ECLI:NL:CRVB:1998:ZB7932, Centrale Raad van Beroep, 29-10-1998, 97/8906 AKW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1998-10-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Recht op kinderbijslag, ingezetenschap, verblijfstatus, gedoogdenstatus en juridische binding.

97/8906 AKW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    de Sociale Verzekeringsbank, appellant,
    
    en
    
    A te B, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Bij (op bezwaar genomen) besluit van 15 maart 1996 heeft
      appellant aan gedaagde medegedeeld dat gedaagde op de
      zogeheten peildata van de kwartalen te rekenen vanaf
      1 januari 1993 tot 1 april 1995 in het kader van de Algemene
      Kinderbijslagwet (hierna: AKW) niet als ingezetene van
      Nederland kan worden aangemerkt, zodat zij in die periode niet
      verzekerd is geweest voor de AKW en om die reden over die
      periode geen recht op uitkering ingevolge de AKW heeft.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te Utrecht heeft bij uitspraak van
      10 september 1997 het namens gedaagde tegen dit besluit
      ingestelde beroep gegrond verklaard en het besluit vernietigd.
    
    
    
      Appellant heeft, op bij aanvullend beroepschrift d.d.
      4 december 1997 aangegeven gronden, hoger beroep ingesteld
      tegen deze uitspraak.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad, gehouden op
      17 september 1998, waar voor appellant is verschenen mr S.H.
      Peper, werkzaam bij appellant. Gedaagde heeft zich bij die
      gelegenheid doen vertegenwoordigen door
      mr A.J. de Hamer, advocaat te Utrecht.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Verzoek om aanhouding van de behandeling
      Ter zitting van de Raad heeft gedaagdes gemachtigde verzocht
      de behandeling van de zaak aan te houden en op een later
      tijdstip voort te zetten. Daartoe heeft gedaagdes gemachtigde
      aangevoerd dat hij juist voor de aanvang van de zitting op de
      hoogte is gebracht van de behandeling ter zitting en dat hij
      om die reden geen kontakt heeft kunnen hebben met zijn cliënte
      en derhalve niet nogmaals de zaak met haar heeft kunnen
      doorspreken. Tevens heeft gedaagdes gemachtigde gewezen op het
      belang van gedaagdes aanwezigheid ter zitting.
    
    
    Omtrent dit verzoek overweegt de Raad het volgende.
    
    
      Bij brief van 20 augustus 1998 heeft de Raad de kennisgeving
      van de zitting van 17 september 1998 aangetekend verzonden
      naar het kantooradres van gedaagdes gemachtigde.
      Blijkens de door de PTT geretourneerde envelop is dit poststuk
      op 24 augustus 1998 vergeefs op het
      (kantoor)adres van gedaagdes gemachtigde aangeboden, met
      achterlating van een bericht. Op 3 september 1998 is
      vervolgens een duplicaat van dit bericht op het kantooradres
      van gedaagdes gemachtigde bezorgd.
      Op 15 september 1998 was het poststuk (nog steeds) niet
      afgehaald, waarna het stuk is geretourneerd naar de Raad,
      alwaar het stuk op 16 september 1998 is ingekomen.
      Uit deze gegevens kan worden opgemaakt dat het stuk op juiste
      wijze en op het juiste adres is aangeboden. De omstandigheid
      dat gedaagdes gemachtigde het stuk niet in ontvangst heeft
      genomen, dient derhalve voor risico van gedaagde komen.
      De Raad ziet derhalve in de gang van zaken met betrekking tot
      de kennisgeving van de zitting geen aanleiding de behandeling
      van de zaak aan te houden en acht daartoe in verband met
      hetgeen omtrent de inhoud van het geschil naar voren is
      gebracht, evenmin grond aanwezig.
    
    
    
