Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Van de Camp, Depla, Griffith en Van der Staaij houdende regels over de parlementaire enquête (Wet op de parlementaire enquête 200.) (30415), en van de motie-Dölle over doelen, onderwerpen en bevoegdheden in het enquêterecht (30415, letter H) en de gewijzigde motie-Rehwinkel over een nadere regeling van het verschoningsrecht op non-incriminatie alsmede van de binnentredingsbevoegdheid (30415, letter J)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 812-817

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-02-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 19, pagina 812-817

05-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30415Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Van de Camp, Depla, Griffith en Van der Staaij houdende regels over de parlementaire enquête (Wet op de parlementaire enquête 200.) (30415), en van de motie-Dölle over doelen, onderwerpen en bevoegdheden in het enquêterecht (30415, letter H) en de gewijzigde motie-Rehwinkel over een nadere regeling van het verschoningsrecht op non-incriminatie alsmede van de binnentredingsbevoegdheid (30415, letter J)Pagina 812-817
Presentie en opening (dinsdag 5 februari 2008)Pagina 811-811
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar 2007 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (31290 B)Pagina 811-812
Lijst van besluiten (dinsdag 5 februari 2008)Pagina 836-836
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 5 februari 2008)Pagina 836-837
Noot bij pag. 823: JBZ-instemmingsbesluit, 5 februari 2008Pagina 838-838
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels over de informatie-uitwisseling betreffende ondergrondse netten (Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten) (30475)Pagina 823-836
Behandeling van het wetsvoorstel Regels over de informatie-uitwisseling betreffende ondergrondse netten (Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten) (30475)Pagina 817-823

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van de leden Van de Camp, Depla, Griffith en Van der
Staaij houdende regels over de parlementaire enquête (Wet op de parlementaire
enquête 200.) (30415), en van:- de motie-Dölle over doelen, onderwerpen en bevoegdheden in het enquêterecht
(30415, letter H);- de gewijzigde motie-Rehwinkel
over een nadere regeling van het verschoningsrecht op non-incriminatie alsmede
van de binnentredingsbevoegdheid (30415, letter J).(Zie vergadering van 29 januari 2008.)De voorzitter:Ik heet de initiatiefnemers en de minister wederom van harte welkom in
dit huis.De beraadslaging wordt heropend.De heer Schaap (VVD):Voorzitter. Graag wil ik in derde termijn enkele opmerkingen maken over
beide ingediende moties. Dit kan ook als een stemverklaring worden beschouwd,
mocht de VVD-fractie in dit slotdebat niet meer van opvatting veranderen.Over de motie-Dölle had ik al gesteld dat deze op basis van vage
criteria op voorhand de onderwerpen wil limiteren die zich lenen voor een
parlementaire enquête. Bij wijze van stemverklaring herhaal ik nog eens
dat de criteria zo algemeen zijn gesteld dat onduidelijk is, over welke onderwerpen
het nu eigenlijk gaat. Ook bij duidelijker criteria is er in de praktijk altijd
wel een redenering mogelijk die een onderwerp relevant maakt in wetgevende
of politieke zin. De VVD-fractie heeft geen behoefte aan dit soort stuurloze
vaagheden. De besluitvorming over de relevantie van een onderwerp kan in voorkomende
gevallen worden overgelaten aan de wijsheid van het parlement op dat moment.
Wij hoeven onszelf daarbij niet nu al voor de voeten te lopen, en wij zullen
dus tegen deze motie stemmen.De heer Dölle (CDA):Uw reactie is opmerkelijk, want u vindt de criteria, die overigens die
van de Raad van State zijn, vaag en vervolgens zegt u dat het eigenlijk niet
uitmaakt, want je kunt altijd wel een verhaal vinden waardoor een onderwerp
onder het enquêterecht kan worden gebracht. Ik neem aan dat u het laatste
zo niet bedoelt, want wij gaan wel uit van een redelijke wetgever en van een
redelijke interpretatie. Waar de regering bevoegd is, bestaat ministeriële
verantwoordelijkheid en daarover kan een enquête gaan. Desondanks is
het jammer dat u de opmerkelijke opvatting uit – ik heb uiteraard ook
de weblog van uw fractievoorzitter gelezen – dat de Kamer zelf in alle
omstandigheden uitmaakt, waarover een enquête gaat.De heer Schaap (VVD):Akkoord.Op de gewijzigde motie-Rehwinkel wil ik wat uitgebreider ingaan. Ik doe
dat niet omdat ik de motie zo boeiend vind dat deze een uitgebreide behandeling
verdient, integendeel, dit soort moties is zo zwak dat je ze liever onbesproken
laat. Ik heb commentaar op inhoudelijke aspecten en vooral op de vorm, waarbij
ik begin met de inhoudelijke aspecten. Wat de bevoegdheid tot binnentreden
door een enquêtecommissie betreft, is de voorliggende wet erg zorgvuldig.
De wet spreekt van "vrijwilligheid", dus instemming door betrokkenen,
en van een afgebakend doel van het binnentreden, namelijk het ondersteunen
van de waarheidsvinding. Gedurende de behandeling van deze wet zijn deze voorwaarden
nadrukkelijk herhaald. Het is mij volstrekt onduidelijk, wat de nadere regeling
hieraan kan toevoegen. Dit onderdeel van de gewijzigde motie lijkt mij dan
ook overbodig.Kwalijker is het eerste deel van de gewijzigde motie: het regelen van
zwijgrecht, dat wil zeggen het opnemen van een verschoningsrecht tot non-incriminatie.
Zwijgrecht van verhoorden berooft een enquêtecommissie van haar belangrijkste
instrument van waarheidsvinding. Ik heb de heer Rehwinkel een analogie horen
formuleren met het zwijgrecht in strafprocessen. Zo'n analogie gaat geheel
mank. In een strafproces gaat het om schuld en bewijsvoering, waaraan een
verdachte zelf niet hoeft mee te werken. Ten behoeve van de bewijsvoering
staan de justitiële autoriteiten vele wegen open om de feitelijke stand
van zaken boven water te krijgen. Het verhoor vormt daarvan slechts een onderdeel.
In een enquête gaat het niet om schuld en bewijsvoering, maar om waarheidsvinding
omwille van het ontrafelen van complexe vraagstukken, zo complex dat de getuigenissen
van verhoorden daarvoor een onmisbaar element vormen. Onthullingen leiden
niet tot beschuldigingen. De verhoorden worden daarvan op onderhavige punten
gevrijwaard. Uiteraard bieden onthullingen voor verschillende autoriteiten,
zoals OM, NMa of FIOD, een grond voor actie. De wet en de Kamerbehandelingen
hebben voldoende duidelijk gemaakt dat enquêtecommissie en parlement
om deze reden uiterst zorgvuldig moeten omgaan met het verhoor en met de consequenties
van de waarheidsvinding. Verder biedt de wet voor pijnlijke gevallen voldoende
wegen voor een discrete behandeling van de verhoorden. Het invoeren van zwijgrecht
kan maar al te gemakkelijk tot ingewikkelde procedures leiden als een verhoorde
zich daarop meent te kunnen beroepen. Dit maakt een enquête hinderlijk
gecompliceerd. Erger nog zijn gevallen waarin verhoorden rechtmatig gebruik
zullen kunnen maken van het zwijgrecht. Dit doet zich met name voor als misstanden
aan de orde zijn, en het verhoor nodig is om hierover duidelijkheid te krijgen.
Juist in dergelijke gevallen maakt het zwijgrecht de enquêtecommissie
machteloos. Ik verwijs in dezen nogmaals naar de bouwenquête. Hadden
verhoorden zich toen rechtmatig kunnen beroepen op zwijgrecht, dan was de
enquête waarschijnlijk grotendeels mislukt, en hadden de misstanden
in de bouwsector kunnen voortduren. Dit geeft de gewijzigde motie-Rehwinkel
een gevaarlijk karakter. Zij ontkracht het wettelijk instrumentarium van een
enquête en ondermijnt dus de Enquêtewet.Van de vorm begrijp ik niets. De gewijzigde motie geeft op vage wijze
iets in overweging. Aan wie is de motie echter gericht? Aan de indieners van
de wet? Aan de initiatiefnemers? Heeft de gewijzigde motie het karakter van
een novelle? Dan moet het wetsvoorstel terug naar de Tweede Kamer. Als het
gaat om het klaarblijkelijk later toegevoegde "of anderszins", dan
moet er nog een wetsvoorstel over de Enquêtewet heen worden gelegd.
De motie is niet duidelijk geadresseerd en stuurt niet. De initiatiefnemers
hebben de aanneming van de motie ontraden. Ik zou graag van hen vernemen wat
de consequentie is, mocht de motie worden aangenomen. Gaan zij deze dan alsnog
uitvoeren en hoe dan?Wij hebben in dit huis tot taak de kwaliteit van de wetgeving te bewaken.
Het lijkt mij dat dit niet alleen voor wetsvoorstellen geldt, maar ook voor
alle daarop gerichte uitspraken. Vaagheden en verwarrende kunstgrepen zijn
uit den boze. De wetgeving moet zo helder en eenduidig zijn dat de toepassing
ondubbelzinnig is en interpretatiekwesties zo veel mogelijk achterwege kunnen
blijven. De motie-Rehwinkel voldoet daaraan niet en past niet in de kritische
geest waarmee deze Kamer zou moeten werken. Ik doe daarom een beroep op de
heer Rehwinkel om deze motie terug te nemen. Zo niet, dan zal de VVD-fractie
daartegen stemmen.De heer Rehwinkel (PvdA):Mevrouw de voorzitter. De heer Schaap zegt dat hij de motie niet zo boeiend
vindt dat deze uitgebreide behandeling verdient. Ik dank hem desondanks voor
die uitgebreide behandeling. Hetzelfde zal wel gelden voor het wetsvoorstel.
De heer Schaap heeft in het geheel niet deelgenomen aan de schriftelijke behandeling,
waarbij nogal wat van de argumentatie is gewisseld. Hij heeft geen bijdrage
aan het voorlopig verslag of aan het nader voorlopig verslag geleverd. Heeft
hij wel kennisgenomen van het advies van de Raad van State?De heer Schaap (VVD):Uiteraard.De heer Rehwinkel (PvdA):Hij zegt dat er sprake moet zijn van heldere en eenduidige regelgeving.
Ik weet niet of hem is opgevallen dat daar volgens de Raad van State geen
sprake van is. De Raad van State noemt de rechterlijke toetsing van gewichtige
redenen bij het verschoningsrecht een vaag criterium dat onvoldoende rechtszekerheid
biedt. Zou hij daarop willen reageren?De heer Schaap (VVD):Toen ik mijn inbreng gaf in de schriftelijke rondes, heb ik gezegd dat
ik het wetsvoorstel zo zorgvuldig en goed opgebouwd vind dat ik op de wetstekst
geen commentaar had. Daarom heb ik geen inbreng gegeven bij de schriftelijke
behandeling. Ik ben wel uitgebreid op het wetsvoorstel ingegaan en vooral
op de wijze waarop het parlement hiermee zou moeten omgaan. Mijn betoog had
meer te maken met de geest van de wet en de cultuur die wordt opgebouwd voor
het toepassen ervan.De heer Rehwinkel (PvdA):U had de inbreng aan het nader voorlopig verslag bij de schriftelijke
gedachtewisseling kunnen gebruiken om met ons van gedachten te wisselen. U
zei vorige week dat dit niet is gebeurd. U sprak over een motie van de coalitie,
maar u hebt misschien ook een gelegenheid laten liggen.De heer Schaap (VVD):De wetstekst is zeer zorgvuldig geconcipieerd. Het lijkt mij dat een schriftelijke
ronde gericht moet zijn op een zorgvuldige behandeling van een wetsvoorstel
en het alvast op voorhand wegwerken van allerlei zaken die niet in allerlaatste
termijn aan de orde moeten komen. Voor de rest was de vraag wat wij doen met
dit wetsvoorstel. Dat had niet zozeer te maken met de tekst. Het klopt dat
in het wetsvoorstel punten voorkomen die wetstechnisch niet kunnen worden
dichtgetimmerd. De Raad van State heeft daarop ook gewezen. Voor het overige
vind ik dat de initiatiefnemers heel zorgvuldig zijn omgegaan met de adviezen
van de Raad van State.De heer Rehwinkel (PvdA):Dat vind ik niet en dat vindt de Raad van State ook niet. De Raad van
State heeft aan de initiatiefnemers gevraagd om het element gewichtige redenen,
dat vaag werd gevonden, nader te omschrijven. De initiatiefnemers zijn daaraan
niet tegemoet gekomen. Ik vraag u om daarop te reageren.De heer Schaap (VVD):Ik heb volledig vrede met de manier waarop het in de wetstekst is opgenomen.
In het wetsvoorstel wordt gevraagd om de wet zorgvuldig te gebruiken. In voorkomende
gevallen zal daarop moeten worden ingespeeld. Je kunt een wet niet volledig
dichttimmeren. Of anders gezegd, de perfecte wet bestaat niet, maar een werkbare
wet wel, en dat is deze.De heer Rehwinkel (PvdA):De meningen kunnen op z'n minst verschillen over de vraag of dit wetsvoorstel
goed is geformuleerd en of het geen vaagheden bevat. Heeft de heer Schaap
ook de gelegenheid gehad om kennis te nemen van het advies van de Raad van
State over het binnentreden en van de opvattingen van het kabinet, die in
dit verband wat minder op de voorgrond hoeven te treden dan het advies van
de Raad van State?De heer Schaap (VVD):Waar wilt u dan naar toe? Wilt u het debat zo'n beetje heropenen?De heer Rehwinkel (PvdA):U hebt om een derde termijn gevraagd. Dan moet u er geen bezwaar tegen
hebben om op deze manier van gedachten te wisselen. Ik zal mijn vraag concreter
maken. Mijn vraag is of u kennis hebt genomen van het advies van de Raad van
State om de bepaling over het binnentreden in het wetsvoorstel te laten vervallen.
Wat is daarop uw reactie?De heer Schaap (VVD):Ik hoef hier niet te reageren op de Raad van State. Ik heb kennisgenomen
van wat in het wetsvoorstel staat over het binnentreden. Ik heb herhaald wat
de doelstelling moet zijn en welke zorgvuldigheid in acht moet worden genomen.
Daar heb ik vrede mee en dat vind ik voldoende. Hierover hoeven van
mij geen nadere bepalingen te worden geformuleerd.De heer Rehwinkel (PvdA):Ook hierover verschillen wij kennelijk van mening. Je kunt je meer gelegen
laten liggen aan het advies dat de Raad van State heeft gegeven.De heer Engels (D66):Mevrouw de voorzitter. Mede namens de fractie van de OSF begin ik met
mijn waardering ervoor uit te spreken dat de collega-woordvoerders in de vorige
vergadering een derde termijn hebben bewerkstelligd. Dat stelt mij namelijk
in de gelegenheid om alsnog aan de afronding van het debat deel te nemen.
Ik stel dit elegante gebaar zeer op prijs, al hoeft men er wat mij betreft
geen gewoonte van te maken.Dan de zaak zelf. Twee weken geleden heb ik namens de fractie van D66
gezegd dat wij konden instemmen met het initiatiefvoorstel. De aanpassing
van de huidige wet scherpt de mogelijkheden aan om te komen tot een zo goed
mogelijke vaststelling van de feiten en versterkt daarmee de controlerende
functie van de Tweede Kamer. De voor getuigen en deskundigen opgenomen waarborgen
zijn op een voor dat doel adequaat niveau geformuleerd, omdat een parlementair
onderzoek niet op een lijn kan worden gesteld met een strafrechtelijk onderzoek.Met dit oordeel heb ik tevens de richting van onze opvatting over beide
moties aangegeven. De initiatiefnemers hebben de motie-Dölle als overbodig
gekwalificeerd. Dat is een in politiek opzicht begrijpelijk, maar inhoudelijk
buitengewoon merkwaardig oordeel. Er is nog steeds licht te bespeuren tussen
de opvatting van de CDA-fractie en die van de initiatiefnemers. De initiatiefnemers
mogen enigszins zijn teruggekomen op de in de schriftelijke voorbereiding
vertolkte opvatting dat er geen grenzen aan het onafhankelijk enquêterecht
zijn gesteld, met uitzondering van de constitutionele grenzen die rond de
positie van de Tweede Kamer zijn getrokken, maar zij hebben zich daarmee in
mijn ogen niet geconformeerd aan de opvatting van de CDA-fractie.Met de motie-Dölle wordt nadrukkelijk beoogd, verdere grenzen te
stellen aan de reikwijdte van het enquêterecht dan de in het algemeen
uit de taken en de rol van de Tweede Kamer voortvloeiende grenzen. Met de
aanduidingen ministeriële verantwoordelijkheid en wetgeving wil het CDA
de macht van het parlement wel degelijk nog steeds verder inperken dan de
initiatiefnemers. Als de motie werkelijk overbodig zou zijn, zou de CDA-fractie
deze wel hebben ingetrokken. Ik vermoed dat de motie bepalend is voor het
stemgedrag van deze fractie bij het wetsvoorstel. Zoals gezegd, mijn fractie
heeft geen behoefte aan een verdergaande begrenzing van het enquêterecht
en zal om die reden tegen deze motie stemmen.Interessant is nog wel de vraag wat de staatsrechtelijke betekenis van
de motie is als deze zou worden aangenomen. De kans daarop lijkt mij niet
denkbeeldig. Vaststaat dat de Eerste Kamer dan in meerderheid een interpretatie
vastlegt. Op grond van welke rechtsregel hebben de initiatiefnemers dan die
uitleg bevestigd? Als de initiatiefnemers de in de motie vervatte uitleg worden
geacht te hebben bevestigd, is de Tweede Kamer dan gebonden aan de in de motie
geformuleerde uitleg? Ik zou deze vraag zelf niet zonder meer bevestigend
beantwoorden.De gewijzigde motie-Rehwinkel mist naar onze smaak elke inhoudelijke relevantie.
In de tekst wordt verwezen naar elementen waarover reeds herhaaldelijk en
uitvoerig met het kabinet is gedebatteerd en waarover heldere conclusies zijn
getrokken. Dit type rechten past goed in strafprocessen, maar zal het parlementair
onderzoek vrijblijvender maken. Daar komt bij dat in de motie een verzoek
wordt gedaan aan de Tweede Kamer waarvan iedereen de uitkomst kan voorspellen:
hartelijk dank en graag tot ziens. De betekenis van de motie is dus een politieke,
namelijk een, overigens van elke waarde gespeende, prijs die de PvdA binnenhaalt
om coalitiepartner CDA aan een meerderheid te helpen voor zijn motie. Maar
als dit allemaal bijdraagt aan een verbeterde Wet op de parlementaire enquête,
dan is de uitkomst volgens ons uiteindelijk toch een goede.De heer Rehwinkel (PvdA):De heer Engels zegt dat de gewijzigde motie, waaronder mijn naam als eerste
staat, maar die door meer leden is ondertekend, elke relevantie mist. Ik neem
aan dat wij het erover eens zijn dat bij deze motie de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer en de bescherming van grondrechten aan de orde zijn.De heer Engels (D66):U gaat over uw eigen motie. Als u dat vindt, zal ik dat niet bestrijden.De heer Rehwinkel (PvdA):Wat mij betreft, is dat in ieder geval aan de orde. De motie heeft wel
enige relevantie en die zou de heer Engels ook moeten zien. Ik complimenteer
hem met zijn schriftelijke inbreng. Hij heeft over het zwijgrecht gesteld
dat er sprake is van een risico op frustratie van strafrechtelijk onderzoek
en dat parlementariërs vaak bij dit type waarheidsvinding weinig ervaring
hebben. Zou de relevantie van de motie dan niet op zijn minst kunnen zijn
dat wij daarin aandacht schenken aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
en grondrechten?De heer Engels (D66):Als u daarmee uitspreekt dat wij het beiden van belang achten dat goed
wordt gekeken naar de positie en de rechten van getuigen en deskundigen in
een parlementaire enquête, dan ben ik dat met u eens. Dat is ook de
reden dat ik ons aandeel aan de schriftelijke voorbereiding van deze behandeling
ben begonnen met het type vragen waarvan u er net eentje weergaf. Wij zijn
daarover dus in debat gegaan met de initiatiefnemers. Ik heb in mijn eerste
termijn twee weken geleden aangegeven dat ik moest vaststellen dat de wijze
waarop de initiatiefnemers hebben gereageerd op onze schriftelijke vragen
onze fractie op een wat ander spoor heeft gebracht dan waarop wij aanvankelijk
zaten. Dat komt doordat de redengeving van de betekenis van de rechten en
waarborgen voor derden heel nadrukkelijk is geplaatst in de sleutel van de
functie van een parlementaire enquête en vervolgens in de sleutel van
de controlerende rol van het parlement. Het gaat uiteindelijk om de effectiviteit
van het instrument en om onze vaststelling dat in dit voorstel tot verbetering
van de Wet op de parlementaire enquête die waarborgen voor dat doel
op een voldoende niveau zijn geregeld. Dat heeft weer te maken met het feit
dat er een wezenlijk onderscheid moet worden gemaakt tussen een strafproces en een parlementair onderzoek. In onze opvatting maakt dit verschil
in de weging van de manier waarop je kijkt naar die rechten en waarborgen.
Daarvan komen er inderdaad twee in de gewijzigde motie voor, maar die wegen
wij anders.De heer Rehwinkel (PvdA):Dan zijn wij het erover eens dat je verschillend kunt wegen, maar de relevantie
van de motie is toch op zijn minst dat er aandacht in wordt gevraagd voor
iets waarvoor u oorspronkelijk ook aandacht vroeg.De heer Engels (D66):Dat is heel mooi en ik wens u er van harte geluk mee, maar als ik een
motie indien, wil ik dat ik er een zeker uitzicht op heb dat er wat mee gaat
gebeuren. Mijn inschatting is dat u met deze motie twee zaken beoogt. In de
eerste plaats om politiek iets te weeg brengen, wat er niet zal komen, want
de Tweede Kamer maakt haar eigen afweging. In de tweede plaats vervult de
motie mijns inziens een zekere functie om in coalitieverband tot een bepaald
stemgedrag te komen. Dat staat u vrij. Wij zitten niet in de coalitie. Ik
heb geconstateerd dat de motie qua inhoud elke relevantie mist. Dat geldt
niet voor de op zichzelf staande betekenis van twee rechten die erin voorkomen.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. Ik voer nog steeds het woord mede namens de fractie van de
Partij voor de Dieren. In de tweede termijn heb ik aangegeven dat wij de nieuwe
enquêtewet zonder beperking toejuichen, uiteraard met in achtneming
van de bevoegdheden van beide Kamers. De motie-Dölle vonden en vinden
wij in aansluiting bij de repliek van de heer Depla dus overbodig.De gewijzigde motie-Rehwinkel geeft aan dat het gebruik van de bevoegdheden
van de parlementaire enquêtecommissie van zekere waarborgen dient te
zijn voorzien. Uiteraard, zou ik zeggen. Die waarborgen staan dan ook in het
wetsvoorstel. Mijn fractie heeft geen behoefte aan een nadere regeling van
het zwijgrecht en de binnentredingsbevoegdheid. In artikel 7 van het wetsvoorstel
is de bevoegdheid om een plaats te betreden onzes inziens voldoende geregeld.
Mevrouw Griffith gaf al eerder aan dat ook bij het advies van de Raad van
State verschoningsrecht op non-incriminatie niet aan de orde is. Wij houden
ons daarom bij het initiatiefwetsvoorstel en zijn dus ook tegen de gewijzigde
motie-Rehwinkel. De fracties van de SP en de Partij voor de Dieren zullen
tegen beide moties en met veel enthousiasme voor het voorliggende initiatiefwetsvoorstel
stemmen.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Onze inbreng in derde termijn bevat geen specifieke vragen
aan de initiatiefnemers en kan weliswaar niet formeel, maar wel materieel
worden opgevat als een stemverklaring.Onze bedenkingen tegen het wetsvoorstel concentreerden zich op de onbalans
die op enkele punten onzes inziens aanwezig is tussen het mogelijke toepassingsbereik
van de parlementaire enquête enerzijds en de bescherming van getuigen
en deskundigen anderzijds. Wat dat toepassingsbereik betreft, nemen wij afstand
van hetgeen de initiatiefnemers daaromtrent hebben verklaard op de pagina's
1 en 2 van de nadere memorie van antwoord, waarvan in laatste instantie ook
door de heer Depla, dus namens de indieners van het voorstel, is erkend dat
de bewoordingen van de bedoelde passage iets te ruig waren geformuleerd, zoals
hij het noemde Mede vanwege deze omstandigheid scharen wij ons vrijmoedig
achter de motie-Dölle die wij een interpretatieve motie hebben genoemd
en die naar onze opvatting als een vorm van ongeschreven staatsrecht zou kunnen
worden aangemerkt.De pro's en contra's en datgene wat zo-even door diverse woordvoerders
en interrumpanten naar voren is gebracht afwegend, zullen wij de gewijzigde
motie-Rehwinkel steun geven aangezien daarin enkele aspecten worden geaccentueerd
die wij in onze inbreng in eerste termijn ook hebben benoemd.De heer Engels (D66):Ik ga even terug naar de passage over ongeschreven staatsrecht. Die trok
mijn aandacht. Als de heer Holdijk – en die vrijheid heeft hij –
de motie opvat als een signaal dat er sprake is van de ontwikkeling van ongeschreven
staatsrecht, verwijdert hij zich daarmee ver van de theorieën ontvouwd
in een belangrijk hoofdwerk op het punt van ongeschreven staatsrecht dat is
geschreven door de heer Dölle. Ik weet dat de heer Holdijk de heer Dölle
volgt in zijn publicaties. Daar staan dingen in waarin ik in de verste verte
niet een enkel aanknopingspunt kan vinden voor ook maar een begin van een
ontwikkeling naar ongeschreven staatsrecht op grond van een motie als deze.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. De vergissing die ik maakte, was niet dat ik het bedoelde
werk aan de heer Dölle toeschreef noch aan de heer Elzinga, maar aan
de heer Engels. Excuses voor mijn vergissing.Ik heb inderdaad niet van de heer Dölle vernomen dat hij onze visie
bevestigt dat deze motie is te beschouwen als een vorm van ongeschreven staatsrecht.
Ik meen dat die bevestiging op dit vlak ook niet nodig is. Ik dank de heer
Engels overigens voor zijn interruptie.Voorzitter. Als de moties worden aanvaard, zien onze fracties geen doorslaggevende
redenen om onze steun aan het wetsvoorstel te onthouden. Met andere woorden:
de initiatiefnemers mogen erop rekenen dat wij voor zullen stemmen.De heer Laurier (GroenLinks):Voorzitter. In eerdere termijnen heeft mijn fractie al haar waardering
uitgesproken voor het voorliggende wetsvoorstel. Voor één punt
hebben wij bijzondere aandacht gevraagd en wel de machtsmiddelen die de overheid
voor zichzelf creëert versus de positie van het individu. Onze twijfel
hierbij betreft overigens niet alleen de relatie met de toepassing van het
strafrecht, maar ook het gegeven dat er bij openbare verhoren meer zaken aan
de orde zijn. Zo kunnen bekentenissen of verklaringen een grotere betekenis
krijgen in het maatschappelijke verkeer. Wij vinden dat het individu daartegen
beschermd moet worden. Dat is de reden waarom ik de motie van de heer Rehwinkel
heb ondertekend.In tweede termijn heb ik al aangegeven dat mijn fractie de motie-Dölle
niet steunt. De motie is namelijk overbodig, of omdat er nu eenmaal altijd
een redenering aan ten grondslag kan liggen om het onder de
genoemde criteria te brengen, of omdat zij zo vaag is dat het niet precies
duidelijk is welke inperkingen de indieners proberen aan te brengen. Een motie
die zo vaag is, kan mijn fractie niet steunen.De heer Dölle (CDA):Voorzitter. In de blessuretijd van dit debat, ook nog eens veroorzaakt
door spelers die te laat het veld betraden, zal ik een stemverklaring afleggen
en mij op enkele punten verduidelijken.Mijn fractie heeft van het begin af aan intensief deelgenomen aan het
debat over het wetsvoorstel, omdat het enquêterecht een wezenlijk parlementair
recht is dat ons bijzonder ter harte gaat. In dit debat is, zoals het hoort,
parlementaire geschiedenis geschreven, want wat hier is gezegd, kan worden
ingevoegd in de wetsgeschiedenis. Ik ben het dan ook geheel eens met de opmerking
van de heer Holdijk dat de interpretatie van de Tweede Kamer, in dit geval
in de persoon van de indieners, en de Eerste Kamer mede bepalend is voor de
uitleg van het voorstel.Dit debat heeft wat betreft de CDA-fractie plus- en minpunten opgeleverd.
Tot de pluspunten behoort de overstap van de indieners naar het standpunt
dat in de motie van mijn fractie is neergelegd. De heer Depla opende de tweede
termijn met de vaststelling dat de indieners zich kloek schaarden achter de
opvatting van de Raad van State. Hij droeg deze opvatting toen ook voor. Deze
opvatting is net als die van de meeste mensen die over dit onderwerpen hebben
geschreven, dezelfde als in mijn motie is verwoord. De indieners noemden deze
motie overigens eerder overbodig. Daartoe uitgedaagd door onder meer de heer
Engels gaf de heer Depla toe dat de aanvankelijke stelling dat een enquêtecommissie
over alle onderwerpen kan enquêteren waarover het parlement kan debatteren,
te ruig was.Een ander pluspunt is dat een commissie ook een enquête kan uitvoeren
op terreinen waarop een redelijke wetgever wetgeving overweegt en terreinen
ten opzichte waarvan ministeriële verantwoordelijkheid kan worden geactiveerd.
Ministeriële verantwoordelijkheid kan niet overal over worden geactiveerd,
maar alleen over bevoegdheden van de regering en de ministers. Mijn motie
bevat dus de traditionele opvatting over de omvang van het enquêterecht.Een pluspunt is ook de invulling die de heer Van der Staaij gaf aan het
subjectieve redelijkheidscriterium, namelijk dat de bevoegdheden, zoals ze
worden uitgeoefend door de enquêtecommissie, niet met zich brengen dat
de rechter bij de beoordeling daarvan terughoudender moet zijn dan bij de
bevoegdheidsuitoefening door bijvoorbeeld bestuursorganen.Het laatste pluspunt zijn de aanpassingen die wij reeds bij de schriftelijke
voorbereiding verwelkomden: een beter archiveringsregime, een nieuwe verschoningsgrond
in verband met privacy, een betere regeling van de tv-registratie en een veralgemenisering
van de bijstandsregeling.Er zijn ook minpunten. Zo is het een gemiste kans dat het enquêterecht
niet beter wordt aangepast aan moderne ontwikkelingen, waarbij de analogie
van een politieke enquête en een strafproces, versterkt door de mediacratie
waarin wij leven, duidelijk aanwezig is. Een en ander had volgens mijn fractie
moeten leiden tot de invoering van meer verschoningsgronden voor burgers en
rechtspersonen. Mijn fractie zal de motie van de heer Rehwinkel steunen. Daarbij
vatten wij deze motie op als een verzoek aan de Tweede Kamer om hierover bij
een volgende revisie nog eens goed na te denken. Een minpunt is ook de uitbreiding
van het arsenaal van dwangmiddelen met het binnentreden. Dat is namelijk overbodig.Alles overwegende en gelet op het feit dat in de revisie ook veel nuttige
en noodzakelijke elementen zitten en gelet op het feit dat onze motie wellicht
wordt aanvaard en gelet op de omstandigheid dat een aantal kwalen toch onveranderd
blijft bestaan als de huidige wet blijft gelden, stemmen wij na ampel beraad
en met weinig enthousiasme voor het wetsvoorstel. Ik hoop dat bij de volgende
revisie de Tweede Kamer de door mij genoemde minpunten alsnog zal verwijderen
of terugdringen.De heer Van de Camp:Voorzitter. Zoals u bij vorige gelegenheden opgevallen zal zijn, hebben
de indieners een vrij strikte taakverdeling afgesproken. Als voorzitter mag
ik u zeggen dat wij van mening zijn dat wij de vorige keren al het nodige
hebben gewisseld over de motie-Dölle en dat ons oordeel niet is veranderd.
De motie-Rehwinkel is daarentegen gewijzigd. Ik verzoek u dan ook om mijn
collega Griffith het woord te geven. Zij kan dan over deze motie nog enkele
opmerkingen maken.Mevrouw Griffith:Voorzitter. Namens de initiatiefnemers merk ik op dat de Kamer terecht
oog heeft voor de waarborgen van de getuigen, degenen die gehoord worden.
De Kamer heeft verder ook terecht oog voor de mediatisering die zich dezer
dagen voltrekt. Daarom hebben de initiatiefnemers ook gemeend extra waarborgen
in de wet te moeten opnemen. Ik wijs expliciet op de artikelen 19 t/m 24 in
het wetsvoorstel op de parlementaire enquête. De waarborgen uit het
wetsvoorstel gaan verder dan de waarborgen die in de huidige wet zijn vastgelegd
en die al sinds 1848 worden gebruikt. In de afgelopen anderhalve eeuw hebben
wij het dus gedaan met de huidige wet.De motie van de heren Rehwinkel, Dölle, Holdijk en Laurier is een
verduidelijking. Zo zien de initiatiefnemers dat. In het wetsvoorstel staat
dat de bevoegdheden van de enquêtecommissie geen werkingssfeer hebben
buiten de enquête. De motie voegt daaraan toe dat de wet met zekere
waarborgen moet zijn omkleed. Ik heb al aangeven dat die waarborgen voor de
positie van de getuige expliciet in het wetsvoorstel zijn opgenomen.In de motie staat verder: geeft in overweging in de Wet op de parlementaire
enquête of anderszins een nadere regeling op te nemen van een verschoningsrecht
op non-incriminatie (zwijgrecht), alsmede van de binnentredingsbevoegdheid.
Daarop ben ik de vorige keer al ingegaan. Ik zie geen aanleiding om mij te
herhalen. Wel wil ik er nog op wijzen dat in het wetsvoorstel de mogelijkheid
van een besloten voorgesprek en een besloten verhoor zijn opgenomen. Verder
kan de enquêtecommissie besluiten om niet te volharden in
een vraag als een getuige duidelijk heeft aangegeven wat zijn positie is.De enquêtecommissie is met name gericht op de waarheidsvinding.
Eigenlijk moet ik het sterker zeggen: De enquêtecommissie is uitsluitend
gericht op de waarheidsvinding. In artikel 23 is nadrukkelijk een extra waarborg
opgenomen ten aanzien van de persoonlijke levenssfeer. Zoals mevrouw Ten Horn
al zei, is in artikel 7 een bepaling opgenomen inzake het binnentreden. In
de memorie van toelichting en de schriftelijke uitwisseling zijn wij daarop
nadrukkelijk ingegaan.Voordat ik kom op ons oordeel over de motie, ga ik in op een vraag die
de heer Schaap stelde: wat gebeurt er als de motie wordt aangenomen? Ook initiatiefnemers
gaan serieus om met aangenomen moties. De motie zullen wij dus mee terugnemen
naar de Tweede Kamer. Ik weet niet hoe het grondwettelijk in elkaar zit, maar
ik neem aan dat de Eerste Kamer ook zelf beziet wat zij met een aangenomen
motie doet. Wij nemen de motie zeker mee terug en zullen de Eerste Kamer schriftelijk
informeren over wat ermee gebeurt.Nog een woord van dank aan de leden van de fracties van D66, de VVD en
de SP, die heel nadrukkelijk hebben gesteld oog te hebben voor de waarborgen
die de initiatiefnemers in acht hebben genomen inzake de rechten van de getuigen.
Dank daarvoor.Dit was de inbreng namen de initiatiefnemers.De voorzitter:Ik dank de initiatiefnemers voor hun reactie in derde termijn.De beraadslaging wordt gesloten.In stemming komt de motie-Dölle (30415, letter H).De voorzitter:Ik constateer dat de aanwezige leden van de fracties van de VVD, de SP,
GroenLinks, D66, de PvdD en de OSF tegen deze motie hebben gestemd en die
van de overige fracties ervoor, zodat zij is aangenomen.In stemming komt de gewijzigde motie-Rehwinkel (30415, letter J).De voorzitter:Ik constateer dat de aanwezige leden van de fracties van de VVD, de SP,
GroenLinks, D66, de PvdD en de OSF en het lid De Vries tegen deze motie hebben
gestemd en de aanwezige leden van de overige fracties ervoor, zodat zij is
aangenomen.In stemming komt het wetsvoorstel.De voorzitter:Ik constateer dat het wetsvoorstel met algemene stemmen is aangenomen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De voorzitter:Bij de stemming over de gewijzigde motie-Rehwinkel heb ik in het zicht
door de fractie van de SP heen gemeend waar te nemen dat de GroenLinksfractie
hetzelfde stemgedrag vertoonde als de SP-fractie. Ik hoor nu dat dit niet
het geval is geweest. Dat wil ik dus wijzigen, ook voor de Handelingen. Overigens
blijft de uitslag van de stemming hetzelfde: de gewijzigde motie-Rehwinkel
is aanvaard, edoch ook met de steun van de fractie van GroenLinks.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-812-817.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl