ECLI:NL:RBNHO:2022:10590, Rechtbank Noord-Holland, 23-11-2022, C/15/333535 / FA RK 22/5179
Rechtbank Noord-Holland — Uitspraak 
Datum: 2022-11-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Verweer tegen de wilsonbekwaamheid bij acuut levensgevaar

RECHTBANK NOORD-HOLLAND
    Familie en Jeugd
    locatie Alkmaar
    
    
      Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg 
    
    
    
      zaak-/rekestnr.: C/15/333535 / FA RK 22/5179
    
    
    
      
        beschikking van de enkelvoudige kamer van 23 november 2022,
      naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, ten aanzien van:
    
    
    
    
      
        
          [betrokkene]
        ,
      geboren op [geboortedatum] te [plaats] ,
      wonende te [adres] ,
      hierna: betrokkene, 
      advocaat mr. C.E. Stassen-Buijs, gevestigd te Amsterdam.
    
    
    
  
  
    
      1Procedure
    
    
      1.1.
      Bij het verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 7 november 2022, heeft de officier van justitie verzocht om afgifte van een zorgmachtiging ten aanzien van betrokkene. 
      
    
    
      1.2.
      Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
      
        
          het zorgplan van 14 oktober 2022;
        
        
          de medische verklaring van 3 november 2022;
        
        
          de bevindingen van de geneesheer-directeur van 3 november 2022.
        
      
      
    
    
      1.3.
      
        De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 
        23 november 2022, in het gebouw van het Centrum voor de Geestelijke Gezondheidszorg Noord-Holland Noord, [adres] .
      
      
    
    
      1.4.
      De rechtbank heeft de volgende personen gehoord:
      
        
          betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;
        
        
          
            [psychiater] , psychiater;
        
        
          
            [case-manager] , case-manager.
        
      
      
    
    
      1.5.
      De psychiater is gehoord via een tweezijdige beeld- en geluidsverbinding.
      
    
    
      1.6.
      De officier van justitie heeft aangegeven niet ter zitting te zullen verschijnen.
      
    
  
  
    
      2Beoordeling
    
    
      2.1.
      Uit de overgelegde stukken en het behandelde ter zitting is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, te weten schizofrenie.
    
    
      2.2.
      Uit de overgelegde stukken en het behandelde ter zitting is gebleken dat er door voornoemde stoornis ernstig nadeel voor of van betrokkene of een ander is, te weten:
      
        
          levensgevaar;
        
        
          ernstig lichamelijk letsel;
        
        
          ernstige verwaarlozing;
        
        
          maatschappelijke teloorgang.
        
      
      
    
    
      2.3.
      Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen of de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen, heeft betrokkene zorg nodig.
      
    
    
      2.4.
      De advocaat van betrokkene heeft de rechtbank verzocht om het verzoek van de officier van justitie af te wijzen. Zij stelt zich op het standpunt dat de wils(on)bekwaamheid in de medische verklaring onvoldoende is onderbouwd. Dat betrokkene geen ziekte-inzicht of -besef heeft, maakt hem niet wilsonbekwaam. De wens van betrokkene om geen verplichte zorg te ontvangen dient gehonoreerd te worden.
      
    
    
      2.5.
      De Hoge Raad heeft in de uitspraak van 4 februari 2022 (ECLI:NL:PHR:2021:1139) overwogen dat de rechter de wilsbekwaamheid dient te beoordelen in het geval dat een betrokkene tijdens de procedure tot het verlenen van een zorgmachtiging een voldoende toegelicht bezwaar maakt tegen de voorgestelde verplichte zorg én zich geen situaties als bedoeld in art. 2:1 lid 6, aanhef en onder b, Wvggz zich voordoen. De rechtbank zal eerst nagaan of zich één of meerdere situaties als bedoeld in art. 2:1 lid 6, aanhef en onder b, Wvggz, voordoen. Indien die zich niet voordoen, zal de wilsbekwaamheid van betrokkene aan de orde komen.  
      
    
    
      2.6.
      Uit de overgelegde stukken en ter zitting blijkt dat er ernstige zorgen bestaan omtrent betrokkene. In geval van onderbehandeling is er een reëel risico op het optreden van katatonie, waarbij betrokkene geen vocht of voeding tot zich neemt met kans op overlijden. Betrokkene is in onderbehandelde toestand niet in staat naar behoren voor zichzelf te zorgen met een grote kans op uithongering en financiële schulden. Gelet op het voorgaande stelt de rechtbank vast dat sprake is van een situatie zoals bedoeld in artikel 2:1 lid 6, aanhef en onder b Wvggz en gaat daarmee voorbij aan het verweer van de verdediging.
      
    
    
      2.7.
      Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Betrokkene heeft onvoldoende ziektebesef en -inzicht en wil de medicatie afbouwen. Ter zitting is genoegzaam gebleken dat het lastig is om de afbouw van de medicatie te bespreken omdat betrokkene het in beginsel niet eens is met het gebruik van clozapine. Betrokkene is van mening dat er niets met hem aan de hand is. De vrees is dat betrokkene sneller de medicatie zal afbouwen dan het behandelteam verantwoord acht. De rechtbank heeft onvoldoende vertrouwen in het bestendige karakter van de vrijwilligheid. Om die reden is verplichte zorg nodig. Op grond van de medische verklaring, het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur, acht de rechtbank gedurende de hele looptijd van de zorgmachtiging de volgende vormen van verplichte zorg nodig:
      - het toedienen van vocht, voeding en medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
      - het aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen.
      
      
        Uit de overgelegde stukken maakt de rechtbank op dat slechts in het geval dat betrokkene ernstig (psychotisch) ontregelt, wordt overgegaan tot opname en de daarbij behorende vormen van verplichte zorg.
        Indien dat het geval is en het ernstig nadeel niet langer kan worden afgewend door middel van de hiervoor vermelde vormen van verplichte zorg, worden gedurende de hele looptijd van de zorgmachtiging ook de volgende vormen van verplichte zorg nodig geacht:
      
      - het beperken van bewegingsvrijheid, telkens maximaal 3 maanden;
      - het insluiten van betrokkene, telkens maximaal 7 dagen;
      - het uitoefenen van toezicht op betrokkene, telkens maximaal 7 dagen;
      - opnemen in een accommodatie, telkens maximaal 3 maanden.
      
    
    
      2.8.
      Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. 
      
    
    
      2.9.
      De voorgestelde verplichte zorg is naar het oordeel van de rechtbank evenredig en naar verwachting effectief. 
      
    
    
      2.10.
      Voorts heeft de advocaat van betrokkene de rechtbank verzocht, indien de rechtbank van oordeel is dat er een zorgmachtiging moet worden verleend, de duur van de zorgmachtiging te beperken tot een periode van zes maanden, nu er gesproken wordt over het mogelijk afbouwen van de medicatie onder begeleiding van het behandelteam. Het is belangrijk dat betrokkene perspectief krijgt en de regie weer terugkrijgt over zijn leven.
      
    
    
      2.11.
      De rechtbank is van oordeel dat bij een eventuele afbouw van de medicatie het behandelteam de gelegenheid moet krijgen betrokkene nauwkeurig en langdurig te kunnen monitoren. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding de termijn van de zorgmachtiging in duur te beperken zoals door de advocaat van betrokkene is verzocht.
      
    
    
      2.12.
      
        Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. De zorgmachtiging zal worden verleend voor de verzochte duur van 12 maanden, en geldt aldus tot en met 
        23 november 2023.
      
      
    
  
  
    
      3Beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    - verleent een zorgmachtiging ten aanzien van [betrokkene] , geboren op 
    
      [geboortedatum] te [plaats] , met de vormen van verplichte zorg zoals hierboven onder 2.7 is vermeld, alles voor de volledige duur van de zorgmachtiging, tenzij onder 2.7 een kortere duur is vermeld. 
    
    - bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 23 november 2023.
    
    
      
        
        
        
        
          
            
              Deze beschikking is gegeven door mr. G. Drenth, rechter, in tegenwoordigheid van 
              E.B.B.M. van Linden als griffier en in het openbaar uitgesproken op 23 november 2022.
              
              De schriftelijke uitwerking van deze beschikking is vastgesteld op 30 november 2022.
            
          
          
            
              
            
            
              
            
            
              
            
          
          
            
              
            
            
              
            
            
              
            
          
          
            
              
              
              
              
              
              
              
              
              
              
              
              Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.