      Ingezetenschap
      Aan de aangevallen uitspraak, waarin gedaagde wordt aangeduid
      als eiseres en appellant wordt aangeduid als verweerder,
      ontleent de Raad de volgende feiten en omstandigheden:
      "Eiseres is op 6 januari 1993 met drie van haar
      kinderen vanuit Somalië in Nederland aangekomen. Haar
      echtgenoot verblijft in Kenia en twee andere kinderen wonen
      bij een tante in Somalië.
      Op 13 januari 1993 heeft eiseres een asielaanvraag ingediend
      bij het Ministerie van Justitie.
      Bij beschikking van 12 maart 1993 heeft de Staatssecretaris
      van Justitie de aanvragen van eiseres om toelating als
      vluchteling en om verlening van een vergunning tot verblijf
      van 13 januari 1993 niet ingewilligd.
      Namens eiseres is daartegen bij brief van 13 april 1993 een
      herzieningsverzoek ingediend.
      Naar aanleiding hiervan heeft de Staatssecretaris bij brief
      van 11 juni 1993 medegedeeld dat eiseres in aanmerking komt
      voor een formele verklaring van niet-verwijderbaarheid (een
      zogenaamde gedoogdenverklaring) omdat, gelet op de
      (mensenrechten) situatie in het land van herkomst, zich ten
      aanzien van haar een situatie voordoet die schending van
      artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
      zou kunnen opleveren indien zij gedwongen naar dat land wordt
      teruggezonden.
      Echter deze verklaring kan slechts worden afgegeven nadat
      eiseres alle procedures over de door haar ingediende verzoeken
      om toelating als vluchteling dan wel een vergunning tot
      verblijf heeft ingetrokken. Indien eiseres onder die
      voorwaarde gebruik wenste te maken van de mogelijkheid een
      gedoogdenverklaring te verkrijgen kon zij zich vervoegen bij
      het hoofd van de politie van haar woonplaats om de benodigde
      formaliteiten af te wikkelen, aldus de brief van 11 juni 1993.
      Niet gesteld of gebleken is dat eiseres van die mogelijkheid
      gebruik heeft gemaakt.
      De jurisprudentie van de Afdeling Rechtspraak van de Raad van
      State met betrekking tot de door verweerder gehanteerde
      redengeving voor het (wel) verstrekken van een
      gedoogdenverklaring maar het weigeren van een vergunning tot
      verblijf waarin de Afdeling stelt dat deze redengeving
      ontoereikend is, is aanleiding geweest voor de in nr. 8 van
      1994 van de Nieuwsbrief Asiel- en Vluchtelingenrecht opgenomen
      personeelsmededeling d.d. 21 juli 1994 gericht aan alle
      medewerkers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
      die kort samengevat inhield dat een betrokkene in een situatie
      als eiseres die voor 1 januari 1994 een aanvraag heeft
      ingediend, tot Nederland wordt toegelaten op basis van een
      vergunning tot verblijf zonder beperking te rekenen vanaf
      datum verzoek.
      In die mededeling is ook aangegeven hoe de beschikking met
      betrekking tot de vergunning tot verblijf dient te worden
      gemotiveerd, te weten als volgt:
      "Het asielverzoek is ingediend op "/Vast staat dat betrokkene
      als asielzoeker voor 1 januari 1994 als asielzoeker bekend
      was. Mitsdien voordat de wijzigingen van de Vreemdelingenwet
      per 1 januari 1994 in werking waren getreden. Indien
      onmiddellijk zou zijn beslist op de aanvraag, zou betrokkene,
      nu niet van contraindicaties is gebleken, in aanmerking zijn
      gekomen voor "gedoogdaanbod". Met inachtneming van de
      uitspraken van de Afdeling rechtspraak van de Raad van State
      en het feit dat de daaruit voortvloeiende wijziging van de
      Vreemdelingenwet inzake de voorwaardelijke vergunning tot
      verblijf geen terugwerkende kracht heeft, wordt betrokkene tot
      Nederland toegelaten op basis van een vergunning tot verblijf
      zonder beperking te rekenen vanaf datum verzoek."
      Als uitvloeisel van de jurisprudentie van de Afdeling
      Rechtspraak van de Raad van State heeft de Staatssecretaris
      van Justitie in zijn beschikking van 13 januari 1995 eiseres
      met ingang van 13 januari 1993 een vergunning tot verblijf
      verleend zonder beperking (geldig tot en met 13 januari 1994,
      onder gelijktijdige verlenging van de geldigheidsduur tot
      januari 1996). Haar herzieningsverzoek om als vluchteling te
      worden toegelaten is daarbij afgewezen.
      Met betrekking tot de overige omstandigheden geldt het
      volgende.
      Na een eerste opvang in een asielzoekerscentrum in Helmond
      heeft eiseres op 30 juni 1991 een ROA-woning in Utrecht
      betrokken. Vanaf die datum ontving zij ook een ROA-uitkering
      en staat zij ingeschreven bij de afdeling Bevolking van de
      gemeente Utrecht.
      Sedert 1 juni 1995 ontvangt eiseres een RWW-uitkering en vanaf
      juli 1995 is de ROA-woning als huurwoning aan haar toegewezen.
      Op 13 april 1995 heeft eiseres voor haar drie kinderen
      kinderbijslag aangevraagd."
    
    
    
      De Raad voegt hieraan nog toe dat gedaagdes drie kinderen
      vrijwel direct na aankomst in Nederland naar Nederlandse
      scholen zijn gegaan en dat gedaagde zelf in november 1993 een
      aanvang heeft gemaakt met een cursus Nederlands.
      De rechtbank heeft overwogen dat, uitgaande van de mededeling
      van 21 juli 1994 van de zijde van de Staatssecretaris van
      Justitie, in samenhang met de overige relevante
      omstandigheden, gedaagde met ingang van het vierde kwartaal
      van 1994 als ingezetene aan te merken valt.
    
    
    
      Appellant heeft in hoger beroep hiertegen aangevoerd dat
      volgens de jurisprudentie van de Raad voor de bepaling van
      juridische binding bepalend is de datum van de beslissing die
      aan de betrokkene wordt uitgereikt, zodat eerst in het tweede
      kwartaal van 1995 een zodanige juridische band met Nederland
      is ontstaan dat die, te zamen met de overige relevante
      factoren, tot het aannemen van ingezetenschap dient te leiden.
    
    
    De Raad overweegt het volgende.
    
    
      Ingevolge artikel 2 van de AKW is ingezetene degene die in
      Nederland woont. De vraag, waar gedaagde op de peildata van de
      in geding zijnde kwartalen, te weten het vierde kwartaal van
      1994 en het eerste kwartaal van 1995, woonde, wordt voor de
      toepassing van de AKW ingevolge artikel 3, eerste lid, van die
      wet naar de omstandigheden beoordeeld. Naar vaste
      jurisprudentie van de Raad is daarbij in het bijzonder van
      belang in welke mate er sprake is van sociale, economische en
      juridische binding van de betrokken persoon met Nederland. Op
      het moment dat aan de hand van deze criteria kan worden
      vastgesteld dat het middelpunt van het maatschappelijk leven
      in Nederland is komen te liggen, mag worden aangenomen dat de
      betrokken persoon woonplaats in Nederland heeft.
    
    
    
      In zijn uitspraak van 29 april 1998, nr 96/6942 AKW,
      gepubliceerd in USZ 1998/175, heeft de Raad overwogen dat de
      door appellant gehanteerde beleidsregel dat pas sprake is van
      juridische binding, indien voldoende zekerheid zijdens de
      Minister van Justitie is verschaft dat de betrokkene in
      Nederland zal mogen blijven, niet onrechtmatig is. Voorts
      heeft de Raad in deze uitspraak geoordeeld dat de beleidsregel
      van appellant om geen rekening te houden met een eventueel met
      terugwerkende kracht verlenen van een verblijfstitel, evenmin
      onrechtmatig is, aangezien de onzekerheid tot het bekend
      worden van dat besluit, is blijven bestaan.
      De Raad is van oordeel dat de toepassing van deze beleidsregel
      in een geval als het onderhavige, waarin uit een interne
      mededeling van de zijde van de Staatssecretaris van Justitie
      zou kunnen worden afgeleid dat iemand in aanmerking zou kunnen
      komen voor een verblijfsvergunning, evenmin onrechtmatig is,
      omdat -ondanks de mededeling van de Staatssecretaris- eerst op
      het moment van de verlening van de verblijfsvergunning een
      definitief einde komt aan de onzekerheid over het verder mogen
      verblijven in Nederland.
    
    
    
      Gelet op de omstandigheid dat gedaagde op 11 juni 1993 een
      gedoogdenstatus onder voorwaarden aangeboden heeft gekregen
      (die zij overigens niet heeft aanvaard), waarmee  een nog
      zwakke juridische binding met Nederland is bewerkstelligd, en
      de overige hierboven vermelde feiten en omstandigheden, komt
      de Raad tot de slotsom dat appellant gedaagde terecht niet
      eerder dan met ingang van het tweede kwartaal van 1995 als
      ingezetene heeft aangemerkt.
    
    
    
      Hieruit volgt dat de aangevallen uitspraak voor vernietiging
      in aanmerking komt en het inleidend beroep alsnog ongegrond
      dient te worden verklaard.
    
    
    
      De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te geven aan
      artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.
    
    
    Beslist wordt als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het inleidend beroep van gedaagde alsnog ongegrond.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr G.P.A.M. Garvelink-Jonkers als
      voorzitter en mr B.J. van der Net en mr H.C. Cusell als leden,
      in tegenwoordigheid van B. Goos als griffier en uitgesproken
      in het openbaar op 29 oktober 1998.
    
    
    
    
    (get.) G.P.A.M. Garvelink-Jonkers.
    
    
    
    (get.) B. Goos.
    
    
    
    
      Tegen een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep ingevolge
      de Algemene Kinderbijslagwet kan ieder der partijen beroep in
      cassatie instellen, maar alleen ter zake van schending of
      verkeerde toepassing van het bepaalde bij of krachtens een der
      artikelen 1, tweede lid, 2, 3 en 6 van die wet.
      Dit beroep wordt ingesteld door binnen zes weken na de op dit
      afschrift van de uitspraak vermelde verzenddatum, een
      beroepschrift in cassatie aan de Centrale Raad van Beroep in
      te zenden.
    
    
    
    
    
      HL
      3010
      Q