ECLI:NL:GHDHA:2021:1451, Gerechtshof Den Haag, 15-07-2021, BK-21/00061
Gerechtshof Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2021-07-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: BPM; stellen van prejudiciële vragen; strijdigheid van de heffingsmodaliteiten met het Unierecht; hoorplicht; bewijslast; schadevergoeding; proceskostenvergoeding en griffierecht.

GERECHTSHOF DEN HAAG
    
    
      Team Belastingrecht
      meervoudige kamer
      nummer BK-21/00061
    
    
    
    Uitspraak van 15 juli 2021
    
    
      [X] B.V. te [Z] , belanghebbende,
    (gemachtigde: A.F.M.J. Verhoeven)
    
    
      en
    
    
    de inspecteur van de Belastingdienst, de Inspecteur,
    (vertegenwoordiger: […] ) 
    
    
      op het hoger beroep van belanghebbende tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag (de Rechtbank) van 22 december 2020, SGR 20/2911.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
    
      1.1.
      Belanghebbende heeft op aangifte voor vier auto’s in totaal € 22.515 belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM) voldaan.
      
    
    
      1.2.
      De Inspecteur heeft bij uitspraak op bezwaar het bezwaar ongegrond verklaard.
      
    
    
      1.3.
      Belanghebbende heeft beroep ingesteld bij de Rechtbank. Van belanghebbende is € 345 griffierecht geheven. De Rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard.
      
    
    
      1.4.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld bij het Hof. Van belanghebbende is € 541 griffierecht geheven. De Inspecteur heeft een verweerschrift ingediend. Belanghebbende heeft vóór de zitting een pleitnota ingediend.
      
    
    
      1.5.
      Het hoger beroep is ter zitting behandeld op 3 juni 2021. Partijen zijn verschenen. Ter zitting is tevens behandeld het hoger beroep van belanghebbende met kenmerk BK-21/00057 tot en met BK-21/00060 en BK-21/00062 tot en met BK-21/00069. Van het verhandelde ter zitting is door de griffier één proces-verbaal opgemaakt.
      
      
    
  
  
    Feiten
    
    
      2.1.
      
        Belanghebbende heeft vier aangiftes BPM gedaan, met dagtekening 11 februari 2019 ter zake van een Porsche Macan (auto I), met dagtekening 6 februari 2019 ter zake van een Mercedes Benz A-klasse (auto II), met dagtekening 7 februari 2019 ter zake van een Aston Martin (auto III) en met dagtekening 30 januari 2019 ter zake van een Audi A3 (auto IV).
        De datum van eerste toelating van auto I is 22 juni 2016, van auto II 14 oktober 2015, van auto III 24 september 2012 en van auto IV 4 november 2016. De voor auto I verschuldigde BPM van € 13.834 is op 15 februari 2019 voldaan, de voor auto II verschuldigde BPM van € 2.164 is op 12 februari 2019 voldaan, de voor auto III verschuldigde BPM van € 6.311 is op 15 februari 2019 voldaan en de voor auto IV verschuldigde BPM van € 206 is op 7 februari 2019 voldaan. De verschuldigde BPM voor alle auto’s is berekend op basis van de afschrijvingstabel.
      
      
    
    
      2.2.
      Belanghebbende heeft op 28 februari 2019 tegen de voldoeningen op aangiften bezwaar gemaakt.
      
      
    
  
  
    Oordeel van de Rechtbank
    
    3. De Rechtbank heeft het volgende overwogen, waarbij belanghebbende is aangeduid als eiseres en de Inspecteur als verweerder:
    
    
      “Inbreukprocedure
    
    6. De rechtbank overweegt allereerst dat de inbreukprocedure die volgens eiseres
    
      inmiddels door de Europese Commissie is begonnen, haar geen aanleiding geeft om de zaak
      aan te houden.
    
    
    
      
        Schending hoorplicht
      
    
    7. Tot de stukken van het geding behoort een verslag van een hoorgesprek op
    
      12 november 2019 en een uitnodiging voor dat gesprek waaruit blijkt dat ook onderhavige
      bezwaren daar aan de orde zijn geweest. In de uitspraak op bezwaar wordt ook naar dat
      hoorgesprek en hoorverslag verwezen. De enkele stelling van eiseres dat zij niet is gehoord,
      vindt dus geen steun in de feiten en treft daarom geen doel. Voor zover eiseres stelt dat
      verweerder door te weigeren vooraf de kentekengegevens te overleggen de functie aan het
      hoorgesprek heeft ontnomen, volgt de rechtbank eiseres niet. De vraag of verweerder die
      gegevens zou moeten overleggen is immers onderdeel van het geschil en zou dan ook op dat
      hoorgesprek verder besproken kunnen worden. De rechtbank volgt eiseres evenmin in haar
      opvatting dat door de veelheid van zaken die op een hoorzitting wordt gepland het feitelijk
      niet goed mogelijk is om alle zaken te bespreken. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking
      dat, hoewel het om een veelheid aan verschillende auto’s gaat, in vrijwel alle zaken dezelfde
      meningsverschillen spelen.
    
    
    
      
        Bewijslast
      
    
    8. Uit de arresten van de Hoge Raad van 12 mei 20171en 17 januari 20202 volgt dat
    
      op de belastingplichtige die zich beroept op een vermindering van de door hem op aangifte
      voldane Bpm, de plicht rust om feiten te stellen en, zo nodig, aannemelijk te maken die
      kunnen leiden tot een vermindering van de verschuldigde belasting. De enkele stelling dat
      de nationale wettelijke bepalingen in strijd zijn met het Unierecht, is daarvoor onvoldoende.
      Voor het oordeel dat de bewijslastverdeling in de onderhavige regelgeving tussen enerzijds
      de belastingplichtige en anderzijds de belastingheffende instantie dusdanig ongelijk is dat
      daarmee sprake is van de door eiseres gestelde schending van het Unierecht, vindt de
      rechtbank geen aanleiding.
    
    1. ECLI:NL:HR:2017:847
    2 ECLI:NL:HR:2020:296
    
    
      
        Verschil in heffingsmodaliteiten
      
    
    9. Zoals onder 8 is overwogen draagt eiseres de bewijslast dat zij te veel Bpm op
    
      aangiften heeft voldaan. Met de enkele stelling dat er een verschil is tussen het moment van
      voldoening van de Bpm en de daadwerkelijke registratie van het voertuig, is zij daarin niet
      geslaagd. Eiseres heeft niets aangevoerd op grond waarvan kan worden geoordeeld dat er
      een zodanig lange periode is verstreken tussen voldoening en tenaamstelling dat zij te veel
      Bpm heeft voldaan. De stelling van eiseres dat verweerder daartoe de kentekengegevens
      moet verstrekken, volgt de rechtbank niet. De enkele omstandigheid dat verweerder bij de
      controle van eventuele door eiseres gestelde feiten gebruik kan maken van de door hem bij
      de RDW opgevraagde kentekengegevens, maakt niet dat eiseres niet langer aan haar
      primaire bewijslast behoeft te voldoen. Eiseres heeft ter zitting gesteld dat verweerder op
      grond van paragraaf 2 onder 3 van het Besluit Fiscaal Bestuursrecht de kwestie inzake het
      overleggen van de kentekengegevens aan de zogenoemde kennisgroep van de
      Belastingdienst had moeten voorleggen en dat de kennisgroep dan zou hebben bevestigd dat
      verweerder de kentekengegevens moest overleggen. Zo uit voornoemd Besluit al zou volgen
      dat verweerder deze kwestie had moeten voorleggen aan de kennisgroep, kan aan het
      achterwege laten daarvan niet de conclusie worden verbonden dat het standpunt van eiseres
      in deze juist is. Eiseres heeft haar enkele stelling dat de kennisgroep haar standpunt zou
      volgen niet met enig bewijs gestaafd.
    
    
    
      
        Rentenadeel door verschil in heffingsmodaliteiten
      
    
    10. Uit artikel 26 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen volgt dat een beroep
    
      tegen de voldoening op aangifte uitsluitend betrekking kan hebben op de hoogte van de
      materiële belastingschuld. De door eiseres gestelde renteschade vindt niet zijn grondslag in
      de hoogte van de verschuldigde belasting maar in het moment van de betaling daarvan.
      Voor het rentenadeel dat eiseres stelt te ondervinden van de eerdere betaling, dient eiseres
      zich dan ook tot de civiele rechter te wenden.
    
    
    
      
        Immateriële schade
      
    
    11. Eiseres heeft verzocht om vergoeding van immateriële schade wegens
    
      overschrijding van de redelijke termijn. Daarbij heeft als uitgangspunt te gelden dat een
      periode van twee jaar voor de bezwaar- en beroepsfase gezamenlijk als redelijk wordt
      beschouwd, waarvan een halfjaar aan de bezwaarfase dient te worden toegerekend. Het
      bezwaarschrift is op 28 februari 2019 door verweerder ontvangen. Nu de rechtbank op
      22 december 2020 uitspraak doet, is van overschrijding van de redelijke termijn geen
      sprake.
    
    
    12. Gelet op wat hiervoor is overwogen, dient het beroep ongegrond te worden
    verklaard.
    
    
      
        Verzoek prejudiciële vragen
      
    
    13. De rechtbank ziet in al hetgeen eiseres heeft aangevoerd geen reden om
    prejudiciële vragen aan het HvJ EU te stellen.
    
    
      
        Proceskosten
      
    
    14. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.”
    
    
  
  
    Omschrijving geschil in hoger beroep en conclusies van partijen
    
    
      4.1.
      In hoger beroep is in geschil of de hoorplicht is geschonden, wie de bewijslast heeft, of de heffingsmodaliteiten voor uit andere lidstaten afkomstige auto’s in strijd zijn met het Unierecht, of de auto als een ex-rental in de heffing moet worden betrokken, of is uitgegaan van een te hoge CO2-uitstoot, en de hoogte van de proceskostenvergoeding. Voorts verzoekt belanghebbende om een passende rentevergoeding.
      
    
    
      4.2.
      Belanghebbende concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank en de uitspraak op bezwaar, tot teruggaaf van de BPM en tot toekenning van vergoedingen wegens proceskosten en gederfde rente.
      
    
    
      4.3.
      
        De Inspecteur concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank en van de uitspraak op bezwaar en tot vermindering van de BPM met de volgende bedragen:
        Porsche Macan 	€ 	249
        Mercedes A 220 	€ 	47
        Aston Martin 	€ 	138
      
      
      
    
  
  
    Beoordeling van het hoger beroep
    
    
      
        Stellen van prejudiciële vragen
      
    
    
      5.1.
      Het Hof is, als instantie tegen wiens uitspraken cassatie kan worden ingesteld bij de Hoge Raad, niet verplicht prejudiciële vragen te stellen. Het Hof ziet geen aanleiding voor het stellen van vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. 
      
      
        
          Schending hoorplicht
        
      
    
    
      5.2.
      De Rechtbank heeft aan de hand van de gedingstukken vastgesteld dat in de bezwaarfase een hoorgesprek heeft plaatsgevonden. Het Hof komt tot dezelfde vaststelling. Dat de Inspecteur heeft geweigerd bepaalde gegevens te verzamelen en/of te verstrekken, zoals kentekengegevens (het Hof merkt ten overvloede op dat belanghebbende de meest gerede partij is om relevante gegevens over de auto te verzamelen en te verstrekken) heeft niet tot gevolg dat geen hoorgesprek mogelijk was of dat de Inspecteur zijn hoorplicht heeft geschonden. Het Hof verenigt zich op dit punt met het oordeel van de Rechtbank. Dit heeft tot gevolg dat het andersluidende standpunt van belanghebbende faalt.
      
      
        
          Heffingsmodaliteiten
        
      
    
    
      5.3.
      Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat de heffingsmodaliteiten die op de invoer van gebruikte auto’s uit andere lidstaten van toepassing zijn, strijdig zijn met het Unierecht. Het Hof verenigt zich met het oordeel van de Rechtbank op dit punt en maakt dit en de overwegingen daartoe tot de zijne.
      
    
    
      5.4.
      Het Hof stelt voorop dat het aan belanghebbende is om aannemelijk te maken dat er waardeverminderende omstandigheden zijn (HR 17 januari 2020, nr. 18/03802, ECLI:NL:HR:2020:63). Belanghebbende heeft geen enkele concrete onderbouwing geleverd van zijn standpunt dat te veel BPM is geheven. Dat altijd van de voor belanghebbende gunstigste omstandigheid (zoals ex-rental en lagere CO2-uitstoot) mag worden uitgegaan ook als deze omstandigheid zich niet voordoet, is niet juist. Dit standpunt faalt. Pas in hoger beroep, in een vlak voor de zitting ingediende pleitnota, heeft belanghebbende gegevens verstrekt om aanspraak te maken op leeftijdskorting. Belanghebbende heeft geen concrete berekening gemaakt van de vermindering van de BPM. De Inspecteur heeft dit onverplicht wel gedaan. Het Hof zal de door de Inspecteur gemaakte berekeningen volgen. Belanghebbende heeft desgevraagd aangegeven deze niet te betwisten.
      
      
        
          Rentevergoeding
        
      
    
    
      5.5.
      Belanghebbende zal, om een passende rentevergoeding te krijgen, een verzoek moeten doen aan de ontvanger. Binnen deze procedure kan het verzoek niet worden behandeld (HR 3 maart 2017, nr.  16/01176, ECLI:NL:HR:2017:341 en 13 april 2018, nr. 17/01548, ECLI:NL:HR:2018:583). Dit geldt ook voor de vergoeding van rente over het wel verschuldigde bedrag aan BPM omdat, naar belanghebbende veronderstelt, de BPM voortijdig - in strijd met het Unierecht - en wel tien dagen te vroeg moet worden betaald. Ten overvloede verwerpt het Hof het standpunt dat de heffingssystematiek van BPM, in het bijzonder de heffing via voldoening op aangifte, in zoverre in strijd is met het Unierecht. Op de voldoening van BPM op nieuwe voertuigen is immers een vergelijkbare heffingssystematiek van toepassing. Ook voor deze voertuigen moet de BPM worden voldaan, voordat een kenteken wordt afgegeven. Voor alle voertuigen geldt dat de verschuldigde belastingen op aangifte moeten worden voldaan voordat de registratie plaatsvindt. De houder van een uit een andere lidstaat afkomstig voertuig wordt dus niet slechter behandeld in dit opzicht. De uitoefening van uit het Unierecht voortvloeiende rechten wordt belanghebbende niet bemoeilijkt of onmogelijk gemaakt, althans belanghebbende heeft het tegendeel niet aannemelijk gemaakt. De formele Unierechtelijke beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid worden niet geschonden. Het standpunt van belanghebbende faalt.
      
      
        
          Proceskosten beroep
        
      
    
    
      5.6.
      Gelet op de uitkomst van het beroep, heeft de Rechtbank terecht geen proceskostenveroordeling uitgesproken. Hetgeen belanghebbende hierover stelt, behoeft geen bespreking.
      
      
        
          Griffierecht
        
      
      
        5.7.1.
        Belanghebbende klaagt in de kern erover dat zij ten onrechte het griffierecht voor het beroep en het hoger beroep eerst volledig moet betalen om het onderhavige belastinggeschil door de Rechtbank en het Hof te laten beoordelen. Dit Nederlandse systeem van het vooraf heffen van griffierecht, is volgens belanghebbende in strijd met het Unierecht. Bovendien moet op grond van het Unierecht de hoogte van het verschuldigde griffierecht worden beperkt tot maximaal 4% van de verschuldigde belasting, aldus belanghebbende.
        
      
      
        5.7.2.
        
          Deze klachten treffen naar het oordeel van het Hof, gelet op het arrest van de Hoge Raad van 11 oktober 2019, nr. 18/04973, ECLI:NL:HR:2019:1579, geen doel. In dat arrest heeft de Hoge Raad onder meer overwogen:
          “3.1.3 (…) Uit het arrest Kantarev (Hof: Hof van Justitie van de Europese Unie van 4 oktober 2018, N. Kantarev, C-571/16, ECLI:EU:C:2018:807), kan niet als algemene regel worden afgeleid dat de toegang tot de nationale rechter alleen dan wordt gewaarborgd indien niet meer dan 4 procent van de in geding zijnde vordering aan griffierechten wordt geheven. Evenmin volgt uit dat arrest dat altijd een vermindering of ontheffing van griffierecht moet worden verleend wanneer het (financiële) belang van de zaak gering is. Of het griffierecht de uitoefening van de door de rechtsorde van de Unie aan particulieren toegekende rechten praktisch onmogelijk of uiterst moeilijk maakt en daarom in strijd is met het Unierechtelijke beginsel van doeltreffendheid, is afhankelijk van het antwoord op de vraag of de hoogte van het verschuldigde recht al dan niet een onoverkomelijk obstakel voor de toegang tot de rechter vormt en of er ontheffingsmogelijkheden bestaan (vgl. punten 134 en 135 van het arrest Kantarev).
        
      
      
        3.1.4.
        
          In het algemeen kan worden aangenomen dat de in Nederland bestaande regeling in het bestuursrecht over heffing van griffierecht van dien aard is dat rechtzoekenden daarmee de toegang tot de rechter niet wordt ontnomen. Verder kan een rechtzoekende bij de rechter een beroep op betalingsonmacht doen indien heffing van het ingevolge de wet verschuldigde bedrag aan griffierecht het voor hem onmogelijk, althans uiterst moeilijk, maakt om gebruik te maken van een door de wet opengestelde bestuursrechtelijke rechtsgang (vgl. HR 28 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:699). Het is niet voor redelijke twijfel vatbaar dat met deze voorziening wordt voldaan aan het in het arrest Kantarev bedoelde Unierechtelijke doeltreffendheidsbeginsel.
          (…)’.
        
        
      
      
        5.7.3.
        Niet gezegd kan worden dat de heffing van de onderhavige griffierechten het voor belanghebbende uiterst moeilijk heeft gemaakt om de rechtsmiddelen van beroep en hoger beroep aan te wenden.
        
      
    
    
      5.8.
      Het hoger beroep is gegrond voor zover het de vermindering van de BPM betreft conform de door de Inspecteur gemaakte berekeningen.
      
      
    
  
  
    Proceskosten en griffierecht
    
    
      6.1.
      Het Hof ziet geen aanleiding aan belanghebbende een proceskostenvergoeding toe te kennen. De BPM wordt slechts verminderd omdat de Inspecteur onverplicht nieuwe berekeningen heeft gemaakt. Het is uitsluitend aan de handelwijze van belanghebbende te wijten dat pas in hoger beroep deze vermindering wordt toegekend. Het is immers belanghebbende die de benodigde gegevens heeft en de onderbouwing moet inbrengen om aannemelijk te maken dat niet het juiste bedrag aan BPM is voldaan.
      
    
    
      6.2.
      Wel dient aan belanghebbende het voor de behandeling in hoger beroep gestorte griffierecht van € 541 te worden vergoed.
      
      
    
  
  
    Beslissing
    
    
      Het Gerechtshof:
    
    
      
        vernietigt de uitspraak van de Rechtbank;
      
      
        vernietigt de uitspraak op bezwaar;
      
      
        vermindert de BPM tot € 22.081; en
      
      
        bepaalt dat de Inspecteur aan belanghebbende het voor het Hof betaalde griffierecht van € 541 vergoedt.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is vastgesteld door A. van Dongen, H.A.J. Kroon en W.M.G. Visser, in tegenwoordigheid van de griffier J. Azmi Shenouda. De beslissing is op 15 juli 2021 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      aangetekend aan
      partijen verzonden:
    
    
    
      
        Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij 
        de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
      
      
        Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan 
        de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag.
      
      
        Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
      
    
    
    
      
        Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
      
    
    1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
    2 - (alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
    3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
    
      
             a. - de naam en het adres van de indiener;
      
      
             b. - de dagtekening;
      
      
             c. - de vermelding van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
      
      
             d. - de gronden van het beroep in cassatie.
      
    
    
    
      
        Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.