, er voor verdachte nog niet voldoende handvatten waren om zijn gedrag aan te passen. Nadat verdachte in februari 2021 werd geschorst is hij hard met zichzelf aan de slag gegaan, door middel van een behandeling van drie dagen per week. Net zoals door de reclassering wordt geadviseerd, wordt verzocht dat verdachte zijn behandeling kan voortzetten. Om die reden wordt primair verzocht om een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen gelijk aan te dagen die verdachte in voorarrest heeft doorgebracht. Daarnaast de maximale werkstraf en een forse voorwaardelijke straf met de bijzondere voorwaarden op te leggen, een proeftijd van 5 jaar en de dadelijke uitvoerbaarheid van de voorwaarden. Wanneer de rechtbank toch een onvoorwaardelijke gevangenisstraf passend acht, wordt verzocht deze voor zo’n kort mogelijke duur op te leggen, maximaal een paar weken. 
    
    
    
      
        De beoordeling door de rechtbank
      
      De rechtbank heeft bij de bepaling van de op te leggen straf rekening gehouden met de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard en de omstandigheden waaronder dit is begaan. De rechtbank heeft verder rekening gehouden met de persoon en de omstandigheden van verdachte.
    
    
    
      Verdachte heeft gedurende een lange periode - van 1 juni 2018 tot en met 2 februari 2021 – de gewoonte gehad om een grote hoeveelheid kinderpornografisch afbeeldingen (foto’s en video’s) in zijn bezit te hebben. Daarnaast heeft verdachte ook zelf kinderpornografisch materiaal vervaardigd. Verdachte had gesprekken met minderjarige jongens die hij ertoe bewoog seksuele handelingen te verrichten waar verdachte dan opnames van maakte. Deze opnames heeft verdachte ook verspreid. 
    
    
    
      Het is een feit van algemene bekendheid dat kinderen die slachtoffer zijn geweest  van de productie van kinderpornografie nog jaren lang, zo niet hun verdere leven, niet alleen psychische, maar ook vaak lichamelijke gevolgen ondervinden van het seksueel misbruik dat zij hebben moeten doorstaan en de daarmee gepaard gaande vernederingen. De strekking van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht is het tegengaan van seksueel misbruik van jeugdigen en de exploitatie van dergelijk misbruik. Centraal hierin staat de bescherming van de (afgebeelde) jeugdige. Omdat kinderpornografie veelal een achtergrond kent van uitbuiting en misbruik van kinderen moeten niet alleen de productie en handel ervan, maar ook het bezit met kracht worden bestreden. De vraag naar en het bezit van kinderpornografie dragen immers bij aan de productie ervan en daarmee dus ook aan het misbruik van die kinderen. Ook blijven beelden vaak nog jarenlang circuleren op het internet, waardoor de slachtoffers ook jaren nadat het misbruik heeft plaatsgevonden nog vele keren onverwacht hiermee kunnen worden geconfronteerd. Aldus kenmerkt de rechtbank deze misdrijven als misdrijven die zijn gericht tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van personen.
      Nadat de computers en telefoons van verdachte in oktober 2020 in beslag werden genomen, is verdachte doorgegaan met het plegen van strafbare feiten.
    
    
    
      Vervolgens heeft verdachte in de periode van 17 januari 2021 tot en met 21 januari 2021 contact gelegd met de destijds twaalfjarige [slachtoffer] en hem ertoe bewogen om seksueel getinte foto’s en video’s van zichzelf te maken en via Snapchat naar verdachte te sturen. Voorts werd [slachtoffer] geconfronteerd met foto’s en video’s van verdachte waarop zijn (stijve) penis zichtbaar was. Verdachte heeft door zijn handelen een ernstige inbreuk gemaakt op de lichamelijke en geestelijke integriteit van [slachtoffer] . Het is een feit van algemene bekendheid dat feiten als de onderhavige doorgaans een grote impact hebben op het slachtoffer en zijn of haar directe omgeving. Verdachte heeft op onaanvaardbare wijze de seksuele ontwikkeling van [slachtoffer] doorkruist. Verdachte heeft geen rekening gehouden met de gevolgen en heeft zich enkel laten leiden door zijn eigen (seksuele) behoeften. 
    
