ECLI:NL:RBAMS:2022:6285, Rechtbank Amsterdam, 02-11-2022, 13/090584-21
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2022-11-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Vrijspraak medeplegen moord/doodslag, veroordeling medeplegen wegvoeren en verbergen lijk met oogmerk om feit te verhelen, gevangenisstraf 18 maanden

vonnis
    RECHTBANK AMSTERDAM
    Parketnummer: 13.090584.21 [verdachte]
    Afdeling Publiekrecht
    
    
      Teams Strafrecht
    
    
    
      Parketnummer: 13/090584-21
    
    
    
      Datum uitspraak: 2 november 2022
    
    
    
    
      Vonnis van de rechtbank Amsterdam, meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken, in de zaak tegen:
    
    
    
      
        
          [verdachte] ,
      
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 2000,
      ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres [adres] , [woonplaats] .
    
    
    
  
  
    
      1Het onderzoek ter terechtzitting
    
    
      Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van 8 september 2022 en 9 september 2022.
    
    
    
      De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officier van justitie mr. R. Leuven en van wat verdachte en zijn raadsman mr. J.T.H.M. Mühren naar voren hebben gebracht.
    
    
    
      Daarnaast heeft de rechtbank kennisgenomen van dat wat door of namens de benadeelde partijen/nabestaanden [nabestaande 1] , [nabestaande 2] en [nabestaande 3] , bijgestaan door mr. W. van Egmond, en [nabestaande 4] , bijgestaan door mr. L. van Gaalen-van Beuzekom, naar voren is gebracht.
    
    
    
      Het onderzoek is gesloten op 2 november 2022, waarna direct uitspraak is gedaan in de zaak van verdachte en de medeverdachten [medeverdachte 1] (13/090547-21) en [medeverdachte 2] (13/095494-21).
    
    
    
  
  
    
      2Tenlastelegging
    
    
      Aan verdachte is – verkort weergegeven – ten laste gelegd dat hij zich op of omstreeks 12 maart 2021 te Amsterdam heeft schuldig gemaakt aan 
    
    
    
      
        Feit 1:
      
      medeplegen van moord/doodslag op [slachtoffer] ;
    
    
    
      
        Feit 2: 
      
      medeplegen van het wegmaken van het lijk van [slachtoffer] .
    
    
    
      De volledige tekst van de tenlastelegging, zoals op de zitting van 8 september 2022 nader is omschreven, staat in bijlage I.
    
    
    
  
  
    
      3Waardering van het bewijs
    
    
      3.1
      
        Standpunt van het Openbaar Ministerie
      
      
      
        De officier van justitie vindt dat het onder feit 2 tenlastegelegde kan worden bewezen. Voor feit 1 heeft hij vrijspraak gevorderd. 
      
      
    
    
      3.2
      
        Standpunt van de verdediging
      
      
      
        De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte van beide feiten moet worden vrijgesproken. Over feit 2 heeft hij naar voren gebracht dat het vereiste oogmerk ontbreekt en dat er geen sprake is geweest van verbergen. Op de verweren van de raadsman wordt hieronder nader ingegaan.
      
      
    
    
      3.3
      
        Oordeel van de rechtbank
      
      
      
        De rechtbank acht met de officier van justitie en de raadsman niet bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van de moord of doodslag op [slachtoffer] (feit 1). Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.
        Bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van het wegmaken van het lijk van [slachtoffer] (feit 2). 
      
      
      
        3.3.1
        
          Vrijspraak moord/doodslag in vereniging (feit 1)
        
        
        
          Op 12 maart 2021 is [slachtoffer] (hierna: [slachtoffer] ) omgekomen door een dodelijk schot met een wapen dat medeverdachte [medeverdachte 1] in zijn handen had. [medeverdachte 1] heeft hierover verklaard dat hij samen met [slachtoffer] voorin de cabine van het busje van verdachte zat, dat hij bezig was om [slachtoffer] te bedreigen met het wapen en dat het wapen is afgegaan toen [slachtoffer] uit eigen beweging zijn mond om dat wapen zette. Volgens de verklaringen van [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en verdachte bevonden [medeverdachte 2] en verdachte zich ten tijde van het schot naast het busje, aan de achterzijde. Zij konden vanuit hun positie niet zien wat er in de cabine gebeurde. 
          Nu het dossier, behalve de verklaringen van de verdachten, geen enkele andere informatie bevat over wat toen precies is voorgevallen, is er geen bewijs voor betrokkenheid van verdachte en [medeverdachte 2] bij de levensberoving van [slachtoffer] . De rechtbank zal verdachte en diens medeverdachte [medeverdachte 2] daarom van dit feit vrijspreken. 
        
        
      
      
        3.3.2
        
          Ten aanzien van het onttrekken van een lijk aan nasporing (feit 2)
        
        
        
          Nadat [slachtoffer] was neergeschoten zijn verdachte, [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] in het busje weggereden. Verdachte bestuurde het busje en het stoffelijk overschot van [slachtoffer] zat tussen hem en [medeverdachte 1] , die op de bijrijdersplek zat, in. [medeverdachte 2] bevond zich in de laadruimte van het busje. Eerst is verdachte langs zijn huis gereden om handschoenen en vuilniszakken te halen. Vervolgens is verdachte naar de parkeerplaats bij Lycurgus gereden. Daar zijn verdachte en [medeverdachte 1] uitgestapt en is [medeverdachte 2] uit de laadruimte van het busje gekomen. Het lichaam van [slachtoffer] is daarna uit de cabine getild en achterin het busje geplaatst. Toen zijn verdachte en medeverdachten weer ingestapt. Vervolgens is verdachte naar Amsterdam gereden en zijn verdachten op zoek gegaan naar een plek waar zij het lichaam van [slachtoffer] zouden achterlaten. Eerst is het busje bij een doodlopende straatje bij de Sloterplas gestopt. Vervolgens is het busje naar de plek gereden waar het lichaam van [slachtoffer] later is gevonden. Verdachte heeft de bus op de Nico Broekhuysenweg geparkeerd. Het lichaam van [slachtoffer] is naar de sloot getild en in het water gelegd. Daarna zijn de drie verdachten naar België gereden. Onderweg heeft verdachte de telefoon van [slachtoffer] weggegooid. In het hotel in Antwerpen is geprobeerd het busje schoon te maken. Ook is nieuwe kleding gekocht en kleding bij een wasserette gewassen. Op de terugreis naar Nederland is een plastic zak met handdoeken waar bloed op zat weggegooid. In Aalsmeer is er wederom geprobeerd het busje schoon te maken, maar dat lukte niet omdat er teveel bloed in het busje zat. Uiteindelijk hebben verdachten het busje in de Bijlmer geparkeerd en zijn ze met zijn drieën richting het Amstel station gelopen en hebben daar een taxi genomen naar Assendelft. Op 13 maart 2021 om 02.42 uur zijn personen met de taxi in Assendelft aangekomen. 
        
        
        
          Zoals hierboven overwogen is het lichaam van [slachtoffer] aangetroffen in een sloot langs een voetpad dat de Nico Broekhuysenweg verbindt met de Joris van den Berghweg te Amsterdam. Rechts van het pad lag een groenstrook van ongeveer twee meter, daarna een rietkraag van ongeveer 30 cm en dan een sloot van ongeveer anderhalve meter breed. De sloot was 60 cm diep, waarvan 30 cm uit modder bestond. Het lichaam lag op circa 80 meter vanaf de Nico Broekhuysenweg, in de rietkraag. Het lichaam is aangetroffen door een voorbijganger, getuige [getuige 1] , nadat haar hond, een ex-politiehond, aansloeg en naar het riet rende. Aan de verbalisanten ter plaatse werd via een afgesloten hek vanuit de Nico Broekhuysenweg toegang verschaft tot de volkstuinen die aan de andere zijde van de sloot lagen. De groenstrook was daar vlak en de sloot was vanaf die zijde beter te benaderen dan vanaf de zijde van het fiets-/voetpad. Vanuit die positie zagen de verbalisanten dat het onderlichaam van [slachtoffer] in het water tussen het riet lag. Het lichaam lag op de linkerzijde met de rechterheup, een been en een voet deels boven het water. Er was geen zicht op het bovenlijf (de romp en het hoofd) omdat deze onder het troebele water lag. 
        
        
        
          
            Vervoeren en verbergen met oogmerk om feit te verhelen
          
        
        
        
          De raadsman heeft aangevoerd dat het er niet op lijkt dat het de bedoeling is geweest dat het lichaam zou moeten verdwijnen. De kans dat het lichaam gevonden zou worden was honderd procent en de eerste de beste voorbijganger zag het lichaam al liggen. Verder is er op geen enkele manier geprobeerd om de oorzaak van het overlijden te verhelen. Gelet op de plek waar het lichaam is neergelegd is er onvoldoende bewijs voor het oogmerk om het feit te verhelen.
        
        
        
          Op grond van voornoemde feiten en omstandigheden komt de rechtbank tot het oordeel dat de gedragingen erop gericht waren te voorkomen dat anderen het lichaam van [slachtoffer] zouden waarnemen. Het lichaam is immers verplaatst van Assendelft naar Amsterdam en daar is gezocht naar een plek waar het lichaam ongezien kon worden achtergelaten. Daar is het vervolgens achtergelaten in een sloot op enkele meters van een voetpad. Het lichaam lag grotendeels onder water en tussen het riet. Het was dus niet eenvoudig vanaf het voetpad waar te nemen en is pas ontdekt nadat een ex-politiehond aansloeg en naar de betreffende plek rende. De verbalisanten die ter plaatste kwamen hebben de sloot ook vanaf een andere, afgesloten, zijde moeten benaderen om goed zicht te krijgen op de sloot en het lichaam van [slachtoffer] . Hiermee is bewezen dat het lichaam is weggevoerd en verborgen met het oogmerk om het overlijden van [slachtoffer] te verhelen, dat wil zeggen verborgen houden.
          De vraag die de rechtbank moet beantwoorden is of verdachte hiervoor strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden.
        
        
        
          
            Medeplegen
          
        
        
        
          Verdachte heeft verklaard dat hij er niks mee te maken wilde hebben en dat hij bang was voor zijn eigen leven. Volgens hem heeft [medeverdachte 1] na het fatale schot het voortouw genomen en wilde [medeverdachte 1] niet dat de politie of de ambulance gebeld zou worden. 
        
        
        
          De rechtbank vindt het ongeloofwaardig dat verdachte niks te maken wilde hebben met het wegmaken van het lijk en dat hij bang was voor zijn eigen leven. Uit de verschillende bewijsmiddelen volgt dat verdachte en medeverdachten [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] tot 24 uur na de dood van [slachtoffer] nagenoeg steeds samen waren. Volgens verdachte hebben zij het lichaam met z’n drieën naar de sloot gedragen. Verdachte heeft op geen enkel moment een ambulance of de politie gebeld. Ze zijn samen, met het lichaam van [slachtoffer] , naar Amsterdam gereden op zoek naar een plek om het daar achter te laten. Er zijn telefoons uitgezet, spullen weggemaakt, er is een rit naar Antwerpen geweest, er is nieuwe kleding aangeschaft, kleding gewassen en de auto is in de Bijlmer neergezet terwijl verdachten richting Assendelft vertrokken. Deze omstandigheden leveren een nauwe en bewuste samenwerking bij het wegvoeren en verbergen van het lichaam op. 
        
        
        
          Verdachte is na het schietincident bovendien in zijn eentje zijn woning binnen gegaan terwijl [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] voor de deur in het busje op hem aan het wachten waren. Hij had op dat moment de politie kunnen bellen of zijn vader kunnen alarmeren en een einde kunnen maken aan de situatie. Onderweg naar België is er getankt en is verdachte in zijn eentje het tankstation binnen gegaan om te betalen. Dat was weer een moment waarop verdachte de politie had kunnen bellen of de baliemedewerker van het benzinestation had kunnen alarmeren. Ook van deze gelegenheid heeft verdachte geen gebruik gemaakt. Vervolgens hebben zij geprobeerd de bloedsporen in het busje te wissen en hebben zij de telefoon van [slachtoffer] ergens onderweg in het water gegooid, evenals de handdoeken waar bloed op zat. Ook deze gedragingen duiden op het oogmerk om het feit te verhelen. De verdachten wilden niet in verband worden gebracht met zijn dood en hebben al die tijd nauw en bewust samengewerkt. De rechtbank verwerpt het verweer.
        
        
        
          Bij het oordeel dat de handelingen kunnen worden gekwalificeerd als het ‘verbergen’ van een lijk heeft de rechtbank laten meewegen dat het lichaam in een sloot, grotendeels onder water en achter het riet is neergelegd, waardoor het kennelijk de bedoeling was het aan het oog te onttrekken. Daarnaast blijkt uit het dossier dat het lichaam is gevonden door een ex-politiehond, die aansloeg en zijn baas daarmee alarmeerde. Het lichaam was alleen deels waarneembaar vanaf de andere zijde van de sloot die bereikbaar was via met een (afgesloten) hek vergrendelde volkstuinen. De locatie betrof een verlaten gebied op enige afstand van de straat. De rechtbank verwerpt het verweer.
        
        
        
      
    
  
  
    
      4Bewezenverklaring
    
    
      De rechtbank acht op grond van de in bijlage II vervatte bewijsmiddelen, waarin de redengevende feiten en omstandigheden zijn opgenomen, bewezen dat verdachte:
    
    
    
      
        Feit 2
      
      op 12 maart 2021 te Amsterdam, tezamen en in vereniging met anderen, het lijk van [slachtoffer] heeft verborgen en weggevoerd, met het oogmerk om het feit te verhelen.
    
    
    
      Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten staan, zijn deze verbeterd. Verdachte is hierdoor niet in de verdediging geschaad.
    
    
    
  
  
    
      5De strafbaarheid van het feit
    
    
      Het bewezen geachte feit is volgens de wet strafbaar. Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.
    
    
    
  
  
    
      6De strafbaarheid van verdachte
    
    
      Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.
    
    
    
  
  
    
      7Motivering van de straf
    
    
      7.1
      
        De eis van de officier van justitie
      
      
      
        De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat aan verdachte een gevangenisstraf van 18 maanden moet worden opgelegd.
      
      
    
    
      7.2
      
        Het standpunt van de verdediging
      
      
      
        De raadsman heeft verzocht om aan verdachte een gevangenisstraf op te leggen gelijk aan de tijd die verdachte reeds in voorarrest heeft doorgebracht.
      
      
    
    
      7.3
      
        Het oordeel van de rechtbank
      
      
      
        De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken.
      
      
      
        De rechtbank heeft bij de keuze tot het opleggen van een vrijheidsbenemende straf en bij de vaststelling van de duur daarvan in het bijzonder het volgende laten meewegen.
      
      
      
        Nadat [slachtoffer] door medeverdachte [medeverdachte 1] om het leven was gebracht heeft verdachte samen met de medeverdachten het lichaam van [slachtoffer] weggevoerd en in een sloot met een rietkraag verborgen. Vervolgens hebben zij geprobeerd om alle sporen te wissen om te voorkomen dat zij in verband zouden worden gebracht met de dood van [slachtoffer] . De wijze waarop verdachte met het lichaam is omgegaan is uitermate schokkend geweest voor de nabestaanden. De onschendbaarheid van het lichaam, ook dat van een overledene, is een belangrijk rechtsgoed. Verdachte heeft hier in verregaande mate inbreuk op gemaakt.
      
      
      
        Op de zitting hebben de oma van [slachtoffer] , bij wie hij woonde, en zijn zus gebruik gemaakt van hun spreekrecht. Zij hebben naar voren gebracht hoe ondragelijk het verlies van hun kleinzoon en broer is en hoe hun leven sinds zijn overlijden is verwoest. De zus van [slachtoffer] heeft daarbij ook op indringende manier verteld hoe de manier waarop met het lichaam van haar broer om is gegaan haar aangrijpt en hoeveel verdriet en onbegrip haar dat heeft gebracht. Ook de vader en moeder en de overige familieleden en vrienden moeten leven met de wetenschap wat hun geliefde is aangedaan. Dit soort misdrijven veroorzaken naast het onmetelijke verlies bij familie en vrienden ook gevoelens van onrust, onveiligheid, en afschuw in de samenleving.
      
      
      
        Verdachte was vroeger kind aan huis bij [slachtoffer] en zijn familie en zij zijn lange tijd als goede vrienden met elkaar opgetrokken. Verdachte heeft pas laat een verklaring afgelegd over wat er met [slachtoffer] is gebeurd. Hij heeft de nabestaanden daardoor onnodig lang in onzekerheid gelaten. Bovendien heeft hij in eerste instantie gelogen tegen de zus van [slachtoffer] , toen zij hem bezorgd opbelde met de vraag of hij wist waar haar broer was. De rechtbank weegt dit alles in strafverzwarende zin mee.
      
      
      
        De rechtbank heeft acht geslagen op het uittreksel uit de Justitiële Documentatie (het strafblad) van verdachte van 12 augustus 2022. Hieruit blijkt dat verdachte niet eerder voor een soortgelijk feit is veroordeeld en dat maakt dat hij voor dit feit first offender is.
      
      
      
        De rechtbank heeft kennisgenomen van de Pro Justitia dubbelrapportage van 9 en 28 juli 2021. De psychiater heeft gerapporteerd dat er bij verdachte sprake is van antisociale persoonlijkheidstrekken. Omdat verdachte het tenlastegelegde ontkent kan er geen zicht worden verkregen op een eventuele doorwerking van die antisociale trekken op het tenlastegelegde en kan er geen onderbouwde uitspraak worden gedaan over het toerekenen van het tenlastegelegde. Hierdoor kan er evenmin een onderbouwd advies over interventie-mogelijkheden worden gegeven, aldus de psychiater. 
        De psycholoog ziet ook geen gronden om te adviseren tot een behandeling of begeleiding in een strafrechtelijk kader. 
      
      
      
        Verder heeft de rechtbank kennisgenomen van een advies van Reclassering Nederland van 16 september 2021. Daarin wordt het volgende overwogen. Verdachte wordt door de reclassering gezien als een ambitieuze jongeman die voldoende kwaliteiten bezit om zijn ambities waar te maken. Echter lijkt hij deze kwaliteiten mede door zijn bedreigde persoonlijkheidsontwikkeling verkeerd in te zetten. Gelet op de minimale resultaten van de eerdere interventies, de ernst van openstaande verdenkingen, weinig beïnvloedbaarheid door de omgeving en ongemotiveerde houding waarbij het hem ontbreekt aan een hulpvraag, ziet de reclassering geen mogelijkheden voor interventies vanuit de reclassering. Geadviseerd wordt om een straf zonder bijzondere voorwaarden op te leggen. 
      
      
      
        Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank ook rekening gehouden met de straffen die in vergelijkbare zaken worden opgelegd.
      
      
      
        Alles overwegende vindt de rechtbank een gevangenisstraf van 18 maanden passend en geboden. De tijd die verdachte al in voorarrest heeft doorgebracht, moet van die straf worden afgetrokken.
      
      
      
    
  
  
    
      8Vorderingen tot schadevergoeding van de benadeelde partijen
    
    
      De benadeelde partij [nabestaande 1] , vader van het overleden slachtoffer, vordert vergoeding van in totaal € 20.643,13, waarvan een bedrag van € 17.500,- aan immateriële schade en een bedrag van € 3.143,13 aan materiële schade. De immateriële schade bestaat uit affectieschade en de materiële schade bestaat uit de kosten voor vliegtickets in verband met het bijwonen van de begrafenis van zijn zoon.
    
    
    
      De benadeelde partij [nabestaande 2] , moeder van het overleden slachtoffer, vordert vergoeding van € 17.500,- aan immateriële schade, bestaande uit affectieschade.
    
    
    
      De benadeelde partij [nabestaande 4] , oma van het overleden slachtoffer, vordert vergoeding van € 20.000,- aan immateriële schade, bestaande uit affectieschade.
    
    
    
      Tot slot vordert de benadeelde partij [nabestaande 3] , zus van het overleden slachtoffer, vergoeding van € 17.500,- aan immateriële schade, bestaande uit affectieschade.
    
    
    
      De benadeelde partijen hebben gevorderd de schadevergoeding hoofdelijke toe te wijzen, te vermeerderen met de wettelijke rente en aan verdachte de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.
    
    
    
      
        Niet-ontvankelijk
      
    
    
    
      De benadeelde partijen zullen in hun vorderingen niet-ontvankelijk worden verklaard, omdat verdachte zal worden vrijgesproken van de moord of doodslag van [slachtoffer] . 
      De rechtbank heeft er oog voor dat het wegmaken van het lichaam van het slachtoffer heeft bijgedragen aan het leed van de nabestaanden. Het verbergen van het lijk heeft echter niet tot lichamelijk letsel of tot het overlijden geleid van het slachtoffer. Daarom is er, gelet op het bepaalde in artikel 6:107 lid 1 onder b en 6:108 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek, geen recht op vergoeding van immateriële schade. Een andere grondslag voor toekenning van immateriële schadevergoeding is niet gesteld of gebleken. 
    
    
    
      Bij de materiële schade van [nabestaande 1] ontbreekt het causale verband tussen het bewezen verklaarde feit en de geleden schade.
    
    
    
  
  
    
      9Toepasselijke wettelijke voorschriften
    
    
      De op te leggen straf is gegrond op de artikelen 47 en 151 van het Wetboek van Strafrecht.
    
    
    
  
  
    
      10Beslissing
    
    
      De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de volgende beslissingen.
    
    
    
      Verklaart het onder 1 ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte daarvan vrij.
    
    
    
      Verklaart bewezen dat verdachte het onder 2 ten laste gelegde heeft begaan zoals hiervoor in rubriek 4 is weergegeven.
    
    
    
      Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij.
    
    
    
      Het bewezenverklaarde levert op:
    
    
    
      
        Feit 2
      
      
        medeplegen van het wegvoeren en verbergen van een lijk met het oogmerk om het feit te verhelen
      
    
    
    
      Verklaart het bewezene strafbaar.
    
    
    
      Verklaart verdachte, [verdachte], daarvoor strafbaar.
    
    
    
      Veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 18 (achttien) maanden.
    
    
    
      Beveelt dat de tijd die door veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de tenuitvoerlegging van die straf in mindering gebracht zal worden.
    
    
    
      Verklaart de benadeelde partijen [nabestaande 1] , [nabestaande 2] , [nabestaande 4] en [nabestaande 3] niet-ontvankelijk in hun vorderingen tot schadevergoeding.
    
    
    
      Bepaalt dat de benadeelde partijen en de verdachte ieder de eigen kosten dragen.
    
    
    
      Dit vonnis is gewezen door 
      mr. M. Smit, 	voorzitter,
      mrs. N.J. Koene en F.W. Pieters, 	rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. M. Madiol, 	griffier,
      en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 2 november 2022.