ECLI:NL:RBHAA:2012:BW1472, Rechtbank Haarlem, 30-03-2012, 498962 + 498963
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2012-03-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Twee zonen vragen onder curatelestelling van hun vermogende vader . Ten behoeve van de beantwoording van de vraag of in plaats van onder curatele stelling met een meerjarigebewind kan worden volstaan, stelt de kantonrechter nadere vragen aan een deskundige.Aangezien de 86 jarige vader kort voor de mondelinge behandeling zonder hun medeweten in gemeenschap van goederen is gehuwd, en aannemelijk is gemaakt dat zijn vermogen over de periode 2002 - 2009 met ruim drie miljoen euro is afgenomen, acht de kantonrechter onmiddellijke bescherming van rechthebbende noodzakelijk. Volgt benoeming van een provisionele bewindvoerder.

RECHTBANK HAARLEM
      Sector kanton
      Locatie Haarlem
    
    
    
    
      zaaknummers:  498962 BM 11-132 + MB 498963 11-35
      datum uitspraak : 30 maart 2012
    
    
    
    BESCHIKKING VAN DE KANTONRECHTER 
    
    
    Naar aanleiding van het verzoek van: 
    
    
      [VERZOEKER 1]
      wonende te [woonplaats]
    
    
    en 
    
    
      [VERZOEKER 2]
      wonende te [woonplaats]
      hierna te noemen verzoekers,
      gemachtigde mw. mr. E.M.J. van Nieuwenhuizen.
    
    
    
    Het verzoek strekt -na wijziging van het oorspronkelijke verzoek- tot ondercuratelestelling van hun vader:
    
    
      [BETROKKENE]
      geboren te [geboorteplaats] op [1925],
      wonende te [woonplaats],
      hierna te noemen: betrokkene,
      gemachtigde mr. S.F. Kalff.
    
    
    
    De procedure
    
    
      De kantonrechter heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
      - het -oorspronkelijke- verzoekschrift ingediend op 9 februari 2011;
      - het proces-verbaal van de mondelinge behandeling op 3 maart 2011;
      - de tussenbeschikking van 1 april 2011, waarvan de inhoud hier als herhaald en ingelast wordt beschouwd;
      - het op 1 september 2011 ingediende vermogensoverzicht van verzoekers;
      - de deskundigenverklaring van 24 januari 2012 van drs. [naam deskundige];
      - het verweerschrift van 23 maart 2012;
      - het proces-verbaal van de mondelinge behandeling op 27 maart 2012.
    
    
    
    De feiten en de beoordeling
    
    
      1.
      De gemachtigde van betrokkene heeft in zijn verweerschrift aangegeven dat curatele een te zware maatregel is, en dat volstaan kan worden met bewind.
    
    
    
      2.
      De wettelijke gronden voor onder curatele stelling zijn – voor zover hier van belang – een geestelijke stoornis en/of verkwisting. In de praktijk wordt bij de keuze tussen bewind of de zwaardere maatregel van curatele, mede bezien in het licht van het verschil in derdenwerking,  ook gewicht toegekend aan de mate waarin betrokkene nog deelneemt aan het maatschappelijk verkeer, de mate van beïnvloedbaarheid en (derhalve) de vraag in hoeverre een reële kans bestaat op “brokken”.
    
    
    
      3.
      Teneinde de geestelijke gesteldheid van betrokkene te laten onderzoeken is bij beschikking van 1 april 2011 klinisch geriater de heer [naam deskundige] benoemd, verbonden aan het Kennemer Gasthuis te Haarlem. De heer [naam deskundige] heeft bij brief van 24 januari 2012 summier verslag gedaan van zijn onderzoeksbevindingen. Zijn conclusie – kort samengevat – is dat hij betrokkene niet in staat acht zijn vermogensrechtelijke belangen te behartigen en “voor het grootste deel” wel in staat zijn niet vermogensrechtelijke belangen te behartigen. Voorts acht dokter [naam deskundige] betrokkene makkelijk beïnvloedbaar. Hij vervolgt:
      “de onderzoeksomstandigheden thuis brengen hun beperking met zich mee. Als aanvullend onderzoek zou een neuropsychologisch onderzoek naar de aard en ernst van de dementie nuttig zijn alsmede een ergotherapeutisch onderzoek naar de zelfredzaamheid.”
    
    
    Tegen het eind van de zitting bleek dat zowel mevrouw [XXX] als de gemachtigde van betrokkene bij het onderzoek door dhr [naam deskundige] aanwezig zijn geweest. Voorts deelde de gemachtigde mee dat hij twee uitvoerige gesprekken met dhr [naam deskundige] heeft gevoerd na het onderzoek. De gemachtigde van verzoekers maakte bezwaar tegen deze gang van zaken en gaf aan dat noch verzoekers, noch zij in de gelegenheid zijn gesteld hetzij het onderzoek bij te wonen, hetzij contact te hebben met dhr [naam deskundige]. Om die reden betwisten zij de uitkomst van het onderzoek voor zover dit betreft de inschatting van de wilsbekwaamheid ten aanzien van niet vermogensrechtelijke zaken.
    
    
      4.
      Eveneens tijdens de zitting – en pas in antwoord op een uitdrukkelijke vraag daartoe van de kantonrechter – bleek dat betrokkene op 9 december 2011 in het huwelijk is getreden met [XXX], en in gemeenschap van goederen is gehuwd. Noch de kantonrechter noch verzoekers waren hiervan op de hoogte voorafgaand aan de zitting, nu in het verweerschrift [XXX] niet wordt aangeduid als echtgenote maar als “partner”. Op vragen van de kantonrechter antwoordde de gemachtigde van betrokkene dat hij vanaf omstreeks mei 2011 de belangen van betrokkene behartigt, dat hij op de hoogte was van de inhoud van deze procedure en dat hij eveneens op de hoogte was van het voorgenomen huwelijk van betrokkene.
    
    
    
      5.
      De kantonrechter zal anders dan door betrokkene verzocht, niet [XXX] benoemen als bewindvoerder dan wel curator. Enerzijds vanwege de verstoorde familieverhoudingen, anderzijds omdat als gevolg van het huwelijk in gemeenschap van goederen, het onverdeelde aandeel in het gemeenschapsvermogen onder bewind/curatele komt en [XXX] daarmee belanghebbende wordt, hetgeen zich niet verdraagt met bewindvoerder /curator.
    
     
    
      6.
      Teneinde een objectief en volledig beeld te krijgen van de geestelijke toestand van betrokkene acht de kantonrechter het wenselijk en noodzakelijk dat vervolg onderzoek plaatsvindt zoals door de heer [naam deskundige] aangegeven. Gelet op de wijze waarop het deskundigenoordeel tot stand is gekomen, meer in het bijzonder het feit dat de gemachtigde van betrokkene wel, en verzoekers en/of hun gemachtigde niet in de gelegenheid zijn gesteld tot contact met de deskundige, zal de kantonrechter alvorens te beslissen op het curatele verzoek de heer [naam deskundige] nogmaals bevragen in na te vermelden zin.
      De deskundige wordt verzocht alvorens een aanvang te maken met het deskundigenbericht zijn kosten te begroten en hiervan opgave te doen aan de griffier zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk 20 april 2012, onder vermelding van zaaknummer 498962 BM 11-132. 
    
    
    Aan verzoekers zal vervolgens het begrote bedrag als voorschot in rekening worden gebracht, waarna de deskundige zijn werkzaamheden kan aanvangen. Verzoekers dienen het voorschot binnen drie weken na de dagtekening van de begroting te storten op bankrekening RBS 56.99.90.629 t.n.v. MVJ rechtbank Haarlem, onder vermelding van het zaaknummer.
    
    De deskundige kan de declaratie na afloop van het onderzoek indienen bij de griffier. 
    
    
      7.
      Ten aanzien van de gestelde verkwisting wordt het volgende overwogen. Door verzoekers is een summier vermogensoverzicht in het geding gebracht. Hieruit blijkt dat het vermogen van betrokkene exclusief vruchtgebruik 
      € 5.874.124,-- bedroeg eind 2002, en dat dit € 2.465.838,-- bedroeg eind 2009. In een begeleidende email geven verzoekers aan dat dit overzicht is opgesteld door accountant Swart &Co uit Amstelveen, echter uit het overzicht zelf blijkt dit niet. Anderzijds is van de zijde van betrokkene de inhoud van dit overzicht niet gemotiveerd betwist en zijn geen stukken in het geding gebracht waaruit andere cijfers en/of de financiële stand van zaken van de jaren 2010 en 2011 blijkt. 
    
    
    
      8.
      De kantonrechter is van oordeel dat, gelet op de inhoud van de processtukken, sprake is van een situatie waarin onmiddellijke bescherming van betrokkene noodzakelijk is. Op het verzoek tot ondercuratelestelling kan echter nog niet terstond worden beslist.
    
    
    
      9.
      Het spoedeisend karakter van het verzoek rechtvaardigt benoeming van de voorgestelde provisionele bewindvoerder de heer [YYY]. Van bezwaren tegen deze benoeming is niet gebleken.
    
    
    
      10.
      Het bewind omvat alle goederen die aan betrokkene toebehoren en zullen toebehoren, daaronder begrepen het onverdeelde aandeel in de gemeenschap van goederen die is ontstaan tussen betrokkene en zijn echtgenote mevrouw [XXX], geboren op [1949] als gevolg van het op 9 december 2011 voltrokken huwelijk met betrokkene. De facto betekent dit dat door bewindvoerder verantwoording dient te worden afgelegd over het onverdeelde gemeenschapsvermogen en rust op mevrouw [XXX] de verplichting hieraan haar medewerking te verlenen.
    
    
    
      11.
      Aan de bewindvoerder zal worden verzocht een eerste beschrijving van het vermogen op te stellen en daarbij tevens verslag uit te brengen over het verloop van het vermogen gedurende 2011.
    
    
    
      12.
      De bewindvoerder heeft alle bevoegdheden die een curator krachtens de wet heeft. De kantonrechter bepaalt op de voet van art. 1:380, derde lid BW, dat schulden die betrokkene na bekendmaking van de benoeming maakt, niet kunnen worden verhaald op de onder bewind gestelde goederen gedurende dit bewind zonder toestemming van de provisionele bewindvoerder, en evenmin gedurende de curatele indien deze volgt.
    
    
    
      13.
      De vergoeding van de bewindvoerder zal –in afwijking van de richtlijnen in verband met de omvang van het vermogen en de bijzondere en complexe aard van de onderhavige zaak– worden vastgesteld op € 175,-- per uur (exclusief BTW), tot een bedrag van maximaal € 5.000,-- exclusief BTW per jaar. Daarnaast mag de bewindvoerder eenmalig een bedrag terzake van intakekosten in rekening brengen van € 575,-- exclusief BTW.
    
    
    
    beslissing
    
    De kantonrechter:
    
    -benoemt, alvorens verder te beslissen, met ingang van heden, [YYY] voornoemd, tot provisoneel bewindvoerder over alle goederen die toebehoren of zullen toebehoren aan [betrokkene], geboren te [geboorteplaats] op [[1925]], wonende te [woonplaats];
    
    -stelt het salaris van de provisionele bewindvoerder vast op € 175,-- per uur (exclusief BTW), tot een bedrag van maximaal € 5.000,-- per jaar exclusief BTW;
    
    -bepaalt dat de bewindvoerder daarnaast een eenmalig bedrag aan intakekosten in rekening mag brengen van € 575,-- exclusief BTW;
    
    -kent aan de provisionele bewindvoerder alle bevoegdheden toe die een curator krachtens de wet heeft; 
    
    -bepaalt dat schulden die betrokkene maakt na bekendmaking van de benoeming niet zonder toestemming van de provisionele bewindvoerder op de onder bewind gestelde goederen kunnen worden verhaald gedurende dit bewind, en evenmin gedurende de curatele indien deze volgt;
    
    -bepaalt dat deze uitspraak binnen tien dagen na verzending door verzoekers zal worden bekendgemaakt in de Staatscourant en in de volgende dagbladen: het Parool en het Noord Hollands Dagblad;
    
    -bepaalt dat de deskundige uiterlijk op 20 april 2012 een begroting van zijn kosten indient bij de griffier, waarna het begrote bedrag in rekening zal worden gebracht bij verzoekers;
    
    -bepaalt dat de deskundige na mededeling van de griffier dat het begrote bedrag (voorschot) is ontvangen, zijn werkzaamheden kan aanvangen en uiterlijk binnen 6 maanden na betaling van het voorschot verslag zal uitbrengen aan de kantonrechter;
    
    -bepaalt dat de door de rechtbank benoemde deskundige [naam deskundige] binnen de gevraagde termijn een nadere rapportage uitbrengt aan de kantonrechter aangaande de geestelijke gesteldheid van betrokkene en zijn vermogen om niet-vermogensrechtelijke belangen zelf te behartigen, op basis het door hem voorgestelde neuropsychologisch onderzoek naar de aard en ernst van de dementie en een ergotherapeutisch onderzoek naar de zelfredzaamheid;
    
    -bepaalt dat de deskundige [naam deskundige] bij het vervolg van zijn onderzoek hetzij geen der raadslieden spreekt en/of betrekt, hetzij beide raadslieden, en dat hij in zijn rapportage verslag doet van eventuele gesprekken met anderen dan betrokkene zelf;
    
    -verklaart deze beschikking in zoverre uitvoerbaar bij voorraad;
    
    -houdt iedere verdere beslissing aan.
    
    
    Deze beschikking is gegeven en ondertekend door mr. T.S. Pieters, kantonrechter, en in het openbaar uitgesproken op bovengenoemde datum in tegenwoordigheid van de griffier.