    
    
      De rechtbank heeft ten gunste van verdachte in aanmerking genomen dat verdachte ter zake van zedendelicten niet eerder met justitie in aanraking is gekomen. 
    
    
    
      Uit het rapport van Reclassering Nederland van 22 februari 2022 komt onder meer naar voren dat verdachte na de eerste politiecontacten in november 2020 zich had gemeld bij zijn huisarts die hem verwees naar Transfore. In april 2021 is zijn behandeling van drie dagen per week voor plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag begonnen. Verdachte neemt momenteel nog steeds actief deel aan deze driedaagse behandeling. De behandeling verloopt voorspoedig. Een gevoel van eenzaamheid en de aantrekkingskracht tot jonge jongens waren destijds de aanleiding tot het delictgedrag. Verdachte was zich niet (dan wel onvoldoende) bewust dat hij met zijn gedrag kinderen (direct of indirect) heeft beschadigd. Concluderend kan gesteld worden dat betrokkene pro-actief deelneemt en dat er zicht is gekomen op de Metanalyse en delictscenario. Om ook aan zijn eenzaamheid te werken, naar de mening van de reclassering een van de criminogene factoren in het geval van verdachte, is besloten om de COSA in te zetten. Dit betreft een wekelijks contact met vrijwilligers (gecoördineerd vanuit de reclassering maar deelname geschiedt vanuit een vrijwillig kader) die weet hebben van de verdenking 
      en waar verdachte wekelijks activiteiten mee kan ondernemen. Daarnaast is verdachte begonnen 
      om wekelijks een buurtcentrum te bezoeken om aldaar (beschermende) contacten op te doen. 
      Verdachte verblijft momenteel in het huis van zijn moeder in Zutphen hoewel hij elders ingeschreven staat. Hij is nog angstig mensen tegen te komen en gaat om die reden niet naar bijvoorbeeld een supermarkt in Zutphen. Er zijn geen schulden, er is geen sprake van middelenmisbruik en op de diverse leefgebieden doen zich ook geen (grote) problemen voor.
      Verdachte scoort een hoge kans op recidive. De reclassering acht het van groot belang dat de reeds ingeslagen weg (de driedaagse behandeling, meldplicht en de COSA) doorgang kan vinden om zo het recidiverisico te verlagen. Om deze reden wordt een gevangenisstraf zeer onwenselijk geacht. Aangezien het forse problematiek betreft en het risico op recidive hoog wordt ingeschat, wordt een langdurige proeftijd (5 jaar) geadviseerd. Dat stelt de reclassering in de gelegenheid om ook na de behandeling verdachte een langere tijd te volgen en toe te zien op zijn 'handel en wandel'. Geadviseerd wordt om een (deels) voorwaardelijke straf met bijzondere voorwaarden op te leggen. 
    
    
    
      De rechtbank is van oordeel dat de feiten van dusdanige ernstige aard zijn dat niet met een voorwaardelijke straf en een maximale taakstraf kan worden volstaan. 
    
    
    
      Door weer opnieuw contact te zoeken met een kwetsbaar slachtoffer, heeft verdachte naar het oordeel van de rechtbank een bewuste keuze gemaakt om onverminderd door te gaan met deze strafbare en schadelijke gedragingen. Dit neemt de rechtbank verdachte kwalijk. Slechts een gevangenisstraf komt daarom in aanmerking. 
    
    
    
      Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, is echter ook de behandeling van verdachte met het oog op de kans op herhaling wenselijk en noodzakelijk. De rechtbank is daarom van oordeel dat voor de afdoening van de onderhavige zaak een deels voorwaardelijke gevangenisstraf passend en geboden is. Aan deze voorwaardelijke gevangenisstraf worden de bijzondere voorwaarden verbonden, zoals door de reclassering is geadviseerd. 
    
    
    
      Zoals hiervoor overwogen, is de rechtbank van oordeel dat sprake is van een misdrijf gericht tegen of gevaar veroorzakend voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. De rechtbank acht het noodzakelijk om een langere tijd controle op verdachte te houden. Daarom zal de rechtbank aan het voorwaardelijk strafdeel een proeftijd van vijf jaren verbinden.
    
    
    
      Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.
    
    
  
  
    
      8De beoordeling van de civiele vordering
    
    
      De benadeelde partij [slachtoffer] heeft, door middel van zijn wettelijke vertegenwoordiger [naam 9] , in verband met tenlastegelegde feiten 2, 3 en 4 een vordering tot schadevergoeding ingediend. De benadeelde partij heeft € 2.500,00 aan immateriële schade vermeerderd met de wettelijke rente gevorderd. Het bedrag van € 2.500,00 bestaat uit €1.500,00 voor [slachtoffer] en € 1.000,00 voor zijn ouders. Verder is om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel verzocht.
    
    
    
      
        Standpunten
      
      De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de vordering van de benadeelde partij kan worden toegewezen, met toekenning van de wettelijke rente, en hij heeft oplegging van de schadevergoedingsmaatregel gevorderd.
    
    
    
      De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering moet worden verklaard ten aanzien van de immateriële schade voor zover dat ziet op de ouders van [slachtoffer] . Voor wat betreft het bedrag aan de immateriële schade van [slachtoffer] zelf is de raadsvrouw van verdachte van mening dat dit gedeelte van de vordering onvoldoende is onderbouwd. Om die reden zou het bedrag gematigd moeten worden en zou de rechtbank gebruik moeten maken van haar schatingsbevoegdheid. 
    
    
    
      
        Overweging van de rechtbank
      
      Door de benadeelde partij [slachtoffer] wordt immateriële schade gevorderd voor het slachtoffer [slachtoffer] zelf en immateriële schade voor zijn ouders. 
    
    
    
      
        Immateriële schade [slachtoffer]
      
      Naar het oordeel van de rechtbank is door het onder 2, 3 en 4 bewezenverklaarde handelen van verdachte een ernstige inbreuk gemaakt op het recht op eerbiediging van de lichamelijke en geestelijke integriteit van de benadeelde partij. De aard en de ernst van de normschending en de relevante nadelige gevolgen voor de benadeelde liggen naar het oordeel van de rechtbank zo voor de hand dat een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’, zoals bedoeld in artikel 6:106, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek kan worden aangenomen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat voldoende aannemelijk is geworden dat de benadeelde partij de gestelde immateriële schade heeft geleden en dat deze schade een rechtstreeks gevolg is van het onder 2, 3 en 4 bewezen verklaarde. De rechtbank ziet geen reden om het bedrag te matigen. 
    
    
    
      De vordering zal daarom worden toegewezen, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 17 februari 2021.
    
    
    
      De rechtbank ziet aanleiding om op grond van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht de schadevergoedingsmaatregel aan verdachte op te leggen. Verdachte wordt verplicht het aan de benadeelde partij toegewezen bedrag aan de Staat te betalen. Eventueel toegekende proceskosten zijn daar niet bij inbegrepen.
    
    
    
      
        Immateriële schade ouders [slachtoffer]
      
      De rechtbank is van oordeel dat er niet voldoende is gebleken dat de schade rechtstreeks is toegebracht door de tenlastegelegde feiten 2, 3 en 4 nu de immateriële schade is gevorderd door de ouders van [slachtoffer] . 
    
    
    
      Daarom zal de rechtbank de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering verklaren.
    
