ECLI:NL:RBAMS:2022:7115, Rechtbank Amsterdam, 01-12-2022, 13/241443-22
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2022-12-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht

Samenvatting: Belgisch vervolgings-EAB, toestaan. OP heeft Nederlandse nationaliteit, terugkeergarantie verstrekt. Verweer artikel 11 OLW t.a.v. Belgische detentieomstandigheden slaagt niet. De algemene garantie die is afgegeven is voldoende en geldt in iedere zaak.

RECHTBANK AMSTERDAM
    INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
    
    
    
      Parketnummer: 13/241443-22
      RK nummer: 22/4288
    
    
    
      
        Datum uitspraak: 1 december 2022 
      
    
    
    
    
      
      
            UITSPRAAK
      
    
    
    
    
      op de vordering ex artikel 23 Overleveringswet (OLW), ingediend door de officier van justitie bij deze rechtbank. Deze vordering dateert van 23 september 2022 en betreft onder meer het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 22 september 2022 door de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen (België) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:  
    
    
    
      
        
          [opgeëiste persoon] ,
      
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 2003, 
      ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres:
      
        [adres opgeëiste persoon] , 
      gedetineerd in [detentieplaats] ,
    
    
    
      hierna te noemen de opgeëiste persoon.
    
    
  
  
    
      1Procesgang
    
    
      De vordering is behandeld op de openbare zitting van 17 november 2022. Het verhoor heeft plaatsgevonden in tegenwoordigheid van de officier van justitie, mr. M. Westerman. De opgeëiste persoon is bijgestaan door zijn raadsvrouw, mr. E. Kolokatsi, advocaat in Amersfoort.
    
    
    
      Op grond van artikel 22, derde lid, OLW heeft de rechtbank de termijn waarbinnen zij op grond van het eerste lid van dit artikel uitspraak moet doen met dertig dagen verlengd omdat zij die verlenging nodig heeft om over de verzochte overlevering te beslissen. 
    
    
  
  
    
      2Identiteit van de opgeëiste persoon
    
    
      De rechtbank heeft de identiteit van de opgeëiste persoon onderzocht. De opgeëiste persoon heeft ter zitting verklaard dat de bovenvermelde personalia juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. 
    
    
  
  
    
      3Grondslag en inhoud van het EAB
    
    
      In het EAB wordt melding gemaakt van een bevel tot aanhouding, uitgevaardigd door de onderzoeksrechter die ook het onderhavige EAB heeft uitgevaardigd, van 22 september 2022 met referentie OR 7/2022/174.
      De overlevering wordt verzocht ten behoeve van een door de justitiële autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat ingesteld strafrechtelijk onderzoek ter zake van het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan een naar Belgisch recht strafbaar feit.
    
    
    
      Dit feit is omschreven in onderdeel e) van het EAB. 
    
    
  
  
    
      4Strafbaarheid: feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW
    
    
      Onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit waarvoor de overlevering wordt verzocht, moet achterwege blijven, nu de uitvaardigende justitiële autoriteit het strafbare feit heeft aangeduid als een feit vermeld in de lijst van bijlage 1 bij de OLW. Het feit valt op deze lijst onder de nummers 1 en 14, te weten (respectievelijk):
    
    
    
      
        deelneming aan een criminele organisatie
      
    
    
    
      
        moord en doodslag, zware mishandeling
      
    
    
    
      Uit het EAB volgt dat op dit feit naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld.
    
    
  
  
    
      5De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW 
    
    
      De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn overlevering kan daarom worden toegestaan, indien naar het oordeel van de rechtbank is gewaarborgd dat, zo hij ter zake van het feit waarvoor de overlevering kan worden toegestaan in de uitvaardigende lidstaat tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf wordt veroordeeld, hij deze straf in Nederland zal mogen ondergaan.
    
    
    
      Het Parket van de Procureur des Konings Antwerpen (België) heeft op 13 oktober 2022 de volgende garantie gegeven:
    
    
    
      
        “Overeenkomstig artikel 5 §3 van het kaderbesluit van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel, bied ik u de garantie voor de terugkeer naar NEDERLAND van de door u over te leveren Nederlandse onderdaan of ingezetene, in casu [opgeëiste persoon] . 
      
    
    
    
      
        Deze garantie houdt in dat, eens betrokkene in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel is veroordeeld, deze persoon naar NEDERLAND zal terugkeren om zijn straf of maatregel aldaar te ondergaan. De terugkeer zal gebeuren op basis van het Europees Kaderbesluit inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op de vrijheidsbenemende straffen of maatregelen uitgesproken in een lidstaat van de Europese Unie (2008/909/JBZ).”
      
    
    
    
      Naar het oordeel van de rechtbank is de hiervoor vermelde garantie voldoende.
    
    
    
    
    
    
    
  
  
    
      6Artikel 11 OLW: Belgische detentieomstandigheden
    
    
      6.1.
      Bij uitspraak van 22 juni 2021 heeft de rechtbank geoordeeld dat er in België een reëel gevaar bestaat op een onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (hierna: Handvest) voor gedetineerden die terecht komen in instellingen waar sprake is van zogenaamde grondslapers. In die instellingen is de minimale persoonlijke ruimte van 3 m2 in een meerpersoonscel niet meer gewaarborgd. Daarnaast ziet het aangenomen reële gevaar op situaties waarin sprake is van niet-afgeschermde toiletten in meerpersoonscellen. Het aangenomen reële gevaar geldt voor de detentie-instellingen in Antwerpen, Gent, Brugge, Oudenaarde, Hasselt, Dendermonde en Mechelen.
      
    
    
      6.2.
      Bij brief van 9 september 2021 heeft de Directeur-generaal bij het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele Rechten en Vrijheden een algemene detentiegarantie voor België gegeven: 
      
      
        
          “Als algemene regel, kunnen in België de volgende algemene waarborgen gegeven worden bij een overlevering in het kader van de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel:
        
      
      
      
        - De overgeleverde persoon zal in een cel worden opgesloten waarvan de oppervlakte en de inrichting beantwoordt aan de normen van het CPT van de Europese Raad (minimum 3m2). Dit zowel wanneer hij alleen verblijft in een cel als wanneer hij een daarvoor aangepaste en grotere cel deelt met een andere persoon.
        - De sanitaire blokken, doorgaans voorzien van een wasbak en toilet, zijn afgescheiden van de rest van de cel door een muur of door een scherm. Soms is er ook een douche voorzien. In dat geval is het sanitair complex afgescheiden van de rest van de cel.
      
      
      
        
          Wij garanderen specifiek dat wat betreft overgeleverde personen deze enkel zullen worden opgesloten in een cel waar het sanitaire blok volledig is afgesloten of dat zij zich alleen in een cel bevinden zodat er geen probleem kan ontstaan met de privacy.”
        
      
      
      
        
          Standpunt van de raadsvrouw
        
      
    
    
      6.3.
      De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld dat, in aanvulling op de bovenstaande algemene garantie, een aanvullende individuele garantie moet worden opgevraagd ten aanzien van de detentieomstandigheden, nu het EAB is uitgevaardigd door de rechtbank in Antwerpen en de detentie-instelling in Antwerpen één van de instellingen is waarvoor een reëel gevaar op een onmenselijke of vernederende behandeling is aangenomen. Gelet op de persoonlijke omstandigheden van de opgeëiste persoon heeft de raadsvrouw daarnaast verzocht bij de uitvaardigende justitiële autoriteit na te gaan of een plaatsing in een instelling voor jongvolwassenen mogelijk is. Ter onderbouwing is een psychologische rapportage overlegd ten aanzien van de opgeëiste persoon.
      
      
        
          Standpunt van de officier van justitie
        
      
    
    
      6.4.
      De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de door België gegeven algemene garantie, die voor iedere door Nederland overgeleverde opgeëiste persoon geldt, voldoende is. Er is derhalve geen aanvullende, individuele garantie nodig. Gelet op het feit dat de door de raadsvrouw overlegde rapportage reeds meer dan vijf jaar oud is, kan deze rapportage niet gebruikt worden om voorwaarden te stellen met betrekking tot het regime waarin de opgeëiste persoon geplaatst zal worden. De persoonlijke omstandigheden van een opgeëiste persoon kunnen in bepaalde gevallen alleen een rol spelen in het kader van de feitelijke overlevering als bedoeld in artikel 35, derde lid, OLW.
      
      
        
          Oordeel van de rechtbank
        
      
    
    
      6.5.
      In haar uitspraak van 7 oktober 2021 heeft de rechtbank overwogen dat de hierboven genoemde brief van de Belgische autoriteiten van 9 september 2021 in elke overleveringszaak geldig is, zoals de Belgische autoriteiten in bedoelde brief hebben bevestigd, en dat het om die reden niet noodzakelijk is dat voor elke individuele opgeëiste persoon een detentiegarantie wordt opgevraagd.
      
    
    
      6.6.
      Aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt, gaat de rechtbank uit van de geboden zekerheid in de algemene detentiegarantie. De rechtbank is van oordeel dat het reële gevaar op een onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 Handvest, dat zij ten aanzien van de in rechtsoverweging 6.1 genoemde penitentiaire inrichtingen heeft aangenomen, met de afgegeven algemene detentiegarantie is weggenomen voor de opgeëiste persoon.
      
    
    
      6.7.
      Gelet op het bovenstaande volgt de rechtbank de raadsvrouw niet in haar verzoek tot het opvragen van aanvullende garanties bij de uitvaardigende justitiële autoriteit ten aanzien van de detentieomstandigheden. Hetgeen de raadsvrouw heeft aangevoerd over de persoonlijke omstandigheden van de opgeëiste persoon valt buiten het bereik van zowel het in rechtsoverweging 6.1 genoemde reële gevaar als het bereik van artikel 11 OLW in zijn geheel. Het detentieregime waarin de opgeëiste persoon na overlevering eventueel geplaatst zal worden, is iets dat in de Belgische procedure aan bod moet komen.
      
    
    
      6.8.
      Het verweer slaagt niet.
      
    
  
  
    
      7Slotsom
    
    
      Nu is vastgesteld dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW, er ook overigens geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg staan en er geen sprake is van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven, dient de overlevering te worden toegestaan.
    
    
  
  
    
      8Toepasselijke wetsartikelen
    
    
      De artikelen 2, 5, 6 en 7 OLW. 
    
    
    
    
    
    
  
  
    
      9Beslissing
    
    
      
        STAAT TOE de overlevering van [opgeëiste persoon] aan de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen (België) voor het feit zoals dat is omschreven in onderdeel e) van het EAB.
    
    
    
      Aldus gedaan door
      mr. O.P.M. Fruytier,	  				                         		voorzitter,
      mrs. G.M. Beunk en C.M. Delstra,					   		   rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. L.J.F. Ceelie,		                         		    griffier,
      en uitgesproken ter openbare zitting van 1 december 2022.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.
      
    
  
  
     Rechtbank Amsterdam 22 juni 2021, ECLI:NL:RBAMS:2021:3243.
  
  
     Rechtbank Amsterdam 7 oktober 2021, ECLI:NL:RBAMS:2021:5759.
  
  
     Hof van Justitie van de Europese Unie 25 juli 2018, zaak ML (C-220/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:589), punt 114.