ECLI:NL:RBOVE:2023:16, Rechtbank Overijssel, 03-01-2023, ak_22_2114
Rechtbank Overijssel — Uitspraak 
Datum: 2023-01-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Beroep niet tijdig beslist op aanvraag met betrekking tot de kinderopvangtoeslag; rechtbank ziet in toelichting van verweerder aanleiding om te oordelen dat er sprake is van bijzondere omstandigheden; deze omstandigheden rechtvaardigen een beslistermijn  van twaalf weken, te rekenen vanaf de dag waarop het verweerschrift is ingediend.

RECHTBANK OVERIJSSEL
  
  
    Bestuursrecht
  
  
    zaaknummer: ZWO 22/2114 
  
  
    uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
  
    
      
      [eiser] , uit [woonplaats] , eiser
    (gemachtigde: mr. Y.N. Teke-Bozkurt),
    
    
      en
    
    
  
  
    Belastingdienst/Toeslagen, verweerder.
    
    
  
  
    Inleiding
    
    
      Deze uitspraak gaat over het beroep dat eiser op 29 november 2022 heeft ingesteld, 
      omdat verweerder volgens hem niet op tijd heeft beslist op zijn aanvraag van 
      13 augustus 2021 met betrekking tot de kinderopvangtoeslag.
    
    
    
      Verweerder heeft op 15 december 2022 een verweerschrift ingediend. 
    
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    1. De rechtbank nodigt partijen niet uit voor een zitting, omdat dat op grond van artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in deze zaak niet nodig is. 
    
    2. Als een bestuursorgaan niet op tijd beslist op een aanvraag, kan de betrokkene daartegen in beroep gaan (artikel 6:2 van de Awb). Voordat hij beroep kan instellen, moet de betrokkene per brief aan het bestuursorgaan laten weten dat binnen twee weken alsnog beslist moet worden op zijn aanvraag (de zogenoemde ingebrekestelling). Als er na die twee weken nog steeds geen besluit is, dan kan de betrokkene beroep instellen. Dit staat in artikel 6:12 van de Awb.
    
    3. Eiser heeft de aanvraag ingediend op 13 augustus 2021. Verweerder moet binnen zes maanden beslissen op de aanvraag. Op 12 februari 2022 heeft verweerder de beslistermijn met zes maanden verlengd. Verweerder had dus uiterlijk op 13 augustus 2022 op de aanvraag van eiser moeten beslissen. Eiser heeft verweerder op 1 oktober 2022 in gebreke gesteld. Eiser heeft meer dan twee weken later beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen door verweerder. 
    
    4. Het beroep tegen het niet tijdig beslissen is daarom kennelijk gegrond.
    
    5. Eiser heeft verzocht om de dwangsom vast te stellen. Als een bestuursorgaan een besluit niet op tijd neemt, moet het bestuursorgaan een dwangsom betalen voor elke dag dat het te laat is, voor maximaal 42 dagen. De dwangsom bedraagt de eerste veertien dagen € 23,- per dag, de daaropvolgende veertien dagen € 35,- per dag en de overige dagen € 45,- per dag. Het bestuursorgaan stelt de dwangsom vast binnen twee weken na de laatste dag waarover de dwangsom betaald moet worden. Dat staat in artikel 4:17 en 4:18, eerste lid, van de Awb.
    
    
      Verweerder heeft de hoogte van de dwangsom niet vastgesteld. De rechtbank doet dit op grond van artikel 8:55c van de Awb nu alsnog. De dwangsom is in dit geval verschuldigd vanaf 16 oktober 2022 tot en met 27 november 2022 en bedraagt het maximale bedrag van  € 1.442,-.
    
    
    6. Omdat verweerder nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank vervolgens dat verweerder dit alsnog moet doen. Op grond van artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb moet verweerder dit doen binnen twee weken na het verzenden van deze uitspraak. In bijzondere gevallen of als dit vanwege een wettelijk voorschrift nodig is, kan de rechtbank op grond van het derde lid een andere termijn geven.
    
    7. In het verweerschrift is met een beroep op artikel 8:55d, derde lid, van de Awb 
    
      verzocht om een beslistermijn van minimaal dertien weken te verlenen. Verweerder heeft 
      als onderbouwing het behandelproces bij een verzoek om herbeoordeling toegelicht. 
      Daarbij heeft verweerder aangegeven dat bij een verzoek om herbeoordeling voor ieder afzonderlijk jaar wordt nagegaan of in het kader van de wettelijke compensatieregelingen sprake is van vooringenomenheid, hardheid of onterechte opzet/grove schuld. 
      De persoonlijke zaakbehandelaar verzamelt hiertoe alle relevante informatie en neemt contact op met de ouder om het verhaal geheel in beeld te krijgen. Dit neemt twee weken in beslag. Verweerder is verplicht om advies te vragen aan de Commissie van Wijzen (CvW) voor die gevallen waarin verweerder het voornemen heeft om afwijzend te beslissen over vooringenomenheid of opzet/grove schuld. De CvW heeft maximaal twee weken nodig 
      om tot haar advies te komen. Het advies van de CvW wordt gevolgd. Daarna informeert verweerder door middel van een vooraankondiging de ouder over de uitkomst van het herbeoordelingsverzoek. De ouder heeft dan de mogelijkheid om binnen zes weken zijn 
      of haar zienswijze hierop te geven. Daarna neemt verweerder een beschikking; dit zal twee weken in beslag nemen. Deze termijn hangt samen met de nog vereiste goedkeuring inzake de berekening van de vergoeding en de verzending via het toeslagen verstrekkingensysteem.
    
    
    
      Naast de beschrijving van het behandelproces heeft verweerder nog naar voren gebracht 
      dat de verzoeken van ouders op volgorde van binnenkomst in behandeling worden genomen. De procedures die zien op het niet tijdig nemen van een besluit, waarin de rechter een nadere beslistermijn vaststelt, doorbreken dit systeem. Verweerder maakt zich hier zorgen over, dit mede gezien de te verwachten aantallen beroepen “niet tijdig nemen van een besluit”. De ouders die niet procederen worden namelijk benadeeld omdat hun verzoeken noodgedwongen op een later moment dan gepland in behandeling zullen worden genomen. Verweerder meent daarom dat een ruimere beslistermijn dan de wettelijke twee weken beter recht doet aan de belangen van de vele andere ouders die een verzoek om te worden herbeoordeeld hebben gedaan. 
    
    
    
      Verweerder heeft de rechtbank op meerdere uitspraken gewezen waarin een langere beslistermijn is toegekend in het kader van de herbeoordeling. 
    
    
      7.1.
      
        De rechtbank ziet in de toelichting van verweerder aanleiding om te oordelen dat er sprake is van bijzondere omstandigheden waardoor verweerder niet binnen de wettelijke termijnen op de aanvraag van 13 augustus 2021 heeft kunnen beslissen. De rechtbank moet 
        thans een nadere termijn stellen die niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort is. De rechtbank betrekt hierbij de door verweerder aangevoerde feiten en omstandigheden 
        in het verweerschrift. De rechtbank is van oordeel dat deze omstandigheden, in samenhang bezien, in dit geval een beslistermijn rechtvaardigen van twaalf weken, te rekenen vanaf de dag waarop het verweerschrift is ingediend. Het verweerschrift is op 15 december 2022 ingediend en ook op deze datum door de rechtbank ontvangen. Dat leidt ertoe dat de door verweerder verzochte termijn eindigt op 9 maart 2023, tenzij die datum door toedoen van eiser niet wordt gehaald.
      
      
      8. De rechtbank bepaalt dat verweerder een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de beslistermijn nu nog wordt overschreden door verweerder. Daarbij geldt wel een maximum van € 15.000,-. 
      
      9. Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet verweerder aan eiser het door hem betaalde griffierecht vergoeden.
      
      10. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser een vergoeding voor de proceskosten die hij heeft gemaakt. Verweerder moet die vergoeding betalen. De vergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. De bijstand door een gemachtigde levert 1 punt op (1 punt voor het indienen van het beroepschrift met een waarde per punt van € 837,-), bij een wegingsfactor 0,5. Toegekend wordt € 418,50.  
      De rechtbank hanteert een wegingsfactor van 0,5, omdat het beroep alleen ziet op het niet tijdig beslissen. 
      
      
      
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:	
    
    
      
        verklaart het beroep gegrond;
      
      
        vernietigt het, met een besluit gelijk te stellen, niet tijdig nemen van een besluit;
      
      
        stelt de door verweerder te betalen dwangsom vast op € 1.442,-;
      
      
        draagt verweerder op uiterlijk 9 maart 2023 alsnog een besluit op de aanvraag van eiser van 13 augustus 2021 bekend te maken;
      
      
        bepaalt dat verweerder aan eiser een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-;
      
      
        draagt verweerder op het betaalde griffierecht van € 50,- aan eiser te vergoeden;
      
      
        veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 418,50.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. A. Oosterveld, rechter, in aanwezigheid van 
      A.N. Egberink-Jonker, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op 
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        
        
        
          
            
              griffier
            
            
              rechter
            
          
        
      
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
    
    
    
  
  
    Bent u het niet eens met deze uitspraak?
    Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de rechtbank waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een verzetschrift. U moet dit verzetschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven. Als u graag een zitting wilt waarin u uw verzetschrift kunt toelichten, kunt u dit in uw verzetschrift vermelden. 
    
    
  
  
    zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 20 oktober 2021: ECLI:NL:RVS:2021:2346