    
  
  
    
      9De beoordeling van het beslag
    
    
      De rechtbank zal beslissen dat de in beslag genomen voorwerpen: 
    
    
      
        G2571308 Telefoon zwarte 01.04.01
      
      
        USB Stick zwart [merk 5] 01.09.01
      
      
        Laptop [merk 4] grijs 01.09.03 
      
      
        Telefoon [merk 3] 01.09.06
      
      
        G2450708 Notebook [merk 7]
      
      
        G2450709 [merk 2] A52
      
    
    
      onttrokken dienen te worden aan het verkeer; die goederen zijn daarvoor vatbaar, aangezien met betrekking tot deze voorwerpen de onder 1, 2, 3 en 4 bewezenverklaarde feiten zijn begaan en deze voorwerpen van zodanige aard zijn dat het ongecontroleerde bezit daarvan in strijd is met de wet.
      Ten aanzien van het verzoek van de raadsvrouw van verdachte ziende op teruggave van de door de politie “geschoonde” [merk 4] Laptop is de rechtbank van oordeel dat dit een te grote belasting is voor het justitiële apparaat. Om die reden wordt het verzoek dan ook afgewezen. 
    
    
  
  
    
      10De toegepaste wettelijke bepalingen
    
    
      De oplegging van de straf is gegrond op de artikelen 14a, 14b, 14c, 14d, 36b, 36d, 36f, 57, 240a, 240b, en 248e van het Wetboek van Strafrecht.
    
    
    
  
  
    
      11De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
       verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde, zoals vermeld onder ‘De bewezenverklaring’, heeft begaan;
    
    
    
       verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;
    
    
    
       verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert de strafbare feiten zoals vermeld onder ‘De kwalificatie van het bewezenverklaarde’;
    
    
    
       verklaart verdachte hiervoor strafbaar;
    
    
    
       veroordeelt verdachte wegens het bewezenverklaarde tot 
    
    
     een gevangenisstraf voor de duur van 30 (dertig) maanden;
    
    
      • bepaalt dat een gedeelte van deze gevangenisstraf, te weten 10 (tien) maanden, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, omdat verdachte zich voor het einde van de proeftijd van vijf jaren niet heeft gehouden aan de volgende voorwaarden: 
      • stelt als algemene voorwaarde dat verdachte zich niet schuldig maakt aan een strafbaar feit;
      • stelt als bijzondere voorwaarden dat:
    
    
    
      
        verdachte zich binnen drie werkdagen na het ingaan van zijn proeftijd zal melden bij Reclassering Nederland te Zutphen en zich gedurende de proeftijd zal blijven melden op afspraken met de reclassering, zo vaak en zolang de reclassering dat nodig vindt;
      
      
        verdachte zich gedurende de proeftijd of zoveel korter als de reclassering nodig vindt, zal laten behandelen door Transfore of een soortgelijke zorgverlener, te bepalen door de reclassering. Verdachte zal zich houden aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling;
      
      
        verdachte zal gedurende de proeftijd op geen enkele wijze contact met minderjarigen zoeken. Hij zal deze contacten zoveel mogelijk vermijden. Als contacten onvermijdelijk zijn, dan zal verdachte ervoor zorgen dat professionals hierbij aanwezig zijn;
      
      
        verdachte zal gedurende de proeftijd vermijden dat hij in aanraking komt met kinderpornografisch materiaal en hij zal ervoor zorg dragen dat er geen kinderpornografisch materiaal op zijn digitale gegevensdragers komt. Verdachte zal zich onthouden van: 
      
    
    
      o seksueel getinte te communicatie met minderjarigen;
      o bezoeken van een digitale omgeving waarin kinderpornografisch materiaal kan worden verkregen;
      o bezoeken van een digitale omgeving waarin over seksuele handelingen met minderjarigen wordt gecommuniceerd;
      Verdachte zal tijdens gesprekken met de reclassering en zijn behandelaars bespreken hoe dit gedrag kan worden voorkomen. Verdachte zal meewerken aan controle van digitale gegevensdragers tijdens een huisbezoek. Verdachte zal toegang verschaffen tot alle aanwezige computers, smartphones en andere digitale gegevensdragers waarop afbeeldingen kunnen worden opgeslagen of waarmee het internet kan worden benaderd. Verdachte zal de wachtwoorden verstrekken die nodig zijn voor deze controle. De controle op digitale gegevensdragers zal maximaal drie keer per jaar plaatsvinden. 
    
    
    • stelt als overige voorwaarden dat:
    
    
      
        verdachte zijn medewerking zal verlenen aan het ten behoeve van het vaststellen van zijn identiteit afnemen van een of meer vingerafdrukken of een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht ter inzage zal aanbieden;
      
      
        verdachte zijn medewerking zal verlenen aan het reclasseringstoezicht als bedoeld in artikel 14c van het Wetboek van Strafrecht. De medewerking aan huisbezoeken en het zich melden bij de reclasseringsinstelling zo vaak en zolang de reclassering dit noodzakelijk acht zijn daaronder begrepen;
      
    
    
    
      • geeft opdracht aan de reclassering tot het houden van toezicht op de naleving van deze bijzondere voorwaarden en tot begeleiding van verdachte ten behoeve daarvan;
      • beveelt dat de gestelde voorwaarden en het uit te oefenen toezicht dadelijk uitvoerbaar zijn;
    
    
     beveelt dat de tijd, door verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht; 
    
    
      
        Ten aanzien van de vordering van de benadeelde partij [slachtoffer]
      
    
    
    
      
        veroordeelt verdachte in verband met de feiten onder nummer 2, 3 en 4 tot betaling van schadevergoeding aan de benadeelde partij [slachtoffer] van € 1.500,00 (duizend vijfhonderd euro) aan immateriële schade vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 17 februari 2021 tot aan de dag dat het hele bedrag is betaald);
      
      
        veroordeelt verdachte in de kosten die de benadeelde partij in deze procedure heeft gemaakt en de kosten die de benadeelde partij mogelijk nog moet maken om het toegewezen bedrag betaald te krijgen, tot vandaag begroot op nul;
      
    
     verklaart de benadeelde partij [slachtoffer] voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering;
    
      
        legt aan verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van benadeelde partij [slachtoffer] , een bedrag te betalen van € 1.500,00 (duizend vijfhonderd euro) aan immateriële schade. Dit wordt vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 17 februari 2021 tot aan de dag dat het hele bedrag is betaald.) Als dit bedrag niet wordt betaald, kunnen 25 dagen gijzeling worden toegepast zonder dat de betalingsverplichting vervalt;
      
      
        bepaalt daarbij dat met betaling aan de benadeelde partij in zoverre de betaling aan de Staat vervalt en omgekeerd;
      
    
    
    
      
        Ten aanzien van het beslag
      
    
    
    
      
        beveelt de onttrekking aan het verkeer van de voorwerpen:
      
      
        G2571308 Telefoon zwarte 01.04.01
      
      
        USB Stick zwart [merk 5] 01.09.01
      
      
        Laptop [merk 4] grijs 01.09.03 
      
      
        Telefoon [merk 3] 01.09.06
      
      
        G2450708 Notebook [merk 7]
      
    
    
    
      
        
        
        
        
          
            
              Dit vonnis is gewezen door mr. Y.M.J.I. Baauw, voorzitter, mr. C. Kleinrensink en mr. dr. G.L.C. van den Bosch, rechters, in tegenwoordigheid van mr. M.S. Verhagen, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 21 maart 2022.
            
          
          
            
              
              
              
              
            
            
              
            
            
              
            
          
          
            
              
            
          
          
            
              Mrs. Baauw en Van den Bosch zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen
            
          
          
            
              
            
            
              
            
            
              
            
          
        
      
    
    
    
    
    
    
  
  
     Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door verbalisanten van de politie Oost-Nederland, Team Bestrijding Kinderpornografie / Kindersekstoerisme, opgemaakte proces-verbaal, dossiernaam Augurk, dossiernummer ONRBD20050, PL0600 2021034523, gesloten op 9 augustus 2021 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld.