ECLI:NL:RBSGR:2010:BM1493, Rechtbank 's-Gravenhage, 15-04-2010, 360022 - KG ZA 10-238
Rechtbank 's-Gravenhage — Uitspraak 
Datum: 2010-04-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Aanbesteding; onrechtmatige overheidsdaad? voldoen aan knock out criterium; uitleg criterium

RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
    
    Sector civiel recht - voorzieningenrechter
    
    
      Vonnis in kort geding van 15 april 2010,
      gewezen in de zaak met zaak- / rolnummer: 360022 / KG ZA 10-238 van:
    
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Hycom B.V.,
      gevestigd en kantoorhoudende te Apeldoorn,
      eiseres,
      advocaat mr. E. Grabandt te 's-Gravenhage,
    
    
    tegen:
    
    
      de Staat der Nederlanden, (Ministerie van Defensie),
      zetelende te 's-Gravenhage,
      gedaagde,
      advocaat mr. G.J. Huith te 's-Gravenhage.
    
    
    
    1. De feiten
    
    Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting van 6 april 2010 wordt in dit geding van het volgende uitgegaan. 
    
    1.1.  Gedaagde heeft in juni 2009 een openbare Europese aanbesteding aangekondigd ten behoeve van de levering van 22 stuks 8 metric ton Tripod Jacks [een jack is een krik; voorzieningenrechter] en 11 stuks 3 metric ton Axle Jacks voor Apaches en de levering van 157 stuks 15 metric ton Tripod Jacks voor F16's. De aanbesteding is onderverdeeld in twee percelen, een perceel voor de Apaches en een perceel voor de F16's.
    
    
      1.2.  Eiseres heeft bij brief van 11 juni 2009 van gedaagde een 'Request for Quotation' ontvangen. In die brief staan, voor zover van belang, als knock-out criteria vermeld:
      "15.	Knock out criteria
      Bidders who do not comply with the following knock outs are excluded from further evaluation:
      * if the bid does not comply with one of the knock outs as mentioned in Appendix A and Appendix C.
      * (...)".
    
    
    
      1.3.  In de bij de Request for Quotation behorende 'Enclosure B' staat, onder hoofdstuk 2 'Functional Requirements' in paragraaf 2.2 'Application' het volgende vermeld:1
      "Application of the 15 metric ton tripod jacks. The described tripod jack will be used for maintaining the F-16 aircraft and its successor. The necessary working area of the jack should be from 1200 mm tot 2500 mm, the lifting capacity should be 15 metric ton and the jacks should fit the jacking points according STANAG 3098.".
      Vervolgens staat in paragraaf 2.3.7 vermeld:
      "Dimensions. While maintaining the F-16 aircraft the dimensions shouldn't conflict with the minimum space envelope as mentioned in the STANAG 3098. The dimensions and weight shall be mentioned in the quotation."
      1.4.  In de Nato Standardization Agreement (STANAG) 3098 wordt voor de details van de minimum space envelope verwezen naar de International Standard ISO 1464 (ISO 1464) betreffende 'Aerospace - Tripod jacks - Clearance dimensions'. In ISO 1464 staat in paragraaf 3 'Requirements' het volgende vermeld:
      "The minimum clear space to be provided under aircraft main jacking points, to accommodate tripod jacks, shall be in the form of a truncated right pyramid having an equilateral triangular base and limiting edges at 30° to the vertical axis. 
      The height of the pyramid shall be sufficient to reach the airplane jacking pad at the maximum airplane height before jacking. The dimensions of the truncated top of the pyramid shall be such as to meet the dimensions of the inscribed circle given in the table In addition, in order to ensure adequate jack stability, the base of the pyramid shall have a minimum leg radius from the vertical centreline of 0,3 times the maximum extended jack height.
      (...)".
    
    
    1.5.  Eiseres heeft tijdig op beide percelen ingeschreven.
    
    
      1.6.  Eiseres heeft ten behoeve van de weergave van de afmetingen van de jack voor de F16's onder knock out criterium 2.2 van haar Quotation onder meer de volgende afbeelding (de jack gezien van bovenaf) geplaatst: 
      
        
          de jack gezien van bovenaf
          
            
          
        
      
      De buitenste cirkel heeft een diameter van 1651 mm en de tweede cirkel die door het midden van de voetplaten van de jack loopt heeft een diameter van 1411 mm. De leg radius is de diameter van de cirkel gedeeld door twee.
    
    
    1.7.  Eiseres heeft onder knock out criterium 2.3.7 van haar Quotation voor de F16's vermeld dat de jack niet conflicteert met de minimum space envelope zoals bedoeld in de STANAG 3098, de ISO 1464 en de ISO 43. Vervolgens verwijst zij naar de afbeeldingen onder knock out criterium 2.2. van haar Quotation voor een indicatie van de basis maten van de jack. 
    
    1.8.  Bij brief van 8 februari 2010 heeft gedaagde aan eiseres meegedeeld dat de opdracht voor de Apaches niet aan haar gegund zou worden, omdat zij niet de economisch meest gunstigste is. Daarnaast heeft gedaagde aan eiseres meegedeeld dat haar offerte voor de opdracht voor de F16's ter zijde is gelegd, omdat deze niet voldoet aan de knock out criteria vermeld onder 2.3.7.
    
    
    
    2. De vorderingen, de gronden daarvoor en het verweer
    
    2.1. Eiseres vordert - zakelijk weergegeven - gedaagde te verbieden de opdracht te gunnen aan een ander dan eiseres en gedaagde te bevelen dat de offerte van eiseres wordt toegelaten tot de verdere evaluatie.
    
    
      2.2. Daartoe voert eiseres het volgende aan. 
      Gedaagde handelt onrechtmatig jegens eiseres door haar Quotation ten behoeve van de F16's terzijde te leggen. Het standpunt van gedaagde dat de jack voor de F16's niet voldoet aan de minimum leg radius van 750 mm zoals gevraagd in knock out criterium 2.3.7 is onjuist, nu de leg radius van de aangeboden jack 959,1 mm is. De berekening van de 959,1 mm volgt uit de bij dagvaarding overgelegde nadere toelichting. De ISO 1464 norm is bedoeld om voldoende werkruimte voor monteurs te creëren en, nog belangrijker, om voldoende ruimte te creëren om alle bewegende onderdelen van het vliegtuig vrijelijk te laten bewegen. Deze norm ziet dan ook op het waarborgen van de minimum space envelope, zijnde de ruimte waarbinnen de gehele jack inclusief de voetplaten geplaatst moet worden. De minimum space envelope wordt bepaald door de hoek van de jack ten opzichte van de verticale as op 30° te stellen, een en ander gemeten vanuit de ingeschoven stand van de jack. Hiervan uitgaande dient om de drie voetplaten van de jack, waarop de jack rust, een denkbeeldige driehoek getrokken te worden, waarna om die driehoek een denkbeeldige cirkel moet worden getrokken. Van die cirkel dient de leg radius minimaal 750 mm te zijn. Aan die eis heeft eiseres voldaan.
    
    
    2.3. Gedaagde voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken. 
    
    
    3. De beoordeling van het geschil
    
    3.1. Vooropgesteld wordt dat knock out criterium 2.3.7 twee eisen stelt aan de jack namelijk dat de jack een hoek dient te hebben van maximaal 30° ten opzichte van de verticale as gemeten vanuit de ingeschoven stand en dat de jack een minimum leg radius dient te hebben van 0,3 maal de maximale uitgeschoven hoogte van de jack. 
    
    3.2. Vaststaat dat eiseres aan het eerste vereiste heeft voldaan. In geschil is thans of eiseres aan het tweede vereiste, de minimum leg radius, heeft voldaan. De leg radius dient minimaal 750 mm te zijn, nu de maximaal uitgeschoven hoogte van de jack 2500 mm is (0,3 x 2500 mm). De vraag die beantwoord dient te worden is of eiseres aan dat minimum vereiste heeft voldaan. Partijen houdt in dat kader verdeeld de wijze waarop de leg radius berekend moet worden. Eiseres stelt zich - kort gezegd - op het standpunt dat het uiteinde van de voetplaat van de jack maatgevend is, omdat de hele voetplaat binnen de minimum space envelope dient te liggen. Gedaagde bepleit dat het midden van de voetplaat maatgevend is. 
    
    3.3. Eiseres heeft ter zitting onderschreven dat voor de beoordeling van de beste stabiliteit van de jack het midden van de voetplaat als uitgangspunt moet worden genomen in plaats van het uiteinde. Het krachtenspel dat wordt uitgeoefend op de jack loopt immers in een rechte lijn via de hartlijnen van de poten van de jack tot het midden van de voetplaten. In ISO 1464 is neergelegd dat voor het waarborgen van een adequate stabiliteit van de jack de basis van de piramide een leg radius moet hebben van minimaal 0,3 maal de maximaal uitgeschoven hoogte van de jack. Hieruit volgt dat de minimum leg radius als voornaamste doel heeft de stabiliteit van de jack te waarborgen en niet de waarborging van de minimum space envelope. Daartoe is mede redengevend dat deze eis "in addition" is. Dit brengt dan ook mee dat voor de berekening van de leg radius uitgegaan moet worden van het midden van de voetplaat.
    
    3.4. Vervolgens is de vraag aan de orde of eiseres aan het tweede vereiste heeft voldaan. Voor de beoordeling daarvan is van belang hetgeen zij in haar Quotation heeft vermeld. Eiseres verwijst onder 2.3.7 voor de maten van de jack naar de afbeeldingen weergegeven onder 2.2 van haar Quotation. Daarin heeft zij onder meer de afbeelding opgenomen zoals hiervoor weergegeven onder 1.6. Uit die afbeelding blijkt dat de cirkel die loopt door het midden van de drie voetplaten van de aangeboden jack een diameter heeft van 1411 mm. De leg radius daarvan is 705,5 mm (1411 gedeeld door 2), zodat eiseres volgens haar eigen Quotation niet voldoet aan de gestelde 750 mm. De berekening in de nadere toelichting van eiseres kan haar evenmin baten. Nog los van de vraag of die toelichting meegenomen mag worden in de beoordeling van de Quotation, neemt eiseres daarin voor de berekening van de leg radius ten onrechte de uiteinden van de voetplaten als uitgangspunt.
    
    3.5. Het voorgaande leidt tot de slotsom dat gedaagde de Quotation van eiseres terecht terzijde heeft gelegd wegens het niet voldoen aan een van de twee genoemde knock out criteria onder 2.3.7. De vorderingen van eiseres zullen daarom worden afgewezen.
    
    3.6. Eiseres zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van dit geding. 
    
    
    4. De beslissing
    
    De voorzieningenrechter:
    
    
    - wijst de vorderingen af;
    
    - veroordeelt eiseres om binnen 14 dagen na de betekening van dit vonnis de kosten van dit geding, tot dusverre aan de zijde van gedaagde begroot op € 1.079,--, waarvan € 816,-- aan salaris advocaat en € 263,-- aan griffierecht, aan gedaagde te betalen;
    
    - bepaalt dat eiseres bij gebreke van tijdige betaling de wettelijke rente over de proceskosten verschuldigd is; 
    
    - verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
    
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. R.J. Paris en in het openbaar uitgesproken op 15 april 2010. 
    
    
    nve