ECLI:NL:GHSHE:2019:3546, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 06-09-2019, 20-000374-17
Gerechtshof 's-Hertogenbosch — Uitspraak 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Gepubliceerd in verband met ingesteld cassatieberoep

Parketnummer	: 20-000374-17 
    Uitspraak	: 6 september 2019
    TEGENSPRAAK
  
  
    Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof
    's-Hertogenbosch
    
    
      gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, locatie Breda, van 23 januari 2017 in de strafzaak met parketnummer 02-995512-13 tegen:
    
    
  
  
    
      [verdachte] ,
    
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1974, 
      wonende te [woonadres] .
    
    
    
      
        Hoger beroep
      
    
    
    
      De rechtbank heeft verdachte ter zake van het onder 1 en 2 ten laste gelegde ‘valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd’ veroordeeld tot een geldboete van € 47.100, waarvan € 23.550, subsidiair 135 dagen hechtenis, voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar en met aftrek van voorarrest. 
    
    
    
      Namens verdachte is tegen voormeld vonnis hoger beroep ingesteld.
    
    
    
    
      
        Ontvankelijkheid van het hoger beroep
      
    
    
    
      Het hof heeft geconstateerd dat de rechtbank verdachte partieel heeft vrijgesproken van het onder 2 ten laste gelegde, voor zover dit feit betrekking heeft op het feitelijk leiding geven aan het valselijk opmaken van de onder 7-10 genoemde vervoersbewijzen zuiveringsslib en compost (hierna: VZC) met nummers 5265239, 5266247, 5266212, en 5265274. Gelet op de omstandigheid dat het woord ‘telkens’ in de tenlastelegging is opgenomen en elk VZC afzonderlijk in de tenlastelegging is genoemd, is het hof van oordeel dat de kennelijke bedoeling van de steller van de tenlastelegging aldus was om de valsheid in geschrift van elk VZC apart ten laste te leggen. Het hof is derhalve van oordeel dat de deelvrijspraken van de rechtbank beschermde vrijspraken betreffen. 
    
    
    
      Namens verdachte is onbeperkt hoger beroep ingesteld. Gelet op het bepaalde in artikel 404, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor een verdachte geen hoger beroep open tegen een vrijspraak. Het hof zal verdachte derhalve niet-ontvankelijk verklaren in zijn hoger beroep, voor zover dit tegen voornoemde deelvrijspraken is gericht. Al hetgeen hierna wordt overwogen en beslist heeft uitsluitend betrekking op dat gedeelte van het beroepen vonnis dat aan het oordeel van het hof is onderworpen.
    
    
    
      
        Onderzoek van de zaak
      
    
    
    
      Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep en in eerste aanleg.
    
    
    
      Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens verdachte naar voren is gebracht.
    
    
    
      De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep zal bevestigen met uitzondering van de opgelegde straf en, in zoverre opnieuw rechtdoende, verdachte zal veroordelen tot:
    
    
      
        een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden, met een proeftijd van 2 jaren en
      
      
        tot een geldboete van € 47.100, waarvan € 23.550, subsidiair 135 dagen hechtenis, voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar en met aftrek van voorarrest.
      
    
    
    
      De verdediging heeft primair vrijspraak bepleit. Subsidiair heeft de verdediging bepleit dat verdachte wordt ontslagen van alle rechtsvervolging. Meer subsidiair heeft de verdediging een strafmaatverweer gevoerd.
    
    
    
    
      
        Vonnis waarvan beroep
      
    
    
    
      Het beroepen vonnis zal worden vernietigd omdat het hof tot een andere bewezenverklaring komt dan de rechtbank.
    
    
    
    
      
        Tenlastelegging
      
    
    
    
      Aan verdachte is - na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in eerste aanleg - ten laste gelegd dat:
    
    
    1.de rechtspersoon [bedrijf verdachte] . op een of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 1 januari 2011 tot en met 29 december 2011 te Dirksland en/of Nieuwerkerk en/of andere plaatsen in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, 10, althans een (groot) aantal vervoersbewijzen zuiveringsslib en compost, -(elk) zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen -valselijk heeft opgemaakt of heeft laten opmaken dan wel heeft vervalst of heeft laten vervalsen, door (telkens) valselijk en in strijd met de waarheid in: 
    1. het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191103 (zaak la, ordner/map 9,document nummer H01.1.63.5) te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van genoemde [bedrijf 1] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] , in ieder geval een ander dan die [bedrijf 1] , was afgenomen en/of 
    2 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191117 (zaak la, ordner/map 9, document nummer H01.1.63.7) te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van genoemde [bedrijf 1] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] , in ieder geval een ander dan die [bedrijf 1] , was afgenomen en/of 
    3 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191152 (zaak la, ordner/map 9, document nummer H01.1.63.10) te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van genoemde [bedrijf 1] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] , in ieder geval een ander dan die [bedrijf 1] , was afgenomen en/of 
    4 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4204130 (zaak 3, ordner/map 9, document nummer H01.1.57.84) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 3] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 3] , was afgenomen en/of 
    5 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189108 (zaak 3, ordner/map 9, document nummer 1-101.1.57.100) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 3] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 3] , was afgenomen en/of 
    6 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189129 (zaak 3, ordner/map 9, document nummer 1-101.1.57.104) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 3] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 3] , was afgenomen en/of 
    7 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189171 (zaak 3, ordner/map 9, document nummer H01.1.57.112) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 3] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 3] , was afgenomen en/of 
    8 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3804934 (zaak 9, ordner/map 15, document nummer 1-101.1.61.9) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 5] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 5] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 6] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 5] , was afgenomen en/of 
    9 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3691548 (zaak 17, ordner/map 16, document nummer 1-101.1.60-1) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 7] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 7] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 8] in ieder geval een ander dan [bedrijf 7] , was afgenomen en/of 
    10 - een doorslag van het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4209380 (zaak 20, ordner/map 16, document nummer 1-101.1.64-1) te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 7] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van) [bedrijf 7] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 9] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 7] , was afgenomen en/of een (groot) aantal andere vervoersbewijzen (telkens) een andere afnemer te vermelden of te laten vermelden dan de persoon of het bedrijf die/dat in werkelijkheid de compost had afgenomen, 
    zulks (telkens) met het oogmerk om die/dat geschrift(en) als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, tot het plegen van welk(e) strafbare feit(en) hij, verdachte, opdracht heeft gegeven dan wel aan welke verboden gedraging(en) hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven; 
    
    2.de rechtspersoon [bedrijf 2 verdachte] . op een of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 30 december 2011 tot en met 31 december 2012 te Dirksland en/of Nieuwerkerk en/of andere plaatsen in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, 10, althans een (groot) aantal vervoersbewijzen zuiveringsslib en compost, - (elk) zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt of heeft laten opmaken dan wel heeft vervalst of heeft laten vervalsen, door (telkens) valselijk en in strijd met de waarheid in: 
    1. het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3810912 (zaak 7, ordner/map 10, document nummer 1-101.1.76.45) te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van ) [bedrijf 10] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 10] , was afgenomen en/of 
    2 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4129741 (zaak 7, ordner/map 10, document nummer H01.1.76.21) te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van ) [bedrijf 10] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 10] , was afgenomen en/of 
    3 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131680 (zaak 7, ordner/map 10, document nummer H01.1.75.63) te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van ) [bedrijf 10] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 10] , was afgenomen en/of 
    4 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131694 (zaak 7, ordner/map 11, document nummer 1-101.1.75.61) te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van ) [bedrijf 10] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 10] , was afgenomen en/of 
    6 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131722 (zaak 7, ordner/map 11, document nummer HOl.l.75.66) te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen en/of dat bewijs voorzien van een handtekening die door moest gaan voor die van (een vertegenwoordiger van ) [bedrijf 10] , zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] , in ieder geval een ander dan [bedrijf 10] , was afgenomen en/of 
    zulks (telkens) met het oogmerk om die/dat geschrift(en) als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken; tot het plegen van welk(e) strafbare feit(en) hij, verdachte, opdracht heeft gegeven dan wel aan welke verboden gedraging(en) hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven.
    
    
      De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten of omissies zijn verbeterd. Als gevolg van een kennelijke vergissing in de tenlastelegging is onder feit 2 achter de punten 4 en 5 hetzelfde vervoersbewijs genoemd waarmee valsheid in geschrift zou zijn gepleegd. Het hof herstelt deze schrijffout en leest voormeld feit 2 aldus dat hetgeen is vermeld achter punt 5 is komen te vervallen. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging. 
    
    
    
    
      
        Bewezenverklaring
      
    
    
    
      Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan, met dien verstande, dat:
    
    
    1.de rechtspersoon [bedrijf verdachte] . in de periode van 1 januari 2011 tot en met 29 december 2011 te Dirksland 10 vervoersbewijzen zuiveringsslib en compost - elk zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt, door telkens valselijk en in strijd met de waarheid in: 
    1. het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191103 te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] was afgenomen en 
    2 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191117 te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] was afgenomen en
    3 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4191152 te vermelden of te laten vermelden dat een persoon genaamd [bedrijf 1] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 2] was afgenomen en 
    4 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4204130 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] was afgenomen en 
    5 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189108 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] was afgenomen en 
    6 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189129 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] was afgenomen en 
    7 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4189171 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 3] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 4] was afgenomen en 
    8 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3804934 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 5] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 6] was afgenomen en 
    9 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3691548 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 7] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 8] was afgenomen en 
    10 - een doorslag van het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4209380 te vermelden of te laten vermelden dat het bedrijf genaamd [bedrijf 7] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 9] was afgenomen 
    zulks telkens met het oogmerk om die geschriften als echt en onvervalst te gebruiken, aan welke verboden gedragingen hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven; 
    
    2.de rechtspersoon [bedrijf 2 verdachte] . in de periode van 30 december 2011 tot en met 31 december 2012 te Dirksland tezamen en in vereniging met een ander 5 vervoersbewijzen zuiveringsslib en compost, - elk zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt door telkens valselijk en in strijd met de waarheid in: 
    1. het vervoersbewijs voorzien van het nummer 3810912 te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] was afgenomen en 
    2 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4129741 te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] was afgenomen en 
    3 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131680 te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] was afgenomen en 
    4 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131694 te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] was afgenomen en 
    6 - het vervoersbewijs voorzien van het nummer 4131722 te vermelden of te laten vermelden dat een bedrijf genaamd [bedrijf 10] een hoeveelheid compost had afgenomen, zulks terwijl die compost in werkelijkheid door een bedrijf of persoon genaamd [bedrijf 11] was afgenomen 
    zulks telkens met het oogmerk om die geschriften als echt en onvervalst te gebruiken, aan welke verboden gedragingen hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven.
    
    
      Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hierboven bewezen is verklaard, zodat hij daarvan zal worden vrijgesproken.
    
    
    
    
      
        Bewijsmiddelen
        
         en bewijsoverwegingen
      
    
    
    
      
        Verdachten [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] .
      
      De besloten vennootschap [bedrijf verdachte] . met vestigingsadres [adres] is op 27 juli 2001 opgericht onder KvK-nummer [KvK nummer] . Bestuurders van deze B.V. zijn [verdachte] (vanaf 27 juli 2001) en [betrokkene] (vanaf 1 januari 2003). Enig aandeelhouder en bestuurder van [verdachte] is verdachte. Bestuurders van [betrokkene] zijn [bestuurders] .
      Door een statutenwijziging op 29 december 2011 is de naam van [bedrijf verdachte] gewijzigd in [bedrijf 3 verdachte]
    
    
    
      De besloten vennootschap [bedrijf 2 verdachte] . met vestigingsadres [adres]
       is op 29 december 2011 opgericht. Bestuurder en enige aandeelhouder van
      
        [bedrijf 2 verdachte] . is [bedrijf verdachte] V. Bestuurders van [bedrijf verdachte] . zijn [verdachte] . en [betrokkene]
      Enig aandeelhouder en bestuurder van [betrokkene] is [betrokkene]
       .
    
    
    
      Gelet op het bovenstaande stelt het hof vast dat verdachte en medeverdachte [medeverdachte]
       ten tijde van de ten laste gelegde periode bestuurders waren van [bedrijf verdachte]
       en van [bedrijf 2 verdachte] .
    
    
    
      
        Regelgeving met betrekking tot compost
      
      Compost is een organische meststof, waarop de regelgeving van de Meststoffenwet van
      toepassing is. Compost bevat onder meer stikstof en fosfaat als bemestende elementen.
      Ingevolge de bij en krachtens de Meststoffenwet gestelde voorschriften gaan transporten
      van compost vergezeld van VZC’s.
      Ingevolge artikel 55, eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet wordt –
      ter zake van het vervoer van zuiveringsslib, compost en overige organische meststoffen – door de leverancier, de vervoerder en de afnemer gezamenlijk een vervoersbewijs opgemaakt. Het tweede lid van dit artikel bepaalt dat de vervoerder er voor zorg draagt dat het vervoersbewijs overeenkomstig de krachtens artikel 56 gestelde regels volledig en naar waarheid wordt ingevuld en door de leverancier, de vervoerder en de afnemer wordt ondertekend. De gegevens die zijn vermeld op de VZC’s dienen elektronisch te worden geleverd aan de Dienst Regelingen van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (hierna DR) die deze gegevens registreert. Hiermee kan worden vastgesteld welke hoeveelheden stikstof en fosfaat op een landbouwbedrijf zijn aangevoerd en in de bodem gebracht en of de compost overeenkomstig de gebruiksnorm wordt toegepast.
    
    
    
    
    
    A. Ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegde
    
    
      
        Ten aanzien van de vermeende transporten naar [bedrijf 1] (zaak 1a)
      
      In de tenlastelegging zijn 3 VZC’s opgenomen waarop [bedrijf verdachte] . als vervoerder en [bedrijf 1]
       als afnemer staan vermeld. Het betreffen de volgende VZC’s:
    
    
      
        VZC nr. 4191103 d.d. 16 september 2011,
      
      
        VZC nr. 4191117 d.d. 16 september 2011,
      
      
        VZC nr. 4191152 d.d. 15 september 2011.
      
    
    
    
      In de op 28 augustus 2012 op de locatie van [bedrijf verdachte] . aan de [adres]
       in beslag genomen administratie is onderzoek gedaan naar de aldaar aangetroffen
      VZC’s. In een ordner werden 10 VZC’s aangetroffen, waaronder:
    
    - een kleurenfotokopie van de originele VZC’s met nummers 4191103 en 4191117;
    - het origineel van VZC met nummer 4191152.
    
      Te zien is dat op deze 10 VZC’s kennelijk mede met behulp van correctievloeistof onder
      meer de hierop onder 3d vermelde “postcode losplaats”, alsmede het/de onder 5 vermelde
      “Relatienummer”, “Naam”, “Postcode” en “Huisnummer” waren gewijzigd. Als “Postcode
      losplaats” was nu [adres] vermeld. Onder 5 waren nu het
      relatienummer, de naam en postcode en het huisnummer van [bedrijf 1] vermeld. Te zien was dat ondanks de gebruikte correctievloeistof onder 5 bij “naam” eerst was vermeld: “ [bedrijf 2] ”.
      Van de daarin genoemde 10 vrachten werden er 5 volgens deze VZC’s getransporteerd met
      een vervoermiddel met het kenteken [kenteken] , welk ten tijde van het vervoer op naam
      stond van [bedrijf 12] . Op 8 maart 2012 werd een onderzoek ingesteld bij deze
      transporteur teneinde de eindbestemming van deze vrachten te verifiëren. Daarbij werden
      door dit bedrijf de originele en de voor de voor de afnemer bestemde doorslagen van 8
      Vervoersbewijzen, waaronder die met nummers 4191103 en 4191117, overgelegd. Hierop was bij “5 Afnemer” vermeld: “naam: [bedrijf 2] , postcode: [adres] ”. Bij dit onderzoek bleek aan de hand van getoonde werkbon en overzicht dat deze vrachten door [bedrijf 12] werden vervoerd van Moerdijk naar Lage Zwaluwe en niet naar Dinteloord. De overige 5 van de daarin genoemde 10 vrachten, waaronder het VZC met nummer 4191152, werden volgens de VZC’s getransporteerd met een vervoermiddel met het kenteken [kenteken] welk vervoermiddel ten tijde van het vervoer op naam stond van [betrokkene] te Nieuwerkerk. Er is vervolgens onderzoek gedaan naar de facturering tussen [betrokkene] en [bedrijf verdachte] . In een ordner werd een factuur (H01.1.32.3A) aangetroffen, genummerd 110042, afkomstig van [betrokkene] en gericht aan [bedrijf verdachte] . Op deze factuur wordt aan [bedrijf verdachte] . onder meer het transport op 16 september 2011 van 5 vrachten GFT-compost in rekening gebracht â € 3,50/ton met de bijgevoegde specificatie: laadplaats [laadplaats] en losplaats [bedrijf 2] Lage Zwaluwe. Er is vervolgens onderzoek gedaan naar de facturering tussen [laadplaats] en [bedrijf verdachte] . In een ordner werd een factuur (H01.1.8.3A + B) genummerd 11001940 aangetroffen, afkomstig van [bedrijf verdachte] . en gericht aan [laadplaats] Op deze factuur wordt door [bedrijf verdachte] . onder meer het op 15 en 16 september 2011 afhalen van 13 vrachten c.q. een partij ad. 313,84 ton compost in rekening gebracht. In de specificatie H01.1.8.3B is onder meer vermeld dat de transporteur [bedrijf 12] dan wel [betrokkene] is en dat de afnemer [bedrijf 2] in Lage Zwaluwe is.
      In een brief van 27 december 2011 heeft [bedrijf verdachte] . aan het Bureau Heffingen verzocht om wijzigingen door te voeren in 10 VZC’s, die bij die brief zijn gevoegd, waaronder de VZC’s die op de tenlastelegging staan. Op de oorspronkelijke VZC’s zou een verkeerde afnemer zijn vermeld volgens [bedrijf verdachte] . De naam [bedrijf 2] moest worden gewijzigd worden in [bedrijf 1] , [adres] . In de VZC’s die bij deze brief zijn gevoegd is onder meer de hierop onder 3d vermelde “Postcode losplaats”, alsmede het/de onder 5 vermelde “Relatienummer”, “Naam”, “Postcode” en “Huisnummer” gewijzigd. Als “Postcode losplaats” was nu [adres] vermeld. Onder 5 waren nu het relatienummer, naam en postcode en huisnummer van genoemde [bedrijf 1] vermeld.
    
    
    
      De hierboven genoemde [bedrijf 2] heeft, nadat hem de hiervoor genoemde brief met bijlagen d.d.  27 december 2011 van [bedrijf verdachte] . werd getoond, verklaard dat hij in 2011 te veel vrachten geleverd heeft gekregen waardoor er te veel compost op zijn naam kwam te staan. [bedrijf 13] kwam in september 2011 bij het bedrijf van [bedrijf 2] en bood nog compost aan. [bedrijf 2] heeft tegen [bedrijf 13] gezegd dat zij geen ruimte hadden. [bedrijf 13] zou regelen dat de compost geleverd zou worden maar dat die niet mee zou tellen voor de Meststoffenwet. Later bleek dat [bedrijf 13] zich niet aan de afspraak had gehouden omdat [bedrijf 2] zag dat bij de DR wel vrachten waren gemeld terwijl dit niet de bedoeling was. [bedrijf 2] heeft hierop [bedrijf 13] aangesproken. [bedrijf 13] zei dat hij dit wel zou oplossen en toen kwam hij met het correctieverzoek dat hem zojuist was getoond. [bedrijf 2] heeft bericht gekregen van de DR dat de vrachten van zijn naam zijn gehaald.
    
    
    
      De verdediging heeft in hoger beroep – op gronden als verwoord in de pleitnota – aangevoerd dat uit het dossier volgt dat [bedrijf 2] en [bedrijf 1] niet naar waarheid hebben verklaard. Volgens verdachte heeft [bedrijf 2] met [bedrijf 1] een deal gesloten waarbij [bedrijf 2] aan [bedrijf 1] de vrachten compost heeft geleverd en heeft [bedrijf 2] vervolgens aan [bedrijf verdachte] . (hierna: [bedrijf verdachte] ) verzocht de naam van de afnemer en de losplaats te wijzigen. [bedrijf verdachte] heeft op haar beurt zorggedragen voor de mutatie waarom werd verzocht. Uit het enkele melden van deze mutatie volgt niet dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat [bedrijf verdachte] , [verdachte] en [medeverdachte] de VZC’s valselijk hebben opgemaakt, aldus de verdediging. 
    
    
    
      Het hof volgt de verdediging niet in dit verweer. Het hof ziet in hetgeen de verdediging heeft aangevoerd en in de overige inhoud van het dossier geen reden om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van de verklaring van [bedrijf 2] . Uit het dossier en de hiervoor genoemde feiten volgt naar het oordeel van het hof genoegzaam dat [bedrijf 2] te Lage Zwaluwe de afnemer van [bedrijf verdachte] was. Dit verklaart niet alleen [bedrijf 2] , maar blijkt ook uit de door de transporteur [bedrijf 12] overgelegde originelen van de voor de afnemer bestemde doorslagen van de VZC’s (voor VZC’s 4191103 en 4191117), uit de facturen tussen [betrokkene] en [bedrijf verdachte] . (voor VZC 4191152) en tussen [laadplaats] en [bedrijf verdachte] ., alsmede uit hetgeen eerst op de VZC’s was vermeld die in de administratie van [bedrijf verdachte] zijn aangetroffen. [bedrijf 13] heeft in een mail aan [medewerker] verzocht om de VZC’s te wijzigen. (Het betrokken personeel van) [bedrijf verdachte] wist dat de feitelijke losplaats niet te Dinteloord is geweest, zoals op het gewijzigde VZC is vermeld. Naar het oordeel van het hof doet de vraag of [bedrijf 2] de compost vervolgens aan [bedrijf 1] heeft geleverd en welke afspraken er tussen hen mogelijk zijn gemaakt niet ter zake. Indien [bedrijf 2] de compost nadien aan [bedrijf 1] zou leveren, zou daar door [bedrijf 2] weer een afzonderlijk VZC van moeten worden opgemaakt. Het lag niet op de weg van [bedrijf verdachte] om deze gegevens (al dan niet op verzoek van [bedrijf 2] ) te wijzigen. [bedrijf verdachte] heeft de compost feitelijk aan [bedrijf 2] te Lage Zwaluwe overgedragen en de ten behoeve van [bedrijf verdachte] optredende natuurlijke personen wisten dit. 
    
    
    
      Gelet op het bovenstaande staat naar het oordeel van het hof vast dat de VZC’s met de nummers 4191103, 4191117 en 4191152, welke VZC’s door [bedrijf verdachte] aan het Bureau Heffingen zijn gestuurd, valselijk zijn opgemaakt. De naam van de afnemer en de losplaats zijn gewijzigd in de naam en de postcode van [bedrijf 1] en (het personeel van) [bedrijf verdachte] wist dat dit niet klopte. 
    
    
    
      
        Ten aanzien van de vermeende transporten naar [bedrijf 3] (zaak 3)
      
      In de tenlastelegging zijn 4 VZC’s opgenomen waarop [bedrijf verdachte] . als vervoerder en
      
        [bedrijf 3] met [adres] als afnemer staat vermeld. Het betreffen de volgende VZC’s:
    
    
      
        VZC nr. 4204130 d.d. 26 juli 2011,
      
      
        VZC nr. 4189108 d.d. 27 juli 2011,
      
      
        VZC nr. 4189129 d.d. 28 juli 2011,
      
      
        VZC nr. 4189171 d.d. 28 juli 2011.
      
    
    
    
      Door de politie zijn 15 vrachten, waaronder de vrachten van de ten laste gelegde VZC’s die hierboven zijn genoemd, van vervoerder [bedrijf verdachte] . onderzocht, waarbij [bedrijf 3] als afnemer op de VZC’s stond vermeld. Volgens de gegevens bij de DR is [bedrijf verdachte] . vervoerder van deze 15 vrachten en heeft [bedrijf verdachte] . deze gegevens op 17 augustus 2011 elektronisch doorgegeven aan de DR. Volgens de bij de DR met betrekking tot deze 15 VZC’s geregistreerde gegevens zouden deze 15 vrachten vanaf de leverancier [laadplaats] vervoerd zijn met een trekker naar afnemer [bedrijf 3] en gelost zijn op de postcode losplaats “ [adres] . Deze melding is gedaan door [bedrijf verdachte] . Op alle op 28 augustus 2012 op de locatie [adres] in beslag genomen documenten genaamd: “Vervoersbewijs Zuiveringsslib en Compost”, die
      betrekking hebben op deze 15 transporten, staat te lezen bij:
      
        afnemer: “Relatienummer 47, Naam: [bedrijf 3] [adres] (incidenteel 47)”
      
        Postcode losplaats: “ [adres] ”. Dit geldt dan voor de originele documenten “Bestemd voor
      eigen administratie” (voorzien van de even bijlagenummers).
      Tevens staat, op de voor de “Overige betrokkene” bestemde doorslagen van deze
      documenten te lezen bij:
      
        afnemer “Relatienummer 110049265 [bedrijf 4] [adres] ”
      
        Postcode losplaats: “ [adres] ” (voorzien van oneven bijlagennummers).
      De data van laden en lossen betroffen 26, 27 en 28 juli 2011.
      Een hierboven beschreven VZC bestaat uit een set van een origineel en 4 doorslagen (respectievelijk voor de leverancier, afnemer, vervoerder en overige betrokkene).
      Het origineel en de doorslagen zijn voorzien van hetzelfde unieke nummer. In het papier
      van deze sets is carbon verwerkt, zodat hetgeen op het origineel wordt ingevuld, wordt
      doorgedrukt op de hieronder liggende doorslagen. Wanneer (zonder doorhalingen) op het origineel andere gegevens zijn ingevuld dan op één of meerdere van de doorslagen, moeten deze separaat of los van elkaar zijn ingevuld (of dient tussen het origineel en de doorslagen bijvoorbeeld karton gelegd te worden).
    
    
    
      Gelet hierop lijkt het naar het oordeel van het hof onaannemelijk dat het feit dat op de
      documenten met hetzelfde nummer telkens een andere afnemer is vermeld, een vergissing
      is geweest. [bedrijf verdachte] . heeft op 29 augustus 2011 een factuur opgemaakt voor genoemde [bedrijf 4] met betrekking tot “franco compost” o.a. op de data 26, 27 en 28juli 2011. De eigenaar van [bedrijf 3] , [eigenaar] , wonende op het adres [adres] , heeft verklaard dat hij begrijpt dat er op de naam van [bedrijf 3] meer compost is geregistreerd dan dat [bedrijf 3] in werkelijkheid heeft gehad. Nadat hem de VZC’s van de 15 hiervoor genoemde transporten, waarop [bedrijf 3] als afnemer is vermeld, waren getoond, verklaarde [eigenaar] dat op de aan hem getoonde bewijzen niet zijn handtekening of de handtekening van iemand anders van het bedrijf staat en dat zij dergelijke bewijzen niet van [bedrijf verdachte] . hebben gekregen.
    
    
    
      
        [bedrijf 4] , wonende te [adres] , heeft verklaard dat [bedrijf verdachte] . in 2011 compost aan hem heeft geleverd. [bedrijf 13] berekende en hield bij hoeveel fosfaat en stikstof er aangevoerd mocht worden. [bedrijf verdachte] . regelde het transport. [bedrijf 4] kreeg per post in één keer alle vervoersbewijzen door [bedrijf verdachte] . toegestuurd. De vervoersbonnen werden door [bedrijf verdachte] . namens hem ondertekend omdat hij hen daartoe gemachtigd had. Er werd tijdens het verhoor nog een enveloppe door [bedrijf 4] getoond. In deze enveloppe zaten doorslagen van 18 VZC’s. 15 van deze 18 VZC’s hebben betrekking op de vrachten van 26, 27 en 28 juli 2011. Nadat aan [bedrijf 4] was voorgehouden dat deze 15 vrachten bij de DR stonden geregistreerd met daarop een andere afnemer en hem was gevraagd wat de reden kon zijn om vrachten buiten de “meldingen” aan de DR te
      houden, heeft [bedrijf 4] geantwoord dat dat is om binnen de norm te blijven en een
      overschrijding flink in de papieren kan lopen. In een latere verklaring heeft [bedrijf 4] erkend dat hij van [bedrijf verdachte] . genoemde 15 vrachten compost heeft ontvangen op 26, 27 en 28 juli 2011 en dat hij deze compost heeft gebruikt op eigen grond.
    
    
    
      De verdediging heeft in hoger beroep – op gronden als verwoord in de pleitnota – aangevoerd dat de verklaringen van [eigenaar] en [bedrijf 4] innerlijk tegenstrijdig en ongeloofwaardig zijn en niet tot het bewijs kunnen worden gebezigd. De VZC’s zijn ingevuld zoals [eigenaar] en [bedrijf 4] hebben aangegeven. Dat de registratie slordig en foutief heeft plaatsgevonden, maakt nog niet dat sprake is van het valselijk opmaken van de VZC’s, aldus de verdediging.
      Het hof ziet in hetgeen de verdediging heeft aangevoerd geen aanleiding om aan de betrouwbaarheid van de verklaringen van [eigenaar] en [bedrijf 4] te twijfelen. Niet alleen [bedrijf 4] heeft verklaard dat hij de afnemer is geweest van de in de tenlastelegging onder feit 1 onder 4, 5, 6 en 7 genoemde compost. Deze verklaring vindt onder meer steun in de door [bedrijf verdachte] opgemaakte factuur voor [bedrijf 4] d.d. 29 augustus 2011 en uit de VZC’s die bij [bedrijf verdachte] zijn aangetroffen. Het dossier biedt geen enkele aanwijzing dat er door [bedrijf verdachte] bij [bedrijf 3] is gelost of dat [eigenaar] en/of [bedrijf 4] hebben aangegeven dat [bedrijf 3] de afnemer was. Het hof acht, gelet op het voorgaande, bewezen dat [bedrijf 4] en dus niet [bedrijf 3] de afnemer is geweest van de genoemde compost. Anders dan de verdediging is het hof van oordeel dat op grond van het dossier en het hiervoor overwogene, wettig en overtuigend kan worden bewezen dat de VZC’s die door [bedrijf verdachte] bij de Dienst Regelingen (DR) zijn ingediend, valselijk zijn opgemaakt.
    
    
    
      
        Ten aanzien van het vermeende transport naar [bedrijf 5] (zaak 9)
      
      In de tenlastelegging is één VZC opgenomen waarop [bedrijf verdachte] . als vervoerder en [bedrijf 5] met [adres] en opmerkingscode 12 als afnemer staat vermeld. Het
      kenteken van het trekkend voertuig is [kenteken] . Het gewicht van de vracht is 33,2 ton. Het
      betreft het volgende VZC:
    
    - VZC nr. 3804934 d.d. 13 januari 2011.
    
    
      Door [bedrijf 14] zijn in oktober
      2012 diverse bescheiden overhandigd aan de Nederlands Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), waaronder gegevens met betrekking tot 154 in 2011 door [bedrijf 14] . vervoerde vrachten compost met als naam van de opdrachtgever [bedrijf verdachte] . De gegevens van die transporten zijn vergeleken met de gegevens die bij de DR zijn geregistreerd. Met betrekking tot 137 vrachten is bij de DR een andere afnemer – te weten [bedrijf 5] – geregistreerd dan volgens de gegevens van [bedrijf 14] . was aangegeven.
      In de op 28 augustus 2012 op de locatie [adres] in
      beslaggenomen administratie werden 108 van de eerder genoemde VZC’s (in origineel of in
      kopie) of doorslagen daarvan, waaronder het VZC dat op de tenlastelegging is vermeld (H01.1.61.9), aangetroffen. Er is nader onderzoek gedaan naar het opmaken van de VZC’s en registratie daarvan bij de DR met betrekking tot 11 vrachten compost die volgens de gegevens van [bedrijf 14] in de periode van 13 januari 2011 tot en met 11 november 2011 zijn geleverd aan [bedrijf 6] te St. Odiliënberg. Daarbij wordt het volgende opgemerkt:
    
    
      
        volgens de gegevens van [bedrijf 14] zijn deze 11 vrachten gelost/geleverd bij/aan [bedrijf 6] ”;
      
      
        op het VZC met het nummer 3804934 (H01.1.61.9) dat bij [bedrijf verdachte] . in beslag is genomen staat bovenaan met pen de vermelding “ [bedrijf 6] 102002”;
      
      
        op het VZC met nummer 3804934 is als afnemer [bedrijf 5] vermeld alsmede de opmerkingscode 12, inhoudende dat deze vracht was geëxporteerd nar Duitsland.
      
    
    
    
      
        [bedrijf 14] . heeft op 31 januari 2011 een factuur gestuurd naar [bedrijf verdachte] . onder andere met betrekking tot een transport op 13 januari 2011 van 33,28 ton met de omschrijving “ [adres] ) [kenteken] . Deze omschrijving sluit aan bij de gegevens die op het VZC met nummer 3804934 zijn vermeld, inclusief het kenteken van het voertuig en de met pen bijgeschreven nummer 102002.
    
    
    
      
        [bedrijf 14] heeft voorts een factuur opgemaakt, gericht aan de heer [bedrijf 6] in Sint Odiliënberg,
      d.d. 31 mei 2011, met betrekking tot het leveren van bodemverbeteraar in de periode van 13 januari 2011 tot en met 1 april 2011.
    
    
    
      Genoemde [bedrijf 14] , bestuurder van [bedrijf 14] ., heeft verklaard dat [bedrijf 14] . met Richard [medewerker] van [bedrijf verdachte] . belde als zij compost nodig had. [bedrijf 14] regelde zelfde losplaatsen van de compost. Naar aanleiding van de opmerking van de verbalisanten dat zij zagen dat er op VZC’s veelal [bedrijf 5] als afnemer stond vermeld, verklaarde [bedrijf 14] dat zij deze VZC’s allemaal op [bedrijf 5] hadden staan, terwijl er sprake was van andere afnemers. Over die VZC’s hadden zij contact met [medewerker] . [bedrijf 14] wist dat er diverse vervoersbewijzen niet goed zijn gegaan, omdat [medewerker] bijna alle bonnen al op [bedrijf 5] had staan op het moment dat [bedrijf 14] aan hem de echte afnemers door wilde
      geven. Dit is nooit meer aangepast. Dan bleek dat [medewerker] of [bedrijf verdachte] . die
      vervoersbewijzen al had gemeld bij de DR met daarop [bedrijf 5] als afnemer. De VZC’s werden door de leverancier ingevuld, behalve de afnemer. Bij nummer 4 en 5 werd na contact met [medewerker] , de naam [bedrijf 5] ingevuld, zoals [medewerker] ook al
      had gemeld. [bedrijf 14] heeft verklaard dat er afspraken met [verdachte] persoonlijk zijn gemaakt en dat de afspraken over de feitelijke activiteiten liepen via [medewerker] . Verder verklaarde [bedrijf 14] dat de compost door werd geleverd en dat er vrachten rechtstreeks zijn gelost bij de afnemer, omdat hij de compost niet bij [bedrijf 5] kon opslaan.
    
    
    
      Uit het vorenstaande leidt het hof af dat het in de tenlastelegging vermelde VZC met
      nummer 3804934 vals is, nu [bedrijf 5] als afnemer is ingevuld, terwijl het hof bewezen acht dat [bedrijf 6] de werkelijke afnemer was. 
    
    
    
      De vertegenwoordigers en feitelijk bestuurders van [bedrijf verdachte] , verdachte en [medeverdachte] hebben verklaard dat het klopt dat het bij de VZC’s met de vermelding dat
      
        [bedrijf 5] afnemer was, niet goed is gegaan. Volgens verdachte en [medeverdachte] haalde
      
        [bedrijf 14] zelfde compost op en gaf [bedrijf 5] aan hen door als afnemer. [bedrijf 5] was het
      bedrijf van [bedrijf 14] . Volgens hen had [bedrijf 14] afnemers in Limburg die hij uit concurrentieoverwegingen niet door wilde geven aan [bedrijf verdachte] . Soms kwam [bedrijf 14] met een wijziging van de afnemer, maar dan was er al gemeld bij de DR. Verdachte en [medeverdachte] hebben ook verklaard dat [bedrijf verdachte] . als degene die de VZC’s moest melden bij de DR verantwoordelijk is voor deze meldingen.
    
    
    
      Naar het oordeel van het hof moest [bedrijf verdachte] bij uitstek in het geval als het onderhavige – waarbij [bedrijf 14] de transporten uitvoerde, de contacten met afnemers onderhield, de losplaatsen van de compost regelde en de gegevens van de afnemer aan [bedrijf verdachte] doorgaf – onderzoek doen naar de feitelijke afnemer. [bedrijf verdachte] was immers verantwoordelijk voor de juiste vermelding van de afnemer op de VZC’s en het melden van de VZC’s bij de DR. De door de verdediging in hoger beroep aangevoerde stelling dat [bedrijf verdachte] de VZC’s niet invulde is onvolledig en daarmee feitelijk onjuist. Uit het dossier en de hierboven genoemde feiten volgt immers dat de administratief medewerker [medewerker] de naam van [bedrijf 5] soms als afnemer doorgaf aan de DR, terwijl [bedrijf 14] de afnemer nog helemaal niet aan hem had doorgegeven. Dit, terwijl [bedrijf 14] de afnemers regelde. Gelet op de omstandigheden dat:
    
    
      
        
          [medewerker] in bepaalde gevallen kennelijk klakkeloos de naam van [bedrijf 5] als afnemer doorgaf aan de DR;
      
      
        
          [verdachte] en [medeverdachte] wisten dat [bedrijf 14] de afnemer [bedrijf 5] gemakshalve als afnemer opgaf;
      
    
    - zij wisten dat [bedrijf 14] slechts een transportbedrijf was dat de compost vervolgens naar haar eigen klanten bracht en
    - zij wisten dat [bedrijf 5] het bedrijf van [bedrijf 14] was en dat [bedrijf 14] bepaalde afnemers uit concurrentieoverwegingen niet door wilde geven,
    moeten [verdachte] en [medeverdachte] hebben geweten dat het adres van [bedrijf 5] met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet de feitelijke losplaats van de compost door [bedrijf 14] was. Door toch zonder enige controle af te gaan op [bedrijf 5] als afnemer, hebben zij naar het oordeel van het hof willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat zij een valse afnemer en losplaats aan de DR opgaven. 
    
    
      
        Ten aanzien van de vermeende transporten naar [bedrijf 7] (zaken 17 en 20)
      
      Op de tenlastelegging staan een VZC en een doorslag van een VZC vermeld, waarvan de
      gegevens door [bedrijf verdachte] . zijn ingediend bij de DR. Op dit VZC en deze doorslag van een VZC zijn [bedrijf 7] als afnemer ingevuld, met daarbij opmerkingscode 12. Als losplaats is [adres] ingevuld. Het betreffen de volgende VZC’s:
    
    
      
        VZC nr. 3691548, laaddatum 26 februari 2011, 30,02 ton;
      
      
        VZC nr. 4209380, laaddatum 18 november 2011, 33,6 ton.
      
    
    
    
      
        Met betrekking tot afnemer [bedrijf 8] (zaak 17)
      
      Door het Bureau Heffingen is op 12 december 2011 een brief, gedateerd 8 december 2011, ontvangen van [bedrijf verdachte] . In deze brief wordt gevraagd een wijziging door te voeren
      met betrekking tot het VZC met nummer 3691548 dat op naam stond van: [bedrijf 8]
       . Dit VZC zou abusievelijk op de verkeerde afnemer zijn gemeld. Dit VZC moest
      op naam gezet worden van: [bedrijf 7] te [adres] . Deze brief is door of namens
      
        [bedrijf verdachte] . ondertekend, waarbij de naam van [verdachte] werd vermeld.
      Door [bedrijf verdachte] . zijn eerder op 4 maart 2011 de gegevens die op dit VZC waren vermeld, digitaal elektronisch ingediend. Daarbij heeft [bedrijf verdachte] . voor dit VZC de navolgende (afwijkende) afnemer gemeld: [bedrijf 8] . Het kenteken van het trekkend voertuig betrof [kenteken] .
    
    
    
      In de op 28 augustus 2012 op de locatie [adres] in beslag
      genomen administratie is onderzoek gedaan naar de aldaar aangetroffen VZC’s. In een
      ordner bevond zich het origineel van het VZC 3691548. Op dit origineel is te zien dat
      kennelijk mede met behulp van correctievloeistof de hierop onder 3 vermelde “Kenteken
      trekkend voertuig” en “Postcode losplaats”, alsmede de onder 5 vermelde
      “Relatienummer”, “Naam”, “Postcode” en “Huisnummer” waren gewijzigd. Als “kenteken
      trekkend voertuig” was nu vermeld: [kenteken] , alsmede [adres] als “Postcode losplaats”.
      Onder 4 was als opmerkingscode “12” vermeld, waarmee wordt aangegeven dat de vracht
      is geëxporteerd naar Duitsland. Onder 5 was “ [bedrijf 7] ” als afnemer vermeld, met daarbij
      
        [adres] als postcode en huisnummer. Verder was tevens (ondanks het gebruik van
      correctievloeistof) onder 5 bij “naam” te zien dat daar “ [bedrijf 8] .” vermeld was
      geweest.
      Het kenteken [kenteken] stond ten tijde van het vervoer op naam van [betrokkene]
       . In een ordner, in beslag genomen bij [bedrijf verdachte] ., zat een factuur genummerd 110009 met bijlage afkomstig van [betrokkene] en gericht aan [bedrijf verdachte] . Op deze factuur wordt aan [bedrijf verdachte] . onder meer het transport op 26 februari 2011 van een vracht ad. 30,020 ton compost in rekening gebracht. Dit onder de navolgende omschrijving op de bijgevoegde bijlage:
      Datum: 26 februari 2011
      Laadplaats: [bedrijf 15]
      Losplaats: [adres]
      Laadcode: BH2084
      Gewicht: 30,020
    
    
    
      Voorts werd in een ordner, in beslag genomen bij [bedrijf verdachte] ., een factuur genummerd
      11000433 met bijlage afkomstig van [bedrijf verdachte] . en gericht aan [bedrijf 15]
      aangetroffen. Op deze factuur wordt door [bedrijf verdachte] . onder meer het afhalen op
      26 februari 2011 van een vracht ad 30,020 ton compost in rekening gebracht. Op bijgaande
      bijlage is onder meer vermeld:
      Datum: 26 februari 2011
      Transporteur: [betrokkene]
      Gewicht: 30,020
      Afnemer: [bedrijf 8]
      Losplaats: [adres]
    
    
    
      
        [bedrijf 8] , wonende te [adres] . heeft bevestigd dat hij met zijn [bedrijf 8] in februari
      2011 via de Boerenbond compost heeft gekocht van in totaal 60 ton.
    
    
    
      
        Met betrekking tot afnemer [bedrijf 9] (zaak 20)
      
      Door het Bureau Heffingen is op 27 december 2011 een brief, gedateerd 23 december
      2011, ontvangen van [bedrijf verdachte] . In deze brief wordt gevraagd een wijziging door te
      voeren met betrekking tot het VZC met nummer 4209380 dat op naam stond van: [bedrijf 9]
       . Dit VZC zou abusievelijk op de verkeerde afnemer
      zijn gemeld. Dit VZC moest op naam gezet worden van: [bedrijf 7] te [adres] . Deze
      brief is door of namens [bedrijf verdachte] . ondertekend.
    
    
    
      Het genoemde VZC was bij de DR geregistreerd. Uit bij de DR op dit VZC geregistreerde
      (relevante) gegevens, die vermeld staan op overzicht F/00736, blijkt dat dit VZC betrekking
      heeft op 1 vracht compost die op 18 november 2011 is geladen bij de compostering van [laadplaats] , van in totaal 33,600 ton. De vracht is vervoerd door een voertuig met kenteken [kenteken] . Bij verdere navraag bij de DR bleek dat door [bedrijf verdachte] . eerder op 22 november 2011 de gegevens op dit VZC digitaal / elektronisch waren ingediend. Daarbij heeft [bedrijf verdachte] . toen voor dit VZC de navolgende (afwijkende) gegevens digitaal ingediend:
      3d: Postcode losplaats: [postcode]
      5: Afnemer/naam: [bedrijf 9]
      5: Afnemer/postcode huisnummer: [postcode]
    
    
    
      In de op 28 augustus 2012 op de locatie [adres] , in beslag
      genomen administratie is onderzoek gedaan in de aldaar aangetroffen VZC’s. In een ordner
      voorzien van IBN-nummer H01.1.64 zat de voor “overige betrokkene” bestemde doorslag
      van VZC 4209380. Op deze doorslag is te zien dat kennelijk mede met behulp van een
      correctievloeistof de hierop onder 3 vermelde “Kenteken trekkend voertuig” en “Postcode
      losplaats”, alsmede de onder 5 vermelde “Relatienummer”. “Naam”, “Postcode” en
      “Huisnummer” waren gewijzigd. Als “Kenteken trekkend voertuig” was nu vermeld:
      
        [kenteken] , als “Postcode losplaats” was nu vermeld [postcode] . Onder 4 was als opmerkingscode “12” vermeld, waarmee wordt aangegeven dat de vracht is geëxporteerd naar Duitsland. Onder 5 was “ [bedrijf 7] ” als afnemer vermeld, met daarbij [postcode] als postcode en huisnummer. Verder was tevens (ondanks het gebruik van correctievloeistof) te zien dat:
      -onder 3 als “Kenteken trekkend voertuig” eerst [kenteken] vermeld was geweest;
      -onder 5 als “Relatienummer” eerst 122035178 vermeld was geweest;
      --onder 5 als “Naam” eerst [bedrijf 9] vermeld was geweest;
      --onder 5 als “Postcode” en “Huisnummer” eerst [postcode] vermeld waren geweest.
      De vracht is getransporteerd met een vervoermiddel met het kenteken [kenteken] welk vervoermiddel ten tijde van het vervoer op naam stond van [bedrijf 14] . In de op 28 augustus 2012 op de locatie  [adres] , in beslag genomen administratie is vervolgens onderzoek gedaan naar de facturering tussen “ [bedrijf 14] ” en [bedrijf verdachte] .
      In een ordner zat een factuur afkomstig van [bedrijf 14] en gericht aan [bedrijf verdachte] .
      Op deze factuur wordt aan [bedrijf verdachte] . onder meer het transport op 18 november 2011 van 1 vracht ad. 33,64 ton GFT-compost € 3,75/ton in rekening gebracht onder de navolgende omschrijving:
      Datum: 18 november 2011
      Aantal: 33,64 ton
      Omschrijving: [adres] [kenteken] (146096) 4209380
      Prijs: 3,75
      Totaal BTW: € 126,15.
    
    
    
      Uit voorgaande gegevens blijkt dat de vracht afkomstig was van de compostering van [laadplaats] . In een ordner zat een factuur genummerd 11002424 afkomstig van
      
        [bedrijf verdachte] . en gericht aan [laadplaats] . Op deze factuur wordt door [bedrijf verdachte] .
      onder meer het op 18 november 2011 te Venlo afhalen van 1 vracht ad. 33,64 ton compost in rekening gebracht. Op bijgaande specificatie is onder meer vermeld:
      Datum: 18 november 2011
      Transporteur: [bedrijf 14]
      Gewicht: 33,64
      Afnemer: Boerenbond ( [bedrijf 9] )
      Losplaats: [adres] .
    
    
    
      De broers [bedrijf 9] hebben verklaard dat zij in 2011 compost hebben gehad, die zij
      hadden besteld bij de Boerenbond. Die compost is gelost op de [adres] . Na
      levering bleek dat er teveel netto-fosfaat was geleverd waardoor zij problemen zouden krijgen met hun ruimte. Zij hebben toen naar [bedrijf 13] van [bedrijf verdachte] . gebeld. [bedrijf 13] zei dat hij het in orde zou maken. Later kregen zij een brief in de bus. Die brief bleek, nadat die door hen getoond was, gelijk aan de brief die [bedrijf verdachte] . op 23 december 2011 had verstuurd naar het Bureau Heffingen (F006). Volgens de broers [bedrijf 9] klopt de inhoud van die brief niet.
    
    
    
      
        Oordeel van het hof met betrekking tot afnemers [bedrijf 8] en [bedrijf 9]
      
      De verdediging heeft in hoger beroep – op gronden als verwoord in de pleitnota – aangevoerd dat uit het dossier volgt dat [bedrijf verdachte] niet uit eigen beweging maar slechts in opdracht van [bedrijf 8] en [bedrijf 9] de mutaties heeft doorgevoerd bij de DR. [bedrijf verdachte] behoefde niet aan de juistheid van de verzochte wijzigingen te twijfelen. Deze gegevens zijn voor [bedrijf verdachte] niet op juistheid te controleren. Het is de verantwoordelijkheid van [bedrijf 8]  en [bedrijf 7] om aan [bedrijf verdachte] de juiste gegevens te verstrekken. Uit het enkele melden van deze mutaties volgt niet dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat [bedrijf verdachte] de VZC’s valselijk heeft opgemaakt, aldus de verdediging.
    
    
    
      Het hof volgt de verdediging niet in dit verweer. Ten aanzien van het VZC met nummer 361548 (het onder feit 1 onder 9 ten laste gelegde) overweegt het hof dat uit het dossier en uit de hierboven genoemde feiten genoegzaam volgt dat [bedrijf 8] de afnemer van [bedrijf verdachte] is geweest. Dit volgt uit het origineel van dit VZC dat in de administratie van [bedrijf verdachte] is aangetroffen, uit de op 4 maart 2011 ingediende gegevens van het VZC, uit de facturen tussen [betrokkene] en [bedrijf verdachte] . en tussen [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 15] , alsmede uit de verklaring van [bedrijf 8] . Verder volgt hieruit dat [bedrijf verdachte] het transport van de compost zelf heeft geregeld en dat [bedrijf verdachte] heeft gelost te Castenray. (Het betrokken personeel van) [bedrijf verdachte] wist derhalve dat de feitelijke losplaats niet te Duitsland is geweest, zoals op het gewijzigde VZC is vermeld. Naar het oordeel van het hof doet de vraag of [bedrijf 8] de compost vervolgens aan [bedrijf 7] heeft geleverd niet ter zake. Indien [bedrijf 8] de compost nadien aan [bedrijf 7] te Duitsland zou leveren, zou daar weer een afzonderlijk VZC van moeten worden opgemaakt. Het lag niet op de weg van [bedrijf verdachte] om deze gegevens (al dan niet op verzoek van [bedrijf 8] of [bedrijf 7] ) te wijzigen. [bedrijf verdachte] heeft de compost feitelijk aan [bedrijf 8] te Castenray overgedragen en wist dit. 
    
    
    
      Ten aanzien van de doorslag van het VZC met nummer 4209380 (het onder feit 1 onder 10 ten laste gelegde) overweegt het hof dat uit het dossier en uit de hierboven genoemde feiten genoegzaam volgt dat [bedrijf 9] de afnemer van [bedrijf verdachte] is geweest. Dit volgt uit de doorslag van dit VZC dat in de administratie van [bedrijf verdachte] is aangetroffen, uit de op 22 november 2011 ingediende gegevens op het VZC, uit de facturen tussen [bedrijf 14] . en [bedrijf verdachte] en tussen [bedrijf verdachte] en [laadplaats] ., alsmede uit de verklaringen van [bedrijf 9] . Weliswaar is deze compost door [bedrijf 14] getransporteerd, maar uit voornoemde facturen volgt dat [bedrijf verdachte] wist dat de betreffende compost te Beesel is gelost en dus niet te Duitsland, zoals op het gewijzigde VZC is vermeld. Naar het oordeel van het hof doet de vraag of [bedrijf 9] de compost vervolgens aan [bedrijf 7] heeft geleverd niet ter zake. Indien [bedrijf 9] de compost nadien aan [bedrijf 7] te Duitsland zou leveren, zou daar weer een afzonderlijk VZC van moeten worden opgemaakt. Het lag niet op de weg van [bedrijf verdachte] om deze gegevens (al dan niet op verzoek van [bedrijf 9] of [bedrijf 7] ) te wijzigen. [bedrijf verdachte] heeft de compost – via [bedrijf 14] – feitelijk aan [bedrijf 9] te Beesel overgedragen en wist dit. 
    
    
    
      Gelet op het bovenstaande staat naar het oordeel van het hof vast dat het VZC met nummer 3691548 en de doorslag van het VZC met nummer 4209380, welke bescheiden in de administratie van [bedrijf verdachte] waren opgenomen, valselijk zijn opgemaakt. De naam van de afnemer en de losplaats zijn gewijzigd in de naam en de postcode van [bedrijf 7] en (het betrokken personeel van) [bedrijf verdachte] wist dat dit niet klopte. 
    
    
    Ten aanzien van het onder 2 ten laste gelegde
    
    
      In de tenlastelegging zijn 6 VZC’s opgenomen waarop [bedrijf 2 verdachte] . als vervoerder en [bedrijf 10] als afnemer staat vermeld met opmerkingscode
    
    11. Onder de naam van de afnemer [bedrijf 10] is een handtekening geplaatst. Het betreffen de volgende VZC’s:
    
      
        VZC nr. 3810912 d.d. 25 april 1012,
      
      
        VZC nr. 4129741 d.d. 25 april 2012,
      
      
        VZC nr. 4131680 d.d. 13 juli 2012,
      
      
        VZC nr. 4131687 d.d. 13 juli 2012,
      
      
        VZC nr. 4131694 d.d. 13 juli 2012,
      
      
        VZC nr. 4131722 d.d. 13 juli 2012.
      
    
    
    
      Middels een baken is waargenomen dat het voertuig met het kenteken [kenteken] zich op 8,
      20, 24, 27, 28 en 29 augustus 2012 verplaatste van [bedrijf 16]
       naar een perceel in [adres]
      aan de Nederlandse kant van de grens, welk perceel op naam staat van [bedrijf 11] .
      In de gegevens van de bij de DR geregistreerde VZC’s stond dat [bedrijf 2 verdachte] .
      met het voertuig met genoemd kenteken dan wel met een ander voertuig op 8, 20, 24, 27, 28
      en 29 augustus 2012 geen vrachten had afgeleverd op naam van “ [bedrijf 11] ”, maar wel
      met het voertuig met genoemd kenteken op genoemde data compost had afgeleverd bij
      afnemer [bedrijf 10] .
      In een overzicht van alle bij de DR geregistreerde VZC’s waarop [bedrijf 10] als afnemer
      is vermeld, is te zien dat door [bedrijf 2 verdachte] . in de periode van 25 april 2012 tot en met 30 augustus 2012 in totaal 143 vrachten compost waren geleverd aan [bedrijf 10] . Op deze VZC’s was de opmerkingscode 11 vermeld, waarmee werd aangegeven dat de levering was geëxporteerd naar België.
      Op 31 augustus 2012 werd op de [adres] ) op Nederlands grondgebied
      een grote hoop compost waargenomen.
    
    
    
      
        [eigenaar] , bestuurder van [bedrijf 10] te Arendonk (België), heeft verklaard dat
      hij het bedrijf [bedrijf 2 verdachte] .) niet kent en van dat bedrijf geen producten heeft
      overgenomen. [bedrijf 10] koopt in principe geen compost aan.
    
    
    
      
        [bedrijf 11] heeft op 4 december 2012 verklaard dat [verdachte] van [bedrijf verdachte] hem eind 2011 heeft gevraagd of hij afzetmogelijkheden wist voor de compost. De betreffende compost was bedoeld voor [bedrijf 10] . [bedrijf 11] zou die compost samen met de afvalresten van de aardappelteelt mengen en dit daarna afleveren aan [bedrijf 10] , maar die plannen zijn nooit ten uitvoer gebracht. Later heeft [bedrijf 10] zich teruggetrokken. Hij heeft die afspraken namens de bedrijven van zijn zoon gemaakt. Hij heeft dit geregeld met [verdachte] van [bedrijf verdachte] . Er is in de tussentijd een aantal ton compost gestort aan de Grensweg. Hijzelf of zijn zonen hebben nooit op de VZC’s getekend voor ontvangst van de compost en er is ook niemand van [bedrijf 10] geweest die deze VZC’s getekend heeft. [bedrijf 11] verklaarde voorts, nadat hem een mail van [verdachte] d.d. 27 januari 2012 aan hem was voorgehouden waarin staat vermeld dat de afleverbewijzen op [bedrijf 10] worden gezet, dat het feitelijk anders is en dat de compost door [bedrijf verdachte] is geleverd op de [adres] , terwijl de VZC’s behorende bij deze transporten door [bedrijf verdachte] op naam van [bedrijf 10] zijn gezet.
    
    
    
      Verdachte heeft verklaard dat hij wist dat bedoelde compost in depot werd gezet en dat [bedrijf 11] heeft aangegeven op welke naam de compost moest worden gezet. Verdachte heeft ook nog verklaard dat die compost is gelost op de grensweg in Nederland, vlak bij de Belgische grens. [medewerker] was degene die de VZC’s opmaakte. Nadat verdachte werd geconfronteerd met de hierboven genoemde mail van hem aan [bedrijf 11] d.d. 27 januari 2012, verklaarde hij dat het klopt dat het zo met [bedrijf 11] is afgesproken.
    
    
    
      Het hof concludeert dat [verdachte] heeft erkend dat de leveringen plaatsvonden aan [bedrijf 11] in Nederland. Het hof is van oordeel dat sprake is geweest van opzettelijke misleiding, in elk geval van de DR. Het mag zo zijn dat de bedoeling was dat deze compost, gemengd met andere stoffen, naar [bedrijf 10] in België ging, feitelijk was de compost geleverd aan het bedrijf van (een van) de zonen van [bedrijf 11] in [adres] . Dat deze compost in [adres] lag, was derhalve niet geregistreerd bij de DR en de mogelijkheid bestond dat deze compost elders, bijvoorbeeld binnen Nederland, gebruikt zou worden op landbouwgrond, ook al was dat niet de bedoeling.
    
    
    
      Door verdachte is naar voren gebracht dat, nu zij hadden vernomen dat in de toekomst de uiteindelijke gebruiker het bedrijf [bedrijf 10] zou zijn, het terecht is dat dit bedrijf is vermeld. Ten aanzien van de losplaats is betoogd dat deze zich op een weg zonder postcode bevond in de buurt van de Belgische grens en daarom terecht de Belgische postcode van de plaats [adres] als losplaats op het document is opgenomen. De postcode van [adres] past bij het bedrijf dat als afnemer is vermeld, [adres] is gevestigd. 
    
    
    
      Het hof verwerpt deze stellingen. Uit de toelichting bij het formulier blijkt dat de persoon aan wie de compost daadwerkelijk wordt overgedragen als afnemer op het formulier moet worden vermeld. Dat de uiteindelijke gebruiker (waarmee het bedrijf geen relatie heeft) zou moeten worden vermeld vindt geen steun in het recht, noch in de praktijk. 
      Met betrekking tot de postcode die als losplaats is vermeld is het hof van oordeel dat ook die als vals moet worden aangemerkt. De losplaats bevond zich in de nabijheid van het bedrijf van [bedrijf 11] , zodat het voor de hand had gelegen dat deze postcode op het formulier was vermeld. De daadwerkelijke losplaats bevond zich inderdaad vlakbij de Belgische grens, maar zoals uit het dossier naar voren komt vlakbij de [adres] . De redenering van verdachte volgend zou dan de postcode van de [adres] en niet die van [adres] op het formulier vermeld moeten zijn. 
    
    
    
      Het hof acht derhalve wettig en overtuigend bewezen dat de 6 op de tenlastelegging genoemde VZC’s waarop vermeld is dat [bedrijf 10] een hoeveelheid compost heeft afgenomen, valselijk zijn opgemaakt, omdat (het betrokken personeel van) [bedrijf 2 verdachte] . wist dat die compost in werkelijkheid door [bedrijf 11] was afgenomen. Dat [bedrijf 2 verdachte] . als dader van dit feitencomplex kan worden aangemerkt, zal hieronder nog nader worden uitgewerkt.
    
    
    Daderschap van de rechtspersonen [bedrijf verdachte] . (feit 1) en [bedrijf 2 verdachte] . (feit 2)
    
    
      Volgens vaste jurisprudentie is het uitgangspunt dat een rechtspersoon kan worden aangemerkt als dader van een strafbaar feit indien de desbetreffende gedraging redelijkerwijs aan die rechtspersoon kan worden toegerekend. Een belangrijk oriëntatiepunt bij de toerekening is of de gedraging heeft plaatsgevonden dan wel is verricht in de sfeer van de rechtspersoon. Een dergelijke gedraging kan in beginsel worden toegerekend aan de rechtspersoon. Van een gedraging in de sfeer van de rechtspersoon zal sprake kunnen zijn indien zich een of meer van de navolgende omstandigheden voordoen: 
    
    - het gaat om een handelen of nalaten van iemand die hetzij uit hoofde van een dienstbetrekking hetzij uit anderen hoofde werkzaam is ten behoeve van de rechtspersoon,
    - de gedraging past in de normale bedrijfsvoering van de rechtspersoon, 
    - de gedraging is de rechtspersoon dienstig geweest in het door hem uitgeoefende bedrijf,
    - de rechtspersoon vermocht erover te beschikken of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en zodanig of vergelijkbaar gedrag werd blijkens de feitelijke gang van zaken door de rechtspersoon aanvaard of placht te worden aanvaard. Onder bedoeld aanvaarden is mede begrepen het niet betrachten van de zorg die in redelijkheid van de rechtspersoon kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging. 
    
    
      Het hof heeft per zaak overwogen dat naar zijn oordeel bij de ten behoeve van [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . optredende betrokken natuurlijke personen sprake is van opzettelijk handelen.
      De geconstateerde verboden gedragingen (het valselijk opmaken van de VZC’s) zijn verricht door personen die ten behoeve van de rechtspersonen [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . werkzaam waren ten tijde van het verrichten van die gedragingen. 
      De (doorslagen van de) VZC’s zijn door personeel van [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . ingevuld. De brieven van [bedrijf verdachte] . met de wijzigingsverzoeken betreffende de VZC’s zijn door of namens [bedrijf verdachte] . ondertekend, waarbij de naam van [verdachte] werd vermeld. [verdachte] heeft namens [bedrijf 2 verdachte] . afspraken met [bedrijf 11] gemaakt met betrekking tot de levering van compost aan [bedrijf 11] . [verdachte] en [medeverdachte] waren de bestuurders van [bedrijf verdachte] . en [bedrijf verdachte] . en [medewerker] – die zich volgens [medeverdachte] dagelijks bezighield met het opmaken van leveringsbonnen – was administratief medewerker.
    
    
    
      De gedragingen passen in de normale bedrijfsvoering van de rechtspersonen [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . Uit de uittreksels uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel volgt dat de activiteiten van [bedrijf verdachte] . bestaan uit “Handelsbemiddeling in brandstoffen, ertsen, metalen en chemische producten” en de “In- en verkoop van compost, in- en verkoop van organisch materiaal” en dat de activiteiten van [bedrijf 2 verdachte] . bestaan uit “In- en verkoop van compost, bodemveredelaars, afval, digistaat, grondstoffen en delfstoffen, alsmede bemiddeling daarin en bewerking daarin”.
    
    
    
      De gedragingen zijn de rechtspersonen dienstig geweest in de door hen uitgeoefende bedrijven doordat op deze manier overschrijdingen van de gebruiksnorm door andere bedrijven konden worden gemaskeerd en zodoende meer compost kon worden afgezet bij deze gebruikers. Daarmee konden de afzetmarkten van [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . in stand worden gehouden of worden vergroot. 
    
    
    
      Ook is voldoende komen vast te staan dat de rechtspersonen [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . erover vermochten te beschikken of de verboden gedragingen al dan niet zouden plaatsvinden. De rechtspersonen – bestuurd door [verdachte] en [medeverdachte] – hadden zeggenschap over deze gedragingen, zeggenschap over de werkzaamheden van de administratief medewerker die de bonnen opmaakte en wijzigingen doorvoerde en hebben deze gedragingen aanvaard. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is het hof van oordeel dat de verboden gedragingen in redelijkheid kunnen worden toegerekend aan de rechtspersonen. Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . zich schuldig hebben gemaakt aan valsheid in geschrift, zoals respectievelijk onder 1 en 2 ten laste is gelegd.
    
    
    Ten aanzien van het medeplegen (feit 2)
    
    
      
        [bedrijf 11] heeft verklaard dat [verdachte] aan hem had gevraagd of hij afzetmogelijkheden wist voor de compost, waarop [bedrijf 11] het bedrijf [bedrijf 10] aandroeg. Dit bedrijf werd vervolgens als afnemer op de VZC’s vermeld. [bedrijf 11] wist dit en wist dat dit niet klopte nu de vrachten immers op het terrein van het bedrijf van zijn zoon werden gelost.,  [bedrijf 11] heeft de doorslagen van de VZC’s van deze transporten voorhanden gehad en in zijn auto bewaard. Uit het voorgaande leidt het hof af dat er tussen [bedrijf 2 verdachte] . en [bedrijf 11] een gezamenlijk plan was om compost bij [bedrijf 11] te lossen, terwijl op de VZC’s de naam van [bedrijf 10] als afnemer werd vermeld. 
      Door [bedrijf 10] aan te dragen aan [bedrijf verdachte] , wetende dat [bedrijf 10] ten onrechte op de VZC’s als afnemer zou worden vermeld, de compost vervolgens af te nemen en de doorslagen van de VZC’s voorhanden te hebben, is het hof van oordeel dat [bedrijf 11] een wezenlijke intellectuele bijdrage heeft geleverd aan het valselijk opmaken van de VZC’s. Gelet hierop acht het hof het onder 2 ten laste gelegde medeplegen bewezen. 
    
    
    
      E. Ten aanzien van het feitelijk leiding geven door verdachte (feiten 1 en 2)
    
    
    
      Verdachte was gedurende de onder 1 en 2 ten laste gelegde periodes samen met [medeverdachte] bestuurder van [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . 
    
    
    
      Uit de bewijsmiddelen volgt dat [verdachte] en [medeverdachte] in grote lijnen op de hoogte waren van wat hun medewerkers deden en dat zij verantwoordelijk waren voor de gang van zaken bij [bedrijf verdachte] . Voor iedere vracht compost die door [bedrijf verdachte] werd vervoerd, werd er door administratief medewerker [medewerker] een VZC opgemaakt. Het opmaken en melden van de VZC’s aan de DR betroffen werkzaamheden waar [verdachte] en [medeverdachte] betrokkenheid bij en zeggenschap over hadden. Zij waren naar eigen zeggen zelfs intensief betrokken geweest bij de totstandkoming van het systeem om VZC’s te melden bij de DR. [medeverdachte] en [verdachte] hebben verder verklaard dat, indien de door [bedrijf verdachte] ingevulde afnemer op het VZC een correctieverzoek deed en verzocht om het VZC op naam van een andere afnemer aan de DR te melden, zij hier in principe gehoor aan gaven. Zij gingen dan uit van de (gewijzigde) informatie die de door hen op het VZC vermelde afnemer aan hen gaf., [bedrijf verdachte] wist echter dat er in werkelijkheid ergens anders was geleverd dan in het gewijzigde VZC werd vermeld. [medeverdachte] en [verdachte] waren bekend met dit beleid.
      Met betrekking tot de VZC’s waarop [bedrijf 5] als afnemer is vermeld (het onder feit 1 onder 8 ten laste gelegde) kan zelfs worden geconcludeerd dat [medeverdachte] en [verdachte] bekend waren met het beleid omtrent deze specifieke VZC’s die door [bedrijf 14] werden vervoerd.
      Ten aanzien van de onder 2 ten laste gelegde leveringen compost aan [bedrijf 11] overweegt het hof dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat de afspraken omtrent deze leveringen tussen [bedrijf 11] en verdachte zijn gemaakt en dat verdachte in eigen persoon wist dat deze compost werd geleverd aan [bedrijf 11] en niet aan [bedrijf 10] , zoals op de VZC’s werd vermeld. Verdachte heeft hierover met [bedrijf 11] per e-mail over gecorrespondeerd.
    
    
    
      Gelet op het vorenstaande is het hof van oordeel dat verdachte – ten aanzien van de onder 1 ten laste gelegde VZC’s – bevoegd en redelijkerwijs gehouden was om maatregelen te treffen ter voorkoming of beëindiging van de verboden gedragingen en zulke maatregelen achterwege heeft gelaten. In zoverre heeft verdachte bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat het opmaken van valse VZC’s zich zou voordoen. 
      Met betrekking tot de onder 2 onder 1-6 ten laste gelegde VZC’s is het hof van oordeel dat verdachte een actieve bijdrage heeft geleverd bij het valselijk opmaken van deze VZC’s.
      Het hof is dan ook van oordeel dat verdachte als feitelijk leidinggever van de verboden gedragingen (het door [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . valselijk opmaken van de genoemde VZC’s) kan worden aangemerkt. 
    
    
    
    
      
        Strafbaarheid van het bewezen verklaarde
      
    
    
    
      Het onder 1 bewezen verklaarde levert op:
      
        valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd.
      
    
    
    
      Het onder 2 bewezen verklaarde levert op:
      
        medeplegen van valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd.
      
    
    
    
      Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het bewezen verklaarde uitsluiten. De feiten zijn strafbaar.
    
    
    
    
      
        Strafbaarheid van verdachte
      
    
    
    
      De verdediging heeft bepleit dat het hof verdachte zal ontslaan van alle rechtsvervolging op grond van afwezigheid van alle schuld. Daartoe is – op gronden als verwoord in de pleitnota – aangevoerd dat slechts is gehandeld overeenkomstig de gegevens die [bedrijf verdachte] van derden had ontvangen. 
      Het hof overweegt als volgt.
    
    
    
      Het hof heeft hierboven overwogen dat het hof de vraag of [bedrijf verdachte] in opdracht van derden de VZC’s heeft gewijzigd of ingevuld, niet relevant acht voor het ten laste gelegde. (Het betrokken personeel van) [bedrijf verdachte] wist dat de gegevens zoals deze in de (gewijzigde) VZC’s zijn opgenomen, onjuist waren en niet correspondeerden met de gegevens van de afnemer en losplaats van [bedrijf verdachte] . Verdachte was bekend met de wijze waarop VZC’s werden ingevuld en gewijzigd. Niet aannemelijk is geworden dat verdachte adequaat toezicht heeft gehouden op de werkzaamheden van het personeel van [bedrijf verdachte] en die werkzaamheden heeft gecontroleerd, ter voorkoming van het (opzettelijk) onjuist invullen van de VZC’s.
      Met betrekking tot de onder 2 onder 1-6 ten laste gelegde VZC’s zijn opgenomen, wist verdachte zelf dat de ingevulde gegevens onjuist waren en niet correspondeerden met de gegevens van de afnemer en losplaats van [bedrijf verdachte] , te weten [bedrijf 11] te [adres] . Verdachte heeft deze afspraken zelf met [bedrijf 11] gemaakt. Ook overigens is het hof niet gebleken dat verdachte als bestuurder feitelijk is gedwaald. Derhalve is het hof van oordeel dat geen sprake is van een verontschuldigbare feitelijke dwaling. Het beroep op afwezigheid van alle schuld dient daarom te worden verworpen. 
    
    
    
      Ook overigens zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten. Verdachte is daarom strafbaar voor het hiervoor bewezen verklaarde.
    
    
    
    
      
        Op te leggen straf
      
    
    
    
      Het hof heeft bij de bepaling van de op te leggen straf gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan en op de persoon van verdachte, zoals een en ander uit het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen. Daarnaast is gelet op de verhouding tot andere strafbare feiten, zoals onder meer tot uitdrukking komende in het hierop gestelde wettelijk strafmaximum en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd.
    
    
    
      In het bijzonder heeft het hof het volgende in aanmerking genomen.
    
    
    
      
        [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . hebben zich schuldig gemaakt aan valsheid in geschrift door meermalen valse VZC’s op te maken waarbij een afnemer werd vermeld die compost zou hebben afgenomen, terwijl die in werkelijkheid door een ander was afgenomen. Deze VZC’s zijn door [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . bij de DR geregistreerd. Verdachte heeft feitelijk leiding gegeven aan dit strafbare handelen. Met zijn handelen heeft verdachte het vertrouwen dat in de juistheid van dergelijke geschriften moet kunnen worden gesteld, geschaad.
    
    
    
      Op de VZC’s moeten gegevens met betrekking tot vervoerde compost worden ingevuld. Door het aanleveren van de gegevens van de VZC’s kan worden vastgesteld welke hoeveelheden stikstof en fosfaat op een landbouwbedrijf van de afnemer zijn aangevoerd en of de betreffende afnemer de gebruiksnorm betreffende stikstof en fosfaat heeft overschreden. Deze gebruiksnorm is vastgesteld om overbemesting te voorkomen. Een overschrijding van de gebruiksnorm kan leiden tot bestuurlijke boetes. Wanneer valse gegevens worden aangeleverd met betrekking tot de afnemer van de compost, wordt de regelgeving van de Meststoffenwet ondermijnd. Door overschrijding van genoemde gebruiksnorm kan immers overbemesting plaatsvinden, waardoor milieuschade voor de bodem en grondwater kan ontstaan.
    
    
    
      In het algemeen zal het doel van het aanleveren van valse gegevens bij de DR zijn om overschrijdingen van de gebruiksnorm te maskeren en zodoende meer compost te kunnen afzetten bij de daadwerkelijke gebruikers van compost. Voorts is bij deze handelwijze sprake van valse concurrentie ten opzichte van bedrijven die wel volgens de geldende regels compost verhandelen.
    
    
    
      Uit het de verdachte betreffende uittreksel uit de Justitiële Documentatie d.d. 2 mei 2019 blijkt dat verdachte zich in het verleden niet eerder schuldig heeft gemaakt aan enige strafbaar feit. 
    
    
    
      Alle omstandigheden afwegende en daarmee rekening houdend met het tijdsverloop van de zaak en de omstandigheid dat de rechtspersonen [bedrijf verdachte] . en [bedrijf 2 verdachte] . ook zijn vervolgd ter zake van dezelfde feiten, acht het hof oplegging van een geldboete van € 47.000, subsidiair 270 dagen hechtenis, waarvan € 23.500, subsidiair 152 dagen hechtenis, voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren en met aftrek van voorarrest, in beginsel passend en geboden. Bij de vaststelling van de hoogte van deze geldboete heeft het hof rekening gehouden met de financiële draagkracht van verdachte, voor zover daarvan ter terechtzitting is gebleken. Met oplegging van een (gedeeltelijk) voorwaardelijke straf wordt enerzijds de ernst van het bewezen verklaarde tot uitdrukking gebracht en wordt anderzijds de strafoplegging dienstbaar gemaakt aan het voorkomen van nieuwe strafbare feiten. Het hof ziet thans geen meerwaarde in oplegging van een voorwaardelijke gevangenisstraf naast deze geldboete, zoals door de advocaat-generaal is gevorderd.
    
    
    
      
        Redelijke termijn
      
    
    
    
      Het hof stelt voorop dat elke verdachte recht heeft op een openbare behandeling van zijn of haar zaak binnen een redelijke termijn, als bedoeld in artikel 6 EVRM. Deze waarborg strekt er onder meer toe te voorkomen dat een verdachte langer dan redelijk is onder de dreiging van een strafvervolging zou moeten leven.
    
    
    
      In de onderhavige zaak is het hof gebleken dat de redelijke termijn zowel in eerste aanleg als in hoger beroep is overschreden. 
    
    
    
      Ten aanzien van de overschrijding van de redelijke termijn in eerste aanleg overweegt het hof als volgt. Het vonnis van de rechtbank is niet gewezen binnen twee jaren nadat er jegens verdachte een handeling is verricht waaraan zij in redelijkheid de verwachting kon ontlenen dat tegen haar door het Openbaar Ministerie strafvervolging zou worden ingesteld. In de onderhavige zaak is verdachte op 21 januari 2013 in verzekering gesteld. Naar het oordeel van het hof is de redelijke termijn op dat moment aangevangen. Nu de rechtbank eerst op 23 januari 2017 vonnis heeft gewezen, is de redelijke termijn in eerste aanleg met ruim 2 jaren overschreden, terwijl dit niet aan verdachte valt toe te rekenen en niet is gebleken van bijzondere omstandigheden die een langere termijn rechtvaardigen. 
    
    
    
      Ten aanzien van de overschrijding van de redelijke termijn in hoger beroep overweegt het hof als volgt. Verdachte heeft op 3 februari 2017 hoger beroep ingesteld, terwijl het hof op 6 september 2019 – en derhalve niet binnen twee jaren na het instellen van hoger beroep – arrest wijst. De redelijke termijn in hoger beroep is hierdoor met 7 maanden overschreden, terwijl dit niet aan verdachte valt toe te rekenen en niet is gebleken van bijzondere omstandigheden die een langere termijn rechtvaardigen.
    
    
    
      Gelet op voornoemde schending van de redelijke termijn zal het hof volstaan met het opleggen van een geldboete van € 42.000, subsidiair 245 dagen hechtenis, waarvan € 21.000, subsidiair 140 dagen hechtenis, voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren en met aftrek van voorarrest..  
    
    
    
    
      
        Toepasselijke wettelijke voorschriften
      
    
    
    
      De beslissing is gegrond op de artikelen 14a, 14b, 14c, 23, 24, 24c, 47, 51, 57, 63 en 225 van het Wetboek van Strafrecht, zoals deze luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.
    
    
    
  
  
    BESLISSING
    
    
      Het hof:
    
    
    
      verklaart verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep, voor zover gericht tegen de beslissing ter zake van het onder 2 onder 7-10 ten laste gelegde;
    
    
    
      vernietigt het vonnis waarvan beroep voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen en doet in zoverre opnieuw recht;
    
    
    
      verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan;
    
    
    
      verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;
    
    
    
      verklaart het onder 1 en 2 bewezen verklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart verdachte strafbaar;
    
    
    
      veroordeelt verdachte tot een geldboete van € 42.000,00 (tweeënveertigduizend euro), bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door 245 (tweehonderdvijfenveertig) dagen hechtenis;
    
    
    
      bepaalt dat een gedeelte van de geldboete, groot € 21.000,00 (eenentwintigduizend euro), bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door 140 (honderdveertig) dagen hechtenis, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten omdat verdachte zich voor het einde van een proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt;
    
    
    
      beveelt dat de tijd die door verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde geldboete in mindering zal worden gebracht, volgens de maatstaf van € 50,00 per in voorarrest doorgebrachte dag, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.
      Aldus gewezen door:
      mr. J.T.F.M. van Krieken, voorzitter,
      mr. A.M.G. Smit en mr. B. Stapert, raadsheren,
      in tegenwoordigheid van mr. J.E. van Dijk, griffier,
      en op 6 september 2019 ter openbare terechtzitting uitgesproken.
    
    
    
      Mr. J.T.F.M. van Krieken en mr. B. Stapert zijn buiten staat dit arrest mede te ondertekenen. 
    
  
  
     Wanneer hierna wordt verwezen naar een proces-verbaal, wordt -tenzij anders vermeld- bedoeld het
    eindproces-verbaal met onderzoeksnummer 228B120419 van de Bovenregionale Recherche Zuid
    Nederland, opgemaakt in de wettelijke vorm door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren en
    doorgenummerd van 1 tot en met 3386.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 156-157 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 158-159 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 158-159 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Het geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 160-161
    van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 168-169 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 164-165 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een online uittreksel uit het handelsregister van de KvK, pagina’s 166-167 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     De geschriften, te weten 3 VZC’s, als bijlage in ordner 9, dossier F onder de nummers
    H01.1.63.5, H01.1.63.7 en HOl.1.63.10 opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een factuur plus specificatie, als bijlage in ordner 9, dossier F onder nummer H01.1.8.3.A en H01.1.8.3.B opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 2841 en 2845 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een brief met bijlagen, pagina’s 2869-2880 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 2] , pagina’s 2848-2849 van voornoemd eind-
    proces-verbaal.
  
  
     Punt 22 op pagina 8 van de pleitnota.
  
  
     Het geschrift, te weten een e-mailbericht d.d. 27 december 2011, pagina 2856 van het eindproces-verbaal.
  
  
     De geschriften, te weten 4 VZC’s, als bijlage in ordner 9. dossier F, onder de nummers H01.1.57.84, H01.1.57.100, H01.1.57.104 en H01.1.57.112, opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 1202-1204 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van verhoor van [eigenaar] , pagina’s 1207-1209 van voornoemd eind-proces-
    verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 4] , pagina’s 1211-1212 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 4] , pagina 1216 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Punten 26-28 op pagina’s 10-11 van de pleitnota.
  
  
     Een geschrift, te weten een tabel met als titel ‘Cijfers betreffende afgeleverde compost conform facturen [bedrijf 4] , pagina 1205 van het eindproces-verbaal. 
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen d.d. 1 oktober 2012, pagina’s 1202-1204 van het eindproces-verbaal. 
  
  
     Een geschrift, te weten een VZC als bijlage in ordner 15, dossier F, onder nummer H01.l.61.9
    opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 2412-2414 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 2414-2416 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, zijnde een factuur, als bijlage in ordner 15, dossier F, onder nummer H01.1.37.4,
    opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het geschrift, zijnde een factuur, als bijlage in ordner 15, dossier F, onder nummer H06.70,
    opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor [bedrijf 14] , pagina’s 2502-2503 van voornoemd eind=-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 14] namens [bedrijf 14] . d.d. 30 januari 2013, pagina’s 929-930 van het eindproces-verbaal.
  
  
     De verklaringen van verdachte en medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd ter terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     Punt 41 op pagina 17 van de pleitnota.
  
  
     De verklaring van verdachte, afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     De verklaring van medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     De verklaring van verdachte, afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     De geschriften, te weten VZC’s, als bijlage in ordner 16, dossier F onder de nummers H01.1.60-l
    respectievelijk H01.1.64-1 opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het geschrift, te weten een brief, pagina 3007 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 2985-2986 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina 2986 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     De geschriften, te weten een factuur en een daarbij behorende bijlage, als bijlage in ordner 16,
    dossier F onder de nummers H01.1.37.1 respectievelijk H0l.l.37.1A, opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van bevindingen, pagina 2986 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     De geschriften, te weten een factuur en een daarbij behorende bijlage, als bijlage in ordner 16,
    dossier F onder de nummers H01.1.11.1 respectievelijk H01.1.11.1A, opgenomen bij voornoemd
    eind-proces-verbaal
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina 2988 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor getuige [bedrijf 8] pagina’s 2990-2991 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een brief, pagina 3029 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 3017-3018 van voornoemd eind-proces-verbaal
  
  
     Het geschrift, te weten een VZC, als bijlage in ordner 16, dossier F, onder nummer H.01.1.64-1,
    opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een factuur, als bijlage in ordner 16, dossier F, onder nummer H01.1.29-1, opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     De geschriften, te weten een factuur en een daarbij behorende bijlage, als bijlage in ordner 16,
    dossier F, onder de nummers H01.1.11.1 respectievelijk H01.1.11.1A, opgenomen bij voornoemd
    eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 3018-1820 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor broers [bedrijf 9] , pagina’s 3023 en 3024 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Punten 56, 58 en 66 op pagina’s 22-27 van de pleitnota.
  
  
     De geschriften, te weten zes VZC’s, als bijlage in ordner 10, dossier F, onder de nummers H01.1.76.45, H01.l.76.21, H01.l.75.63, H01.I.75.61, H01.l.75.62 en H01.1.75.66, opgenomen bij voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een proces-verbaal van bevindingen, pagina’s 1886-1887 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een overzicht F/009, opgenomen als bijlage van voornoemd eind-proces-verbaal in ordner 10.
  
  
     Het proces-verbaal van bevindingen, pagina 1887 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
    Het proces-verbaal van bevindingen, pagina 1887 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van getuige Bruyninckx, pagina’s 1899 en 1900 van voornoemd
    eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, zijnde een e-mailbericht. pagina 1921 van voornoemd eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 11] , pagina’s 1876-1879 van voornoemd
    eind-proces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van [verdachte] , pagina’s 1911-1912 van voornoemd eind-
    proces-verbaal.
  
  
     De verklaring van medeverdachte F. [medeverdachte] , afgelegd ter terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     De geschriften, te weten brieven, pagina’s 2869, 3007 en 3029.
  
  
     De verklaring medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
     De verklaring van medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016.
  
  
      Een geschrift, te weten een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel, pagina 156 van het eindproces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, te weten een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel, pagina 168 van het eindproces-verbaal.
  
  
     Het proces-verbaal van verhoor van [bedrijf 11] d.d. 4 december 2012, pagina’s 1874-1880 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     Een geschrift, zijnde een e-mailbericht van [verdachte] aan [bedrijf 11] d.d. 27 januari 2012, pagina 1921 van het eind-proces-verbaal.
  
  
     De verklaringen van verdachte en medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd op de terechtzitting van 5 december 2016, in het bijzonder pagina 5-6 van het proces-verbaal van voornoemde terechtzitting.
  
  
     De verklaringen van verdachte en medeverdachte [medeverdachte] , afgelegd op de terechtzitting van 23 augustus 2019.