Hervatting van de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994); - Wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg in verband met experimenten, prestatiebekostiging en enige andere maatregelen (WTG ExPres) (29379)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 322-338

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-12-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 7, pagina 322-338

30-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28994Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29379Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Hervatting van de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994); - Wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg in verband met experimenten, prestatiebekostiging en enige andere maatregelen (WTG ExPres) (29379)Pagina 322-338
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 1 februari 1995 te Straatsburg tot stand gekomen Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden (26389)Pagina 338-348
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 30 november 2004)Pagina 361-364
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van K.O.M. Mulder te Oudewater betreffende het handelen van de belastingdienst (Gedrukt stuk Eerste Kamer, 2004-2005, XIX-A); - adres van A. de Smit de Goed betreffende buitengewonelastenaftrek (Gedrukt stuk Eerste Kamer, 2004-2005, XX-A)Pagina 299-299
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Modernisering noodwetgeving Verkeer en Waterstaat en Economische Zaken (29514); - Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met invoering van bestuursrechtelijke handhaving (Wet bestuurlijke boete arbeid vreemdelingen) (29523); - Wijziging van diverse wetten ter uitvoering van de op 21 juni 1999 te Luxemburg tot stand gekomen Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Zwitserse Bondsstaat, anderzijds, over het vrije verkeer van personen en tot aanpassing van de Wet op de architectentitel aan een uitspraak inzake vrijheid van vestiging van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (29607) en één ander wetsvoorstel (29364)Pagina 299-299
Gezamenlijke behandeling van: - het voorstel van (Rijks)wet Instelling van een Onderzoeksraad voor veiligheid (Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid) (28634, R1727); - het wetsvoorstel Wijziging van enige wetten in verband met de instelling van de Onderzoeksraad voor veiligheid (28635)Pagina 348-352
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het voornemen tot opzegging van het op 28 juni 1962 te Genève totstandgekomen Verdrag betreffende de gelijkheid van behandeling van eigen onderdanen en vreemdelingen met betrekking tot de sociale zekerheid (Verdrag Nr. 118 aangenomen door de Internationale Arbeidsconferentie in haar zesenveertigste zitting; Trb. 1962, 122, en Trb. 1964, 23) (29382)Pagina 313-321
Noot bij pag. 259: brief van energiebedrijven Eneco, Essent, Delta en Nuon d.d. 16 oktober 2006 aan de minister van Economische ZakenPagina 311-3121
Presentie en opening (dinsdag 30 november 2004)Pagina 299-299
Lijst van besluiten (dinsdag 30 november 2004)Pagina 361-361
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 1 februari 1995 te Straatsburg tot stand gekomen Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden (26389)Pagina 299-313
Hervatting van de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994); - Wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg in verband met experimenten, prestatiebekostiging en enige andere maatregelen (WTG ExPres) (29379)Pagina 353-361

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de hervatting van de gezamenlijke behandeling van
de wetsvoorstellen:Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening
van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede
enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994);Wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg
in verband met experimenten, prestatiebekostiging en enige andere maatregelen
(WTG ExPres) (29379).De voorzitter:Bij de voortgezette behandeling van deze wetsvoorstellen wordt tevens
de ontwerp-AMvB restitutie HOZ ex artikel I, onderdeel L, artikel 11, betrokken.(Zie vergadering van 23 november 2004.)De beraadslaging wordt hervat.De heer Hamel (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Allereerst bedank ik de minister voor de mondelinge
en zeker ook voor de schriftelijke gegeven antwoorden. Ze hebben in ieder
geval helderheid gegeven. Dat wil niet zeggen dat alles helder is. Het blijft
moeilijk om de werking van een wet te doorgronden als er nog vele open einden
zijn en als problemen al werkendeweg moeten worden opgelost. Zo wordt bij
een aantal in de eerste termijn genoemde knelpunten aangegeven, dat zij onder
het huidige wettelijke gesternte nog niet tot problemen behoeven te leiden,
maar wel als bijvoorbeeld het B-deel meer dan 10% omvat. Een ander voorbeeld
is de vraag of een verzekeraar ook in dunverzekerde gebieden – ik bedoel
daarmee regio's waar weinig verzekerden van een bepaalde verzekeraar wonen –
toch overeenkomsten moet sluiten. Het antwoord is dan dat dit moet op grond
van de Ziekenfondswet. Weer een ander voorbeeld betreft de kapitaallasten
waarover nog een notitie is toegezegd. Toch is de wijze waarop dit zal worden
aangepakt van grote invloed op het functioneren van de voorgestelde systematiek.Bij de beantwoording heeft de minister aangegeven dat hij bij de introductie
van de nieuwe systematiek geen ideologische doelen voor ogen heeft. Hij wil
zelfs ontideologiseren. Mijn fractie juicht dat toe. Wat mijn fractie betreft
is alleen het aantal veronderstellingen en aannames over het functioneren
van de nieuwe systematiek nog steeds groot. Ook zij weet dat een nieuw systeem
altijd een aantal fouten kent en bij introductie tot enige chaos zal leiden.
Zij vraagt zich wel af of voor het gehele traject wel voldoende kan worden
overzien welke nog niet voorziene problemen zullen opduiken.Nu kan natuurlijk worden verwezen naar de behandeling van de WTZi, maar
dé vraag is toch of de onderhavige wetten de toets der doelmatigheid
kunnen doorstaan. Het is toch niet acceptabel dat de kosten van de gezondheidszorg
per eenheid product, waarbij ik nog even afzie van de kwaliteit, toe zullen
nemen alleen omwille van de introductie van een nieuwe systematiek die tot
doel heeft het doelmatig functioneren van de zorg? Zoals ik in mijn eerste
termijn aangaf, is mijn fractie er ook van overtuigd dat verandering nodig
is, maar heeft zij nog steeds twijfels over de doelmatigheid. Zij vraagt zich
af of bij hantering van dezelfde systematiek maar voorzichtiger geïntroduceerd,
niet aan zekerheid met betrekking tot de uitkomsten zou kunnen worden gewonnen.
Graag zou zij hierop met het oog op de ontideologisering een antwoord krijgen.
Evenzo wil zij concrete toezeggingen over de eerste stap in het veranderingsproces,
zodat helder is hoe ver deze reikt en dat tijdige besturing, zo nodig middels
wetgeving, mogelijk is. Zeker aan het begin van een zodanig proces, kunnen
fouten worden gemaakt omdat de totale werking nog niet helder is, fouten die
later niet meer omkeerbaar zijn.Een cruciale vraag was en is wat precies onder marktwerking wordt verstaan.
Als hieronder wordt verstaan het inbouwen van prikkels om te komen tot een
doelmatiger zorg is dit iets anders dan het introduceren van het meer juridische
begrip "markt" waarbij dan ook aan aan de markt verbonden regelgeving wordt
voldaan, met alle juridisering van dien. Competitie kan in haar werking dezelfde
effecten hebben en wellicht meer van toepassing zijn voor de gezondheidszorg.
Waarom worden niet eerst via deze weg de effecten van de nieuwe systematiek
getoetst? Competitie, waar nu amper sprake van is, is toch een vorm die goed
aansluit bij maatschappelijk ondernemen? Zeker als wij ons realiseren dat
de onderhavige wetten niet alleen van toepassing zijn op de ziekenhuizen maar
straks ook op de andere deelmarkten van de gezondheidszorg. Bij verpleeghuizen
is het toch goed denkbaar dat als zij voor eenzelfde tarief moeten werken
de kwaliteit juist goed zichtbaar zal worden en dat in de verschillen tussen
de verpleeghuizen het verschil in ondernemerschap tot uitdrukking komt.Volgens de minister is er nog geen sprake van overcapaciteit. Waarom wordt
dan nu al marktwerking geïntroduceerd? Eenieder is nog aan het zoeken
hoe er gereageerd moet worden op de nieuwe omstandigheden; van de zorgautoriteit,
waarvoor de wettelijke basis nog gelegd moet worden, tot en met de verzekeraars
en aanbieders. Er is nu al ruzie tussen het COTG en het onderhoudsorgaan over
de wederzijdse competenties. De een meent dat hij het moet doen en de ander
meent dat de ander het moet doen.Waarom wordt er nu al gewerkt vanuit het vrijemarktprincipe en wordt er
niet begonnen met een meer competitiegerichte aanpak, die de mogelijkheid
van prijsopdrijving uitsluit, maar waardoor prestaties beloond kunnen worden?
De effecten hiervan zouden overzichtelijker zijn en de verwachtingen van sommige
aanbieders zouden hierdoor een groter realiteitsgehalte krijgen. Als later
blijkt dat er overcapaciteit is, kan in een volgende fase verdere marktwerking
worden overwogen.Competitie leidt tot meer transparantie. De systematiek moet voor iedereen
duidelijk zijn, willen de bedoelde stimuli effect hebben. Als er op prijs
wordt geconcurreerd, moet de zorgautoriteit niet een lagere prijs voor de
hele markt willen bewerkstelligen. Deze prikkel zal snel aan kracht inboeten,
als daarvan gebruik wordt gemaakt.Een ander element is dat er mogelijk helemaal niet zoveel beweging komt
in de prijzen en er zelfs sprake is van stijgende prijzen. Dat is niet denkbeeldig,
omdat het altijd zo is gegaan. Dan zal er toch gekeken worden
naar informatie om een maximumprijs aan te geven. In eerste termijn is ook
gevraagd of het niet verstandig is om een maximumprijs vast te stellen of
om gereguleerde prijsvorming te introduceren, om te voorkomen dat de prijzen
te snel stijgen. Zeker zo belangrijk is dat daardoor een deel van de regelgeving
achterwege kan blijven.Om misverstanden te voorkomen, hiermee wordt niet bedoeld dat verzekeraars
met de aanbieder niet een lagere prijs kunnen afspreken. Mijn vraag is waarom
die lagere prijs er wel komt, als er geen maximumprijs is vastgesteld, en
niet als er wel een maximum is afgesproken, zoals te lezen valt in de beantwoording
door de minister. Als er enige mate van overcapaciteit is, zal toch voor beide
situaties hetzelfde gelden? Dan kan worden voorkomen dat bij een beperkt aanbod
de prijzen stijgen.Zoals ik al zei, heeft de minister wel degelijk een dergelijk tarief afgegeven
voor een belangrijke speler in het veld, te weten de medisch specialisten.
Hij ontkent dit en wijst erop dat er een uurtarief is vastgesteld, maar dat
vaste uurtarief lijkt mij toch sterke trekken van een maximum te hebben. Voor
de activiteiten per DBC is een tijd vastgesteld door een wetenschappelijke
vereniging.Het gaat zelfs zo ver dat de specialist hetzelfde honorarium ontvangt,
indien een deel van de werkzaamheden door een andere beroepsbeoefenaar worden
uitgevoerd. Ik hoop dat er sprake is van een misverstand, want een prikkel
tot vernieuwing wordt hiermee in de kiem gesmoord. Het was toch juist de bedoeling
dat het om een integrale prijs zou gaan, die bijvoorbeeld aan een ziekenhuis
wordt betaald?In eerste termijn is de vraag al royaal aan de orde gekomen of er nu al
sprake is van partijen die aan elkaar gewaagd zijn, zoals verzekeraars en
verzekerden. Het antwoord was Kamerbreed: nog niet. Voor alle duidelijkheid,
onze vraag is waarom de wijziging van de systematiek niet meer voorop komt
te staan, te meer daar er in de eerste periode nog weinig checks and balances
zijn. Daardoor kan er veel regelgeving nodig zijn, waarvoor het apparaat nog
niet aanwezig is.De prognose van de minister blijft dat de administratieve lasten beperkt
zullen blijven of zullen dalen. Mijn fractie blijft dat betwijfelen. De dubbele
boekhouding met een administratie voor het A- en het B-deel zal het komende
decennium nog wel blijven bestaan. Daarnaast wordt in de prognose niet gerefereerd
aan de vele regelingen die nodig zijn om de voorzienbare problemen op te lossen
en om, wanneer er geen marktwerking mogelijk is, een marktsituatie te bewerkstelligen
middels prijsregulering. Is het niet verstandig om deze doelstelling vooralsnog
te laten vallen en marktwerking pas toe te passen wanneer wordt voldaan aan
de eisen daarvoor? De regelgeving kan ook beperkt worden gehouden door een
restrictievere introductie van de nieuwe systematiek. In de schriftelijke
beantwoording wordt aangegeven dat een keuze uit verschillende aanbieders
niet perfect zal zijn en dat daarom de toetreding van nieuwe aanbieders wordt
bevorderd. Onze vraag blijft waar nieuwe aanbieders op de huidige arbeidsmarkt
personeel vandaan zullen halen. Als het om een schaarse beroepsgroep gaat,
zal dit toch alleen maar tot salarisverbetering leiden? De komende drie jaar
zal het waarschijnlijk nog meevallen, maar er moet heel veel veranderen als
er de komende vijftien jaar voldoende personeel moet zijn om bij marktwerking
ervoor te zorgen dat de prijs voor de factor arbeid niet zal toenemen.In hetzelfde kader is de vraag van belang wat de positie is van het BKZ.
In de eerste termijn heb ik gerefereerd aan de convenanten die de minister
dit jaar heeft afgesloten. Hoe denkt de minister in de toekomst de kosten
te beheersen? Krijgt de zorgautoriteit de opdracht te komen tot prijsreductie,
komt er een hogere nominale premie of een hogere bijdrage? Zullen de effecten
hiervan worden betrokken bijvoorbeeld bij de vaststelling van de hoogte van
de zorgtoeslag? Ik krijg hierop graag een antwoord.Los van het free-rider gedrag is het de vraag waarom een verzekeraar nog
bereid zal zijn om in een bepaalde regio een "noodlijdende" aanbieder financieel
te steunen. Als hij die steun wel geeft, is het voor andere verzekeraars toch
gemakkelijk om mee te liften?In de eerste termijn heb ik mijn twijfel uitgesproken over de marktkracht
die patiënten zouden uitoefenen en of zij zich wel zo calculerend zullen
opstellen als de minister veronderstelt. Daarbij ging het over de geschiktheid
van de geboden informatie, maar ook over de vraag of zij wel een reële
keuze kunnen maken. Zij kunnen immers niet in de toekomst kijken. Evenmin
weten zij welke aanbieders zij in de toekomst zullen prefereren. Het gevolg
daarvan zal vrijwel zeker zijn: een stevig oriëntatie op prijs bij de
keuze.Mijn vraag was niet of de verzekerde meer dan eenmaal per jaar van verzekeraar
zou kunnen wisselen, maar of hij kan kiezen als hij zorg nodig heeft en deze
zorg wil betrekken van een aanbieder die door zijn verzekeraar niet is gecontracteerd.
Mijn voorkeur is, liever een keer minder te kunnen wisselen op jaarbasis,
maar juist wel als de verzekeraar het gewenste product niet kan leveren. Dit
zou ertoe kunnen leiden dat de oriëntatie van de verzekeraar zich meer
richt op het bieden van kwaliteit.Bij de verzekeraars was mijn vraag of zij de door de minister geschetste
rol wel willen spelen. Tot nu toe is daar, zeker bij de particuliere, commerciële
verzekeraars, niet zoveel sprake van geweest. Ook de vraag waar zij dan de
kennis vandaan halen om de kwaliteit van de aanbieders te beoordelen, is niet
meer aan de orde gekomen. Een belangrijke vraag voor ons blijft of de overheid
niet verantwoordelijk moet zijn voor de totstandkoming en publicatie van kwaliteitsrapportages.Ik meen dat er sprake is van een misverstand. In mijn eerste termijn heb
ik gesproken over certificering door patiëntenorganisaties. Daarmee bedoelde
ik natuurlijk niet de certificering in de formele zin, maar het uitspreken
door deze patiëntenorganisaties of een polikliniek, ziekenhuis of een
aanbieder voldoet aan door hen te stellen eisen.De heer Van der Lans (GroenLinks):De heer Hamel maakt heel veel behartigenswaardige opmerkingen over de
marktwerking. De minister verweert zich daartegen door te zeggen dat hij een
zeer behoedzame koers volgt. Deze vorm van marktwerking is bijna in beton
gegoten. Er zijn rotondes die je kunt volgen. De heer Hamel uit bedenkingen
daartegen. Mag ik daaruit opmaken dat hij en zijn fractie die behoedzaamheid
niet zien? Vinden zij die marktwerking toch nog wild genoeg?
Kan hij een oordeel geven over de aanpak van de minister?De heer Hamel (PvdA):De behoedzaamheid van de minister is zonder meer duidelijk. De vraag is
steeds wat je al dan niet moet verstaan onder het begrip marktwerking. Wij
vragen ons af of je het woord marktsysteem op dit moment misschien niet beter
kunt loslaten en kunt vervangen door het woord competitie. Dat zou heel wat
regelgeving kunnen voorkomen. Het zou de aanloop naar een nieuw systeem in
onze ogen aanzienlijk vergemakkelijken en daarmee de risico's beperken op
het veel duurder worden van het systeem. Ik denk daarbij ook aan andere vormen
die wij op dit moment nog niet helemaal kunnen voorzien. Ik erken dat de minister
behoedzaam is, maar ik zou hem tot een nog iets grotere behoedzaamheid willen
uitnodigen. Ik kies voor een eenduidig systeem. Want wat het uiteindelijke
zorgstelsel wordt, is voor heel veel mensen nog onduidelijk. Over de aanvullende
verzekering is de vorige keer lang gesproken. De aanvullende verzekering kan
wel degelijk een belemmering zijn voor de keuzevrijheid van de patiënt
en daarmee voor het wisselen van verzekeraar. De minister meent dat de omvang
beperkt is en dat de verzekeraars tot nu toe een ruimhartig beleid op dit
punt hebben gevoerd. Los van de discussie over de gang van zaken tot nu toe
zouden verzekeraars hun gedrag kunnen veranderen en misschien overgaan tot
een iets minder ruimhartig beleid. Dat is iets wat de minister toch wil. Zo
zouden ook de verzekeraars het pakket kunnen uitbreiden, wat gelet op ontwikkelingen
in het buitenland voor de hand ligt. Als wij buiten de Nederlandse discussie
komen, waarin het steeds over het pakket gaat, zien wij dat in het buitenland
vaak allerlei andere artikelen in het pakket worden meegenomen. Daarnaast
is het niet denkbeeldig dat door de introductie van de WMO het voor sommige
groepen aantrekkelijk is als de aanvullende verzekering daarmee wordt uitgebreid.Wil het gevaar van risicoselectie geen rol spelen, dan lijkt het niet
erg voor de hand te liggen om het gevaar te bezweren door te verwijzen naar
de huidige praktijk en de omvang van het huidige aanvullende pakket. Het lijkt
dan goed om toch regels te stellen waarin is opgenomen dat de basisverzekering
en de aanvullende verzekering los van elkaar gezien moeten worden. Het vertrekken
naar een andere verzekeraar voor de basisverzekering mag dan geen gevolgen
hebben voor de voorwaarden en premiestelling van de aanvullende verzekering
die bij de oude verzekeraar is afgesloten. De voorwaarden en tariefstelling
voor de aanvullende verzekering van de verzekerde die voor het basispakket
vertrekt, moeten dan vergelijkbaar zijn met de voorwaarden en tariefstelling
voor de aanvullende verzekering van de verzekerde die onder dezelfde condities
is gebleven. Een belangrijke vraag is ook hoe de minister risicoselectie echt
wil uitsluiten. Het blijft toch interessant voor de verzekeraar om dat risico
te beperken? Als middels de verevening eigenlijk geen risico meer wordt gelopen,
is het de vraag welke prikkel op dit punt nog uitgaat van het systeem.Een ander punt in de eerste termijn was de discussie over de restitutie
aan de patiënt indien zijn verzekeraar geen contract heeft afgesloten
met een bepaalde aanbieder. Voor mijn fractie is dat probleem nog niet de
wereld uit. Het blijft erom gaan of de verzekerde een reëel alternatief
heeft om te kiezen voor de aanbieder die voor zijn aandoening het meest voor
hem of haar aangewezen is, zeker als de verzekerde niet kan wisselen van verzekeraar
als hem duidelijk wordt dat zijn verzekeraar met die aanbieder geen overeenkomst
heeft afgesloten. In de Algemene Maatregel van Bestuur wordt gesteld dat de
verzekerde door de restitutie niet moet worden belemmerd in zijn keuze. Daarbij
was al de vraag of de bijdrage die van de patiënt zelf wordt gevraagd,
ook inkomensafhankelijk is. Graag krijg ik daar een antwoord op. Als het antwoord
"nee" is, dan is het alternatief er voor sommigen wel en voor anderen niet.Het door mevrouw Schippers van de VVD-fractie in de Tweede Kamer ingediende
amendement komt ons ook niet helemaal logisch voor, juist ook door de marktwerking.
Er zullen zich, als het goed is, verschillen voordoen tussen de aanbieders.
Enerzijds zullen er zeer lage prijzen zijn, maar zonder veel andere zorg en
bijvoorbeeld gebaseerd op grote omvang en anderzijds zullen er hogere prijzen
zijn, omdat er sprake is van de wens van de verzekeraar om ook meer gecompliceerde
ingrepen te includeren en dus, indien nodig, meer kwaliteit te leveren. Kortom:
er zullen zich verschillende contracten voordoen waarbij een heel andere systematiek
kan worden gevolgd: je kunt bijvoorbeeld 900 handelingen afspreken voor een
bepaalde prijs en als je er dan 300 niet doet, krijg je een korting. Kortom:
er is dan een vrij ingewikkelde opbouw van die prijs. De laagste prijs lijkt
dan niet zo'n reëel uitgangspunt omdat het verschil in prijs dan aanzienlijk
kan zijn. Wij zouden willen vragen om ervoor te kiezen om het verschil tussen
prijs en restitutie aan een maximum te binden.Met betrekking tot de privacy wil ik mede namens de andere woordvoerders
een paar opmerkingen maken en vragen stellen. Ook na de brief van de minister
naar aanleiding van de eerste termijn in de Kamer heb ik een aantal vragen,
allereerst over de gevolgde procedure. Het antwoord luidt dat het niet is
toegestaan om na de Raad van State nog advies te vragen aan een ander orgaan.
Ons is daarvoor geen juridische basis bekend. Overigens adviseerde de Raad
van State om nadere regels te stellen voor zowel de doelstelling als de inhoud
van de te verstrekken gegevens. Ook het CBP merkt op dat dit een nadere adviesaanvraag
niet behoeft uit te sluiten. Ook wordt gesteld dat het CBP niet gaat over
gegevens die niet herleidbaar zijn tot een individuele patiënt. Is er
bij de aanlevering van gegevens aan en de verwerking van gegevens door de
TTP alleen sprake van gegevens die niet herleidbaar zijn tot de individuele
patiënt? Het eindrapport Werkgroep invoering DBC's over de Minimale dataset
DBC's maakt melding van naam, adres, huisnummer, woonplaats en diagnose en
nevendiagnose als onderdelen van de MDS.Ten slotte refereert de minister aan de brief van het CBP van 10 februari
2004 waarin de suggestie wordt gedaan door een nadere regeling inzichtelijk
te maken welke gegevens noodzakelijkerwijs door ziekenhuizen en zorgverzekeraars
moeten worden verstrekt om de verschillende doelen te realiseren die met de
invoering van de DBC-systematiek worden nagestreefd. Hierop
zou de juridische verankering van de DBC-systematiek kunnen aansluiten. Echter,
hoe zit het als het wetsvoorstel waarin het aanleveren van gegevens door ziekenhuizen
en zorgverzekeraars aan het DIS juridisch wordt verankerd eerst komend voorjaar
naar de Tweede Kamer wordt verzonden? Wat is dan de juridische basis voor
het DIS en de aanlevering van gegevens aan het DIS totdat voornoemd wetsvoorstel
in werking treedt? Kan hierbij worden gereageerd op de opmerking van het CBP
in de brief van 11 november dat de noodzaak om bij het DIS ook met persoonsgegevens
te werken niet is komen vast te staan?In de nieuwe brief die wij hebben mogen ontvangen nadat wij als commissie
om een nadere toelichting op het CBP hadden gevraagd, staat het volgende.
Naar het oordeel van het CBP kan het CTG alleen regels stellen die van toepassing
zijn op het eigen domein van het CTG en de WTG. Naar het oordeel van het CBP
gaat structurele levering van persoonsgegevens aan het DIS, gezien de verschillende
doelen van het DIS, verder dan het domein van het CTG. Alleen al daarom kunnen
artikel 30a en b WTG geen grondslag vormen in tegenstelling tot mogelijke
ministeriële regelingen op grond van de Ziekenfondswet of de toekomstige
Zorgverzekeringswet. De noodzaak moet nog steeds komen vast te staan. Voorts
is naar het oordeel van het CBP niet vast komen te staan dat het noodzakelijk
is voor de taak van het CTG dat een structurele verstrekking van persoonsgegevens
aan het DIS plaatsvindt. Dat betekent dat het CTG een dergelijke verstrekking
ook niet in een regeling kan voorschrijven. Wij zouden niet alleen graag op
de hoogte gehouden worden van de uitkomsten van het overleg tussen de minister
en de voorzitter van het CBP, maar ook van het advies van het CBP. Wij zullen
zo nodig op dit onderwerp terugkomen.Tot slot is onze vraag of de minister wil aangeven dat de uitkomsten van
het debat over de WTZi met betrekking tot winst, bereikbaarheid van acute
zorg, kapitaallastenproblematiek en maatschappelijk verantwoord ondernemen
ook verwerkt zullen worden in de uitvoering van de onderhavige wetten. Daarnaast
stellen wij een vraag over de omvang en de evaluatie van de eerste stap in
het veranderingsproces en de omkeerbaarheid daarvan. Het laatste is, gelet
op de vele open einden, van belang. De minister heeft aangegeven dat hij als
uitgangspunt kiest de prijs van de producten in het jaar 2004. Ook heeft hij
toegezegd dat hij in de eerste fase niet verder wil gaan dan de thans aangekondigde
10% en niet verder wil gaan met de introductie van de nieuwe werkwijze als
zou blijken dat het daardoor duurder is geworden. Hoe lang gaat deze periode
duren? Het jaar 2005 is deels een verloren jaar, omdat er slechts op beperkte
schaal van de mogelijkheden gebruik zal worden gemaakt. Immers, de tijd is
kort en wat belangrijker is: iedereen – verzekeraars, aanbieders en
zorgautoriteit – moet nog oefenen. Het eerste reële jaar wordt
dus 2006 voor het B-deel. Het lijkt dan niet te pessimistisch dat de resultaten
pas in 2007 serieus worden besproken en dat pas in 2008 een nieuwe ronde mogelijk
is bij de gebleken werking.Het zou ook goed zijn om vooraf criteria te geven van wat we onder hogere
kosten verstaan en wat tot de administratieve lasten wordt gerekend. Daarnaast
zou het verstandig zijn vooraf het begrip kwaliteit nader in te vullen en
vast te stellen dat deze ten minste moet liggen op het niveau in 2004. Bij
de meting daarvan kunnen dan verbeteringen bij de duur van opname, wachttijd
en andere indicatoren worden betrokken. Ook moet worden gekeken naar de mate
waarin meer informatie beschikbaar is en of deze van voldoende kwaliteit is.
Ik doel dan op informatie die de keuze van de patiënt moet vergemakkelijken.
Verder zou moeten worden nagegaan of de behandelingen die in het B-deel vallen
hebben geleid tot productieproblemen in het A-deel.Kortom, de vraag is of de eerste stap in het veranderingsproces kan worden
opgevat als een reële proefperiode en of aan de hand van ervaringen kan
worden besloten het proces voort te zetten, gewijzigd voort te zetten of stop
te zetten. Wij steunen een motie die door de heer Schouw hierover zal worden
ingediend.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor de mondelinge en schriftelijke beantwoording
van de door de CDA-fractie gestelde vragen. Onze dank gaat in het bijzonder
uit naar de ambtenaren die in deze maanden wel heel veel moeten verstouwen.
Dat er dan toch een enkele vraag nog niet is beantwoord, zullen wij de minister
niet euvel duiden, hoewel wij ons niet aan de indruk kunnen onttrekken dat
dit soms bewust is gebeurd.Ik begin met het antwoord op de belangrijkste vragen die alle fracties
vanuit verschillende invalshoeken hebben beziggehouden. Is de minister erin
geslaagd de Kamer, onze fractie, te overtuigen van nut en noodzaak van deze
aanpak om van aanbod- naar vraagsturing in de zorg te komen? Zijn er voldoende
checks and balances ingebouwd op een zodanige wijze dat de introductie van
marktprikkels wel een reële kans krijgt, maar geen glijbaaneffect veroorzaakt
in de vorm van een onomkeerbaar proces?Welnu, de minister heeft een en andermaal de volgende toezeggingen c.q.
uitspraken gedaan die wij kort zullen weergeven opdat hierover geen enkel
misverstand kan ontstaan.1. De zorg zal altijd een eigen karakter behouden en nooit een normale
markt worden, vandaar dan ook gereguleerde marktwerking.2. De introductie van elementen van marktwerking zal altijd een bepaalde
onzekerheid met zich meebrengen. Ter onderbouwing stelt de minister dat de
patiënt minder weet, de zorgaanbieder een heel andere positie heeft en
de verzekeraar als potentiële zaakwaarnemer van de patiënt in de
huidige omstandigheden nog maar beperkte beleidsruimte heeft. Bij dit laatste,
aldus de minister, speelt ook de schaarste een rol. Er is immers nog geen
sprake van overcapaciteit. Ik kom daarop nog terug.3. Het startpunt van de eerste ronde, een bescheiden en behoedzaam begin
met 10% van de DBC's met vrije prijzen, waarbij de contracteerplicht zal worden
opgeheven, zal zo goed mogelijk worden vastgelegd. De minister merkt hierbij
op dat inzicht in de startsituatie duidelijkheid over de omzetten van 2004
vereist, niet alleen van de ziekenhuizen maar ook van de zelfstandige behandelcentra.
Naar mijn fractie heeft begrepen zit het dus op die centra vast, want met
betrekking tot de ziekenhuizen kan de minister er wél
aan voldoen. Hij heeft immers gezegd dat het goed mogelijk moet zijn om na
te gaan wat de kosten vooraf waren, wat de kosten op dit moment zijn en wat
de ontwikkeling is. Dit slaat dus alleen op de ziekenhuizen waar het CTG het
budget voor de 10% heeft geschoond. Dat is er dus bij alle ziekenhuizen afgegaan.
Hoe denkt de minister nu de startsituatie voor de zelfstandige behandelcentra
nog in beeld te brengen?Er zal voorts steeds sprake zijn van een algemeen economisch toetsingskader
met duidelijke ijkpunten. Er zijn ook criteria genoemd die in de diverse stukken
als bijvoorbeeld de Liberalisering electieve zorg vastliggen – zoals
bijvoorbeeld de kostenontwikkeling – maar die zeggen in feite nog niets
over de volgende ronde. Op grond van de resultaten van de eerste ronde zal
nader – de minister zegt "nauwer" – worden gedefinieerd op grond
van welke criteria de volgende stappen zullen worden gezet. Hieraan ontbreekt
nog steeds de honorering van het dringende verzoek om inzicht in het evaluatiekader
en om de elementen aan te geven die daarin een rol behoren te spelen. Welnu,
de heer Schouw zal op deze materie ook namens onze fractie nader ingaan. In
dat kader zal hij een motie voorleggen. Daarover zullen wij met de minister
op een goede wijze discussiëren, zodat hij precies begrijpt wat er wordt
bedoeld. De toezegging moet ook gaan over de toekomst van het evaluatiekader.
Mijn fractie gaat ervan uit dat als dat resultaat er is, de minister de volgende
stappen met deze Kamer bespreekt voordat hij een beslissing neemt. Met die
toezegging ligt pas goed vast wat er in de toekomst gebeurt. Zo worden immers
ook eventuele opvolgers van de minister gebonden, zodat er geen sprake kan
zijn van een misverstand. Pas met die toezegging – naast de motie –
is er geen sprake van een onomkeerbaar proces. Wij houden sterk vast aan deze
toezegging gezien de onzekerheid over eventuele pakketverkleining en premieverhoging
in de toekomst. Wij hebben uiteraard dankbaar genoteerd dat de minister niet
verwacht dat in deze periode onder zijn verantwoordelijkheid nog verder in
het pakket zal worden gesneden in de overgang naar de zorgverzekeringswet.
Geldt dit echter ook voor een premieverhoging als gevolg van de veranderingen
bij de DBC's? De minister kan natuurlijk niet toezeggen dat er nooit een premieverhoging
zal plaatsvinden. Wij hebben dus vrede met een toezegging in dit kader. Overigens
was ik zo gelukkig om gisteren een deel van de discussie in de Tweede Kamer
over de zorgverzekeringswet te kunnen bijwonen. Ik heb met dankbaarheid geconstateerd
dat de minister daar in haast nog sterkere bewoordingen dan hier over de pakketverkleining
heeft gesproken.4. Voor 2006 zal geen enkele volgende stap worden gezet. In tegenstelling
tot hetgeen in de laatste voortgangsrapportage stond vermeld, zullen in 2005
geen verdergaande stappen worden gezet. Ook het experiment met fysiotherapie
zal beperkt zijn in de tijd en wordt met evaluatie omgeven om vast te stellen
of en hoever er verder moet worden gegaan met het experiment. Gelet op andere
uitspraken die erop neerkomen dat alles in het jaar 2005 goeddeels bij het
oude blijft – er zullen nog nauwelijks andere contracten worden afgesloten
waarbij scherp wordt onderhandeld over de prijs – is de logische consequentie
dat niet voor 2007 kan worden geëvalueerd. Het jaar 2006 is namelijk
nodig om vast te stellen of het werkt met die 10% DBC's. Ik zeg dat nog een
keer nadrukkelijk omdat de minister uitbreiding in de stukken toch koppelt
aan de Zorgautoriteit; het is nog steeds zijn bedoeling dat die per 1 januari
2006 zal gaan functioneren. Dat is ons voor die evaluatie te vroeg.5. De minister voegt aan dit alles nog toe dat zijn behoedzaamheid ook
blijkt uit de instelling van de Zorgautoriteit. Het is de minister intussen
wel duidelijk geworden dat er in dit opzicht ook bij de CDA-fractie nog wel
enige zorgen zijn. Mogelijk kan de minister hieraan al aandacht besteden bij
de vormgeving van het wetsvoorstel marktordening in de gezondheidszorg; anders
kunnen er later nog moeilijkheden ontstaan. Belangrijk is wat het CTG/ZAio
op weg naar de behandeling van dit laatste wetsvoorstel nog zal willen realiseren.
De minister doet er goed aan hieraan – mede gelet op de jongste uitspraken
van de voorzitter die enige verbazing hebben gewekt – enige aandacht
te besteden; ook al gaat de CDA-fractie niet zo ver in haar bewoordingen als
een enkele collega in deze Kamer. Hoever strekt het zelf actie ondernemen
van de Zorgautoriteit zich uit? Zeker op weg naar de behandeling van het wetsvoorstel
zal moeten worden volstaan met het geven van alleen maar een openbaar advies
aan de minister, die daarop vervolgens door ons kan worden aangesproken. Dat
geldt ook voor ongewenste ontwikkelingen. Deze uitkomsten, die ik kort heb
samengevat en die de hoofdkern van de wetgeving betreffen, overwegend en wegend
en ervan uitgaande dat de minister ons de gevraagde toezeggingen zal doen,
kunnen de balans in positieve zin doen doorslaan. De minister heeft het dus
helemaal in eigen hand. Dat geldt overigens nog niet voor de AMvB over de
restitutie, waarop ik nog terugkom.De CDA-fractie stelt het op prijs dat de minister meer fundamenteel heeft
willen ingaan op de in het artikel "Prikkels tot betere zorg" van prof. Berg
en de heer Schellekens aangesneden problematiek. Het gaat om het uitschakelen
van de zorgverzekeraar als regisseur om deze positie in feite aan de patiënt
te geven. Met de minister vond de CDA-fractie dit, zeker op het eerste gezicht,
een zeer interessante gedachte om juist de zorgconsument/patiënt als
spil te zien in dit nieuwe systeem. De patiënt is toch ook de eerste
partij? Nadere beschouwing bracht ook bij ons aarzeling teweeg, met name waar
werd gesteld dat de eigen bijdragen aan de zorgkosten significant moeten zijn.
Weliswaar kan voor de lagere inkomens een gedeeltelijke fiscale compensatie
worden overwogen, zonder overigens hiermee de gewenste marktprikkels te ontkrachten.
Toen ging bij mij een beetje het licht uit. Ook bij ons kwam toen de gedachte
aan tweedeling in de zorg op. Ik ben de minister bijzonder erkentelijk dat
hij dat ook verwoordde. Dit was een van de bezwaren van de minister. De andere
bezwaren van de minister willen wij verder laten rusten, want dit was voor
ons al een dusdanig zwaarwegend bezwaar dat de CDA-fractie wil volharden in
de thans ingeslagen weg, namelijk de zorgverzekeraar als regisseur. Wij maken
wel een voorbehoud met betrekking tot de kwaliteitsslag die de zorgverzekeraars
zeker nog moeten maken. De CDA-fractie vindt het overigens opvallend
dat de minister blijkbaar een discussie over het vermogen van de zorgverzekeraars
om de kwaliteit van de zorgaanbieders te beoordelen, niet of nog niet wil
aangaan. Vreest de minister hierdoor geen haperingen op de weg die nu wordt
ingeslagen?De minister wijst onze vraag met betrekking tot verplichte certificering
van de hand. Hij heeft hiervoor op zich een plausibel argument, namelijk dat
een instelling zich met certificering positief moet kunnen onderscheiden op
de zorgmarkt. Ik laat mij altijd graag overtuigen door argumenten en dit was
een argument dat ook ons aansprak. Ik ben alleen nog niet geheel overtuigd,
gelet op de nog steeds bestaande achterstand die ook door de minister wordt
onderkend. In combinatie met de toezegging meer vaart ter zake te betrachten,
kan het voordeel van de twijfel hier echter worden gegeven. Het betreft dan
de toezegging dat de inspectie in sterkere mate dan voorheen gecertificeerde
instellingen minder zal belasten met toezicht, waarbij ook certificatie als
kwaliteitsindicator in het risicomodel zal worden opgenomen. Deze toezegging
verdient een reële kans. Als positieve prikkel is het de moeite van afwachten
waard. Wij hebben ook dankbaar genoteerd dat de minister met ons de initiatieven
rond de kwaliteitskeurmerken van belang acht als opstap naar volledige sectorspecifieke
certificering.Mag overigens de CDA-fractie het niet beantwoorden van de vraag over aanpassing
van de Kwaliteitswet zó verstaan dat de minister ervan uitgaat dat
deze wet op den duur garanties moet gaan bieden voor kwaliteitstoetsing en
borging vooraf? Anders ligt het met de onbeantwoorde vraag over de Inspectie
voor de Gezondheidszorg. Deze wordt weliswaar door de CDA-fractie een belangrijke
rol toegekend in het houden van toezicht op de kwaliteit van zorg, maar gelet
op alle ervaringen plaatst zij toch vraagtekens of de actief aanjagende of
corrigerende rol wel voldoende en op de juiste wijze uit de verf komt.De CDA-fractie heeft met enkele concrete voorstellen vooral aandacht willen
geven aan de rol van de patiënt als eerste partij. Met erkentelijkheid
voor de inspanning van de minister om de patiënt beter toe te rusten
voor zijn/haar nieuwe rol, houden wij toch nog enige kritiekpunten. Allereerst
herhaalt de minister nog eens dat hij met de beperkte middelen zo veel mogelijk
resultaten wil bereiken voor de zorggebruikers. Dat is uiteraard altijd als
inspanningsverplichting noodzakelijk. Het kan zijn dat het evenzeer noodzakelijk
is, gegeven de lange weg die voor patiëntentoerusting nog moet worden
afgelegd, extra subsidies beschikbaar te stellen. Deze bereidheid zouden wij
graag uitgesproken zien, waarbij wij hiervoor de weg van projectsubsidies
het meest geëigend achten. Indien noodzakelijk zeg ik erbij, want het
moet worden aangetoond aangezien ook wij niets weggeven. Deze bereidheid is
des te meer noodzakelijk daar het werken aan nieuw beleid voor zorggebruikers
op een aantal punten nog in nevelen is gehuld. Ik denk dan ook aan de niet-beantwoorde
vragen over de toerusting van de patiënt via de rechtspositie, de inkoop-
en de onderhandelingsmacht. Onzekerheid op het terrein van de toerusting van
patiëntenorganisaties kunnen wij in feite in dit cruciale jaar niet gebruiken.
Een niet-beantwoorde vraag over de medeverantwoordelijkheid – ik zeg
niet de uitsluitende verantwoordelijkheid – van de overheid voor het
onderhoud van de "report card" is eveneens meer dan een teken aan de wand.De CDA-fractie staat ook een wettelijke erkenning voor van de rechten
van verzekerde patiënten. In dit kader waren wij enigszins verrast dat
werd verwezen naar de Zorgverzekeringswet toen vragen werden gesteld over
de taak van de ledenraden van zorgverzekeraars om de zorginkoop te toetsen.
Waarom dat dan niet in de memorie van antwoord op onze vraag ten antwoord
gegeven? Maar goed, ook ik heb een steekje laten vallen. Ik had de Zorgverzekeringswet
beter moeten lezen. De minister doelde tijdens de plenaire behandeling op
artikel 28, lid 1 onder b waarin staat dat de statuten van een zorgverzekering
waarborgen moeten bieden voor een redelijke invloed van de verzekerde op het
beleid. Ook doelde de minister op artikel 28, lid 2 waarin staat dat bij AMvB
regels kunnen worden gesteld over de mate van invloed die verzekerden ten
minste op het beleid van een zorgverzekeraar dienen te hebben. Natuurlijk
heb ik naarstig alle toelichtingen gelezen op dat artikel. Die hebben mij
niet zo gek veel wijzer gemaakt. Achteraf, dus ook met kennis van die artikelen,
had ik toch mijn beschouwing gehouden. De minister was tijdens de plenaire
behandeling veel duidelijker door ook het inkoopbeleid nadrukkelijk onder
de werking van dit artikel onder te brengen. De minister wil het voorts zonder
AMvB zien te regelen door er bij de zorgverzekeraars op aan te dringen, dit
op een royale manier te doen. Mogen wij veronderstellen dat dit gebeurt in
de door de CDA-fractie bepleite geest? Mogen wij er tevens van uitgaan dat
de minister hiermee spoed betracht? Deze wetten treden namelijk eerder in
werking dan de Zorgverzekeringswet. Als de minister inderdaad spoed betracht,
kunnen wij bij de behandeling van de Zorgverzekeringswet vaststellen of ook
deze positieve prikkel werkt. Wat dat betreft, ben ik het roerend eens met
de minister die voorstelde om eerst te proberen, positief te prikkelen zonder
wetgeving. Als dan blijkt dat het niet werkt, kan een AMvB niet uitblijven.
Met de duidelijke toezegging dat de minister nu al met de zorgverzekeraars
praat, willen wij op dit moment volstaan.Zoals beloofd, kom ik nog even terug op de schaarste op de arbeidsmarkt
waarvoor ook de minister telkenmale aandacht vraagt. Dat is terecht. Schaarste
zal nimmer de gewenste uitwerking hebben op marktwerking in de zorg, gereguleerd
of niet. De CDA-fractie oordeelt dit vooralsnog als een van de grootste hindernissen
op de weg naar een vraaggestuurd aanbod, nu en op de middellange termijn.
De fractie volhardt dan ook in het hierop aanspreken van de minister. Ook
thans is het antwoord op verscheidene vragen weer zeer kort door de bocht.
Langzamerhand vragen wij ons met enige vertwijfeling af op welke wijze de
minister positief kan worden geprikkeld om vanuit de noodzakelijke "sense
of urgency" te handelen. Er moet hier van een hoog tempo en van onorthodoxe
maatregelen sprake worden, willen wij de gereguleerde marktwerking op termijn
niet onmogelijk maken. De CDA-fractie wil hiermee thans volstaan, toch een
beetje moedeloos geworden.Met betrekking tot het free-ridersgedrag bij de innovatieprojecten, geïnitieerd
door de zorgverzekeraars, heeft de CDA-fractie de minister een
aantal mogelijkheden voorgelegd. De minister kiest nu in feite voor betaling
door patiënten van andere verzekeraars bij lokale vernieuwingsinitiatieven
waarvan ook deze verzekerden gebruik maken. Hierbij wordt niet uiteengezet
waarom de andere mogelijkheden worden afgewezen. Wij willen ons hierbij wel
neerleggen, maar het verbaast ons wel. Immers, in een ander geval, namelijk
de free-ridersregeling voor zorgaanbieders bij het verdisconteren van de opleidingskosten,
wordt wel gekozen voor een andere oplossing. Dat geef ik de minister ter overdenking
mee. Onze interruptie over de transparantie als doodsteek voor de marktwerking
was ingegeven door de mondelinge uitleg van de minister – ook collega
Van den Berg prikte hier doorheen – en door zijn uitleg van de kostprijsmodellen
in de laatste voortgangsrapportage. In de bijlage hiervan komt een passage
voor die toch niet uitsluit dat bedrijfsgegevens zoals kostprijzen –
want dat zijn bedrijfsgegevens – voor iedereen openbaar worden. Immers,
naar verwachting zal vanaf 1 januari 2006 het dan nog niet perfecte kostprijsmodel
verplicht worden gesteld voor alle zorgaanbieders. Volgende versies van het
kostprijsmodel moeten oplossingen bieden voor het toerekenen van bijvoorbeeld
de kapitaalslasten en de opleidingskosten. Hierover gaan wij te zijner tijd
in alle openheid met de minister discussiëren. Die discussie heeft weer
alles van doen met het B-segment. In dit licht gaarne een toelichting op de
nadere uitleg dat informatie over de kostprijs uitsluitend bestemd is voor
het CTG/ZAio, dat deze gebruikt voor een efficiënte bekostiging van de
segmenten zonder vrije prijsvorming en voor toezicht op de markt in segmenten
met vrije prijsvorming. Hoe kan de minister nu garanderen dat deze informatie
uitsluitend bij het CTG/ZAio terechtkomt? En is dit, om te voorkomen dat bedrijfsgegevens
op de markt terechtkomen, wel noodzakelijk? Wat gebeurt er trouwens met deze
informatie bij uitbreiding van de DBC's?De uitleg naar aanleiding van een aantal technische vragen over de DBC's
kan zeker als voldoende worden gekwalificeerd. Ik wil nog wel ingaan op een
vraag die niet beantwoord is. Wij hebben het vermoeden dat er hierbij sprake
is van een bewuste keuze. Het betreft de passage over de verschuiving van
de schadelast in de bijlage bij de laatste voortgangsrapportage. Alsnog graag
een antwoord op deze vraag, zo niet mondeling, eventueel in een bredere range
antwoorden die de minister nog moet geven, dan schriftelijk.Ik sluit mij graag aan bij de opmerkingen over de bescherming van de privacy
die de heer Hamel namens de commissie heeft gemaakt. Ik heb de minister intussen
ook de brief aangereikt die wij vanmorgen van het College bescherming persoonsgegevens
hebben gehad.Ten slotte de AMvB inzake restitutie. Wij hebben reeds aangegeven, hiermee
ook na kennisneming van de brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de
daar gestelde schriftelijke vragen niet te kunnen instemmen. Maar wij gaan
ervan uit dat wij pas na de inwerkingtreding van de wet de echte AMvB via
een voorhangprocedure onder ogen krijgen en dat wij deze zaak dan kunnen uitdiscussiëren.
Ik geef wel een paar schoten voor de boeg om de minister toch enig inzicht
in onze bezwaren te geven. Vrije artsenkeuze is voor onze fractie een principieel
uitgangspunt. Daar mag in geen enkel opzicht aan getornd worden. Wij gaan
er hierbij van uit dat het de minister ernst is met het scheppen van keuzevrijheid
en keuzemogelijkheden voor verzekerde patiënten. Gezonde verzekerden
die met de voeten gaan stemmen, zullen zich waarschijnlijk veeleer laten leiden
door de prijs. Patiënten, vooral chronisch zieken, hechten veel meer
waarde aan behoud van de zorgaanbieder, ook als deze niet wordt gecontracteerd.
Bij goede voorlichting en na consultatie van een huisarts zullen zij slechts
bij hoge uitzondering terecht hoeven te komen bij niet gecontracteerde zorgaanbieders,
maar het komt wel degelijk voor. Wij willen volstrekte zekerheid dat patiënten
die een niet gecontracteerde zorgaanbieder kiezen, daarvoor niet op de een
of andere manier gestraft worden. Het moet duidelijk zijn dat juist zij bij
de overgang naar een systeem met vrije prijzen voor het B-segment desgewenst
hun zorgaanbieder moeten kunnen behouden. Dit uitgangspunt moet in de AMvB
worden verwerkt. Ik geef direct toe – daarom vind ik het ook plezierig
dat wij nog enige tijd hebben tot de voorhangprocedure – dat dit zich
moeilijk verdraagt met het amendement op dit punt. Wij zullen dus heel creatief
moeten zijn om het daarin te kunnen verwerken. Wij zullen hier graag een bijdrage
aan leveren, maar dit betekent wel dat de uitleg die de minister heeft gegeven
en de gebaren die hij wilde maken met een nadere toelichting in de AMvB, nog
onvoldoende zijn om dit te bewerkstelligen. Het gaat niet alleen om patiënten
die graag willen uitgaan van een vertrouwensrelatie met hun zorgaanbieder.
De minister moet zich ook eens voorstellen dat er veel patiënten zijn
die met een conflictsituatie te maken hebben; natuurlijk betreft dit niet
mevrouw Slagter, want die behandelt alle patiënten goed! Er kunnen echter
conflictsituaties ontstaan en dan moeten deze patiënten de vrijheid hebben
om over te stappen naar een andere zorgaanbieder.Mijn laatste punt betreft een eveneens niet beantwoorde vraag, iets dat
waarschijnlijk zeer bewust is gebeurd. Het betrof mijn laatste zin: kunnen
deze wetten nog wel in werking treden, want wij hebben toch ook nog zoiets
als een tijdelijke Referendumwet? Daarop hebben wij geen antwoord gehad. Wij
zijn erg benieuwd naar dit antwoord.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Vandaag zetten wij de behandeling van de wetsvoorstellen HOZ
en WTG Expres voort. De behandeling in eerste termijn heeft veel vragen opgeroepen,
die deels hier in de Kamer en deels later in de week schriftelijk door de
minister zijn beantwoord. Ik dank de minister en zijn ambtenaren voor deze
beantwoording, maar ik zeg hem ook eerlijk dat die niet op alle punten overtuigend
was, integendeel. Volgens mij ben ik niet de enige die er zo over denkt, als
ik hier de commentaren tot nu toe hoor.De regering heeft haar argumentatie niet rond, als het gaat om de positieve
effecten die de introductie van marktwerking in de zorg zal hebben. Het blijft
in wezen een gok en dat is niet zonder risico. Bij twijfel remmen en stoppen
in plaats van gas geven, zou mijn dringend advies aan de minister zijn. Wij
hebben het per slot van rekening over de zorg voor de gezondheid
van onze bevolking. Gezondheid is het belangrijkste dat je bezit en daar moet
je geen casinopolitiek op loslaten.Naast deze algemene en diepgemeende oproep tot herbezinning aan de regering
van mij en aan mijn collegae hier, maak ik vandaag graag van de gelegenheid
gebruik om kanttekeningen naar aanleiding van de eerste termijn te maken en
onze zorgen en ons standpunt nog eens toe te lichten. Ik ben het er namelijk
mee eens dat we niet kunnen volstaan met te zeggen dat de regeringsplannen
niet goed zijn, ook al is dit in mijn ogen wel het geval. Wij moeten ook praten
over wat er wél zou moeten gebeuren om goede, voor iedereen toegankelijke
zorg in de toekomst te kunnen garanderen. Daar gaat het om!Vorige week hebben wij ook al tot laat op de avond met elkaar gediscussieerd
over deze twee wetten die, om collega Van Leeuwen te citeren, een wezenlijke
en diepgaande structuurwijziging van het huidige zorgstelsel beogen. Vandaag
zal het wel niet anders gaan en dat benadrukt dat we op een cruciaal moment
zijn aangeland. Met elkaar hebben we de analyse gedeeld dat de kosten van
de gezondheidszorg de pan uit dreigen te rijzen, waardoor op termijn de zorg
onbetaalbaar dreigt te worden, en dat het oude, centrale en aanbodgestuurde
systeem vervangen moet worden door een systeem waarbij de vraag van de patiënt
centraal staat. Met elkaar delen we de bezorgdheid over de vraag of toegankelijkheid,
betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg voldoende gewaarborgd blijven.De minister denkt dat met de voorliggende wetsvoorstellen een eerste stap
naar een oplossing wordt gezet, maar mijn partij denkt dat de aanneming ervan
juist zal leiden tot grotere problemen. De pijn ligt wat ons betreft vooral
bij de introductie van marktwerking in de zorg, waarvan de minister verwacht
dat dit de doelmatigheid en doeltreffendheid zal bevorderen. Wij denken dat
er andere wegen zijn om deze doelen te bereiken, ook al omdat wij denken dat
introductie van marktwerking veel negatieve effecten kan hebben.Wij zijn blij dat de minister met ons erkent dat de zorg in ieder geval
geen normale markt is en altijd een eigen karakter zal behouden. Ook zijn
we blij dat hij zijn stappen behoedzaam neemt en van plan is nog veel te monitoren
en te evalueren, zodat er alleen "no regret"-beslissingen worden genomen.
Maar, zo vraag ik de minister, is dat een harde garantie? Wil hij dit nog
eens helder en duidelijk verwoorden, zodat we hem eraan kunnen houden?Ook zijn uitspraak dat niet alle problemen in de zorg met marktwerking
zijn op te lossen, juichen wij toe. Het zweemt naar enige inkeer, om niet
te zeggen omkeer of zelfs bekering!Dat de minister in deze Kamer heeft gezegd dat het in ieder geval tot
2006 blijft bij de invoering van 10% vrij te onderhandelen DBC's, beoordelen
wij positief, evenals het feit dat naast dit experiment ook het experiment
met vrije tarifering van de fysiotherapeuten pas na uitvoerige evaluatie eventueel
voortgang zal vinden. De minister is tot nu toe onduidelijk geweest over de
vraag wat nu precies de criteria zijn voor de evaluatie van deze eerste ronde,
ondanks het verzoek van alle kanten om duidelijkheid. Ook wij willen weten
wat de criteria zijn, wat de meetmomenten zijn en wat er gemeten wordt. Vooral
vinden wij het belangrijk te weten wat nu de kosten zijn en wat ermee wordt
genomen bij de berekening van de kosten. Daar hoort bij: de nulsituatie, de
kosten die gemoeid zijn met de invoering van het systeem en de uitvoeringskosten.
Punt van evaluatie moet ook zijn de verbetering of de verslechtering van de
financiële positie van de fysiotherapeuten en de vraag of er al dan niet
verschraling van hun aanbod en de kwaliteit van hun handelen is opgetreden,
zowel als objectief als subjectief ervaren gegeven. Ook wordt de minister
verzocht duidelijkheid te verschaffen over de evaluatie en te zegen wanneer
die zal plaatsvinden en of op dat moment ook een go-/no gobeslissing wordt
genomen. Wij ondersteunen dan ook zonder meer de motie-Schouw. Overigens vragen
wij ons af of die wel in stemming moet komen. Ik neem aan dat de minister
eerst de tijd krijgt om toe te lichten hoe hij dit allemaal wil gaan doen.Ik sluit mij aan bij de opmerking van collega Hamel ten aanzien van de
privacy. Zelf wil ik uitgebreider ingaan op de vraag die collega Van Leeuwen
mij vorige week stelde, namelijk hoe wij zónder marktwerking toch denken
uit te komen op een doelmatige en betaalbare zorg nu en straks. Ik pareer
daarmee ook de critici van het manifest "de Zorg is geen markt", die betogen
dat wij ouderwets zijn en geen oog hebben voor de problemen in de zorg en
geen alternatieven bieden.Kort weergegeven komen onze bezwaren erop neer dat wij denken dat de zorg
duurder wordt, dat de kwaliteit onder druk komt te staan, dat concurrentie
op gespannen voet staat met samenwerking, dat er een toename aan bureaucratie
zal zijn, dat de solidariteit wordt aangetast en dat marktwerking kortetermijndenken
in de hand werkt. Het zal allemaal wel goed bedoeld zijn, maar het zal naar
mijn stellige overtuiging averechts uitpakken. Daarom zou deze aanpak niet
ongeschonden door deze kamer moeten komen. Wij zijn mede verantwoordelijk
voor de gevolgen ervan. Het kan misschien ook wel anders.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Collega Slagter zei: wij denken ... Daarna noemde zij een
aantal punten, maar bij die opsomming miste ik de onderbouwing. Ik kan mij
voorstellen dat zij twijfels heeft, maar zij geeft niet echt een reden aan
om dit systeem af te wijzen. Jarenlang hebben wij een centraal gestuurd systeem
gehad. Wij kennen de uitkomsten daarvan en allen hebben wij moeten constateren:
het moet anders.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):De reden voor mijn opmerkingen wil ik nu aangeven.Hoe kom je van een centraal gestuurd systeem met strenge budgettering
bij een systeem, waarbij de zorgvraag centraal staat, de zorg ook nog doelmatig
en doeltreffend is en waarbij de kosten beheersbaar blijven? Eerst wil ik
iets zeggen over de zorgvraag. Op welke vraag moet er eigenlijk gestuurd worden?
Het is bekend dat de vraag eindeloos kan zijn en dat het aanbod de vraag schept.
Ook zal door meer aanbod – een aantal zelfstandige behandelcentra kan
natuurlijk extra electieve handelingen gaan uitvoeren – een nog verborgen
vraag worden aangeboord. De kans dat energie en geld in de verkeerde dingen
worden gestopt is dan groot. Om helderder te krijgen waar de patiënt
nu echt behoefte aan heeft, zou er veel meer onderzoek gedaan
moeten worden. Ik zelf denk dat deze meer behoefte heeft aan zorg dichtbij
dan aan veel keuzemogelijkheden, eerder aan een deskundige, benaderbare dokter
die samen met hem verduidelijkt wat de hulpvraag is en hoe die zo goed mogelijk
opgelost kan worden, passend bij deze patiënt, dan aan een overshoot
van een niet altijd zo adequaat aanbod. Een voorbeeld hiervan is de beweging
die ik op de diabetesmarkt zie, waarbij ziekenhuizen en specialisten zich
inspannen om specifieke zorg voor deze groep op te zetten in aparte behandeleenheden
en om zo te dingen naar de gunst van de zorgverzekeraar, terwijl zij concurreren
met de huisartsen die eenzelfde aanbod al jarenlang en dan geïntegreerd
vormgeven. Nu werken zij niet meer met elkaar, maar staan zij tegenover elkaar.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dat laatste wil ik betwijfelen. Ik meen dat de ziekenhuizen in een gat
zijn gesprongen. Ik ben zelf zo'n patiënte en ik kan uit ervaring zeggen
dat mijn huisarts nooit heeft aangeboden om mij te begeleiden. Daarom vind
ik dat wij op dit punt een beetje voorzichtig moeten zijn.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Maar dan gaan wij wellicht wat te zeer op een te gedetailleerd niveau
discussiëren ...Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Het is mijns inziens een heel duidelijk voorbeeld. Ik ben heel blij dat
er sprake is van een geavanceerde ontwikkeling op het terrein van diabeteszorg,
maar het is nooit zo zwart-wit als u het doet voorkomen. Het hangt ook af
van de kwaliteit van de artsen, het tekort aan huisartsen en wat dies meer
zij. Het is voor mij nog steeds geen bewijs dat je het daarom met dit systeem
niet zou kunnen waarmaken.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Je behoeft het systeem daarom ook niet te veranderen. Binnen het huidige
systeem zijn er voldoende mogelijkheden. Wat nu gebeurt, is dat de verschillende
partijen hun eigen aanbod gaan maken en dat ze daardoor elkaar eerder tegenwerken
dan dat ze met elkaar een geïntegreerd aanbod bewerkstelligen.Mevrouw Dupuis (VVD):Als er zoveel mogelijkheden zijn in het huidige systeem, waarom wordt
er dan geen gebruik van gemaakt? Wat is volgens u in de kern de oorzaak ervan
dat binnen het huidige systeem allerlei zaken die gericht zijn op gepast gebruik
en het goed focussen op de vraag van de patiënt, niet goed lopen?Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik vind het wel heel moeilijk om dat in een paar woorden te zeggen. Voor
de diabeteszorg bestaan heel duidelijke protocollen. Wat je ziet, is dat degenen
die een dergelijk protocol uit zouden moeten voeren, zich in een aantal situaties
niet aan dat protocol houden. Bij het transmuraal project diabeteszorg was
er in eerste instantie een competentiestrijd over welke taken onder de eerste
lijn en welke taken onder de tweede lijn zouden moeten vallen. Op het moment
dat de huisartsen duidelijk konden maken dat zij de desbetreffende taken op
dat gebied goed aankonden, gingen de specialisten aan hen ook meer tools geven
om die taken te vervullen. Bij marktwerking zie ik het gebeuren dat iedere
groep, zowel de eerste lijn als de tweede lijn, het op haar eigen manier gaat
ontwikkelen, terwijl diabeteszorg juist een voorbeeld is van iets wat goed
geïntegreerd vorm kan worden gegeven.Mevrouw Dupuis (VVD):In feite omschrijft u een onjuiste attitude van een aantal van uw collega's.
Meent u dat de prikkels die nu in het systeem ingebouwd worden werkelijk geen
enkele invloed zullen hebben op die attitude?Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik ben het met u eens dat het een kwestie is van attitude. Ik denk niet
dat het veel uitmaakt of men er een extra beloning voor krijgt. Het is belangrijker
om iemand op zijn beroepseer aan te spreken, in de zin dat men zich aan zijn
eigen protocol moet houden. Mijns inziens zouden zorgverzekeraars daarbij
een grote rol moeten spelen, aangezien zij in de loop van de tijd heel duidelijk
hebben kunnen constateren hoe slecht op bepaalde plekken partijen met hun
eigen protocol omgaan .Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. Samenwerking op dit gebied en transmurale
afspraken worden zo doorbroken en kostenstijgingen liggen voor de hand; een
specialist kijkt nu eenmaal anders naar een probleem van een patiënt
dan een huisarts. Mijns inziens moet het toch mogelijk zijn vraag en aanbod
beter op elkaar af te stemmen, waarbij beter dan tot nu toe wordt gedefinieerd
wat goede zorg is. Door samenwerking te stimuleren kan zorg beter op de zorgvrager
worden gericht, een andere, betere vorm van aanbodregulering. Concurrentie
daarentegen bevordert het met de rug naar elkaar staan en territoriumstrijd.Voorzitter: Timmerman-BuckMevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Zorgconsumptie kan ook tegengegaan worden door goede voorlichting.
Voorlichting over wanneer voor wat naar een dokter te gaan, door meer te focussen
op het normale dan op het abnormale, door erop te focussen dat de meeste mensen
gezond zijn en door gezond gedrag te propageren en minder te focussen op technische
hoogstandjes en "make me beautiful"-items. Het inzicht dat niet alles wat
kan ook moet. Ook op het gebied van preventie, voorkomen van ziekte door gezond
gedrag, en eigen verantwoordelijkheid is nog een wereld aan kostenbesparing
te winnen. De consequentie van deze stelling is versterking van en investering
in de eerste lijn, naast gerichte publieksvoorlichting. De eerste lijn heeft
al jaren met weinig geld veel opgeknapt. Waar zijn de echte kostenstijgingen
opgetreden? Niet in de eerste lijn. Van het extra geld voor wachtlijstbestrijding
is ten onrechte weinig tot niets in de eerste lijn geïnvesteerd.Volgens de Raad voor de volksgezondheid en zorg wordt het grootste deel
van de kosten gegenereerd na een bezoek aan en een verwijzing door de eerste
lijn. Ook blijkt dat veel werkers hun eigen protocollen niet goed opvolgen
en daardoor kostenverhoging in de hand werken. Zorgverzekeraars moeten veel
meer dan tot nu toe gebruikmaken van de mogelijkheid om de werkers aan te
spreken op hun verantwoordelijkheid. De zorgverleners moeten meer worden gestimuleerd
tot zelfregulering en het vervaardigen van evidence based, kosteneffectieve
richtlijnen. In het farmaciedossier is gebleken dat dit kan werken, zeker
als de minister een stok achter de deur heeft. Geef de partijen
in het veld meer verantwoordelijkheid en roep in plaats van een zorgautoriteit
als marktmeester een autoriteit in het leven die kwaliteit en management bij
de instellingen en zorgverleners onderling vergelijkt, best practices definieert
en propageert en aanwijzingen geeft, als kosten, kwaliteit en zorg onder druk
komen te staan.Bij meer verantwoordelijkheid geven aan het veld hoort ook het schrappen
van veel regels. Nog steeds heb ik de minister niet horen ontkennen dat de
markt een eigen bureaucratie kent en dat deze veel omvattender kan zijn dan
de regelzucht uit Den Haag. Dat is geen toename van lasten volgens de definitie
van het kabinet, maar het is wel meer werk. Dat werkt toch ook kostenverhogend?
What's in a name?Een grote kostenpost is het management in de zorg. Wij zijn blij dat de
minister dat ook inziet en stappen heeft genomen om daar wat aan te doen.
Wij zullen hem op de voet volgen wat dit betreft.In deze bijdrage kan ik niet uitputtend ingaan op alle mogelijkheden om
zorg beter en doeltreffender te maken. Ik heb bijvoorbeeld nog te weinig gezegd
over de mogelijkheden of onmogelijkheden voor de verzekeraar om de regie te
voeren. Voordat je met ingrijpende en vooral ook onomkeerbare wijzigingen
van de huidige ordening van de zorg komt, is het minstens zo belangrijk om
te kijken wat er aan de bestaande structuren gewijzigd en verbeterd kan worden.Er zijn veel deskundige mensen in dit land, die wat mij betreft een raad
van gezond verstand kunnen vormen om de problemen te analyseren en oplossingsrichtingen
voor te stellen. Ik geloof in samenwerking en in de eigen verantwoordelijkheid
van de werkers, voor wie de motivatie om te werken in de zorg minstens zoveel
van immateriële als van materiële aard is en voor wie prestatiebeloning
niet het toverwoord is. Ik geloof in verantwoordelijke, maar dan wel goed
geïnformeerde en gefaciliteerde burgers en een overheid die werk maakt
van een echte borging van het publieke belang, waarbij solidariteit vooropstaat.
Ik geloof in zorgverzekeraars die zorg niet als een schadelast zien; met meer
oog voor de patiënt dan voor de premiebetaler. Deze minister gelooft
in marktwerking. De tijd zal leren welk geloof sterker is. Wij zullen elkaar
nog vaak op dit onderwerp treffen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik heb nu een heel betoog gehoord, waarin collega Slagter in feite een
geloofsbelijdenis geeft over wat zij allemaal verwacht van de werkers in de
zorg. Zij moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Dat heb ik al decennialang
gehoord. Toen ik begon in de gezondheidszorg, hadden wij een hele discussie
dat er meer samenhang en samenwerking in de eerste lijn moest zijn. Wij hebben
kibbelende beroepsbeoefenaren meegemaakt over wie het voor het zeggen had,
of de huisarts de wijkverpleegkundige zag staan en omgekeerd. Ik heb er niet
zoveel vertrouwen in dat er niet wat extra prikkels nodig zijn, gelet op de
huidige stand van zaken. De nood is heel hoog opgelopen. De CDA-fractie gelooft
niet in marktwerking als zodanig en ik heb het de minister ook niet zo horen
zeggen. Er worden een beperkt aantal marktprikkels aangebracht in de zorg,
omdat het andere systeem tot dusverre niet heeft gebracht wat wij ervan verwachten.De heer Hamel (PvdA):De vraag waarom het in dit debat gaat, is wat de consequenties zijn voor
dit wetsvoorstel. Ik constateer dat iedereen zich binnen de bandbreedte van
de WTG begeeft: van minister tot mevrouw Slagter. Heel veel mensen in de gezondheidszorg
werken zoals zij zegt. Er zijn echter ook andere mechanismen. Zou het niet
zinvol zijn als bepaalde prikkels werden aangebracht om het systeem meer te
laten verlopen conform de wens van ons allen? Over dat principe discussiëren
wij met elkaar. Daar ligt de gevoeligheid. Iedereen is voor solidariteit,
niemand wil dat het te veel uit de hand loopt. Over die bandbreedte gaat het.
Voor de werking van de onderhavige wetsvoorstellen is de vraag relevant of
wij die prikkel erkennen en waaruit die moet bestaan.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):De prikkel zou moeten zijn dat de zorg doelmatiger wordt. Waarschijnlijk
bestaat er niet eens zoveel verschil van mening tussen wat u zegt en wat wij
voorstaan. Wij hebben allemaal hetzelfde doel, zoals ik al eerder heb vastgesteld.
Volgens mij zijn daar al die wetswijzigingen niet voor nodig, vooral niet
omdat daarin meer de nadruk wordt gelegd op de financiële prikkels, de
mogelijkheid van contracteren en onderhandelen. Aangezien ik in mijn ervaring
als huisarts heb gezien wat de gevolgen zijn van al dat gecontracteer, vind
ik het middel erger dan de kwaal. De vergelijking gaat misschien niet helemaal
op, want de kwaal is ook erg.Door alle discussies is iedereen zich meer bewust geworden van zijn verantwoordelijkheid.
De vraag aan de beroepsgroep is zich aan de protocollen te houden. Er is onderzoek
naar gedaan. De Raad voor de volksgezondheid heeft onderzoek gedaan naar gepaste
zorg. Deze onderzoeken zijn even zovele tekenen van het feit dat men zich
meer bewust is van de sense of urgency. Ik pleit ervoor, dingen niet haastig
te veranderen. Wij moeten geen oude schoenen weggooien, voordat wij nieuwe
hebben.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik heb niet het gevoel dat wij oude schoenen weggooien. Mevrouw Slagter
begon haar betoog met te zeggen dat de vraag naar zorg oneindig is. Je hebt
dan altijd op de een of andere manier prikkels nodig, want anders is een onbeheerst
uitgavenpatroon het gevolg. Getracht is dat binnen het wetsvoorstel in een
bepaald kader te plaatsen.Met een aantal argumenten van mevrouw Slagter ben ik het best eens. De
verschillen tussen ons zijn waarschijnlijk inderdaad niet zo groot. Ik sta
echter op het standpunt dat gelet op het feit dat wij het er al jaren over
eens zijn dat wij niet langer door willen gaan zoals wij het de afgelopen
jaren hebben gedaan met de aanbodsturing in de zorg, waarbij wij iedere keer
moesten bijplussen, wij het nu op een andere manier willen proberen. Ik ben
nog zo jong van geest dat ik deze aanpak graag een kans wil geven.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik meen een aantal manieren genoemd te hebben waarop de zorgvraag in toom
kan worden gehouden. Ik vraag mij echt af of het beter zal gaan op de manier
die is voorgesteld. De tijd zal het leren. Ik was daarmee geëindigd:
de tijd zal leren, welk geloof sterker zal blijken te zijn. Wij zullen elkaar
nog vaak over dit onderwerp spreken. Ik vraag de minister om de toezegging dat hij de eerste zal zijn om te
piepen als hij signalen krijgt dat zijn geloof anders uitpakt. Hij heeft daarvoor
meer middelen dan wij. Ik beloof hem dat wij zullen piepen als ons belangrijke
signalen uit het werkveld en de samenleving bereiken, negatief dan wel positief.
Inmiddels hebben duizenden mensen het manifest "Zorg is geen Markt" getekend.
Die mensen gaan monitoren waartoe het regeringsbeleid leidt. Ik hoop dat de
minister open zal staan voor commentaren uit die richting, hoe kritisch zij
wellicht ook zullen zijn. Wij hebben het immers over de zorg voor onze gezondheid,
het belangrijkste wat we bezitten. Ik ben dan ook erg benieuwd naar het antwoord
van de minister op de vraag van mevrouw Van Leeuwen op welke manier hij te
prikkelen is. Ik ben dus benieuwd waar zijn prikkelplekje zit.Mijn fractie zal haar instemming onthouden aan deze wetsvoorstellen, maar
tegelijkertijd doorgaan met het in kaart brengen van cijfers en feiten. Vandaag
eindigt de discussie niet, zij is pas net goed begonnen!De voorzitter:Het woord is aan de heer Schouw, met het vriendelijke verzoek aan hem,
maar ook aan alle andere sprekers om zich zoveel mogelijk te houden aan de
opgegeven spreektijden.De heer Schouw (D66):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben vorige week uitgebreid gesproken over
de twee onderhavige wetsvoorstellen. Er is ook uitgebreid antwoord gegeven.
Ik zal mij dus beperken tot zes punten die voor mijn fractie belangrijk zijn.De antwoorden van de minister vorige week, in eerste termijn, en ook de
antwoorden die wij daarna hebben gekregen, waren goed en adequaat. Wij waren
vooral blij met de door de minister voorgestane behoedzame invoering van de
prikkels. Wat dat betreft, heeft hij een aantal zorgen bij ons weggenomen.
Hij heeft klip en klaar gezegd dat de zorg geen markt is en dat een "rechttoe,
rechtaan"-marktwerking in de zorg niet opgaat. Behoedzaamheid staat dus voorop.
Hij wil die marktprikkels uitwerken door middel van allerlei prikkels, ook
via de door de PvdA-fractie ingebrachte benchmarks en de mogelijke competitie-
en competentiemodellen. Wij vinden dat een buitengewoon goede en voorzichtige
keuze. Daarin steunen wij hem dus. Ik heb op dit punt nog wel één
andere opmerking. Niet alleen in het taalgebruik van de minister, maar ook
in de schriftelijke correspondentie die hij het land in stuurt, zou het helpen
als hij dan wat terughoudender is met begrippen zoals "liberalisering" en
"de markt". Eigenlijk verhouden die heel grote begrippen zich immers niet
heel erg met de zorgvuldige en voorzichtige koers die hij hier vorige week
uiteen heeft gezet. De minister heeft het dus een beetje zelf in de hand of
mensen zijn beleid verkeerd opvatten.Mijn tweede opmerking is dat de minister niet is ingegaan op mijn opmerkingen
over het strategisch gedrag dat als gevolg van deze wetswijzigingen kan ontstaan.
Ik heb daarvan een aantal voorbeelden genoemd: het opwaarts coderen en het
doorspelen van patiënten van gewone ziekenhuizen naar academische ziekenhuizen.
Dat is geen theoretische veronderstelling naar aanleiding van deze wetswijziging,
maar een reëel probleem. Moet ik het feit dat de minister daarop geen
antwoord heeft gegeven, zo verstaan dat hij het probleem erkent, maar echt
niet weet wat hij daaraan moet doen? In dat verband heb ik ook gepleit voor
het adequaat inrichten van toezicht. Ook op dat punt is het antwoord blanco
gebleven. Ik vraag de minister dus om in zijn tweede termijn expliciet in
te gaan op dit gevaar en expliciet aan te geven hoe hij het toezicht op dit
punt gaat organiseren.Mijn derde punt is de positie van de consument, waarover vorige week en
ook vandaag al veel is gezegd. Wij waren blij met de toezegging en intentie
van de minister om mogelijke vormen van een gekozen ledenraad te introduceren
bij de zorgverzekeraars. Ik schrok echter weer een beetje toen ik de schriftelijke
beantwoording op dit punt nakeek, want daar is het allemaal toch weer wat
magertjes. Daar staat immers de formulering dat de minister voorstaat dat
er een redelijke mate van invloed van de patiënten op het beleid moet
zijn. De crux zit natuurlijk in de vraag wat de minister "een redelijke mate"
vindt. Op dat punt zou ik van hem willen weten wat voor hem een minimumgrens
is. "Een redelijke mate" kan immers ook een brief van de Consumentenbond aan
de zorgverzekeraars zijn. Als de minister dat "een redelijke mate" vindt,
zijn wij het op dat punt in elk geval niet met elkaar eens.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik maak toch één kanttekening. Ik was er bijzonder mee ingenomen
dat de minister zo duidelijk zei dat het inkoopbeleid er ook onder viel, wat
zorgverzekeraars blijven ontkennen.De heer Schouw (D66):Of de minister zei dat het inkoopbeleid eronder viel, weet ik niet. Hij
zei volgens mij dat hij zich daar hard voor wilde maken en dat er vooral veel
vrijheid is bij de zorgverzekeraars om dat zelf in te vullen. Wat is de inzet
van de minister op dit onderwerp? Wat is de ondergrens? Ik vind dat wij er
recht op hebben om te weten wat hij daarvan vindt.Voorzitter. Wat betreft de positie van de consument ben ik niet helemaal
overtuigd van het argument om te stemmen met de voeten. De minister verwacht
daar veel van, maar mijn indruk is dat mensen horendol worden van de keuzes
die zij moeten maken: nu al voor de kabel en dadelijk ook voor de zorgverzekeraars.
Het wordt nog extra gecompliceerd als je al ziek bent. Heb je er nog wel zin
in om te gaan kiezen als je ziek bent? De minister gelooft daar heilig in,
maar ik eerlijk gezegd niet. Hoe valt dat op te lossen? Ik denk dat dit is
op te lossen door een toezegging van de minister om dit in de komende tijd
te meten. Hij zou elk jaar kunnen kijken wat de veranderingen zijn en welke
motieven mensen hebben om te veranderen van zorgverzekeraar. Dan kunnen wij
over enige tijd spreken over feiten in plaats van speculaties.Over maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft de minister een aantal
mooie dingen gezegd, maar ook iets geks. Wat ik gek vond, was dat hij zei
dat deze wetten daar niet over gaan. Vervolgens zei hij dat wij het daar later
over zullen hebben. Is dat nou wel zo? Ik vind dat deze wetten er wel degelijk
over gaan. Wij introduceren meer marktprikkels. Dat betekent dat wij meer
macht leggen bij de markt. Dan mogen wij ook van marktpartijen verwachten
dat zij verantwoord omgaan met die macht. Daarbij gaat het om de vraag hoe
de markt omgaat met strategisch gedrag, winstmaximalisatie en "corporate governance".
Zo zijn er nog meer thema's aan te geven die impliciet onderdeel
uitmaken van deze wetgeving. Ik zou graag zien dat deze minister toezegt dat
er op 1 januari 2006 een code voor corporate governance wordt geïntroduceerd
in de wereld van de zorgverzekeraars. De minister kan dat bevorderen en bespoedigen.
Hij kan er van alles en nog wat aan doen.Wat betreft de correspondentie van het CBP verwijs ik kortheidshalve naar
de opmerkingen van de heer Hamel.Vorige week heeft de commissie vrij indringend en zelfs bij interruptie
gevraagd om een evaluatiekader. De minister heeft dat toen heel ruimhartig
en joviaal toegezegd. Ik heb de afgelopen dagen dan ook bij de brievenbus
gewacht op dat prachtige evaluatiekader. Ik was daar vooral in geïnteresseerd
omdat de minister klip en klaar zei dat geen haar op zijn hoofd eraan zou
denken om door te gaan met de DBC's als dat zou leiden tot een kostenexplosie.
Dat geeft toch heel duidelijk de indringendheid en de noodzaak van die evaluatie
aan. Er is ook in deze vergadering gevraagd naar de nulsituatie, een objectieve
beschrijving van de criteria, de termijnen die daaraan gekoppeld moeten worden
en de ijkpunten alvorens verder te gaan. In die envelop zat veel papier, maar
helaas geen evaluatiekader. Hoe los je dat dan op? Ik heb met de collega's
overlegd over de zaken die onderdeel kunnen uitmaken van dat evaluatiekader.
Dat heb ik neergelegd in een motie en ik heb de eer die aan u te overhandigen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de invoering van DBC's moet bijdragen aan een doelmatiger
zorg en daarmee een beheerste kostenontwikkeling van de zorg;overwegende dat de invoering van DBC's met grote zorgvuldigheid moet plaatsvinden;overwegende dat het noodzakelijk is om meer zicht te krijgen op de effecten
van invoering van DBC's voordat vervolgstappen worden gezet; overwegende dat het noodzakelijk is om vooraf een duidelijk evaluatiekader
voor de beoordeling van DBC's op te stellen;constaterende dat de minister in eerste termijn heeft aangegeven geen
bezwaar te hebben om een evaluatiekader te ontwikkelen;verzoekt de regering: - om binnen twee maanden een uitgewerkt
evaluatiekader aan de Eerste en Tweede Kamer te overleggen;- om in
het evaluatiekader ten minste de volgende elementen op te nemen:- de evaluatiecriteria (onder andere criteria voor de wijze waarop de kosten
zullen worden gemeten, evenwichtige verdeling van marktmacht van zorgaanbieders
en -verzekeraars en beschikbaarheid van voldoende informatie voor patiënten);- omschrijving van de nulsituatie;- de momenten waarop wordt
gemeten en de wijze van meten;- welke resultaten behaald moeten zijn
om vervolgstappen te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Schouw, Hamel, Van Leeuwen, Slagter-Roukema,
Van den Berg, Van der Lans en Ten Hoeve.Zij krijgt I (28994 en29379).De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn antwoord en dat met name voor
zijn schriftelijke antwoorden die voor mij veel duidelijker waren dan de discussie
die wij hier hebben gehad. Maar dat lag aan mij.Er zijn al heel wat artikelen verschenen over vraaggestuurde zorg. Met
stukken over marktwerking in de zorg kun je zo langzamerhand ook een halve
boekenkast vullen. Vandaag gaat het over marktprikkels in de zorg. Welke weg
moet precies worden bewandeld om vraaggestuurde zorg te verwerkelijken? Als
je het hebt over marktwerking, moet je er marketinginstrumenten op loslaten.
Er moet dan ook voldoende aanbod zijn. De minister zal weten dat marketingmensen
de mensheid indelen in vier groepen waarop je je dan moet richten. De klanten
van de RABO stappen niet zo makkelijk naar ABN/AMRO. Dat willen wij echter
niet in de zorg, maar wat dan wel? Dé patiënt bestaat niet en
dé mondige patiënt is er ook nog niet. Aan dat laatste moet worden
gewerkt. Hij moet op een heldere manier worden voorgelicht zodat hij keuzes
kan maken. Er moeten dan echter wel keuzes te maken zijn, maar er is nog steeds
sprake van schaarste. Hoe zal hiermee worden omgegaan? Mevrouw Van Leeuwen
heeft terecht het belang van goed toegeruste patiëntenorganisaties benadrukt.
Zij moeten goed weerwerk kunnen bieden aan verzekeraars.De inspectie heeft toe te zien op de kwaliteit van de zorg, maar ik ben
niet gerustgesteld door de woorden van de minister. De bemensing laat te wensen
over en bovendien is een andere attitude nodig. Wat wordt er nu precies gemeten
om de kwaliteit van de zorg te bepalen? Er is sprake van certificering maar
ik blijf van mening dat er een input moet zijn vanuit het perspectief van
de patiënten. Daar ontbreekt het vaak aan. Hoe zou de inspectie dat eruit
moeten lichten? Ik zie dat niet zo zitten. De minister zegt verder: "de introductie
van meer marktprikkels zal kunnen bijdragen aan een vergroting van de kwaliteit".
Dat zal op bepaalde niveaus kunnen, zoals bij een verzekeraar die vlot zorg
inkoopt en goed luistert naar patiënten. Zo'n verzekeraar zal beter scoren
dan een andere verzekeraar. Leidt dat echt tot vergroting van de kwaliteit
uit patiëntenperspectief? Iedere verzekeraar hanteert een eigen systeem.
Om te kunnen meten, monitoren en benchmarken zullen vergelijkbare systemen
nodig zijn. Dat is een zwak punt; ik zou graag zien dat de minister daar nog
eens op ingaat. De verzekeraar moet alert zijn bij zijn inkoop. Destijds heb
ik de "Leidschendam-conferenties" meegemaakt die werden geïnitieerd door
het ministerie van VWS. Daar heb ik gemerkt dat verzekeraars het lieten afweten
als het aankwam op zaken doen over de kwaliteit; ik ben er dus niet gerust
op. Er zijn vanmiddag al geloofsbelijdenissen door deze zaal gegaan, maar
ik heb liever een stukje zekerheid. Geloof kun je namelijk niet meten. Hoe
steken wij daarop in?Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Collega Van den Berg weet toch dat geloof niet alleen een
vertrouwen maar ook een zeker weten is?De heer Van den Berg (SGP):Ik weet dat heel goed. Overigens ga ik de discussie op dit punt niet aan
want wij zijn beiden van huis uit gereformeerd; dat zijn vechters. Dat wil
ik vanmiddag niet. Mevrouw Slagter heeft gelijk; dit probeer ik mijn catechisanten
ook bij te brengen. Geloof blijft echter moeilijk meetbaar.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Misschien kan de heer Van den Berg mij dan ondersteunen in de wens dat
de kwaliteitswet wordt aangepast. Uiteindelijk ligt door de toetsing en borging
vooraf de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit bij de overheid.De heer Van den Berg (SGP):Met dat punt wilde ik afronden. Als het geen wettelijke basis krijgt,
blijven wij dweilen met de kraan open. Ik bedoel dit niet negatief, maar dan
blijven wij achter allerlei dingen aan lopen en rennen. In dat licht moet
de kwaliteitswet inderdaad worden aangepast; daarin heeft mevrouw Van Leeuwen
mijn volledige steun.De minister is uitgebreid ingegaan op de vraag van de fracties waarvoor
ik mag spreken, over de positieve wisselwerking tussen de gezondheidstoestand
van de bevolking, de gezondheidszorg en de welvaart. Zijn beantwoording sprak
mij aan; er zaten heel goede elementen in. Ik geef de minister daarvoor mijn
complimenten. Wij moeten inderdaad in positieve zin stimuleren – ook
mevrouw Slagter doelde daarop – dat mensen gezonder gaan leven; dat
gebeurt veel te weinig. Verder gaat het om een verantwoord gebruik van de
zorg. In ons systeem bestaat echter altijd de noodzaak om de uitgaven te beheersen,
die collectief via een verplichte verzekering worden opgebracht. Bij ieder
aantreden van een nieuw kabinet krijg je weer een nare discussie over de lastendruk.
Daarbij wordt altijd afgerekend op een bepaald percentage van het BNP, wat
slecht kan uitpakken voor de gezondheidszorg. Ik wil daarom wat meer zekerheid,
hoewel een minister nooit verder kan regeren dan vier jaar. Van mij mag hij
overigens nog een keer terugkomen, zodat wij kunnen monitoren hoe het gaat
met het door hem ingezette beleid. Ik heb geprobeerd aan te tonen dat een
goede gezondheidszorg voor onze economie buitengewoon goed is. Sleutelen aan
die percentages heeft grote negatieve gevolgen, tenminste als ze naar beneden
worden afgerond zoals meestal het geval is. Dit geldt zeker als het ons economisch
niet voor de wind gaat.Anderen hebben ook een aantal kritische kanttekeningen geplaatst bij de
restitutie. Dat hebben wij in onze eerste inbreng ook gedaan. Bij het ontbreken
van een contract is restitutie aan de ene kant positief voor de verzekerden.
Aan de andere kant heeft restitutie ook heel negatieve aspecten. Zoals mevrouw
Van Leeuwen zei, moet het mogelijk blijven voor chronische patiënten
die gewend zijn aan een bepaalde hulpverlener. Wij hebben dat in deze Kamer
vaker aan de orde gehad. Zou er niet een soort overgangsrecht kunnen komen
voor mensen die nu goede ervaringen hebben met zorg waarvoor geen contract
komt? Ook in de gezondheidszorg moeten wij opkomen voor de zwakkeren. Dat
zou de minister toch moeten aanspreken.Alle fracties hebben nadrukkelijk gevraagd om een goede evaluatie. Je
moet dan ook voldoende zicht hebben op de criteria. Ik hoef mijn verhaal niet
uitgebreid te houden omdat wij vanmorgen in de commissie hebben afgesproken
hierover een motie in te dienen. Wij hebben dat toevertrouwd aan de meest
intelligente persoon onder ons, namelijk de heer Schouw. Je moet een motie
goed formuleren en dat vergt nogal wat vaardigheden. Wij zijn medeondertekenaar
van die motie.De minister gaat in zijn schriftelijke beantwoording in op de vragen die
door onze fracties zijn gesteld over de DBC-invoering. Hij voorziet weinig
of geen problemen bij de productieafspraken. De tijd zal het leren. Wij zijn
er niet zo optimistisch over gestemd. In ieder geval heeft de minister duidelijkheid
verschaft dat het tot 2006 blijft bij de invoering van die 10% vrij te onderhandelen
DBC's. Dat geldt ook voor de experimenten met de vrije tarieven van fysiotherapeuten
en daar hebben wij goede nota van genomen.Ik heb nog wat kritiek op de concept-AMvB. Wij hebben in eerste instantie
ook gezegd dat deze AMvB vaag is en dat je er niet zo veel mee kunt. Mevrouw
Van Leeuwen heeft de opening gegeven. Wij krijgen een officiële voorhangprocedure
en dan kunnen wij erop insteken. Wij hebben zo nog even de tijd om er goed
over na te denken. Het mag niet zo zijn dat de keuzevrijheid van verzekerden
in gevaar komt als het gaat om de eigen bijdrage die aan verzekerden wordt
opgelegd.Er zijn en blijven veel zaken onzeker. Marktprikkels kunnen prikkelen
en stimuleren, maar de zware rol van de verzekeraars kan ook negatief zijn.
Dat laatste heb ik in mijn tweede termijn proberen aan te tonen en geldt vooral
voor de zwakkere groepen, namelijk chronisch zieken en mensen die veel zorg
nodig hebben. Wij blijven ons zorgen maken over het in stand blijven van de
solidariteit. Daarom is zorgvuldigheid en behoedzaamheid absoluut nodig. Als
blijkt dat er ondanks de goede bedoelingen van nu, toch sprake is van onrechtvaardigheid
of schrijnende ongelijkheid, dan moet er snel kunnen worden bijgestuurd. In
dat geval is transparantie, ook naar het parlement, absoluut noodzakelijk.
Zijn er ook mogelijkheden om in te grijpen? Welke mogelijkheden zijn er en
bestaan hiervoor dan ook wettelijke instrumenten?Voorzitter, in mijn tweede termijn heb ik geprobeerd iets in te lopen
van de spreektijdoverschrijding van de eerste sprekers. Wij lopen nu bijna
weer op schema.De voorzitter:De voorzitter is u diep dankbaar, mijnheer Van den Berg.Mevrouw Dupuis (VVD):Voorzitter. Ik moet enigszins improviseren omdat ik mevrouw Swenker vervang,
die helaas wegens familieomstandigheden niet aanwezig kan zijn. Namens de
VVD-fractie zal ik een kort commentaar geven. Er is al veel gezegd waar mijn
fractie deels achter kan staan. Toch zijn wij eigenlijk wel tevreden met de
beantwoording van de minister, zowel de schriftelijke beantwoording als de
beantwoording in eerste termijn. Wij realiseren ons heel goed dat een aantal
vragen gewoon nog niet beantwoord kunnen worden en dat er nog genoeg momenten
zullen komen om nader op deze buitengewoon belangrijke materie in te gaan.
Wij willen echter voor de toekomstige besprekingen alvast een kanttekening maken over de Zorgautoriteit. Die hebben wij in de eerste termijn
ook gemaakt. Wij maken op uit gegevens en uitlatingen van degene die is genomineerd
als Zorgautoriteit dat die wel een buitengewoon vrije en krachtige figuur
wordt. Hij krijgt buitengewone macht. Wij vinden dat de Zorgautoriteit geen
Zorgpaus mag worden.Wij waarderen dat de minister ruiterlijk toegeeft dat er nog ontzettend
veel onzeker is. Wij zijn het met hem eens. Het is ook nog volstrekt onduidelijk
of het voorgestelde instrumentarium werkelijk meer doelmatigheid en marktwerking
oplevert. In die zin delen wij de zorgen van velen. Toch denken wij dat dit
het proberen waard is. Wij moeten alles doen om een beheerste kostenontwikkeling
te realiseren. Ik merk namens mijn fractie op dat alle mogelijkheden die mevrouw
Slagter heeft genoemd om zonder wetswijziging aan beheersing van de kostenontwikkeling
en betere kwaliteit te werken, uitvoerig zijn besproken en herhaaldelijk zijn
gesuggereerd in de afgelopen dertig jaar. Er is echter niets gebeurd. Er heeft
zich geen enkele ontwikkeling voorgedaan op het vlak van kostenbeheersing
of kwaliteitsverbetering. Er is dus alle reden om uit te kijken naar een nieuw
instrument. Wij waarderen dus dat de minister hiermee komt. Wij constateren
daarbij overigens dat de klassieke WTG-instrumenten nog steeds bestaan en
dat de minister de mogelijkheid heeft om de zaak als het ware terug te draaien.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik vind u wel somber.Mevrouw Dupuis (VVD):Zeker! Daarom is de VVD-fractie ook blij met een poging om andere prikkels
in te voeren. Wat er in het verleden aan prikkels bestond – dat waren
er niet veel – heeft niet geleid tot het boeken van enig resultaat.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Behalve een kosten- of onkostenontwikkeling of een verhoging van budgetten,
zijn zeer veel mensen beter geworden en hebben zeer veel ontwikkelingen geleid
tot goede gezondheidszorg. De gezondheidszorg in Nederland staat er in vergelijking
met andere landen zeer goed voor. In Nederland belopen de kosten van de gezondheidszorg
ook niet eens zo'n hoog percentage van het BBP. In die zin vind ik u dus somber.Mevrouw Dupuis (VVD):Als mevrouw Slagter bedoelt dat de huisartsenzorg uitstekend is geweest,
geef ik dat graag toe. Natuurlijk zijn er in de medische wereld allerlei ontwikkelingen
geweest waarbij professionaliteit en standaardisering hebben geleid tot een
zekere bewaking van de kwaliteit. Mevrouw Slagter moet wel beamen dat niemand
echt greep heeft gehad op het systeem. Wat er is gebeurd, is gebeurd omdat
artsen zelf goede, daartoe strekkende beslissingen hebben genomen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Collega Dupuis nuanceert het nu al enigszins. Zij begon met te zeggen
dat er niets is gedaan aan kostenbeheersing. Dat is natuurlijk niet waar.
Een deel van de kostenstijging is natuurlijk veroorzaakt door de ontzagwekkende
medisch-technologische ontwikkeling die op haar beurt toenemende vergrijzing
heeft gebracht. Daarvoor zijn wij allen eigenlijk dankbaar. Daardoor is het
alleen veel noodzakelijker geworden om de greep op de uitgaven in de toekomst
te behouden en zelfs te versterken. Je zou de indruk kunnen krijgen dat het
veld onvoldoende heeft gedaan, maar volgens mij heeft de politiek gefaald
door zo lang de centraal aanbodgestuurde zorg te laten bestaan.Mevrouw Dupuis (VVD):Natuurlijk hebt u gelijk dat de budgettering een instrument was. Dat heeft
inderdaad voor een bepaalde tijd de zaken vastgezet. Het heeft de zaken echter
ook vast laten lopen. Dat instrument was dus niet zo goed voor de kwaliteit
van de gezondheidszorg. Het heeft tot allerlei conflicten aanleiding gegeven.
Ik wil nog wat graag met mevrouw Van Leeuwen debatteren over de vraag wat
de werkelijke oorzaak is van de kostenstijging in de gezondheidszorg. Er gebeuren
nog allerlei zaken die helemaal niet nodig zijn, maar wel veel kosten. In
eerdere debatten heeft de minister de interdoktervariatie genoemd. Misschien
zijn dat de oorzaken ervan. Er zijn allerlei zaken aan de orde waaruit blijkt
dat het systeem eigenlijk niet goed te sturen is. Ik herhaal dat de VVD-fractie
blij is dat er nu een poging wordt gedaan om hier verandering in te brengen.
Of het sturingsinstrument volledig adequaat is, is een volgende vraag. Wij
zullen moeten afwachten of deze poging slaagt.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik zie niet helemaal het verband tussen centrale aanbodsturing –
volgens mij heeft dat iets te maken met budgettering – en wat u daarna
zei over de interdoktervariatie.Mevrouw Dupuis (VVD):Centrale aanbodsturing komt van de kant van de ziektekostenverzekeraars,
maar ten minste even belangrijk in het hele systeem is de manier waarop de
arts gebruik maakt van de bestaande mogelijkheden. Niemand weet beter dan
u dat artsen, die tegenwoordig zorgaanbieders heten, in feite de stuwende
kracht zijn van het hele carrousel van de gezondheidszorg. Als je wilt ingrijpen,
zul je dus ook moeten kijken naar het handelen van artsen. Wij zijn er heilig
van overtuigd dat daarbij nog een heleboel winst te behalen is.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik wil wel even een misverstand wegnemen, centrale aanbodsturing is niet
afkomstig van de zorgverzekeraars, die hebben zich daar altijd tegen verzet.
Het is een door de overheid met onze instemming geïnitieerd systeem.Mevrouw Dupuis (VVD):Zeker, maar de ziektekostenverzekeraars hebben zich verder niet ingespannen
om op een creatieve manier een betere uitkomst te verkrijgen.De heer Van der Lans (GroenLinks):De beslissende vraag is natuurlijk hoe het handelen van de artsen verbeterd
kan worden en of er een andere aansturingsfilosofie mogelijk is dan een systeem
op basis van marktprikkels. Zegt u dat het uiteindelijk alleen kan via de
portemonnee of is er een systeem denkbaar met kwaliteitsprikkels, competitieprikkels,
transparantie van kwaliteit of vergelijkbaarheid van prestaties zonder dat
er meteen als beslissend criterium de rationaliteit van de portemonnee onder
geschoven wordt? Als ik u goed begrijp, zegt u dat de zorgaanbieders altijd
in hun portemonnee getroffen moeten worden om een verandering te kunnen bewerkstelligen.
Ik zeg dat je het systeem zo moet organiseren dat kwaliteit
de voornaamste prikkel is, omdat er anders altijd ongewenste bijwerkingen
ontstaan.Mevrouw Dupuis (VVD):Ik ben het met uw analyse eens, maar in de afgelopen dertig jaar zijn
er al vele pogingen gedaan om artsen en patiënten aan te zetten tot gepast
gebruik van medicijnen en zorg, om een zekere rationalisering teweeg te brengen.
Die zijn slecht gelukt, daarom praten wij nu over deze twee wetten. Was het
maar waar, wat u zei. Onze fractie is het met de minister eens dat er nu iets
anders moet worden geprobeerd.De heer Van der Lans (GroenLinks):Maar wij zijn toch nog heel ver verwijderd van transparante kwaliteit,
van de mogelijkheid om artsen of ziekenhuizen met elkaar te vergelijken op
basis van kwaliteit? U bent het blijkbaar met mij eens dat wij meer die kant
op zouden moeten gaan.Mevrouw Dupuis (VVD):Maar hoe denkt u kwaliteitsvergelijkingen te kunnen maken die voor de
patiënt inzichtelijk zijn? Waar moeten wij dan aan denken? De duur van
een ziekenhuisopname is vaak als criterium genoemd en je kunt ook denken aan
de duur van de ziekte. Het probleem is dat er zo verschrikkelijk veel variabelen
zijn dat het altijd lastig is om de kwaliteit vast te stellen. De tevredenheid
van de patiënt is natuurlijk maar een van de criteria, zij het een belangrijk
criterium. Welke objectieve criteria zijn er om vast te stellen of een instituut
of een maatschap van specialisten echt topkwaliteit heeft geleverd?De heer Van der Lans (GroenLinks):Nu wordt het pas echt interessant, want eigenlijk zegt u nu dat wij de
burger nooit iets kunnen aanreiken waarmee hij op basis van de kwaliteit een
keuze zou kunnen maken, zodat hij uiteindelijk alleen het goedkoopste pakket
kan kiezen. Ik dacht dat de VVD wel onze opvatting zou delen dat de burger
mondig genoeg is om aan de hand van de mêlee van gegevens die hem worden
aangereikt – dat zal altijd zo blijven – toch een keuze te maken.
Je kunt bijvoorbeeld ook denken aan de nabijheid van de zorg.Mevrouw Dupuis (VVD):Precies!De heer Van der Lans (GroenLinks):Dan spreken wij toch over andere keuzes dan de keuzes die met financiën
te maken hebben?Mevrouw Dupuis (VVD):Dat is waar, maar het gaat hier over de keuze voor kwaliteit. Ik ben ervan
overtuigd dat u gelijk heeft, als u zegt dat een deel van de kwaliteit bestaat
uit de nabijheid van de zorg, de vriendelijke bejegening op de polikliniek
en de adequate regeling van de huisartsenzorg in het weekend. Ik denk dat
dit voor mensen werkelijk van groot belang is. Voorts blijkt uit elk onderzoek
dat een aardige dokter altijd een goede dokter wordt gevonden, terwijl dit
helemaal niet het geval hoeft te zijn. Er blijft zeker wat te kiezen, maar
dat is niet op het punt van de vraag wie de beste gezondheidszorg levert.
Het zal nog een heel lastige klus worden om daar werkelijk goede criteria
voor te ontwikkelen.De heer Hamel (PvdA):Een van de punten van het huidige wetsvoorstel is dat er wordt gekozen
tussen kwaliteit en prijs. Als ik u goed hoor, bent u het voor een deel met
mijn betoog in eerste termijn eens, waarin ik mij ook afvroeg hoe de patiënt
voor kwaliteit kan kiezen. Ziet u een heldere taak voor dit wetsvoorstel?Mevrouw Dupuis (VVD):De heldere taak is dat er door de contracteermogelijkheden van de verzekeraar
toch wat meer ruimte komt. Ik zie in deze wetsvoorstellen een grotere handelingsruimte
voor de ziektekostenverzekeraars, misschien nog meer dan voor de zorgvrager.
Het betreft hier één van de punten waarop ik nu wil doorgaan
namens mijn fractie. Het gaat er dan om of de rol van de ziektekostenverzekeraars,
die zo zwaar is aangezet in de wet, nog enigszins te controleren valt door
de minister en wel op twee niveaus: ten eerste de vraag hoe de ziektekostenverzekeraar
omgaat met de zorgvrager en voorts de vraag hoe hij omgaat met de zorgaanbieder.
Dit waren de twee hoofdpunten van mijn betoog, voorzitter, en ik ga daar nu
graag op in.Wat betreft de omgang van de ziektekostenverzekeraar met de zorgvrager,
de patiënt of de potentiële patiënt, zouden wij kunnen zeggen
dat er inderdaad met deze wetsvoorstellen meer ruimte komt om te wisselen
van ziektekostenverzekeraar. Er komt meer ruimte om daar kritisch naar te
kijken en om in ieder geval enige balans te creëren in de verhouding
tussen de zorgvrager en de ziektekostenverzekeraar. Dat is iets dat er mogelijk
in zit. Wij hebben bovendien goed gehoord dat de minister heeft gezegd dat
de landelijk werkende zorgverzekeraars vanwege hun zorgplicht ook landelijk
voldoende zorgaanbieders zullen moeten contracteren. Daar zit wel wat beweging
en wat ruimte in.Grote vragen heeft de VVD-fractie bij de rol van de ziektekostenverzekeraars
ten opzichte van de zorgaanbieders, die ik liever artsen zou noemen. Dat is
eigenlijk door alle sprekers gezegd, zowel in de tweede als in de eerste termijn.
Het is gezegd door de heer Hamel, die het over kwaliteitsbewaking heeft gehad.
Mevrouw Slagter heeft erop gewezen dat de ziektekostenverzekeraars een belangrijke
rol vervullen, zoals ook mevrouw Van Leeuwen, de heer Van den Berg en de heer
Schouw hebben gedaan. Eigenlijk heeft iedereen het gezegd.De heer Schouw heeft in het bijzonder gewezen op het probleem van het
"opcoderen" en daar willen wij als VVD-fractie ook graag aandacht aan besteden.
Er is namelijk geen enkele garantie dat er niet opgecodeerd gaat worden, dat
wil zeggen dat in het kader van DBC's codes van zwaardere ziekten worden gebruikt,
terwijl er in feite sprake is van een minder zware ziekte. Het klinkt vreselijk
wantrouwend, maar het is een feit dat er de afgelopen jaren nooit controle
op is geweest of de diagnose juist was, alsmede het traject dat daar achteraan
kwam. De vraag van de VVD-fractie aan de minister is dan ook wat hij daaraan
kan doen. Heeft de minister werktuigen in handen om als het door de ziektekostenverzekeraars
niet wordt opgepakt, echt in dat handelen te kruipen en goed te kijken of
er geen ongepast gebruik plaatsvindt? Heeft de minister werktuigen in handen
om, als dit niet goed gaat, er wat aan te doen? Wij denken dat het op grond
van het verleden duidelijk is dat de ziektekostenverzekeraars, met een enkele
goede uitzondering, tot nog toe bijzonder weinig interesse hebben getoond
in het bevorderen van gepast gebruik. Het zou de VVD-fractie
zeer welkom zijn als de minister kon aangeven hoe hij zal optreden, gelet
op de beperkte interesse van de ziektekostenverzekeraars voor dit onderwerp.
Wij vinden dit een zeer belangrijk punt. Uit het voorgaande blijkt hoe weinig
ziektekostenverzekeraars zich gelegen hebben laten liggen aan het beperken
van de kosten. Er wordt 8% meer premie gevraagd voor de ziektekostenverzekering
voor particulieren.Mevrouw Van Leeuwen zegt: maar er is nu veel meer technologie. Zij weet
echter net zo goed als eenieder hier in de zaal dat de grote kosten niet daardoor
zijn ontstaan. Die zijn juist ontstaan door de eindeloos gestegen behoeften
van mensen, soms terecht en soms niet.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Met stijgende verbazing hoor ik dit laatste deel van het betoog
aan. Wat bedoelt de geachte collega nu te zeggen? De zorgverzekeraars krijgen
met dit wetsvoorstel een centrale rol. Uit de laatste minuten van het betoog
van mevrouw Dupuis maak ik op dat de VVD er helemaal niet in gelooft dat de
zorgverzekeraars die rol kunnen vervullen. Maar wat dan?Mevrouw Dupuis (VVD):Dat is precies de vraag die wij de minister stellen. Wij willen uitspreken
dat wij werkelijk een heldere aansporing van de ziektekostenverzekeraars willen.
Die aansporing moet niet alleen via de wet gestalte krijgen. De manier waarop
over deze problematiek wordt gesproken, is ook belangrijk. De zorgverzekeraars
krijgen met dit voorstel vrijheid van handelen, maar dan moeten zij wel hun
verantwoordelijkheid nemen. Ik maakte mijn opmerkingen dus als een self denying
prophecy, mevrouw Van Leeuwen. Wij hopen dat de ziektekostenverzekeraars zullen
inspelen op de nieuwe mogelijkheden. Om zeker te zijn dat er een stok achter
de deur is, willen wij graag van de minister weten wat hij gaat doen als het
voorgestelde niet voldoende lukt. Welke prikkels zijn er om de ziektekostenverzekeraars
tot het gewenste gedrag te doen overgaan?Mevrouw de voorzitter. Ik heb mijn spreektijd overschreden, maar dat lag
niet helemaal aan mij.De heer Van der Lans (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Ik zal ook een poging doen om mijn inbreng kort
te houden. Dat is wel lastig, want ik heb nu een papiertje voor me waarop
niet alleen veel aantekeningen zijn doorgestreept, maar er ook veel zijn bijgekalkt.
Ik vrees dat ik er niet helemaal meer uitkom.In ieder geval wil ik de minister danken voor zijn antwoorden. Het zal
niet verbazen dat ik niet met alle antwoorden tevreden ben. Aan het einde
van het debat in eerste termijn heb ik gezegd het jammer te vinden dat niet
ten principale eerst wordt gesproken over de voor- en nadelen van marktwerking.
Ik vind die discussie nog steeds van groot belang. Gelet op wat ik vanmiddag
waarneem, wordt er wel enigszins over gesproken, maar ik vind het jammer dat
dat niet op een betere manier gebeurt. Dat had wel gekund. Nu wordt over de
voor- en nadelen van marktwerking bij elk wetsvoorstel gesproken, zodat het
debat daarover gefragmentariseerd wordt. Wij zullen op deze vloer er dus nog
heel vaak over spreken, maar het is jammer dat wij er niet een keer goed voor
zijn gaan zitten. Ik blijf er dus bij dat het niet vreemd zou zijn om voorafgaand
aan deze operatie hier een keer heel uitvoerig te spreken over het statuut
voor de spelers die het veld gaan betreden. Daarom verwees ik de vorige keer
naar een opmerking van de voorzitter van de CDA-fractie de heer Werner over
het artikel van de minister-president. Het gaat hierbij om vragen als: wat
is maatschappelijk ondernemerschap, wat is winstmaximalisatie, hoe gaan de
betrokkenen om met het verdiende geld et cetera? Het lijkt mij nuttig om een
aantal bepalingen vast te leggen, bijvoorbeeld in een code. Daarover sprak
de heer Schouw. Wij zouden dit moeten doen voordat het spel gaat beginnen.
Je kunt het wenden en keren zoals je het wilt, maar tot op dit moment is er
onduidelijkheid en dat vind ik jammer.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Deze collega heeft natuurlijk gelijk dat nog niet alles duidelijk
is, maar wij geven deze nieuwe opzet een kans. Ik meen dat alle fracties hebben
gezegd dat wij de evaluatie van de eerste uitkomsten van de marktprikkels
afwachten. Niemand kan namelijk nu zijn gelijk goed onderbouwen. Wij geven
het systeem dus het voordeel van de twijfel, waarbij wij zoveel mogelijk zekerheden
inbouwen. Bij de evaluatie hebben wij echter een prachtige kans om dat diepgaande
debat te voeren.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dat hoop ik en daarom heb ik van harte mijn handtekening onder de motie
gezet. Tegelijkertijd ben ik wat sceptisch over het aantal evaluaties dat
wij hier in gang zetten en de intensiteit waarmee wij vervolgens de uitkomsten
ervan bespreken. In feite zetten wij hier een heel grote trein op de rails
die wij vervolgens in beweging brengen en op een gegeven moment staan wij
dan op een perron met een evaluatie te wapperen. Mijnheer Schouw weet dat
beter dan ik, want hij is onze evaluatiedeskundige. Omdat het sein op groen
staat, is die trein heel moeilijk te stoppen. Wat mij betreft ware het dan
ook beter geweest om een aantal van de principiële keuzes van tevoren
vast te leggen. Dan hadden wij wellicht ook een helderder debat kunnen voeren
over wat er de afgelopen jaren is gebeurd. Mijn constatering is dat wij de
afgelopen 15 jaar voor een belangrijk deel gefaald hebben. Dat geldt voor
de politiek. Dat geldt ook voor de professionals die in hoge mate in de gezondheidszorg
calculerend gedrag hebben laten zien, door extra verstrekkingen te declareren
en door zich door hun portemonnee te laten leiden. Punt is dat wij dat onvoldoende
hebben gecorrigeerd. Mijn grote angst is dat wij die fouten nu gaan omdraaien
en dat eigenlijk de rekening wordt neergelegd bij de burgers die aan dat proces
eigenlijk weinig hebben kunnen doen. Dat geeft ons een grotere verantwoordelijkheid
om zuiver en goed te redeneren.Bij lezing van pagina 2 van de schriftelijke beantwoording moest ik erg
lachen. De minister geeft daarin aan heel erg behoedzaam te zijn als het gaat
om marktwerking. Hij spreekt zelfs van ontideologisering. Vervolgens geeft
hij aan marktwerking te willen introduceren omdat "de samenleving zich in
die richting wil begeven". Dan heeft hij kennelijk een heel ander beeld van
de samenleving dan ik. Hij zegt dus eigenlijk: ik doe ook maar wat de samenleving
mij ingeeft. Als wij hier zouden aantonen dat de samenleving
zich helemaal niet in die richting wil bewegen, zou de minister dus eigenlijk
onmiddellijk op zijn schreden moeten terugkeren. Ik zou dan ook graag van
de minister willen vernemen hoe hij aan de wijsheid komt dat de samenleving
zich in de richting van marktwerking wil bewegen.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen die vanuit de Kamer zijn gemaakt over
de evaluatie.De alinea over de free riders vind ik wel erg gemakkelijk geformuleerd.
Als ik de minister goed begrijp, zegt hij dat het risico op dat punt niet
aanwezig is, omdat de zorgverzekeraars zichzelf kunnen profileren. Dat is
evenwel geen antwoord op de vraag. Het is een risico dat met marktwerking
te maken heeft en dat verdient een goed antwoord.Ten aanzien van de privacy onderstreep ik de opmerking die de heer Hamel
namens de commissie heeft gemaakt. De minister heeft in eerste termijn gewezen
op de brief van de heer Kohnstamm van het College bescherming persoonsgegevens.
Ik ben juist heel erg blij dat hierover brieven worden geschreven, opdat wij
ons op een goede manier een oordeel kunnen vormen over de vraag of de heel
gevoelige kwestie rond de privacy echt toereikend geregeld wordt. Volgens
de informatie die ons tot nu toe bereikt, is dat laatste nog niet het geval.Dan nog een laatste opmerking. Ik heb er heel lang over nagedacht of ik
die hier wel zou moeten maken. Dat komt omdat ik geen specialist ben in de
gezondheidszorg. Ik heb de indruk dat wij hier – dat geldt zeker de
vorige week – wel heel erg gedetailleerd bezig zijn, waarbij ik mij
af en toe afvraag of het nog wel tot de taak van deze Kamer behoort om zo
diep in de wet te zinken en de details te bespreken. Dat kan natuurlijk liggen
aan het feit dat de minister onduidelijk is geweest. Het kan ook zijn dat
wij misschien wat te veel hooi op onze politieke vork nemen. Dat pleit mijns
inziens voor een reflexiever en principiëler debat. Ik maak deze opmerkingen
met de grootste voorzichtigheid, want voordat je het weet, lopen er collega's
naar de microfoon.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik voel mij kennelijk toch aangesproken. Het stoort mij dan weer dat iemand
zegt dat hij wel wat opgeschreven heeft en de discussie ingaat op een manier
van wat zal ik nu eens zeggen.De heer Van der Lans (GroenLinks):Daar ga ik heel lang over nadenken, want hier begrijp ik niets van, maar
dat ligt misschien aan mij.De voorzitter:Ik schors de beraadslaging tot na de dinerpauze.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-322-338.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl