ECLI:NL:RBLIM:2023:3110, Rechtbank Limburg, 17-05-2023, C/03/315477 KGZA 23-97
Rechtbank Limburg — Uitspraak 
Datum: 2023-05-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Goederenrecht

Samenvatting: Uitoefening van een vermeende erfdienstbaarheid van (par)keren of overpad wordt niet gehinderd door een geplaatste afsluitbare poort. De poort hoeft niet te worden verwijderd.

RECHTBANK Limburg
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Roermond
    
    
    
      Zaaknummer: C/03/315477 / KG ZA 23-97
    
    
    
      
        Vonnis in kort geding van 17 mei 2023
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [eiser]
        , 
      te [woonplaats] ,
      eisende partij,
      hierna te noemen: [eiser] ,
      advocaat: mr. A.H.M. van den Broek te Maastricht,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        WIJNGAARDMAN HOLDING B.V., 
      te Milsbeek,
      gedaagde partij,
      hierna te noemen: Wijngaardman,
      advocaat: mr. H.J.F. Oetgens van Waveren Pancras Clifford.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding met 8 producties;
      - de door Wijngaardman ingebrachte 10 producties; - de mondelinge behandeling;  - de pleitnota van [eiser] ; - de pleitnota van Wijngaardman.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      
        
          [eiser] is sinds 23 december 2004 eigenaar van het perceel met woonhuis aan de [adres] te [woonplaats] , [gemeente X] . Wijngaardman is sinds 
        3 januari 2022 eigenaar van het naburige perceel, waarop hij een wijngaard exploiteert.
      
      
    
    
      2.2.
      Beide percelen grenzen aan het [pad X] . Een deel van het perceel van Wijngaardman is sinds 2001 in gebruik bij (de rechtsvoorgangers van) [eiser] . Het gaat hierbij om een pad 20,1 meter lang, dat in breedte varieert van 6,25 meter tot 4,5 meter, hierna genoemd: het oostelijk pad. [eiser] gebruikt het oostelijk pad voor het parkeren van zijn bedrijfsauto, aanhangwagen en andere goederen, om via de zij-ingang zijn perceel te kunnen bereiken en om zijn auto te keren. Het oostelijk pad komt uit op het [pad X] .
    
    
      2.3.
      In 2018 is een procedure in kort geding gevoerd tussen [eiser] en de rechtsvoorganger van Wijngaardman, wijlen [persoon X] , met betrekking tot het oostelijk pad. In het vonnis in kort geding van 6 november 2018 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland overwogen dat er voorshands vanuit moet worden gegaan dat ten gunste van [eiser] , door verkrijgende verjaring gestart  op 15 mei 2003 en voltooid op 15 mei 2013, een erfdienstbaarheid van overpad en parkeren op het oostelijk pad rust.  
      
    
    
      2.4.
      Op 9 mei 2022 heeft Wijngaardman een toegangspoort geplaatst, evenwijdig aan het oostelijk pad, waarmee de toegang tot het oostelijk pad kan worden afgesloten. Deze poort draaide naar buiten open, dat wil zeggen over het [pad X] . [eiser] beschikt sinds 10 mei 2022 over een sleutel van deze poort.
      
    
    
      2.5.
      
        [eiser] is bij deze rechtbank een kortgedingprocedure tegen Wijngaardman gestart met zaaknummer 305978/KG ZA 22-211 met als vordering verwijdering van de poort. Deze procedure is door partijen tijdens de zitting van 20 juli 2022 doorgehaald omdat zij hun geschil in der minne wilden regelen. 
      
    
    
      2.6.
      De toegangspoort is door Wijngaardman op 22 juli 2022 verwijderd. Tot een regeling zijn partijen evenwel niet gekomen.  
      
    
    
      2.7.
      Wijngaardman heeft de poort op enig moment teruggeplaatst. Hij heeft de draairichting van de poort daarbij gewijzigd. De poort draait nu naar binnen open, dat wil zeggen over het oostelijk pad. Het slot is niet gewijzigd, zodat [eiser] onverminderd toegang tot het oostelijk pad heeft.
      
    
    
      2.8.
      Vanwege het geldende bestemmingsplan mag [eiser] zijn vervoermiddelen niet meer stallen/parkeren op het pad. 
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      3.1.
      
        [eiser] vordert, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Wijngaardman Holding B.V. te veroordelen:
      1. om binnen één week na het in deze te wijzen vonnis, de op 9 mei 2022 geplaatste toegangspoort te verwijderen en de situatie te herstellen zoals die vóór 9 mei 2022 en vanaf 22 juli 2022 tot de dag waarop de poort door de Wijngaardman is teruggeplaatst, bestond, op verbeurte van een dwangsom van € 100,- per dag tot een maximum van € 15.000,-, dat de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Wijngaardman Holding B.V., één week na betekening van het in deze te wijzen vonnis, in gebreke blijft om tot het verwijderen van de poort over te gaan, waarbij deze voorlopige voorziening zal gelden tot het moment waarop in de bodemprocedure bij onherroepelijk vonnis omtrent de erfdienstbaarheid van het recht van overpad en het recht op keren van de auto is beslist;
      2. in de kosten van het geding, het salaris van de gemachtigde en het griffierecht daaronder begrepen. [eiser] is niet btw-plichtig. 
      
    
    
      3.2.
      
        [eiser] stelt dat sprake is van een recht van overpad dat hij door verjaring heeft verkregen en dat Wijngaardman hem onrechtmatig hindert in de uitoefening van zijn erfdienstbaarheid door het plaatsen van de poort. Nu de toegangsweg tot zijn woning, naar [eiser] stelt, erg smal is, is het voor hem belangrijk dat hij het oostelijk pad kan blijven gebruiken om zijn auto te keren. 
      
    
    
      3.3.
      Wijngaardman voert verweer. Wijngaardman concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [eiser] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [eiser] , met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [eiser] in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.4.
      Volgens Wijngaardman heeft [eiser] geen enkel (spoedeisend) belang bij de gevraagde voorziening. Nog afgezien daarvan laat een eventuele erfdienstbaarheid het recht van Wijngaardman om zijn perceel af te sluiten onverlet, zolang de uitoefening van de erfdienstbaarheid daardoor niet wordt gehinderd en daarvan is volgens Wijngaardman geen sprake. 
      
    
    
      3.5.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      
        [eiser] stelt dat hij door Wijngaardman onrechtmatig wordt gehinderd in de uitoefening van een erfdienstbaarheid. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter volgt het spoedeisend belang in dit geval dan ook uit de aard van het gevorderde.
      
    
    
      4.2.
      De vaststelling of daadwerkelijk sprake is van een erfdienstbaarheid van (par)keren en overpad is voorbehouden aan de bodemrechter in de door [eiser] op 29 maart 2023 bij deze rechtbank aangebrachte zaak. In de onderhavige kort geding procedure gaat het enkel om de vraag of Wijngaardman vooruitlopend daarop – bij wege van voorlopige voorziening – gehouden is de geplaatste poort te verwijderen. Daarvan kan sprake zijn indien (i) voldoende aannemelijk is dat de rechter in de bodemprocedure tot het oordeel zal komen dat sprake is van een erfdienstbaarheid en (ii) Wijngaardman [eiser] in de uitoefening van die erfdienstbaarheid hindert. 
      
    
    
      4.3.
      
        [eiser] heeft in dat kader ter zitting desgevraagd verklaard dat de hinder bestaat uit het feit dat hij niet meer rechtstreeks vanuit het [pad X] het oostelijk pad in kan rijden om daar met zijn auto te keren. Hij moet om te kunnen keren eerst (het slot van) de poort openen en na het keren de poort weer sluiten.    
      
    
    
      4.4.
      Wijngaardman heeft ter zitting verklaard dat hij het hek heeft teruggeplaatst om  zijn perceel te kunnen afsluiten voor derden, waaronder onder meer wandelaars, die ongevraagd de wijngaard betreden.
      
    
    
      4.5.
      De voorzieningenrechter overweegt dat een eigenaar in beginsel bevoegd is zijn erf af te sluiten en uit de stellingen van Wijngaardman bovendien volgt dat hij daarbij in dit geval een rechtens te respecteren belang heeft. De voorzieningenrechter verwijt naar het arrest van de Hoge Raad van 23 juni 2006, ECLI:NL:HR:2006:AW6598, waarin de Hoge Raad heeft geoordeeld:
      
      
        
          	Art. 5:48 BW bepaalt dat de eigenaar van een erf bevoegd is dit af te sluiten. Deze 	bevoegdheid bestaat ook ingeval dat erf belast is met een erfdienstbaarheid van 	weg. Maakt hij van die bevoegdheid gebruik, dan dient hij ervoor te zorgen dat de 	eigenaar van het heersend erf onbelemmerde toegang behoudt tot het dienend erf 	teneinde de erfdienstbaarheid uit te oefenen. In de regel zal dit betekenen dat de 	eigenaar van het dienend erf de eigenaar van het heersend erf de mogelijkheid biedt 	zich op elk moment en zonder telkens afhankelijk te zijn van de directe medewerking 	van de eigenaar van het dienend erf, de toegang tot het erf te verschaffen ter 	uitoefening van de erfdienstbaarheid. In concreto betekent dit in een geval als het 	onderhavige, waarin het dienend erf met een hek is afgesloten, dat de eigenaar van 	het dienend erf aan de eigenaar van het heersend erf permanent een sleutel ter 	beschikking stelt waarmee, tot het zojuist genoemde doel, het hek kan worden 	geopend.
        
      
      
    
    
      4.6.
      Partijen zijn het erover eens dat [eiser] beschikt over een sleutel van de poort en zich dus op elk moment en zonder afhankelijk te zijn van de medewerking van Wijngaardman, de toegang tot het oostelijk pad kan verschaffen ter uitoefening van de erfdienstbaarheid. De poort hindert [eiser] dus niet in de uitoefening van de vermeende erfdienstbaarheid. Andere feiten of omstandigheden die maken dat [eiser] wordt gehinderd in de uitoefening van de pretense erfdienstbaarheid zijn door [eiser] niet gesteld en ook anderszins niet gebleken. Dat betekent dat een grondslag voor de door [eiser] gevraagde voorziening ontbreekt en de voorzieningenrechter de vorderingen van [eiser] dientengevolge zal afwijzen. 
      
    
    
      4.7.
      
        [eiser] wordt als de in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van dit geding. Tot aan dit vonnis worden de proceskosten aan de zijde van Wijngaardman als volgt vastgesteld:
      
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - griffierecht
              
              
                €
              
              
                676,00
              
              
                
              
            
            
              
                - salaris advocaat
              
              
                €
              
              
                1.079,00
              
              
                
              
            
            
              
                - overige kosten
              
              
                €
              
              
                0,00
              
              
                
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                1.755,00
              
              
                
              
            
          
        
      
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De voorzieningenrechter
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van [eiser] af,
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt [eiser] in de proceskosten, aan de zijde van Wijngaardman tot dit vonnis vastgesteld op € 1.755,00,
      
    
    
      5.3.
      verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.M.G. Rulkens en in het openbaar uitgesproken op 
        17 mei 2023.
      
      
      
      
      
      
        TN