Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 (31200 X)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1913-1932

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-12-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 25, pagina 1913-1932

20-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-XToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 20 november 2007)Pagina 1932-1933
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 (31200 X)Pagina 1913-1932
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Mijnbouwwet in verband met nieuwe regels omtrent deelneming in de opsporing en winning van koolwaterstoffen door een daartoe aangewezen vennootschap en omtrent andere taken en activiteiten van die vennootschap (31090)Pagina 1891-1891
Behandeling van de brief van het Presidium over het verzoek van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP), de Raad voor de Dierenaangelegenheden (RDA), de Raad voor het Landelijk Gebied (RLG) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) te verzoeken, advies uit te brengen over een aantal aspecten van megastallen (28973, nr. 16)Pagina 1892-1892
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de begroting van Jeugd en Gezin (XVII) voor het jaar 2008 (31200 XVII)Pagina 1894-1913
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over de voorgenomen sluiting van een aantal vestigingen van Unilever, te weten de motie-Ulenbelt over het voorkomen van sluiting van winstgevende Unileverfabrieken (29544, nr. 117) en de motie-Ulenbelt over het voorkomen van vertrek naar het buitenland van winstgevende bedrijven (29544, nr. 118)Pagina 1891-1891
Behandeling van Partiële herziening Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (BritNedverbinding) (30662)Pagina 1892-1892
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de overheveling van de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg naar de Zorgverzekeringswet, te weten de motie-Van Gerven over de eigenbijdragenregelingen voor de geestelijke gezondheidszorg (29689, nr. 161); de motie-Van Gerven over de onwenselijkheid van de overheveling van de curatieve ggz naar de Zorgverzekeringswet (29689, nr. 162), en de motie-Van Gerven over de financiering van preventieve activiteiten en deskundigheidsbevordering door de ggz (29689, nr. 163)Pagina 1892-1892
25ste vergaderingPagina 1875-1875
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over duurzame energieproductie, te weten de motie-Jansen c.s. over koppeling van de bijdrage in het kader van de SDE aan duurzaamheid van de biomassa (31239, nr. 4) en de motie-Zijlstra over (door)ontwikkeling van innovatieve vormen van energieopwekking (31239, nr. 5)Pagina 1891-1891
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het Waddenfonds voor het jaar 2008 (31200 XI), te weten de gewijzigde motie-Neppérus/Spies over vrijstelling van de administratieve lasten van het Besluit beheer verpakkingen en papier en karton (31200 XI, nr. 61)Pagina 1891-1891
Vragen van het lid Van Velzen aan de minister van Buitenlandse Zaken over de hernieuwde poging van Japan om 'wetenschappelijk' op bultrugwalvissen te jagenPagina 1879-1881
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 20 november 2007)Pagina 1886-1888
Presentie en opening (dinsdag 20 november 2007)Pagina 1875-1876
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2008 (31200 V), te weten de motie-Van Bommel over een adviesaanvrage aan de AIV (31200 V, nr. 21); de motie-Van Gennip c.s. over een strategisch communicatieplan (31200 V, nr. 23); de motie-Van Gennip c.s. over versterking van de politieopbouw in Afghanistan (31200 V, nr. 24); de motie-Van Gennip c.s. over contact met mensenrechtenactivisten en de oppositie uit Zimbabwe (31200 V, nr. 25); de motie-Van Gennip c.s. over het zo veel mogelijk in openbaarheid voeren van het mensenrechtenbeleid (31200 V, nr. 26), en over 29 andere moties (31200 V, nrs. 27 t/m 30, 32 t/m 47, 49 t/m 51, 53, en 55 t/m 59)Pagina 1888-1891
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, te weten de motie-Van Miltenburg/Van Gijlswijk over misbruik van de Wmo door werkgevers (29538, nr. 61); de motie-Van Gijlswijk over een reële kostprijs voor huishoudelijke zorg (29538, nr. 62); de motie-Van Gijlswijk over ontheffing voor herindicatie van overgangscliënten (29538, nr. 63), en de motie-Agema over het oormerken van Wmo-budget (29538, nr. 64)Pagina 1891-1892
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 1 november 2007 over de WestermoskeePagina 1892-1894
Noot bij pagina 1876: rapport van de Commssie voor het onderzoek van de geloofsbrieven inzake benoeming mevrouw A.J. Timmer tot lid van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalPagina 1934-1934
Vragen van het lid Haverkamp aan de minister van Financiën over kabinetsbesluit om geen vakantievluchten meer mogelijk te maken vanaf vliegveld Twente (mondelinge vragenuur)Pagina 1876-1879
Vragen van het lid De Krom aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de veiligheidsproblemen met wissels op het spoorPagina 1883-1886
Vragen van het lid Jansen aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over segregatie op basisscholenPagina 1881-1883
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het Transitieakkoord farmaceutische zorg omtrent de toekomstige ordening van de geneesmiddelenzorg, te weten de motie-Schippers over het terughalen van premiegelden (29477, nr. 33)Pagina 1892-1892
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over vreemdelingen- en asielzaken, te weten de motie-Fritsma over het actief traceren van ongewenst verklaarde vreemdelingen (19637, nr. 1175)Pagina 1892-1892

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 160 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar
2008 (31200 X).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Nederland neemt deel aan een oorlog. De regering hinkt op
twee gedachten over de toekomst van de krijgsmacht. Er is tweespalt in de
coalitie. Het ministerie van Defensie staat onder curatele van de Rekenkamer.
Weer zijn er vertrouwelijke privégegevens van personeel uitgelekt.
Personeel neemt ontslag en nieuw personeel monstert slechts mondjesmaat aan.
Wij zitten met een overmaat aan generaals en hoge officieren en wat zien wij?
De staatssecretaris van Defensie, die enkele weken geleden nog riep: wij moeten
ervoor zorgen dat militairen niet te makkelijk een carrière buiten
het leger zoeken, gaat zelf voor een nieuwe carrière een taait af.
Zagen wij op Prinsjesdag een budgettair tevreden minister, nu roept hij dat
het huidige defensiebudget ontoereikend is en klaagt over zijn beperkte budget.
Wat is er gebeurd in die paar maanden? Leg eens uit, minister.Het is, kortom, chaos en puinhoop. Hier moet een wel zeer ongelukkige
minister zitten. Wij zien hem ronddraaien als een windvaan tijdens een storm,
op zoek naar een evenwicht tussen beschikbare middelen en vergaande ambities
voor militaire missies. En het stormt hevig op Defensie.Onze inzet in Afghanistan was wederopbouw. Het is oorlog geworden. Steeds
meer mensen vinden dat deze oorlog geen zin heeft, ook steeds meer militairen
die hun plicht in Afghanistan zelf vervullen. Zelfs Karzai riep dat er te
veel burgerslachtoffers vallen. De Afghaanse regeringswoordvoerder generaal
Zahir Asimi schijnt gezegd te hebben, ik citeer: "Amerikanen en andere
buitenlanders zijn niet gekomen om de taliban uit te schakelen, maar om eigen
geopolitieke doelstellingen." Alan Greenspan, toch niet de eerste de
beste Amerikaan, zegt ook dat het niet gaat om vrede en veiligheid, maar om
olie. Dat roept de vraag op wie de minister nog denkt te steunen: bondgenoot
Amerika of het Afghaanse volk? En zijn wij daarbij nog op de goede weg? Hoe
lang denkt de minister dit beleid voort te kunnen zetten?De PvdA-fractie heeft besloten om het roer om te gooien. Het plan, kort
samengevat: het leger ombouwen van een krijgsmacht die zijn personeel uitwoont
naar een leger dat zorg heeft voor zijn mensen. De minister lijkt dat maar
niets te vinden. In zaaltjes trekt hij van leer, maar in de Kamer hebben wij
hem nog niet gehoord over deze plannen. Het kan niet anders of de minister
gaat hier reageren op de PvdA-plannen. Toch?De problemen waar wij met het oog op veiligheid voor staan, zijn anders
dan in het verleden. Naar onze mening is er geen sprake van een concrete dreiging,
van aanvalsoorlogen. Het ontbreekt aan dat soort vijanden. Wel is er sprake
van nieuwe vormen van dreiging, het terrorisme. Daartegen zwaar oorlogsmaterieel
willen inzetten, is ineffectief. Dat is juist in Afghanistan en Irak de afgelopen
decennia, maar ook in het verleden in Vietnam, aangetoond. Er is sprake van
ongelijke oorlogsvoering tussen een staatsleger met modern oorlogsmateriaal
en een vijand die zich onder de bevolking beweegt, zeer mobiel is, onderdeel
is van de lokale cultuur en de ruige omgeving op zijn duimpje kent. Een dergelijke
asymmetrische oorlogsvoering veroorzaakt veel onschuldige burgerslachtoffers
en daardoor worden steeds weer opnieuw nieuwe vijanden gerekruteerd.De minister heeft besloten om zware wapens weg te doen en geen Tomahawks
aan te schaffen. Onlangs maakte Defensie echter bekend, toch kruisvluchtwapens
voor de luchtmacht te willen kopen. De SP-fractie is hier gewoon tegen. De
PvdA-fractie wijst het in haar Defensieplan af en ook de fractie van de ChristenUnie
twijfelt daaraan, heb ik begrepen. Het moet niet zo zijn dat vlak voor oud
en nieuw de aankoop van nieuwe raketten in de steigers wordt gezet. De minister
klaagt over het krappe budget. Dan is het toch wel erg gek dat hij zulke dure
speeltjes gaat kopen. Klopt het dat wij te maken hebben met prijzen van € 300.000
per stuk? Dan is het wel erg prijzig vuurwerk.Onder druk van de leegloop bij Defensie neemt de werving paniekvormen
aan. Er worden nu op roc's jongeren van 15, 16 en 17 jaar geworven door militairen
voor de klas te zetten. Bij sommige opleidingen gaat het om 10% van
de opleiding. Zij geven gymles en les in internationale ontwikkelingen, vrede,
veiligheid. Dat is nergens voor nodig. Daarvoor zijn gymnastiekleraren en
mensen die ervoor gestudeerd hebben. Dit wil niet zeggen dat er geen gastlessen
gegeven kunnen worden. Is de minister bereid, deze onzalige
plannen terug te schroeven tot het niveau van af en toe een gastles?De SP-fractie denkt dat vandaag al kan worden begonnen met het aanpakken
van de personeelsproblemen bij Defensie, door het afstoten van groot materiaal,
het niet aanschaffen van kruisvluchtwapens voor marine en luchtmacht, het
opwaarderen van de F-16's, door uit het JSF-programma te stappen en het ambitieniveau
bij te stellen. De SP-fractie wil vooral een ander soort Nederlandse uitzendingen:
effectief en proportioneel, met uitzicht op probleemoplossing. Nederlandse
soldaten moeten dan wel goed uitgerust zijn voor hun taken. Wij moeten echter
niet met bommen, granaten en pantserhouwitsers proberen om andere volkeren
aan een menswaardiger bestaan te helpen. Ook zijn een goede vooropleiding,
opleiding en voorbereiding nodig. Wij moeten snel zorgen voor aanvulling van
tekorten in de militaire zorg en vooral de nazorg, voor veel beter georganiseerde
en civiele opvang van veteranen en hun partners, die in fysieke en mentale
problemen terecht zijn gekomen.Dat kan allemaal, als er keuzes worden gemaakt voor een lager ambitieniveau
en voor minder uitzendingen. Om te beginnen moeten wij dan schrappen in de
plannen voor een wereldwijde inzet op oorlogssterkte. Als wij zo gaan werken,
hebben wij de kans dat wij op plaatsen in de wereld waar ellende is, de problemen
kunnen oplossen.De heer Boekestijn (VVD):Ik probeer een analyse te maken van het betoog van de heer Poppe waarnaar
ik met veel genoegen heb geluisterd. Hij heeft een aantal uitspraken gedaan
over Uruzgan. Hoe komt het eigenlijk dat de heer Karzai niet het verzoek indient
bij de NAVO om de troepen te laten vertrekken?De heer Poppe (SP):Dat zou u aan de heer Karzai moeten vragen, maar hij heeft wel gezegd
dat er door het huidige optreden veel te veel burgerslachtoffers vallen. Dat
moet u toch aanspreken. Die burgerslachtoffers worden mede gemaakt door het
optreden van het Nederlandse leger.De heer Boekestijn (VVD):Kennelijk is die redenering niet voldoende geweest voor hem om te vragen
de troepen terug te trekken. Kennelijk wil Karzai graag dat de troepen daar
blijven. Dat standpunt is anders dan dat van uw partij.De heer Poppe (SP):U moet het natuurlijk aan Karzai zelf vragen, maar gelet op de positie
waarin hij zich bevindt, kan ik mij voorstellen dat hij dat op dit moment
nog niet doet, want hij heeft ook te maken met een parlement dat voor een
niet onbelangrijk deel bestaat uit oude oorlogsbaronnen, met wie hij ook niet
zo goed bevriend is. Er zijn dus ook lokale culturele en etnische tegenstellingen
tussen groepen mensen, waar hij tussenin zit. Ik denk dus dat hij daarom blij
is dat hij nog wordt beschermd door buitenlandse troepen. Dat is een van de
mogelijkheden.De heer Boekestijn (VVD):Ik denk dat je ook andersom kunt redeneren, maar ik heb nog een tweede
vraag: hoe denkt u dan de Taliban te kunnen bestrijden in Afghanistan? Ik
neem aan dat u het met mij eens bent dat er zich een zeer ongewenste situatie
zal voordoen als wij de Taliban maar laten begaan.De heer Poppe (SP):De coalitie van de bereidwilligen is in eerste instantie naar Afghanistan
gegaan om Al Qaida uit te schakelen en Osama Bin Laden uit de bergen te halen.
Daarover horen wij overigens niets meer. Het doorvoeren van regime change
was niet de eerste opzet, maar dat is nu wel aan de orde. Nu moeten wij kijken
naar de resultaten: naar de effectiviteit en de proportionaliteit van onze
inzet. De generaal die ik zojuist citeerde, heeft daarover gezegd: wij moeten
ons afvragen wie de grote sponsor is van de Taliban. Naar zijn mening zijn
dat de westerse troepen, die optreden zoals nu gebeurt. Wij zien dan ook,
dat de invloed van de Taliban niet afneemt, maar toeneemt.Wij moeten ons afvragen of wij op de goede weg zitten. U moet eens proberen
om daar een analyse van te maken. Ik ken ook de analyse op grond waarvan u
besloot dat wij Irak binnen moesten vallen. Dat land was een wereldbedreiging
met atoombommen en andere grote nare dingen. Die zijn allemaal niet gevonden.
Het gevaarlijke leger van Irak bleek in een paar dagen weg te zijn. U hebt
anderhalf jaar geleden gezegd dat u het indertijd fout had. Denk daar eens
over na bij uw analyse van de huidige situatie in Afghanistan.De heer Van der Staaij (SGP):Ik vind het van zo'n grote oppositiefractie als de SP is toch wat mager
om op geen enkele manier in te gaan op mogelijke alternatieven voor de aanwezigheid
van ISAF-troepen in het zuiden van Afghanistan. Welke beleidsrichting staat
u voor in plaats van het voortduren van deze missie, door welk land dan ook
ingevuld?De heer Poppe (SP):De voorzitter van mijn fractie heeft daar al een voorstel voor gedaan,
ik meen bij de algemene beschouwingen. Wij geven nu € 800.000 per
dag uit aan onze aanwezigheid in Uruzgan. Een alternatief is om dat geld,
althans een groot deel daarvan, in te zetten in de veiligere gebieden in het
noorden. Daar ontstaat dan een betere levenssituatie voor de bevolking. Als
wij dat doen, bestaat de kans dat er een inktvlek ontstaat doordat men in
andere delen van Afghanistan ziet dat het beter gaat in dat gebied en dat
vervolgens ook wil. Die inktvlek zou kunnen ontstaan. Onze inktvlektheorie
in Uruzgan is verdampt, in de woestijngrond getrokken en weg.De heer Van der Staaij (SGP):U vindt dus dat alle troepen weg moeten uit het zuiden van Afghanistan.
De SP-fractie kiest ervoor dat de taliban daar weer het bewind kan gaan voeren.
Is dat de concrete verandering die u wilt in het zuiden van Afghanistan?De heer Poppe (SP):Wij moeten kijken naar de daadwerkelijke ontwikkelingen in dat gebied
en luisteren naar de ervaringen van onze jongens en meisjes daar. Zij zeggen
op de televisie dat dit geen zin heeft. Het aantal talibani neemt eerder toe
dan af. Dat is ook waargenomen door de generaal die ik citeerde. De huidige
strategie werkt dus niet. Wij moeten zoeken naar een betere werkwijze en die
heb ik voorgesteld.De heer Knops (CDA):Voorzitter. Wereldwijd Dienstbaar, dat is de titel van een notitie die
aan de basis lag van de plannen die door dit kabinet en door deze bewindslieden
zijn gepresenteerd. Bij de behandeling van deze begroting in 2007, terwijl
Nederland de leiding heeft over een operatie in Uruzgan die het uiterste vergt
van mens en materieel, zal de CDA-fractie vooral spreken over de strekking
van de titel van deze nota en de betekenis ervan in termen van plaats, tijd
en middelen.Het ambitieniveau van de krijgsmacht is nog steeds dat deze tegelijkertijd
drie operaties op bataljonsniveau moet kunnen uitvoeren. Defensie beschouwt
de taskforce in Uruzgan als drie operaties op bataljonsgrootte tegelijk. Twee
weken geleden ontvingen wij het bericht van de CDS dat deze operatie op termijn
niet op dit niveau kan worden voortgezet, dat defensie het niet kan volhouden.
Op basis van dit uitgelekte advies zou kunnen worden geconcludeerd dat het
ambitieniveau van defensie zelfs in deze kabinetsperiode niet meer kan worden
waargemaakt. Wat is de visie van de minister hierop?De CDA-fractie juicht toe dat wordt verdergegaan op de weg van een geïntegreerd
buitenlands beleid. 3D is een mooi concept. Het moet echter niet alleen een
politiek concept zijn, maar op alle niveaus en op alle betrokken departementen
daadwerkelijk vorm en inhoud worden gegeven. Er moet worden gestreefd naar
ontschotting. Daarnaast moet er voldoende capaciteit zijn om deze benadering
daadwerkelijk mogelijk te maken. De successen van het buitenlands beleid worden
immers in hoge mate bepaald door de mate waarin al vanaf het begin wordt samengewerkt,
tussen de drie D's en ook met ngo's. Het aandeel van defensie hierin is het
leveren van voldoende en hoogwaardig materieel, uitstekend opgeleid personeel
en een betrouwbare en efficiënte logistieke aanvoer. Hierdoor kunnen
operaties, waar die ook zijn, optimaal draaien.Er bereiken ons steeds meer geluiden dat als gevolg van de volledige focus
op, in dit geval, de operatie in Uruzgan de normale bedrijfsvoering van defensie
steeds meer onder druk komt te staan. Er is sprake van kannibalisering waardoor
eenheden in Nederland niet meer kunnen trainen of zich alleen nog maar richten
op hun volgende uitzending naar Uruzgan. Er ontstaan leeggeplukte eenheden
om de prio's in Uruzgan te kunnen vullen. Daardoor is er de facto onvoldoende
operationele gereedstelling voor de normale operaties. Wij lijken te zijn
aangekomen in een fase waarin het vet om weg te snijden er niet meer is en
vitale delen ernstig worden beschadigd. De vraag is nu of dit slechts tijdelijk
is of dat wij rekening moeten houden met een structureel probleem.Mevrouw Peters (GroenLinks):Zei u zojuist naar aanleiding van het uitgelekte advies van de CDS dat
de ambitieniveaus, zoals die in de beleidsbrief en in de begroting geformuleerd
zijn, met de huidige begroting wellicht niet gehaald worden, als het klopt
wat de CDS heeft geadviseerd?De heer Knops (CDA):Allereerst gaat het om een uitgelekt advies. Evenals u wachten wij op
de artikel 100-brief, waarin exact staat wat Nederland wel en niet kan. Daar
ga ik althans van uit. Als je op basis van het uitgelekte advies doorredeneert,
zou je inderdaad tot de conclusie kunnen komen dat je dit niet langdurig kunt
volhouden. Dit geldt zeker, als dit wordt afgezet tegen de ambitie waarbij
wordt uitgegaan van drie operaties tegelijkertijd op bataljonsniveau. Ik ga
er even van uit dat Uruzgan zo'n operatie is.Mevrouw Peters (GroenLinks):Wij hoeven misschien niet te wachten op het definitieve advies in de artikel
100-brief, want de minister van Defensie heeft als politiek verantwoordelijke
in een interessante speech in Amersfoort al verklaard dat er, wil je kunnen
doorgaan in Uruzgan en wil je die missie verlengen, meer geld bij moet. Anders
is dat niet vol te houden. Anders kan je dus niet een jaar lang hogere geweldregionen
met parallel daaraan drie andere lagere missies waarmaken. Hoe beoordeelt
u die uitspraak?De heer Knops (CDA):Ik heb een situatie geduid en daaraan heb ik een vraag gekoppeld. Ik heb
aan de minister gevraagd om daar niet alleen in een toespraak, maar ook in
dit parlement duidelijkheid over te verschaffen. Daarover voeren wij hier
ook een debat. Vervolgens is het zaak om op basis van de antwoorden van de
minister conclusies te trekken en niet eerder.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb ook een vraag over het ambitieniveau. Accepteert u dat het ambitieniveau
niet gehaald kan worden, als de woorden van de minister van zijn toespraak
juist geïnterpreteerd worden? Accepteert u dit dan met de middelen die
daarvoor beschikbaar zijn? Er wordt namelijk uitgegaan van de ambitieniveaus
die in de brief staan.De heer Knops (CDA):Volgens mij is het heel duidelijk. Zodra je een ambitieniveau vaststelt,
moet je daar de bijbehorende middelen voegen. Het gaat onder andere om mensen
en materieel. Op dit moment zijn er met name op het gebied van personeel grote
problemen. De vraag is of dit tijdelijke problemen zijn dan wel dat die op
de langere termijn gaan spelen. Tevens is de vraag of dit ertoe moet leiden
dat het ambitieniveau bijgesteld moet worden. Wat onze fractie betreft, is
dit laatste niet het geval. Wij willen dus vasthouden aan het ambitieniveau.
Wel onderkennen wij dat er met name op dit moment, zeker als het om personeel
en materieel gaat, een aantal problemen zijn. Ik ben dan ook benieuwd naar
de reactie van de bewindslieden op dit punt. De vraag is dan ook of op de
lange termijn het ambitieniveau van de drie operaties op bataljonsniveau en
de middelen toereikend zijn. Dit moet zeker meegenomen worden bij de aangekondigde
toekomstverkenningen. Het is bekend dat je, als je tijdelijk iets wilt overbelasten,
met dezelfde middelen meer kunt doen. De vraag is alleen hoe lang je dat volhoudt.De heer Boekestijn (VVD):Het standpunt van de minister kennen wij sinds verleden week maandag.
Dat geldt niet voor het standpunt van de CDA-fractie. Het is van tweeën
een: of wij verlagen het ambitieniveau en handhaven het budget of wij handhaven
het ambitieniveau en vergroten het budget. Wat kiest het CDA?De heer Knops (CDA):Het is heel duidelijk. Voor deze coalitieperiode zijn er afspraken gemaakt
over de financiële ruimte voor Defensie. Het is bekend dat wij bij de
algemeen politieke beschouwingen daar een impuls aan gegeven.
Uw fractie was overigens niet een van de partijen die dit gesteund hebben.
Wij hebben die impuls gegeven omdat wij voorzagen dat er met die operaties
extra kosten gemoeid waren. Een krijgsmacht in vredessituatie is iets anders
dan wanneer je een krijgsmacht belast met operaties waar dan ook. Als die
extra kostenpost niet gerepareerd zou worden, zou de krijgsmacht onvermijdelijk
aan capaciteit interen. U hebt daarover in het verleden ook opmerkingen gemaakt.
Voor ons is het dus heel duidelijk: wij willen het ambitieniveau handhaven.
Als blijkt dat op de lange termijn, over twee jaar, middelen en ambitie niet
overeenkomen, zal er een politieke keuze gemaakt moeten worden. Dit zou onderwerp
van een onderzoek moeten zijn. Uit de bewegingen die wij tot op heden gemaakt
hebben, is af te leiden dat wij vooralsnog vasthouden aan het ambitieniveau.
Wij zien geen enkele reden om dat te verlaten. Als het nodig is dat er middelen
bij komen, zal dat moeten blijken. Ik wil graag van de bewindslieden horen
hoe zij hier tegen aankijken. Zij zijn namelijk de eerst verantwoordelijken
voor het departement. Zij hebben ook de plicht om de Kamer te informeren.
Als het bijvoorbeeld gaat over de uitzending naar Uruzgan en de Kamer moet
beslissen of dat al dan niet mogelijk is, moet de Kamer op basis van juiste
gegevens een afweging kunnen maken.De heer Boekestijn (VVD):Op grond van welke veronderstellingen denkt u dat wij deze problematiek
nog twee jaar voor ons uit kunnen schuiven? De zaak ligt al duidelijk op tafel.
Er moet gewoon meer geld bij als u het ambitieniveau wilt handhaven. Eigenlijk
kiest de CDA-fractie gewoon voor een lager ambitieniveau.De heer Knops (CDA):Nee. Stel dat wij niet meer op het niveau kunnen opereren waarop wij werken
in Uruzgan, zoals in de uitgelekte brief van de CDS staat, dan zouden wij
naar twee operaties op bataljonsniveau gaan. Is dat dan een tijdelijke verlaging
van het ambitieniveau, bijvoorbeeld als gevolg van personeelsproblemen? Wij
weten dat personeelsproblemen niet alleen maar een kwestie van geld zijn.
Of is dat een structureel probleem? Dan hebben wij te maken met een mismatch.
Dan moeten wij spreken over meer geld of verlaging van het ambitieniveau.Mevrouw Eijsink (PvdA):Er is een coalitieakkoord. Bij de beleidsbrief Wereldwijd Dienstbaar gaat
het om beleid voor vier jaar. Het uitgangspunt is organisatie = personeel
= financiën. Is de heer Knops het met mij eens dat wij in dit kader niet
de discussie aangaan over meer geld omdat het ambitieniveau niet kan worden
gehaald?De heer Knops (CDA):Ja, dat ben ik met u eens, maar als iemand mij vraagt hoe wij hierin zitten
geef ik daarop antwoord. Wat ons betreft is dit niet aan de orde. Het uitgangspunt
organisatie = personeel = financiën geldt nog steeds. Dat is een theoretische
benadering, die op geen enkel moment ooit zal kloppen. Het is de kunst om
hiernaar te streven. Wij weten dat de P van personeel op dit moment een groot
probleem is. Er is zelfs onderuitputting op het personeelsbudget. Daarover
hebben wij uitgebreid gesproken. Dus op het gebied van personeel is geld geen
probleem.De heer Poppe (SP):Als ik het goed begrijp, zegt de heer Knops dat een te hoog ambitieniveau
kan, maar dat je dat niet lang kunt volhouden. Is er bij de inzet in Uruzgan
nu sprake van een te hoog ambitieniveau en hoe lang kunnen wij dat nog volhouden?
Als er geen geld extra komt, wat is dan het standpunt van het CDA?De heer Knops (CDA):Ik heb niet gesproken over een te hoog ambitieniveau. Voor mij is het
uitgangspunt het huidige ambitieniveau, met drie operaties tegelijk. Uruzgan
is een bijzondere operatie waar het gaat om de intensiteit, voor mens en materieel.
Zij pleegt een bijzondere aanslag op het uithoudingsvermogen. Of dit soort
operaties gedurende langere tijd op dit geweldsniveau uit te voeren is, is
voor ons op dit moment inderdaad niet helder. Vandaar ook dat ik hierover
vragen heb gesteld, waarop ik graag een reactie van de bewindslieden krijg.De heer Poppe (SP):De heer Knops kennende, heeft hij zelf natuurlijk ook wel een kijk op
de zaak. Dan wil ik toch weten wat zijn mening is. Natuurlijk kunnen wij alles
aan de minister vragen, maar het zou fijn zijn als de heer Knops zelf ook
aangaf wat zijn ervaringen zijn met de huidige situatie in Uruzgan, of er
sprake is van een te hoog ambitieniveau en hoe lang wij dit op deze manier
kunnen volhouden. Daarover kan hij toch een uitspraak doen, of laat hij alles
aan zijn bewindslieden over?De heer Knops (CDA):Nee, u kent de taakverdeling binnen dit parlement en in dit land. Ik wil
eerst afwachten wat de bewindslieden hierover te zeggen hebben. Dit debat
duurt nog drie dagen. U mag mij aanspreken op ons standpunt hierover na de
beantwoording. Ik heb er inderdaad wel een opvatting over, maar ik ben benieuwd
naar de reactie van de bewindslieden. De operatie in Uruzgan is een voorbeeld.
Wij kennen allemaal de problemen voor materieel en mensen en de kosten daarvan.
Operaties op bataljonsniveau kunnen ook in Bosnië of in Kosovo zijn.
Dan spreken wij over heel andere operaties en over een andere druk op de organisatie.
Dit is in zekere zin dan ook het vergelijken van appels met peren, maar het
ambitieniveau blijft wat ons betreft intact.Wat ons betreft is dan ook de centrale vraag wat volgens de bewindslieden
de financiële, personele en materiële consequenties zijn van een
mogelijk langer verblijf in Uruzgan voor de staat van de defensieorganisatie.
Stel dat wij zouden besluiten om op de een of andere manier verder te gaan,
wat zou dat betekenen voor de staat van onze krijgsmacht in de eerstkomende
jaren? De CDA-fractie wil in ieder geval niet met een uitgetelde krijgsmacht
blijven zitten.Voor het eerst sinds decennia mag Defensie zich na een kabinetsformatie
verheugen op extra geld. In het coalitieakkoord is 500 mln. extra uitgetrokken
voor de uitvoering van operaties, operationele knelpunten en personeelsbeleid.
Kijk je naar de begroting, dan zie je dat daar behalve deze incidentele impulsen
en compensatie voor verliezen ten gevolge van de operatie-Uruzgan ten bedrage
van 100 mln. hetgeen per motie tijdens de algemene politieke beschouwingen
is gecorrigeerd, een aantal elementen in is geslopen waardoor de facto de
operationele capaciteit en de middelen met ingang van 2008, in de loop der
jaren structureel oplopend, onder druk komen te staan. Ik noem in dit verband
de gevolgen van de prijsstijgingen en de invoering van de btw-verhoging
per 2009. Die zullen een prijsopdrijvend effect hebben van circa 40 mln. voor
de btw en ongeveer 70 mln. voor de gestegen prijzen op basis van de prijsindex
van 2%. In totaal wordt hiervan slechts 28 mln. voor 2008 gecompenseerd.
In het kader van de vernieuwde rijksdienst is Defensie oorspronkelijk aangeslagen
voor 45 mln. Om ingrepen in het operationele domein te voorkomen, is dit bedrag
verlaagd naar 36 mln., terwijl voor een deel van dat bedrag nog wel in de
overhead gesneden kan worden. Een fors deel, 10 mln. moet echter worden gevonden
in de operationele capaciteit. Dat heeft de regering zelf aangegeven in de
beantwoording van onze vragen. Kortom, vanaf 2009 wordt er structureel voor
92 mln. ingeteerd. Dit leidt tot een verkapte bezuiniging. Er wordt 500 mln.
incidenteel bijgeplust, maar via de achterdeur stroomt het geld binnen vier
jaar volledig naar de minister van Financiën. Wij krijgen graag een reactie
van de minister op dit punt.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Als ik het goed heb, speelt de btw-verhoging in 2009 niet.
De heer Knops spreekt over verkapte bezuinigingen. Wie heeft waar mogelijk
iets laten liggen? De heer Knops stelt dat er 92 mln. bij moet.De heer Knops (CDA):Dat is heel simpel. Neem het huishoudboekje. Je hebt geld en daar kun
je bepaalde dingen mee doen. Als de kosten omhoog gaan, terwijl je er niet
voor wordt gecompenseerd, neemt je output, je koopkracht af. De CDA-fractie
vindt dat de operationele capaciteit echter op peil moet blijven in deze coalitieperiode.
Door deze maatregelen, door de invoering van de btw-verhoging, door de 10
mln. vanwege het snijden in de operationele capaciteit en de slechts ten dele
compensabele prijsbijstelling, praat je jaarlijks over een bedrag van 92 mln.
structureel, vanaf 2009. Dat bedrag heeft Defensie aan meerkosten, of het
wordt minder gecompenseerd. Hoe je het ook wendt of keert, je kunt er allerlei
etiketjes op plakken, maar het betekent wel dat er voor 92 mln. per jaar minder
kan worden gedaan. Ik hoor graag van de minister hoe dit zo is gekomen en
op welke wijze hij dit denkt te matchen met de ambitie en de capaciteit die
daarvoor nodig is.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb de antwoorden op de vragen gelezen. Ik weet dat dit in andere sectoren
ook speelt. Wij hebben allemaal te maken met prijsstijgingen. Schoolboeken
worden ook duurder. Waarom moeten wij dan voor Defensie een uitzondering maken?
