ECLI:NL:RBGEL:2022:4889, Rechtbank Gelderland, 16-08-2022, C/05/407323 / KZ ZA 22-122
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2022-08-16 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Is de wegafsluiting onrechtmatig ten opzichte van de aanliggende horecabedrijven? zorgvuldige voorbereiding, voldoende oog gehad voor belangen restaurants, omleidingsroutes.

vonnis
    RECHTBANK GELDERLAND
    
    
      Team kanton en handelsrecht
    
    
    
      Zittingsplaats Zutphen
    
    
    
      zaaknummer / rolnummer: C/05/407323 / KZ ZA 22-122
    
    
    
      
        Vonnis in kort geding van 16 augustus 2022
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1 [eiseres 1] ,
    gevestigd te [vestigingsplaats] , 
    2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, 
    
      
        
          [eiseres 2]
        , 
      gevestigd te [vestigingsplaats] , 
    
    3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid [eiseres 3],
    
      handelende onder de naam [handelsnaam] ,
      gevestigd te [vestigingsplaats] ,
      eiseressen,
      advocaat mr. I.N.A. Denninger te Haarlem,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de publiekrechtelijke rechtspersoon
      
        PROVINCIE GELDERLAND,
      zetelend te Arnhem,
      gedaagde,
      advocaat mr. M.G. Nielen te Den Haag.
    
    
    
    
      Partijen zullen hierna eiseressen en de Provincie genoemd worden.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          de dagvaarding
        
        
          de conclusie van antwoord
        
        
          de pleitnota van eiseressen
        
        
          de pleitnota van Provincie
        
        
          de mondelinge behandeling.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
      2.1.
      Eiseres sub 1, hierna ook: [eiseres 1] , exploiteert een Chinees restaurant aan de Lochemseweg 35 te [adres] . Eiseres sub 2, hierna ook: [eiseres 2] , exploiteert een boetiekhotel, conferentiecentrum, feestlocatie en restauranthotel aan de [adres] en eiseres sub 3, hierna ook: DLB, exploiteert een boetiekhotel met restaurant aan de [adres] , steeds te [vestigingsplaats] . 
      
    
    
      2.2.
      De Provincie is als wegbeheerder belast met het onderhoud van de [adres] . De [adres] maakt deel uit van de provinciale weg de N312, de weg van Lochem naar Winterswijk via Barchem, Ruurlo en Lichtenvoorde.    
      
    
    
      2.3.
      De Provincie heeft besloten op het gedeelte van de N312 tussen de bebouwde kommen van Lochem en van Barchem de maximumsnelheid van 80 kilometer per uur naar 60 kilometer per uur terug te brengen, de inrichting van de weg naar de nieuwe snelheid aan te passen en de fietsoversteekplaatsen te verbeteren. Dit verkeersbesluit van 7 juni 2022 is gepubliceerd in het Provinciaal Blad van 8 juni 2022, nr. 6661 (productie E3).
      
    
    
      2.4.
      
        Voorafgaande aan het nemen van dit besluit heeft de Provincie bij brief (productie 2A van de Provincie) meegedeeld dat in 2022 groot onderhoud aan de N312 tussen Lochem en Ruurlo plaats zal vinden, waarbij de toegestane snelheid zal worden teruggebracht van 80 kilometer per uur naar 60 kilometer. De inrichting van de weg zal daaraan worden aangepast, onder meer door het aanbrengen van plateaus en deels versmallen van de weg. In deze brief wordt voor informatie over de maatregelen verwezen naar twee (digitale) informatiebijeenkomsten op 18 en 22 maart 2021. 
        In haar brief van 24 maart 2022 (productie 3 van de  Provincie) schrijft de Provincie aan “de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand” dat het weggedeelte N312 Barchem-Lochem van 22 augustus 2022 tot en met 18 september 2022 zal worden afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. In deze brief staat ook dat een omleidingsroute wordt ingesteld, maar dat het voor bedrijven die alleen bereikbaar zijn via de provinciale weg niet altijd mogelijk zal zijn deze zo goed mogelijk bereikbaar te houden. Bij brief van 29 april 2022 (productie E1) heeft de Provincie aan “de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand” een aangepaste uitvoeringsplanning wegvak Ruurlo-Barchem gestuurd. De planning van de werkzaamheden tussen Lochem en Barchem is onveranderd gebleven in de periode tussen maandag 22 augustus en 18 september 2022.
      
      
    
    
      2.5.
      Eiseressen en de Provincie hebben in juni 2022 overleg gehad over de bezwaren van eiseressen tegen het voornemen van de Provincie de weg tussen 22 augustus en 18 september 2022 helemaal af te sluiten voor het gemotoriseerde verkeer. Dit overleg heeft niet tot een oplossing geleid. 
      
    
    
      2.6.
      Eiseressen hebben bezwaar ingesteld tegen het verkeersbesluit van 7 juni 2022. Omdat de mondelinge behandeling van dit bezwaar is voorzien op 13 september 2022, hebben eiseressen de voorzieningenrechter van de afdeling Bestuursrecht van deze rechtbank verzocht een voorlopige voorziening te treffen. 
      
    
    
      2.7.
      Bij op tegenspraak gedane uitspraak van 21 juli 2022 (productie E4) is dat verzoek afgewezen. De voorzieningenrechter heeft geoordeeld dat voor de wegafsluiting en de daarbij behorende omleiding ten uitvoering van het verkeersbesluit en de planning (inclusief periode) geen verkeersbesluit nodig is. Het bezwaar van eiseressen is daarom enkel tegen feitelijk handelen gericht en hiertegen kan niet bij de bestuursrechter maar wel bij de burgerlijke rechter worden opgekomen, zo oordeelt de voorzieningenrechter.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      3.1.
      Eiseressen vorderen  samengevat – de Provincie te gebieden om zich tussen maandag 22 augustus 2022 tot en met zondag 18 september 2022 te onthouden van het uitvoeren van de voorgenomen werkzaamheden en het volledig afsluiten van de weg tussen Barchem en Lochem aan de N312, zodat de weg toegankelijk blijft voor gemotoriseerd verkeer ter hoogte van/naar de ondernemingen van eiseressen, een en ander op straffe van een dwangsom.
      
    
    
      3.2.
      Provincie voert verweer. 
      
    
    
      3.3.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
      4.1.
      
        Bij de beoordeling van de standpunten van partijen wordt vooropgesteld dat tussen hen vaststaat dat de voorgenomen werkzaamheden aan de N 312 een maatschappelijk belang dienen en dat ook (de bezoekers van) eiseressen van het resultaat van die werkzaamheden -een verkeersveiliger weg- zullen profiteren. Eiseressen hebben dan ook geen bezwaar tegen de aanpassing van de weg, integendeel zij juichen deze ‘afwaardering’ van harte toe. Zij stellen echter dat de Provincie bij de voorbereiding en met name bij de planning van de werkzaamheden onvoldoende rekening heeft gehouden met hun gerechtvaardigde belangen en daardoor niet de zorgvuldigheid jegens hen in acht heeft genomen waartoe de Provincie gehouden is. 
        Concreet verwijten eiseressen de Provincie dat zij niet eerder direct en actief zijn geïnformeerd over het feit dat de weg in het (voor hun bedrijven) hoogseizoen gedurende een maand geheel afgesloten zal zijn voor gemotoriseerd verkeer, waardoor hun bedrijven nagenoeg onbereikbaar zullen zijn. De Provincie heeft nagelaten hen bij de planning te betrekken en hun belangen te inventariseren. De Provincie heeft slechts bij huis-aan-huis verspreide brief van 29 april 2022 eiseressen geïnformeerd over de voorgenomen werkzaamheden van de weg en toen lag er al een planning die niet snel meer ongedaan gemaakt kon worden. Zouden de werkzaamheden zorgvuldig zijn voorbereid, dan zou voor een andere periode dan tussen half augustus en half september zijn gekozen. Afsluiting van de weg in juist die periode zal leiden tot een ingrijpende omzetdaling in de weken waarin eiseressen het belangrijkste deel van hun jaaromzet verdienen. Door haar weigering de werkzaamheden in een andere periode tussen maart en november uit te voeren handelt de Provincie ook onrechtmatig, aldus eiseressen.
      
      
    
    
      4.2.
      Hoewel eiseressen hun stelling dat de afsluiting van de weg valt in de periode waarin zij het belangrijkste deel van de jaaromzet halen, niet hebben onderbouwd door bijvoorbeeld overlegging van hun omzetcijfers over enkele jaren, is voldoende aannemelijk en door de Provincie ook niet weersproken dat zij in de betreffende periode een belangrijk deel van hun omzet genereren. Eiseressen hebben daarom een voldoende en spoedeisend belang bij hun vordering.
      
    
    
      4.3.
      
        De Provincie heeft betwist dat eiseressen pas eind april 2022 zijn geïnformeerd over de voorgenomen wegafsluiting. Ook heeft zij betwist dat zij onvoldoende rekening  heeft gehouden met de belangen van eiseressen. 
        Anders dan eiseressen hebben aangevoerd is het niet aannemelijk dat zij pas in april 2022 bekend konden worden met de voorgenomen wegafsluiting. 
        Voor wat betreft de brief die volgens de Provincie in januari 2021 bij 1400 adressen aan de weg is bezorgd, geldt dat in deze ongedateerde en ongeadresseerde brief wel grootonderhoud en andere werkzaamheden in 2022 worden aangekondigd, maar dat daarin niet expliciet staat dat de weg helemaal zal worden afgesloten voor het gemotoriseerd verkeer. Eiseressen hebben aangevoerd dat zij de brief niet hebben ontvangen, althans dat zij zich dat niet kunnen herinneren. Ook hebben zij aangevoerd dat zij in die Coronatijd bezig waren met overleven. Van een deel van het personeel was afscheid genomen en alle inspanningen waren gericht op het kunnen blijven voortbestaan van het bedrijf.
        Overwogen wordt dat zouden eiseressen de brief van januari 2021 al hebben ontvangen, zij daaruit niet zonder meer hadden kunnen begrijpen welke verstrekkende maatregelen voor deze werkzaamheden genomen zouden worden. Ook stond in de brief niet vermeld in welke periode de werkzaamheden zouden worden verricht. Anders gezegd, door deze brief konden nog geen alarmbellen gaan rinkelen bij eiseressen.
        Maar zouden eiseressen de brief van begin 2021 niet hebben ontvangen, dan moeten zij toch via andere kanalen ermee bekend geworden zijn dat wegwerkzaamheden gepland waren voor de N312. Volgens de Provincie zijn eiseressen in maart 2022 weer per brief geïnformeerd over de werkzaamheden. In die brief (en ook in de brief van april 2022) staat dat de weg wordt afgesloten en dat niet alle bedrijven dan bereikbaar zullen zijn. Ook zijn advertenties geplaatst in huis-aan-huis bladen en is in diverse perspublicaties aandacht besteed aan de werkzaamheden. Er is een persbericht verstuurd en op haar website is aandacht aan de werkzaamheden besteed, aldus de Provincie.
        Overwogen wordt dat zouden eiseressen ook de brief van maart 2022 niet hebben ontvangen, wat niet aannemelijk voorkomt, zij uit de verschillende media, waaronder de huis-aan-huisbladen op de hoogte hadden kunnen zijn van de werkzaamheden. Het gaat enerzijds te ver om van de Provincie te verlangen dat zij al in een pril stadium alle aan de betreffende weg liggende bedrijven persoonlijk en actief informeert over de voorgenomen werkzaamheden, wat zij volgens eiseressen had moeten doen. Anderzijds mag het van bedrijven die als eiseressen voor een belangrijk deel van hun omzet afhankelijk zijn van passanten, verlangd worden dat zij zich op de hoogte houden van bijvoorbeeld geplande wegwerkzaamheden in haar directe omgeving door bijvoorbeeld het raadplegen van huis-aan-huis bladen en dat zij des nodig actief daarnaar informeren. Dat de aandacht van eiseressen vooral gericht is op hun bedrijfsvoering maakt dat niet anders en komt voor hun rekening en risico. 
      
      
    
    
      4.4.
      
        Voorts geldt dat niet aannemelijk is geworden dat een zorgvuldige(r) voorbereiding ertoe had geleid dat een andere periode zou zijn gekozen voor de werkzaamheden. De Provincie heeft onweersproken aangevoerd dat niet alleen rekening moet worden gehouden met het asfalteringsseizoen dat tussen maart en november valt, maar ook met de wegwerkzaamheden en -afsluitingen die door andere overheden zijn gepland en met het woon/werkverkeer en het openbaar vervoer. Verschillende gemeentes hadden in het voorjaar 2022 grootschalig onderhoud aan hun wegen gepland en het werk inclusief het traject Barchem/Ruurlo moet klaar voor medio oktober, dus voor de eiseressen ook weer belangrijke herfstvakantie. In de maanden augustus en september wordt voor het woon/werkverkeer nog veel gebruik gemaakt van de fiets en de scholieren maken dan ook nog meer gebruik van de fiets in plaats van het openbaar vervoer. In de maanden maart en april gaan weer meer scholieren met het openbaar vervoer en uit de omzetcijfers van [eiseres 1] blijkt dat ook in mei en juli aanzienlijke omzetten behaald worden, aldus de Provincie. De Provincie heeft daarmee voldoende aannemelijk gemaakt dat zij, zou zij eerder bekend zijn geweest met de bezwaren van eiseressen, niet voor een andere periode had kunnen kiezen. 
        Voor wat betreft een gefaseerde uitvoering van de werkzaamheden, zoals door eiseressen bepleit, geldt dat voldoende aannemelijk is geworden dat niet alleen de aard van de werkzaamheden (asfaltering) met zich brengt dat de weg afgesloten moet worden voor gemotoriseerd verkeer, maar ook dat een korte periode van gehele afsluiting de voorkeur verdient boven een langere periode van gedeeltelijke afsluiting. Onweersproken is dat voor een noodweg geen ruimte is.
      
      
    
    
      4.5.
      
        Ten slotte wordt overwogen dat voldoende aannemelijk is geworden dat de Provincie zoveel als voor haar mogelijk is, zich de belangen van eiseressen heeft aangetrokken en in die zin voldoende zorgvuldig met de belangen van eiseressen is omgegaan. Zij heeft onderzocht of kortere omleidingsroutes mogelijk zijn, maar is tot de conclusie gekomen dat dit kleinere wegen en vooral zandwegen zijn. Voor eiseressen zijn speciale omleidingsroutes ingesteld die met borden worden aangeduid. Voor [eiseres 1] geldt dat alleen op de dagdelen dat geasfalteerd wordt,  niet door het wegvak gereden kan worden. Zij zal op de werkdagen vanaf 16.00 uur en op zaterdag en zondag de hele dag bereikbaar zijn vanaf Barchem. Er staan borden die de route aangeven en verkeersleiders zullen de gasten van [eiseres 1] over het wegvak leiden. Vanuit Lochem en Barchem zijn de bedrijven van eiseressen met de fiets en te voet bereikbaar en het staat de gasten van eiseressen vrij eiseressen met de auto via andere routes te bereiken.
        Niet aannemelijk is geworden dat de Provincie onzorgvuldig heeft gehandeld jegens eiseressen. Van een onrechtmatig handelen is dan ook geen sprake.
        Daarbij wordt nog overwogen dat eiseressen een beroep kunnen doen op de regeling voor nadeelcompensatie van de Provincie en dat hen des nodig een voorschot kan worden toegekend. De Provincie heeft betwist dat de kaders voor deze regeling door haar worden gesteld. De onafhankelijke schadecommissie hanteert de landelijke regeling, zo heeft zij onweersproken aangevoerd.
      
      
    
    
      4.6.
      De door eiseressen gevorderde voorziening wordt geweigerd. Eiseressen zullen worden veroordeeld in de kosten van deze procedure, die tot aan dit vonnis worden gesteld op € 1.016,00 voor salaris advocaat en € 676,00 voor griffierechten, totaal dus op € 1.692,00.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    De voorzieningenrechter
    
    
      5.1.
      weigert de gevorderde voorziening,
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt eiseressen in de kosten van deze procedure, tot aan deze uitspraak aan de zijde van de Provincie gesteld op een bedrag van € 1.692,00,
      
    
    
      5.3.
      verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. S.A.M. Vrendenbarg-Elsbeek en in het openbaar uitgesproken op 16 augustus 2022.
        Ap/vr