ECLI:NL:RBAMS:2023:1899, Rechtbank Amsterdam, 18-01-2023, 13/257234-22
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2023-01-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht

Samenvatting: Overlevering, België, VV-EAB

RECHTBANK AMSTERDAM
      
      
        INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
      
    
    
    
    
      Parketnummer: 13/257234-22
      RK nummer: 22/4449
    
    
    
      
        Datum uitspraak: 18 januari 2023
      
    
    
    
    
      
      
            UITSPRAAK
      
    
    
    
    
      op de vordering ex artikel 23 Overleveringswet (OLW), ingediend door de officier van justitie bij deze rechtbank. Deze vordering dateert van 10 oktober 2022 en betreft onder meer het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB).
      Dit EAB is uitgevaardigd op 6 september 2022 door het hof van beroep Antwerpen (België) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:  
    
    
    
      
        	[opgeëiste persoon]
      
      	geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1996, 
      	ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres:
      	[adres],
    
    
    
      hierna te noemen de opgeëiste persoon.
    
    
    
  
  
    
      1Procesgang
    
    
      De vordering is behandeld op de openbare zitting van 4 januari 2023. Het verhoor heeft plaatsgevonden in tegenwoordigheid van de officier van justitie, mr. N.R. Bakkenes. De opgeëiste persoon is bijgestaan door zijn raadsman, mr. T. Nieuwburg, advocaat te Amsterdam.
    
    
    
      De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van artikel 22, eerste lid, OLW uitspraak moet doen met dertig dagen verlengd. Ook heeft zij de termijn waarbinnen zij op grond van artikel 22, vijfde lid, OLW uitspraak moet doen voor een termijn van 30 dagen verlengd, omdat zij die verlengingen nodig heeft om onderzoek te doen naar een reëel gevaar van schending van de grondrechten van de opgeëiste persoon zoals bedoeld in het artikel 11, eerste lid en zij daarom nog niet over de verzochte overlevering kan beslissen. 
    
    
  
  
    
      2Identiteit van de opgeëiste persoon
    
    
      De rechtbank heeft de identiteit van de opgeëiste persoon onderzocht. De opgeëiste persoon heeft ter zitting verklaard dat de bovenvermelde personalia juist zijn en dat hij de Nederlandse en Marokkaanse nationaliteit heeft. 
    
    
  
  
    
      3Grondslag en inhoud van het EAB
    
    
      In het EAB wordt melding gemaakt van een arrest van het hof van beroep Antwerpen van 27 april 2022, referentienummer 2018/PGA/2865.
    
    
    
      In het EAB staat vermeld dat de opgeëiste persoon in persoon is verschenen bij het proces dat tot de beslissing heeft geleid.
    
    
    
      De overlevering wordt verzocht ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf voor de duur van vijf jaren, door de opgeëiste persoon te ondergaan op het grondgebied van de uitvaardigende lidstaat. Van deze straf resteren volgens het EAB nog 1731 dagen. De vrijheidsstraf is aan de opgeëiste persoon opgelegd bij het hiervoor genoemde arrest.
    
    
    
      Dit arrest betreft de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB. 
    
    
  
  
    
      4Strafbaarheid
    
    
      4.1
      
        Feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW
      
      
      
        Onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit J.7 waarvoor de overlevering wordt verzocht, moet achterwege blijven, nu de uitvaardigende justitiële autoriteit het strafbare feit heeft aangeduid als een feit vermeld in de lijst van bijlage 1 bij de OLW.  Het feit valt op deze lijst onder nummer 1, te weten:
      
      
      
        
          	deelneming aan een criminele organisatie
        
        
          Uit het EAB volgt dat op dit feit naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld.
      
      
    
    
      4.2
      
        Feiten waarvoor dubbele strafbaarheid is vereist
      
      
      
        De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft de feiten C, E.2, en G.5 niet aangeduid als feiten waarvoor het vereiste van toetsing van dubbele strafbaarheid niet geldt. Overlevering kan in dat geval worden toegestaan, indien voldaan wordt aan de kaderbesluitconform uitgelegde eisen die in artikel 7, eerste lid, aanhef en onder b, OLW juncto artikel 7, eerste lid, onder a 2°, OLW zijn neergelegd.
      
      
      
        De rechtbank stelt vast dat hieraan is voldaan.
      
      
      
        De feiten leveren naar Nederlands recht op:
      
      
      
        
          Poging tot diefstal door twee of meer verenigde personen, waarbij de schuldige zich de toegang tot de plaats van het misdrijf heeft verschaft door middel van braak;
        
      
      
      
        
          medeplegen van een poging tot opzettelijk een ontploffing teweeg brengen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is.
        
      
      
    
  
  
    
      5Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 6a OLW 
    
    
      De raadsman heeft betoogd dat er geen aanleiding is om de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 6a OLW toe te passen, omdat de opgeëiste persoon er de voorkeur aan geeft om voor dit vonnis te worden overgeleverd aan België. Zijn vriendin en andere familieleden wonen in België en kunnen in België gemakkelijker op bezoek komen. 
    
    
    
      De officier van justitie heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. 
    
    
    
      De rechtbank overweegt als volgt. De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit. Op grond van artikel 6a OLW kan de overlevering van een Nederlander worden geweigerd, indien de overlevering is gevraagd ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een hem bij onherroepelijk vonnis opgelegde vrijheidsstraf en de rechtbank van oordeel is dat de tenuitvoerlegging van die straf kan worden overgenomen.  
    
    
    
      De rechtbank ziet echter aanleiding om af te zien van haar bevoegdheid om de overlevering te weigeren. Zij acht daarbij het volgende van belang
    
    
    
      De rechtbank stelt voorop dat aan de regeling van het EAB ten grondslag ligt dat overlevering de hoofdregel is en toepassing van een facultatieve weigeringsgrond de uitzondering dient te zijn. Artikel 6a OLW betreft een dergelijke facultatieve weigeringsgrond. De overlevering ziet op een straf die in België is opgelegd en die - gelet op hetgeen hiervoor is overwogen - in beginsel in België ten uitvoer dient te worden gelegd. De opgeëiste persoon heeft uitdrukkelijk de wens geuit zijn straf in België uit te zitten en heeft bovendien binding met België. De rechtbank is gelet op deze omstandigheden van oordeel dat de weigeringsgrond van artikel 6a, eerste lid, OLW niet in de weg staat aan overlevering aan België.
    
    
  
  
    
      6Detentieomstandigheden in België  
    
    
      
        Standpunt van de verdediging 
      
      De garantie die de Belgische autoriteiten hebben verstrekt, volstaat niet en is te algemeen van aard. De situatie in Belgische gevangenissen is zorgelijk zoals blijkt uit het rapport van de European Committee for the Prevention of Torture (hierna: de CPT) van 29 november 2022 naar aanleiding van de bezoeken in de periode van 2 tot 9 november 2021. Die zorgen kunnen niet worden ondervangen door de individuele garantie die is afgegeven. De overlevering kan niet worden toegestaan.
    
    
    
      
        Standpunt van de officier van justitie
      
      De verstrekte detentiegarantie is afdoende en de overlevering kan worden toegestaan. Getoetst dient te worden of er direct na de overlevering een reëel gevaar bestaat op een onmenselijke of vernederende behandeling. De gegeven detentiegarantie sluit dat gevaar uit. 
    
    
    
      
        Oordeel van de rechtbank
      
    
    
    
      Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank in een andere zaak geoordeeld dat er
      thans ten aanzien van alle detentie-instellingen in België een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden worden onderworpen aan een onmenselijke behandeling gelet op de detentieomstandigheden in België (ECLI:NL:RBAMS:2022:7536) en dat de tot dan toe verstrekte algemene detentiegarantie niet langer toereikend is. 
    
    
    
      Bij brief van 3 januari 2023 van het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele rechten en Vrijheden, Dienst internationale samenwerking in strafzaken - Centrale autoriteit is, in antwoord op de door het OM gestelde vragen, de volgende garantie gegeven:
    
    
  
  
    
      1In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden? 
    
      [opgeëiste persoon] zal worden opgesloten in de gevangenis van Antwerpen (vleugel A). 
    
    2. Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling? 
    
    
      
        België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel. 
      
      
        In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [opgeëiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering: 
      
    
    
      - De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3m2 individuele levensruimte, zoals vereist door de CPT standaarden. Dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten. 
    
    
      
        
           De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair. De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel inclusief vast meubilair en sanitair is 11m2. 
        
      
      
        
          o De sanitair blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm 
        
      
      
        
          o Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau. 
        
      
    
    
    
      - De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen. 
    
    
      - Er worden verschillend dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten. 
    
    
  
  
    
      3Sanitaire en hygiëne omstandigheden 
    
       Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren.
       Aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt, gaat de rechtbank uit van de geboden zekerheid in voorgaande garantie.De rechtbank is, gelet op deze toezegging van de Belgische autoriteiten, van oordeel dat er voor de opgeëiste persoon na overlevering geen reëel gevaar bestaat op een onmenselijke of vernederende behandeling, nu het gevaar op een dergelijke behandeling met deze garantie is weggenomen.
    
    De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om nadere informatie op te vragen inzake de detentieomstandigheden. Het verweer wordt verworpen.
    
  
  
    
      7Slotsom
    
    
      Nu is vastgesteld dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW, er ook overigens geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg staan en er geen sprake is van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven, dient de overlevering te worden toegestaan.
    
    
  
  
    
      8Toepasselijke wetsbepalingen
    
    
      De artikelen 45, 47, 157 en 311 van het Wetboek van Strafrecht en 2, 5 en 7 van de Overleveringswet. 
    
    
  
  
    
      9Beslissing
    
    
      
        STAAT TOE de overlevering van [opgeëiste persoon] aan het hof van beroep Antwerpen (België) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      Aldus gedaan door
      mr. M.M.L.A.T. Doll,  				                         		voorzitter,
      mrs. J.A.A.G. de Vries en L. Sanders,                  			   		   rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. F.A. Potters,		                         		    griffier,
      en uitgesproken ter openbare zitting van 18 januari 2023.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. 
      
    
  
  
     HvJ EU van 25 juli 2018, zaak ML, ECLI:EU:C:2018:589.