ECLI:NL:CRVB:2000:ZB8740, Centrale Raad van Beroep, 17-03-2000, 97/4196 AAW/WAO
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-03-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

97/4196 AAW/WAO
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A, wonende te B, appellante,
    
    en
    
    het Landelijk instituut sociale verzekeringen, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Met ingang van 1 maart 1997 is de Organisatiewet sociale
      verzekeringen 1997 in werking getreden. Ingevolge de
      Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 treedt
      het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv) in de
      plaats van de betrokken bedrijfsvereniging. In het onderhavige
      geval is het Lisv in de plaats getreden van de
      Bedrijfsvereniging voor de Gezondheid, Geestelijke en
      Maatschappelijke Belangen (BVG). In deze uitspraak wordt onder
      gedaagde tevens verstaan het bestuur van deze
      bedrijfsvereniging.
    
    
    
      Bij besluit van 11 juni 1996 heeft gedaagde van appellante een
      bedrag van f 8.765,62 teruggevorderd, primair op de grond dat
      door toedoen van appellante over de periode van 25 april 1993
      tot 1 november 1994 onverschuldigd uitkering krachtens de Wet
      op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) is betaald.
      Subsidiair heeft gedaagde over laatstgenoemde periode een
      bedrag van f 5.239,32 teruggevorderd, omdat het appellante
      redelijkerwijs duidelijk kon zijn dat aan haar onverschuldigd
      werd betaald. Daarnaast heeft gedaagde bij dat besluit van
      appellante een bedrag van f 862,17 teruggevorderd op de grond
      dat het haar redelijkerwijs duidelijk kon zijn dat over de
      periode van 1 november 1994 tot 1 februari 1995 onverschuldigd
      uitkeringen krachtens de WAO werden betaald.
    
    
    
      Bij besluit van 25 oktober 1996 heeft gedaagde zijn besluit
      van 11 juni 1996 gewijzigd in die zin dat het bedrag van f
      8.765,62 wordt verminderd met 10% tot f 7.889,06, het bedrag
      van f 5.239,32 met 10% wordt verminderd tot f 4.715,39 en het
      bedrag van f 862,17 wordt verminderd met 10% tot f 775,95,
      omdat gedaagde aan appellante tussen september 1991 en oktober
      1994 geen enquêteformulier heeft gezonden. Tevens heeft
      gedaagde bij dat besluit het volgende medegedeeld.
      "Wij bieden u de mogelijkheid ons een voorstel te doen tot
      terugbetaling of verrekening met de u nog toekomende
      uitkering. Uw voorstel moet wel ertoe leiden dat onze
      vordering binnen 12 maanden is voldaan. U dient dit met
      redenen omkleed voorstel binnen zes weken na dagtekening van
      deze beschikking aan ons te richten. Mocht u geen gebruik
      maken van deze mogelijkheid, dan bepalen wij op welke wijze en
      binnen welke termijn(en) u onze vordering moet voldoen.".
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te Breda heeft bij uitspraak van 9
      april 1997 het beroep tegen het besluit van 11 juni 1996
      gegrond verklaard, dat besluit vernietigd, gedaagde in de
      proceskosten van appellante ten bedrage van
      f 710,- veroordeeld en gelast dat gedaagde aan appellante het
      betaalde griffierecht ten bedrage van f 50,- vergoedt, en het
      beroep tegen het besluit van 25 oktober 1996 ongegrond
      verklaard.
    
    
    
      Namens appellante is mr P.J. van 't Hoff, werkzaam bij
      Stichting Rechtsbijstand te Tilburg, op bij aanvullend
      beroepschrift aangegeven gronden van die uitspraak in hoger
      beroep gekomen.
    
    
    Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad gehouden op 11
      mei 1999, waar appellante in persoon is verschenen, bijgestaan
      door mr P.J. van 't Hoff, en waar gedaagde
      - zoals tevoren was bericht - niet is verschenen.
    
    
    
      Omdat het onderzoek niet volledig was geweest, heeft de Raad
      het onderzoek heropend.
    
    
    
      Het geding is opnieuw behandeld ter zitting van de Raad
      gehouden op 14 januari 2000, waar appellante - zoals te voren
      was bericht - niet is verschenen en waar gedaagde - daartoe
      ambtshalve opgeroepen - is verschenen bij gemachtigde mr S.I.
      Zwanenburg, werkzaam bij Cadans Uitvoeringsinstelling B.V.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Namens appellante is hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak
      van de rechtbank in zoverre daarbij het beroep tegen het
      besluit van 25 oktober 1996 ongegrond is verklaard.
    
    
    
      Tijdens de behandeling van het geding ter zitting d.d.
      11 mei 1999 van de Raad heeft de gemachtigde van appellante
      desgevraagd medegedeeld dat appellante niet (langer) betwist
      dat gedaagde de bevoegdheid toekomt om de door gedaagde aan
      haar onverschuldigd betaalde uitkering terug te vorderen.
    
    
    
      Zoals in het aanvullend beroepschrift namens appellante is
      aangevoerd en op laatstgenoemde zitting van de Raad is
      benadrukt, kan appellante zich niet verenigen met de wijze
      waarop gedaagde van zijn bevoegdheid tot terugvordering
      gebruik heeft gemaakt. In het aanvullend beroepschrift heeft
      appellante daartoe het volgende aangevoerd.
      "Door het terug te vorderen bedrag met slechts 10% te
      verminderen heeft de bedrijfsvereniging in wezen te kennen
      gegeven dat haar aandeel in de wederzijds gemaakte fouten 10%
      bedraagt tegenover een aandeel van appellante van 90%. De
      rechtbank is terecht tot de overtuiging gekomen dat bij
      appellante iedere opzet tot benadeling van de
      bedrijfsvereniging heeft ontbroken. In goed vertrouwen is zij
      ervan uitgegaan dat de door de werkgever aan de
      bedrijfsvereniging verstrekte gegevens gezien de koppelingen
      tussen computerbestanden ook zouden worden gebruikt in het
      kader van haar aanspraak op een
      arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het komt appellante voor dat
      in dezen een vermindering van het terug te vorderen bedrag met
      50% een evenredige afspiegeling is van zowel haar aandeel in
      het gebeurde als van dat van de bedrijfsvereniging.".
    
    
    
      De Raad overweegt allereerst dat het thans nog in geding
      zijnde terugvorderingsbesluit dateert van na 1 augustus 1996.
      De onverschuldigde  betalingen die hebben geleid tot dat
      besluit hebben plaatsgehad voor 1 augustus 1996. Ingevolge
      artikel XVI, eerste lid, van de Wet boeten, maatregelen en
      terug- en invordering sociale zekerheid (Staatsblad 1996,
      248), dient de bevoegdheid tot terugvordering alsmede de wijze
      waarop gedaagde van die bevoegdheid tot terugvordering gebruik
      heeft gemaakt, te worden getoetst aan het recht zoals dat gold
      voor 1 augustus 1996.
    
    
    
      Zoals reeds blijkt uit het vorenstaande is tussen partijen
      niet langer in geschil - en ook die Raad is die opvatting
      toegedaan - dat appellante niet heeft voldaan aan haar
      mededelingsverplichting en dat zij redelijkerwijs kon
      begrijpen dat in de betreffende periode onverschuldigd
      uitkeringen aan haar werden betaald.
      De Raad dient derhalve thans de vraag te beantwoorden of de
      wijze waarop gedaagde gebruik heeft gemaakt van zijn
      bevoegdheid tot terugvordering, de rechterlijke toetsing kan
      doorstaan.
    
    
    
      De Raad overweegt dienaangaande naar aanleiding van de grieven
      van appellante het volgende.
    
    
    
      Gedaagde heeft op grond van artikel 57 (oud) van de WAO een
      beleid ontwikkeld. Dit beleid houdt onder meer in dat het
      terugvorderingsbedrag met 10% wordt gematigd, indien er niet
      elk jaar enquêteformulieren aan de betrokkene zijn verstuurd
      en er geen sprake is van fraude of kennelijke opzet. De Raad
      stelt vast dat het besluit van 25 oktober 1996  in
      overeenstemming is met dat beleid. Naar het oordeel van de
      Raad blijft dat beleid en de daarin vervatte belangenafweging
      in beginsel binnen de grenzen van een redelijke
      beleidsbepaling.
    
    
    
      Voorts kan de Raad het standpunt van appellante niet
      onderschrijven dat gedaagde in haar geval had moeten afwijken
      van zijn beleid. Wat er ook zij van de opvatting van
      appellante dat gedaagde - in het kader van de
      premieheffing - op de hoogte was van haar werkzaamheden en inkomsten, omdat
      haar werkgever bij de BVG was aangesloten en omdat op de
      statusoverzichten is vermeld dat de BVG op de hoogte is van de
      inkomsten van appellante, zulks laat onverlet dat appellante
      ernstig te kort geschoten is in de nakoming van de op haar
      rustende mededelingsplicht en dat het haar overigens duidelijk
      moet zijn geweest dat onverschuldigd aan haar werd betaald.
      Onder deze omstandigheden is de Raad van oordeel dat gedaagde
      door het terugvorderingsbedrag met 10% te verminderen in
      voldoende mate rekening heeft gehouden met het gegeven dat in
      1992 en 1993 geen enquêteformulier aan appellante is
      toegezonden en dat gedaagde derhalve in redelijkheid tot de
      onderhavige belangenafweging heeft kunnen komen.
    
    
    
      Dit betekent dat bovenvermelde vraag door de Raad bevestigend
      wordt beantwoord.
    
    
    
      Namens appellante is ter zitting d.d. 11 mei 1999 van de Raad
      aangevoerd dat het bestreden besluit niet de termijn of
      termijnen vermeld, waarbinnen moet worden betaald, zoals is
      vereist op grond van artikel 57, derde lid, van de WAO, zoals
      dit ten tijde van het bestreden besluit luidde.
    
    
    In dat verband overweegt de Raad het volgende.
    
    
      Ingevolge artikel XVI, tweede lid, van de Wet boeten,
      maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid blijft
      op besluiten die zijn bekendgemaakt voor 1 augustus 1996, het
      recht van toepassing zoals dit voor die datum gold.
    
    
    
      In de Tica-circulaire nr. C.96.03 van 21 februari 1996 is deze
      bepaling als volgt uitgelegd:
      "Uit bovengenoemd tweede lid volgt allereerst dat ten aanzien
      van besluiten tot terugvordering of verrekening die voor de
      invoeringsdatum zijn bekendgemaakt, de nieuwe wettelijke
      bepalingen niet van toepassing zijn. Concreet betekent dit
      bijvoorbeeld dat dergelijke besluiten tot terugvordering geen
      executoriale titel opleveren, dat voor de tenuitvoerlegging
      van die terugvorderingsbesluiten de artikelen 27g WW e.d. niet
      gelden en dat het "Besluit betaling en tenuitvoerlegging
      terugvordering en boeten" van het Tica op die besluiten niet
      van toepassing is.
      A contrario valt uit het tweede lid van artikel XVI af te
      leiden dat ten aanzien van besluiten tot terugvordering of
      verrekening die op of na de invoeringsdatum zijn
      bekendgemaakt, het nieuwe recht van toepassing is, ook als het
      gaat om voor de invoeringsdatum gedane onverschuldigde
      betalingen.
      Door de wetgever wordt het beginsel van onmiddellijke werking
      gehanteerd. Op dergelijke besluiten is bijvoorbeeld dan ook
      het nieuwe recht met betrekking tot de tenuitvoerlegging van
      het terugvorderingsbesluit volledig van toepassing (het
      besluit levert een executoriale titel op, bij gebreke van
      tijdige terugbetaling wordt het bedrag van de terugvordering
      verhoogd met rente en incassokosten etc.). Alleen de vraag of
      terugvordering wel mogelijk is, zal ten aanzien van vóór de
      invoeringsdatum gedane betalingen beoordeeld moeten worden aan
      de hand van de voorheen geldende wettelijke bepalingen.".
    
    
    
      Blijkens de gedingstukken en verhandelde ter zitting van 14
      januari 2000 heeft gedaagde zich bij deze uitleg van het
      tweede lid van genoemd artikel XVI aangesloten. Ook de Raad
      houdt deze uitleg, mede gelet op de aard van een besluit tot
      effectuering van een terugvordering, voor juist.
    
    
    
      Dat betekent dat op het onderhavige besluit tot terugvordering
      het bepaalde in artikel 57, derde lid, van de WAO, zoals
      destijds luidend, van toepassing is. Ingevolge dit artikellid
      dient een besluit tot terugvordering onder meer te vermelden
      de termijn of termijnen waarbinnen moet worden betaald,
      alsmede dat het besluit bij gebreke van tijdige betaling zal
      worden ten uitvoer gelegd op de wijze als omschreven in
      artikel 57a van die wet.
    
    
    
      Zoals de Raad reeds zijn uitspraak van 21 september 1999,
      gepubliceerd in USZ 1999/348 en AB 1999, nr.464, heeft
      overwogen, kan alleen in het geval van bijzondere, in het
      betreffende besluit te vermelden, omstandigheden van deze
      wettelijke verplichting van het uitvoeringsorgaan worden
      afgeweken.
    
    
    
      Zoals ook door de gemachtigde van gedaagde ter zitting van 14
      januari 2000 is erkend, bevat het in dit geding nog aan de
      orde zijnde terugvorderingbesluit niet de termijnen waarbinnen
      moet worden terugbetaald, en bevat dit besluit geen verwijzing
      naar artikel 57a van de WAO. Daarbij is niet gesteld of
      gebleken van bijzondere omstandigheden die het niet naleven
      van deze wettelijke verplichting rechtvaardigen.
    
    
    
      Gelet op het vorenstaande komt de Raad tot de slotsom dat het
      in hoger beroep bestreden besluit niet volledig voldoet aan de
      vereisten die in artikel 57, derde lid, van de WAO, zoals
      destijds luidend, zijn opgenomen. Derhalve komt dit besluit,
      evenals de aangevallen uitspraak voor zover daarbij dat
      besluit in stand is gelaten, voor vernietiging in aanmerking.
    
    
    
      De Raad acht voorts termen aanwezig om op grond van artikel
      8:75 van de Algemene wet bestuursrecht gedaagde te veroordelen
      in de proceskosten van appellant in hoger beroep. Deze kosten
      worden begroot op f 1.420,- voor verleende rechtsbijstand in
      hoger beroep.
    
    
    
      Tevens acht de Raad gronden aanwezig te bepalen dat het door
      appellant in hoger beroep gestorte griffierecht door gedaagde
      dient te worden vergoed.
    
    
    Derhalve dient te worden beslist als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Vernietigt de aangevallen uitspraak, voorzover aangevochten;
    
    
      Verklaart het inleidende beroep dat geacht te zijn gericht
      tegen het besluit van 25 oktober 1996, alsnog gegrond;
    
    
    Vernietigt het bestreden besluit van 25 oktober 1996;
    
    
      Veroordeelt gedaagde in de proceskosten van appellante tot een
      bedrag van f 1.420,-;
    
    
    
      Bepaalt dat gedaagde aan appellante het gestorte recht van
      f 160,- dient te vergoeden.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr H. van Leeuwen als voorzitter en
      mr W.D.M. van Diepenbeek en mr T. Hoogenboom als leden in
      tegenwoordigheid van S.I. ter Riet als griffier en
      uitgesproken in het openbaar op 17 maart 2000.
    
    
    
    (get.) H. van Leeuwen.
    
    
    
    (get.) S.I. ter Riet.
    
    
    
    AB