ECLI:NL:RBDHA:2023:15471, Rechtbank Den Haag, 13-10-2023, NL23.30601
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2023-10-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht

Samenvatting: Bewaring, artikel 59. De gemachtigde van eiser heeft ter zitting aangevoerd dat zijn cliënt – gezien zijn psychische toestand – wellicht in zijn verdedigingsbelang is geschaad. Volgens de gemachtigde is niet uit te sluiten dat zijn cliënt niet weet wat zijn situatie is, wat bewaring inhoudt of wat zijn rechten waren. De rechtbank is van oordeel dat de gemachtigde van eiser onvoldoende concreet heeft gemaakt hoe eiser in zijn belangen is geschaad en welke gevolgen dit voor de maatregel zou moeten hebben. De stellingen dat eiser gelet zijn psychische situatie in het geheel niet beseft dat hij in bewaring is gesteld is niet onderbouwd. Dat eiser gelet op zijn psychische problemen medische begeleiding nodig heeft betekent niet dat er geen plaats voor vreemdelingenbewaring. Zeker niet nu binnen die opgelegde vreemdelingenbewaring de medische zorg wordt geboden die nodig is. De rechtbank stelt daarbij vast dat verweerder de medische en psychische omstandigheden van eiser voldoende betrokken bij de oplegging van de maatregel van bewaring.

RECHTBANK DEN HAAG
    
    
      Bestuursrecht
    
    
    
      zaaknummer: NL23.30601
    
    
      uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
    
      [naam], eiser,
    
      geboren [geboortedatum],
      van Britse nationaliteit,
      V-nummer: [v-nummer],
      (gemachtigde: mr. T. Bruinsma),
    
    
    
      en
    
    
    de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder,
    (gemachtigde: drs. B.H. Wezeman).
    
  
  
    
      Procesverloop
    
    
      Bij besluit van 25 augustus 2023 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
    
    
    
      Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van de bewaring in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
    
    
    
      De rechtbank heeft het beroep op 6 oktober 2023 op zitting behandeld. Eiser is niet verschenen. De gemachtigde van eiser is verschenen op de rechtbank in Groningen. Verweerder heeft zich op de rechtbank laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek ter zitting gesloten.
      Overwegingen
    
    
    
      1.	In de maatregel van bewaring heeft verweerder overwogen dat de maatregel nodig is in het kader van de openbare orde, omdat er een risico bestaat dat betrokkene zich aan het toezicht zal onttrekken en betrokkene de voorbereiding van het vertrek of uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. Verweerder heeft hieraan ten grondslag dat eiser:
    
    
    
      
        (zware gronden)
        3a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan;3b. zich in strijd met de Vreemdelingenwetgeving gedurende enige tijd aan het toezicht op vreemdelingen heeft onttrokken;3c. eerder een visum, besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;3d. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;3f. zich zonder noodzaak heeft ontdaan van zijn reis- of identiteitsdocumenten; 
      
        (lichte gronden)
      
      4c. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;4d. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
    
    
    
      1.1.
      Verweerder heeft de gronden in de maatregel nader gemotiveerd. Voorts heeft verweerder overwogen dat een minder dwingende maatregel (lichter middel) niet doeltreffend kan worden toegepast. 
      
    
    
      1.2.
      Verweerder heeft ter zitting zware grond 3d laten vallen. 
      
      
        
          Grondslag
        
      
      2. De rechtbank is van oordeel dat eiser valt onder de in artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000 genoemde categorie vreemdelingen, nu aan eiser op 23 juni 2023 een terugkeerbesluit met een termijn om binnen 28 dagen Nederland te verlaten is opgelegd. Eiser geniet derhalve geen rechtmatig verblijf.
      
      
        
          Voortraject
        
      
      3. De gemachtigde van eiser heeft ter zitting aangevoerd dat zijn cliënt – gezien zijn psychische toestand – wellicht in zijn verdedigingsbelang is geschaad. Volgens de gemachtigde is niet uit te sluiten dat zijn cliënt niet weet wat zijn situatie is, wat bewaring inhoudt of wat zijn rechten waren.  
      
    
    
      3.1.
      De rechtbank is van oordeel dat de gemachtigde van eiser onvoldoende concreet heeft gemaakt hoe eiser in zijn belangen is geschaad en welke gevolgen dit voor de maatregel zou moeten hebben. De stellingen dat eiser gelet zijn psychische situatie in het geheel niet beseft dat hij in bewaring is gesteld is niet onderbouwd. Dat eiser gelet op zijn psychische problemen medische begeleiding nodig heeft betekent niet dat er geen plaats voor vreemdelingenbewaring. Zeker niet nu binnen die opgelegde vreemdelingenbewaring de medische zorg wordt geboden die nodig is. Bovendien is de rechtbank niet gebleken van enig onrechtmatig of onzorgvuldig handelen van verweerder en ziet ze derhalve geen aanleiding de maatregel op dit punt onrechtmatig te achten. 
      
      
        
          Gronden
        
        4.	Voorts is de rechtbank van oordeel dat verweerder grond 3f ten onrechte aan de maatregel ten grondslag heeft gelegd nu verweerder niet aannemelijk heeft gemaakt dat eiser een actieve handeling heeft verricht bij het kwijtraken van zijn paspoort. Onvoldoende zorg dragen voor zijn documenten of verzuimen aangifte te doen van diefstal van die documenten zijn hiertoe niet toereikend.
      
      
    
    
      4.1.
      De rechtbank is van oordeel dat de zware en lichte gronden 3a, 3b, 3c, 4c en 4d aan de maatregel ten grondslag kunnen worden gelegd en dat deze, in samenhang bezien, reeds voldoende zijn om de maatregel van bewaring te kunnen dragen en om aan te nemen dat een risico bestaat dat eiser zich aan het toezicht zal onttrekken, dan wel dat hij de voorbereiding van vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.
      
    
    
      4.2.
      Immers, eiser heeft nu hij niet beschikt over een paspoort, geldig visum of verblijfsvergunning niet aannemelijk kunnen maken dat hij via de voorgeschreven wijze Nederland is binnengekomen (3a). Ook is eiser met onbekende bestemming vertrokken (3b) en heeft hij op 23 juni 2023 een terugkeerbesluit ontvangen waar hij geen gehoor aan heeft gegeven (3c). Betreffende de lichte gronden 4c en 4d oordeelt de rechtbank dat deze terecht aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd nu eiser niet staat ingeschreven in het BRP of aannemelijk heeft gemaakt een vaste verblijfplaats te hebben (4c) en hij te kennen heeft gegeven geen geld te hebben (4d). Verweerder heeft voor deze gronden ook de relevantie voor het risico op onttrekking aan het toezicht gemotiveerd; in samenhang met de andere gronden kunnen deze gronden de maatregel dan ook dragen.
      
      
        
          Lichter middel
        
        5. 	Gelet op de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd en de verklaringen van eiser waaruit blijkt dat hij niet wil terugkeren naar zijn land van herkomst, is verweerder er terecht vanuit gegaan dat eiser niet uit eigen beweging gevolg zal geven aan de op hem rustende vertrekplicht.
      
      
    
    
      5.1.
      De rechtbank stelt daarbij vast dat verweerder de medische en psychische omstandigheden van eiser voldoende betrokken bij de oplegging van de maatregel van bewaring. Eiser is voor de oplegging van de maatregel gezien door een forensisch arts en verweerder heeft bij de oplegging van de maatregel rekening gehouden met hetgeen de arts heeft opgenomen in de geneeskundige verklaring. Dit blijkt onder meer uit het feit dat verweerder eiser na een relatief korte periode van reguliere bewaring heeft overgeplaatst naar het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht en daarmee gehoor heeft gegeven aan de conclusie van de arts dat bewaring enkel ‘voorlopig’ kan en met het doel om eiser toe te leiden naar psychiatrische zorg. De rechtbank volgt verweerder dan ook in zijn standpunt dat eiser juist in Veldzicht de zorg kan krijgen die hij nodig heeft en dat van detentieongeschiktheid geen sprake is.  
      
    
    
      5.2.
      Voorts is de rechtbank niet gebleken van andere persoonlijke belangen van eiser die de bewaring voor hem onevenredig bezwarend maken en waarin verweerder aanleiding had moeten zien eiser niettemin een lichter middel dan bewaring op te leggen (Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS), 23 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:674).
      
      
        
          Voortvarendheid 
        
      
      6. Verweerder heeft op dag 5 een eerste uitzettingshandeling verricht, namelijk het opvragen van het paspoort van eiser bij AVIM Noord-Nederland. Op 30 augustus 2023 is bij het Brits consulaat nagevraagd of zij het geldige paspoort van betrokkene hebben ontvangen van de gemeente Assen en op 31 augustus 2023 heeft de Directe Internationale Aangelegenheden het Britse consulaat - conform de bilaterale afspraken - verzocht een reisdocument te behoeve van betrokkene af te geven. In het algemeen geldt dat een eerste uitzettingshandeling op dag zes van de inbewaringstelling voldoende voortvarend is (zie de uitspraak van de ABRvS van 8 april 2020, ECLI:RVS:2020:989, onder 2.2) De rechtbank zijn geen bijzondere omstandigheden gebleken die aanleiding zijn hiervan af te wijken.
      
      
        
          Zicht op uitzetting
        
      
      7. De inbewaringstelling is in strijd met artikel 59, van de Vw 2000 en het Unierecht als zicht op uitzetting ontbreekt. Voor dat oordeel ziet de rechtbank geen aanleiding. In juni is via het Gemeenschappelijk Grens Coördinatiecentrum (GGC) de identiteit van eiser reeds vastgesteld. De Britse autoriteiten willen eiser zien voordat zij overgaan tot het afgeven van een reisdocument echter werkt eiser hier niet aan mee. Indien eiser deze medewerking wel zou verlenen is overdracht aan de Britse autoriteiten aannemelijk. Inmiddels is er ook een formele aanvraag voor een laissez passer gedaan en is Interpol gevraagd om medewerking. De rechtbank acht het dan ook aannemelijk dat een overdracht op redelijke termijn te verwezenlijken is. 
      
      8. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
      
      9. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
      
      
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
      - verklaart het beroep ongegrond;- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van mr. D.G. van den Berg, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
      De uitspraak is bekendgemaakt op:
    
    
    
    
      
      
        Rechtsmiddel
      
      Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.
    
  
  
     Zie: ABRvS 6 juni 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2100.