Ik heb altijd begrepen dat zo iets op bepaalde momenten wordt meegenomen en
besproken en dat wij dan niet om meer geld gaan vragen.De heer Knops (CDA):Dat is een politieke keuze. Die keuze om er eventueel meer geld voor ter
beschikking te stellen, is ook aan de fractie van de PvdA. Mijn fractie wil
de operationele capaciteit op peil houden. Dus moet ervoor worden gezorgd
dat het volumeniveau aan middelen ook op peil blijft. Er wordt 500 mln. incidenteel
bijgeplust, waarvan 250 mln. direct naar HGIS gaat. Vanwege de koopkracht
ben je de rest binnen twee, drie jaar weer kwijt. Ik vind dat je daar eerlijk
over moet zijn. Ik krijg graag een reactie van de minister op dat punt.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. De heer Knops vroeg naar een historisch onderzoek. Hij wil
weten hoe het zo is gekomen, maar de toekomst vind ik nog interessanter. Wat
zegt het CDA nu? Moet dit ongedaan worden gemaakt? Moet dit alsnog worden
hersteld?De heer Knops (CDA):De heer Van der Staaij draait langer mee in de politiek dan ik. Hij kan
ervan uitgaan, gelet op de manier waarop ik dit punt maak, dat ik, als de
beantwoording niet naar tevredenheid is, met een motie kom op dat punt.De heer Poppe (SP):De heer Knops zegt dat je eerlijk moet zijn. Als je dit ambitieniveau
wilt handhaven, moet er structureel 92 mln. bij. Hij moet deze vraag eerlijk
beantwoorden. Uit welke posten denkt hij die 92 mln. structureel te halen?
Denkt hij dan aan onderwijs, gezondheidszorg of jeugdzorg?De heer Knops (CDA):Dat zou een terechte vraag kunnen zijn, maar ik heb de vraag al aan de
minister gesteld. Ik wacht eerst het antwoord van de minister af, want hij
is als eerste verantwoordelijk voor het op peil houden van de begroting. Er
is een aantal uitgangspunten geformuleerd. De operationele capaciteit moet
wat ons betreft op peil blijven. Als je er in vier jaar 500 mln. bij krijgt,
wat op zichzelf heel positief is en wat nog 100 mln. opgeplust is bij de algemene
beschouwingen, dan moet je er ook bij betrekken wat gewoon uit de beantwoording
van vragen over de begroting naar voren is gekomen, namelijk dat er vanaf
2009 per jaar 92 mln. wordt ingeteerd.Aan het begin van zijn ambtsperiode meldde de minister trots dat hij tevreden
en erkentelijk was vanwege het extra geld voor Defensie uit het coalitieakkoord.
Hij betwistte dat hij meer geld nodig zou hebben om het ambitieniveau te kunnen
handhaven. De minister sprak dit uit in het vragenuurtje op 15 mei jongstleden.
Inmiddels, ruim een halfjaar later, horen wij een ander geluid. De minister
lijkt te erkennen dat het budget niet volledig toereikend is voor de ambities
en de taken van Defensie. Hij noemde de situatie bij Defensie op 19 september
alarmerend en in een verslag van een speech in het Reformatorisch Dagblad
staan woorden met dezelfde strekking. Vanwaar dit verschil in toon en conclusies?
Was de minister verrast door de werkelijke inhoud van de envelop die hij op
het adres Plein 4 aantrof en door de snelheid waarmee de taakstellingen ertoe
leidden dat de Defensiebegroting al met ingang van dit begrotingsjaar structureel "aangetast"
zou worden? Nogmaals, ons uitgangspunt is dat het huidige ambitieniveau van
Defensie gehandhaafd wordt.De heer Poppe (SP):Behoort daar ook de mogelijke aanschaf van de JSF en van kruisraketten
van € 300.000 per stuk plus onderhoud en dergelijke bij?De heer Knops (CDA):Als ik spreek van het huidige ambitieniveau, dan is dat een macrobegrip.
Als u het goedvindt, ga ik nu niet opnoemen wat er uit de hele portefeuille
van Defensie onder valt en wat er niet onder valt.De bewindslieden geven in een brief aan dat er begin maart een verkenning
van start zal gaan om te bepalen wat het niveau van de bestedingen van Defensie
op de lange termijn zal moeten zijn, mede in relatie tot het huidige ambitieniveau
en in het perspectief van het bondgenootschap. Deze verkenning zal in maart
2008 beginnen en het einde is voorzien in het najaar van 2009.
Dit is een behoorlijk lange periode, waarom moet dit zo lang duren?Wij hebben al een aantal keer over het personeel gesproken. Er zijn grote
problemen, zowel met de werving als met het behoud van goede medewerkers;
de aantrekkende economie speelt hierbij een belangrijke rol. 15% van
de functies is niet vervuld en het personeel wordt zwaarder belast, vooral
in de categorieën die vaak uitgezonden worden. Het is duidelijk dat hier
iets aan moet worden gedaan. De staatssecretaris heeft in het wetgevingsoverleg
een aantal aanzetten gegeven; hij krijgt hiervoor van ons alle steun. Er is
al veel gedaan, maar de gekozen oplossingen zijn niet meer toereikend. Er
zullen meer fijnmazige oplossingen nodig zijn om de verschillende categorieën
personeel met name te behouden; mensen binnenhalen is één ding,
medewerkers behouden is een tweede. Hoe wordt de effectiviteit van alle toegepaste
instrumenten nu onderzocht? Kan de staatssecretaris toezeggen dat dit soort
elementen zullen worden betrokken bij het plan van aanpak dat de wervingsautoriteit
zal opstellen, en dat daarin ook zal worden aangegeven wat het effect van
de verschillende maatregelen zal zijn?Voor specifieke maatregelen om personeel te behouden moeten wij "out
of the box" gaan denken, wij kunnen niet vasthouden aan de middelen die
tot nu toe gebruikt worden. Wij zullen meer gebruik moeten maken van reservisten
en van specifieke mogelijkheden om medewerkers aan de organisatie te binden.
Je zou ook kunnen denken aan een beloning voor het aanbrengen van nieuwe medewerkers
of aan een extra premie voor mensen die meer dan drie keer uitgezonden zijn,
met name omdat die het zwaarst belast worden. En zou je ook niet kunnen denken
aan een mogelijkheid om mensen die bij uitzendingen in specifieke, zware omstandigheden
moeten werken, extra te compenseren? Ik doel hierbij met name op de mensen
die op dit moment in zware omstandigheden gevechtsfuncties vervullen. Wat
ons betreft zou de wervingsautoriteit ook nadrukkelijk buiten de organisatie
moeten bekijken hoe men dit probleem aanpakt, bijvoorbeeld in het bedrijfsleven.Het valt te prijzen dat de bewindslieden ervoor gekozen hebben om investeringen
in materieel mogelijk te maken. Het CDA steunt de voorgenomen versterking
van de inlichtingencapaciteit, van CIMIC en de Network Enabled Capabilities
(NEC). Daarmee wordt het expeditionaire vermogen van de krijgsmacht versterkt.
Daartegenover staan echter forse reducties in aantallen hoofdwapensystemen
en het schrappen of vertragen van diverse investeringen. Het CDA maakt zich
zorgen over de aantasting van de operationele capaciteit. Is voor de minister
de kritische ondergrens bereikt?Verschillende keren is de afgelopen weken het belang van strategisch luchttransport
aan de orde geweest; niet alleen voor de huidige missie, maar zeker ook voor
toekomstige missies. Op dit moment worden tientallen miljoenen euro's uitgegeven
aan de civiele inhuur van luchttransport. In de nota "Wereldwijd Dienstbaar"
geeft de minister aan dat hij hierop terugkomt bij de voorjaarsnota. Mogen
wij erop rekenen dat dan de Nederlandse deelname aan het C-17-initiatief van
de NAVO geregeld wordt?Bij het bezoek aan de operatie-Uruzgan hebben wij ervaren hoe belangrijk
de Apachehelikopter is. Deze heli heeft bewezen een prima middel te zijn om
de grondtroepen te ondersteunen. Door de grote vraag naar deze heli's in het
inzetgebied, is het heel belangrijk om de vijf Apaches die onder druk van
de Kamer niet verkocht zijn, zo snel mogelijk op hetzelfde operationele niveau
te brengen als de 24 andere helikopters. Wij hebben helaas geconstateerd dat
deze upgrading niet voorzien is in de plannen. Hoe zien de bewindslieden dit?
Wij hebben hiervoor een motie achter de hand.Wij hebben eveneens kennisgenomen van het voornemen om het MALE-UAV-project
vooralsnog om budgettaire redenen te schrappen. Wij begrijpen dat een aantal
projecten geen doorgang kan vinden. Het is niet mogelijk om alles te realiseren,
maar het MALE-UAV-project is in onze ogen wel een cruciaal project vanwege
het belang voor de waarnemings- en inlichtingencapaciteit vanuit de lucht
ten behoeve van de huidige operaties. Het is een essentiële technologie
waarbij Nederland betrokken moet blijven.Wij worden de laatste tijd regelmatig geconfronteerd met lekken uit de
defensieorganisatie. Het is niet aangenaam om als Kamerlid steeds in de krant
te moeten lezen dat er dingen gebeuren. Ik heb een abonnement op de Telegraaf
maar ik hoor het liever via een brief van het ministerie aan de Kamer en dat
is een understatement.Kan de minister aangegeven wat hij daaraan tot op heden gedaan heeft,
wat de mogelijke oorzaak van dit probleem is en hoe hij dat denkt op te lossen?
In een parlementaire democratie moet op de juiste wijze met elkaar gecommuniceerd
worden. Dat betekent dat de Kamer tijdig en volledig geïnformeerd wordt.
Wat mij betreft horen daarbij niet de openbare nieuwsbronnen.De heer Boekestijn (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik wil graag mijn grote bewondering uitspreken
voor de inzet van onze soldaten in missiegebieden en in Nederland. Zij moeten
hun werk vaak doen onder zeer moeilijke omstandigheden en verdienen daarvoor
ons aller respect.Bij zijn aantreden acht maanden geleden toonde de minister van Defensie
zich tevreden met de 500 mln. extra van het coalitieakkoord. Dat dit akkoord
onvermijdelijk zou leiden tot de verkoop van materieel drong kennelijk pas
later door. Op 15 mei 2007 sprak de minister tijdens het mondelinge vragenuurtje
over herschikking, hetgeen een eufemisme bleek te zijn voor de verkoop van
18 F-16's, 28 Leopardtanks en 12 pantserhouwitsers. Ook werd het project onbemande
vliegtuigen en Tomahawks in de ijskast gezet. Meer geld was onbespreekbaar.Op 12 november 2007 echter op een bijeenkomst van het Reformatorisch
Dagblad komt de minister opeens wel tot het inzicht dat er meer geld bij moet.
Niemand koopt wat voor een krijgsmacht die na een operatie is uitgewoond,
zei hij. Dat zijn wijze woorden, maar waarom moest het acht maanden duren
voordat de minister tot dat inzicht kwam? Kan hij mij dit uitleggen?Natuurlijk kan de minister proberen de aandacht af te leiden door zijn
pijlen te richten op de plannen van de PvdA die nog veel meer materiaal wil
verkopen, omdat zij meent dat wij sinds het einde van de Koude Oorlog minder
zware wapens nodig hebben. De VVD bestrijdt deze stelling en wijst erop dat
ook de kabinetsplannen, hoewel minder drastisch dan die van
de PvdA, niet passen bij de snel veranderende veiligheidssituatie in de wereld.
Een krijgsmacht met vier LCF-fregatten en twee M-fregatten, 24 kanonnen, 72
F-16's en 60 tanks is bepaald geen afdoende antwoord op de toenemende instabiliteit
in de wereld.Voorzitter. Het veranderende internationale veiligheidsklimaat kenmerkt
zich door toenemende instabiliteit en een grote mate van onvoorspelbaarheid.
Naast een asymmetrische terroristische dreiging is er steeds meer een klassieke,
symmetrische dreiging. Rusland investeert fors met de oliedollars in de krijgsmacht
en hanteert het energiewapen. China en India, die beide hun energiebehoefte
veilig willen stellen, investeren eveneens fors. Iran speelt zijn eigen machtsspel
in de Greater Middle East. Nucleaire proliferatie via schurkenstaten baart
zorgen. Bloederige burgeroorlogen vinden plaats in falende, fragiele staten.
De twee belangrijkste organisaties die voor vrede en veiligheid dienen te
zorgen, de VN en de NAVO, bevinden zich door de verdeeldheid ten aanzien van
de war on terror in een crisis. Instabiliteit en onvoorspelbaarheid zijn het
gevolg. Het indelen van een geweldsspectrum in hoog, midden of laag is daardoor
een puur academische exercitie geworden.Mevrouw Peters (GroenLinks):Wat is nu precies het verband tussen de ontwikkelingen die u in de wereld
waarneemt en de noodzaak om zelf mee te doen aan de wapenwedloop en om zelf
grote wapenvoorraden aan te leggen? Blijkbaar maakt u zich zorgen over het
feit dat er steeds meer wapensystemen komen en er proliferatie van massavernietigingswapens
is. Zou u dan niet moeten pleiten voor het tegengaan door Nederland van nucleair
wapenbezit door bijvoorbeeld Israël en Pakistan, zoals dat bezit voor
Iran ook wordt tegengaan? Zou dat niet beter zijn dan pleiten voor een grotere
opbouw van de wapenvoorraad in Nederland?De heer Boekestijn (VVD):Het allerdomste is eenzijdig ontwapenen. Er wordt in deze wereld erg veel
aan bewapening gedaan. Dat kunnen wij betreuren, maar nog erger zou het zijn
als wij daar geen afdoende antwoord op hadden. Verder is belangrijk dat je
niet zomaar fregatten wegbezuinigt. Dat wil de PvdA. Nederland heeft meegedaan
aan dat beroemde Security Proliferation Initiative. Dat brengt met zich mee
dat schepen worden doorzocht op de aanwezigheid van nucleair materiaal. Zoiets
is zeer verstandig in deze zeer gevaarlijke wereld. Ik vind dat de krijgsmacht
zich hiermee moet bezighouden, maar dan moeten fregatten niet zomaar worden
wegbezuinigd.Mevrouw Peters (GroenLinks):U waardeert een actie vanuit een historisch perspectief. U refereert aan
de Koude Oorlog en meent dat wij uit onze ervaringen lessen moeten trekken.
Dat gebeurt met het PvdA-plan. Dat strekt ertoe daaruit lessen te trekken.
Ik vind het dan heel raar dat u dat zomaar van de hand wijst en alleen maar
voorstellen doet die een herhaling van de Koude Oorlog meebrengen. U pleit
namelijk voor het aanleggen van wapenarsenalen.De heer Boekestijn (VVD):U gaat niet in op mijn opmerking dat eenzijdige ontwapening het allerslechtste
is. Verder wijs ik erop dat een heleboel wapens die wij tijdens de Koude Oorlog
gebruikten, wel degelijk van nut zijn in de Nieuwe Wereld. Ik wijs erop dat
de Leopardtanks die eerst verkocht werden, nu in Kandahar worden gebruikt.
Dat gebeurt niet voor niets. Ik wijs erop dat de pantserhouwitsers nogal belangrijk
zijn. De slag om Chora hadden wij misschien verloren als wij de pantserhouwitsers
niet hadden gehad. Met andere woorden, wapens die vooral worden gezien als
symmetrische wapens, zijn wel degelijk van nut in een asymmetrische setting.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik dank de heer Boekestijn voor het feit dat hij ons bekend
maakt met de asymmetrische en symmetrische oorlogsvoering. Fijn dat wij dit
konden vernemen. Mijnheer Boekestijn, kent u de begrotingen van de afgelopen
jaren? Weet u nog in welke mate de wapensystemen die u noemt inzetbaar waren?
Bent u ook bekend met het feit dat die wapensystemen wel eens ongebruikt bleven?
Bent u verder bekend met het feit dat nu lang niet alles gebruikt wordt? Nogmaals,
weet u wat er de afgelopen vier jaar in de begrotingen stond?De heer Boekestijn (VVD):Het feit dat wapens niet op grote schaal worden ingezet, betekent niet
dat daarmee niet heel hard moet worden geoefend. Dat moet nog steeds. Daarvoor
heb je een zekere, kritische massa nodig. Er moeten ook voldoende onderhoudsmonteurs
zijn. Er moet voldoende expertise zijn en dat betekent dat je veel voorraad
aan wapensystemen moet hebben. Anders kan de organisatie niet goed draaien.
Verder wijs ik erop dat als je die systemen verkoopt, je puur aan kapitaalvernietiging
doet. Waarom zou je zoiets doen? Je krijgt voor de wapens heel weinig en je
verlaagt daarmee de slagkracht. Onder het vorige kabinet is er een ernstige
reorganisatie doorgevoerd. Die ging echter niet ten koste van de slagkracht.
Wat de PvdA nu wil, gaat dramatisch ten koste van de slagkracht.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik weet wat nodig is voor trainen, oefenen en voor het werkelijke werk.
Ik constateer dat de heer Boekestijn in de begrotingen niet heeft gelezen
wat de werkelijke inzetbaarheid van de krijgsmacht was. Ik refereer aan zijn
eigen uitspraak in De Telegraaf van maart van het afgelopen jaar. Van de 105
F-16's waren er op dat moment 60 in gebruik en hij was degene die zei: dan
kunnen er mogelijk ook wel 40 weg.De heer Boekestijn (VVD):Nee, ik heb toen gezegd: wij kanabaliseren binnen de vloot van de F-16's.
Dat was staande praktijk. Wij hadden een tekort aan reserveonderdelen. In
die context moet u mijn opmerking zien. U moest eens weten hoeveel F-16's
er nodig zijn als je er tien wilt inzetten. Dat aantal kun je verdubbelen.
Voor oefeningen heb je er heel veel nodig.Mevrouw Eijsink (PvdA):De heer Boekestijn doet alsof wij onze lessen niet geleerd hebben, maar
ik kan hem zeggen dat wij dat de afgelopen vier jaar echt wel hebben gedaan.
Dus wij weten echt wel waar het over gaat.De heer Poppe (SP):De heer Boekestijn is een gestudeerd man. Hij schetst nu een situatie
alsof wij aan het begin staan van een nieuwe Koude Oorlog. Hij noemt China
en Rusland als landen die zich aan het bewapenen zijn en die
energiehonger hebben. Zo er sprake zou zijn van een werkelijke oorlogsdreiging,
dan weet hij toch net zo goed als ik dat je dat tien jaar van tevoren al kunt
zien aankomen. Dan bestaan die F-16's en die pantserhouwitsers allang niet
meer. Die zijn dan allemaal verroest en verrot door het zand et cetera. Is
dat niet hetzelfde als wat de heer Boekestijn zo-even schetste over het binnenvallen
van Irak?De heer Boekestijn (VVD):Ik moet u uit de droom helpen. De situatie in de wereld op dit moment
is veel instabieler dan de situatie tijdens de Koude Oorlog. Die situatie
rechtvaardigt geenszins dat wij bezuinigen op de krijgsmacht. Ik noem als
voorbeeld de olietoevoer vanuit het Midden-Oosten. Die vereist bescherming
door fregatten. Dat kan zomaar fout gaan.Voorzitter. Vanuit genoemde dreigingsanalyse is het van cruciaal belang
dat ons land in het hoogste geweldsspectrum kan blijven optreden. Eigen luchtsteun,
eigen intelligence en ook eigen strategisch luchttransport zijn in die nieuwe
situatie letterlijk goud waard. Tanks en pantserhouwitsers kunnen zowel in
een symmetrische als in een asymmetrische omgeving functioneren. Bezuinigingen
op deze wapensystemen verminderen de slagkracht, ondermijnen de oefeningscapaciteit
en leiden tot kapitaalvernietiging. Vandaar de volgende vragen.1. De VVD vreest dat het C-17-project van de NAVO grote vertragingen zal
oplopen. Is de minister bereid een publiekprivate constructie te overwegen
bij de aanschaf van de C-17?2. Nu de Orions zijn afgeschaft – mijn partij is daar schuldig aan –
is het niet doorgaan van een MALE-UAV, een onbemand vliegtuig, wel heel treurig.
Is het ook mogelijk hiervoor een publiek-private constructie te overwegen?
Is de minister van plan het beste exemplaar van de plank te kopen en dus niet
om te participeren in een Europees project?3. Kan de VVD de minister aan zijn woord houden dat hij onlangs op eerdergenoemde
beroemde bijeenkomst uitsprak, dat hij streeft naar een exogene financiering
van missies? Hoe voorkomt hij dat de Nederlandse defensie-uitgaven van 1,45%
van het BNP afglijden naar 1,28%?4. Is de minister bereid ook de reserve-Apaches van een update te voorzien?5. Is de minister bereid om ook het tekort op de prijsbijstelling, de
taakstelling en de verhoging van de btw niet te betalen uit de Defensiebegroting?6. De extra 100 mln. die wij nu hebben gekregen, is voor achterstallig
onderhoud van de huidige missie, maar moet er ook voor de toekomst nog iets
extra's geregeld worden? Zo ja, gaat de minister dat doen?7. Door de verkoop van M-fregatten en de politieke vertraging van het
tijdstip van oplevering van de patrouillevaartuigen is de vloot in de periode
2009 tot 2011 onder de gewenste sterkte. Acht de minister het ook van groot
belang om deze situatie zo snel mogelijk weer op te heffen?8. Komt het met SPEER echt nog goed?9. Waarom heeft de minister ingestemd met het besluit van de Europese
Defensieministers van afgelopen maandag 19 november om 35% van
het bedrag voor de aanschaf van nieuw materieel te besteden aan gemeenschappelijke
Europese projecten?Als ik de kapitein-luitenant ter zee P.J. van Maurik in het Marineblad
mag geloven, zal de overhead van de krijgsmacht tussen 2006 en 2008 met 46%
toenemen, de gereedstelling met 33% en de investeringen met 15%.
Ik ben zeer benieuwd naar een reactie van de minister op deze bewering.De heer Knops (CDA):De heer Boekestijn heeft de minister gevraagd naar zijn reactie op de
35% in relatie tot Europese projecten. Ik ben eigenlijk ook benieuwd
naar de reactie van de heer Boekestijn zelf daarop.De heer Boekestijn (VVD):Ik vind dat vreselijk. De Sperwer is fout gegaan, de NH-90 is ernstig
vertraagd en de Cougar heeft problemen in Afghanistan. Hadden wij maar een
Black Hawk gehad. Wij moeten nooit verplicht worden tot een vast percentage
voor Europese materiaalprojecten. Dat is het standpunt van de VVD.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb goed geluisterd naar de tien vragen van de heer Boekestijn. Tijdens
het wetgevingsoverleg en eerder heeft de heer Boekestijn toegezegd dat hij
ons vandaag een prioriteitenlijstje zou overhandigen. Ik verwijs naar het
verslag van dit overleg. Ik zie de staatssecretaris ook al knikken, want ook
hij ziet er enorm naar uit. De heer Boekestijn had heel veel kritiek en heel
veel opmerkingen. Dat mag ook allemaal, maar hij gaf zelf aan dat de VVD tijdens
de begrotingsbehandeling een prioriteitenlijstje zou overhandigen. Wanneer
kunnen wij dat verwachten?De heer Boekestijn (VVD):Er komt een lijvig plan naar de Kamer, dat, anders dan het plan van de
PvdA, een echte adequate veiligheidsanalyse bevat.Mijn prioriteiten kunnen eigenlijk heel makkelijk uit de vragen worden
afgeleid: C-17, MALE-UAV en, als er geld is, ook nog de TacTom.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik begrijp dat er geen plan is en geen prioriteitenlijstje. Ik heb goed
naar de heer Boekestijn geluisterd, maar ik heb geen prioriteiten gehoord.
Ik constateer dat wij vandaag niet horen wat de heer Boekestijn ons heeft
beloofd en waar wij echt naar uitzagen.De heer Boekestijn (VVD):Mevrouw Eijsink, alles goed en wel, maar ik heb geen enkele behoefte om
hier moties in te dienen op basis van de VVD-tegenbegroting die vervolgens
worden afgewezen. Aan dat spelletje doe ik niet mee. Binnen de marges die
er nog zijn, probeer ik te redden wat er te redden valt. Wat de VVD wil, is
volstrekt duidelijk. Wij willen per jaar 100 mln. structureel uitgeven bovenop
de gelden die het kabinet uittrekt. Mevrouw Eijsink weet heel goed waar ik
dat geld aan wil besteden. Ik zou heel graag de bezuiniging op de pantserhouwitsers
en de Leopardtanks ongedaan maken en dat kan ook met dat geld.Het plan komt eraan en zal zeer verrassen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie ziet met trots hoe professioneel onze krijgsmacht
in Uruzgan, op andere missies en in Nederland haar taak uitvoert. Onze waardering
voor allen en vooral voor degenen die hen thuis steunen.Vandaag spreken wij over Wereldwijd Dienstbaar. Bewindslieden geven daarin
aan dat zij bij hun aantreden een solide basis aantroffen om
de komende jaren op voort te bouwen. Hier hoort het vigerende defensiebudget
bij voor exploitatie, salaris, gebouwen en training. Ik noem het maar het
huishoudgeld.Geld voor uitzendingen komt uit het zogenaamde HGIS-budget, dat aan de
defensiebegroting wordt toegevoegd. De PvdA vindt het van belang dat wij hierover
duidelijk zijn tegenover de belastingbetaler. Geld voor missies komt niet
uit de reguliere basisdefensiebegroting, ook al suggereren de bewindslieden
dat nog wel eens. Door deze verwarring in stand te houden zal draagvlak voor
uitzendingen naar onze mening juist afnemen. Ik hoor met regelmaat "defensie
wil altijd meer". Overal hoort een deugdelijke financiële onderbouwing
bij. "Deugdelijk" is volgens de speech van de minister van 12 november
dat er geld beschikbaar is. "Deugdelijk" gaat echter over een goede
planning en ramingen. In maart gaf de minister aan geen extra geld nodig te
hebben. In september bleek de minister een blij man te zijn, maar vorige week
hoorden wij "toch zeg ik ronduit dat het lastig is en blijft, de benodigde
middelen te vinden met het huidige budget". Verder zei hij: "Wij
staan aan de ondergrens". Ook de staatssecretaris toont zich niet echt
gelukkig op zijn weblog.Wij zien daarom met groeiende zorg hoe Defensie, volgens de bewindslieden,
het ene gat vult door een ander gat te maken. De organisatie zucht en steunt
onder de belasting van deze missie, ondanks het feit dat het leeuwendeel van
het budget ter dekking van de kosten aan de begroting is toegevoegd. Conclusie:
bij de uitvoering van de huidige missie betaalt de belastingbetaler het volle
pond voor een ambitieniveau dat niet wordt gehaald.Onder andere door die bezorgdheid hebben wij onze notitie "In dienst
van Nederland, in dienst van de wereld" geschreven. Anders dan velen
de afgelopen weken beweerden, wil de Partij van de Arbeid namelijk wel degelijk
dat Nederland in staat is en blijft om samen met bondgenoten militair op te
treden op gewenst ambitieniveau. Dit is zelfs het centrale uitgangspunt van
de notitie. Wij zien wel dat keuzen moeten worden gemaakt. Waar willen wij
naartoe? Welke ambities, welke taken wel en welke taken niet? Wij moeten prioriteiten
stellen, anders zijn wij al op korte termijn niet meer in staat om een goed
inzetbaar leger te houden. Hoe reageren de bewindslieden op het plan? "Nee,
wij hebben geen problemen en wij hebben dus ook geen oplossingen nodig". "Nee",
zegt de staatssecretaris, "ik ga niet inhoudelijk reageren". Hij
laat echter wel een persbericht uitgaan waarin hij luidkeels laat weten: wij
nemen de voorstellen niet over en dat terwijl hij ze nog niet eens heeft gelezen.
De minister meldt in een speech op 12 november dat er geen analyses in
het plan staan, maar hij vult er wel twee pagina's van de Defensiekrant mee
zonder wederhoor, heel selectief en onevenwichtig. Oh ja, en ook nog twee
generaals die uit de heup mogen schieten over het plan.Zo begon de week van het papegaaien. Alle reacties blinken uit in een
herhaling van eigen mantra's in plaats van een inhoudelijke reactie op het
gehele plan. Zijn het dan toch weer alleen de boys die op hun toys reageren?
Is het dan toch die cultuur waarover onder andere de medezeggenschapsraden
mij vertellen en jonge vrouwen die de KMA vroegtijds verlaten, waar de vele
rapporten van de afgelopen jaren over reppen? De Partij van de Arbeid gaat discussies over ambities en keuzes maken
niet uit de weg. Het is opmerkelijk dat de sprekers voor mij iedere keer weer
begonnen over dat ambitieniveau waar zo veel kritiek op was. Wij willen graag
met iedereen hierover spreken voordat het te laat is. Vooral ook, en ook daar
spraken de voorgangers over, als het om het werven en behouden van personeel
gaat.Ik kan prima met kritiek omgaan, maar dan wel op basis van argumenten,
op basis van debat. Ik verwacht in ieder geval dat de minister alsnog een
inhoudelijke reactie geeft op onze integrale voorstellen en niet meer met
losse flodders schiet.De heer Boekestijn (VVD):Dit komt goed uit, want ik houd van argumenten. Ik heb een vraag over
het middenspectrum waar de Partij van de Arbeid nu zo verliefd op is geworden.
De internationale betrekkingen zijn onvoorspelbaar en instabiel geworden en
daardoor is het ook onvoorspelbaar geworden in welk spectrum je een antwoord
moet geven op een situatie. Met andere woorden: een middenspectrum kiezen
is dus eigenlijk niet meer dan een academische exercitie.Mevrouw Eijsink (PvdA):Dit was toch echt een papegaai. Op pagina 13 wordt opgemerkt dat de keuze
voor het middenspectrum al in het vorige plan stond en dat mijn partij die
keuze al sinds 1999 huldigt. In eerdere discussies ben ik daar nooit op ondervraagd.
Het is geen nieuws en wij hebben aan alle missies meegedaan, zoals de heer
Boekestijn ook kan weten. Ik ga hier verder niet op in.De heer Boekestijn (VVD):Zo makkelijk komt mevrouw Eijsink niet weg. Soms heb je flexibele antwoorden
nodig en een daarvan is het hoogste spectrum. Dit komt juist door de aard
van de wereld waarin wij leven. Daarom is het ook zo ernstig dat de PvdA geen
goede dreigingsanalyse heeft gemaakt.Mevrouw Eijsink (PvdA):Wederom blijkt dat de heer Boekestijn het plan niet heeft gelezen. Ik
verwijs naar onze analyse van de buitenlandse veiligheid waarin de argumenten
zijn verwoord. Hij zou ook de onderliggende documenten moeten lezen.De heer Boekestijn (VVD):Is mevrouw Eijsink ervan op de hoogte dat de heer Colijn zich heeft gedistantieerd
van het PvdA-plan?Mevrouw Eijsink (PvdA):Dat laat ik aan de heer Colijn. Ik spreek hem regelmatig. De uitspraken
die de heer Boekestijn daarover doet, laat ik bij hem. Ik heb de afgelopen
week meer van hem gehoord wat niet helemaal klopte.De heer Knops (CDA):Mevrouw Eijsink heeft nu al een keer of tien gezegd dat wij het plan moeten
lezen. Dat is een hele opgave. Ik zal dit niet doen. Ik heb het een keer gelezen
en dat was meer dan genoeg. Ik heb het plan goed gelezen en gezien wat er
achterin stond. Ik vind het prima dat de Partij van de Arbeid met een aantal
ideeën en visies komt over hoe het verder zou kunnen, maar is het niet
een beetje naïef om te verwachten dat er een andere reactie zou komen
dan er is gekomen?Mevrouw Eijsink (PvdA):Dat denk ik niet. Ik heb mij afgevraagd hoe kan worden
verklaard dat de boys op de toys reageren. Stel dat de Partij van de Arbeid
had gezegd: 200 mln. erbij. Dan hadden de kranten gekopt: PvdA wil 200 mln.
extra. Dit is niet het geval. Wij hebben de moeite genomen om op basis van
de coalitieafspraken naar een budgetneutraal plan te zoeken. Veel van de vorige
sprekers hebben hun zorgen geuit. Wij hebben een aanzet gedaan om die zorgen
samen te delen. De heer Knops hoeft het niet met ons eens te zijn, hij mag
kritiek uitoefenen, geen enkel probleem, maar wij gaan het debat aan. Wij
willen niet te laat zijn. Nogmaals, ik bespreek dit plan graag met eenieder
integraal. Wij doen een budgetneutraal voorstel. Daar mag men het niet mee
eens zijn, geen enkel probleem. Het kan niet zo zijn dat eenieder hier vandaag
zegt: doe maar 92 mln. erbij. Uit welk budget moet dit geld komen? Dat is
niet de discussie die mijn fractie voorstaat.De heer Knops (CDA):Ten eerste vraag ik aan mevrouw Eijsink om niet ieder keer de mantra te
herhalen dat wij het plan moeten lezen, want iedereen heeft het inmiddels
al gelezen. Als wij tot die conclusie kunnen komen, scheelt dat alweer. Ten
tweede vind ik het opmerkelijk dat u na alle kritiek opeens zegt dat uw plan
geen concrete tegenbegroting is. U hebt namelijk wel een meerjarendoorrekening
aan uw plan toegevoegd.Mevrouw Eijsink (PvdA):Dit soort plannen is bedoeld om door te denken. Het is de bedoeling dat
er zowel over het plan als geheel als gedeeltelijk een discussie ontstaat.De heer Knops (CDA):In het wetgevingsoverleg over materieel vroeg u de minister of u ervan
uit mocht gaan dat eventuele lastenverzwaringen gecompenseerd worden, zodat
er geen sprake is van verborgen bezuinigingen. Hoe moet ik dat duiden?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik ben mij zeer wel bewust van uw verwijzing naar vraag 3 en het antwoord
van de staatssecretaris daarop. Ik ga ervan uit dat er wordt gekozen voor
een andere financiering en dat er geen extra geld uit de algemene middelen
wordt gehaald. Dat heb ik overigens ook al in het wetgevingsoverleg gezegd.De heer Van der Staaij (SGP):Net als in het wetgevingsoverleg reageert u op de kritiek met: het plan
is niet gelezen door de vragenstellers; het plan is niet goed begrepen door
de criticasters en het zijn boys die hun toys niet willen laten afpakken.
Houdt u het echt niet voor mogelijk dat iemand gefundeerde kritiek heeft op
uw plan of een andere visie? Heeft alle kritiek u eigenlijk wel aan het denken
gezet?Mevrouw Peters (GroenLinks):U krijgt al twee weken harde kritiek op uw rapport, maar u weet niet beter
dan die kritiek samen te vatten met: wat jammer dat ik niets anders hoor dan
wat je van boys met hun toys kunt verwachten. Verder zegt u de cultuur terug
te zien die vrouwen zou dwingen om vroegtijdig de KMA te verlaten. Wat bedoelt
u daar toch mee?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik wil dan toch ook verwijzen naar wat ik allemaal nog meer voorstel:
een werkgarantiecertificaat, een betere medezeggenschapsraad en een effectievere
bestuursstaf. Op al die voorstellen wordt niet ingegaan. Men gaat daarmee
voorbij aan mijn integrale visie op personeel en materieel van defensie. In
het wetgevingsoverleg heb ik alleen maar vragen gekregen over materieel. Ik
heb het verslag van het wetgevingsoverleg erop nagelezen, maar niemand heeft
mij gevraagd wat mijn bedoeling is met een nieuwe defensiewet, het werkgarantiecertificaat,
mijn opmerkingen over civiele certificaten voor defensieopleidingen en mijn
voorstel voor extra geld voor nazorg. Ik wil mijn plan integraal bespreken
en mij niet hoeven te beperken tot het onderdeel materieel.De heer Van der Staaij (SGP):Het wordt zo wel heel moeilijk om mevrouw Eijsink een vraag te stellen.
Zij verwacht blijkbaar dat ik ook zestig vragen over andere onderwerpen stel
als ik iets wil weten over haar voorstel om de krijgsmacht van zware wapens
te ontdoen. Ik wil hierover echter wel vragen kunnen stellen, want zij lijkt
eraan voorbij te gaan dat de veiligheidssituatie in de toekomst kan veranderen.
Wij kunnen heel goed te maken krijgen met een zwaarder bewapend Rusland. Het
is verder ook niet ondenkbaar dat wij de NAVO of de EU moeten ondersteunen
bij zware opdrachten.Mevrouw Eijsink (PvdA):Het is opvallend dat veel sprekers nu wel, maar in het wetgevingsoverleg
niet zijn ingegaan op de vraag of Nederland in een veranderende wereld zijn
ambities kan waarmaken. Kunnen wij de keuzes die wij maken, wel aan? Moeten
wij overgaan op taakspecialisatie? Dat soort vragen staat in mijn visie centraal.
Ik maak daarvoor keuzes. Daarmee hoeft de heer Van der Staaij het niet eens
te zijn, maar hij moet wel erkennen dat ik met mijn voorstellen een poging
doe om te voorkomen dat de krijgsmacht helemaal leegloopt.De heer Poppe (SP):U wilt een discussie uitlokken. U bent echter ook een regeringspartij
en het is dan nogal wat dat u de wind van voren krijgt van uw coalitiegenoot
CDA. U zegt overigens zelf ook stevige dingen over de reactie van de minister
op uw rapport. Er is dus gedonder in de tent.Ik ben het grotendeels met u eens, maar wat is eigenlijk de gedachte achter
uw nota? Dient de nota nu om drie jaar lang een lekkere en gezellige discussie
te voeren? Of is het de bedoeling dat dit regeringsbeleid gaat worden? Dat
betekent dat de PvdA-fractie zich daarvoor in gaat zetten door met amendementen
en een aanpak voor deze begroting te komen. Gaat de PvdA-fractie zeggen: er
moet echt iets veranderen, want anders zien jullie ons niet meer in deze club?
Of dobberen wij nog drie jaar rustig voort tot er een nieuwe regering komt?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik kan de heer Poppe gerust stellen, want er is geen gedonder in de tent.De heer Poppe (SP):Ik ervaar toch iets anders!Mevrouw Eijsink (PvdA):Dat is uw ervaring, mijnheer Poppe. Het is van belang dat volksvertegenwoordigers
af en toe ook eens lef hebben en een discussie aangaan als zij zien wat de
problemen zijn. De sprekers voor mij hebben al die problemen uitgesproken.
Zij stellen terecht vragen aan de bewindslieden, want vandaag is de begrotingsbehandeling
aan de orde. De PvdA-fractie komt met een budgetneutraal plan.
Het was heel gemakkelijk geweest om er 200 mln. of 300 mln. bij te vragen.
Wij nemen die verantwoordelijkheid. U mag kritiek hebben op ons plan, want
ik spreek er graag over. Wij kijken gewoon iets verder en willen de discussie
aangaan, ook met de bewindslieden.De heer Poppe (SP):Dit is te gemakkelijk. Ik heb namelijk een veel concretere vraag gesteld.
U maakt deel uit van een regeringspartij. Als het goed is moet die regering
nog drieënhalf jaar door. Wij hopen dat niet, maar het zou kunnen. Als
Nederland pech heeft, gaat het nog drieënhalf jaar duren. Dan kan het
niet zo zijn dat u een gezellige discussie met uw coalitiegenoten houdt. Nee,
u moet uitgaande van uw ambities in die nota optreden, aantreden en wat doen.
Niet over drie jaar, maar nu. Mijn vraag was wat u ermee gaat doen, behalve
gezellig discussiëren.De voorzitter:De heer Voordewind mag een aanvullende vraag stellen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik heb een aanvullende vraag aan mevrouw Eijsink. Wij bespreken de Defensiebegroting
voor 2008. Wij hebben een wetgevingsoverleg gehad over het materieel en het
personeel. Ik heb daar begrepen – en volgens mij heeft de staatssecretaris
het ook zo opgepakt – dat uw nota zou worden betrokken bij de verkenningen.
U begint nu weer over uw eigen nota. Dan neem ik aan dat u niet tevreden bent
met de inzet van dit kabinet, namelijk dat wij achter Wereldwijd Dienstbaar
gaan staan en alle maatregelen die daarin worden voorgesteld. Ik had begrepen
dat uw inzet voor de lange termijn bij de verkenningen zou worden betrokken.
Dat heb ik schijnbaar mis. Staat u nog achter Wereldwijd Dienstbaar?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik sta wel achter Wereldwijd Dienstbaar. Gezien de eerdere vragen is het
meer de vraag of de bewindslieden er nog achter staan.De heer Knops (CDA):Het is toch interessant wat mevrouw Eijsink nu zegt: ik sta volledig achter
Wereldwijd Dienstbaar. Tegelijkertijd verdedigt zij hier haar plan. Ik heb
beide nota's gelezen en ik concludeer zonder waardeoordeel dat er nogal wat
verschil tussen zit. De vraag van de heer Poppe is dus wel terecht. Volgens
mij kunt u niet achter de nota Wereldwijd Dienstbaar en tegelijkertijd volledig
achter uw plan staan.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik en de sprekers voor mij hebben allemaal verwezen naar speeches van
deze minister op 12 november en uitspraken die deze bewindslieden eerder
dit jaar hebben gedaan. De heer Boekestijn heeft dat ook gedaan. Uit zorg
voor wat er op dit moment gebeurt, hebben wij onder andere hiernaar gekeken.
Dat houdt niet in dat het een het spanningsveld naar het andere is. Wij delen
een aantal problemen en wij komen met een aantal voorstellen. Het hoeven niet
uw voorstellen te zijn, maar wij spreken er graag nu over, voordat het te
laat is.Voorzitter. Prioriteit nummer 1 is natuurlijk het personeel van de krijgsmacht.
Er is sprake van een tekort van maar liefst 15%, dat zijn 5000 mensen.
Stel je eens even voor. Het gaat om officieren, onderofficieren: de ruggengraat
van het leger. Het gaat om soldaten en korporaals: de handen en voeten van
het leger. Verder noem ik het onderhoudspersoneel dat al dat materieel aan
de praat moet houden. Wij hebben het wel over 18- à 19-jarigen die
opgeleid, getraind en geoefend moeten worden. Het gaat niet alleen om het
binnenhalen van mensen, maar ook om het behouden van mensen. Wij kennen de
arbeidsmarkt. Wij kennen de CPS-cijfers van de afgelopen week. Wij weten dat
jongeren nu niet direct voor het leger kiezen en wij weten dus ook dat dit
een probleem is dat wij nu al geruime tijd hebben en dat de komende tijd niet
opgelost gaat worden. Wereldwijd Dienstbaar zegt dat 100% ambitie met
85% mensen moet kunnen. Ten koste van wat? Op deze manier in ieder
geval niet met 100% van het budget.De burgermaatschappij lokt dus voor velen. Die verlokking blijkt er zelfs
te zijn voor de staatssecretaris en hij is er niet bestand tegen. Hij verkiest
een bestaan als burgervader van Ede boven het leiding geven aan de defensieorganisatie
in deze woelige tijden. Is dat nu up of is dat out?Ik wil van de bewindslieden weten of zij met de volle 100% achter
Wereldwijd Dienstbaar en de neergelegde ambities staan. Met 85% van
de mensen de ambitie kunnen blijven waarmaken zonder dat mensen, de kwetsbare
groepen, vertrekken omdat zij overbelast zijn. Dat is de realiteit van vandaag.
Welke conclusies trekken zij uit de nu al jaren achtereen tegenvallende wervingsresultaten
en het langdurig niet vullen van eenheden? De voortdurende roep om meer geld
voor materieel en de ontkenning van problemen op personeelsgebied maakt mij
pas echt bezorgd. Sterker nog: kan de minister mij bevestigen dat onderbestedingen
op het personele vlak doelbewust worden aangewend voor materieeluitgaven?Ik begrijp dat het roepen om meer geld mogelijk moet leiden tot een "self
fulfilling prophecy" bij de studie naar de toekomstverkenningen, onder
het motto: hoe vaker, hoe luider, hoe beter. Dat zal bij de PvdA-fractie niet
werken. Wij verwachten een creatief denkproces over ambities en keuzes en
leggen ons niet op voorhand al vast op een"wishful" NAVO-norm, waaraan
Nederland zich overigens nooit heeft verplicht.De heer Knops (CDA):Budget is voor u geen uitgangspunt, maar sluit u ook niet uit dat het
resultaat van de verkenningen zou kunnen zijn dat er wel meer geld naar Defensie
moet?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb eerder duidelijk gemaakt dat wij uitgaan van een goede discussie
over ambities. Er moet ook gekeken worden naar het ambitieniveau. De NATO-response
force heeft ook al de reactiemacht bijgesteld. Wij zullen alles meenemen.
Ik ga ervan uit dat dit de toekomstverkenningen zijn, zonder dat wij het geldgestuurd
doen. Daar waar middelen nodig zijn om de krijgsmacht te behouden, zullen
wij de discussie graag aangaan. Ik neem aan dat de toekomstverkenningsstudie
in zijn geheel naar de Kamer komt, zodat wij deze te zijner tijd hier bespreken,
of – zoals de staatssecretaris en de minister eerder hebben aangegeven –
tijdig kunnen meenemen in onze volgende verkiezingsprogramma's. Die discussie
zullen wij fair voeren.Voorzitter. Wat ons betreft is er meer duidelijkheid nodig over het juridische
kader waarbinnen onze militairen tijdens hun missies hun werk moeten verrichten. De PvdA acht het van belang dat er een defensiewet komt,
waarin de bestaande onduidelijkheden eens en voor altijd worden opgeruimd.
Ik verwijs naar de inhoud en de aanbevelingen van het rapport van de commissie-Borghouts
over de toepassing van militair strafprocesrecht bij uitzendingen. Ik wil
hierop graag een reactie van de minister.De staatssecretaris heeft mij 5 november toegezegd dat hij mij zou
verrassen met een goed antwoord wat betreft het werkgarantiecertificaat. Ik
herinner hem daar graag aan. Ik citeer de staatssecretaris uit het materieeloverleg
van 12 november: "Ik wil maar één ding: het beste
toestel voor mijn mensen dat er is. Dat is de JSF. Daar neem ik geen afstand
van." Wij zijn niet geïnteresseerd in de persoonlijke mening van
een vertrekkende staatssecretaris. Alle bewindslieden behoren te spreken met één
mond. Nu worden echter onze concrete afspraken uit het coalitieakkoord over
de opvolging van de F-16 volgens mij bij het oud papier gezet. Dat kan niet
en ik neem aan dat de minister zijn nog niet vertrokken staatssecretaris op
dit punt zal corrigeren voor het front van de Kamer.Over de inzetbaarheidsgraad van het materieel ontvingen wij vanochtend
pas een brief. Dat is jammer, want er was eerder om gevraagd. De PvdA-fractie
zal het verzoek doen om bij de hoorzitting op 7 december naar aanleiding
van de artikel 100-brief die wij hebben ontvangen, het onderwerp materieel
apart aan de orde te stellen, zodat wij goed voorbereid zijn en van deskundigen
kunnen horen wat nodig is.Ik geloof dat peoplesoft een beetje te enthousiast werkt. Bij het googelen
zondag kwam ik alle gegevens tegen van de Koninklijke Marine. Ik heb daardoor
enig inzicht gekregen in de vacatures. Ik ben daarvan geschrokken en het past
zeker bij mijn opmerking over de 85% ambitie. Het is niet niks wat
er aan vacatures is bij de Koninklijke Marine. In aansluiting op de heer Knops
zeg ik: hoe is het mogelijk dat dit gebeurt? Ik heb er verder niets mee gedaan,
maar het is ongelooflijk dat dit zo maar op een site staat.Mevrouw Peters (GroenLinks):Wat is uw mening over de JSF? Gelet op al het zware materieel dat u in
uw notitie benoemt, was het opmerkelijk stil rond de JSF. U weet wat de plannen
van het kabinet zijn. Past de JSF in uw analyse van wat nodig is voor de toekomst?Mevrouw Eijsink (PvdA):In eerder overleg heb ik hierover het nodige gezegd. Ik heb zelfs een
motie ingediend over een onderzoek naar de mogelijke mid-life en end-life
update van de F-16. Als het goed is, ontvangen wij op 4 december een
rapport van de Algemene Rekenkamer over de JSF. De Kamer zal dan met de staatssecretaris –
ik neem aan de nieuwe staatssecretaris – daarover spreken. Wij hebben
een rapport van de Amerikaanse rekenkamer. Wij zijn hier kritisch over. Het
gaat erom dat wij een goede vervanger voor de F-16 krijgen en dat wij de informatie
krijgen die nodig is om de discussie aan te gaan. Die mis ik op dit moment
nog. Ik wil eerst het rapport afwachten van de Algemene Rekenkamer.De heer Poppe (SP):Ik vind het na zo'n goede nota toch een beetje slappe hap om zo op de
JSF-vraag te reageren. Daar hangt nogal een prijskaartje aan en dat past absoluut
niet in uw nota. Hoe staat de PvdA-fractie tegenover de dreigende aanschaf
van nieuwe kruisraketten voor de luchtmacht die alleen maar onder een F-16
en een JSF gehangen kunnen worden?Mevrouw Eijsink (PvdA):Wij hebben in ons plan nog niet over de JSF gesproken. Dat gaan wij beslist
nog doen als wij de informatie hebben. U kent de uitspraak hierover in het
coalitieakkoord. Wij kijken zo meteen naar de prijs, kwaliteit en inzetbaarheid.
Na die vergelijking zullen wij met de minister en met de staatssecretaris
spreken over de vervanging. Eerst zullen wij bezien welke testvluchten mogelijk
zijn en wat wij daaraan gaan doen. Dat moet allemaal nog naar de Kamer toe
komen. Daar spreken wij dan over.De heer Poppe heeft een punt wat de budgetten betreft. Ik heb dat ook
12 november aangekaart. Dit gaat vanaf 2012 ontzettend zwaar op de begroting
van Defensie drukken. Daar kijken wij graag naar. Kwaliteit is van belang,
maar wij zullen toch ook zeker naar de prijs moeten kijken. De heer Boekestijn
meent dat de JSF er koste wat het kost moet komen. Wij hebben het artikel
de afgelopen week gelezen. Wij weten dat er heel veel geld in de JSF gaat
zitten en wij zullen – u kent onze motie daarover – laten kijken
naar de haalbaarheid, maar ook nog even verder naar de F-16. Ik wil de staatssecretaris
graag geloven, maar ik wil wel gewoon dat de Kamer de onderzoeksgegevens krijgt.De heer Poppe (SP):Ik begrijp de mondklem van het coalitieakkoord waar wij mee te maken hebben.
Dat begrijp ik, zeker als het erom gaat, een mening te geven over de JSF.
Bij het schrijven van de nota had u echter ook geen last van die mondklem,
dus dan hebt u dat nu ook niet. Geeft u dan antwoord op mijn vraag.Dan heb ik nog een tweede aanvullende vraag over de brief die wij gekregen
hebben over het lekken van gegevens over marinepersoneel via internet, de
namen, de posities. Hebt u die brief gelezen en bent u daar tevreden mee?
Er staat omschreven wat er fout is gegaan, nou dat is nogal wat...De voorzitter:Wij gaan de brief niet voorlezen.De heer Poppe (SP):Nee, nee, ik lees niets voor. Er staat dus eigenlijk niets in behalve
wat er gebeurd is en wat wij nu gaan doen. Ik had echter een specifieke vraag,
namelijk wat hiervan de gevolgen kunnen zijn voor het personeel en welke risico's
daaraan verbonden zijn. Daar hebt u nog geen antwoord op gegeven. Bent u tevreden
met die brief?Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb de eerdere vragen van de heer Poppe hierover gezien, waar ik mij
graag bij aansluit. Ik heb al vragen hierover gesteld aan de bewindslieden
en neem aan dat zij daarop terugkomen. Ik spreek totaal niet met een mondklem.
Even voor uw informatie: het woord JSF komt hierin niet voor, dus daar spreek
ik nu ook niet over. Wij komen daarop terug. Het rapport van de Algemene Rekenkamer
is voor ons van groot belang om goed te bezien wat de vergelijkingen zijn.
Wij weten dat het een heel duur toestel is. Wij zullen kijken naar de prijs,
de kwaliteit en de verhouding daartussen.Dan kom ik over de nazorg te spreken. Hoe zit het nu met de inhaalslag
ten aanzien van honderden veteranen die al jaren via de rechter hun rechten
moeten afdwingen? Ik heb eerder gezegd: kom met een generaal
pardon voor deze groep. Dat is broodnodig. Op de vandaag ontvangen reactie
van de staatssecretaris – redelijk laat, na twee weken eerder erom gevraagd
te hebben – merk ik allereerst op dat de staatssecretaris wel een nieuw
systeem wil invoeren, maar dat nog niet heeft gedaan. Hij moet nog overleg
voeren met de bonden, schrijft hij, over de inhoud en de ingangsdatum. Daarnaast
maakt hij, wat mij betreft, een ontoelaatbaar onderscheid tussen oude en nieuwe
gevallen, door de eerste aan een verjaringstermijn van vijf jaar te houden
alsmede te toetsen aan de zorgplicht. Dat is volstrekt onjuist en voor ons
onaanvaardbaar, te meer daar het om een zeer kwetsbare categorie gaat die
niet alleen niet in staat was om adequaat voor zichzelf te zorgen, laat staan
voor zichzelf op te komen, maar ook nooit geattendeerd is op het kunnen indienen
van een claim. Verder wordt deze groep dubbel gepakt, aangezien zij in het
verleden niet geattendeerd zijn op de mogelijkheid om een MIP aan te vragen
en deze slechts met terugwerkende kracht wordt toegekend. Het generaal pardon
voor de lange verjaring heeft dus weinig echte betekenis. Als de staatssecretaris
hierin volhardt, dan dient ook nog de MIP met een jaar termijn te vervallen.
Ik wil opheldering van de staatssecretaris hierover, want dit heeft echt vergaande
gevolgen voor mensen die voor ons in Cambodja gediend hebben en in Libanon.
De staatssecretaris weet dat ik bezig ben met al deze rechtzaken. Ik zeg echt,
vooral ook met het zicht op het nieuwe beleid dat ingezet is en dat wij steunen:
ga die inhaalslag doen en zorg dat deze mensen de zorg krijgen die al jarenlang
nodig is. Dat is voor ons erg belangrijk.Voorzitter. Dan nog een opmerking over de extra aandacht voor jonge veteranen.
Ik begrijp toch dat op dit moment een aantal militairen tussendoor gerepatrieerd
zijn, teruggekomen zijn naar Nederland. Wat is de extra zorg voor deze mensen?
Ik maak mij namelijk zorgen over de mensen die nu terugkomen uit Afghanistan.
Wij hebben nu weliswaar beleid uitgezet, maar is dat ook voor deze mensen
voldoende? Met welke nieuwe inzichten komt de staatssecretaris? Ik heb gesproken
met geestelijk verzorgers. Wij moeten de zorg nu al kunnen bieden in haar
volle omvang. Als het aan de PvdA-fractie ligt, gaat er geen man of vrouw
op missie zonder duidelijk mandaat, zonder adequate voorbereiding, zonder
de benodigde spullen én, voeg ik hieraan toe, zonder de noodzakelijk
nazorg.De heer Boekestijn (VVD):Ik heb even gewacht tot het einde van uw betoog, mevrouw Eijsink, in de
hoop dat er nog een antwoord kwam op de vraag die ik u eigenlijk al heel lang
wil stellen. Wellicht ben ik een boy die alleen met toys speelt. Er is echter
een vraag die mij bezighoudt, namelijk: waar komt de gedachte vandaan dat
men door materieel te verkopen een beter personeelsbeleid zou kunnen voeren?Mevrouw Eijsink (PvdA):Wij hebben maar één huishoudboekje en overal is geld voor
nodig. Op een gegeven moment moet men keuzen maken. Ik heb de heer Boekestijn
aangeraden om alle begrotingsbehandelingen naast elkaar te leggen en te bezien
wat besproken is bij de voorjaarsnota. Wat is in de begroting opgenomen en
wat is hiervan uitgegeven? Men moet inderdaad altijd bezien wat operationeel
gebruikt wordt, wat in onderhoud is en wat nodig is voor training. Deze drieslag
hebben wij in ogenschouw genomen. Wij zijn tot een conclusie gekomen die wellicht
anders is dan de uwe. Wij zien uw plan graag tegemoet. Wij hebben met het
budget een totaalplan willen opstellen. Meer geld vragen was een mogelijkheid,
maar dat hebben wij niet gedaan. Dat waren niet de afspraken. U had het over
SPEER. Ik kan u verzekeren dat het nog steeds "uurtje-factuurtje"
is. Er zijn nog steeds middelen waarnaar goed gekeken zou moeten worden.De heer Boekestijn (VVD):Bent u niet bang dat als wij de krijgsmacht nog meer kroonjuwelen laten
verkopen, mensen niet meer geïnteresseerd zijn om voor defensie te werken?
Denkt u niet dat mensen die op fregatten werken, niet staan te juichen bij
de gedachte dat deze verkocht worden?Mevrouw Eijsink (PvdA):Het is maar wat je kroonjuwelen noemt. Waarom gaan mensen bij een krijgsmacht
werken? Ik heb een lijstje voor mij liggen waarin ons voorstel is verwerkt
en een lijstje waarin het voorstel van de staatssecretaris en de minister
is verwerkt. Wij hebben bij ons voorstel een integrale afweging gemaakt. Wellicht
moet u deze lijstjes ook eens naast elkaar leggen. Het blijkt mee te vallen,
want er blijven veel hoofdwapensystemen over, waarmee de huidige taken uitgevoerd
kunnen worden. Over de huidige taken is door veel Kamerleden gesproken. Het
ambitieniveau is wellicht te hoog. Je kunt niet 100% ambitie hebben
met 85% van de mensen terwijl je weet dat je de komende jaren geen
extra personeel zult krijgen. Was dat wel het geval, dan hadden wij wellicht
een andere discussie.De heer Knops (CDA):Mevrouw Eijsink koppelt het feit dat de p-factor niet volledig is ingevuld,
direct aan het huidige ambitieniveau dat te hoog zou zijn en verlaagd zou
moeten worden. Is zij het met mij eens dat wij nog niet zo heel lang geleden
zelfs te veel aanbod aan personeel hadden en dat het best zo zou kunnen zijn
dat de formatieplaatsen over een jaar of vijf weer zijn ingevuld? Het ambitieniveau
van de krijgsmacht, dat mede invulling geeft aan het buitenlands beleid, mag
niet enkel en alleen afhangen van het aanbod aan de arbeidsmarkt.Mevrouw Eijsink (PvdA):Wij stellen dat wij het ambitieniveau moeten bespreken, gezien de problemen
die er zijn. Wij hebben niet gezegd dat het ambitieniveau bijgesteld zou moeten
worden. Ik heb in het wetgevingsoverleg van 5 november al gezegd dat
wij misschien zouden moeten bekijken of het mogelijk is om het niveau tijdelijk
bij te stellen. Wij weten immers nu al dat wij de komende anderhalf tot twee
jaar niet in staat zijn om verschillende schaarsteknelpunten te vullen, die
noodzakelijk zijn.De voorzitter:Ik vind dit een herhaling van de discussie die net is gevoerd. Wij gaan
door met de volgende spreker.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Ik wil allereerst de staatssecretaris feliciteren met zijn
prachtige nieuwe functie. Het is alleen jammer dat ik een beetje gevoel heb
dat hij het zinkende schip aan het verlaten is. Dit kabinet is
volledig de kluts kwijt op het gebied van defensie. Defensie barst van de
ambities, maar het kabinet wil er niet voor betalen. Sterker nog: defensie
moet eigen materiaal verkopen om de buitenlandse missies te kunnen betalen.
Dat is te gek voor woorden. Of er komt geld bij of er wordt gesneden in de
ambities. Wat vindt de minister hiervan?De fractie van de PVV richt zich op een leger dat in ieder geval in staat
is om de landsgrenzen af te schermen, dat zijn deel bijdraagt aan de NAVO
en last but not least zijn mannetje staat bij rampen of bescherming van de
openbare orde. Laten wij ons a priori daar ook op richten. Dat is de reden
dat ik het ondergewaardeerde Defensieonderdeel de Koninklijke Marechaussee
een grote rol toebedeel. De Koninklijke Marechaussee is namelijk meermaals
het noodluik geweest voor de politie. Zij heeft zich daarbij altijd uitstekend
van haar taken gekweten. Dat geldt ook voor de algemene politietaak op bijvoorbeeld
Schiphol. Die wordt zeer goed ingevuld. De terrorismedreiging is daarbij natuurlijk
een belangrijk facet.Deze taken van de Koninklijke Marechaussee zullen naar verwachting in
de toekomst alleen maar belangrijker worden. Ik begrijp dan ook niet de bezuinigingen
op de Koninklijke Marechaussee die ertoe leiden dat zij 70 man moet inleveren.
Ik verzoek de minister dan ook dringend om deze bezuiniging op de formatie
terug te draaien. Bekostiging van dit verzoek is gemakkelijk te vinden in
de miljoenen die Defensie overhoudt aan de vacatures die niet vervuld worden.
In 2007 was dat al een bedrag van 70 mln.Verder ondersteunt de fractie van de PVV het doel van de maatregelen van
de commissie-Staal en de geplande uitgaven hiervoor van 150 mln. over zes
jaar. Binnen Defensie is er van oudsher maar een onderdeel dat uitstekend
geschikt zou zijn om de invoering van de maatregelen inzake waarden en normen
binnen Defensie vorm te geven en te bewaken. Dat is dus die Koninklijke Marechaussee.De heer Knops (CDA):U geeft aan als dekking voor het opnieuw in de organisatie brengen van
70 mensen de incidentele gelden als gevolg van de onderuitputting personeel
(vacatures). Denkt u dat dit de wijze van begroten is?De heer Brinkman (PVV):Ik weet in ieder geval dat er de laatste vijf jaar alleen maar een overschot
is geweest in verband met de vacatures. Dat is meer geweest dan de 70 (man)
maal € 40.000. Vooralsnog wil ik het zo de eerste vijf jaar proberen.
Daarna komt er ongetwijfeld weer een kabinet dat meer geld aan Defensie gaat
uitgeven.De heer Knops (CDA):Na vijf jaar worden die mensen ontslagen, omdat dan de vacatures misschien
weer voor 100% vervuld worden.De heer Brinkman (PVV):U zei zojuist ook dat er vijf jaar geleden een surplus aan personeel was.
Het is om het even: of het is een surplus of het is te weinig.De heer Boekestijn (VVD):Stel dat het niet voldoende is en dat er opeens heel veel vacatures vervuld
kunnen worden, waardoor de onderuitputting vermindert, is de PVV dan bereid
om extra geld uit te trekken voor de Koninklijke Marechaussee?De heer Brinkman (PVV):Nee, de PVV is niet bereid om extra geld uit te trekken voor Defensie,
maar als er intern bij Defensieonderdelen geschoven kan worden om de Koninklijke
Marechaussee op sterkte te krijgen, zijn wij daar wel voor.De heer Boekestijn (VVD):Wat is de reden hiervan? Waarom wil de PVV dus niet meer geld uittrekken
voor Defensie?De heer Brinkman (PVV):De reden is dat daarvoor in onze plannen geen geld is. Het is heel simpel.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Ik stel voor om de helft van deze "Staal"-gelden,
zijnde 75 mln., over zes jaar te besteden aan het opplussen van de formatie
van de Koninklijke Marechaussee. Dit betekent dat gedurende deze zes jaar
Defensie kan beschikken over 300 extra soldaten per jaar. Deze soldaten zouden
dan ook meteen bij de Koninklijke Marechaussee extra ingezet kunnen worden
voor het Mobiel Toezicht Vreemdelingen (MTV), teneinde de Vreemdelingenwet
2000 te handhaven en de 100.000 tot 185.000 illegalen op te sporen en uit
te zetten. Over waarden en normen gesproken. Laten wij dit na zes jaar evalueren
en kijken of het heeft geholpen en of wij ermee door willen en moeten gaan.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik neem aan dat u de aanbevelingen van het rapport van de commissie-Staal
gelezen hebt. Begrijp ik het goed dat u de conclusies daarvan niet ondersteunt?
Die zijn in de Kamer besproken en daarover is nogal wat te doen geweest. Er
zijn duidelijke afwegingen gemaakt. Begrijp ik dus goed dat u ook de conclusies
niet steunt? Ik doel vooral op de conclusie dat daar meer middelen naar toe
moeten. Hoeft de uitwerking voor u ook niet zo nodig? Ik voeg hieraan toe
dat de afgelopen week ons de informatie heeft bereikt dat er vier incidenten
per dag gemeld worden bij generaal Bertole, die hierover gaat. Dat is niet
niks.De heer Brinkman (PVV):Ik ondersteun wel degelijk de conclusies in het rapport van de commissie-Staal.
Natuurlijk wil ik daar ook aan meewerken. Ik heb echter ook aangegeven dat
de Koninklijke Marechaussee daarin een heel actieve rol moet spelen. Daarvoor
moet dan ook die 300 man extra worden ingezet. Dat is mijn plan. Ik denk namelijk
dat het heel erg goed is dat dit Defensieonderdeel binnen Defensie de waarden
en normen handhaaft, een onderdeel dat van oudsher die taak heeft. Ik geloof
daar dus in.Zoals u ziet, draag ik een witte anjer. Deze herinnert eenieder in deze
zaal natuurlijk meteen aan de veteranen. Het defensiebeleid voor veteranen
is de laatste jaren inderdaad met sprongen vooruitgegaan. Echter, de verbinding
met de maatschappij is nog niet voldoende gemaakt. Dat zou ik wel graag willen.
Ik was een paar weken geleden in Londen. Wij hoeven niet alles over te nemen
van de Britten. Ik pleit er niet voor dat wij links gaan rijden, maar toch
is er buiten het feit dat de Britten de euro niet hebben overgenomen nog een
belangrijk kenmerk van het Britse rijk waar ik als trotse Nederlander jaloers op ben. Dat is de wijze waarop de Britten tradities in stand
houden en hun leger en veteranen eren. Velen in de stad liepen met een papieren
klaproos, daarmee uiting gevend aan de zogenaamde "poppy appeal".
De minister kent het project ongetwijfeld.Het is een fonds voor gewonde veteranen of familieleden van gesneuvelden.
Via dat fonds kunnen zij een beroep doen op een betere kwaliteit van leven.
Ik weet natuurlijk dat onze verzekeringen goed geregeld zijn, maar zo'n fonds
en een symbool als de witte anjer kan juist de verbinding tussen de veteraan
en de maatschappij maken. Daarbij gaat mijn voorkeur overigens uit naar een
fonds voor alle veteranen, niet alleen de gewonden en de gesneuvelden. Kortom,
dit is een prachtig initiatief, dat ik eigenlijk meteen zou willen overnemen.
Ik verzoek de minister om met de initiatiefnemers van de witte anjer rond
de tafel te gaan zitten en hen te faciliteren dit project van de grond te
krijgen. Ik heb met de initiatiefnemers van de witte anjer gesproken, die
dit verzoek van harte ondersteunen.Ik heb mij bewust niet gemengd in de discussie over materieel, omdat ik
ervan uitging dat de vorige sprekers dat ruimschoots zouden doen. Dat is ook
gebeurd. Ik stip nog even aan dat ook de fractie van de PVV het buitengewoon
betreurt dat de minister uit het MALE-UAV-project is gestapt. Het is een buitengewoon
belangrijk project en de toekomst van de vliegindustrie, ook civiel. Kustpatrouille,
dijkbewaking, zelfs inzet bij politieacties zijn mogelijkheden die ik zie.
Volgens mij is het een kapitale blunder dat het kabinet hieruit is gestapt.
Wat de fractie van de PVV betreft, mag het kabinet nog een aantal F-16's verkopen,
als wij maar wel in dit project blijven.De heer Boekestijn (VVD):Dit zijn prachtige woorden over de MALE-UAV, waarmee ik het helemaal eens
ben. Misschien kunnen wij hier ook geld bij verzinnen, want zoiets kost natuurlijk
wel geld. Er is geen echte tegenbegroting van uw partij, maar wel hebt u de
uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking teruggebracht tot nul. Dat betekent
dat u nogal wat overhoudt. Kan daar niet 200 mln. van af voor een MALE-UAV?
Dan hebben wij er één. Doet u mee?De heer Brinkman (PVV):Voor de duidelijkheid wijs ik erop dat wij niet meedoen met het opplussen
van de begroting voor Defensie. De heer Boekestijn heeft heel veel plannen
om met materieel te komen. Ik heb nog geen enkel deugdelijk plan gehoord om
dat te bekostigen. Ik kom hier met twee plannen om de Koninklijke Marechaussee
te ondersteunen, inclusief een deugdelijke dekking voor de eerstkomende vijf
tot zes jaar.Ik kom nog even terug op de opmerking van de heer Boekestijn over ontwikkelingsgelden.
In ons plan staat 0,15% van het bruto nationaal product voor ontwikkelingshulp.
Dat is gelijk aan de bedragen die landen als Italië en Japan uitgeven
aan ontwikkelingshulp. Dan doen wij nog steeds mooi in het midden van de hele
wereld mee, en niet in de top van de wereld bij het weggeven van gelden aan
ontwikkelingslanden, zoals wij dat altijd hebben gedaan.De heer Boekestijn (VVD):Dat begrijp ik allemaal heel goed, maar 0,82% en 0,15% scheelt
nogal een slok op een borrel. Uit mijn hoofd gaat het dan om 3,5 mld. Kan
daar niet 200 mln. van af voor een prachtige MALE-UAV?De heer Brinkman (PVV):Nee, wij hebben duidelijke keuzes gemaakt. Dat betekent voor ons dat er
geen geld bij komt bij Defensie maar dat de uitgaven budgettair neutraal moeten
zijn.Ik kom nog terug op een zaak die begin dit jaar heeft gespeeld over het
onderhoud van het privéschip van de koningin, De Groene Draeck. Deze
kosten worden betaald door Defensie. De motivatie van het kabinet is dat De
Groene Draeck een cadeau was van het Nederlandse volk aan hare majesteit en
dat toen is afgesproken dat de onderhoudskosten door Defensie zouden worden
betaald. Kabinetten komen en gaan. Niemand in dit land is er zeker van of
hij of zij volgend jaar hetzelfde in de portemonnee overhoudt, zeker niet
met dit linkse kabinet. Ik ben van mening dat de koningin dat ook niet hoeft
te zijn. Ik stel derhalve voor, de koningin te verwittigen dat zij voortaan,
vanaf 2008, het onderhoud aan haar privéschip De Groene Draeck gewoon
uit eigen zak betaalt.De heer Poppe (SP):Ik heb veel vreselijke dingen gehoord, maar het laatste voorstel steunen
wij.De heer Brinkman (PVV):Ik had niet anders verwacht.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil mijn bijdrage beginnen met het uitspreken van waardering
voor de uitgebreide notitie "Wereldwijd Dienstbaar", waarin het
Defensiebeleid voor de komende jaren op een heldere wijze wordt uiteengezet.
Mijn fractie kan zich vinden in de beleidskeuzen die worden gemaakt en de
haarscherpe analyse van de internationale veiligheidssituatie die daaraan
ten grondslag ligt. De internationale veiligheidssituatie is sinds het einde
van de Koude Oorlog onmiskenbaar veranderd. Dit betekent niet dat de wereld
er ook veiliger op is geworden. Wij hebben steeds vaker conflicten met een
interstatelijk karakter, waardoor andere eisen aan de krijgsmacht worden gesteld.
De krijgsmacht wordt niet alleen meer ingezet voor klassieke gevechtstaken,
maar ook voor conflictpreventie, conflictbeheersing en wederopbouw. Het uitvoeren
van deze complexe operaties is duur en stelt specifieke eisen aan het personeel
en het materieel.Mijn fractie loopt voor deze verantwoordelijkheid niet weg, ook vanuit
een Bijbelse opdracht. Om te zorgen voor recht en gerechtigheid streeft de
ChristenUnie naar vrede, veiligheid en respect voor de mensenrechten. Defensie
levert hieraan een belangrijke bijdrage. Mijn fractie is zeer tevreden dat
er in het coalitieakkoord 500 mln. extra voor Defensie is uitgetrokken en
dat daar bij de algemene beschouwingen nog eens, via de motie-Van Geel, 100
mln. aan is toegevoegd. Daar komt bij dat Defensie minder hoeft bij te dragen
aan de efficiencytaakstelling en wordt gecompenseerd voor de prijsbijstelling.
Wij moeten overigens nog wel afwachten hoe die prijsbijstelling uitpakt. Dit
betekent dat er na voorgaande kabinetsperiodes, waarin jaarlijks voor honderden
miljoenen euro's op Defensie werd bezuinigd, in deze kabinetsperiode voor
het eerst weer honderden miljoenen bij komen.Maar er is meer geld nodig om ook op de lange termijn militaire operaties
te kunnen blijven uitvoeren, zonder dat dit ten koste gaat van de slagkracht
van de krijgsmacht. Defensie mag zichzelf niet langzaam, maar zeker
opeten, maar dat gebeurt nu wel, onder meer omdat Defensie in principe de
rekening betaalt voor de indirecte exploitatiekosten, zoals bijvoorbeeld de
slijtagekosten van het materieel. Met de motie-Van Geel wordt hiervoor eenmalig
geld ter beschikking gesteld, maar dit zou eigenlijk structureel moeten gebeuren.
Daarvoor zouden de slijtagekosten voortaan uit de HGIS-middelen moeten worden
gefinancierd. Deze kosten vloeien immers direct voort uit de deelname aan
crisisoperaties. Graag een reactie van de minister, want ik overweeg op dit
punt een motie in te dienen.Mijn fractie is in dit kader blij met de aangekondigde verkenningen naar
de toekomstige ontwikkelingen van de Defensiebesteding in relatie tot het
ambitieniveau en de bondgenootschappelijke verplichtingen. Het is belangrijk
dat het ambitieniveau bepalend wordt voor het maken van de keuzen en niet
het budget. Het uitgangspunt dat deelname aan militaire operaties niet ten
koste mag gaan van de slagkracht van de krijgsmacht speelt voor de ChristenUnie
een belangrijke rol als binnenkort een besluit wordt genomen over de mogelijke
verlenging van de missie in Uruzgan. Onze fractie is bereid verlenging van
de missie serieus in overweging te nemen, maar dan moet dat wel gepaard gaan
met extra geld. De ChristenUnie zou graag zien dat in het kader van de NAVO
betere afspraken worden gemaakt over de lastenverdeling tussen de NAVO-bondgenootschappen.
Eigenlijk zouden al aan het begin van de missie duidelijke afspraken moeten
worden gemaakt over de opvolging, waardoor landen waarschijnlijk eerder bereid
zijn om daarin te stappen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Een vraag over het extra geld. Defensie heeft een eigen begroting
en de HGIS-middelen. De Kamer is verantwoordelijk voor het goedkeuren van
de begroting en de raming die bij een mogelijke missie en uitzending horen.
Defensie moet het eigen budget, het huishoudgeld, op orde hebben, maar steunt
de ChristenUnie de plannen in Wereldwijd Dienstbaar, of vindt die fractie
het ambitieniveau voor dat deel te groot? HGIS heeft te maken met extra geld
voor de missie. Ik wil dat graag uit elkaar houden. Wat bedoelt de heer Voordewind
met het een en wat met het ander? De missie heeft extra geld.De heer Voordewind (ChristenUnie):Wij betalen de missies nu uit de HGIS-begroting en nieuwe investeringen
uit de lopende begroting. Omdat sprake is van extra slijtage vanwege de missie
in Afghanistan is er 100 mln. bijgeplust voor de slijtagekosten. Die komen
bij de lopende begroting van Defensie. Nu gaat het mij erom dat wij uiteindelijk
de Defensiebegroting zelf opeten, als dit structureel wordt. Daardoor zullen
wij minder goed in staat zijn om missies uit te voeren. Daarom stelt mijn
fractie voor, de kosten van extra slijtage van materieel structureel uit de
HGIS-post te halen, opdat de posten voor normaal onderhoud er niet mee worden
belast. Op dit punt wil ik een motie indienen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik kan mij hier zeer goed in vinden, ook ik heb dit afgelopen maandag
in het wetgevingsoverleg gezegd. Ik had de staatssecretaris gevraagd, hiervoor
een voorstel te doen, maar ik heb daarop helaas geen reactie gekregen. Ik
begrijp dat u erachter staat dat het huidige budget van Defensie, het huishoudgeld,
in deze kabinetsperiode moet worden besteed aan Wereldwijd Dienstbaar.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dat klopt. Als er straks eventueel een missie verlengd moet worden, dan
zullen de kosten daarvan uit het HGIS-budget moeten worden betaald. Als dat
niet toereikend is, zal het hele kabinet verder moeten zoeken naar extra geld.
Maar wij weten überhaupt nog niet of er een verlenging in aantocht is,
laat staan dat wij weten wat de kosten daarvan zouden zijn. Daarvoor krijgen
wij een artikel 100-brief; wij zullen bekijken welke dekking de regering dan
zal aangeven.De heer Poppe (SP):Vallen de plannen voor de aanschaf van kruisraketten voor de luchtmacht
ook onder Wereldwijd Dienstbaar? Daar is een stevige investering mee gemoeid.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dat is een van de overwegingen. De regering heeft hier zojuist een brief
over gestuurd en wij hebben er in het wetgevingsoverleg over materieel vragen
over gesteld. Wij hebben net als u gevraagd of hiermee voorgesorteerd wordt
in de richting van aanschaf van de JSF. De staatssecretaris heeft gezegd dat
het een niet direct aan het ander gekoppeld is. Het past heel goed bij de
JSF, maar als de keuze op een ander jachtvliegtuig valt, moet natuurlijk alles
in het werk worden gesteld om dat geschikt te maken voor die raketten.De heer Poppe (SP):Dat was mijn vraag niet, mijn vraag was of uw fractie iets ziet in een
dergelijke uitbreiding van het wapenarsenaal. Het is toch een uitbreiding
en ze kosten € 300.000 per stuk.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik heb er een aantal vragen over gesteld. Er wordt in de brief € 500.000
per jaar voor gevraagd. Ook ik heb begrepen dat één raket € 300.000
kost, dus dat zou neerkomen op anderhalve raket per jaar. Dit lijkt mij erg
weinig om ervoor te zorgen dat dit wapen serieus genomen wordt en de slagkracht
van de F-16 verbeterd wordt. Ik zet hier nog steeds vraagtekens bij, het lijkt
mij te weinig. Net als u vraag ik aan de regering hoe serieus deze investering
van € 500.000 per jaar is.Eigenlijk zou aan het begin van een missie al duidelijk moeten zijn, welke
afspraken er in de NAVO over de aflossing gemaakt kunnen worden. Nu gaat het
ontzettend moeizaam, wat schadelijk is voor het aanzien en de geloofwaardigheid
van de NAVO. Een oplossing zou zijn, eenzelfde rotatieschema toe te passen
als bij de NRF. Wat vindt de minister hiervan?Bij het wetgevingsoverleg over materieel ben ik al ingegaan op het belang
van deelneming aan het initiatief van de NAVO om de C-17 aan te schaffen.
Het is belangrijk om hiervoor in de Voorjaarsnota extra geld beschikbaar te
stellen. Ik heb gezegd dat het buitengewoon jammer is dat er geen geld te
vinden is voor het MALE-UAV-project. Het succes van militaire operaties is
immers sterk afhankelijk van betrouwbare informatie over de omgeving. Daarvoor
zijn waarnemingen vanuit de lucht essentieel; ze zijn ook steeds relevanter
voor tal van civiele veiligheidstoepassingen. Deze technologie kan echter
ook – en veel goedkoper – los van het MALE-UAV-project worden
verkregen, namelijk door multipurpose radarsensoren te ontwikkelen
die in de bestaande platforms van luchtmacht en kustwacht kunnen worden geïntegreerd.
Nederland beschikt over de kennis en de mogelijkheden om deze sensoren te
ontwikkelen; is de minister bereid om deze optie te bekijken? Ik overweeg,
ook op dit punt een motie in te dienen.Onze fractie is er blij mee dat de staatssecretaris het idee omarmd heeft
om de SER te betrekken bij het zoeken naar oplossingen voor het personeelstekort
bij Defensie. In het wetgevingsoverleg reageerde de staatssecretaris wat ons
betreft nog iets te terughoudend op ons voorstel om mannelijke militairen
met kinderen, jonger dan 1 jaar, tijdelijk uit te zonderen van de plicht om
deel te nemen aan militaire missies, althans om deze plicht in de praktijk
een halfjaar op te schorten. Hij gaf wel aan, dit voorstel te zullen betrekken
bij zijn plannen om de aantrekkelijkheid van Defensie als werkgever te vergroten,
maar deze toezegging vind ik nog wat mager. Ik zou concreet van hem willen
vernemen of hij ons idee alsnog omarmt. Ik overweeg, ook op dit punt een motie
in te dienen.De heer Boekestijn (VVD):Ik prijs u voor uw interessante betoog over MALE-UAV, mijnheer Voordewind.
U hebt gezegd dat u wacht tot de voorjaarsnota. Stelt u eens voor dat de minister
dan zegt dat de missie in Uruzgan toch weer duurder geworden is, dat hij echt
krap bij kas zit en dat het niet kan. Bent u dan bereid om extra geld vrij
te maken?De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik denk dat u twee dingen door elkaar haalt. Ik heb gesproken over het
C-17-initiatief en verwacht daarvoor extra middelen bij de voorjaarsnota.
Ik ga ervan uit dat dit lukt. Ik heb ook gesproken over het MALE-UAV-project
en gezegd dat ik begrip heb voor de grote aanslag die dit project nu zou doen
op de defensiebegroting. Ik kom met een voorstel om te kijken of het losse
technische deel al wel aangeschaft kan worden. Dat zou bijvoorbeeld kunnen
worden gerealiseerd in samenwerking met andere ministeries, waardoor het niet
alleen op de defensiebegroting drukt. Dat voorstel leg ik bij de staatssecretaris.
Ik heb ook een motie voorbereid. Ik geloof dat ik die ook aan u heb gegeven.De heer Boekestijn (VVD):Excuses, mijn vraag betrof het C-17-initiatief. Als daarvoor geen geld
is bij de voorjaarsnota, bent u dan bereid om te zoeken naar andere algemene
middelen?De heer Voordewind (ChristenUnie):Tot nu toe heb ik geen signalen gekregen dat het kabinet zich niet hard
wil maken voor het C-17-initiatief. Integendeel, ik denk dat daarmee op termijn
geld uitgespaard wordt, gezien de grote kosten die nu worden gemaakt om materiaal
extern in te huren. Ik loop niet op de zaak vooruit. Ik heb het volle vertrouwen
dat het kabinet bij de voorjaarsnota extra middelen vrijmaakt voor dit project.Mevrouw Peters (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. De krijgsmacht maakt zich klaar voor de 21st eeuw.
Defensie is wereldwijd dienstbaar en hanteert het 3D-concept. De organisatie
moet echter wel zodanig ingericht zijn dat militairen echt kunnen bijdragen
aan de civiele 3D-doelstellingen van internationale stabilisatiemissies. In
het geval van Afghanistan betekent dit dat er veel meer investeringen nodig
zijn voor versterking van de lokale handhaving van de openbare orde. In de
woorden van de NAVO-ambassadeur Daan Everts: "Er moet meer politie bij."
Of in de woorden van WRR-rapporteur, voormalig minister van Defensie Voorhoeve: "Er
moet veel en veel meer politie bij."Nu stuurt Nederland meer commando's en bommenwerpers dan trainers van
militaire politie of SSR-adviseurs. Hoe komt dat? Waarom lopen de internationale
ambities en het uitzendpotentieel van de Marechaussee niet synchroon? Ik overweeg
een motie op dit punt.Defensie zou strengere eisen moeten stellen aan Buitenlandse Zaken en
Ontwikkelingssamenwerking. Zonder substantieel meer vorderingen op de terreinen
diplomatie en wederopbouw in Afghanistan, is de militaire missie immers gedoemd
te mislukken. 3D betekent niet: wij rollen Defensie uit en hopen dat de rest
ook komt. 3D betekent: wij rollen alleen Defensie uit als de rest die nodig
is om de militaire strategie te laten slagen, ook uitgerold wordt.Maakt de minister zich geen zorgen over Pakistan, het vrijspel voor drugshandelaren,
het uitblijven van meer ontwikkeling en de poreuze grenzen? Als de ministers
Verhagen en Koenders dralen, komt dat op het conto van minister Van Middelkoop,
omdat hij moet blijven dweilen met de kraan open.GroenLinks publiceert vandaag suggesties voor een alternatieve strategie
voor Afghanistan waarin voor dit soort zaken meer aandacht wordt gevraagd.
Ik overhandig via de voorzitter graag een exemplaar aan de minister en de
staatssecretaris en vraag de bewindslieden om een reactie.De voorzitter:Het stuk zal worden rondgedeeld. Wij zullen ervoor zorgen dat de bewindslieden
een exemplaar krijgen en het zal ook ter inzage gelegd worden bij het CIP.Mevrouw Peters (GroenLinks):Voorzitter. Een zichzelf respecterende krijgsmacht moet zich met een militaire
missie aan de regels van de democratie onderwerpen. Dat betekent een betere
informatievoorziening voor het eigen parlement. Nu moet ik voor nieuws over
de lancering en de voortgang van offensieven tijdens de huidige missie gaan
sprokkelen en in persberichten zoeken. Defensie informeert echter wel de pers
met briefings of persverklaringen. Waarom wordt dan niet standaard het parlement
geïnformeerd met een brief of een briefing en met logische info waarmee
antwoord wordt gegeven op de vragen wie, wat, waar en waarom? Die info kan
gaan over Chora, Achilles en Spinghar. Periodiek de stand van zaken weergeven
is fijn, maar een brief daarover is vaak outdated en geeft de actuele ontwikkelingen
niet weer. Graag krijg ik hierop een reactie van de minister. Ziet hij mogelijkheden
om de Kamer beter op de hoogte te houden?Met de begroting durven de bewindslieden nog niet echt een streep te zetten
en de erfenis van de Koude Oorlog met pantserhouwitsers en fregatten achter
zich te laten. De fractie van GroenLinks steunt dan ook van harte de zinnige
voorstellen van de Partij van de Arbeid om in die wapensystemen rigoureus
te schrappen. Ik vind het teleurstellend dat de minister deze
voorstellen heeft afgedaan met de opmerking: slecht voor het moreel van de
organisatie. Dat is geen inhoudelijk argument. Dat is inderdaad, zoals door
mijn collega Eijsink is opgemerkt, iets van de categorie: boys met hun toys.
Voor de stabilisering van fragiele staten is dringend behoefte aan meer transportvliegtuigen
en gepantserde voertuigen en niet aan JSF's of bommenwerpers. Graag krijg
ik een inhoudelijke reactie van de minister op de plannen van de Partij van
de Arbeid om te schrappen in de voorraad materieel.De grootste bedreiging voor de veiligheid wordt niet gevormd door de potentiële
brandhaarden van gewapend, islamitisch terrorisme. De focus op Afghanistan
zou dat doen vermoeden. De grootste bedreiging wordt gevormd door de volksverschuivingen
en de conflicten vanwege het feit dat de hulpbronnen steeds schaarser worden
door de klimaatcrisis. Het Pentagon wees hier al jaren geleden op. De uitreiking
van de Nobelprijs voor de vrede aan Al Gore herinnert ons eraan. In de beleidsnotitie
van de minister mis ik echter ten enenmale een reflectie hierop. Wat betekenen
de ontwikkelingen op dit terrein voor onze veiligheid en wat betekenen zij
voor defensie? Het wordt tijd voor de eerste verkenningen. Graag krijg ik
hierop een reactie van de minister.De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter. Tijdens de afgelopen overleggen over personeel
en materieel is al enige keren gewisseld dat de ambities bij defensie hoog
zijn, maar dat er onvoldoende passend budget is. Er wordt gesneden in de operationele
capaciteit. Onmisbare investeringen worden gefinancierd met de verkoop van
defensiematerieel. Er wordt afgezien van de broodnodige versterkingen, bijvoorbeeld
op het gebied van de grondwaarneming uit de lucht en voor onbemande waarnemingstoestellen.
Daarnaast worden veel projecten vertraagd. Die kaalslag is al jaren aan de
gang. Hoe kon dit ongestraft gebeuren? Heeft dit ook niet te maken met het
feit dat wij niet beschikken over een stevig en adequaat geïntegreerd
toekomstkader voor het Nederlandse buitenlands- en veiligheidsbeleid? De minister
heeft aangegeven dat hij laat onderzoeken welk budget en welke materieelvoorzieningen
horen bij welke ambities. Impliceert het doen van dit onderzoek een heldere
integratie van de verschillende beleidsdocumenten van BUZA, OS en Defensie
ten aanzien van het buitenlands- en veiligheidsbeleid? Idealiter zou dit beleidsstuk
helder moeten aangeven wat Nederland wil met zijn buitenlands- en veiligheidsbeleid.
Welke strategische doelen willen wij internationaal bereiken? Moet Nederland
wereldwijd actief zijn of moet het zich concentreren op bepaalde regio's?
Hoe verhoudt stabiliteit zich met democratisering? Na beantwoording van dit
soort vragen zou het concept prioriteiten moeten stellen en moeten aangeven
welke capaciteiten militair, diplomatiek en sociaal-economisch hiervoor nodig
zijn. Uiteraard moet er dan nog het financiële plaatje komen: wat mag
alles gaan kosten?Zo'n concept zal moeten voorkomen dat defensie ieder jaar geconfronteerd
kan worden met ad-hocbezuinigingen of met andere verrassingen. Mijn vraag
is dan ook: zal het toegezegde onderzoek door de minister ook kunnen uitmonden
in een dergelijk stevig document waarmee een visie wordt weergeven? Zullen
daarmee ook knopen worden doorgehakt als het gaat om de beleidsmatige vertaling
van de beoogde verkenning? Ik zeg dit ook in het licht van het feit dat wij
aan het eind van vorige periodes verkenningen hebben gekregen, waarmee werd
gezegd wat volgens de minister in de toekomst eigenlijk nodig zou zijn. Je
merkt echter dat dergelijke visies onvoldoende hard zijn om ze te laten beklijven.Mevrouw Eijsink (PvdA):Wat vindt u van de zin op bladzijde 1? Daarin staat dat er bij het aantreden
van deze bewindslieden er voor de komende jaren een solide basis was om op
voort te bouwen. Die opmerking wordt gemaakt naar aanleiding van de uitspraken
van de afgelopen jaren over een nieuw evenwicht. Wat vindt u daarvan? Want
u zegt: eigenlijk klopt hetgeen nu gebeurt niet.De heer Van der Staaij (SGP):Er staat meer in die brief; ik begrijp dat u het heeft over "Wereldwijd
Dienstbaar". Ergens in die brief staat dat eigenlijk bepaalde wapensystemen
operationeel zeker niet overbodig zijn, maar dat er toch om financiële
redenen keuzen gemaakt moeten worden. Er wordt dus niet vanuit een strategische
visie gezegd dat bepaalde dingen overbodig zijn en kunnen worden afgestoten.
Men geeft aan dat omdat nu eenmaal met een beperkt budget rond moet worden
gekomen, pijnlijke keuzen gemaakt moeten worden. Als er nu kennelijk toch
een wat breder gedeelde veiligheidsvisie is, dan hoop ik dat Buitenlandse
Zaken en Ontwikkelingssamenwerking het niet zomaar laten gebeuren dat vanuit
dat geïntegreerde veiligheidsbeleid er alsnog dergelijke snijoperaties
bij Defensie plaatsvinden; ik hoop dat men er met elkaar voor staat.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik luister heel goed naar wat u zegt, maar ik begrijp het toch niet helemaal.
Er zijn keuzen gemaakt, maar er was een solide basis toen men binnenkwam.
Er zijn dus blijkbaar keuzen gemaakt op basis van wat Defensie zou gaan doen
in het kader van het buitenlands beleid. U hebt helemaal gelijk als u zegt
dat het een nooit zonder het ander kan; Defensie heeft in feite een operationele
taak ten aanzien van het buitenlands beleid. Toch staat in deze brief dat
men een solide basis aantrof. Dat betekent toch iets? Dan zeggen wij toch
niet zomaar dat er uiteindelijk weer gelijk gestreept moest worden? Wat is
daarvan dan de waarde?De heer Van der Staaij (SGP):Kennelijk betekent de waarde van die solide basis helaas niet dat de daarvoor
benodigde investeringen en het benodigde materieel gewaarborgd zijn. Er kan
blijkbaar toch weer een 3D-benadering komen van een dubieuze dikke duim die
zomaar wat tanks schrapt en wat fregatten aan de kant schuift; zulke ad-hocvisies
kunnen gewoon telkens een dergelijke kaalslag voor Defensie veroorzaken.Mevrouw Eijsink (PvdA):Als ik u goed beluister, zegt u eigenlijk dat u niet gelooft dat het punt
waar het vorige kabinet onder VVD-minister Kamp ophield, namelijk "organisatie=personeel=financiën",
een solide basis was?De heer Van der Staaij (SGP):Er was in financieel opzicht in de afgelopen periode een ongehoorde kaalslag.
In die zin is dus geen goede erfenis nagelaten.Voorzitter. Zoals gezegd, vinden wij het onverantwoord dat het Defensiebudget
niet fors wordt verhoogd, ondanks de financiële gaten, de snelle slijtage
van materieel in Uruzgan en de kosten van goede arbeidsvoorwaarden. Deze kaalslag
moet stoppen. De voortdurende bezuinigingen krijgen op termijn consequenties
voor de uitzendcapaciteit en voor het moreel van de mensen. Ook de minister
heeft helder gemaakt dat de bodem nu echt is bereikt. Tegelijkertijd heeft
coalitiegenoot PvdA, zich hier ontpoppend als de grootste oppositiepartij,
aangeduid dat er nog veel méér in het materieel kan worden gesneden.
Met een zonnige toekomstverwachting verkeert zij inmiddels zo ongeveer op
voet van oorlog met de beleidsbrief Wereldwijd Dienstbaar. Een nieuwe wapenwedloop
lijkt begonnen, maar dan in omgekeerde richting. Wil de minister in deze Kamer
klip en klaar aangeven dat dergelijke nieuwe bezuinigingen, zoals het afstoten
van extra materieel, onaanvaardbaar zijn en in deze kabinetsperiode niet zullen
plaatsvinden?Samengevat zijn voor mijn fractie drie zaken van groot belang.In de eerste plaats moet het snijden in de operationele capaciteit stoppen.
Er mag geen belangrijk defensiematerieel in de uitverkoop gaan.In de tweede plaats moet er op korte termijn extra geld beschikbaar komen
voor Defensie. Dat is nodig om de slijtageslag van missies zoals in Uruzgan
te compenseren, maar ook om het werken bij Defensie aantrekkelijker te maken.
Ik denk ook aan de voortzetting van belangrijke nieuwe projecten, zoals het
MALE-UAV. Ook dient daarbij de benodigde kennis- en innovatieslag gemaakt
te worden. Bovendien moet voor de lange termijn financiële zekerheid
worden geboden.Sprekend over geld dring ik er op aan, dat niet alleen de traditionele
efficiencykorting die jaarlijks aan alle departementen wordt opgelegd, voor
Defensie wordt geschrapt, maar dat ook de prijsstijging van materieel adequaat
wordt gecompenseerd in het Defensiebudget. Defensie heeft de afgelopen jaren
hevig moeten bezuinigen en drastisch in het personeel gesneden. Het vet is
er uit; we snijden al in het bot. Het magere budget moet niet verder worden
uitgehold. De efficiencykorting moet eruit, niet alleen voor dit jaar maar
ook voor volgende jaren.De minister laat onderzoeken welk budget en welke materieelvoorzieningen
nu behoren bij welke ambities. In 2009 zou dit onderzoek paraat moeten zijn.
Lopen we niet het risico dat we thans duur materieel voor een grijpstuiver
verkopen en vervolgens uit het onderzoek blijkt, dat we toch weer wel soortgelijk
extra materieel nodig hebben? Dat zou geldverspilling zijn. In hoeverre is
het nu mogelijk om pas tot verkoop van bepaald materieel over te gaan als
uit de verkenningen is gebleken dat dit toekomstvaste beslissingen zijn?Op onderdelen is er een personeelskrapte en dat geldt zeker voor de uitzendingscapaciteit.
Kunnen wij de militairen niet strategischer inzetten? In hoeverre houden Nederlandse
militairen zich te veel bezig met opbouwwerk dat ook kan worden overgelaten
aan niet-militairen? In hoeverre is er dus sprake van oneigenlijke taken?
Het zou goed zijn om nadrukkelijk te bekijken of wij op dat vlak nog aan efficiency
kunnen winnen.Om zekerheid te bieden voor de langere termijn, moet defensie beschikken
over een mechanisme waardoor defensie structureel kan rekenen op een volwaardig
budget, passend bij de ambities. Mijn fractie heeft al eerder geopperd om
een bepaald percentage van het nationaal inkomen te besteden aan defensie.
De NAVO-richtlijn zou een forse verhoging van het budget betekenen, maar het
is zeker denkbaar dat wij daar naartoe groeien. De minister heeft zich net
als het wetenschappelijk bureau van het CDA al eens in deze richting uitgelaten.
Gaat de minister zich daar nu ook echt sterk voor maken?Mevrouw Eijsink (PvdA):Wij hebben vandaag een brief ontvangen over de tien extra bushmasters
die worden aangeschaft. Is de heer Van der Staaij het met mij eens dat je
nu gelijk materieel nodig hebt en dat je voor missies ook van de plank moet
kunnen kopen? Dat heeft de aankoop van bushmasters uitgewezen. Je moet direct
iets kunnen kopen wat inzetbaar is. Ik denk aan een soort fonds daarvoor.
Is de heer Van der Staaij het met mij eens dat dit en-en moet zijn?De heer Van der Staaij (SGP):Er is nieuw materieel nodig en je moet bestaand materieel behouden. In
die zin is het en-en. Budgetneutraal blijven, zoals de PvdA dat naar voren
brengt, is de huisraad verkopen om de buitenkant een likje verf te kunnen
geven. Dat is niet de benadering die wij voorstaan.Mevrouw Eijsink (PvdA):Het is opmerkelijk dat dit geen antwoord is op mijn vraag. Het is eveneens
opmerkelijk dat de heer Van der Staaij niet op andere zaken reageert uit het
plan. Als ik hem goed begrijp, zegt ook hij dat er een soort fonds moet zijn
waaruit direct aankopen kunnen worden gedaan. Geld op de plank noem ik het
maar even. Vindt de heer Van der Staaij dat, als wij tot een missie besluiten,
daarvoor geld beschikbaar moet zijn? Als wij alles in het DMP-project stoppen,
de A- tot en met E-fase, dan duurt het heel lang en dan heb je dat geld niet.De heer Van der Staaij (SGP):Idealiter moet het budget zodanig ruim zijn dat je beide kunt doen. In
de praktijk is dat met het huidige krappe budget uitermate lastig. Ik kan
niet anders dan vaststellen dat dit tot heel pijnlijke afwegingen zal leiden.Mevrouw Eijsink vindt het jammer dat niet wordt gereageerd op bepaalde
goede onderdelen van het voorstel, maar er is terecht op gewezen dat het mager
is om te stellen dat je blij moet zijn met een versterkte medezeggenschap
over de koffie, terwijl militairen het materieel wordt ontnomen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Dit bestrijd ik. Dit is echt uitlokken. Als de heer Van der Staaij enigszins
een idee heeft van wat het dagelijks werk is van de 250 medezeggenschapsraden
bij defensie, dan weet hij dat dit echt verder gaat dan zeggenschap over de
koffie. De afgelopen jaren heeft dit alles te maken met het vinden van een
nieuw evenwicht. Ik raad hem aan zich daar toch eens in te verdiepen. Ik heb
dat het afgelopen jaar gedaan. Zowel de staatssecretaris als de minister weet
dat dit verder gaat. Dat is het moreel van onze mensen en dat is een investering
voor jaren.De heer Knops (CDA):De heer Van der Staaij refereerde aan het CDA-rapport. Ik dank hem voor
zijn opmerking daarover. Waar denkt de heer Van der Staaij aan als hij spreekt over een defensiebudget als percentage van het bnp? Hij
heeft als dienstplichtige nog een percentage van 2,8% meegemaakt. Nu
zitten wij op 1,4%. Dat is een dalende trend. Wat is de ambitie van
de SGP-fractie voor de NAVO-norm? Ziet hij dat als een harde ambitie of als
een streven?De heer Van der Staaij (SGP):Ik streef naar die 2%. Ik neem aan dat de richtlijn binnen de NAVO
niet met de dikke duim wordt gekozen. Als dat wel het geval is, is het goed
om daar een heldere richtlijn van te maken opdat de landen elkaar daar steviger
aan kunnen houden. Misschien is dat wel de achtergrond van de ongelijke verdeling
onder de NAVO-landen. Misschien helpt het als de NAVO niet zomaar ergens in
een boekje een richtlijn heeft staan, maar de landen erop aanspreekt naar
een serieuze norm toe te werken. Dat past bij een goed bondgenootschap.De algemene beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 22.05 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-1913-1932.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl