ECLI:NL:RBROT:2022:10579, Rechtbank Rotterdam, 29-11-2022, 10/996766-17
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2022-11-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Veroordeling voor hawalabankieren en deelneming aan een criminele organisatie.

Rechtbank Rotterdam




Team straf 1





Parketnummer: 10/996766-17


Datum uitspraak: 29 november 2022


Tegenspraak






Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige economische kamer voor strafzaken, in de zaak tegen de verdachte:






[verdachte01] ,



geboren te [geboorteplaats01] op [geboortedatum01],


ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres


[adres01] [postcode01] [plaats01] ,


raadsman mr. R. Zantman, advocaat te Krimpen aan den IJssel.






1.

Onderzoek op de terechtzitting


Gelet is op het onderzoek op de terechtzitting van 15 november 2022.





2.

Tenlastelegging


Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de dagvaarding. De tekst van de tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht.





3.

Eis officier van justitie


De officier van justitie mr. F.B.W. Groendijk heeft gevorderd:


- bewezenverklaring van het onder 1 en 2 ten laste gelegde, met uitzondering van de onder 2 ten laste strafverzwarende omstandigheid dat hij oprichter, leider en of bestuurder van de criminele organisatie is geweest;


- veroordeling van de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 16 maanden met aftrek van voorarrest, waarvan 4 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaar.






4.

Waardering van het bewijs




Inleiding



Hawala-bankieren is een informele vorm van het verrichten van geldtransacties op basis van


verrekening. Vaak is er sprake van een grensoverschrijdende kring van personen die elkaar


vertrouwen en die elk een eigen rol binnen de transactieketen vervullen. Kort gezegd komt het systeem erop


neer dat een geldbedrag dat op plaats A door de betaler is afgegeven aan een ontvangende


‘bankier’ na verrekening van kosten en zonder gebruik te maken van een betaalrekening, op


plaats B betaalbaar wordt gesteld aan de begunstigde door een uitkerende ‘bankier'. De


schuld die hierdoor bij de uitkerende bankier ontstaat wordt voldaan door (latere) onderlinge


verrekening tussen de bankiers of door uitbetaling aan andere begunstigden, waarbij de


oorspronkelijk uitkerende bankier het geld ontvangt en de oorspronkelijk ontvangende


bankier uitkeert.






Juridisch kader



Op grond van artikel 2.3a van de Wet op het financieel toezicht (hierna: Wft) is het een ieder met zetel in Nederland verboden zonder een daartoe door de Nederlandsche Bank verleende vergunning het bedrijf uit te oefenen van betaaldienstverlener.





Artikel 1:1 van de Wft definieert een betaaldienstverlener als

“degene die zijn bedrijf maakt




van het verlenen van betaaldiensten".






In de richtlijn betaaldiensten (2015/2366/EU) zijn acht betaaldiensten opgenomen waarvoor een vergunning nodig is, waaronder zogenoemde geldtransfers (moneytransfers). Van geldtransfers is sprake als een betaalinstelling van een betaler geld ontvangt met als enig doel het daarmee corresponderende bedrag over te maken rechtstreeks aan een begunstigde of aan een andere betalingsdienstverlener die de gelden aan de uiteindelijk begunstigde uitkeert. Hierbij wordt geen rekening op naam van de betaler geopend.



Partiële vrijspraak



Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat de onder 2 ten laste gelegde strafverzwarende omstandigheden als bedoeld in artikel 140 lid 4 van het Wetboek van Strafrecht, het zijn van oprichter, leider dan wel bestuurder van de criminele organisatie, niet wettig en overtuigend is bewezen, zodat de verdachte daarvan zonder nadere motivering zal worden vrijgesproken.





4.1.




Bewezenverklaring zonder (verdere) nadere motivering



Het onder 1 en 2 ten laste gelegde is door de verdachte bekend. De feiten zullen zonder nadere bespreking bewezen worden verklaard.





In bijlage II heeft de rechtbank een opgave gedaan van wettige bewijsmiddelen, houdende voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden. Met deze opgave wordt volstaan, nu de verdachte het bewezen verklaarde heeft bekend en geen verweer is gevoerd dat strekt tot vrijspraak. Op grond daarvan is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan op die wijze dat:





1.


hij in de periode van

10

november 2015 tot en met 26 maart 2018 in Nederland enTurkije en Syrië





telkens tezamen en in vereniging met een ander


meermalen,





met zetel in Nederland,





telkens opzettelijk zonder vergunning van de Nederlandsche Bank het


bedrijf van betaaldienstverlener heeft uitgeoefend als bedoeld


in artikel 2:3a lid 1 van de Wet op het Financieel Toezicht,





immers hebben hij, verdachte, en zijn mededader


op verzoek van betalers en ten behoeve van begunstigden


betalingsdiensten , te weten geldtransfers


uitgevoerd door:




- van één of meer van de voornoemde betalers geldmiddelen te ontvangen en/of


- voor rekening van één of meer van de voornoemde begunstigden en/of


betalers geldmiddelen ontvangen en/of


- aan één of meer van de voornoemde begunstigdenen/of betalers


geldmiddelen beschikbaar te stellen en/of


- voor één of meer van de voornoemde begunstigde (n) en betaler(s)



geldmiddelen te houden/bewaren, te weten meerdere geldbedragen en/of


totaalbedragen van:



- 82.008 euro en 2.380 US-dollar of 995 Turkse Lira en 3.000


Saoedische Riaal en/of


- 69.488 euro en/of 1.000 US-dollar en


- 1.565 .875,- euro , en


- 644.498,- euro en


- 110 euro en


- 106 euro (maal 2)

en



- 210 euro

en



- 103 en/of 51 euro



van welk misdrijf verdachte en zijn mededadereen gewoonte hebben


gemaakt;





2.


hij in de periode van

10



november 2015 tot en met 26 maart 2018 in


Nederland en/of België en/of Duitsland en/of Syrië en/of Turkije


heeft deelgenomen aan

een

organisatie , bestaande uit hem,


verdachte en [medeverdachte01] , welke organisatie tot


oogmerk had het plegen van misdrijven, te weten:




- het opzettelijk overtreden van een voorschrift , gesteld bij artikel 2:3a Wet



op het financieel toezicht jo artikel 1 sub 2, 2 en 6 Wet op de economische


delicten.






Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.







5.

Strafbaarheid feiten


De bewezen feiten leveren op:





Feit 1:




medeplegen van een gewoonte maken van overtreding van een voorschrift, gesteld bij artikel 2:3a, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht, terwijl dit feit opzettelijk wordt begaan;







Feit 2:




deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven.






Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten.





De feiten zijn dus strafbaar.






6.

Strafbaarheid verdachte


Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit.




De verdachte is dus strafbaar.






7.

Motivering straf



7.1.




Algemene overweging



De straf die aan de verdachte wordt opgelegd, is gegrond op de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder de feiten zijn begaan en de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daarbij wordt in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.







7.2.



Feiten waarop de straf is gebaseerd





De verdachte heeft zich samen met een ander gedurende een relatief lange periode schuldig


gemaakt aan het verrichten van illegale geldtransacties zonder dat hij daarvoor een vergunning van De Nederlandsche Bank had. Op deze wijze hebben de verdachte en zijn medeverdachte zich onttrokken aan de regels van het financiële toezichtrecht. Deze regels hebben tot doel de integriteit van het (internationale) betalingsverkeer te beschermen en de belangen van de gebruikers van betaaldiensten te beschermen. Door illegale geldtransacties kunnen opbrengsten van strafbare feiten met legale opbrengsten worden vermengd, waardoor deze moeilijk zijn op te sporen. Ook wordt het plegen van allerlei criminaliteit makkelijker doordat middelen zonder enige controle kunnen worden overgedragen. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor terroristische activiteiten. Door zijn activiteiten heeft de verdachte het risico genomen dat hij hieraan zou kunnen bijdragen.





7.3.



Persoonlijke omstandigheden van de verdachte




7.3.1.




Strafblad



De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie van 28 september 2022, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder is veroordeeld voor soortgelijke strafbare feiten.







7.4.



Conclusies van de rechtbank





Gezien de ernst van de feiten kan niet anders worden gereageerd dan met het opleggen van een gevangenisstraf. Dat de voorlopige hechtenis van de verdachte reeds 4,5 jaar geleden is geschorst, zoals de verdediging heeft aangevoerd, doet daar geen afbreuk aan. Dat een verdachte na een (lange) periode na opheffing of schorsing van de voorlopige hechtenis alsnog een gevangenisstraf moet ondergaan vormt immers de keerzijde van het uitgangspunt dat een verdachte zijn berechting in vrijheid moet kunnen afwachten.





Wel weegt mee dat de berechting lang op zich heeft laten wachten, terwijl er geen sprake is van bijzondere omstandigheden die een dergelijke duur rechtvaardigen. Dat heeft tot gevolg dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) met ruim 2,5 jaar is overschreden.





Met betrekking tot gevolgen die deze overschrijding van de redelijke termijn voor de verdachte heeft gehad, houdt de rechtbank er voorts rekening mee dat de verdachte oorspronkelijk werd verdacht van het faciliteren van terrorisme, een verdenking die gedurende een lange periode van grote invloed moet zijn geweest op zijn leven. Dit maakt dat de periode dat de verdachte onevenredig lang op zijn berechting heeft moeten wachten voor hem zwaarder moet zijn geweest dan gemiddeld.





Ook weegt de rechtbank mee dat de verdachte zich vanaf het begin zeer meewerkend heeft opgesteld. De verdachte is in totaal 16 keer gehoord bij de FIOD en nog een keer door de rechter-commissaris en heeft steeds open en uitgebreid verklaard over het hawala-bankieren en zijn rol daarin.





Bij het bepalen van de hoogte van de straf heeft de rechtbank ten slotte nog in aanmerking genomen dat de verdachte zich voornamelijk heeft beziggehouden met de boekhouding van de geldtransfers en dat hij daarmee een -ten opzichte van de medeverdachte [medeverdachte01] , die in het hawala-bankieren een aansturende rol had en ook de oprichter en leider van de criminele organisatie was - minder prominente en minder vergaande rol bij het plegen van de feiten heeft vervuld.





Alles overwegend ziet de rechtbank geen reden om een gevangenisstraf op te leggen van een langere duur dan de voorlopige hechtenis. Wel acht de rechtbank een gevangenisstraf in voorwaardelijke vorm geboden om de verdachte ervan te weerhouden in de toekomst opnieuw strafbare feiten te plegen.







8.

In beslag genomen voorwerpen



8.1.




Standpunt officier van justitie



De officier van justitie heeft gevorderd het in beslag genomen geldbedrag verbeurd te verklaren.





8.2.




Standpunt verdediging



De verdediging heeft verzocht het in beslag genomen geldbedrag aan de verdachte terug te geven.





8.3.




Beoordeling



Het in beslag genomen geldbedrag zal worden verbeurd verklaard.


De bewezen feiten zijn met behulp van deze voorwerpen begaan en voorbereid.







9.

Toepasselijke wettelijke voorschriften



Gelet is op de artikelen


-9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 33, 33a, 47, 57 en 140 van het Wetboek van Strafrecht;


-1, 2 en 6 van de Wet op de economische delicten;


- 2:3a Wet op het financieel toezicht.






10

. Bijlagen


De in dit vonnis genoemde bijlagen maken deel uit van dit vonnis.





11

. Beslissing


De rechtbank:




verklaart bewezen, dat de verdachte de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten, zoals hiervoor omschreven, heeft begaan;





verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij;





stelt vast dat het bewezen verklaarde oplevert de hiervoor vermelde strafbare feiten;





verklaart de verdachte strafbaar;





veroordeelt de verdachte tot een

gevangenisstraf voor de duur van 7 (zeven) maanden;






bepaalt dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot

6 (zes) maanden

niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten;





verbindt hieraan een proeftijd, die wordt gesteld op 2 jaar;





tenuitvoerlegging kan worden gelast als de veroordeelde de algemene voorwaarde niet naleeft;





stelt als algemene voorwaarde:


de veroordeelde zal zich vóór het einde van de proeftijd niet aan een strafbaar feit schuldig maken;





beveelt dat de tijd die door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voor zover deze tijd niet reeds op een andere vrijheidsstraf in mindering is gebracht;





beslist ten aanzien van de voorwerpen, geplaatst op de lijst van inbeslaggenomen en nog niet teruggegeven voorwerpen, als volgt:

- verklaart verbeurd als bijkomende straf voor de feiten:


een geldbedrag van € 1.370,00.






Dit vonnis is gewezen door mr. A. van Luijck, voorzitter,


en mrs. J.C. Tijink en P.C. Tuinenburg, rechters,


in tegenwoordigheid van J.P. van der Wijden, griffier,


en uitgesproken op de openbare terechtzitting op 29 november 2022.