Algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota 2008 (31200), en de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2008 (31200 IXA); het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2008 (31200 IXB), en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het BTW-compensatiefonds voor het jaar 2008 (31200 G)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 413-456

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 7, pagina 413-456

02-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31200-GToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31200-IXBToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31200-IXAToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Koser Kaya aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het wijzigen van de strekking van de Handelingen door kabinetsledenPagina 401-403
Algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota 2008 (31200), en de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2008 (31200 IXA); het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2008 (31200 IXB), en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het BTW-compensatiefonds voor het jaar 2008 (31200 G)Pagina 413-456
Vragen van het lid Koppejan aan de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over veiligheid Hondbossche zeewering en vertraging die is ontstaan bij het extra storten van zand daar (mondelinge vragenuur)Pagina 399-401
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2005/56/EG van het Europese Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen (PbEU L 310) (30929)Pagina 411-411
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over CITES-handhaving, te weten de motie-Van Velzen c.s. over verbetering van de handhaving van het CITES-beleid (31200 XIV, nr. 3); de motie-Ouwehand/Van Velzen over aanpak van de fraudegevoeligheid van het huidige vergunningensysteem (31200 XIV, nr. 4); de motie-Ouwehand/Van Velzen over ontwikkeling van een centraal informatiesysteem (31200 XIV, nr. 5), en de motie-Graus over fors uitbreiden van de handhaving (31200 XIV, nr. 6)Pagina 410-411
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985 in verband met het verzekeren van de kwaliteit van brandweerpersoneel en de verbreding van de wettelijke taken van het Nederlands instituut fysieke veiligheid (30875), en over de motie-Anker c.s. over de visie van de regering over het behoud van de beschikbaarheid van brandweervrijwilligers (30875, nr. 7)Pagina 412-412
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over arbeidsmarktbeleid, te weten de motie-Tony van Dijck over het sanctiebeleid ten aanzien van uitkeringsgerechtigden (29544, nr. 104); de motie-Tony van Dijck over het doorlopen van opgelegde sancties bij nieuwe uitkeringen (29544, nr. 105); de motie-Ulenbelt over het standpunt van de regering over het commentaar van de Stichting van de Arbeid (29544, nr. 106); de motie-Nicolaï/Fritsma over een oproep aan gemeenten om zo veel mogelijk mensen aan de slag te krijgen (29544, nr. 107), en de motie-Nicolaï/Koser Kaya over het ontheffen van alleenstaande ouders met jonge kinderen van de sollicitatieplicht (29544, nr. 108)Pagina 411-412
Vragen van het lid Agema over het bericht dat ambulances in bijna 10% van de gevallen te laat komenPagina 403-405
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de situatie in Birma, te weten de motie-Peters c.s. over een algeheel EU-verbod op investeringen in Birmese staatsbedrijven (31214, nr. 2); de motie-Peters c.s. over de benoeming van een EU-gezant voor Birma (31214, nr. 3); de motie-Peters c.s. over steunbetuiging aan de vreedzame demonstranten in Birma (31214, nr. 4); de motie-Van Velzen over een oproep aan bedrijven om af te zien van verdere investeringen in Birma (31214, nr. 6); de motie-Van der Ham/Van Baalen over overleg met NOC*NSF (31214, nr. 7), en de gewijzigde motie-Van Velzen/Van Dam over een Europese investerings- en importboycot op Birma (31214, nr. 8)Pagina 413-413
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 oktober 2007)Pagina 456-458
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regeling van de taken en bevoegdheden, alsmede het beheer en beleid van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba (Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba) (30531, R1810), en over de motie-Brinkman over een oproep aan Aruba om de kustwachtbijdragen over te maken (30531, R1810 nr. 12)Pagina 412-413
Vragen van het lid Arib aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over vrouwen met borstkanker die niet de operatie krijgen die voor hen het beste resultaat zou gevenPagina 405-407
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het cultuurbeleid, te weten de motie-Van Leeuwen c.s. over het advies van de Commissie Cultuurprofijt over de taakstelling profijtbeginsel cultuur (28989, nr. 49); de motie-Van Leeuwen/Van der Ham over de verdeling van het cultuurnotabudget voor de periode 2009-2012 (28989, nr. 50); de motie-Van Leeuwen over instandhouding van de Geldstroom Beeldende Kunst en Vormgeving (28989, nr. 51); de motie-Van der Ham c.s. over de producerende zomerfestivals (28989, nr. 52); de motie-Leerdam c.s. over de geografische spreiding van cultuursubsidies (28989, nr. 53); de motie-Nicolaï c.s. over het openstellen van de aanvraagprocedure bij het Rijk (28989, nr. 54); de motie-Van Vroonhoven-Kok c.s. over verbetering van de geografische spreiding van rijksmiddelen voor kunst en cultuur (28989, nr. 55)Pagina 410-410
Presentie en opening (dinsdag 2 oktober 2007)Pagina 399-399
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 2 oktober 2007)Pagina 407-409
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het budget voor zorgintensieve zorg in gehandicapteninstellingen, te weten de motie-Kant c.s. over financiering van de toeslag extreme zorgbehoefte (24170, nr. 75)Pagina 412-412
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Landbouw- en Visserijraad, te weten de motie-Thieme/Van Velzen over preventieve vaccinatie van schapen tegen het blauwtongvirus (21501-32, nr. 238), de motie-Thieme/Van Velzen over preventieve vaccinatie van alle evenhoevigen tegen het blauwtongvirus (21501-32, nr. 239), en de motie-Thieme/Van Velzen over verplichte preventie vaccinatie van pluimvee tegen H5N1 (21501-32, nr. 240)Pagina 410-410
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over klantenstops AWBZ, te weten de motie-Van Gijlswijk over de knelpuntenprocedure van de Nederlandse Zorgautoriteit (26631, nr. 224), en de motie-Van Gijlswijk over vergoeding van extra geïndiceerde geleverde zorg (26631, nr. 225)Pagina 412-412
Behandeling van de brief van het Presidium over de wijze waarop de Nationale ombudsman zich jaarlijks kan verantwoorden in een debat met de Kamer (30990, nr. 10)Pagina 410-410

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 317 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde zijn: de algemene financiële beschouwingen
naar aanleiding van de Miljoenennota 2008 (31200), en de behandeling
van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van
de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2008 (31200 IXA);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van
Financiën (IXB) voor het jaar 2008 (31200 IXB);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het BTW-compensatiefonds
voor het jaar 2008 (31200 G).De voorzitter:Ik maak de leden erop attent dat de afgesproken spreektijden zowel de
eerste als de tweede termijn behelzen.De (algemene) beraadslaging wordt geopend.De heer Irrgang (SP):Voorzitter. Hoewel wij al tientallen jaren gestaag rijker worden, zijn
wij geen spat gelukkiger geworden, aldus de gelukseconoom Richard Layard,
die in de Macro Economische Verkenning van dit jaar wordt aangehaald. Zelfs
het Centraal Planbureau oppert daarom minder te focussen op het bruto nationaal
product en meer op het bruto nationaal geluk. Dit zou kunnen worden gemeten
in nationale welzijnsrekeningen. Volgens het CPB zou meer onderzoek moeten
worden gedaan naar de relatie tussen geluk en door het beleid beïnvloedbare
factoren, zoals onderwijs en baanzekerheid.Uit het onderzoek dat al is gedaan, zijn wel twee belangrijke conclusies
bekend die wij als ervaringsdeskundigen ook allemaal wel kennen. Aan dit rijtje
met niet in geld uit te drukken geluksfactoren moet in ieder geval worden
toegevoegd: goede gezondheidszorg voor een goede gezondheid en zekerheid in
het bestaan. Grote onzekerheid, zo lezen wij ook in de Macro Economische Verkenning,
is een belangrijke oorzaak van afnemend geluksgevoel. Daar zit ook het probleem
met het beleid van dit kabinet. Immers, als meer onzekerheid slecht is voor
het bruto nationaal geluk, is dit kabinet slecht voor ons bruto nationaal
geluk. De onzekerheid neemt toe doordat risico's in het kabinetsbeleid steeds
meer worden afgewenteld op het individu, of het nu gaat om het ontslagrecht,
waarbij werknemers vogelvrij dreigen te worden verklaard, om pensioenen waarbij
het beleggingsrisico via divined contribution in plaats van divined benefit
steeds meer wordt afgewenteld op werknemers of om de invoering van het eigen
risico in de zorg. De rode draad is dat de onzekerheid voor burgers wordt
vergroot. Ik wil van de minister van Financiën en zijn staatssecretaris
weten wat dit kabinet doet voor ons bruto nationaal geluk.Er bestaat op dit moment ook grote onzekerheid over de wereldeconomie,
en de Nederlandse economie in het verlengde daarvan. Het consumentenvertrouwen
heeft de grootste daling meegemaakt in de geschiedenis. De oorzaak daarvan
is de internationale kredietcrisis. Vele partijen zeggen dat het einde hiervan
nog niet in zicht is. Is de minister inmiddels al tot de conclusie gekomen
dat naast meer transparantie ook strengere regulering van banken noodzakelijk
is?Er is zo'n woud van complexe financiële producten ontstaan dat zelfs
de insiders op de markt het niet meer begrijpen. Het verkeerd inschatten van
de risico's van de suprimehypotheken die zijn verpakt in allerlei financiële
producten, geeft aan hoe weinig transparant de markt is en hoe groot het gebrek
is aan toezicht. Is de minister van Financiën het met ons eens dat alle
financiële instellingen, inclusief hedge funds en private equity funds,
volledige openheid van zaken moeten geven over hun beleggingen en de risico's
die daaraan verbonden zijn, zoals ook Sweder van Wijnbergen in de Volkskrant
van 25 augustus betoogde? Is hij het ermee eens dat het verstoppen van
slechte leningen door banken en special purpose vehicles wel verdraaid veel
lijkt op het verstoppen van verliezen door Enron in vergelijkbare juridische
vehikels wat uiteindelijk leidde tot het einde, de ondergang van Enron?De onzekerheid neemt ook toe door de opmars van het onvervalste aandeelhouderskapitalisme
in Nederland. De toenemende dominantie van de korte termijn leidt tot meer
onzekerheid bij werknemers van bedrijven. Werknemers zijn het echte kapitaal
van een onderneming, terwijl de koers van de onderneming wordt bepaald door
het financiële kapitaal. De minister doet daar niets aan. Zijn voorganger
heeft een baan aangeboden gekregen bij private equity fund Permira. In de
begroting van het ministerie van Financiën stelt de minister op pagina
9 dat wordt gewacht op de rapporten van de monitoringcommissie en dat in 2008
zal worden gewerkt aan een evaluatie van de code-Tabaksblat. Is dit nu de
daadkrachtige aanpak waarop wij zitten te wachten? Het bedrijfsleven wacht
niet. Vandaag gaat het om ABN AMRO, Stork en PCM. Morgen zijn andere bedrijven
misschien aan de beurt. De uitverkoop van het Nederlandse bedrijfsleven is
nog nooit zo groot geweest. Komt de minister nog met voorstellen die werknemers
werkelijk meer invloed geven en die de macht van de aandeelhouders beknotten?
Ik doel onder andere op het benoemen van een groter deel van de raad van commissarissen
door de werknemers. Of mogen werknemers alleen meepraten en dus niet meebeslissen?
Hoe zit het met de waarborgen van de continuïteit op de lange termijn?
Een aandeel wisselt gemiddeld iedere acht maanden van eigenaar. Verwacht van
aandeelhouders dan ook geen langetermijnfocus. Een CEO bij een groot bedrijf
vervult zijn functie gemiddeld nog geen vier jaar. Door de kortetermijnfocus
wordt hij steeds meer een projectmanager van een gelegenheidscombinatie.De heer Tang (PvdA):De heer Irrgang heeft zijn zorg uitgesproken over de uitverkoop van het
Nederlandse bedrijfsleven. De PvdA-fractie deelt de zorg over het snelle kapitaal,
maar zij is verrast dat de SP-fractie zich zorgen maakt over het bedrijfsleven.
In haar tegenbegroting staat namelijk een lastenstijging van 6,4 mld. Een
rekensom leert ons dat dat voor het bedrijfsleven neerkomt op een lastenstijging
van 15% in 2008. Dan heb ik niet eens gesproken over 2009, 2010 en
2011. Leidt die lastenstijging ook niet tot een uittocht van het bedrijfsleven?De heer Irrgang (SP):Tegenover die lastenverzwaring staat ook een lastenverlichting voor gezinnen.
Dat is goed voor de economie en in het belang van ons bedrijfsleven. Die lastenverlichting
wordt voor een deel veroorzaakt door de inkomensafhankelijke premie die in
de lonen zal worden verwerkt.De heer Tang (PvdA):De heer Irrgang gaat uit van de stelling dat de lasten voor het bedrijfsleven
zijn maar hij maakt zich desalniettemin zorgen over de uitverkoop van Nederland.
Als hij zich daarover daadwerkelijk zorgen maakt, moet hij voorkomen dat de
lasten voor het bedrijfsleven alleen al in 2008 met 15% stijgen.Een ander voorbeeld is de vliegbelasting. De heer Irrgang wil dat ook
de transferpassagiers vliegbelasting betalen. Het rapport dat
daarop betrekking heeft, toont aan dat het effect daarvan zal zijn dat het
aantal transferpassagiers met 30% afneemt. Schiphol wordt zodoende
een kopje kleiner gemaakt. Dat zal niet bijdragen aan een goed vestigingsklimaat
in Nederland.De heer Irrgang (SP):De heer Tang noemt alleen de maatregelen die niet in zijn straatje passen.
Ik hecht eraan om te zeggen dat ook het kabinet de lasten voor het bedrijfsleven
verhoogt. Wij doen dat inderdaad ook, maar de heer Tang moet niet vergeten
dat het bedrijfsleven de afgelopen jaren te maken had met een enorme lastenverlichting:
de vennootschapsbelasting werd verlaagd van 35% naar 25,5%.
Ik meen mij te herinneren dat de PvdA-fractie zich daarover destijds ook kritisch
heeft uitgelaten. Ik vind onze voorstellen om voor het bedrijfsleven tot lastenverhoging
over te gaan dan ook verdedigbaar. De SP-fractie wil de macht van de aandeelhouders
inderdaad beknotten. Dat is immers de belangrijkste reden dat zoveel Nederlandse
bedrijven op de verkoopplank terechtkomen.Wij hoeven ons geen zorgen te maken over de CEO's die op de korte termijn
een gelegenheidscombinatie vormen. Die topmanagers zorgen immers goed voor
zichzelf. Vorig jaar is het inkomen van bestuursvoorzitters in de grote beursgenoteerde
bedrijven met 44% gestegen. De kortetermijnbonussen zijn met 67%
gestegen. Dit kabinet volgt op het terrein van de topinkomens de lijn van
het vorige kabinet: het doet nagenoeg niets. Meent de minister van Financiën
werkelijk dat de aandeelhouders de topsalarissen zullen aanpakken? Gaat het
kabinet overstag nu zelfs de CDA-fractie bereid lijkt om de topinkomens aan
te pakken?Tijdens de algemene politieke beschouwingen hebben wij niet alleen een
uitgebreide tegenbegroting voorgelegd, maar ook een vijftal concrete voorstellen
gedaan om de "tiptopinkomens" daadwerkelijk aan te pakken. De premier
deed die voorstellen af met de woorden dat die slecht zijn voor het investeringsklimaat
en minister Bos doet slechts een beroep op de raden van commissarissen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik herken veel in het plan van de SP-fractie in de strijd tegen de topinkomens.
Dat geldt echter niet voor één punt: de FNV heeft onlangs het
voorstel herhaald om in de strijd tegen de topinkomens een nieuwe schijf voor
de inkomstenbelasting te introduceren om te bewerkstelligen dat door betrokkenen
60% wordt betaald. Dat mis ik in het plan van de SP-fractie. Waarom
is zij daarvan geen voorstander?De heer Irrgang (SP):De SP-fractie is voorstander van een verhoging van het toptarief en van
nivellering. Verhoging van het toptarief met 3% of meer zet naar mijn
idee echter geen zoden aan de dijk om de topinkomens aan te pakken.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben toch even het spoor bijster. Deze argumentatie lijkt verrassend
veel op die van de minister van Financiën dit voorjaar. Los van de vraag
of het wenselijk is, suggereerde hij ook dat dit niet zo veel deed. De fractie
van GroenLinks en de FNV denken daar anders over. Bent u voorstander van een
toptarief van 60% of niet? Ik las dit niet in uw tegenbegroting en
ook niet in uw plan tegen de topinkomens. Ook zag ik het niet terug in uw
verkiezingsprogramma, uw doorrekening. Kennelijk hebt u daar afstand van genomen.
Zie ik dat verkeerd?De heer Irrgang (SP):Zowel in ons verkiezingsprogramma als in onze tegenbegroting zit een verhoging
van het toptarief naar 55%, dus met 3%. Het gaat inderdaad niet
om 60%. Wij zijn voorstander van een verhoging van het toptarief. Mij
lijkt dat een verhoging van het toptarief, of dat nu met 3% of met
8% is, niet de maatregel is waarmee topinkomens werkelijk kunnen worden
aangepakt. Wil je dat doen, dan zul je de variabele beloningen moeten aanpakken.
Dat helpt echt. Dit helpt wel iets, maar ik geloof niet dat het veel zoden
aan de dijk zet.De Raad van Economisch Adviseurs onderschrijft juist dat ingrijpen bij
de topinkomens noodzakelijk is, omdat zelfregulering niet werkt. Laat ik daarom
een van onze vijf maatregelen toelichten: de 30%-regeling. Deze regeling
was bedoeld voor vakspecialisten zoals chemici of technici die in Nederland
niet te vinden zijn en daarom naar Nederland worden gehaald. Deze regeling
was bedoeld voor de extra kosten die zij daarmee moeten maken. Zij was nooit
bedoeld om bestuurders de mogelijkheid te geven om enorme hoeveelheden belasting
te ontlopen. 30%-belasting betalen wordt vrijgesteld. De informatie
is niet openbaar, dus wij weten het niet zeker, maar het zou heel goed kunnen
dat de topman van Aegon op die manier de eerste twee miljoen die hij verdient,
volledig belastingvrij in zijn zak mag steken, terwijl anderen gewoon het
volle tarief betalen. Zou de staatssecretaris van Financiën dat een eerlijke
gang van zaken vinden?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Waar begint volgens de heer Irrgang en zijn fractie een topinkomen?
Ik zag dat hij de aftrek van pensioenpremies wilde aftoppen bij anderhalf
maal modaal, dus bij € 45.000. Dat bedrag verdienen een onderwijzer
en een agent. Begint daar volgens de heer Irrgang een topinkomen? Daar wil
hij dus de tarieven voor verhogen? Binnen zijn partij moet daar een gedeelte
van afgedragen worden, maar dat laat ik maar even buiten beschouwing. Begint
een topinkomen bij € 45.000?De heer Irrgang (SP):Mijn fractie vindt dat aan de aftrek van de pensioenpremie grenzen mogen
worden gesteld. Boven een bepaald inkomen hoeft die niet meer aftrekbaar te
zijn. Mijn fractie vindt het redelijk om die grens bij anderhalf keer modaal
te trekken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dus volgens u hebben een onderwijzer en een agent een topinkomen? Ik wil
het zeker stellen, zodat men kan zien wat uw fractie precies wil doen.De heer Irrgang (SP):Mijn fractie vindt dat er grenzen mogen worden gesteld aan belastingvrijstellingen
zoals de pensioenpremieaftrek die ook voor de hogere inkomens gelden. Zij
heeft ook voorstellen voor de hypotheekrenteaftrek, zoals u weet. Zij vindt
het redelijk om daar een grens aan te stellen.Ik vraag de minister van Financiën om zich niet langer te verschuilen
achter het feit dat hij wacht op de commissie-Frijns voordat wij van hem voorstellen
voor de topinkomens mogen verwachten. Is hij bereid om zich nu
duidelijk uit te spreken tegen de prestatieafhankelijke bonussen? Voordat
hij minister werd, sprak hij harde woorden over de gebrekkige aanpak van de
topinkomens door het vorige kabinet-Balkenende. Ik zie hem nog staan in het
verkiezingsdebat. Nu hij eenmaal op het pluche zit, is daar weinig van te
zien.Ik ga in op enkele losse punten uit de begroting van het ministerie van
Financiën van de nationale schuld. Hoe zit het met de opmerking op pagina
16 van de begroting van de nationale schuld dat de kosten van het betalingsverkeer
toenemen door de SEPA? Dit moet toch juist worden voorkomen? Wil de staatssecretaris
van Financiën helderheid geven over de belasting op woningcorporaties,
de winstbelasting? Een kind kan begrijpen dat het heffen van winst over de
activiteiten zonder winstoogmerk van woningbouwcorporaties en het wegsluizen
daarvan naar de algemene middelen, tot minder en niet tot meer woningbouw
leiden. Dat zou heel goed het einde van de sociale woningbouw in Nederland
kunnen betekenen.Tijdens de algemene beschouwingen stelde de minister-president dat op
de woningmarkt een level playing field moet bestaan voor verschillende partijen.
Kan de staatssecretaris uitleggen wat de minister-president daarmee bedoelde?
Andere partijen, ook niet winstbeogend, zoals ziekenhuizen, onderwijsinstellingen
en fiscale beleggingsinstellingen, hoeven straks toch niet winstbelasting
te betalen? Dan is er toch juist geen sprake van een gelijk speelveld?Tijdens de algemene beschouwingen is verder een motie van de coalitie
aangenomen waarin het gratis maken van schoolboeken wordt gefinancierd met
nog eens 250 mln. aan bezuingingen op de buitengewone uitgaven. De al geplande
bezuiniging van 400 mln. is eigenlijk al onverantwoord en zal ertoe leiden
dat veel mensen met hoge ziektekosten erop achteruit zullen gaan. Voor een
alleenstaande met een modaal inkomen kan dit oplopen tot € 158 en
inclusief deze bezuiniging tot een mogelijk nog veel hoger bedrag. Kan de
minister of de staatssecretaris aangeven wat dit betekent voor de koopkracht
in 2009 voor de mensen met hoge buitengewone uitgaven?De begroting is dit jaar met veel onzekerheden omgeven, niet alleen vanwege
het kabinetsbeleid zelf maar ook vanwege de nog niet verwerkte effecten van
de kredietcrisis. De koopkrachtplaatjes blijven gemiddeld op ongeveer hetzelfde
niveau. Dat klinkt mooi en behoedzaam maar vorig jaar was de koopkrachtstijging
van een gezin met één kostwinner bij een inkomen van tweemaal
modaal vier keer zo hoog als van hetzelfde gezin dat eenmaal modaal verdiende.
Toen het slecht ging, moesten de minima het afgelopen jaar inleveren omdat
zij de economie moesten redden. Vorig jaar profiteerde vooral tweemaal modaal,
volgend jaar is er voor de mensen op het minimum slechts de nullijn.Dat is nog eens iets anders dan een salarisstijging van 44% bij
topbestuurders! De verdrievoudiging van het aantal mensen dat de rekening
niet meer kan betalen, is volgens incassobureau Intrum Justitia te wijten
aan de teruglopende koopkracht in de afgelopen vijf jaar. Voor- of achteruitgang
valt niet alleen maar af te lezen uit koopkrachtplaatjes. Een grote groep
mensen gaat erop achteruit door de ingrepen van het kabinet in de thuiszorg,
het verdwijnen van de vertrouwde kracht die je helpt bij het aan- of uitkleden.
Het enige wat nu wordt uitgekleed, is de thuiszorg zelf. Een goede gezondheidszorg
voor iedereen draagt echt bij aan het bruto nationaal geluk. Gaat de overheid
de mensen de zekerheid bieden dat iedereen de zorg krijgt die hij nodig heeft?
Gaat het kabinet werken aan meer zekerheid in plaats van aan meer onzekerheid?
Dit kabinet kan gelukkig rekenen op de SP om het daarop aan te spreken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Het is alweer bijna twee weken geleden dat de fractieleiders
meer dan 20 uur met het kabinet hebben gedebatteerd over de kabinetsvoornemens
voor de komende vier jaar, maar het heeft iets opgeleverd. Mijn fractie is
blij met de brief van het kabinet over de motie-Van Geel c.s. Het was een
hard debat, waarin sommigen het nodig vonden Nederland de put in te praten
en tegenstellingen aan te scherpen. Dat geldt zowel voor het bewust creëren
van tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen als voor de wijze waarop over
financiële en fiscale maatregelen wordt gesproken.De gevolgen van de wijze waarop het debat werd gevoerd, zijn terug te
zien in het consumentenvertrouwen. Het inspelen op onderbuikgevoelens van
bepaalde personen of groepen in de samenleving is niet iets waarvoor het CDA
ook maar enige sympathie kan opbrengen. Het pakket van het kabinet is een
goed pakket. Er is geen aanleiding tot onrust. Verder verdienen reële
problemen een reële oplossing.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit is mij te onduidelijk. Er wordt hier de suggestie de zaal in geslingerd
dat er twee weken geleden fractieleiders waren die de onzekerheid zodanig
hebben aangewakkerd in dit land dat zelfs de CBS-statistieken eronder te lijden
hadden.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Zo ziet u maar hoeveel macht wij hebben.De voorzitter:Wilt u niet door elkaar heen praten. De heer Vendrik heeft het woord.De heer Vendrik (GroenLinks):Wie bedoelt u eigenlijk, mijnheer De Nerée? Wie heeft u op het
oog?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Er is een uitvoerig debat gevoerd over de financiële maatregelen
die het kabinet gaat treffen. Je hebt mensen die zeggen dat het vreselijke
maatregelen zijn. De fractievoorzitters van de coalitiepartijen hebben gezegd
dat het solide en sociaal is. In 2011 komen wij op een mooi overschot uit.
De koopkrachtplaatjes voor de tussentijd zien er ook in de komende jaren goed
uit, behalve dat voor 2008 maar dat wisten wij. Dat wat de financiële
zaken betreft. Ik wil hier geen discussies voeren over wat al dan niet moet
gebeuren met bepaalde groepen die een bepaald geloof aanhangen. Of hoe je
dat dan ook wilt noemen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit antwoord drijft wel heel ver weg. Zo erg heb ik het in mijn politieke
carrière zelden meegemaakt. De vraag was vrij simpel.De heer Pechtold (D66):Wie.De heer Vendrik (GroenLinks):Wie. Wie is verantwoordelijk?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U hebt dat debat zelf ook meegemaakt.De heer Vendrik (GroenLinks):Zeker.De voorzitter:Niet door elkaar. De heer Vendrik heeft een vraag gesteld. Het woord is
aan de heer De Nerée.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijn vragen zijn best beantwoordbaar. Echt waar. Misschien mag ik even
de vraag stellen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik had het woord gekregen.De voorzitter:De heer Vendrik heeft zijn vraag al twee keer gesteld. De heer De Nerée
krijgt de gelegenheid te antwoorden.De heer Vendrik (GroenLinks):Wie doet die suggestie? Vertelt u eens.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als maatregelen moeten worden genomen, bijvoorbeeld vergroeningsmaatregelen
of lastenverzwaringen, is het buitengewoon makkelijk om daarop in te spelen
door te zeggen dat het slecht gaat en de koopkracht van een heleboel mensen
wordt aangetast. Dat is makkelijker dan een positief verhaal te vertellen
dat wij solide en sociaal bezig zijn en dat wij een kant willen uitgaan waarmee
wij Nederland, ook voor de vergrijzing, houdbaar houden. Dat is het enige
dat ik met deze opmerking wilde zeggen.De heer Vendrik (GroenLinks):U verwijt sommigen in dit parlement kennelijk gemakzucht. Wie is dat dan?
Is het Rutte? Was het Verdonk? Pechtold? Halsema? Marijnissen? Was het misschien
De Telegraaf? Dat was ook zo'n fijne kop. Wie was het dan?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Mijnheer Vendrik, dat is de politiek. Het enige wat ik wil zeggen, is
dat wij een beetje moeten uitkijken met het elkaar aanpraten van zaken of
het nodeloos overdrijven van zaken.De heer Vendrik (GroenLinks):U heeft liever dat dit soort kritiek voortaan achterwege blijft? Dat u
het woord mag voeren? Net zoals vorig jaar?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Slecht nieuws is nieuws. Goed nieuws is geen nieuws.De heer Vendrik (GroenLinks):Ah.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik probeer daartussen het midden te vinden.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is u twee weken geleden niet gelukt om namens het CDA uw boodschap
over de bühne te krijgen. Dat verwijt u anderen. Dat is geen best begin
van deze algemene beschouwingen, mijnheer De Nerée.De heer Pechtold (D66):Ik wil hierop even doorgaan. De heer De Nerée uit een algemene
beschuldiging, kennelijk in de richting van de oppositie die in de ogen van
de coalitie klaarblijkelijk beter kan overtuigen dan zij zelf heeft gedaan.
Ik kijk naar de feiten. Het onderzoek heeft plaatsgevonden over de eerste
tien werkdagen van september. Het viel dus voor de algemene politieke beschouwingen.
Ik kan dus geen andere conclusie trekken dan dat het gelek uit het kabinet
en de coalitiefracties, waarmee wij dag in dag uit werden geconfronteerd,
van alle maatregelen die als zoet werden gepresenteerd, tot dit zure oordeel
hebben geleid. Ik ben als enige fractievoorzitter ook bij dit debat aanwezig.
U heeft impliciet ook mij beschuldigd van consumentenwantrouwen. Het zou op
zijn plaats zijn wanneer u dat rechtzet. Het onderzoek heeft plaatsgevonden
over de eerste tien werkdagen van september. Daar hoort de derde dinsdag niet
bij.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is juist. Maar daarna is het uitgediept in de debatten. Ik zou lijstjes
kunnen opnoemen die genoemd zijn met lastenverzwarende maatregelen. Het enige
wat ik heb gezegd is dat dit niet bijdraagt aan het herstellen van het vertrouwen
in de maatschappij en in de economie. Een aantal zaken ligt buiten deze begroting.
Ik kom daarop nog terug. Ook collega Irrgang heeft al over de financiële
markten gesproken. Ook daar zitten zorgelijke punten.De heer Pechtold (D66):De heer De Nerée wil niet ingaan op vragen van een collega –
mij – om wie het gaat. Dat laat ik dan maar rusten.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dank u.De heer Pechtold (D66):Maar ik vraag hem nu om in te gaan op de systematiek. In zijn inleiding
begon hij over dit rapport. Ik heb gesteld dat het consumentenvertrouwen is
gemeten in de eerste tien werkdagen van september. De zaken die daarna zijn
gebeurd, hebben er dus geen invloed op gehad. Houdt de heer De Nerée
dan nog zijn algemene beschuldiging staande dat het aan ons lag? Of kan hij
net als ik constateren dat het onderzoek heeft plaatsgevonden in een periode
dat wij nog niet aan het woord waren?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Er zijn maatregelen genomen. De discussies die er daarna over gevoerd
zijn, hebben echter alleen maar verder voeding gegeven aan het niet herstellen
van het consumentenvertrouwen. Daar wilde ik iets over zeggen, want de genomen
maatregelen zouden eigenlijk tot het omgekeerde hebben moeten leiden.De heer Weekers (VVD):Volgens mij is de heer De Nerée bezig met een onmogelijk betoog,
maar waar was hij in de laatste twee weken van augustus en de eerste week
van september? Heeft hij de krantenkoppen niet gelezen? Het AD: "Koopkrachtverlies
niet te voorkomen." Op 31 augustus het NRC: "Kabinet maakt
lasten hoger en bezuinigt." Op 4 september in de Telegraaf: "Begroting
2008 vol met PvdA-hobby's." En dan heb ik het nog niet eens over de nivelleringsmaatregelen.
Dat moet hem toch ook zijn opgevallen? Of was de heer De Nerée op vakantie
terwijl hardwerkend Nederland zich zorgen maakte over de portemonnee voor
volgend jaar?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat bedoel ik nou precies met mijn woorden.De voorzitter:Dan stel ik voor dat u nu uw betoog vervolgt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter, ik wil nu overgaan op de financiële en fiscale maatregelen.De kabinetten-Balkenende hebben ervoor gezorgd dat het goed gaat met Nederland,
en dit kabinet gaat terecht voort op de solide en sociale weg die is ingeslagen.
Het is niet gemakkelijk om maatregelen te moeten nemen die je niet altijd
in dank afgenomen worden, maar die wel nodig zijn om Nederland toekomstbestendig
te maken. Het CDA vindt dat het kabinet onder verantwoordelijkheid van de
minister van Financiën een goed, solide financieel beleid doorzet. Het
kabinet heeft ervoor gezorgd dat het beleid in zijn totaliteit evenwichtig
is, met een evenwicht tussen sparen voor de toekomst, investeren in de samenleving
en redelijke koopkrachtverdeling.Tijdens de Algemeen Politieke Beschouwingen is een groot aantal punten
aan de orde geweest, en in die zin is veel gras voor de voeten van de financiële
woordvoerders weggemaaid. Er zijn echter nog enkele malse polletjes overgebleven,
zoals de topinkomens. Op deze en enkele andere onderwerpen kom ik namens de
CDA-fractie straks terug.De heer Weekers (VVD):De heer De Nerée tot Babberich trekt wel heel snel de conclusie
dat een solide beleid wordt gepresenteerd. Ik heb hem niet horen spreken over
de hypotheekcrisis in de Verenigde Staten, noch over de onrust op de aandelenmarkten,
ook al zijn de aandelenkoersen in de Verenigde Staten gisteren wel weer fors
gestegen, dus aan de andere kant van de plas.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ook aan deze kant.De heer Weekers (VVD):Ik verzoek de heer De Nerée daar nog even op terug te komen. Hoe
beziet hij de economische ontwikkelingen in de komende jaren. Ziet hij donkere
wolken, of deelt hij het optimisme van deze minister en dit kabinet? Vindt
hij dat het kabinet zich wat dat betreft niet rijk rekent?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Ik kom dadelijk te spreken over de crisis op de financiële
markten. Daarover heb ik enkele vragen aan de minister, want die crisis kan
wel degelijk van invloed zijn op de economische ontwikkelingen.De Nederlandse economie ziet er tot nu toe nog steeds gezond uit. De Nederlanders
zitten gevoelsmatig beter in hun vel dan enige tijd geleden. Dat blijkt in
ieder geval uit het laatste rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau.
De Nederlandse bevolking voelt zich veiliger en heeft wat meer vertrouwen
gekregen in de maatschappij, de regering en de politiek op zichzelf. Wij mogen
trots zijn op Nederland en de regering. De economie groeide in 2006 met 3%.
Voor 2007 en 2008 raamt het CPB in de Macro Eonomische Verkenningen een groei
van 2,75% en 2,5%. Dat is in lijn met de verwachtingen van De
Nederlandsche Bank, de Europese Commissie en de OESO en het zit ruim boven
de marge van 2%. Met de huidige groei doet Nederland het zelfs iets
beter dan het Europees gemiddelde.Ook de werkloosheid blijft dalen. In 2008 ligt de werkloosheid rond de
310.000 personen. De werkloosheid ligt onder de evenwichtswerkloosheid, hetgeen
krapte op de arbeidsmarkt veroorzaakt. Dat zou kunnen leiden tot hogere loonkosten.
Deze krapte kan worden aangepakt door meer mensen aan het werk te krijgen.
Uit de Sociale Staat van Nederland blijkt dat de nettoparticipatiegraad in
2006 65% bedroeg. Dat percentage zal ook over 2007 wel gehaald worden.
Op het gebied van de arbeidsparticipatie en kansen van specifieke groepen,
zoals vrouwen, jongeren en allochtonen, is nog veel te winnen. Hetzelfde valt
te zeggen voor de categorie 55- tot 65-jarigen en 65-plussers. Het kabinet
komt daarom met een pakket maatregelen, zoals leer- en werkplicht, combinatiekorting,
individualisering heffingskorting, gerichte arbeidskorting en betere bemiddeling.
Voor de groep 65-plussers ziet mijn fractie met belangstelling uit naar het
advies van de Raad van State op de proeve van de wetgeving die ik namens mijn
fractie hebt gemaakt: 10% over € 10.000 met een vrijheid-blijheidregime.Het lijkt goed te gaan met Nederland, maar wij moeten wel waakzaam blijven.
Wij teren nog steeds in op onze aardgasbaten. Deze baten vallen tegen 2040
weg. Wij moeten ons daarop voorbereiden. Wij leven dus boven onze stand. Ziet
mijn fractie dat juist? Zo hoor ik graag van deze minister. Meer concreet:
hoeveel aardgasbaten inclusief de belastingen die daarmee samenhangen, zijn
de afgelopen tien jaar binnengekomen en hoeveel is daarvan in bedragen naar
het Fonds Economische Structuurversterking gegaan en hoeveel is er in het
saldo gaan zitten?De Nerée tot BabberichDat brengt mijn fractie op de nieuwe voedingssystematiek van het FES.
De regering zal daarover medio 2008 een wetsvoorstel sturen naar het parlement.
In de tussentijd wil het kabinet daarop een voorschotje nemen. De CDA-fractie
houdt niet zo van voorschotjes op nog niet bekende en nog in te dienen voorstellen.
Mijn fractie ziet graag de huidige voedingssystematiek gehandhaafd, totdat
deze na een uitvoerige discussie in de Kamer naar aanleiding van een nog in
te dienen wetsvoorstel veranderd is. Als hierdoor bepaalde specifieke projecten
in 2008 buiten de boot vallen, is mijn fractie eventueel bereid
daarover aan te geven dat deze FES-waardig zijn. Ik krijg graag een reactie
van de minister. Wij komen hierop bij de begrotingsbehandeling van Economische
Zaken terug.Voor de financiële derivaten vroeg collega Irrgang zojuist ook al
de aandacht. Zoals ik al zei, het lijkt goed te gaan met Nederland, maar waakzaamheid
blijft geboden. Dat geldt ook voor de ontwikkeling op de financiële markten.
De financiële markten worden nu geconfronteerd met de gevolgen van de
crisis op de Amerikaanse huizenmarkt. Minder solide, maar hoogrenderende hypotheekvorderingen
zijn gebundeld in verhandelbare pakketten en een aantal financiële instellingen
heeft deze pakketten in de portefeuille opgenomen. Het rendement was hoog,
maar het risico van waardedaling van onderliggende vorderingen ook. De omvang
van de gevolgen van deze crisis moet blijken. Als je kijkt – vandaag
of gisteren – naar de kwartaalcijfers van Citibank, is dat verontrustend.
Het is ook verontrustend – collega Irrgang duidde daar ook al op –
als een bank de handel in twee van zijn beleggingsfondsen tijdelijk heeft
moeten stilleggen omdat de waarde van zijn fondsen niet meer bepaald kon worden.Het ongemakkelijke of, liever met een germanisme, unheimische gevoel over
de impact van de financiële derivaten op de financiële markten is
door mij en woordvoerders van andere partijen al een aantal keren naar voren
gebracht, meestal bij discussies met de minister van Financiën naar aanleiding
van de agenda van de Europese Raad van Ministers van Financiën, de Ecofin.
Ook in Europees verband maken in elk geval bewindslieden van financiën
zich in toenemende mate zorgen. Het is bijvoorbeeld natuurlijk prachtig dat
je financiële producten kunt kopen waarbij de waardestijging op een bepaald
niveau wordt vastgeklikt. Als dan de waarde zakt beneden de vastgeklikte waarde,
is er toch iemand de klos. Of zie ik dat verkeerd?De crisis op de Amerikaanse huizenmarkt kan volgens de president van De
Nederlandsche Bank 1200 mld. gaan kosten. Is hier enig inzicht in? In hoeverre
is het genoemde bedrag reëel te veronderstellen? Wordt het geen tijd
dat in internationaal verband de presidenten van de centrale banken en de
ministers van financiën hun koppen bij elkaar steken om na te gaan wat
de omvang van de derivaten is, in kaart te brengen welke risico's eraan verbonden
zijn en mogelijke lessen te trekken voor toekomstig beleid op dit gebied?
Graag een reactie van de minister. Ik weet dat dit onderwerp een enkele keer
op de Ecofinraad aan de orde is geweest, maar meer dan een verkennend gesprek
was het niet.De heer Weekers (VVD):U hebt terecht uw verontrusting uitgesproken over de crisis op bepaalde
financiële markten. U hebt daarbij aangegeven welke bedragen door de
president van De Nederlandsche Bank in dat verband zijn genoemd. Moeten wij
ons niet achter de oren krabben en ons afvragen wat dergelijke signalen zouden
kunnen betekenen voor de economische groei in de komende jaren?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Wij waren beiden aanwezig bij het afscheid van de voorzitter van de AFM
en bij die gelegenheid noemde de president van De Nederlandsche Bank dit bedrag.
Ik vind inderdaad dat je moet nagaan wat de gevolgen zouden kunnen zijn. Ik
meen dat die worden aangevoerd in het rapport van de Raad van Economische
Adviseurs. In het ergste geval kan de crisis op bepaalde financiële markten
zorgen voor 1% minder economische groei en dat komt neer op 0,5%
van het EMU-saldo. Ik vind dat wij dat goed in aanmerking moeten nemen en
dat wij buitengewoon voorzichtig moeten zijn met het maken van allerlei mooie
plannetjes. Laten wij ons houden aan de solide en sociale begroting van dit
kabinet.De heer Weekers (VVD):Dit zijn behartigenswaardige woorden, maar zij stroken niet met de feiten.
Inderdaad moeten wij terughoudend zijn met het opstellen van allerlei mooie
en ambitieuze plannetjes, maar u tekent wel voor die plannetjes. Sterker,
twee weken geleden hebt u nog een motie ingediend en daarmee gevraagd om meer
geld uit te geven. De reserve die nog zat in de Miljoenennota 2008 hebt u
onmiddellijk opgemaakt. Tijdens de coalitieonderhandelingen bent u akkoord
gegaan met een economische groeiverwachting voor de komende jaren van gemiddeld
2%. U constateerde zojuist dat we ruim boven dat percentage zitten,
maar u zei ook dat vanwege de risico's en de onzekerheden de groei wel eens
een procent lager zou kunnen zijn. Wij zouden kunnen uitkomen op 1,75%
groei. Ik wijs erop dat de voorgaande kabinetten een behoedzaam scenario hanteerden.
Dat scenario is ook opgenomen in het partijprogramma van het CDA. U hebt daarin
geschreven: wij rekenen ons niet rijk. Het siert u dat u dat schrijft, maar
intussen handelt u anders. Hebt u geen spijt als haren op uw hoofd dat u dat
behoedzame scenario hebt losgelaten?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Nee, wij zijn uitgegaan van een reële groei. Gelet op de voorspellingen
voor de gehele kabinetsperiode, halen wij die gemakkelijk. Er kan ook gemakkelijk
een kink in de kabel komen. Dat hebben we gemerkt in 2002. Toen werd een overschot
voorspeld, maar uiteindelijk was er een enorme verslechtering van het saldo.
De begrotingsregels zijn nu echter volstrekt duidelijk: op het moment dat
wij met -2 in de gevarenzone komen aangaande het EMU-saldo – die regel
is strikter dan de vorige begrotingsregels; toen gold -2,5 – zal de
minister van Financiën ingrijpen en met maatregelen komen om die solide
en sociale begroting aan te passen.De heer Weekers (VVD):Voor de aanscherping van de begrotingsregels koop ik natuurlijk weinig.
Als die wordt aangebracht, demp je de put als het kalf goeddeels is verdronken.
Dan gaat u dus pas ingrijpen wanneer u meerjarig in de min staat. Die situatie
is te vergelijken met die waarin ik van mijn bank een brief krijg met de mededelingen:
mijnheer Weekers, u staat al maandenlang in het rood en er is geen enkel zicht
op verbetering. Ik vind dat wanneer je zwaar weer ziet aankomen of risico's
ziet, je het huishoudboekje op orde moet brengen.U zegt het prima te vinden dat het CDA niet meer hecht aan de regel dat
men zich niet rijk moet rekenen. De toekomst zal uitwijzen wat er gebeurt.
Er staat overigens nog iets in uw programma, namelijk dat uitgavenplafonds
moeten worden gehanteerd. In de Miljoenennota worden die ook voor 2008 en
volgende jaren aangegeven. Daarnaast staat er dat de regel van strikte scheiding
van inkomsten en uitgaven moet worden geëerbiedigd. Moet
die regel ook gelden voor 2007?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als u het ingrijpen bij een EMU-saldo van -2% te laat vindt, waarom
hebt u dit niet vier tot vijf jaar geleden gezegd toen in de begrotingsregels
-2,5% stond. Wat wij, inclusief het CDA, toen gedaan hebben, was ruimer
dan nu. Dan moet u niet zeggen dat wij slechter bezig zijn dan destijds, nu
wij beperkter zijn en bij -2% ingrijpen.Over de uitgavenplafonds en de scheiding van inkomsten en uitgaven hebben
wij bij de Voorjaarsnota een debat gevoerd. U hebt gehoord dat ik toen gezegd
heb dat het onvermijdbaar was en dat wij er niet blij mee waren. Maar wij
hebben het geaccepteerd, omdat de minister van Financiën toen toegezegd
had dat de tekorten die met name in de zorg waren ontstaan, goedgemaakt moesten
worden. Dat gold ook voor de boedelbrief, die over de schutting was gegooid
naar het nieuwe kabinet. Dan bedoel ik dus de uitgaven die niet door het oude
kabinet waren opgevangen waren en moesten worden goedgemaakt. Vandaar dat
2007 een heel bijzonder jaar was.De heer Weekers (VVD):Het percentage van -2 of -2,5 is een signaalwaarde. Het is prima een sterke
signaalwaarde te hebben, maar nog beter is vooraf een financiële buffer
in te calculeren. Dat hebben wij in het verleden gedaan door ons niet rijk
te rekenen en door uit te gaan van een behoedzaam scenario.U zegt in 2007 die strenge regels maar even los te laten, en dat er wel
wat mag worden aangerommeld met die inkomsten en uitgaven. U had het nog over
de boedelbrief die het kabinet-Balkenende III aan het kabinet-Balkenende IV
heeft gestuurd. Ik kan u vertellen dat in 2007 2,5 mld. in rook opgaat door
uw slappe beleid.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het is geen aanrommelen. 1 mld. is te wijten aan overschrijdingen van
het vorige kabinet die niet goedgemaakt zijn.De heer Weekers (VVD):Het kabinet-Balkenende III heeft een aantal fouten gemaakt en het kabinet
Balkenende IV doet er nog een schepje bovenop.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Bij het kabinet-Balkenende IV zijn er extra zorgkosten bijgekomen.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Het lijkt erop dat twee heren elkaar verwijten dat zij allebei
deel uitmaakten van het vorige kabinet. Dat is heel gek en niet goed voor
het vertrouwen in de economie. Hoorde ik de heer De Nerée tot Babberich
zojuist zeggen dat het vorige kabinet een paar lijken over de schutting had
gegooid of iets van die strekking?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het gaat om de boedelbrief. Die heeft meestal te maken met niet-opgeloste
zaken.De heer Vendrik (GroenLinks):Het gaat nu even om uw beoordeling.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het zijn gewoon tegenvallers die niet ingecalculeerd waren op het moment
dat het coalitieakkoord tot stand kwam.De heer Vendrik (GroenLinks):Is de opvatting van het CDA dat het kabinet-Balkenende IV, in het bijzonder
deze minister van Financiën, geconfronteerd werd met tegenvallers die
door het kabinet-Balkenende III niet zijn opgelost? Of is dit per ongeluk
gebeurd?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is niet per ongeluk gebeurd. Ik constateer dat er lijken in de kast
lagen. Voor het ontstaan van die lijken zullen ongetwijfeld goede verklaringen
zijn, maar die lijken hebben er wel toe geleid dat het kabinet-Balkenende
IV geconfronteerd werd met tegenvallers waar het van tevoren niet wist dat
die er zouden zijn. Dat is het probleem geworden in 2007, waarbij geen uitgavenkaders
door het nieuwe kabinet vastgesteld konden worden. Daarom heb ik bij de Voorjaarsnota
gezegd dat ik het weliswaar betreurde maar wel accepteerde.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat begrijp ik. Dat debat herinner ik mij ook nog. Het gaat mij even om
het debatje dat u zo-even met de heer Weekers had. Het leek net of u de heer
Weekers verweet dat hij bijna in hoogst eigen persoon verantwoordelijk was
voor de lijken die de heer Bos op het bordes van Korte Voorhout nr. 7 vond
toen hij aantrad als minister van Financiën.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Nee, zo machtig is de heer Weekers niet.De heer Vendrik (GroenLinks):Het was dus geheel per ongeluk, het was dus toeval? Niemand kon er wat
aan doen dat er ineens voor een klein miljard aan lijken in de kast lag als
gevolg van het vorige kabinet op weg naar de verkiezingen? Daar had dus niemand
schuld aan? Zalm niet, Weekers niet, de VVD niet, het CDA niet? Dat ene miljard
was volgens u dus toeval onder het mom van "soms zit het mee en soms
zit het tegen"? Is dat de lezing van het CDA?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Weekers spreekt mij aan op 2007, waarin er tegenvallers waren.
Dan spreek ik de heer Weekers aan op het feit dat bij het vorige kabinet tegenvallers
geconstateerd werden waarvoor dit kabinet een oplossing heeft moeten zoeken.De heer Vendrik (GroenLinks):Nu begrijp ik er niets meer van. Daar kon Weekers toch niets aan doen.
Dat was toch uw uitleg? Dat gebeurt af en toe. Of kon het CDA/VVD-kabinet
er nu wel wat aan doen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik constateer het feit, mijnheer Vendrik. Ik constateer ook dat er niets
aan gebeurd is. Of de heer Weekers er wat aan kan doen of niet...De heer Vendrik (GroenLinks):Het vorige kabinet, u weet heel goed waarover ik het heb.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik constateer het feit dat er op een gegeven moment een boedelbrief was
waarin een aantal tegenvallers doorgeschoven werd naar het nieuwe kabinet
en waarvoor het nieuwe kabinet een oplossing moest zoeken. Dat was in 2007.De heer Vendrik (GroenLinks):Had Zalm daar iets aan kunnen doen of niet? Had Balkenende moeten ingrijpen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het is in ieder geval niet gebeurd.De heer Vendrik (GroenLinks):Nee, hadden zij dat moeten doen? U bent er heel goed in om anderen af
te rekenen op hun prestaties in het verleden. Misschien kunt u even terugkijken
op uw eigen verleden.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik constateer alleen dat er tegenvallers doorgeschoven zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):"Doorgeschoven" betekent dus dat Zalm het wist: ik heb een tegenvaller,
maar de verkiezingen komen eraan, dus ik schuif ze door. Is dat het?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als ze het op het bordje liggen van Balkenende IV, wil dat zeggen dat
Balkenende III er niets aan gedaan heeft.De heer Vendrik (GroenLinks):Akkoord.De heer Pechtold (D66):Ik ben in ieder geval blij dat Balkenende II niet ook nog een vingertje
krijgt, anders had ik niet durven interrumperen. De heer De Nerée tot
Babberich staat hier naar iedereen met een vingertje te wijzen. Zou hij niet
eens bij zichzelf te rade gaan. Mijnheer De Nerée, u houdt aan de ene
kant een verhaal dat er 1 mld. aan tegenvallers is. "Lijken in de kast",
noemt u dat. Aan de andere kant verdedigt u het anders gaan begroten. Waar
de vorige kabinetten met uw en mijn steun behoedzaam begrootten, gaat u dat
loslaten. Nadat u bovendien een paar onweerswolken boven ons hebt laten hangen,
zegt u: wij gaan wat soepeler begroten. Wij pakken nog even 2,5 mld. mee en
die geven wij ook nog uit, dat kan ook gemakkelijk. Hoe kunt u die twee verhalen
nu rijmen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Die kan ik zo rijmen. Wij zijn op een trendmatige groei gaan zitten die
reëel is. Met 0,25%, in een voorzichtigheidsscenario, kun je op
een gegeven moment allerlei overschotten creëren. Dit kabinet wilde van
een reële trendmatige groei uitgaan en zoals ik u net gezegd heb, ziet
het ernaar uit dat dit ook zeer zeker gehaald wordt, gezien het groeipercentage
over dit jaar en het jaar daarop en gezien de groeipercentages die daarop
volgen. Daartegenover staan zeer strenge begrotingsregels en het feit dat
er ingegrepen moet worden als wij een tekort van 2% in het EMU-saldo
hebben, terwijl bij het vorige kabinet ingegrepen moest worden bij een tekort
van 2,5%.De heer Pechtold (D66):Wij hebben in het debat met de minister-president al aangetoond –
ook het CPB laat dat zien – dat dat saldo zo boterzacht is als wat.
U hebt eerst tien minuten gebruikt om allemaal donderwolken boven ons neer
te leggen – de hypotheekmarkt, de internationale geldmarkt en noem maar
op – en nu wil ik gewoon uw filosofie horen over...De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het zijn geen donderwolken.De voorzitter:De heer Pechtold had het woord.De heer Pechtold (D66):U bent niet in staat om bij datgene wat u zelf omschrijft als "lijken
in de kast in de zorg" – rare term trouwens – aan te geven
hoe wij daarmee moeten omgaan en bij wie de schuld ligt. Er is de afgelopen
jaren echter één constante factor geweest, namelijk het CDA.
De filosofie van eerst behoedzaam begroten in een tijd waarin dat aantoonbaar
zorgde voor weer een lichte opgang van de economie, gooit u zomaar overboord.
U neemt telkens de woorden "solide" en "sociaal" in de
mond, maar dit is niet solide. Dit is boterzacht. Hoe kunt u dit nou verdedigen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U hebt het mij horen verdedigen. Het is gewoon de trendmatige groei, met
alle waarborgen die wij ingebouwd hebben: als er iets gebeurt, wordt er ingegrepen.
U zegt dat ik allerlei donderwolken rondstrooi. Dat is absoluut niet waar.
Er komt wel een wolkje voorbij. Ik vraag aan de minister van Financiën
of daar regen uit valt.De voorzitter:Ik stel voor dat u uw betoog vervolgt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik kom op de polletjes gras die de fractievoorzitters voor ons hebben
overgelaten. Dergelijke polletjes ontstaan doorgaans in een weiland en blijven
bestaan omdat dieren ze met hun eigen mest hebben geproduceerd en ze pas bij
ernstige honger opeten. Ik weet niet of het waar is, maar dat heb ik ooit
gehoord.De terugkerende discussie over de topinkomens is ronduit slecht voor ons
vestigingsklimaat en de samenhang in de samenleving. Er verschijnen nu drie
verschillende niveaus van topinkomens voor de interruptiemicrofoons.De voorzitter:Ik stel voor dat u eerst even dit blokje afrondt. U hebt het woord.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik wil hierover namens mijn fractie duidelijk zijn. Het irriteert mijn
fractie in hoge mate dat ondanks een herhaald moreel appel tot matiging in
de afgelopen jaren in feite nog niet zo heel veel veranderd is. De excessen
blijven en dat roept op tot reacties in de wetgevende sfeer. Dat die reacties
soms doorslaan, is invoelbaar, maar maatregelen moeten wel het doel bereiken
en de excessen aanpakken. Ik heb grote bewondering voor mensen die een eigen
onderneming starten en die tot grote bloei brengen. Ik benadruk dat nog een
keer, namens mijn fractie. Laten wij ons beseffen dat niet alleen het grootbedrijf
maar vooral het mkb de aanjager is van de economie. Succes en ontplooiing
mogen niet worden afgestraft. Het gaat echter mis als topmanagers in vergelijking
met normale werknemers excessief profiteren en miljoenen binnenhalen. De REA,
de Raad voor Economische Adviseurs, stelt in een zeer recent rapport dat een
dubbele moraal wordt gehanteerd ten aanzien van de relatie tussen belonen
en presteren. Als wordt geëist dat beloning en productiviteit in evenwicht
moeten zijn voor werknemers van hoog tot laag, dan moet de beloning aan de
top ook in lijn zijn met de geleverde prestaties, aldus de REA.Om de problemen op te lossen, doet het kabinet een voorstel rond het eigenwoningforfait
en tot afschaffing van de fiscale aftrek voor opbouw van pensioenen boven € 185.000. De plannen van mijn partij zijn naar mijn mening
beter. De voorliggende voorstellen missen hun doel omdat daarmee de echte
excessen niet worden aangepakt. Juist de hogere middengroepen, inclusief ondernemers
in het mkb, worden getroffen, in de woning en het pensioen. Het uitsluiten
van de fiscale aftrekbaarheid van de pensioenpremies boven een bepaald plafond
brengt op grond van de omkeerregel met zich mee dat later uitgekeerde pensioenen,
opgebouwd boven dat plafond, belastingvrij zijn. Als deze nu niet meer aftrekbaar
zijn, dan later ook niet meer belast. De belastingheffing over topinkomens
wordt daarmee niet vergroot maar verschoven in de tijd. Het naar voren halen
van belastinginkomsten is zeer onverstandig in het licht van de toenemende
vergrijzingskosten waarvan de piek tegen 2040 verwacht wordt. De omkeerregel
aftrek van pensioenpremies tijdens het werkzame leven en het belasten van
de later uitgekeerde pensioenen zorgt ervoor dat ongeveer de helft van de
vergrijzingskosten kan worden opgevangen. Het oude systeem zorgt ervoor dat
de helft in de toekomst kan worden opgevangen. Deze omkeerregel is een van
de belangrijkste redenen dat de vergrijzingsrekening in Nederland lager uitvalt
dan in andere Europese landen. Ook de vakbonden verzetten zich principieel
tegen deze ingreep in de omkeerregel.Ik kom nog even terug op het eigenwoningforfait. Ik hoor graag van de
minister of de staatssecretaris hoeveel woningen effectief getroffen worden
door deze maatregel. Ik vraag daarbij specifiek naar de boerenbedrijven. Mijn
fractie maakt zich grote zorgen over deze regeling.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik begrijp dat de CDA-fractie met betrekking tot de voorgestelde maatregel
om de omkeerregel inzake pensioenpremies boven de grens van € 185.000
niet meer toe te passen aldus redeneert: er worden alleen maar belastinginkomsten
verschoven en naar voren gehaald, en dat heeft geen nut. Maar dat klopt toch
niet? Want als dit het geval was, zou het kabinet er structureel niets mee
winnen, terwijl een en ander wel opbrengsten genereert. Geld dat nu terechtkomt
bij mensen met zeer hoge pensioenen, onder wie de topbestuurders en de topwerknemers
die zichzelf zo goed vinden, komt straks in de schatkist terecht. Wat is daarop
tegen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als wij nu belasting heffen en niet later, halen wij inkomsten naar voren.
Uit de rapporten van het CPB blijkt dat de helft van de vergrijzingskosten
kan worden opgevangen doordat mensen later belasting over hun pensioen gaan
betalen, waarvoor zij de premie nu hebben afgetrokken. In een tijd waarin
wij voortdurend praten over houdbaarheidsscenario's is dit voorstel gewoon
slecht. In het verre verleden heeft de secretaris-generaal van Economische
Zaken voorgesteld, de omkeerregel helemaal af te schaffen, dat wil zeggen
geen aftrek van pensioenpremie toe te laten en later geen belasting op de
pensioenen te heffen. Daarnaar is onderzoek gedaan, en het voorstel bleek
zeer slecht te zijn voor de houdbaarheid in de toekomst.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit laatste is pertinent onjuist en het heeft nauwelijks een relatie met
de maatregelen van het kabinet. Als wij de fiscale pensioenaftrek boven de € 185.000
niet meer toestaan, betreft dat ongeveer 0,03% van de werknemers in
Nederland. Het gaat dus om een heel kleine groep, maar wel een waar de toppers
bijzitten. De discussie over die groep vergelijken met het grote debat over
houdbaarheid is met een kanon op een mug schieten. Mijn punt blijft echter
staan. Als de fiscale omkeerregel niet meer van toepassing wordt verklaard
voor de grens wordt overschreden, levert dat de schatkist per saldo over de
jaren geld op. Geld dat nu verdwijnt in de zakken van de topbestuurders komt
straks in de schatkist terecht. Ik begrijp niet waarom de CDA-fractie daar
tegen is. Dat was toch uw punt? De toppers verdienen te veel in relatie tot
hun prestaties; wat daar gebeurt, is helemaal uit de band gevlogen. Met deze
maatregel doen wij daar toch iets aan?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):In het verleden hebben wij het gehad over de inkomens in de publieke sector,
in de semi-publieke sector en in de private sector. De discussies gingen met
name over de publieke en semi-publieke sector. Wij hebben een moreel appel
gedaan op de werkgevers, de raden van commissarissen en de aandeelhouders
om in de private sector zaken aan te pakken. Wat willen wij aanpakken? Excessen.
Laat ik dat goed stellen. Wat wij in deze voorstellen doen, is het definiëren
van een topinkomen. De heer Irrgang doet dat ook; hij stelt het op € 45.000.
Daarom heb ik hem er zojuist naar gevraagd. U zit misschien op € 30.000.
Het kabinet zit op € 185.000. De heer Weekers zal op een miljoen
zitten, hoop ik.De heer Weekers (VVD):Ik zou ook hopen dat ik daarop zat!De heer Vendrik (GroenLinks):Ik krijg geen antwoord op mijn vraag. Voor de vierde keer vraag ik daarom:
wat is erop tegen om tegen de toppers te zeggen: jullie mogen een heel mooi
pensioen hebben. Tot € 185.000 krijgen jullie zelfs nog een fiscale
bonus mee, maar dan is het ook afgelopen. Dat kan 99% van Nederland
hen niet nazeggen. Wat is daar nu op tegen? Wij hebben het dan echt over de
topinkomens.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voor de zoveelste keer antwoord ik dat u de grens voor een topinkomen
legt bij € 185.000. Ik zeg namens mijn fractie: wij willen excessen
aanpakken. Wij willen niet een grens vaststellen. Wij willen geen inbreuk
maken op de regel dat pensioenpremies nu mogen worden afgetrokken en dat de
pensioenuitkeringen later worden belast. Dat is de reden waarom wij ons hiertegen
verzetten, althans waarom wij het geen verstandige maatregel vinden. Het is
ook de reden waarom mijn fractievoorzitter bij de politieke beschouwingen
heeft gezegd dat wij met andere voorstellen zullen komen die gericht zijn
op de excessen in de private sector en dat doe ik dadelijk, als u mij laat
uitpraten.De heer Weekers (VVD):De heer De Nerée heeft een paar punten genoemd. Wie aan de pensioenaftrek
gaat morrelen, wie aan de omkeerregeling gaat morrelen, zo heb ik hem begrepen,
zet de bijl aan de wortel van ons solidaire pensioensysteem. Nu wordt de grens
op € 185.000 gesteld, maar het kan best zo zijn dat die grens door
een volgend kabinet wordt verlaagd. Begrijp ik het goed dat de heer De Nerée
zegt: wij willen af van die voorgenomen kabinetsmaatregel? En
als ik dat goed heb begrepen, hoe gaat hij dat dan betalen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Bij de algemene politieke beschouwingen heeft mijn fractievoorzitter Van
Geel gezegd dat hij niet gelukkig was met deze maatregelen en dat wij bij
de financiële beschouwingen met andere voorstellen zouden komen om de
excessen met name in de private sfeer aan te pakken. Dat doe ik, maar ik kom
er niet aan toe, omdat ik telkens word geïnterrumpeerd. De heer Weekers
heeft het over het afschaffen van de omkeerregel. Dat is heel gevaarlijk.
Dan tast je namelijk het systeem aan. Excessen aanpakken is een andere discussie
dan ergens een grens leggen en bepalen wat een topinkomen is. Daarom noemde
ik de heer Irrgang met zijn € 45.000 bruto. Topinkomen! Aftoppen
pensioenen! Kijk eens wat daar netto van overblijft. Dat doet de heer Irrgang
met de SP. Die omkeerregel staat. Zij zorgt ervoor dat een gedeelte betaalbaar
blijft in de toekomst en dat wil ik graag handhaven in de toekomst. Daarom
zeg ik dat wij niet gelukkig zijn met de voorstellen die er nu liggen en dat
wij met mogelijke alternatieven komen.De heer Weekers (VVD):Dan ben ik erg benieuwd naar die alternatieven, maar die horen wij dan
zo meteen wel. Ik zal overigens de heer De Nerée steunen in zijn pleidooi
dat het kabinet deze maatregel niet moet nemen. Mag ik echter wel tot de conclusie
komen dat het CDA nu alleen opkomt voor mensen met een heel hoog pensioen,
terwijl mensen met een klein aanvullend pensioen toch die bejaardentaks moeten
betalen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De geachte afgevaardigde haalt twee misverstanden door elkaar, heb ik
ooit eens een bewindsman horen zeggen. Wij hadden het nu over de aftopping
van de aftrek van pensioenpremies. De bejaardenbelasting is een andere zaak.
Daar komen wij nog over te praten. Ik heb daar nog geen voorstellen over gezien.De voorzitter:Daar komt de heer De Nerée later nog op terug. Het woord is nu
aan de heer Tang.De heer Tang (PvdA):Ik heb een korte vraag vooraf. U bent voor het normeren van inkomens in
de publieke sector en de Balkenendenorm.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Wij hebben discussies gevoerd over de publieke sector en de semi-publieke
sector. Wij wachten tot de kabinetsvoorstellen naar de Kamer toe komen. De
commissie-Dijkstal heeft daarover geadviseerd. Wij wachten af waarmee het
kabinet komt. Bij de publieke sector heeft het kabinet het zelf in de hand
en bij de semi-publieke sector heeft het kabinet het gedeeltelijk zelf in
de hand. Wij wachten op de voorstellen waar het kabinet mee komt. Ik concentreer
mij nu op de excessen in de private sector.De heer Tang (PvdA):Prima, maar ik mag wel constateren dat de Balkenendenorm in de discussie
over publiek en semi-publiek een belangrijke rol speelt. Het is een belangrijke
norm en daar zou de heer De Nerée nog enigszins trots op kunnen zijn,
want daar is de naam van de minister-president aan verbonden. Wat ik niet
begrijp, is dat wij een Balkenendenorm hebben in de publieke sector en dat
het kabinet voorstelt om geen subsidie te geven aan mensen met een inkomen
boven de Balkenendenorm. Daarom gaat het hier. Het kabinet doet geen voorstel
voor het aanpakken van excessen, maar zegt geen subsidie te willen geven aan
de allerrijksten, geen subsidie te willen geven aan mensen die het niet nodig
hebben. Dat lijkt mij een heel gezond principe en het draagt inderdaad bij
aan de houdbaarheid. Dat kan het CPB prima uitrekenen. Het lijkt mij heel
verstandig om de lasten daar te leggen. Dat is overeenkomstig het principe
dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, nietwaar?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Tang heeft het over de Balkenendenorm. Wij wachten de voorstellen
hierover af. Ik herhaal dat er een discussie is over de publieke sector. Je
kunt erover twisten wat het inkomen mag zijn in de publieke sector. Hierover
komen voorstellen. Het opbouwen van pensioenen heeft het kabinet zelf in de
hand. Als het inkomen in de publieke sector niet hoger mag zijn dan een bepaalde
grens, kan er alleen maar over dit inkomen pensioen opgebouwd worden. Voor
de semi-publieke sector heeft de heer Dijkstal ook voorstellen gedaan. Hierover
komen voorstellen naar de Kamer. Nu heb ik het over de excessen in de private
sector. De heer Tang probeert een topinkomen vast te stellen. Wij voeren echter
een discussie over wat er moet gebeuren in de publieke en de semi-publieke
sector en over wat wij moeten doen aan de excessen in de private sector.Dit is de reden dat wij hebben gezegd dat wij met alternatieven komen.
Wij hopen dat het kabinet kijkt naar deze alternatieven om de excessen in
de private sector aan te pakken, net als de heer Tang en anderen willen. Waarom
pakken wij dit nu aan? Na vierenhalf jaar moreel appel durft een president
van de raad van commissarissen nog te zeggen dat iemand die met 86 mln. naar
huis gaat, eigenlijk misschien nog iets meer had kunnen krijgen. Dat willen
wij niet.De heer Weekers (VVD):De heer De Nerée zorgt zelf voor een aantal misverstanden. Hij
bespreekt immers de topinkomens en de pensioenaftrek, stelt de omkeerregeling
ter discussie en noemt ook nog de maatregelen rondom de eigen woning. Ik neem
aan dat hij doelt op de dure eigen woning die straks fors extra belast gaat
worden in verband met het ophogen van het eigenwoningforfait. Ik vraag de
heer De Nerée wat volgens hem de volgende passage in het coalitieakkoord
betekent: "Deze kabinetsperiode vinden geen wijzigingen plaats in de
fiscale behandeling van de eigen woning" (Wonen en Wijkaanpak, nr. 8).
Hoe beoordeelt de heer De Nerée deze afspraak binnen de coalitie? Houdt
die verband met de opmerking die hij zo-even heeft gemaakt?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het enige voorstel van het kabinet betreft het eigenwoningforfait.De heer Weekers (VVD):Dat is inderdaad het enige voorstel.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Weekers had het over een ander voorstel, maar dat is er volgens
mij niet.De heer Weekers (VVD):Enerzijds wordt het plafond losgelaten, anderzijds wordt de tariefgroep
verhoogd voor de dure huizen. Wil de heer De Nerée van deze maatregel
af met een beroep op het regeerakkoord, ja of nee?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb u al gezegd dat wij minder gelukkig zijn met deze maatregel en
dat wij daarom met alternatieven zullen komen.De heer Weekers (VVD):U bent u dus minder gelukkig met deze maatregel, maar zegt u nu dat deze
wel past binnen de afspraken die in het coalitieakkoord zijn gemaakt waarin
staat dat aan de fiscale behandeling van het eigen huis niet word gemorreld?
Dit soort zaken kan wel, dus volgend jaar kan ook het eigenwoningforfait voor
de middeninkomens worden aangepakt?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U hebt mij heel goed gehoord: wij zijn minder gelukkig met die maatregel.
Wat u er verder aan toevoegt, komt geheel en al voor uw rekening en niet voor
de mijne.De heer Irrgang (SP):Ik begrijp dat u zich ook ergert aan topinkomens van 80 mln. tot 86 mln.
Het kenmerk van mensen met dergelijke inkomens is dat zij meestal niet in
rijtjeshuis wonen. Wat is uw bezwaar tegen het verhogen van het eigenwoningforfait
voor woningen van 1 mln. of 1,5 mln.?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik kom weer terug op waar de discussie in feite over gaat, namelijk publiek,
semi-publiek of privaat. Wij vinden dat in de private sector excessen hebben
plaatsgevonden. Die moeten worden aangepakt. Ik kan mij dat ook voorstellen.
Dat is de zuiverheid van de discussie die wij hier voeren. U vindt € 45.000
een topinkomen. Dat is niet de wijze van redeneren die wij volgen. Ik wil
de discussie zuiver houden en de dingen aanpakken waar het om gaat en waar
heel veel mensen zich, terecht, over opwinden.De voorzitter:Ik geef u en de heer Vendrik nog één keer het woord, mijnheer
Irrgang. U komt namelijk terug op een discussie die wij net ook hebben gevoerd.De heer Irrgang (SP):Ik heb nog steeds niet begrepen van de heer De Nerée wat het bezwaar
ertegen is om voor deze categorie heel dure huizen het eigenwoningforfait
te verhogen om daarmee iets te doen aan topsalarissen voor een heel kleine
categorie mensen. Het gaat echt maar om een heel kleine groep mensen die in
zulke dure huizen woont. Daarmee kan ook indirect ook iets worden gedaan aan
de topinkomens. Wat is daar nu het bezwaar tegen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Irrgang spreekt over topinkomens. Ik wil excessen in de private
sector aanpakken. Het door de heer Irrgang genoemde topinkomen is € 45.000
bruto.De heer Irrgang (SP):De heer Van Geel heeft ook gesproken over topinkomens. Wij zouden die
een keer goed aanpakken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik kom zo meteen met voorstellen.De heer Irrgang (SP):Ik ben steeds meer benieuwd naar de voorstellen van de heer De Nerée
tot Babberich, want ik heb alleen nog van hem vernomen wat hij niet wil.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als de heer Irrgang uitgaat van een topinkomen van € 45.000...De heer Irrgang (SP):Ik heb nooit gesproken over een topinkomen van € 45.000.De voorzitter:Ik verzoek de Kamerleden om niet door elkaar te spreken. Ik geef het woord
aan de heer Vendrik.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik noem een voorbeeld: een "toppertje" van 86 mln. koopt een
huis van 5 mln. Hij neemt een hypotheek van 5 mln., want dat bedrag is toch
volledig aftrekbaar van de belasting. Vindt de heer De Nerée tot Babberich
het dan logisch dat, als het gaat om de bijtelling, de teller voor dat mooie
huis van 5 mln. opeens in de buurt van 1 mln. stopt? Dat is immers dat plafond
voor het eigenwoningforfait. Het overige bedrag van 4 mln. telt dan niet meer
mee.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De teller stopt niet op 1 mln., maar op 1,6 mln.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb een rekenfoutje gemaakt. Dat gun ik de heer De Nerée tot
Babberich. De teller stopt op 1,6 mln.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Vendrik begon op 1 mln. Dat is de wijze waarop hij de discussie
probeert te voeren. Dat geldt ook voor de heer Irrgang, die uitgaat van een
topinkomen van € 45.000. Daar hoort een huis bij van € 100.000.De heer Vendrik (GroenLinks):Het plaatje verandert substantieel. 1,6 mln. van het huis van dit "toppertje"
mag bij het inkomen worden geteld. Van het overige bedrag van 3,4 mln. ziet
de fiscus geen spoor terug. Dat is vrijgesteld van belasting. Daar zit dus
een subsidie op. Dit "toppertje" van 86 mln. koopt dus een huis,
krijgt de volledige hypotheekrenteaftrek en bovendien een subsidie van 3,6
mln. Hoe verkoopt de heer De Nerée tot Babberich dat? Wat is daarvan
de fiscale logica? Wat is erop tegen om daarmee te stoppen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik zal de heer Vendrik binnenkort een boekje sturen waarin precies staat
wat de ratio is van het eigenwoningforfait. Het is mogelijk om overal aan
te sleutelen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik sleutel daar niet aan. Ik heb slechts gevraagd wat erop tegen is om
dat bedrag wat te verhogen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Vendrik spreekt eerst van 1 mln, dan van 1,5 mln. en vervolgens
van 1,6 mln.De heer Vendrik (GroenLinks):Stelt u zich voor dat iemand een lening heeft afgesloten van 5 mln. en
dat hij dat bedrag van de belasting mag aftrekken. De heer De Nerée
tot Babberich heeft gezegd dat de aftrek van de kosten en de bijtelling van
de waarde één op één bij elkaar horen. Voor dit
geval geldt dat echter niet. Na de bijtelling van 1,6 mln. stopt
het immers opeens. Dan krijgt de minister van Financiën geen geld. Dat
is dus een fiscale subsidie. Wat is de fiscale logica in het geval dat mensen
hun schuld volledig mogen aftrekken, er geen sprake is van een volledige bijtelling
en betrokkenen bovendien beschermd worden door de CDA-fractie?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Wij zijn heel consequent en staan nog steeds achter onze ideeën.
Dat is de soliditeit van onze fractie. De heer Vendrik kan steeds proberen
om daarvan iets af te doen.De heer Tang (PvdA):Ik begrijp de logica niet: een plafond voor het eigenwoningforfait maar
niet voor de hypotheekrenteaftrek. Ik wil even ingaan op wat er met de vrijstelling
voor de vermogens gebeurt. U vergeet niet alleen dat bij de pensioenen de
omkeerregel geldt wanneer er belasting wordt betaald, maar ook dat de pensioenen
daarom niet in box 3 vallen en er dus geen vermogensrendementsheffing wordt
betaald. Dat speelt ook een rol. 1,2% over het vermogen hoeft nu niet
te worden betaald. Hetzelfde geldt voor het eigenwoningforfait. Het gereduceerde
tarief gaat nu omhoog, zodat ook eigenaren van een huis van meer dan 1,6 mln.
daar een vermogensrendementsheffing over betalen. Dat lijkt toch logisch?
Wij halen gewoon de fiscale subsidies weg voor de allerrijksten.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik ben blij dat de heer Tang hierover begint, want de consequentie van
het niet langer aftrekbaar maken van de pensioenpremies is inderdaad dat mensen
die toch een vermogen willen opbouwen in tegenstelling tot de groep die onder
de 185.000 zit in box 3 1,2% moeten betalen. Ten eerste mogen zij het
dus niet meer aftrekken en ten tweede moeten zij ook nog eens 1,2%
gaan betalen. Dat zou op den duur 60 mln. opbrengen.De heer Tang (PvdA):U bent dus voor fiscaal trapezewerk in de zin dat mensen geld in hun pensioen
en hun huis stoppen om de vermogensrendementsheffing in box 3 te ontlopen.
Dat blijft fiscaal trapezewerk. Daar kunt u toch niet voor zijn?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is geen fiscaal trapezewerk. In ons systeem mogen de pensioenpremies
worden afgetrokken en wordt het pensioen later belast. Dat is geen trapezewerk.
Mij lijkt het echt heel dicht-bij-de-gronds werk. Het is een volstrekt duidelijke
regel.Zoals gezegd, is de tijd van het moreel appel voorbij. Wij willen iets
doen. Ook de Raad van Economisch Adviseurs heeft daarop gewezen. Ik heb mij
vorig jaar namens de CDA-fractie vol overtuiging heb geschaard achter de wetgeving
die een aanzienlijke lastenverlichting voor het bedrijfsleven en in het bijzonder
voor het mkb mogelijk heeft gemaakt. Die was nodig om Nederland voor allerlei
bedrijven aantrekkelijk te maken en te houden. Het aantrekkelijk houden van
het vestigingsklimaat is goed voor de werkgelegenheid.Als u mij toestaat, maak ik even een zijsprongetje. Hoe staat het met
de octrooibox waarvoor wij in het verleden zo hard gevochten hebben? Is er
al witte rook uit Brussel? Brussel meende dat daarin iets niet goed zat. U
weet hoe ik daarover denk. De CDA-fractie stond voor de volle honderd procent achter de lastenverlichting
van vorig jaar, maar nu doe ik namens die fractie vol overtuiging voorstellen
voor het beteugelen van de excessen in de private sfeer. Ik geef het kabinet
in plaats van de huidige voorstellen de volgende alternatieve maatregelen
voor beursgenoteerde ondernemingen in overweging. Beperk gouden handdrukken
tot maximaal een regulier jaarsalaris. Over het meerdere gaat een werkgeversheffing
gelden naast de reguliere belasting bij de werknemer. Een jaarsalaris is het
vaste salaris plus het vaste deel van de variabele beloning. Wat is het vaste
deel van de variabele beloning? In een heleboel bedrijven krijg je een vast
jaarsalaris. Daarnaast kun je een zeker deel variabel krijgen. Dat komt er
sowieso bij als je normaal presteert. Dat hoort eigenlijk regulier tot je
jaarsalaris. Onder een gouden handdruk vallen alle betalingen, verstrekkingen,
uitkeringen of aanspraken op uitkeringen. Hieronder vallen ook exitbonussen,
waaronder de bonussen die je krijgt bij de overname van een bedrijf. Dat heet
keurig "change of control". Ook vallen extra optierechten hieronder,
dus aandelen of pensioenafspraken inclusief stortingen in een pensioenfonds,
die worden toegekend in verband met het vertrek. Ik vermeld deze dingen maar,
want je kunt hier niet duidelijk genoeg over zijn.Het tweede punt van ons voorstel is gericht op beperking van de inhaalstortingen
bij pensioenen voor afgelopen dienstjaren – de zogenaamde backservice –
tot een bepaald percentage van het reguliere jaarsalaris, eventueel gedurende
een beperkt aantal jaren, of neem een middelloonstelsel in overweging. Dit
geldt met name ook voor degenen die enkele jaren voor hun pensionering of
voor hun op non-actief gaan een aanzienlijke salarisverhoging krijgen, als
die niet reeds wordt afgedekt door de huidige beperking in de loonbelasting.Het percentage dat men mag aftrekken, moet voldoende ruim zijn om geen
belemmeringen op te werpen voor een normaal carrièrepatroon. Iemand
die er in de avonduren iets bij doet, moet als hij een betere functie krijgt
langzaam omhoog gaan, waarbij het pensioen ook mee groeit.Het derde punt van ons voorstel behelst het belasten van bonussen die
meer bedragen dan de voor de betreffende groep normaal geldende arbeidsregeling,
een regeling die bovendien transparant moet zijn. Belast bonussen die meer
bedragen dan x maal het reguliere jaarsalaris met een werkgeversheffing van
20%.Een deel van deze maatregelen kan ook worden toegepast op excessieve beloningen
in de semipublieke sfeer. De door het kabinet voorgestelde maatregelen in
het kader van het eigen woningforfait en de uitsluiting van pensioenopbouw
boven een bedrag van € 185.000 zouden volgens de plannen van het
kabinet pas op 1 januari 2009 moeten ingaan. Mijn fractie zou het in
verband met de zorgvuldigheid van de besluitvorming op prijs hebben gesteld
als deze maatregelen waren voorgesteld in een apart wetsvoorstel. Dat is helaas
niet het geval. Mijn fractie ziet in dit kader uit naar de voorstellen van
de commissie-Frijns over de relatie tussen beloning en geleverde prestaties.De minister-president heeft zich tijdens de algemene politieke beschouwingen
zeer nadrukkelijk opengesteld voor alternatieven. Die heb ik namens mijn fractie
gegeven. Ik ga er namens de CDA-fractie dan ook van uit – en ik hoop
dat ook – dat deze minister in lijn met de toezegging van de minister-president
ons alternatief in beschouwing wil nemen en het wil meenemen
naar het kabinet. Graag parafraseer ik de woorden van mijn fractievoorzitter
over dit onderwerp tijdens de algemeen politieke beschouwingen. Wij regelen
het, dan moet het ook afgelopen zijn, moeten wij overgaan tot de orde van
de dag en moet de rust terugkeren, ook wat het vestigingsklimaat in Nederland
aangaat. Nederland is het op een na rijkste land in Europa, wat het inkomen
per hoofd van de bevolking aangaat, gemeten naar het bruto nationaal inkomen.
Laten wij ook eens een keer onze zegeningen tellen en tevreden zijn.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik vind dat de heer De Nerée een boeiende set aanvullende maatregelen
legt op het kabinetsvoorstel. Als alle fracties dat zo aanvullen, verwacht
ik dat wij met een sluitend pakket zullen komen. Dat lijkt mij de winst van
dit debat. Een onderdeel van het voorstel van de heer De Nerée is gericht
op bonussen, hoger dan wat normaal is binnen een groep. Dan spreken wij over
excessen, waarbij het heel moeilijk is een groep te bepalen, anders dan dat
iedere groep zijn eigen exces aan het creëren is. Hoe denkt de heer De
Nerée dat je dan helderheid krijgt over wat een normaal salaris is?
Moet je dan niet gewoon een harde grens stellen die niets te maken heeft met
wat er zich in een groep ontwikkelt? Dat lijkt mij een buitengewoon vaag criterium.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik wil eerst even terugkomen op hetgeen de heer Cramer opmerkte over het
aanvullend zijn van onze voorstellen. Dat is absoluut niet onze bedoeling.
Laat ik daar duidelijk over zijn. Wij menen oplossingen te hebben voor het
echte probleem waarover het gaat, namelijk het aanpakken van excessen. Dat
probleem willen wij te lijf gaan. Wij zijn er niet op uit om hier gezamenlijk
te bepalen of een topinkomen € 45.000, € 60.000 of € 185.000
bedraagt. Dat ter verduidelijking. Het probleem bij de excessen is dat het
niet transparant is. Daarop heb ik gewezen. Het moet regulier zijn en transparant.
Vervolgens kun je bezien of het voor een grotere groep geldt. Je kunt het
ook afmeten aan wat binnen een bedrijf geldt. Ik heb mij laten informeren
dat het vrij normaal is dat je naast je vaste salariëring een variabel
deel krijgt van minimaal een jaar. Daar kun je zelfs nog bovenuit gaan. Het
probleem is de transparantie. Als het niet transparant is, moeten wij daar
wat aan doen.De heer Cramer (ChristenUnie):De heer De Nerée geeft niet echt antwoord op mijn vraag wat als
normaal moet worden gehanteerd. Zijn eerste punt is dat hij zegt dat het een
jaarsalaris betreft. Onder een jaarsalaris versta ik ook – het is wat
ingewikkeld, dus heb ik het maar opgeschreven – "een vast deel
van de variabele beloningen plus exitbonussen". De bonussen verschillen
heel erg per bedrijfstak en met de kwaliteit van de bestuurders die zijn aangetrokken.
Je kunt dus niet aangeven wat een normaal jaarsalaris is binnen de groep.
Ik meen dat je helderheid zult moeten bieden over wat wij normaal vinden.
Ik snap de weerstand van de heer De Nerée om dat te gaan bepalen maar
vraag mij toch af of wij deze helderheid niet dienen te geven. Anders blijf
je elkaar bevechten over wat een normaal salaris is. Ik acht het overigens
heel ingewikkeld om dat voor de markt te bepalen, maar als de heer De Nerée
het niet op die manier bij het kabinet neerlegt, schat ik in dat wij een vager
antwoord krijgen en wij elkaar de komende jaren gaan bevechten over de uitleg
daarvan. Ik ben van mening dat je boter bij de vis moet geven. Ook het CDA
moet de grens aangeven die men stelt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb gesproken over gouden handdrukken. Daarop doelt de heer Cramer.
Ik heb een jaarsalaris genoemd en het gedeelte van de variabele beloning dat
eigenlijk vast is. Ten aanzien van deze gouden handdruk heb ik bovendien gezegd
dat er een heleboel andere dingen onder vallen zoals extra pensioenaanspraken
en extra afstortingen. Ik heb geen bezwaar tegen ondernemers die het goed
doen, die een bedrijf hebben opgebouwd en naar de beurs hebben gebracht, die
hun werknemers goed belonen en die dan zelf ook een goede beloning krijgen.
Ik hoop dat ik dat duidelijk heb gemaakt. Ik meen dat dit moet kunnen. Het
bevordert de ondernemingsgeest in Nederland. Dit soort mensen moet je niet
straffen. De mensen waarvan zelfs de REA zegt dat het verband tussen de beloning
en de arbeidsprestatie die zij leveren, volledig zoek is, die moet je straffen.De voorzitter:Ik geef de heer Cramer nog eenmaal de gelegenheid kort door te vragen.De heer Cramer (ChristenUnie):De heer De Nerée wandelt helaas toch een beetje om de kern van
mijn vraag heen. Moet je toch niet vanuit de politiek neerleggen wat wij binnen
de groep normaal vinden? Daar wandelt hij omheen. Hij laat het toch aan de
beweging in de markt over.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is exact de kern van de discussie waarop ik eerder ben ingegaan. Wat
is een topinkomen? Ik heb gezegd dat dit een andere discussie is dan de wens
excessen aan te gaan. Wij gaan ervan uit dat je de excessen moet aanpakken.De heer Tang (PvdA):Ik ben blij dat het CDA van mening is dat excessen moeten worden aangepakt.
Daar heb ik twee vragen bij. Worden door de belasting op bonussen de excessen
echt aangepakt? Die excessen ontstaan immers doordat eerder toegekende opties
en aandelen in waarde stijgen. Mijn inschatting is dat er met het voorstel
niets gebeurt aan de 20 mln. van de heer Groenink of de 85 mln. van de heer
Bennink.Volgens de code-Tabaksblat is één jaarsalaris de vergoeding
waar iemand bij ontslag recht op heeft. Ik heb de indruk dat de heer De Nerée
nu iets voorstelt dat minder streng is dan de code-Tabaksblat. Wat zijn wij
dan opgeschoten?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Wij doen wel degelijk wat aan dergelijke situaties. Bij overname van een
bedrijf kunnen opties worden verzilverd die normaliter nog een tijd door zouden
moeten lopen. Die situaties deden zich voor bij de heren Groenink en Bennink.
Die situaties probeer ik aan te pakken door daar een werkgeversheffing van
20% op te leggen.De heer Tang (PvdA):Blijkbaar is er sprake van een misverstand. De heer Groenink zit zeven
jaar bij de ABN-AMRO. Hij is in die tijd al ruim bedeeld met opties en aandelen,
en die stijgen plotseling in waarde. Hij wordt dus vorstelijk beloond omdat
hij het bedrijf naar de slachtbank moet leiden en moet laten
opsplitsen. Met dit voorstel wordt daar niets aan gedaan.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Die opties zijn in de laatste jaren verkregen, want meestal lopen opties
af. Op het moment dat een bedrijf wordt overgenomen, heeft iemand het recht
de opties uit te oefenen ondanks het feit dat die opties nog niet afgelopen
zijn en hij ze eigenlijk niet had mogen uitoefenen. Dat probeer ik met dit
voorstel te ondervangen.Bedrijven houden zich niet aan de code-Tabaksblat. Dat is juist de reden
waarom wij komen met maatregelen die in de wet moeten worden vastgelegd.De heer Tang (PvdA):De suggestie van de PvdA is bij dezen om delen van de code-Tabaksblat
vast te leggen in de wet, waaronder de platina handdruk.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als het bedrijfsleven zich op een regeling heeft vastgelegd, en zegt die
na te komen maar dat niet doet, dan zal er serieus besproken moeten worden
of niet verdergaande maatregelen genomen moeten worden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vind dat de heer De Nerée een compliment verdient. Het CDA komt
eindelijk met fiscale voorstellen om iets te doen aan de topinkomens. Die
hebben wij zelfs van de minister van Financiën nog niet gehoord. Wat
de heer De Nerée hier doet, is echt heel links. Daar prijs ik hem uit
de grond van mijn hart voor.Ik heb drie vragen. Stel dat een werkgever zo'n "toppertje"
een vertrekpremie meegeeft. Die kan in allerlei vormen gestalte krijgen. Deze
persoon mag dat bedrag aftrekken van de winstbelasting. Het CDA is het daarmee
eens, maar vindt wel dat de persoon daarna met een heffing moet worden opgezadeld.
De vraag is hoe dat precies zit. Wat wil het CDA op dit punt?Ik vind dat de heer De Nerée de discussie die de heer Cramer terecht
aanzwengelde, ontloopt. De staatssecretaris moet hier overigens behulpzaam
bij zijn door middel van enige normstelling in de fiscaliteit wat betreft
topinkomens. Anders worden de inspecteurs ook helemaal gek.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Daarover hebben wij al een discussie gehad.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer De Nerée vindt 85 mln. voor Bennink te veel, maar...De voorzitter:Heren, ik zou het op prijs stellen als u een zekere terughoudendheid wilt
betrachten met het spreken over personen, al zijn die publiek. Dat geldt overigens
voor ons allen hier.De heer Vendrik (GroenLinks):Goed, voorzitter. Er is een mijnheer B en die heeft een bonus van 85 mln.
opgestreken. Het CDA vindt dat te veel, maar wat is dan de norm voor het CDA.
Wij hebben dit debat ook al een keer gehad met de chef waarden en normen van
dit land, de heer Balkenende. Die had toen geen norm. Nu moet het CDA echt
met een norm komen, want anders kan de belastingdienst daar niets mee.Ik ben ten slotte benieuwd naar de politieke portee van dit voorstel.
Het kan zijn dat de bewindspersonen morgen aangeven dat het leuke voorstellen
zijn, maar dat zij die niet overnemen. Het is ook mogelijk dat die voorstellen
denkbaar zijn, in aanvulling op wat het kabinet zelf al heeft voorgesteld.
Hoe dwingend zijn deze voorstellen voor het CDA?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb over gouden handdrukken gezegd wat ik erover wilde zeggen. Ik wil
het nog wel een keer herhalen: een jaarsalaris plus alle dingen die erbij
komen. Als het erboven uitgaat, 20% werkgeversheffing. Hetzelfde zie
je in de fiscaliteit bij andere zaken terug. Dat is ook iets waar mijn fractievoorzitter
het over had bij de algemene politieke beschouwingen.De heer Vendrik (GroenLinks):Zeker, maar de vraag was...De voorzitter:Nee, de heer De Nerée heeft nu het woord. Ik stel voor dat hij
zijn betoog vervolgt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer V. wierp de vraag op over 86 mln. – de heer N. heeft geen
namen genoemd, maar is begonnen in algemene termen – en een president-commissaris
die dacht dat er nog wel een beetje beloning bij kon. Over een gouden handdruk
van die omvang moet betaald worden als het buiten het kader valt. Wat valt
buiten het kader? Het is een jaarsalaris plus eventueel wat dingen erbij.
Je krijgt aanspraken, pensioenzaken, optierechten of aandelen. Ik heb ook
gezegd: een change of control. Het valt er dus wel degelijk onder bij overnames.
Als de heer Vendrik zegt dat 86 mln. erg veel is, een gedeelte ervan is belast
met die 20%-heffing en een gedeelte valt in de inkomstenbelasting.
Ik geef geen norm hoe hoog het mag zijn, absoluut of niet. Ik zeg dat de wetgever
op een gegeven moment wat moet doen als het een bepaald kader te buiten gaat,
zeker als wij vier en een half jaar aan het bedrijfsleven hebben gevraagd
om er zelf iets aan te doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik had ook de vraag gesteld over de politieke portee van dit voorstel.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Bij de algemene politieke beschouwingen heeft mijn fractieleider, Pieter
van Geel, zeer uitdrukkelijk gezegd dat hij niet erg gelukkig is met de voorstellen
die er liggen, en dat hij graag met andere voorstellen wil komen en de vrijheid
wil hebben om met die voorstellen te komen. Hij heeft uitdrukkelijk aan de
minister-president gevraagd of die daar open voor stond. Daarop is het antwoord
gekomen wat ik zojuist heb verwoord. Ik heb dat antwoord zojuist ook al aan
de heer Cramer gegeven.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij debatteren hier niet zomaar in en uit. Ik neem aan dat u iets wilt
bereiken. De vraag is dus waar de ondergrens voor het CDA ligt.De voorzitter:Dit is de laatste interruptie, mijnheer Vendrik.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb hier drie voorstellen naar voren gebracht als alternatief, zo heb
ik gezegd, voor twee andere voorstellen en niet, wat de heer Cramer zei, als
aanvulling op de voorstellen. Ik dacht dat dit wel duidelijk
was. Ik geef het aan het kabinet mee.De heer Irrgang (SP):Ik wil allereerst de heer De Nerée prijzen dat het ons goed doet
dat het CDA de Rubicon over is en vindt dat maatregelen genomen moeten worden
tegen de topinkomens.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De excessieve! Dat is het misverstand tussen ons. Anders krijgen wij weer
de discussie.De heer Irrgang (SP):Topinkomens zijn excessen. De vraag is dan wat excessen zijn, mijnheer
De Nerée. Mijn vraag is waarom wij hier niet een stapje verder gaan.
U zegt dat wij de bonussen moeten aanpakken. Waarom kiezen wij er niet voor,
zoals in de ontwerpcode Tabaksblat, om een maximum te stellen aan de variabele
beloning? Het is mij niet helemaal duidelijk wat uw voorstel voor die heffing
precies betekent. U had het over x maal het vaste salaris, maar het was mij
niet helemaal duidelijk. Waarom gaat u niet een stap verder dan alleen een
heffing?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb gezegd dat het variabele deel en het salaris in een bepaalde verhouding
tot elkaar kunnen staan, wat gebruikelijk is. Daar moet je naar kijken. Het
moet transparant zijn. Gaat het erboven uit, dan moet het worden getroffen
met een werkgeversheffing van 20%. Ik doe dit voorstel en ik laat het
open, bewust. Ik vraag het kabinet om het mee te nemen en er een schriftelijke
reactie op te geven aan deze Kamer. Ik ga ervan uit dat dit zal gebeuren,
gezien de toezegging die de minister-president gedaan heeft.De heer Irrgang (SP):U doet een voorstel, maar dan moet u ook hom of kuit geven. U moet aangeven
wat u bedoelt met X? Over welk percentage of welk bedrag hebt u het dan? Waarom
kiest u in plaats van een heffing niet voor het vastleggen van een bovengrens
met wetgeving?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Daarover gaat nu precies de discussie. Ik vind dat je in aanmerking moet
nemen wat in het bedrijf een normale beloning is. Als iedere werknemer, dus
van hoog tot laag, aan het eind van het jaar een variabel deel of een bonus
krijgt van eenmaal of tweemaal het jaarsalaris, dan maakt zo'n uitkering in
feite deel uit van de vaste beloning. Dat is de reden waarom ik wil nagaan_De heer Irrgang (SP):Maar volgens de code-Tabaksblat gold voor x in eerste instantie 50%.
Wilt u een lager of een hoger percentage? Of wilt u een vast bedrag? U moet
wel concreter zijn met uw voorstel.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Met x gelijkstellen aan 50% voor de hele groep werknemers in het
bedrijf, zou ik ze tekort doen.De heer Weekers (VVD):U hebt drie creatieve voorstellen gedaan en daarbij drie nieuwe werkgeversheffingen
genoemd. Op die manier wilt u twee andere nare belastingmaatregelen van dit
kabinet terugdraaien. Ik ben heel benieuwd hoe het kabinet daarover denkt,
maar dat horen wij morgen. Wat vindt u echter van de andere belastingsmaatregelen
van dit kabinet? Met name doel ik op de vakantietaks oftewel het geeltje van
Eurlings, de tabaksaccijns: het kwartje van Klink, de bijtelling voor het
gebruik van de auto van de zaak die volgens de Partij van de Arbeid zelfs
30% kan bedragen en de AOW-heffing? Ik hoor die de Bosbelasting noemen,
maar dat vind ik wat goedkoop. Dat is op de man spelen. Die heffing is meer
de Balkenende-Bos-Rouvoetbejaardentaks.De voorzitter:Kunt u tot uw vraag komen?De heer Weekers (VVD):Ik noem verder nog de aangekondigde inkomens- en vermogenstoets voor de
AWBZ. Met al die maatregelen krijgt de gewone man te maken, maar daar hoor
ik u niet over, mijnheer De Nerée. U hebt het alleen maar over compensatie
voor mensen die in dure huizen wonen en compensatie voor mensen met hoge pensioenpremies.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Mag ik over dit laatste punt een vraag aan de heer Weekers stellen, voorzitter?De voorzitter:Tenzij dat een verduidelijkende vraag is.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Mijnheer Weekers, uw opmerking over compensatie voor mensen met dure woningen
of met hoge pensioenpremies klinkt zeer denigrerend. U bent het eens met de
gestelde grenzen? U bent het ermee eens dat de mensen met dure woningen aangepakt
worden? U vindt het goed dat er wordt afgetopt op _De heer Weekers (VVD):Voorzitter...De voorzitter:U moet niet door elkaar spreken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als u zich zo denigrerend uitdrukt, mijnheer Weekers, dan neem ik aan
dat de VVD-fractie dit goede plannen vindt. Ik wil dat graag horen. Dan weten
wij tenminste waar wij aan toe zijn.De voorzitter:U vroeg toestemming om een verduidelijkende vraag te stellen. Ik geef
de heer Weekers de gelegenheid om een en ander kort te verduidelijken.De heer Weekers (VVD):Als u de tegenbegroting van de VVD goed had gelezen, mijnheer De Nerée,
dan had u kunnen zien dat wij alle belastingverhogende maatregelen van het
kabinet willen schrappen. Wij zouden 18 maatregelen van dit kabinet graag
terugdraaien. Ik constateer dat het CDA boven op die 18 maatregelen van het
kabinet nog een paar nieuwe heeft bedacht. Het kabinet wil de boetes voor
lichte verkeersovertredingen nog verder ophogen, volgend jaar reeds de kansspelbelasting
invoeren en vanavond komen daar weer drie werkgeversbijdragen bij.De voorzitter:Maar de heer De Nerée vroeg om een verduidelijking. Het woord is
aan de heer De Nerée en ik vraag hem om kort te reageren op de opmerking
van de heer Weekers.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Laat ik dan iets zeggen over de vliegtaks. Als je met de
trein reist, betaal je btw. Als je in een Europa met een bus reist, betaal
je ook btw. Echter, als je in Europa gaat vliegen, betaal je geen btw. U noemt
een aantal maatregelen, mijnheer Weekers. Ik wil daar iets tegenover zetten.
Ik noem dan: de verhoging van de ouderenkorting, de verlaging van de WW-premies
voor de werknemers, de verlaging van de WW-premies voor de werkgevers, het
meer inkomensafhankelijk maken van de arbeidskorting, wat heel goed is voor
de werkgelegenheid, de aanvullende combinatiekorting, de verhoging van de
arbeidskorting voor ouderen, de verhoging van bijdragen op grond van de WBSO,
wat goed is voor de innovatie, intensivering van de levensloop, verhoging
van de zorgtoeslag, verlaging van de Vpb-heffing, verlaging van de fiscale
bijtelling voor zeer zuinige auto's, halvering van de motorrijtuigenbelasting
voor zeer zuinige auto's, het verlengen van de korting van de bpm voor hybride-auto's
met twee jaar, intensivering van een aantal loonkostensubsidies, het gratis
maken van de schoolboeken en het verhogen van de AOW-toeslag. Dat staat er
allemaal tegenover, mijnheer Weekers. De verlaging van de belastingen waarover
u schrijft in uw tegenbegroting gaat ten koste van de onderkant van de markt.
U pakt de mensen met een uitkering. Dat doen wij niet. Dat is de solidariteit
die je voor elkaar over moet hebben.De heer Weekers (VVD):Ik zal niet alle maatregelen opsommen, maar ik kijk gewoon naar het lijstje
van belastingverhogingen. Natuurlijk staan daar bepaalde belastingverlagingen
tegenover. Per saldo wordt er volgend jaar voor 5 mld. extra aan collectieve
lasten over de Nederlandse samenleving afgekondigd. De heer De Nerée
heeft twee weken geleden nog een aantal nieuwe taksen voorgesteld. Vanavond
stelt hij weer drie nieuwe werkgeversbijdragen voor. Mijnheer De Nerée,
als ik uw verhaal beluister, dan doet mij dat denken aan kabouter Plop. Plop,
alweer een nieuwe belasting. Plop, alweer een nieuwe belasting. Daar moet
ik aan denken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Eerst deed de heer Weekers denigrerend over de verhoging van het eigenwoningforfait.
Vervolgens deed hij denigrerend over de € 185.000. Wij doen gewoon
andere dingen. De heer Weekers wil gewoon niks doen aan de excessen in de
private sfeer. Daar neem ik kennis van. Wij zijn het zat, wij vinden dat er
iets aan moet gebeuren. Als de heer Weekers dat niet wil, dan weten wij dat
en dan weet de Nederlandse bevolking dat ook. Een heleboel mensen kunnen in
de toekomst dan doorgaan met zorgen dat bedrijven worden overgenomen. Daar
zit namelijk een heel perverse prikkel. Als je meer geld krijgt, kijk je bij
de overname van een bedrijf niet meer of het verstandig is, maar meer naar
je eigen portemonnee.De heer Weekers (VVD):Dat laat ik mij niet aanleunen. Ik bekritiseer het feit dat de heer De
Nerée met drie nieuwe belastingmaatregelen komt, waarvan de heer Vendrik
zojuist al heeft gezegd dat het CDA deze minister van Financiën behoorlijk
links passeert. Dat wil niet zeggen dat de VVD vindt dat bepaalde excessen
in de markt maar mogelijk gemaakt moeten worden. Daar hebben wij een ander
debat over. Wij hebben de commissie-Frijns, die behoorlijk aan de slag is
gegaan. De raden van commissarissen moeten achter de vodden, achter de broek
worden gezeten om niet met belachelijke regelingen akkoord te gaan. Deze raden
hebben ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid te dragen. Met het enkele
feit dat ik drie nieuwe belastingmaatregelen bekritiseer, moet de heer De
Nerée mij niet in de verkeerde hoek zetten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik wil de worsteling voor de heer De Nerée tot Babberich
helaas nog wat verlengen. Nadat hij het kabinet heeft gevraagd om een en ander
op papier te zetten, ben ik benieuwd of wij het plan van het CDA ook op papier
kunnen krijgen, want ik snap er werkelijk geen hout van.Ik heb nog een vraag over de brief die wij van de minister van Financiën
hebben gekregen ten aanzien van het uitdeelpakket op basis van de eerdere
motie van de coalitie. Waar de heer De Nerée tot Babberich in zijn
bijdrage het woord "onderwijs" niet in de mond heeft genomen, wil
ik daar toch wel wat meer van hem over weten. In genoemde brief staat dat
het bedrag dat hij voor schoolboeken uittrekt, te laag is. Als ik dat bedrag
afzet tegen het bedrag in 2009, komt hij zelfs 75 mln. extra tekort. Kan de
heer De Nerée tot Babberich mij uitleggen hoe hij die post voor het
gratis verstrekken van schoolboeken, wat maatschappelijk enorm leeft, in het
eerste jaar met een tekort van ongeveer 50 mln. kan opzadelen en in het tweede
jaar met een tekort van 100 mln. tot 150 mln.?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb gezegd dat ik blij was met de brief van het kabinet over deze zaak.
Als u goed kijkt, is voor de schoolboeken een goede dekking gevonden door
verhoging van de uitgavenreserve in het eerste jaar. Volgens mij wordt de
uitgavenreserve in het tweede jaar ook nog iets verhoogd. Dan is het plaatje
rond. Van jaar tot jaar kun je schuiven, maar ik heb van de minister van Financiën
begrepen dat ons voorstel voor gratis schoolboeken in 2008 en de financiële
middelen die wij daarvoor aangeduid hebben, in orde waren. Ik twijfel daar
niet aan. Als de minister het zelfs zegt, moeten wij dat geloven. Hij zal
de laatste zijn die een gat laat vallen. Ik heb hem geprezen omdat hij zo
solide is.De heer Pechtold (D66):Het gratis verstrekken van schoolboeken kost ten minste 300 mln. Het kabinet,
met uw extra douceurtje van 131 mln., heeft daarvoor in 2008 221 mln. beschikbaar.
U komt dus gewoon tekort. De minister schrijft dat het invoeren van gratis
schoolboeken in 2008 meer kost dan in het pakket is gemeld.In het eerste jaar gaat het bedrag omhoog, waarbij u zegt dat wij daarmee
kunnen schuiven. Vervolgens loopt het bedrag weer hard omlaag en neemt het
tekort alleen maar toe. Dit zijn de cijfers van het ministerie van Onderwijs.
Deze kosten zijn heel belangrijk voor de onderwijsbegroting. Hoe kunt u dit
tekort laten ontstaan? Zo staat het in de brief van de minister van Financiën.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De gratis schoolboeken zouden ingevoerd worden in 2009. Daar waren de
financiën op afgestemd. Wij halen het een jaar naar voren, naar 2008.
Wij hebben aan de betrokken ministeries gevraagd wat de kosten ervan zijn.
Deze kosten hebben wij opgenomen. Uit mijn hoofd gezegd ging het om 174 mln.
Wij hebben daarvoor dekking gezocht. De minister van Financiën
heeft laten weten dat het plaatje rond is en dat er voor 2009 en 2010 al dekking
was.De heer Pechtold (D66):De prioriteit van gratis schoolboeken is wat mij betreft niet zo hoog.
Ik besteed het geld liever anders. Garandeert u namens het CDA dat de rekening
van de gratis schoolboeken dadelijk niet komt te liggen bij de ouders en de
scholen? Op die politieke vraag wil ik van u een antwoord.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Wij hebben gelden ter beschikking gesteld om de schoolboeken in 2008 gratis
te maken. Wij hebben gehoord wat dit zou gaan kosten. Daarvoor hebben wij
contact gehad met het ministerie van Onderwijs. Dit was het bedrag. Dat hebben
wij voorzien van een financiële dekking en wij gaan ervan uit dat het
rondloopt. Als het zo niet rondloopt, dan horen wij dat van de minister.De voorzitter:De heer De Nerée gaat over zijn eigen antwoord.De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Het CDA is een partij die weet dat het in de politiek niet
draait om gelijk hebben maar om gelijk krijgen. Tijdens de laatste campagne
werd Maxime Verhagen niet moe om te verkondigen: met Bos ben je de klos. Het
CDA heeft gelijk gekregen. Het bewijs daarvoor ligt hier op tafel. Dat is
deze Miljoenennota. Het kabinet formuleert onder leiding van een CDA-premier
74 voornemens om 3 mld. extra uit te geven. Meer geld voor ontwikkelingshulp,
terwijl het effect steeds meer in twijfel wordt getrokken. Meer geld naar
de publieke omroep, die steeds minder kijkers trekt. Het kabinet geeft tienduizenden
uitgeprocedeerde asielzoekers niet alleen een verblijfsvergunning maar ook
huisvesting, een uitkering, studiefinanciering, huursubsidie en natuurlijk
alle andere geneugten van onze welvaartsstaat, maar probeert de kosten daarvan
te verdoezelen. Die zitten her en der in de begroting verspreid. Het kabinet
laat de zorg uit de klauwen lopen. Het kabinet heeft de uitkeringen fors verhoogd
en alsof dat allemaal niet genoeg is, is het kabinet ook aan het nivelleren
geslagen. "Dit is nog maar het begin", heeft de Partij van de Arbeid
hier twee weken geleden gezegd. "Een gat in de hand, een ramp voor het
land, een vreugde voor de oppositie", zou de VVD anno jaren zeventig
hebben gezegd. Ik ben echter niet zo cynisch, ik houd het bij: het is een
ramp voor het land.Dit kabinet voert de grootste lastenverzwaring in de Lage Landen door
sinds Napoleon vertrok. De minister voert nieuwe belastingen in en verhoogt
de belastingen voor mensen met een middeninkomen. Dan lees ik nog maar eens
het volgende: "Wie een modaal inkomen heeft, een hypotheek moet betalen,
een auto moet onderhouden en schoolgaande kinderen heeft, is met recht heel
kritisch over de belastingen die hij betaalt en waar dat geld vervolgens aan
wordt uitgegeven. Als zij het gevoel krijgen dat zij vooral voor anderen betalen
en dat zij hun belasting- en premiegeld beter aan iets anders kunnen uitgeven,
dan gaat het mis." Dit was een citaat uit het mooie boek "Dit land
kan zoveel beter" van Wouter Bos, deze minister van Financiën, toen
hij die functie nog niet bekleedde. Maar hij had wel gelijk. Het gaat inderdaad
mis en meer dan dat. Het gaat ook anders dan de mensen is voorgespiegeld.
In een ander boekje is sprake van "nieuw vertrouwen in vooruitgang".
Dat is wat Wouter wil, maar nu worden mensen in een tijd waarin de economische
onzekerheid toeneemt, somber gemaakt over hun koopkracht. Dan vind ik het
stuitend dat de heer De Nerée in dit debat de politieke partijen die
daarover met de vuist op tafel slaan, monddood wil maken en reageert als een
regent. Nee, juist de achttien belastingmaatregelen van dit kabinet, die in
de maand voor Prinsjesdag zijn uitgelekt, hebben het vertrouwen van de consument
geschaad. Het is dus te wijten aan de maatregelen van dit linkse kabinet,
naast de onrust die is gezaaid door de hypothekencrisis in de VS.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Weekers noemt nu weer allerlei lastenverzwarende maatregelen die
dit kabinet zou nemen. Ik heb zojuist een aantal lastenverlichtende maatregelen
genoemd. Ik wil die graag op papier aan de heer Weekers geven als hij dat
op prijs stelt. Dan kan hij ze nog eens nalezen en bij het vervolg van zijn
betoog betrekken.De heer Weekers (VVD):Ik heb dat lijstje van de heer De Nerée niet nodig. Hij zal namelijk
ook het lijstje kennen van achttien maatregelen, waar inmiddels – door
zijn toedoen – alweer drie, vier of vijf maatregelen bij zijn gekomen.
In elk geval moet ik constateren dat de lastenverlichting, met name voor de
onderkant, veel kleiner is dan het totaal aan lastenverzwarende maatregelen.
Ik meen u te moeten meenemen naar bladzijde 52 van de Miljoenennota waar de
indicator van het totaal aan inkomsten staat. Het gaat in wezen om de lastenontwikkeling
in de komende jaren. In 2008 worden de lasten met 5,3 mld. verhoogd waarvan
3,1 mld. bij gezinnen blijft hangen. Een belangrijk deel daarvan bestaat uit
de zorgpremies maar daarbovenop komt ook nog een miljard aan allerlei belastingen,
zoals het geeltje van Eurlings, het kwartje van Klink, de bijtelling van de
auto van de zaak en noem maar op.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik zocht even naar de bladzijde waarop staat wat de VVD doet voor de minima
en de onderkant van de samenleving. Dat is niet de weg die mijn fractie zoekt
want die probeert er juist wel wat aan te doen. Om die reden wilde ik u dat
lijstje geven met die zeventien punten waarop wat wordt gedaan, wat ook goed
is voor de arbeidsparticipatie. Ik kan wel zeggen dat mensen niet meer auto
kunnen rijden et cetera, maar dat is een keuze. Het is tijd om te vergroenen.
Als een schip van de Atlantische Oceaan naar de Stille Oceaan kan varen via
de Noordpool, dan is het vijf voor twaalf.De heer Weekers (VVD):De VVD-fractie is op zich geen tegenstander van groene maatregelen. U
maakt echter van milieuheffingen nieuwe melkkoeien. Als u zich zou houden
aan uw eigen verkiezingsprogramma en schonere motoren en schonere brandstoffen
fiscaal zou faciliteren, dan zou een en ander goedkoper worden. Zo hebt u
dat uw kiezer althans voorgespiegeld. Nu neemt u een heel beperkt pakket aan
positieve prikkels waarmee dat heel kleine zuinige autootje voor slechts 14%
meetelt in de bijtelling van de auto van de zaak. Anderen moeten het gelag
betalen. Per saldo zorgt u ervoor dat de mensen die werken en
de auto voor hun werk meekrijgen van de baas straks€ 400 tot € 800,
of nog meer, kwijtraken uit hun portemonnee.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben dol op een beetje oppositie en dat kun je wel overlaten aan Weekers.
Ik begrijp dat de heer Weekers namens de VVD-fractie het kabinet verwijt dat
een lastenverzwaring van ruim 5 mld. een ramp is voor het land. Toch?De heer Weekers (VVD):U winkelt selectief in mijn uitspraken.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vraag alleen maar om een bevestiging.De heer Weekers (VVD):Het is een onderdeel van de ramp voor het land. Ik zal daar dadelijk verder
op ingaan.De heer Vendrik (GroenLinks):In elk geval is ook die ruim 5 mld. lastenverzwaring in 2008 een ramp
voor het land. Mag ik het zo uitleggen?De heer Weekers (VVD):In een tijd dat het economisch goed gaat, valt het niet te verkopen dat
de mensen die de kost moeten verdienen, een inkomensverbetering zien op hun
loonstrookje van 3,75%, waarvoor de werkgever uiteindelijk 4,5%
moet neertellen, maar er uiteindelijk in koopkracht op achteruitgaan. Dat
valt niet uit te leggen. Ik vind dat slecht economisch beleid.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ga er even van uit dat die lastenverzwaring volgens de VVD een ramp
voor het land betekent. De debatten van 2003 en 2004 staan mij echter nog
scherp voor de geest. Toen zaten hier de heren Hoogervorst en Zalm die een
miljoenennota en een belastingplan verdedigden die goed waren voor een lastenverzwaring
van ongeveer 7 mld. Betekende dat ook een ramp voor het land?De voorzitter:Ik stel voor dat wij de begroting van 2008 bespreken. Ik vind het prima
dat wordt gerefereerd aan vorige begrotingen, maar ik wil wel graag een kort
antwoord.De heer Weekers (VVD):Lastenverzwaringen zijn inderdaad slecht. In de tijd waar de heer Vendrik
op doelt, werd het nieuwe ziektekostenstelsel ingevoerd en werd een heel stuk
van de private ziektekostenverzekering naar het collectieve overgeheveld.
Dat bracht een bepaalde lastenverzwaring met zich mee. Nu kijk ik echter naar
dit moment. De zorgverzekeringspremies, bijvoorbeeld, stijgen met 5 mld. Een
deel van die stijging is autonoom en wordt veroorzaakt door de vergrijzing
en door technologische ontwikkelingen. Dat verwijt ik het kabinet niet, maar
wat ik het kabinet wel verwijt, is dat er geen maatregelen worden getroffen
om de zorgkosten verder af te remmen. In plaats van dat het pakket goed tegen
het licht wordt gehouden, wordt er een aantal maatregelen genomen om het pakket
uit te breiden. De toename van de lasten in verband met de zorg vormt een
aanslag op de portemonnee van elke burger in dit land. Daartegenover moeten
wij lastenverlichtingen stellen, zodat de mensen de extra kosten van de zorg
ook kunnen betalen. Dat lijkt mij van goed beleid getuigen.De heer Vendrik (GroenLinks):Moet ik uit de tegenbegroting van uw fractie opmaken dat ook wat betreft
de VVD de lasten in het moeilijke begrotingsjaar 2008 per saldo zullen stijgen
ten opzicht van 2007? Of gaan de lasten voor de burger bij de VVD echt naar
beneden?De heer Weekers (VVD):Ik kom straks nog uitvoerig te spreken over de tegenbegroting. Wij willen
in elk geval een belastingverlaging voor alle schijven van een half procent
ten opzichte van 2007. Effectief betekent dit een lastenverlichting voor de
burger. Wij willen een aantal belastingmaatregelen van het kabinet terugdraaien,
zoals het geeltje van Eurlings en het kwartje van Klink op het pakje sigaretten.
In de zorg moet een inhaalslag worden gemaakt. Ik verwijs naar pagina 52 van
de Miljoenennota 2007, waar een bedrag wordt genoemd van 3,1 mld. voor gezinnen.
Dat compenseren wij ruimschoots.De heer Tang (PvdA):Ik ben blij dat de heer Weekers erkent dat tegenover de lastenstijging
ook uitgaven in de zorg staan, die echt noodzakelijk zijn.Dan ga ik even in op de "ramp voor het land". Over de hele periode
zal de staatsschuld dalen met 8 procentpunt. In de vorige kabinetten-Balkenende
was dat slechts 4 procentpunt. Als het kabinet doet wat het zegt te gaan doen,
lijkt mij dat niet echt een ramp voor het land.Het CPB heeft berekend dat de collectieve uitgaven als percentage van
het bruto nationaal product niet omhoog gaan. U kunt dus niet volhouden dat
de uitgaven uit de hand lopen. De uitgaven in de zorg gaan inderdaad omhoog,
en dat is ook nodig, maar tegelijkertijd gaan de uitgaven van de rijksoverheid
omlaag.De voorzitter:Dit was geen vraag, maar een constatering ter verduidelijking.De heer Weekers (VVD):Deze constatering ter verduidelijking is niet geheel juist. De collectieve-uitgavenquote
loopt het komende jaar wel degelijk op van 39,5% naar 40%. Met
betrekking tot de staatsschuld bouwt de heer Tang allerlei luchtkastelen tot
2011, maar het afbouwen van de staatsschuld heeft twee oorzaken, te weten
de enorm meevallende aardgasbaten en de gunstige conjunctuur. Wij moeten eerst
maar eens zien of beide zaken zich inderdaad manifesteren, voordat wij het
voordeel echt kunnen inboeken.De heer Tang (PvdA):Op pagina 26, actualisatie economische verkenning, kunt u lezen dat de
bruto collectieve uitgaven stijgen van 46,4% naar 46,5%. Dat
is bepaald geen schokkende stijging; het is eigenlijk gewoon nul.De heer Weekers (VVD):U hebt het waarschijnlijk over 2001, maar niet over 2008. Wij hebben kennis
genomen van de berichten dat het zoet pas in 2011 komt.Ik had het over het dramatisch gedaalde vertrouwen van de consument. Het
CBS heeft deze grootste daling ooit gemeten en bekend gemaakt. Mijn vraag
aan het kabinet is: was dit nu nodig? Was het onvermijdelijk? Ik vind dat
een reële vraag en ik wil daarop een antwoord. Natuurlijk is er extra
geld nodig voor onderwijs, taalachterstanden, kinderopvang, veiligheid en
defensie. De kosten voor de gezondheidszorg stijgen door vergrijzing en nieuwe
technieken. Het is echter niet nodig om de lasten voor hardwerkend
Nederland zo dramatisch te verhogen. Dat andere keuzes mogelijk zijn, hebben
wij met onze tegenbegroting aangegeven.Een belangrijk punt is ook het jaar 2007. Als in 2007 geen coulance was
betracht door alle uitgavenoverschrijdingen te laten lopen en als in 2008
soberheid was betracht bij de uitgaven in plaats van uitbundige expansie,
dan was die enorme lastenverzwaring niet nodig geweest en dan was er toch
een overschot op de begroting gehaald.De heer Tang (PvdA):Ik sta een beetje verbaasd, want de tegenvallers in 2007 verschenen in
februari, tijdens de onderhandelingen over de formatie. Toen ging het plotseling
over de boedelproblematiek, over onopgeloste problemen van Balkenende III.
Kort na de sluiting van het coalitieakkoord was er weer een tegenvaller van
een miljard. Wij hebben het eerder geconstateerd: dat waren lijken uit de
kast. Het waren gewoon de puinhopen van Zalm die dit kabinet mag opruimen.De heer Weekers (VVD):Elk kabinet dat aantreedt, krijgt een stukje erfenis mee. Er zijn meevallers
waar ik u niet over hoor spreken. Er zijn meevallers in 2007 in de inkomstensfeer
van 2,5 mld. Die moffelt u nu maar even weg. Ik kom daar straks op terug.
Elk kabinet komt ook gedurende de rit een aantal tegenvallers of meevallers
tegen. Dan moet het proberen, de tegenvallers in de uitgavensfeer te compenseren
met meevallers in de uitgavensfeer, of extra maatregelen treffen. Voordat
het kabinet dit ambitieuze uitgavenprogramma maakte, had het ervoor moeten
zorgen dat in elk geval het huishoudboekje op orde was. Dan pas had het mogen
beginnen met het uitdelen van die extra miljarden. Het gaat om 3 mld. in het
komende jaar en ik meen 9 mld. in de hele periode. Maar goed, daar was de
100 dagentour voor, om overal geld te gaan rondstrooien. Dat is niet verstandig.De voorzitter:De heer Tang voor de laatste keer.De heer Tang (PvdA):Die puinhopen zijn grotendeels opgeruimd. De boedelproblematiek van 800
mln. is opgeruimd door dit kabinet.De heer Weekers (VVD):En hoe?De heer Tang (PvdA):En van de tegenvaller van een miljard is 700 mln. gewoon opgeruimd door
dit kabinet.De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Daar wil ik wel bij aantekenen dat je maar moet kijken hoe
die tegenvallers zijn opgevangen. Ze zijn opgevangen doordat de inkomstenmeevallers
daarvoor zijn aangewend. Het CDA zei hard te hebben gestreden om een aantal
criteria die Zalm heeft geformuleerd voor een solide begrotingsbeleid –
scheiding van inkomsten en uitgaven, een plafonnering van de overheidsuitgaven –
erin te houden. Ze staan in de boeken voor 2008 tot en met 2011, maar voor
2007 heeft het kabinet zich niets aangetrokken van dat soort criteria. Daarmee
is 2007 het jaar van het grote rommelen, waardoor dit soort problemen kan
worden opgelost zonder ook maar iemand pijn te doen.De heer Cramer (ChristenUnie):Het is zo jammer dat je je, als je in de oppositie zit, gelijk moet verlagen
tot scheldpartijen. Dat spijt mij eigenlijk wel en ik had het niet verwacht
van de heer Weekers. Hij spreekt terecht over een erfenis en over wat je daarmee
moet. Dat is een terechte opmerking. Dan spreekt hij echter heel grote woorden
over wat dit kabinet had moeten doen, terwijl er volgens mij gewoon een goede
begroting had moeten liggen. Er had niet zo krap geraamd moeten worden op
de gezondheidszorg, waardoor wij er nu een miljard naast kleunen, en er had
een fatsoenlijke olieprijs ingeboekt moeten worden. Dat, mijnheer Weekers,
komt door iemand anders met een rood hoedje, niet kabouter Plop, maar sinterklaas
Zalm. Dan moet u ook eerlijk genoeg zijn om dat te erkennen en niet zulke
ongelofelijk bombastische woorden gebruiken over wat er moet gebeuren. Legt
u mij nog een keer uit – en u weet ik ben geen econoom, u zult het echt
op mbo-niveau moeten doen – wat nu het probleem is bij het handelen
van dit kabinet. Minister Bos zorgt ervoor dat het miljard dat de schuld is
van het vorige kabinet, wel opgelost wordt in deze periode en dat er nog strakkere
begrotingsregels komen.De heer Weekers (VVD):Ik verlaag mij niet tot scheldpartijen, maar vertel hier gewoon de waarheid.
Als u die niet graag wilt horen, dan neem ik daar kennis van. Ik zal mij ook
niet uitlaten over uw eigen achtergrond. In elk geval moet ik concluderen
dat minister Bos het zeker vanuit zijn partijleiderschap van de PvdA het lopende
jaar heel handig heeft gedaan. Hij heeft de coalitieonderhandelingen gewonnen,
want het is een PvdA-programma. Hij heeft vervolgens in 2007 de ruimte genomen
om niet op te treden tegen tegenvallers. Minister Bos was geen extra ombuigingen
tegengekomen. Hij heeft gezegd dit in 2007 wel weg te poetsen. Samen met de
fractie van het CDA is de fractie van de ChristenUnie erin gestonken; zij
geloofde dat er in 2008 met een schone lei kan worden begonnen. Eigenlijk
zou je moeten zeggen dat wij in 2007 een interim-kabinet-Bos hebben gehad
en vanaf 2008 een kabinet-Balkende IV of V krijgen.De voorzitter:Het is niet gebruikelijk, maar ik zie dat de minister van Financiën
wil reageren op feitelijkheden.Minister Bos:Ik vroeg mij af of de heer Weekers bereid zou zijn om aanstaande zaterdag
op ons congres te spreken.De voorzitter:Een mooiere invitatie is haast niet denkbaar.De heer Cramer (ChristenUnie):In het kader van de gezondheidspremie van de heer Weekers lijkt mij dat
geen gezonde oplossing. Mijnheer Weekers, u stelt dat de VVD de waarheid spreekt,
maar volgens mij moet u dan ook zo serieus zijn om te zeggen dat dit altijd
een politieke waarheid is en dat u haar iets anders uitlegt dan andere partijen.
U gaat gewoon niet in op mijn vraag en dat vind ik buitengewoon zwak. U gebruikt
heel grote woorden over wat wij hier met elkaar moeten bespreken. U gebruikt
heel grote woorden over de gevolgen van het begrotingsbeleid van dit kabinet.
U miskent gewoon dat daar inderdaad een erfenis was. Gaat u nou eens gewoon
eerlijk in op deze erfenis, mijnheer Weekers.De heer Weekers (VVD):Er lag een heel mooie erfenis die u, mijnheer Cramer, samen
met de andere coalitiepartijen op dit moment aan het verkwanselen bent, gewoon
door in het jaar 2007 alle uitgavenoverschrijdingen maar te laten lopen en
voor het jaar 2008 een heel uitbundig uitgavenprogramma te hebben. Vervolgens
weet u dit vanaf 2008 prima te dekken door middel van lastenverzwaringen voor
de burger. Dat zijn uw keuzen. Ik wens u proficiat met deze keuzen, maar heel
veel mensen in het land denken hier anders over. Dat zijn in ieder geval de
mensen die hard werken en die zien dat hun werkgever een extra loonsverhoging
geeft, maar tegelijkertijd ook zien dat de overheid dit meer dan afroomt waardoor
zij minder te besteden hebben. Dat is uw beleid. U bent hiervoor verantwoordelijk.
Ik feliciteer u hiermee. Het zijn echter niet de keuzen van de VVD-fractie.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik constateer dat de retoriek van de heer Weekers afgrijselijk is en dat
hij uiteindelijk belandt op hetzelfde discussieniveau als kabouter Plop.De heer Weekers (VVD):Dit lijkt mij een persoonlijk feit van de heer Cramer. Toen het de laatste
jaren economisch minder ging, werd werkende mensen gevraagd de broekriem aan
te halen. Eerst het zuur en dan het zoet, zei premier Balkenende ook. Mensen,
hoe moeilijk ook, begrepen dat. Nu gaat het goed met de economie en krijgen
mensen een behoorlijke loonsverhoging van de werkgever. Onder Balkenende IV
wordt het zoet dat Balkenende I, II en III de mensen beloofde, hen weer afgepakt.
Ik keek vroeger naar het programma Wie van de Drie en ik hoor de stem van
Herman Emmink die zegt: wil de echte Jan-Peter Balkenende nu opstaan.Alle categorieën werkenden die het CPB onderscheidt, staan in de
min. Alleen voor mensen met een uitkering is het verschil nul of is er sprake
van koopkrachtverbetering. De VVD-fractie heeft daar grote bezwaren tegen.
Ik vind het onbegrijpelijk dat de CDA-fractie met deze draconische lastenverzwaringen
akkoord is gegaan. Een minister die zijn hand in elk geval in 2007 niet op
de knip weet te houden en die een aantal lastenverhogingen doorvoert, is niet
de beste vriend van de belastingbetaler.Ik vind nog onbegrijpelijker dat de CDA-fractie twee weken geleden en
ook vanavond niet in de bres is gesprongen voor de middengroepen. Waarom kiest
de CDA-fractie niet ten minste voor koopkrachtbehoud voor werkend Nederland?
De CDA-fractie laat miljoenen werkende Nederlanders in de kou staan als pogingen
worden ondernomen om de middengroepen tegemoet te komen. Mijn hoop is gevestigd
op de heer Tang. De heer Tichelaar heeft immers twee weken geleden aangekondigd
dat bij de financiële beschouwingen een pakket aan maatregelen zal worden
voorgesteld door de PvdA-fractie.Dit beleid is niet alleen slecht voor degenen die op dit moment in dit
land met werken de kost verdienen, maar ook voor degenen die in de toekomst
met werken de kost moeten verdienen. Met dit beleid beschadigt het kabinet
namelijk de economie en daarmee de werkgelegenheid in de toekomst. Dit kabinet
heeft de koopbereidheid in de kiem gesmoord. Winkeliers en fabrikanten zullen
dat meteen merken. Daarnaast roept het kabinet een loon-prijsspiraal over
Nederland af: hogere lonen die zorgen voor hogere prijzen per eenheid product.
Die leiden vervolgens opnieuw tot hogere looneisen. Met de aangekondigde btw-verhoging
wordt dat effect versterkt. Die komt bovenop de toch al stijgende loonkosten
die voor een deel worden veroorzaakt door hogere werkgeverslasten. De loonkosten
voor een werknemer zullen met 4,5% stijgen. Desalniettemin gaat de
werknemer er in koopkracht op achteruit. Als dat geen beleid is om de economie "in
zijn achteruit" te zetten, weet ik het niet meer.Dit kabinet neemt geen maatregelen om de arbeidsmarkt te verruimen. Het
doet het tegenovergestelde: moeders worden in de bijstand gehouden en WAO'ers
worden al op 45-jarige leeftijd afgeschreven. Ofschoon de aanrechtsubsidie
en de belasting worden afgebouwd, maakt het kabinet een uitzondering voor
mensen die ouder zijn dan 37 jaar en voor partners met kinderen. Als minister
Donner het waagt om de enige structurele hervorming van dit kabinet door te
voeren teneinde de arbeidsmarkt wat flexibeler te maken, dreigt de PvdA het
kabinet op te blazen.De belangrijkste Euroconcurrenten presteren beter. Zij kennen geen ouderwets
ontslagrecht en profiteren ook van wat meer groei van de arbeidsproductiviteit,
terwijl de loonontwikkeling in die landen volgend jaar naar verwachting meer
gematigd zal zijn dan in Nederland. Dat zal tot gevolg hebben dat onze concurrentiepositie
achteruitkachelt.Niet alleen het algemene beleid van het kabinet is slecht voor de economie,
maar ook bepaalde specifieke maatregelen. Ik noem de heffing op ieder vliegticket,
de vakantietaks. Het geeltje van Eurlings is de doodsteek voor de regionale
luchthavens. Reizigers zullen immers uitwijken naar België en Duitsland,
wat schadelijk is voor de economie. Het luchtverkeer zal stilvallen. De enigen
die nog zullen vliegen, zijn de werknemers van de luchtvaartmaatschappijen:
zij vliegen eruit.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Mag ik toch het lijstje met de maatregelen ter bevordering van de arbeidsparticipatie
aan de heer Weekers geven? Dat zou er naar mijn idee aan kunnen bijdragen
dat zijn betoog evenwichtiger wordt. Wij hebben al over het vliegverkeer gesproken.
Dat is het enige waarvoor geen btw wordt geheven. De heer Weekers pleit voor
verdere vervuiling.De voorzitter:Ik stel voor dat de heer De Nerée tot Babberich dat lijstje op
de desk van de heer Weekers legt. De heer Weekers kon ook kennisnemen van
de andere stukken.De heer Weekers (VVD):Ik heb inderdaad kennisgenomen van de stukken en ben dus op de hoogte
van alle maatregelen die het kabinet neemt om de lasten voor de minima en
de ouderen te verlichten. Ik heb echter ook kennisgenomen van alle voorstellen
voor lastenverzwaring. Als ik die twee tegen elkaar afweeg, kom ik per saldo
uit op een forse belastingverhoging. Is iedereen in dit land gek geworden?
Nagenoeg iedereen concludeert dat hij er volgend jaar fors op achteruitgaat
en de heer De Nerée tot Babberich komt met dat lijstje met maatregelen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Weekers zegt weer dat wij iets aan de minimuminkomens hebben gedaan.
Wil hij daaraan niets doen? Is hij van mening dat die mensen gewoon moeten
creperen? Hoeven wij ook niets te doen voor de AOW'ers met een
klein pensioentje? Wil de heer Weekers de tarieven gewoonweg verlagen? Moeten
alle uitkeringsgerechtigden maar gaan werken, ondanks dat zij dat niet kunnen?De heer Weekers (VVD):Ik vind het vreemd dat de CDA-fractie zich op de borst klopt als de uitkeringsverhoging
voor alle WAO'ers aan de orde is. Dat is de groep die er het komende jaar
het meest op vooruitgaat. Eigenlijk is dat al sinds 1 juli jongstleden
zo, want de uitkering is toen verhoogd van 70% naar 75%. Dit
was met het oog op het verkiezingsprogramma van het CDA helemaal niet gerealiseerd.
Het CDA heeft tegen de kiezers gezegd dat alleen degenen die worden herkeurd
en degenen die in het kader van de WIA, de wet van minister de Geus, volledig
worden afgekeurd, konden rekenen op een uitkeringsverhoging tot 75%.
Juist die maatregel, die het CDA in zijn verkiezingsprogramma zei te willen
nemen, voert de VVD door in haar tegenbegroting. De VVD zegt verder in haar
tegenbegroting dat AOW'ers moeten kunnen meeprofiteren van de welvaartsgroei.
Voor andere uitkeringsgerechtigden vindt de VVD koopkrachtbehoud voldoende.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):In de noot op pagina 154 van "Keuzes in kaart" staat dat door
de maatregelen die de VVD nu weer voorstelt, de uitkeringsgerechtigden in
bepaalde groepen er 1,5 mld. structureel op achteruitgaan. Die keuze maakt
de VVD. Het CDA maakt een andere keuze.De heer Weekers (VVD):De heer De Nerée maakt nu weer dezelfde fout als de premier bij
de algemene politieke beschouwingen maakte. Hij verkeert in goed gezelschap.
Dit zijn uw woorden. In elk geval gaat u uit van "Keuzes in kaart"
en het verkiezingsprogramma, maar dat is een programma voor vier jaar. De
VVD heeft nu gewoon een tegenbegroting voor het jaar 2008 voorgesteld.De heer Tang (PvdA):Ik moet de heer De Nerée toch even steunen, want blijkens de doorrekening
van het verkiezingsprogramma van de VVD blijven de uitkeringen uiteindelijk
40% achter bij de lonen. Dat is een manier om de vergrijzing op te
lossen en om een zogenoemde houdbaarheid te creëren. De heer Weekers
schetst toch een wat eenzijdig beeld. Mij valt op aan de tegenbegroting dat
de schoolboeken niet gratis zijn, de zorgtoeslag omlaag gaat, mensen zelf
de pil, de huisarts, de tandarts en een hoger eigen risico moeten betalen,
terwijl de WW-uitkering wordt verlaagd en er op re-integratiesubsidies wordt
bezuinigd. De VVD legt dus de lasten bij de burgers en zegt vervolgens dat
dit lastenverlichtingen zijn, omdat het collectieve lasten zijn. Zij moeten
de dingen die gewoon heel noodzakelijk zijn, zelf betalen.De heer Weekers (VVD):De heer Tang wijst op de gratis schoolboeken. Dat is natuurlijk een prachtig
cadeautje van deze coalitie aan iedereen die kinderen op de middelbare school
heeft. Mijn oudste dochter zit net in de brugklas, dus volgend jaar kan ik
daar net mooi van profiteren. Ik zal u zeggen dat ik het desondanks geen verstandige
maatregel vind. De uitgevers in dit land lachen zich een kriek, want het kabinet
gooit heel veel belastinggeld over de balk. Normaal gesproken koopt een gezin
tweedehandsboeken en zorgt ervoor dat die het jaar erna worden doorgegeven
aan het volgende kind. Als er geen volgende kind is, probeert dat gezin de
boeken weer te verkopen. Mensen zijn heel creatief. Nu wordt er ook op uitgeverijen
een bepaalde druk uitgeoefend om de prijs omlaag te brengen. De overheid regelt
het allemaal wel weer. Daardoor gaan de schoolboeken een veelvoud kosten van
wat zij anders zouden kosten. Dat voorspel ik.Ik had het zojuist over de luchthavens. Namens een heel aantal mensen
die nu in Eindhoven, Eelde, Rotterdam, Maastricht, maar ook Amsterdam werken,
moet ik zeggen: dank u wel, kabinet-Balkenende IV, dank u wel voor deze maatregelen.
Zij kosten mij mijn baan. Berekend is dat het om 5.000 à 10.000 arbeidsplaatsen
gaat, zo mogelijk nog meer. Ik krijg hier graag een reactie van de minister
op.Het CDA heeft op een achternamiddag de uitbreiding van de kansspelbelasting
versneld. Zodoende draait het de nek van de speelautomatenbranche om. Wat
heeft het overleg met die branche van afgelopen vrijdag opgeleverd? Ik hoor
dat zo gauw mogelijk, zodat wij morgen verder over deze maatregel kunnen spreken.Is de VVD nergens tevreden over, zie ik de minister denken. De triomfantelijke
aankondiging van het begrotingsoverschot, vier jaar op rij, dat moet toch
ook de VVD tevreden stellen, zou je zeggen. Een oplopend begrotingsoverschot
is inderdaad prachtig, al is het voorlopig alleen papier. Als het wordt gerealiseerd,
is het niet echt een verdienste van dit kabinet, want het begrotingsoverschot
wordt volledig verklaard door de hoge aardgasbaten als gevolg van de hoge
olieprijs en de voorspelde economische groei. Ik ben zondag met mijn kinderen
naar de kermis geweest in Weert. Ik heb daar aangeklopt bij de waarzegster,
die wel drie keer in haar glazen bol heeft gekeken maar geen garanties durfde
afgeven voor de conjunctuur in 2008 of voor de olieprijs, laat staan voor
die in 2011. Wij moeten ergens van uitgaan, dat begrijp ik ook wel, maar ik
kan niet begrijpen dat deze minister van Financiën en het CDA zo himmelhoch
jauchzend zijn over het begrotingsoverschot in 2009, 2010 en 2011. Ik vrees
dat de minister straks nog wel eens zum Tode betrübt kan raken, misschien
nog wel sneller dan wij kunnen bevroeden.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik hoor tot mijn genoegen dat de heer Weekers naar de Weerter kermis is
geweest. Laat hij daar volgend jaar ook nog eens heengaan. Dat kan hij dan
nog betalen, want de kermis blijft nog steeds in het 6%-tarief zitten.
Dan kan hij nog een keer voor dezelfde prijs de glazen bol raadplegen. Misschien
komt er dan wel een prachtige voorspelling uit.De heer Weekers (VVD):Als dit een garantie is dat deze belastingmaatregel niet doorgaat, stel
ik dat met zeer veel genoegen vast.De heer Tang (PvdA):Toch begrijp ik de heer Weekers nog niet helemaal. Ik zie het tekort omslaan
in een overschot, van -0,3% naar 0,7% in 2008. Dat betekent
dat dit kabinet spaart in goede tijden. Voor een deel gaat dit inderdaad ten
koste van de koopkracht over de gehele linie in 2008, maar dat is toch precies
wat de heer Weekers wil? Daarover kan hij dan toch niet klagen?De heer Weekers (VVD):Ik ben natuurlijk heel blij met dat overschot. Ik zeg alleen dat het een
beetje potsierlijk is om jezelf er zo voor op de borst te kloppen dat je de
komende vier jaar op een rij dat overschot zult laten zien. Tegelijkertijd
moeten wij concluderen dat het kabinet daarvoor niet of nauwelijks structurele
maatregelen neemt. Het resultaat is te danken aan de hoge olieprijs, dus de
hoge aardgasopbrengst. Dat is fijn. Die zouden wij natuurlijk ook hebben ingeboekt.
Verder is het te danken aan de goede conjunctuur. Bij het laatste wringt echter
de schoen. De stemming over de economie is al radicaal omgeslagen. Ik kan
dit kabinet natuurlijk niet de crisis op de huizenmarkt in de Verenigde Staten
verwijten, net zo min als schommelingen in de dollarkoers of de olieprijs.
Wel verwijt ik dit kabinet dat het de vrije val van het consumentenvertrouwen
mede heeft veroorzaakt door allerlei maatregelen die de koopkracht van werkende
mensen aantasten. Verder verwijt ik dit kabinet dat het de ogen sluit voor
de risico's waaraan de economische groeiverwachting recentelijk is blootgesteld
en voor de gevolgen daarvan voor de rijksbegroting. Ik nodig de minister uit
om daarover zijn licht te laten schijnen.De heer Tang (PvdA):Ik mag dus vaststellen dat het tekort omslaat in een overschot, mede dankzij
de conjunctuur, en dat het kabinet spaart in goede tijden. Dat is precies
wat het moet doen.De heer Weekers (VVD):Als het kabinet de begrotingsregels die het heeft vastgesteld voor 2008
en verder, die in vele opzichten lijken op de Zalmnorm, ook had toegepast
voor het jaar 2007, zouden wij in 2007 ook al een begrotingsoverschot hebben
gehad. Als de 2,5 mld. aan meevallers in de inkomstensfeer die nu is gebruikt
om tegenvallende uitgaven te compenseren conform de begrotingsregels was gestopt
in aflossing van de staatsschuld, zou het beeld er nu ook 0,5% van
het bbp gunstiger hebben uitgezien. Dan zouden wij kunnen spreken van beleid
voeren en regeren. Wat u inboekt, zijn gewoon externe, autonome ontwikkelingen.
Die moeten wij ook inboeken, maar wat ik het kabinet verwijt is dat het niet
zelf een actiever beleid voert in dit opzicht.De heer Tang (PvdA):U begint weer over 2007. Die discussie hebben wij net gevoerd en daarbij
gezegd dat dit kabinet de puinhopen van het kabinet-Balkenende 3 moest opruimen,
dus de puinhopen van minister Zalm. Ik sprak over 2008. Wij moeten constateren
dat het niet alleen gaat om een hoge aardgasprijs maar ook om een conjuncturele
meevaller, die keurig naar het overschot gaat.De heer Weekers (VVD):De PvdA had natuurlijk ook anders kunnen regeren in 2008 en verder, door
verder op de pof te leven en allerlei linkse hobby's te beoefenen. Dat doet
u nu ook, maar u financiert dat nu met belastingverhoging. In de sfeer van
het in evenwicht houden van het huishoudboekje valt dat op zichzelf te prijzen.
Zoals gezegd zijn het in ieder geval niet onze keuzen.De voorzitter:De heer Weekers vervolgt zijn betoog.De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Ik verzoek de minister te reageren op de uitspraak van zijn
collega van Economische Zaken van Duitsland die volgens The Economist in de
Bondsdag zei: "Clouds are gathering in the economic sky". Hij zei
dat daar in Berlijn natuurlijk in het Duits, maar welke taal je ook bezigt,
het zijn dezelfde wolken die boven West-Europa hangen. Ziet de minister van
Financiën deze donkere wolken ook? Kan hij vervolgens verklaren waarom
hij onder deze omstandigheden zo'n rijkelijk optimistisch begrotingsbeleid
voert.Zoals gezegd, hebben wij niet alleen kritiek. Wij hebben ook een alternatief.
De crux daarvan zit in de publieke uitgaven. Die vinden wij te uitbundig groeien.
De VVD wil hardwerkende Nederlanders niet laten betalen voor linkse hobby's.
Wij doen voorstellen om de collectieve uitgaven met ruim 4,1 mld. te beperken.
Die ruimte gebruiken wij voor 650 mln. om zinniger uitgaven te doen dan het
kabinet voorstelt. De schamele 25 mln. voor infrastructuur waarmee minister
Eurlings zich heeft laten afschepen, hogen wij op met 500 mln. structureel
zodat de files echt kunnen worden aangepakt en het openbaar vervoer kan worden
verbeterd. De belastingverhogingen die het kabinet voorstelt, draaien wij
stuk voor stuk terug. In plaats daarvan verlagen wij de tarieven in de loon-
en inkomstenheffing met 0,5%. Last but not least creëren wij in
onze tegenbegroting nog een extra overschot van 0,5 mld. op het huishoudboekje
van de Staat om echt te sparen voor later. Dat is gebaseerd op ons uitgangspunt
dat behoedzaam had dienen te worden geraamd in plaats van het onverantwoordelijke
rijk rekenen met luchtfietserij over luchtkastelen. Ik vraag de minister van
Financiën om een reactie op onze tegenbegroting en niet, zoals eerder
de minister-president en zojuist de CDA-woordvoerder, op ons verkiezingsprogramma.
Dat zijn twee verschillende dingen.Ik dank de minister voor het antwoord dat hij heeft gegeven op onze schriftelijke
vragen. Ik dank hem niet voor zijn poging om ons met een kluitje in het riet
te sturen. De VVD vroeg naar de aansluiting tussen de Miljoenennota's van
2007 en 2008 wat betreft het niveau van de publieke uitgaven. Wij werden verwezen
naar een internetbijlage die kennelijk een verticale toelichting bevat. Dit
soort antwoorden is berucht in het Haagse. Geen normaal mens kan er chocola
van maken. De ambtenaren van Financiën kunnen het wel. Het kan dus niet
anders zijn dan dat de minister van Financiën het antwoord niet klip
en klaar wil geven. De VVD wenst een samenvattende tabel waarop de Kamer kan
zien hoe het meerjarig uitgavenniveau in de Miljoenennota zich verhoudt tot
het meerjarig uitgavenniveau dat past bij het coalitieakkoord. Wij willen
weten of in de Miljoenennota een nog hoger uitgavenniveau is opgenomen dan
toen het geval was.Daarop moet een helder antwoord komen. Zo niet, dan geldt voor ons het
volgende. In antwoord op vraag 51 wordt gesproken van een meevaller op de
inkomsten van 2,5 mld. Desondanks wordt de groeivoorspelling op 2%
gehandhaafd. Dan zou het logisch zijn dat het begrotingsoverschot in 2011
met ongeveer hetzelfde bedraagt hoger wordt. Dat is ongeveer 0,5% van
het bbp. Maar daarvan zien wij niets terug. Hierop wil ik graag een helder
antwoord van de minister. Ik wil ook een helder antwoord op de vraag of de
traditionele scheiding tussen inkomsten en uitgaven wel is toegepast tussen
22 februari 2007 en de jongste Prinsjesdag. Eigenlijk is dat zojuist
al impliciet weggegeven door het CDA. Ik meen begrepen te hebben dat dit niet
het geval is. Daarmee gaat 2,5 mld. aan inkomstenmeevallers
in rook op.De voorzitter:Gezien het aantal sprekers dat resteert, zullen wij dit debat niet voor
het diner kunnen afronden. Ik schors daarom de vergadering voor de dinerpauze.De vergadering wordt van 18.12 uur tot 19.30 uur geschorst.De heer Tang (PvdA):De vorige minister van Financiën moet bij de derde dinsdag van september
steeds gedacht hebben: de r is weer in de maand, het is weer tijd voor levertraan.
De burgers moeten het slikken, want het is goed voor hen, zij moeten het juist
nu slikken want anders krijgen zij later last van vergrijzing, concurrentie
uit China en India en andere kwalen.Het is dan ook een verademing om de Miljoenennota van dit jaar te lezen.
Nieuwe trefwoorden zijn: sociaal en solide, en het aardige is dat de Miljoenennota
laat zien dat sociaal en solide hand in hand kunnen gaan. Het kabinet kiest
ervoor niet alleen te sparen maar ook te investeren, het kabinet kiest ervoor
om lasten te verschuiven weg van arbeid naar consumptie, liefst vervuilende
consumptie, en het kabinet kiest ervoor om te stabiliseren. Dat is even sociaal
en solide als het slim is. Het gaat dus om investeren, verschuiven en stabiliseren.Eerst investeren. De vraag is hoe sociaal en solide de Nederlandse economie
en in het bijzonder de overheidsfinanciën zijn als er alleen oog is voor
financiële verplichtingen voor ouderdomsuitkeringen, zorg en wegenaanleg.
Hoe goed staan de Nederlandse economie en de Nederlandse samenleving ervoor
als wijken verpauperen en de bewoners in een isolement verkeren? Hoe goed
staan de Nederlandse economie en de Nederlandse samenleving ervoor als kinderen
op jonge leeftijd een achterstand oplopen die, zo leert de ervaring, niet
meer in te lopen is. Hoe goed staan de Nederlandse economie en de Nederlandse
samenleving ervoor als de aarde een broeikas is en de temperatuur stijgt.
Het antwoord op deze vragen lijkt mij duidelijk. Investeringen zijn broodnodig
als het gaat om het duurzaam vermogen van de Nederlandse economie en de Nederlandse
samenleving.Het antwoord op de volgende vraag is misschien minder duidelijk: wat betekenen
deze investeringen voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën? Een
inzicht uit de leer van de openbare financiën is, dat de houdbaarheid
niet verslechtert als de extra belastingopbrengsten later meer dan opwegen
tegen de investeringskosten nu. Dat is geen nieuw of schokkend inzicht, het
wordt alleen wel eens vergeten, in ieder geval door voormalig minister Zalm.
Laat ik daarom twee schoolvoorbeelden geven.Het eerste voorbeeld betreft onderwijs. Hoewel ik denk nog elke dag te
leren, daalt het rendement van onderwijs met het toenemen van de leeftijd.
Zo wijst S.P. Anders erop dat investeringen op jonge leeftijd het zeer hoge
rendement hebben van 25% of meer. Leerachterstanden zijn hardnekkig
en kunnen door tijdig optreden voorkomen worden. Dat is niet alleen sociaal
een groot goed, dat is ook economisch een winst. Op latere leeftijd zal de
kans op participatie groter zijn, zal er meer uren worden gewerkt en zal er
meer worden verdiend. De overheid die nu investeert in onderwijsachterstanden,
ziet later de belastingopbrengsten toenemen.Een tweede schoolvoorbeeld betreft de klimaatverandering. Met het voorkomen
van klimaatverandering kunnen wij niet vroeg genoeg beginnen, te meer omdat
klimaatverandering grote gevolgen voor de economie heeft. Denk bijvoorbeeld
aan de stijging van de zeespiegel, of de schade van hevige regenval en stormen.
Onder leiding van Nicolas Stern is er een schatting gemaakt van de economische
kosten. Als wij niet tijdig ingrijpen, dan kan de schade voor de wereldeconomie
5% tot 20% van het nationaal product bedragen. De verbreding
van de houdbaarheid naar duurzaam vermogen is dus hoogst noodzakelijk. Laten
wij de vergrijzing eens vergelijken met de klimaatverandering. Als wij niet
nu, maar pas over 40 jaar maatregelen nemen, dan leidt dit tot een verdubbeling
van de vergrijzingkosten, zo becijferde het CPB vorig jaar. Meer dan tien
jaar uitstel, zegt Nicolas Stern, leidt tot een vervijfvoudiging van de klimaatkosten.
Ik vraag mij af welk probleem dringender is, klimaatverandering of vergrijzing.Wij moeten ons gelukkig prijzen dat deze Miljoenennota de beperkingen
van de houdbaarheidssommen laat zien. De sommen mogen dan precisie suggereren,
zij kunnen er ook precies naast zitten. Laten wij dan ook onze gezonde verstand
gebruiken. En zoals de minister van Financiën deze ochtend in de krant
schreef: "better roughly right than exactly wrong". Zalm staarde
zich blind op het tekort. Gelukkig weet Bos niet alleen overschotten te presenteren,
maar ook geld voor investeringen te vinden. De vraag voor de minister van
Financiën is wel of hij bereid is om niet precies, maar wel preciezer
te worden. Zou hij in het voorjaar een discussienota kunnen presenteren wat
de verschillende soorten overheidsinvesteringen grofweg betekenen voor het
vermogen van de Nederlandse economie en voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën
in het bijzonder?Ik wil daarbij oproepen om niet alleen te kijken naar het duurzame vermogen,
maar ook naar de historische schuld van Nederland. Aanpak van klimaatverandering
heeft alleen zin als nagenoeg alle landen daarin participeren.
Ontwikkelingslanden voelen hier niet veel voor. Wij hebben de rotzooi gemaakt
en zij moeten het helpen opruimen ten koste van hun ontwikkeling. Compensatie
van die landen voor die economische kosten kan blokkades in de onderhandelingen
over een nieuw Kyotoprotocol wegnemen en hoort dus bij het aflossen van onze
staatsschuld. Het CPB heeft ooit eens becijferd dat volledige compensatie
de rijke landen in 2050 tussen de 0,7% en 2,3% van het bruto
nationaal product zou kosten. Dat is een mooie manier. Zou de minister ook
bereid zijn om de sommen te verbreden door onze schuld aan klimaatverandering
aan ontwikkelingslanden in kaart te brengen en die te vergelijken met onze
huidige inspanningen, bijvoorbeeld via het adaptatiefonds onder het Kyotoprotocol?Investeren waarbij het en sociaal en solide is, maar dat zie je ook bij
de belastingen. Daar treden grote verschuivingen op. Er is een verschuiving
van de directe belastingen naar indirecte belastingen. Arbeid wordt goedkoper
en consumptie wordt duurder. In het oog springt de verhoging van het btw-tarief
waaruit verlaging van de WW-premie voor werknemers wordt betaald. Vergroening
is een andere verschuiving; arbeid goedkoper en vervuiling duurder. De vraag
voor de Partij van de Arbeid is of deze laatste verschuiving niet nog ambitieuzer
kan. Neem bijvoorbeeld de vliegtaks. Het kabinet kiest voor differentiatie
naar autotype bij de bpm, maar niet voor differentiatie naar vliegtuigtype
bij de vliegtaks. Er is geen onderscheid tussen een schoon en een vuil vliegtuig.
Is het kabinet bereid om differentiatie naar vliegtuigtype te overwegen en
met de Kamer te bespreken?De heer Weekers (VVD):Deze opmerking van de heer Tang is natuurlijk buitengewoon interessant,
want die verplaatst de discussie van een ordinaire belastingheffing op vakantiegangers,
als nieuwe melkkoe, naar echt daadwerkelijk vervuilend verkeer en een poging
om daarmee ook luchtvaartmaatschappijen te beïnvloeden. Heeft hij er
zelf nog concrete ideeën over en is hij ook van plan om die bij het Belastingplan
in te voeren? Laat ik zeggen: een soort van bonus-malussysteem voor luchtvaartmaatschappijen?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet of wij zelf met een plan moeten komen om het uit te werken.
Het lijkt mij eigenlijk iets wat de minister of de staatssecretaris van Financiën
zou kunnen doen. Wij zullen in elk geval dit onderwerp aan de orde stellen
bij het Belastingplan.De heer Weekers (VVD):Heb ik goed begrepen dat u een vakantiebelasting niet echt het goede instrument
vindt en eigenlijk tegen het kabinet zegt, dat het de verkeerde weg is en
dat het moet zoeken naar alternatieven die voor het milieu meer effect opleveren?De heer Tang (PvdA):Dat laatste klopt, maar wij zijn niet tegen deze belasting. De heer De
Nerée heeft het perfect gezegd. De luchtvaart betaalt nu geen accijns
voor kerosine en geen btw over het ticket en wordt daarmee bevoordeeld ten
opzichte van andere vormen van transport. Dat houden wij overeind. De vraag
is alleen – daarom noem ik het met nadruk differentiatie – of
je binnen de belasting het niet nog slimmer kunt inrichten.De heer Weekers (VVD):Ik wil de heer Tang ook nog een reactie vragen op de verplaatsingseffecten.
Nu wordt vooral kleine of regionale vliegvelden de nek om gedraaid als gevolg
van deze belasting. Is hij bereid om het daarheen te leiden dat het een belasting
wordt die de nadelige effecten, zoals verschuiving naar het buitenland, niet
kent?De heer Tang (PvdA):Onze primaire zorg is differentiatie naar vliegtuigtype, bijvoorbeeld
naar CO2. Dan zal trouwens ook blijken dat een maatschappij als
Ryanair, die op Eindhoven vliegt, of een andere local carrier die op Lelystad
zal gaan vliegen, daarbij voordeel hebben. Dat zijn precies de maatschappijen
die een relatief schone vloot zullen hebben. Het probleem voor de regionale
luchtvaartmaatschappijen is ook niet zo groot. Het gaat maar om € 11
op een ticket van ongeveer € 70. Dat effect is niet heel veel groter
dan het effect bij Schiphol. Gelet op het tempo van de groei van de luchtvaart,
gaat het om twee of drie jaar groei. Het probleem is dus niet zo groot. Bovendien
zullen met differentiatie de regionale luchthavens ook geholpen zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Met de heer De Nerée ben ik van mening dat wij een eind moeten
maken aan het belastingparadijs dat luchtvaart heet. De heer De Nerée
heeft altijd een fijne neus voor belastingparadijzen en ik ben hem daar dankbaar
voor. Natuurlijk gaat het bij deze ticketheffing maar om een heel klein beginnetje.
Vindt de heer Tang ook niet dat wij het hierbij niet moeten laten? Voor de
overstappers blijft het paradijs bijvoorbeeld in stand. Ook het vrachtvervoer
dat via de lucht ons land in en uit gaat, is belastingvrij. Wij doen dus wat
de heer Weekers wil. Vindt de heer Tang niet dat wij hier een keer eind aan
moeten maken? Is dat de volgende stap?De heer Tang (PvdA):Het rapport van het onderzoek naar de gevolgen van de vliegtaks laat zien
wat er eventueel gebeurt. Als wij het vervoer van transferpassagiers en van
vracht belasten, leidt dat tot een flinke knauw bij Schiphol. Dan praten wij
over een verlies bij Schiphol van een derde. De vraag is of wij dat willen.
Willen wij Schiphol en daarmee de Nederlandse economie schade toebrengen?
En: doen wij daarmee iets voor het milieu? Bij het belasten van het vervoer
van de transferpassagier en de vrachten kan men van andere luchthavens gebruik
maken. Met name is dat het geval bij transferpassagiers. Je kunt vliegen via
Charles de Gaulle, Frankfurt en Dubai. Dan doe je niets voor het milieu. Daarom
zijn er voor mij goede redenen om de transferpassagiers niet in aanmerking
te nemen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan laten wij, helaas, een belangrijk deel van het belastingparadijs in
stand. Jammer! Ik had overigens het idee dat uw pleidooi voor meer fiscale
vergroening een bredere strekking had. De teller staat nu op 1,6 mld. Het
regeerakkoord zegt: 1 mld. Dat is te danken aan de heer De Jager. Die wil
dat hebben en dat is heel goed van hem. De heer Bos was dit voorjaar een beetje
aarzelend. Moeten wij deze kabinetsperiode nog verder en het bedrag hoger
maken dan die 1,6 mld.?De heer Tang (PvdA):Wij willen meer ambitie, maar niemand is gehouden aan het onmogelijke.
Dat er meer ambitie is, vinden wij dus prima.U zei dat wij het belastingparadijs in stand houden. Wij willen alleen
maar laten zien wat Nederland alleen kan en dat wij internationaal moeten
samenwerken om de luchtvaart te belasten. Dat moet dus op Europees niveau
gebeuren, maar liefst internationaal. Dat is de enige manier. Anders krijg
je alleen maar verplaatsing van vluchten en daarmee is het milieu geen donder
geholpen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil nog iets zeggen over die fiscale vergroening. De wens van de Partij
van de Arbeid op dat punt is niet van belang ontbloot. Het CDA heeft twee
weken geleden bij monde van de heer Van Geel gezegd dat wij er met die 1,6
mld. deze periode ongeveer wel zijn. Daar heeft men niet zoveel trek om nog
meer uit te trekken. U wilt echter wel meer. Waar praten wij dan over? Wat
houdt die extra ambitie in? Wat verwacht u van dit kabinet?De heer Tang (PvdA):Er wordt gezocht naar slimmere belastingen. Het gaat niet altijd om de
belastingopbrengst, maar ook om de vraag: hoe richt je de belasting slimmer
in? Dat geldt ook voor de vliegtaks. Er is discussie over de bijtelling voor
leaseauto's. Kunnen wij slimmer omgaan met belastingen? Daarover moet de discussie
gaan. Dan krijgen wij milieuwinst.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb met genoegen naar u geluisterd. Bij het heffen van vliegbelasting
wordt het grootste probleem gevormd door de Chicagoconventie. Er wordt wel
eens geopperd dat de regering gevraagd moet worden om daarover te gaan onderhandelen
en om te proberen de zaak een beetje vlot te trekken. Wat vindt u daarvan?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet of ik daarover nu een oordeel kan hebben. Misschien doet
de Kamer een voorstel. Dan wachten wij het antwoord van de regering af en
dan horen wij of volgens de internationale verdragen belastingheffing mogelijk
is. De internationale verdragen vormen een beperkende factor. Het is wel een
beperkende factor waar ik mij buitengewoon ongelukkig bij voel, maar dat zal
ook voor u gelden.Met de economie gaat het goed en de vooruitzichten zijn gunstig, maar
toch! De kredietentekorten en zeker de gevolgen daarvan, kunnen Nederland
bereiken. Het kabinet kiest nadrukkelijk voor een anticyclisch beleid. Daarbij
past het om in 2008 spreekwoordelijk het dak te repareren als de zon schijnt.
Daarbij past het ook om de ruimte onder de budgettaire kaders weg te halen
en om te kiezen voor een realistisch en niet een behoedzaam pad. De PvdA kan
dit beleid volledig onderschrijven. Stabilisatie is van belang voor ouderen,
laagopgeleiden en vrouwen. Zij vliegen er als eersten uit als de economie
een daling inzet, bijvoorbeeld door een kredietcrisis. De cijfers van de Miljoenennota
brengen de praktijk duidelijk in beeld. In het bijzonder de allochtonen kleuren
dat beeld. Tijdens de hoogconjunctuur van 2001 was de werkloosheid onder allochtonen
3 procentpunten hoger dan gemiddeld. Vier jaar later, in 2005, was het maar
liefst 7 procentpunten hoger. Het is duidelijk wie de conjunctuur betaalt.
Ook hier geldt dat sociaal en solide samengaan. De ervaring leert dat werkloosheid
en inactiviteit hardnekkig kunnen zijn. Mensen die buiten de arbeidsmarkt
geraken, verliezen hun ervaring, kennis en contacten. Zij dreigen steeds verder
van de arbeidsmarkt verwijderd te raken, zodat de stap terug steeds moeilijker
wordt. Investeringen door bedrijven worden ook getroffen door een neergang.
Zo ontwikkeld en diep zijn de financiële markten in Nederland blijkbaar
nog niet. Te vaak ontbreken de financiële middelen om te investeren op
het moment dat de omzet tegenvalt en de winsten dalen. Het zijn met name de
kleine en de middelgrote bedrijven die hieronder lijden. Cyclische uitslagen
tasten zowel het menselijke als het fysieke kapitaal aan. Ook hier gaan sociaal
en solide hand in hand.Het kabinet heeft bijzondere maatregelen voorgenomen voor ouderen, vrouwen
en lager opgeleiden bij wie de participatie omhoog kan en voor het midden-
en kleinbedrijf waar de innovatie omhoog kan. Dergelijke maatregelen moeten
gecomplementeerd worden met een macro-economisch beleid dat een neergang remt
en de klappen voor die groepen verzacht. De PvdA kan er goed mee leven als
dit betekent dat er in goede tijden gespaard wordt en dat er in 2008 geen
verbetering van de koopkracht over de hele linie.Wouter Bos zal het altijd beter doen dan Gerrit Zalm. Zalm gaf gas toen
het licht op rood stond, in 2001 en 2006, en remde toen het op groen stond
in 2003. Toch heb ik drie vragen voor deze minister. Is het wel logisch, zeker
voor dit kabinet, dat opnieuw de uitgaven aan WW en de bijstand onder een
kader zijn gebracht? Is de scheiding tussen uitgavenkaders wel gewenst? In
een laagconjunctuur zullen de uitgaven aan zorg toch meevallen en de uitgaven
aan WW en bijstand tegenvallen? Wat wil de minister doen om te voorkomen dat
Nederland een jojo-economie wordt?De lijn is duidelijk: sociaal en solide gaan hand in hand. Dit kabinet
kiest een richting waarin de PvdA zich goed kan vinden en die wij graag versterken.Het kabinet is op net zo'n manier solide als onder Drees en Kok. Het kabinet
doet meer.De heer Pechtold (D66):Ik zit een beetje met een procedurele vraag. Wij hebben net het enigszins
vage plan van het CDA gehad voor topinkomens. Maar wanneer komt dat plan voor
die middeninkomens in uw verhaal? De heer Tichelaar heeft immers aangekondigd
dat hij met een enorme hersteloperatie van de middeninkomens zou komen.De heer Tang (PvdA):Ik zal heel even kijken voor de heer Pechtold.O, het komt niet.De heer Pechtold (D66):Het komt niet! Maar dat is nieuws. Er zou toch een enorme reparatie van
de koopkracht van de middeninkomens komen? Zij gaan er toch op achteruit?
Ik zit te wachten. Ik dacht al: waar is Tichelaar? Ik zag hem aan het begin
van het debat even rondlopen. Het komt niet!De heer Tang (PvdA):Mijnheer Pechtold, de algemene beschouwingen waren twee weken geleden.
Dat debat is toen afgesloten. Wij gaan dat hier niet dunnetjes overdoen. Dat
is duidelijk. Jacques Tichelaar heeft gezegd dat de PvdA iets voor de middeninkomens
wil doen. Ik vind dat lovenswaardig. Wij mogen best opkomen voor de middeninkomens.
Wij hebben een brief van het kabinet gehad waarin duidelijk staat dat schoolboeken
voor gezinnen een groot effect hebben.De heer Pechtold (D66):Schoolboeken?De heer Tang (PvdA):Ja, schoolboeken. Ik begrijp niet dat u het daarmee niet eens bent. Voor één
kind gaat het om € 300, voor twee kinderen gaat het om € 600.
Uit de brief van het kabinet blijkt dat dit grote effecten heeft, juist voor
de middeninkomens. Wij praten dan over 2% koopkrachtstijging. Ik voeg
er nog iets aan toe. Het overzicht voor de hele periode ziet er goed uit,
ook voor de middeninkomens.De heer Pechtold (D66):Die maatregel rond de schoolboeken was bekend bij de algemene politieke
beschouwingen. De fractievoorzitter van een grote regeringspartij heeft bij
die gelegenheid een pleidooi gehouden voor de middeninkomens. Op dat moment
vroegen wij hem: kom met een plan! Dat plan kwam niet. Hij zei: wacht twee
weken, dan zult u het zien. Ik ben vandaag speciaal gekomen, want ik wilde
het vervolg van dat debat meemaken. Ik wilde hier kunnen bespreken wat wij
voor die middeninkomens zouden gaan doen. De heer Tang komt nu weer met die
schoolboeken, maar wij hebben in dit land tweeënhalf miljoen alleenstaanden.
Gaat de PvdA mij nu vanavond vertellen dat het verhaal van de heer Tichelaar
loos was? Gaat de PvdA hier een beetje in de filosofie van Bos mee, dat wij
ons niet op het CBS, het CPB en de Raad van State moeten richten, maar op
Robert Kennedy, die vertelt dat je naar de stand van de poëzie moet kijken
om te meten hoe het in dit land gaat?De heer Tang (PvdA):Wat zegt u nu? Mag de PvdA niet opkomen voor de mensen met een middeninkomen?De heer Pechtold (D66):Nee, u moet het niet aankondigen en vervolgens hier schaamteloos vertellen
dat u dat verhaal niet levert, waar de heer Tichelaar ons twee weken nog beloofde
dat hij ermee zou komen. Daarom wachtte ik even. Ik dacht dat de inleiding
nu voorbij was. De heer De Nerée tot Babberich kwam met een verhaal
over de topinkomens, dat overigens ook nog niet helemaal duidelijk is. Ik
dacht dat nu de beurt zou zijn aan de middeninkomens. Dat is dus niet zo en
ik stel vast dat de PvdA-fractie de belofte van de heer Tichelaar om daar
een herstel te doen, laat voor wat die is en ons allemaal weer lastig valt
met die schoolboeken. Dat is inkomensbeleid en geen onderwijsbeleid. Heel
vervelend!De heer Tang (PvdA):Dan stelt u vast wat u toen ook al vaststelde. Twee weken geleden is het
uitgebreid aan bod gekomen en nu concluderen wij dat gratis schoolboeken wel
degelijk een vooruitgang voor de mensen met een middeninkomen voor 2008 zijn.
Als wij kijken naar de koopkrachtontwikkeling over de hele kabinetsperiode,
praten wij toch over 5% extra inkomensgroei. Dat geldt ook voor de
middeninkomens en daar kan de PvdA-fractie goed mee leven.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Dat is een beetje raar. De heer Tichelaar heeft die keutel
inderdaad twee weken geleden in tweede termijn al ingetrokken. Hij heeft iets
geprobeerd rond die middeninkomens te doen. Iedereen schrok wakker. Hij schrok
ook wakker en trok het toen weer in. Toen heeft de PvdA-fractie inderdaad gezegd dat de schoolboeken volgend
jaar allemaal gratis zouden worden. In de brief van het kabinet over de schoolboeken
wordt keurig aangegeven dat gratis verstrekking ervan vanaf anderhalf keer
modaal leidt tot een koopkrachtverbetering. Dat is overigens niet zo vreemd,
want alle mensen onder anderhalf keer modaal worden nu al gecompenseerd voor
die schoolboeken. Die schieten dus niets op met afschaffing van die bijdrage
voor schoolboeken.Het ging toch over mensen op minimumniveau of modaal niveau? Daar zit
de achteruitgang in koopkracht en daar zitten de mensen met de echte middeninkomens.
Die schieten met dit verhaal toch helemaal niets op?De heer Tang (PvdA):Dat durf ik nog wel te betwijfelen.De heer Vendrik (GroenLinks):U durft het te betwijfelen? U wilt toch wel zéker weten dat het
kabinet u inzicht geeft dat wat u twee weken geleden hebt uitgevent als een
van de beste maatregelen om iets te doen voor die mensen met een middeninkomen –
Jan en Truus Modaal – ook werkt en dat dat geld daar terechtkomt? Nu
weet u het niet zeker?De heer Tang (PvdA):Ik zei dat ik durf te betwijfelen wat u zei. Het gaat hier gewoon om geld
dat ook naar de mensen met een middeninkomen gaat. Voor de grote gezinnen
betekent dit heel veel geld. Ik begrijp niet dat u over € 300 per
kind zo lankmoedig doet. Dat begrijp ik nou weer niet.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik doe niet lankmoedig over € 300 per kind. Het punt is dat
het kabinet te laf is om met een gevraagd koopkrachtoverzicht te komen. Wat
betekent dit voor mensen tussen minimum en modaal? Dat zijn toch de mensen
voor wie de PvdA opkomt? Daar komt het kabinet dus niet mee. Het enige wat
wij weten is dat het gratis verstrekken van schoolboeken iets betekent voor
mensen vanaf anderhalf keer modaal. Dan gaat het pas tellen, want vandaag
de dag betalen ze het zelf en morgen doet Vadertje Staat het. Voor de mensen
tussen minimum en modaal betekent het bijna niets, want zij krijgen dat geld
al terug. Is dat de reden waarom wij van het kabinet geen koopkrachtbeeld
krijgen? Dan wil ik het graag van de PvdA-fractie horen. Wat betekent het
nou? Willen wij echt weten, hopelijk met de PvdA-fractie, dat die motie-Van
Geel, waarin de optie van gratis verstrekking van schoolboeken vanaf 2008
wordt verzilverd, ook echt iets betekent voor mensen op modaal niveau of nemen
wij maar aan dat dat zo is?De heer Tang (PvdA):Het vervelende feit is dat de schoolboeken niet in de koopkrachtcijfers
tot uitdrukking komen, aangezien ze niet in de inflatie-index zitten. Dus
moeten wij het doen met een inschatting. En die is dat bijvoorbeeld niet iedereen
gebruikmaakt van de tegemoetkoming in het kader van de WTOS en dat het voor
grote gezinnen extra veel helpt. Daar hoor ik u niet over. Dat beeld zou u
dus wel wat completer mogen schetsen dan u nu doet. Het betekent al met al
per kind € 300 en € 600 voor een gezin. U kunt er wel
een heleboel poeha over maken, maar dat zijn de feiten.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is allemaal al gewisseld. Dit was een hard punt voor
de heer Tichelaar twee weken geleden; er moest iets voor die middeninkomens
gedaan worden en die schoolboeken zouden het repareren. Welnu, er is geen
spoor van bewijs dat dit het geval is, dat een gezin met een modaal inkomen
er iets mee opschiet.De heer Tang (PvdA):Die discussie is twee weken geleden gevoerd. Deze brief brengt daarin
geen verandering. Nogmaals, het gaat ons niet alleen om 2008, maar om de koopkrachtcijfers
over de gehele periode. Dan mag u concluderen dat de mensen in die gehele
periode er 5% op vooruitgaan. Waarom telt u dat er niet bij op?De heer Weekers (VVD):Ik sta ook perplex. Wij hebben in het voorjaar een debat gehad met de
Partij van de Arbeid over de Voorjaarsnota. Toen hebben wij al geconcludeerd
dat wij straks even heel goed moesten kijken naar de koopkrachtplaatjes en
naar de lastenverhogingen die het kabinet ongetwijfeld zou gaan voorstellen
en dat wij ervoor moesten zorgen dat mensen met een uitkering er in elk geval
niet op achteruit zouden gaan en dat mensen die werken straks ook de vruchten
plukken van hun arbeid. Toen heeft de Partij van de Arbeid, ook minister Bos,
gezegd daar zeer serieus naar te kijken. De motie die de VVD-fractie had ingediend,
hoefde men niet te steunen, want dat kwam wel goed. Twee weken geleden heeft
de heer Tichelaar beloofd dat u vandaag met een plan zou komen en dan neemt
u genoegen met de schoolboeken, maar dat geldt alleen voor mensen met kinderen
die op de middelbare school zitten. Dat betekent dat er niets wordt gedaan
aan de koopkrachtachteruitgang van al diegenen die geen kinderen hebben en
niets voor al diegenen die kinderen hebben op de lagere school.De heer Tang (PvdA):De belangrijkste verbetering van de koopkracht in 2008 wordt inderdaad
gevormd door de schoolboeken. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat de
middeninkomens er over de hele periode met 5% per jaar op vooruitgaan.
Dan praten wij toch over € 1500 voor een modaal inkomen over deze
periode. Moeten wij daar ontevreden over zijn? Dat lijkt mij niet.De heer Weekers (VVD):Dat lijkt mij ook niet. Ik constateer dat de Partij van de Arbeid mensen
blij wil maken met een dode mus; alleen met die gratis schoolboeken. Mijn
concrete vraag is waarom hier twee weken geleden toch grote woorden werden
gebruikt.De heer Tang (PvdA):Ik zie helemaal niet in waarom de PvdA niet kan proberen op te komen voor
de middeninkomens.De heer Weekers (VVD):Maar dat doet u niet.De heer Tang (PvdA):Dat hebben wij wel geprobeerd en daar zijn wij gedeeltelijk in geslaagd
bij de schoolboeken. Nogmaals, wij kijken naar de hele periode. Ik begrijp
dus niet waarom de heer Pechtold hier komt opdraven. De heer Vendrik herhaalt
wel wat de conclusie was, dus er is blijkbaar toch een verschil tussen de
heer Vendrik en de heer Pechtold.De heer Pechtold (D66):U hebt hier een probleem. Uw fractievoorzitter staat hier een verhaal
over middeninkomens te houden. Iedereen dacht: oh jee, nu gaan wij het krijgen,
maar dat kwam toen niet. Dat was twee weken geleden en nu komt u hier met
dat slappe verhaal van die schoolboeken. Ik bagatelliseer dat niet, maar u
laat de alleenstaanden, de mensen met kinderen op de lagere school en al die
anderen met een middeninkomen buiten beschouwing en dan zegt u ook nog dat
die schoolboeken gratis zijn. De vo-raad, de uitgevers, de scholen, iedereen
zegt dat u in het eerste jaar 100 mln. tekort komt om het überhaupt uit
te voeren. U loopt tegen een gigaprobleem aan. Als dat het enige is wat de
middeninkomens van de PvdA te verwachten hebben, dan is het droevig gesteld.De heer Tang (PvdA):Ik concludeer dat de heer Vendrik en u iets anders hebben gehoord in tweede
termijn en dat verbaast mij dan weer.Het kabinet is solide als onder Drees en Kok. Het kabinet doet meer aan
investeren en het weet ook te sparen. De komende vier jaar is het overschot
positief, met als gevolg dat de schuld daalt van 47% tot 39%
van het nationaal product. Hiermee staat Nederland in het bijzondere rijtje
van landen als Ierland en Luxemburg, dat een overschot op de begroting combineert
met een staatsschuld ruim onder 60%. De collectieve uitgaven stijgen
niet in deze periode van vier jaar, zo laat het CPB zien. Wel nemen de uitgaven
aan zorg, onderwijs, infrastructuur en veiligheid toe. Vooral de uitgaven
aan zorg nemen flink toe: van 8,9% naar 9,6% van het bbp. Dit
komt neer op honderdduizend mensen extra in de zorg. Daarentegen wordt er
gesneden in de overheidsbureaucratie, met als doelstelling om de overheid
niet alleen kleiner, maar ook slagvaardiger te maken. Deze keuzen zijn in
grote lijnen goed te begrijpen en te verdedigen.Op één punt wil de PvdA-fractie graag helderheid. De minister-president
heeft gezegd dat mbo-scholen worden gecompenseerd wanneer zij erin slagen
leerlingen binnen het stelsel te behouden. Bij dit motto: goed gedrag belonen
hebben wij de volgende vraag. Kunnen mbo-scholen die in 2008 laten zien dat
zij meer leerlingen binnenhouden dan voorspeld, snel een vergoeding krijgen?
Voorkomen moet worden dat er een gat valt tussen het jaar dat de school meer
leerlingen binnenhoudt en het jaar waarin dat wordt uitbetaald. Het is geen
taakstellende bezuiniging, zei de minister-president. Dan is het volgens ons
ook niet logisch dat deze nu al volledig in de boeken te zien is. De PvdA-fractie
wil dat daarom graag zo in de meerjarenbegroting zien. Graag horen wij hierop
een reactie.Dit kabinet is sociaal, want het stelt het principe "de sterkste
schouders, de zwaarste lasten" weer centraal. Het legt de lasten bij
de hoogste inkomens en kiest voor bescherming van de laagste inkomens. Ik
begin bij de hoogste inkomens. Gelukkig is het kabinet bereid om beperkingen
op te leggen bij subsidies aan hen die het echt niet nodig hebben. Het beleid
wordt gerichter. Er komt een einde aan nodeloze fiscale subsidies aan de allerrijksten.
Het gaat daarbij specifiek om beperkingen op de subsidies op pensioen, dat
nu is vrijgesteld van de rendementsheffing in box 3, en het weghalen van het
plafond en het gereduceerde tarief voor het eigenwoningforfait. Dat is verstandig
en voor de PvdA pure winst.De heer Irrgang (SP):De heer Tang zei in een interruptie eerder in het debat dat hij het goed
vond dat die pensioenpremieaftrek tot € 135.000 werd gemaximeerd.
Daar ligt ongeveer het salaris van de minister-president. Daarboven moet er
geen nodeloze fiscale subsidie zijn. Zou je hetzelfde niet moeten doen bij
de aftrekbaarheid van topsalarissen boven de € 185.000 in de vennootschapsbelasting?
Daarvoor geldt die redenering toch net zo goed?De heer Tang (PvdA):Dat begrijp ik niet helemaal, want het ene heeft betrekking op bedrijven
en het andere op personen. Het afschaffen van fiscale subsidies aan de allerrijksten
heeft betrekking op personen. De aftrekbaarheid van de vennootschapsbelasting,
waarover u het hebt, heeft betrekking op bedrijven. Ik zie het verband niet
onmiddellijk. Mij gaat het erom dat het een effectieve maatregel is om de
topinkomens in goede banen te leiden. Dat zult u met mij delen. Daarnaar zijn
wij met zijn allen op zoek.De heer Irrgang (SP):Dat geldt eveneens voor het beperken van de aftrekbaarheid in de vennootschapsbelasting
boven de € 185.000. Daarbij gaat het weliswaar om bedrijven, maar
het is ook een fiscale subsidie voor bedrijven om salarissen hoger dan € 185.000
te betalen.De heer Tang (PvdA):Ik durf niet te zeggen dat dit een subsidie is. Ik denk eerder aan bepaalde
vormen van beloning die je zou willen uitsluiten omdat je ze niet wilt bevorderen.
Als het niet aftrekbaar is voor de vennootschapsbelasting, wat doet het dan
voor de inkomens van die topmensen? Dat weet ik niet.De heer Irrgang (SP):De SP en het CDA hebben voorstellen gedaan om iets te doen aan die topinkomens.
Wellicht komt u nog met voorstellen. Bent u het met de SP eens dat de inzet
van het kabinet op dit punt zwaar onvoldoende is? Er gebeurt nauwelijks iets.
Komt u zelf met voorstellen om wel iets te gaan doen?De heer Tang (PvdA):Aan de ene kant zijn er de fiscale subsidies aan de allerrijksten. Die
pakt het kabinet aan. Dat is winst, zoals u met mij zult delen. Aan de andere
kant is er de ontwikkeling van topinkomens aan de top van het bedrijfsleven.
Daarmee zijn wij zeker nog niet klaar. Wij hebben zonet gehoord – en
dat is winst van dit debat – dat het CDA de excessen bij de beloning
wil aanpakken. Daarop moeten wij inzetten en dat bereiken wij nog niet met
deze maatregelen. Er zullen andere maatregelen voor nodig zijn.De heer Weekers (VVD):De heer Tang zegt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten
dragen en verwijst daarbij naar twee maatregelen van het kabinet: de fiscale
behandeling van het eigen huis voor de wat duurdere huizen en de aftrekbaarheid
van pensioenpremies voor pensioenen boven € 185.000. Hij vindt dat
goede maatregelen. Mag ik hem vragen wat deze twee maatregelen in budgettaire
zin opleveren?De heer Tang (PvdA):Weet u het antwoord al?De heer Weekers (VVD):Ik vraag het aan u.De heer Tang (PvdA):Volgens mij leveren zij 15 mln. en 60 mln. op. Als ik het goed begrijp,
heeft de maatregel inzake de pensioenen overigens onmiddellijk een effect
van 250 mln. Later nemen de belastingopbrengsten echter af, waardoor het saldo
60 mln. wordt.De heer Weekers (VVD):Als je dat afzet tegen de door dit kabinet gepresenteerde algehele lastenverzwaring –
1 mld. directe lastenverzwaring vanwege allerlei nieuwe belastingen en verhoging
van schijven en daarnaast ook nog 3 mld. tot 4 mld. extra vanwege de zorgpremies –
kunt u dan volhouden dat de twee zojuist genoemde maatregelen ertoe leiden
dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen?De heer Tang (PvdA):Als ik uw redenering zou omkeren, zouden wij nooit iets doen. Als wij
dit principe hanteren, vragen wij iets meer van de mensen boven de Balkenendenorm.
Dat is prima.De heer Weekers (VVD):Ik constateer dat de PvdA aan symboolpolitiek doet door twee fiscale behandelingen
te veranderen waar de coalitiepartner, het CDA, erg veel moeite mee heeft.
Ik zou van u willen weten of u het pleidooi van het CDA om de bezitters van
dure huizen toch te ontzien en om de pensioenmaatregel achterwege te laten,
een heel aangelegen punt vindt binnen de coalitie. Ik moet ook constateren
dat de hardwerkende burger uiteindelijk de rekening gepresenteerd krijgt van
het riante uitgavenbeleid van dit kabinet.De heer Tang (PvdA):U begrijpt geloof ik niet het principe van de sterkste schouders die de
zwaarste lasten dragen. Dat betekent nog steeds dat er meer wordt gevraagd
van mensen die veel verdienen. Daar komt het op neer. Volgens uw redenering
doet het er niet toe omdat het wordt gedeeld door een groot getal. In die
redenering ga ik niet mee. Het is ook een kwestie van rechtvaardigheid en
enig lef om dit te doen. U hecht daar blijkbaar geen belang aan.De voorzitter:Nee mijnheer Weekers, ik geef u niet opnieuw het woord. Het was de laatste
keer. Ik geef de heer Vendrik gelegenheid tot interrumperen.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat vindt de PvdA-fractie van het pakket van de heer De Nerée,
onze nieuwe bestrijder van zelfverrijking aan de top van het Nederlands bedrijfsleven?
Is dat leuk als aanvulling, additioneel aan de plannen van Bos en De Jager,
of mag het ook in de plaats komen van die plannen?De heer Tang (PvdA):Mijn fractie is blij dat de CDA-fractie de excessen aan de top wil aanpakken.
Uit mijn interrupties is al gebleken dat ik wel twijfel heb over de effectiviteit
van de suggesties van de heer De Nerée. Ik heb vandaag echter meer
suggesties gehoord. U wilt een toptarief, de SP-fractie niet. De FNV wil geen
aftopping van de pensioenen, de SP-fractie wel. Er buitelen veel suggesties
over tafel. Als wij die verzamelen, komen wij tot een aardig pakket. Al die
suggesties moeten op de eigen merites worden beoordeeld. Ik heb een eerste
indruk gegeven. Ik weet niet of het effectief genoeg is maar daarover gaan
wij het hebben. Daar vragen wij ook een reactie van het kabinet op.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is wel erg zuinig. Zelfs de CDA-fractie komt in dit
debat met pikante voorstellen om iets te doen aan de "exhibitionistische
zelfverrijking". Die term komt overigens van uw vorige partijleider.
De SP-fractie doet voorstellen, mijn fractie doet voorstellen en de FNV doet
voorstellen. Dat is allemaal niet nieuw. De minister van Financiën wilde
dit voorjaar zelf nog geen voorstellen doen. Inmiddels is driekwart van de
Kamer met allerlei voorstellen bezig terwijl de PvdA-fractie afwacht.De heer Tang (PvdA):Nee. Ik onderbreek u want dat mag blijkbaar.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat zijn uw voorstellen dan?De voorzitter:Niet door elkaar heren. Misschien kunt u iets van uw opvoeding laten blijken.
De heer Tang heeft het woord.De heer Tang (PvdA):Uw laatste opmerking was geloof ik gericht aan de heer Vendrik.De voorzitter:Die was gericht aan alle 150 leden.De heer Tang (PvdA):Ik kom straks terug op wat wij voorstellen. Ik noem het maar even suggesties.
Ik denk dat sommige suggesties beter werken dan andere die ik vanavond heb
gehoord.Gegeven het feit dat de fiscale subsidies aan de top worden weggehaald,
vraag ik de minister of hij de belastinguitgaven voor pensioensparen en eigen
woning – nu het kabinet probeert om daar paal en perk aan te stellen –
voortaan standaard in de Miljoenennota wil opnemen, overeenkomstig het laatste
advies van de Studiegroep begrotingsruimte.Een bijdrage van de hoogste inkomens betekent niet dat de inkomensontwikkeling
evenwichtig is. De Raad van Economische Adviseurs constateert terecht dat
de topinkomens explosief stijgen. Dat is reden voor zorg. Interessant daarbij
is dat de internationalisering van de markt voor topbestuurders niet als drijvende
kracht achter deze ongelijkheid wordt gezien. Dat is ook volstrekt logisch.
Bij internationalisering zou tegenover een stijging in het ene land een daling
in het andere land staan, hetgeen niet het geval blijkt te zijn. Bovendien
is internationalisering van de markt voor topbestuurders verre van perfect.
Er bestaan nog steeds heel grote verschillen in topinkomens tussen landen.
Het is nog maar de vraag of Kleisterlee zomaar bij het Japanse Sony aan de
slag kan. Ik hoor graag van de minister hoe hij tegen deze voorstelling van
zaken aankijkt, zeker omdat dit kabinet in april zo nadrukkelijk naar de internationalisering
heeft verwezen.Interessant is ook dat de variabele beloning niet als instrument tot disciplinering
van topbestuurders wordt gezien.De voorzitter:Ik doe een oproep aan de leden om geen namen in het debat te betrekken.
Wij hebben het hier over beleid.De heer Irrgang (SP):De heer Tang merkt terecht op dat de REA het argument van de internationale
arbeidsmarkt compleet van tafel veegt. Hij is het daar blijkbaar mee eens.
Het is wel een argument dat door deze minister van Financiën en voorgaande
ministers van Financiën telkens is gebruikt. Zij stelden steeds dat het
niet kon in verband met de internationale context. Deze minister van Financiën
kan daar straks wat u betreft dus niet mee aankomen.De heer Tang (PvdA):Ik ben benieuwd naar het antwoord; daarom vraag ik het ook.Ik heb ook nog een andere vraag naar aanleiding van de analyse van de
REA. Ik vind de analyse zinnig; dat wil ik ook nog even zeggen. Het is interessant
dat variabele beloning niet als instrument tot disciplinering van topbestuurders
wordt gezien. Ook dat is volstrekt logisch. De grillen van de aandelenmarkten
werken in de vorm van opties en aandelen door in de beloning. De beloningen
zullen onvermijdelijk grote uitslagen laten zien, die niet op enigerlei wijze
aan prestaties van bestuurders te koppelen zijn. Hoe is het dan mogelijk dat
sommige bestuurders absurde bedragen opstrijken, op basis van een grillig
verloop van winsten en aandelenkoersen? Dat schuilt toch in de macht van bestuurders,
die door commissarissen en aandeelhouders niet of nauwelijks is te beperken?
Aan de beloning en de beloningsvormen lijkt op dit moment geen grens te zijn
gesteld. Alleen publieke verontwaardiging lijkt te helpen. Het laatste voorbeeld
daarvan is TNT. Ik zal de naam van betrokkene niet noemen.Ik hoor graag van de minister hoe hij tegen deze voorstelling van zaken
aankijkt, zeker in het licht van de uitspraak van minister Donner dat de vrijheid
van topbestuurders niet moet worden aangetast, terwijl het probleem volgens
de REA juist is dat zij te veel vrijheid hebben. Zou de positie van de raden
van commissarissen niet moeten worden versterkt door regels voor beloningsbeleid
op te nemen in wetgeving of in de code-Tabaksblat? De PvdA-fractie wil meer
maatregelen op dit terrein, zoals meer diversiteit, om "old-boy networks"
te doorbreken. De platina handdruk, die nu in de code-Tabaksblat staat, zou
bijvoorbeeld in de wet moeten worden opgenomen. Een ander voorbeeld is het
vastzetten van beloningen op het moment van een overname, inclusief de waarde
van eerder toegekende opties en aandelen. Geen 80 mln. voor een zeker iemand
dus, en geen 20 mln. voor een ander. Het is gewoon pervers om iemand een beloning
te geven bij wanprestaties, zoals bij ABN AMRO is gebeurd. Het is ook pervers
omdat de bestuurder daarmee een persoonlijk belang krijgt en op de schoot
van de nieuwe aandeelhouders gaat zitten, terwijl hij geacht wordt het belang
van de hele onderneming te vertegenwoordigen, ook dat van de werknemers.De heer Pechtold (D66):U haalt een uitspraak aan van minister Donner over topbestuurders en vraagt
nu aan de minister van Financiën of deze het daarmee eens is. Minister
Donner spreekt toch namens het kabinet?De heer Tang (PvdA):Ik hoop dat dit zo is. Minister Donner zou hebben gezegd dat wij de vrijheid
niet moeten inperken. Ik laat mij er niet over uit of dit wel of niet is gezegd.
Mij gaat het erom of wij de vrijheid van bestuurders niet moeten inperken
door regels op te leggen, hetzij in de code-Tabaksblat, hetzij in de wet,
over het voeren van het beloningsbeleid.De heer Pechtold (D66):Vaak zijn gevechten tussen coalitiepartijen die je vanuit
de oppositie ziet, schijngevechten. U vraagt nu aan de minister van Financiën
een uitspraak over een uitspraak van de minister van SZW. De minister van
SZW spreekt namens het kabinet als hij zegt dat wij de vrijheid van topbestuurders
niet moeten aantasten. Wat verwacht u nu van de minister van Financiën,
dat hij er afstand van neemt of dat hij dit omarmt? Dat laatste lijkt mij
de enige logische conclusie, want minister Donner spreekt namens het kabinet.
Of u probeert te suggereren dat u enig licht wilt creëren en dat de PvdA
er toch iets anders tegenaan kijkt, of u bent gewoon een hopeloze weg ingeslagen.De heer Tang (PvdA):Ik vind dit allemaal een beetje Haags, mijnheer Pechtold. Vergeet u de
uitspraak over minister Donner maar. Mijn vraag aan de minister is: moeten
er regels komen voor het beloningsbeleid? Voor mij is dat een serieuze aangelegenheid,
waarbij ik niet dit soort Haagse spelletjes wil spelen. Wij hebben het over
excessen in beloningen. Ik ben erg benieuwd naar uw suggesties.De heer Pechtold (D66):Onder Haagse spelletjes versta ik: beloven dat je iets gaat doen voor
de middeninkomens en dan vandaag hier met lege handen staan. Dat zijn Haagse
spelletjes. Een ander voorbeeld is dat met één motie van de
coalitie waarin de visserij en verder iedereen wordt gecompenseerd, het debat
plat wordt gelegd. Het kabinet is met een standpunt gekomen over de topinkomens.
Gaat de PvdA-fractie nu aan het kabinet vragen om daar anders over te denken?
Ziet u de voorstellen van de heer De Nerée tot Babberich als aanvullend,
of komen zij in plaats van de bestaande voorstellen? Dat is interessant voor
dit debat, en daarvoor moet u niet weglopen.De heer Tang (PvdA):Neen, sterker nog, ik probeer juist in te gaan op het debat over topinkomens.
Ik vraag aan de minister of er geen regels moeten komen voor het beloningsbeleid
die dwingender zijn dan nu het geval is. Daar gaat het om.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij doet de PvdA-fractie een concreet voorstel. Het is geen vrijblijvende
vraag. Zegt de PvdA-fractie op dit moment tegen fiscale strafheffingen à
la De Nerée of anderszins – ik weet niet of het werkt –
dat zij een aanscherping wil van het BW, zodat een bepaald type beloning niet
meer wordt toegestaan? Hoor ik dat goed? En wil de PvdA-fractie aanscherping
van de code-Tabaksblat voor andere types beloning die op dit moment niet helder
genormeerd zijn? Daarbij kun je overigens nog steeds onder de code-Tabaksblat
uit, maar dat zien wij later wel weer. Is dat de positie van de PvdA-fractie?De heer Tang (PvdA):Even heel duidelijk vooraf dit. Wij zijn op zoek naar effectieve maatregelen
om die excessen te bestrijden. Ik zeg bijvoorbeeld dat een bestuurder geen
persoonlijk belang dient te hebben bij een overname, geen persoonlijke financiële
winst. Dat moet aangepakt worden. Over de manier waarop kunnen wij nog wel
discussiëren. Dat kan via de code-Tabaksblat, dat kan in de wet. Het
kan, maar dat vind ik minder interessant. Laten wij komen met goede manieren
om het aan te pakken en dan zien wij wel hoe wij het precies vormgeven.De heer Vendrik (GroenLinks):Vergeef mij, maar het is een beetje laat voor vragen; wij zijn met dit
debat namelijk al tien jaar bezig. Nu hoopten wij dit voorjaar op een kabinet
dat op dit punt wilde doorpakken, en niet zo'n klein beetje ook. Het is zelfs
zo erg geworden dat de heer De Nerée met voorstellen komt. Nou, dan
zijn wij ver voorbij Zwolle, mijnheer Tang! Het wordt tijd dat wij hier geen
vragen meer stellen, want dat doen wij al tien jaar, maar dat wij politieke
meerderheden zoeken. Daarom daag ik u uit om een positie in te nemen. Als
u zegt: ik vind die fusiebonus voor zittende bestuurders pervers, dan ben
ik het volstrekt met u eens. Vandaar mijn concrete vraag: gaan wij nu –
of het kabinet het wil of niet – afdwingen dat dit soort fusiebonussen
voor zittende bestuurders verboden wordt bij wet? Gaan wij dat afdwingen?De heer Tang (PvdA):Mijnheer Vendrik, het begint pas voorbij Zwolle. Het is niet zo dat het
pas begint bij Zwolle, het begint pas voorbij Zwolle.De platina handdrukken zoals die nu in de code-Tabaksblat staan, werken
dus niet. De code-Tabaksblat wordt op dat onderdeel niet nageleefd. Dan lijkt
het mij duidelijk dat je het niet in de code-Tabaksblat moet laten, maar dat
je het bij wet moet regelen. Daar zou de PvdA-fractie voor zijn. Dan kun je
best overwegen om het eerst in de code-Tabaksblat onder te brengen en pas
als dat niet werkt, in de wetgeving. Die discussie gaat meer over hoe wij
het precies moeten doen. Laten wij eerst proberen een vorm te vinden om die
excessen aan te pakken. Ik hoop dat de PvdA-fractie hiermee een voorstel heeft
gedaan waarmee die excessen van de mensen die ik niet mag noemen, worden aangepakt.De heer Irrgang (SP):Volgens mij is er inmiddels een duidelijke Kamermeerderheid voor het aanpakken
van die variabele beloning, de vraag is alleen hoe wij dat gaan doen en of
dat dan echt effectief is. Nu zegt u: doe iets aan die overnamebonussen, doe
er iets aan dat mensen daar persoonlijk gewin bij hebben, maar dat is natuurlijk
slechts een klein deel van de variabele beloning. Ik dacht immers begrepen
te hebben dat u ook voorstander was van een maximum op alle variabele beloningen,
bijvoorbeeld op het niveau van 50%. Is dat de positie van de PvdA-fractie
of gaat het u alleen om die overnamebonus voor de bestuurders?De heer Tang (PvdA):Als ik kijk wat het grootste probleem is, dan is het dus juist bij overnames
dat de beloningen echt de lucht in schieten. Wij kunnen het ook nog hebben
over de andere maatregel die inderdaad in de eerste versie van de code-Tabaksblat
heeft gestaan. Zij is dus waarschijnlijk verstandig, anders had zij niet in
de kladversie van de code-Tabaksblat gestaan. Daar kunnen wij het ook over
hebben, maar op dit moment zie ik meer in het weghalen van de overnamebonussen.De heer Irrgang (SP):Volgens mij kun je daarover twisten, want je ziet die variabele bonussen
ook scherp omhooggaan bij bedrijven die niet op het punt staan om overgenomen
te worden. De minister van Financiën heeft zich tot nu toe heel erg op
het standpunt gesteld dat hij niet wil beginnen aan het aanpakken van de variabele
bonus, omdat dat juist een manier is om de belangen van bestuurder en vennootschap
met elkaar in overeenstemming te brengen. Dat is een vreemd standpunt, omdat eigenlijk de meerderheid hier zegt dat het omgekeerde gebeurt.
Daar bent u het dus niet mee eens?De heer Tang (PvdA):Het is goed dat wij deze discussie hebben. De eigenlijke vraag is hoe
het komt dat de beloningen zo uit de hand lopen. Deze vraag moet je eerst
stellen om vervolgens te kunnen bedenken wat je hieraan kan doen. Deze discussie
is wel degelijk belangrijk. Ik heb de indruk dat er ruimte is voor bestuurders.
Ik wil niet uitsluiten dat er gedeeltelijk een disciplinerende werking kan
uitgaan van een variabele bonus. Wat meespeelt, is dat bestuurders dit gebruiken
als middel om zich te verrijken.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik heb zo-even geprobeerd duidelijk te krijgen waar de heer De Nerée
tot Babberich precies heen wilde. Dat probeer ik bij u ook even, mijnheer
Tang, want het is mij nog niet helemaal helder. Als ik het goed begrijp, wilt
u een aantal zaken wettelijk regelen, dat nu nog op vrijwilligheid is gebaseerd.
Ik hoor u zeggen dat u de grote bonussen wilt weghalen. Moet u dan toch niet
concreter zijn over wat voor maatregelen u precies wilt? Wij vragen immers
morgen een antwoord aan het kabinet. Hoe vager u bent, hoe ingewikkelder het
antwoord van het kabinet wordt. Dus hoe concreter u bent, hoe makkelijker
het antwoord van het kabinet is.U werpt de vraag op of wij niet moeten discussiëren over de hoogte
van de bonussen of de beloning. Is dat wel een relevante vraag? De industrie
en de bedrijven zeggen dat de hoogte een kwestie van marktwerking is. Moeten
wij niet gewoon constateren dat, welke referentiekader je ook gebruikt, de
bonus of de beloning toch te hoog is en dat je hieraan een grens moet stellen,
zonder precies te willen doorwroeten wat de maximale hoogte is? Dat is immers
voor ons politieke debat een heilloze weg.De heer Tang (PvdA):Dat weet ik niet. U stelt blijkbaar een grens aan de beloning voor. Ik
ben erg benieuwd waar u deze grens wilt leggen. Voor alle duidelijkheid, de
PvdA-fractie laat nog steeds alle wegen open. Voor een deel zit de oplossing
in versterking van de raad van commissarissen en voor een deel in de code-Tabaksblat
volgens welke beloningsbeleid, in het bijzonder de platina handdrukken, een
wettelijke basis krijgt. Voor een deel zoeken wij de oplossing ook in de aanpak
van de winsten. Ik spreek van winsten, niet van uitgekeerde bonussen. Winsten
worden ook behaald op eerder toegekende opties en aandelen. Het gaat mij nu
om de winsten die bestuurders hebben bij overname.Dit zijn verschillende maatregelen op verschillende terreinen. Volgens
mij is er niet één maatregel waarmee wij dit probleem onder
controle zullen krijgen. Laten wij onszelf dat niet aanpraten, want dan werkt
het niet.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik kom terug op mijn vraag of u niet concreter kunt zijn of wilt zijn
als vertrekpunt voor de discussie met het kabinet. Wat u nu oproept is een
heel scala aan maatregelen, zonder concreet te zijn. De voorstellen van de
heer De Nerée tot Babberich waren in feite concreter. Zou u niet iets
concreter moeten zijn?De heer Tang (PvdA):Volgens mij is het vrij concreet wat ik voorstel, al betreft het maatregelen
die niet direct in de fiscale sfeer liggen. Dat soort maatregelen zou ik overigens
ook willen overwegen. Ik kan er nog wel eentje toevoegen. Deze drie maatregelen
zitten in de institutionele en wetgevende sfeer, maar dat betekent niet dat
zij vaag zijn.Deze discussie toont maar weer aan dat de complexiteit van het onderwerp
topinkomens geen aanleiding geeft om te denken dat met een of twee maatregeltjes
de ontwikkeling van topinkomens in goede banen kan worden geleid. Het is eerder
en-en dan of-of. De uitspraak van Pieter van Geel dat het hierna afgelopen
moet zijn met discussies over topinkomens, is van een eenvoud die niet past
bij de complexiteit van dit onderwerp. Wij wachten bijvoorbeeld op de bevindingen
van de commissie-Frijns.Het kabinet legt de lasten bij de hoogste inkomens en beschermt ook de
laagste inkomens, zeker in 2008. Bovendien maakt het kabinet het aantrekkelijk
om te gaan werken door een inkomensafhankelijke verhoging van de arbeidskorting
in te voeren. Dat is een welkome maatregel die de participatie op de arbeidsmarkt
zal bevorderen. De grootste koopkrachtstijging gaat volgend jaar naar werkende
alleenstaande ouders met een minimumloon, namelijk 6% in 2008 en 14%
in deze regeerperiode. Dit is een direct gevolg van de motie-Crone die twee
jaar geleden tijdens de algemene beschouwingen is aangenomen. Dat is belangrijk,
want juist bij alleenstaande ouders is het armoederisico het grootst.De PvdA wil het beste uit mensen halen. Dit geldt in het bijzonder voor
kinderen. In 2005 leefden 310.000 kinderen in armoede. Dat is 9% van
alle kinderen in Nederland. Deze armoede beperkt de kansen op een goede ontwikkeling
van deze kinderen. De PvdA wil de armoede hard aanpakken en dus sterk reduceren.
Om te beginnen wil zij dat het aantal kinderen dat in armoede leeft, in 2011
met een derde is afgenomen. De PvdA vraagt het kabinet om de effecten op het
aantal kinderen dat in armoede leeft, te betrekken bij de vormgeving van het
kindgebonden budget. Ik hoor graag de reactie van de minister. Dat is niet
alles. Om kinderen een goede start te geven, is meer nodig dan geld. Om zich
te ontwikkelen, moeten kinderen actief kunnen zijn bij een sportvereniging,
een muziekschool of anderszins. Zij moeten de kans krijgen om over de grenzen
van hun leefmilieu heen te kijken. Daarom geven wij kinderen de uitrusting
om uit de armoede omhoog te klimmen. Ook hiervoor heeft de PvdA een harde
doelstelling geformuleerd. Die brengt zij nog ter sprake bij de behandeling
van de begrotingen van Jeugd en Gezin en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb geen opmerkingen over de conclusie, maar wel over het punt daarvoor.
Dat ging over topinkomens en armoede. Begrijp ik goed van de heer Tang dat
de Partij van de Arbeid van opvatting is dat dankzij deze begroting er in
het jaar 2008 – laten wij het daar even toe beperken – sprake
is van nivellering van inkomens?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet of er in 2008 sprake van nivellering is in de zin dat de
fiscale subsidies voor de hoogste inkomens worden afgeschaft. Ik geloof dat
dit pas later gebeurt, in 2009. Wij zien wel dat er over de gehele linie een
verbetering van de koopkracht optreedt. Dat geldt in het bijzonder
voor de mensen met de laagste inkomens, dus dat is grote winst.De heer Vendrik (GroenLinks):Laat ik het anders formuleren. Is het geen probleem voor u dat er in het
jaar 2008, maar ook in de jaren erna, eigenlijk niet echt wordt genivelleerd?
Is dat geen probleem voor de Partij van de Arbeid?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet waar u de stelling vandaan haalt dat er niet genivelleerd
wordt. Net werd ik tijdens de discussie door de VVD aangevallen. De PvdA zou
de allerrijksten pakken. Dit leverde eigenlijk niets op, omdat het om zo'n
kleine groep ging. Nu raak ik in de war. Volgens mij vragen die maatregelen
wel degelijk om een bijdrage aan de mensen met de hoogste inkomens. Dat lijkt
mijn fractie buitengewoon rechtvaardig, al zal het niet genoeg zijn om de
zeer grote groep te compenseren. Dat is prima. Toch moet het gebeuren.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Wij hadden het net over de schoolboeken. De kinderbijslag
die wij hadden, was inkomensonafhankelijk. Nu hebt u met het kabinet het idee
van gratis schoolboeken gepresenteerd. Dat idee is gepresenteerd voor de middeninkomens,
maar eigenlijk is het voor iedereen. Het verstrekken van gratis schoolboeken
heeft een nominaal karakter en gebeurt dus inkomensonafhankelijk. Tegelijkertijd
met de invoering daarvan pakt het kabinet juist de kinderbijslag aan door
die voor een deel inkomensafhankelijk te maken. Kan de heer Tang mij uitleggen
wat de gedachte achter de kinderregelingen is? Dit komt op mij gewoon als
jojobeleid over.De heer Tang (PvdA):Volgens mij is daar een belangrijk verschil tussen. Wij hebben leerplicht.
Schoolboeken zijn ook verplicht. Daar kunnen mensen niet omheen. De overheid
stelt de goederen die verplicht zijn in de regel en voor mogelijk gratis ter
beschikking. Kinderbijslag kan inkomensonafhankelijk, maar ook inkomensafhankelijk
worden gegeven. Wij hebben gekozen voor een inkomensafhankelijke regeling.De heer Pechtold (D66):Ik verkies inkomensonafhankelijke kinderbijslag. De PvdA wil dat wij met
de kinderbijslag verder gaan. Ik las eerst dat de eerste 100 mln. een besparing
waren, maar het was een bezuiniging. Ik vraag mij af wat de filosofie hierachter
is. Ik hoor de heer Tang zeggen dat hij een inkomensafhankelijke regeling
wil.De heer Tang (PvdA):Dat sluit precies aan bij de discussie die wij net voerden over de subsidies
op eigen woningen en op pensioensparen voor de allerhoogste inkomens. Het
is niet verstandig om geld te geven aan mensen die dat niet nodig hebben.
De overheid kan dat beter niet doen. Dan bespaart zij geld. Dat geld kan zij
hard gebruiken.De heer Tony van Dijck (PVV):Voorzitter. Na enkele jaren van de broekriem aanhalen gaat het weer goed
met de economie in Nederland. De werkloosheid ligt op het laagste niveau sinds
vijf jaar en 7,5 miljoen mensen zijn aan het werk. Ook het bedrijfsleven maakt
weer winst en investeert in de onderneming. Het kabinet presenteert mooie
economische groeicijfers en de inflatie is de laagste in Europa.Het is daarom knap dat het het kabinet weer is gelukt om ervoor te zorgen
dat vrijwel iedereen er volgend jaar op achteruitgaat. Dit was geen gemakkelijke
opgave. Er waren maar liefst negentien belastingmaatregelen voor nodig, maar
het is gelukt. Chapeau!Het is ook knap dat het dit kabinet is gelukt om dit jaar 6 mld. meer
uit te geven dan er binnenkomt en dat daarmee het begrotingsoverschot van
vorig jaar weer wordt omgebogen in een begrotingstekort. Waarom heeft het
kabinet niet gereageerd op deze tegenvallers en is er geen actie ondernomen?
Het kabinet voorspelt in 2008 een aanzienlijke verbetering van het EMU-saldo,
maar deze verbetering is volledig toe te schrijven aan de gunstige conjunctuur
en aan de aardgasbaten. Het robuuste saldo laat echter geen verbetering zien,
aldus de Raad van State. Hoe betrouwbaar is deze voorspelling? Hoe zeker is
het dat de economische groei van 2,5% in 2008 wordt behaald? De groei
wordt namelijk grotendeels bepaald door de wereld om ons heen. Te denken valt
aan de wereldeconomie, de export, de kredietcrisis in Amerika, de dollarkoers,
de oorlogen. Alle experts zijn het erover eens dat de economische groei in
de toekomst wel eens zou kunnen tegenvallen.Hoe zeker zijn de aardgasbaten? Ook deze laten zich moeilijk voorspellen,
zo hebben wij dit jaar kunnen vaststellen toen zij met 1,5 mld. tegenvielen
door een warme winter en de olieprijs. In hoeverre heeft het kabinet rekening
gehouden met een tegenvallende economische groei en/of tegenvallende aardgasbaten?
Kunnen wij nog meer lastenverzwaringen verwachten als deze voorspellingen
niet uitkomen?Het kabinet stelt een groot aantal intensiveringen voor, waarop de bevolking
niet echt zit te wachten. De burger zit niet te wachten op meer geld voor
kunst en cultuur, meer geld voor de publieke omroep, meer geld voor een MEP-regeling,
meer geld voor integratie en inburgeringscursussen, meer geld voor prachtwijken,
meer geld voor ontwikkelingslanden, meer geld voor loonsubsidies en meer geld
voor een generaal pardon. De Raad van State heeft reeds vele malen aangegeven
selectief te zijn met overheidsuitgaven. Schaf af wat niet meer nodig is,
zo stelt de Raad van State, en zet de tering naar de nering. Kan de minister
de noodzaak van deze intensiveringen herevalueren en waar mogelijk schrappen?Voor de Partij voor de Vrijheid is het onbegrijpelijk dat de burgers in
een tijd van economische groei worden opgezadeld met externe belastingmaatregelen.
Door de goed draaiende economie stijgen de belastingontvangsten dit jaar met
8 mld. en volgend jaar met 9 mld. Er is dus geen reden tot klagen, maar nog
is het niet genoeg. Het kabinet krijgt het voor elkaar om met 2 mld. extra
te komen aan belastingmaatregelen. Dit is niet uit te leggen. Het kabinet
draait de burger een rad voor ogen door te stellen dat het met belastingmaatregelen
het milieu wil beschermen en onwenselijk gedrag wil ontmoedigen. Dit is een
leugen.De belastinginkomsten vloeien namelijk gewoon in de staatskas. Het kabinet
haalt 1 mld. op met milieubelastingen maar investeert slechts 200 mln. in
datzelfde milieu. Ook de accijns op alcohol en tabak is een ordinaire belastingmaatregel,
in de wetenschap dat deze toch niet leidt tot ontmoediging. Het kabinet is
bang voor oververhitting van de economie en doet er alles aan de consumptie
af te remmen. Dit lukt aardig, want het consumentenvertrouwen maakte deze
maand een vrije val, zo bleek vorige week uit de cijfers van het CBS. Het
gaat om de grootste daling ooit gemeten. Het vertrouwen in dit kabinet bij
de consument is nu al volledig opgedroogd.In 2008 daalt de koopkracht bij de meeste mensen. Het kabinet maakt ons
blij met een dode mus. Eerst krijgen wij forse loonsverhogingen van 3,25%
om die vervolgens weer direct te moeten inleveren. Het ergste is echter dat
het kabinet zichzelf nota bene een dag na de algemene beschouwingen een salarisverhoging
toekent van maar liefst 30%, een derde erbij! Waar heb ik deze exhibitionistische
zelfverrijking eerder gezien? Geen wonder dat deze minister van Financiën
de topinkomens niet durft aan te pakken. De belastingmaatregelen maken dit
kabinet bovendien erg onbetrouwbaar. Burgers en ondernemers maken keuzen en
afspraken op basis van gemaakte afspraken met de overheid. De overheid kan
deze niet opeens terugdraaien. Dit is onverantwoord en maakt de overheid een
onbetrouwbare partner. Werknemers met een leaseauto hebben deze gekozen op
basis van een bijtelling van 22%. De PvdA wil deze zelfs verhogen tot
30%. Door de vliegtaks verwacht Schiphol in 2011 10% minder
passagiers en moeten vijfduizend tot tienduizend werknemers een andere baan
gaan zoeken. Hoe verhoudt zich dat tot het bedrag van 350 mln. dat de overheid
hiermee denkt op de halen? De kansspelbelasting op speelautomaten levert geen
200 mln. op maar kost de overheid straks 309 mln. Dat voorspelt de brancheorganisatie.De Partij voor de Vrijheid kiest voor belastingverlaging. Werken moet
weer lonen. Verlaging van de belastingdruk verhoogt de motivatie om te werken,
carrière te maken en meer uren te werken. Dat is precies wat wij nu
nodig hebben. Van elke euro die je verdient, gaat nu bijna de helft naar de
staatskas. Dit motiveert niet. De Partij voor de Vrijheid wil middelen vrijmaken
uit de goed gevulde ontwikkelingshulppot, door subsidieverstrekking te versoberen
en door enkele intensiveringen terug te draaien, zoals de krachtwijken, integratie,
inburgering en de loonkostensubsidies. Wij willen dit geld teruggeven aan
de burgers. Het is namelijk hun geld. Met dit geld willen wij alle belastingtarieven
verlagen en enkele lastenverzwarende maatregelen van dit kabinet terugdraaien.
De lastendruk op de burgers in dit land wordt jaar in jaar uit verder verhoogd,
zowel door het Rijk als door de lokale overheden. Dit is een gebed zonder
einde.De heer Pechtold (D66):Ik ga de heer Van Dijck dezelfde vraag stellen die ik ook aan de heer
Wilders heb gesteld. Hij zegt "wij willen" en heeft zijn kritiek
geuit. Ik vraag nu ook aan de financieel woordvoerder van de Partij van de
Vrijheid of wij van hem dan ook een overzicht mogen verwachten, een begroting
waarin hij dit inzichtelijk maakt?De heer Tony van Dijck (PVV):Zoals de heer Wilders heeft geantwoord, hebben wij geen tegenbegroting.
Wij zijn evenmin van plan om die in te dienen. Met alle lastenverzwaringen
zijn wij het niet eens. Wij kiezen echt voor de lijn van lastenverlichting.De heer Pechtold (D66):Dit is misschien het eerste jaar. Het is traditie dat partijen die in
dit debat financieel willen meedoen, hun wensenlijstjes en keuzen in een begroting
vervatten. Zegt de heer Van Dijck dat hij dat dit jaar niet doet, of ook dat
hij het de komende jaren niet zal doen? Als hij zegt "wij willen"
en dingen gaat beloven, moet hij de zaken ook inzichtelijk kunnen maken. Ik
moet hem ook kunnen controleren hoe hij dit uiteindelijk tot een sluitend
huishoudboekje brengt, zoals hij mij straks ook kan controleren. Mijn vraag
aan de PVV luidt: als dit jaar geen tegenbegroting wordt ingediend, mogen
wij die volgend jaar wel verwachten? Zo niet, waarom niet?De heer Tony van Dijck (PVV):Ik weet niet of wij het volgend jaar zullen doen. Wij hebben er dit jaar
in ieder geval voor gekozen om het niet te doen.De heer Weekers (VVD):Ik heb een vraag aan de heer Van Dijck. Ik heb zijn prioriteiten gehoord: "wij
willen de lastenverhogingen van dit kabinet terugdraaien, de nieuwe belastingen
terugdraaien, iedereen een stukje belastingverlichting geven en daarnaast
extra investeren". Bij dit laatste noemde hij filebestrijding. Daarnaast
hoorde ik zijn voorstellen ten aanzien van zaken waarop nog wel wat bezuinigd
zou kunnen worden. Zou de heer van Dijck zich niet achter de tegenbegroting
van de VVD kunnen scharen?De heer Tony van Dijck (PVV):Ik heb de tegenbegroting van de VVD bestudeerd. Op bepaalde punten kunnen
wij ons daarin niet vinden. Wij vragen van het kabinet om de tering naar de
nering te zetten en alleen uitgaven te doen waarvoor het, middels ombuigen
of dergelijke, geld vrij speelt. Bij de intensiveringen hebben wij op sommige
punten bovendien ook nog onze vraagtekens. Wij kiezen primair voor lastenverlichting.
Naar onze mening is het echte probleem in ons land dat werken niet loont en
mensen met een lang gezicht naar hun werk gaan omdat zij bijna alles aan de
overheid moeten inleveren.De heer Weekers (VVD):Dat was nou precies de crux van de tegenbegroting van de VVD: overheid,
kabinet, zet de tering naar de nering en zorg ervoor dat de mensen die aan
het werk zijn en die echt de kost moeten verdienen, de vruchten plukken van
de economische voorspoed. Ik meen dat het verhaal van de heer Van Dijck aansluit
op dat van de VVD. Waarom zou hij met zijn negen zetels dus niet de krachtige
tegenbegroting van de VVD ondersteunen.De voorzitter:Dat is dezelfde vraag die al gesteld is. Het woord is aan de heer Cramer.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik ben buitengewoon benieuwd naar het antwoord van de heer Van Dijck.
Misschien kan hij dat antwoord straks nog geven.Ik heb twee vragen aan de heer Van Dijck over de filosofie van de PVV
inzake de begroting. Die filosofie is in mijn beleving nogal dun. De heer
Van Dijck stelt dat alle belastingverhogingen teruggedraaid moeten worden.
Daarbij gaat hij voorbij aan een wezenlijk punt. De begroting regelt namelijk
zaken voor mensen die dat zelf niet kunnen: de armsten in de samenleving,
de mensen die moeilijk aan de slag komen. Als al die belastingen worden teruggedraaid,
ontstaat juist het probleem waar met name de PVV zo tegen ageert, het probleem
van wijken waar het niet aangenaam wonen is. Dat probleem wil de coalitie
aanpakken, maar de PVV laat de mensen blijkbaar in die shit
zitten, om het even onparlementair te zeggen. Excuus, voorzitter, dat woord
mag u schrappen uit de Handelingen.De voorzitter:Ik stel voor, dat u die term terugneemt.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik neem de term terug en maak ervan: De PVV laat die mensen blijkbaar
in de penarie zitten.De tweede vraag betreft het voortdurend fulmineren van de PVV tegen het
gebrek aan filebestrijding. Als iedereen van de standaard leaseauto zou overstappen
op de schone auto die het kabinet suggereert, zouden de files in Nederland
meer dan 25% korter worden, en zou de CO2-uitstoot met 20%
tot 40% dalen, conform de doelstelling van het kabinet. Dan heb ik
het nog niet eens over de SUV's, waarin bijna de voltallige PVV-fractie schijnt
te rijden. Dit is overigens een generieke opmerking. Waarom gaat de PVV nooit
op dergelijke argumenten in? Waarom is de mening van de PVV zo slecht onderbouwd
als het gaat om begrotingsbeleid en het afkraken van het kabinetsbeleid?De heer Tony van Dijck (PVV):Bij de eerste vraag, over de prachtwijken, is het wat ons betreft een
kwestie van keuzes. Wij vinden die wijken ook een probleem, maar wij denken
dat het het beste is om die groep te mobiliseren wiens taak het is die wijken
op te knappen: de woningbouwcorporaties. Die moeten hun verantwoordelijkheid
nemen. De PVV ziet niets in het betuttelen van de overheid door te investeren
in stenen in de hoop dat de mensen in die wijken geen criminelen worden. Wij
denken dat als wordt ingezet op belastingverlaging, die mensen vanzelf geïnteresseerd
raken in geld verdienen, en op het moment dat hun dat lukt, gaan ze vanzelf
participeren in de samenleving.Wat de tweede vraag betreft, al stapt elke bestuurder van een leaseauto
in een kleinere, zuinige auto, het blijft een auto, en daarmee worden dus
de fileproblemen niet opgelost, al zal er wel sprake zijn van een positieve
uitwerking op de CO2-uitstoot. De fileproblemen blijven echter
overeind, of je nu in een grotere of kleinere auto rijdt, ook al is die ook
nog eens zuiniger. Stel dat ik een auto heb geleased voor vijf jaar op basis
van een bijtelling van 22%. Dan hoef je niet bij mij aan te komen met
de mededeling dat die bijtelling morgen 25% wordt, want dan kom ik
in de problemen. Mijn huishoudboekje is namelijk gebaseerd op die bijtelling
van 22%. Een dergelijke handelwijze maakt de overheid onbetrouwbaar.De heer Cramer (ChristenUnie):De PVV laat de mensen die het nodig hebben dus aan hun lot over. Die mensen
worden volgens de PVV gestimuleerd door het beleid dat de PVV voorstaat, namelijk
belastingverlaging, maar dat kan de heer Van Dijck toch niet serieus menen?De heer Tony van Dijck (PVV):Als je de mensen echt wilt helpen, moet je ze niet betuttelen.De lastendruk op de burgers in dit land wordt jaar in jaar uit verder
verhoogd, zowel door het Rijk als door de lokale overheden. Dat is een gebed
zonder eind. De PVV richt zijn pijlen op lastenverlichting en belastingverlaging.
Het zijn de burgers die zorgen voor productie en economische groei. Zij verdienen
het om hiervan mee te profiteren. Daarnaast stimuleert dat de economische
groei, de arbeidsparticipatie en tevens wordt de houdbaarheid van de overheidsfinanciën
in de toekomst gewaarborgd. De grens om nog meer bij te dragen aan deze onzekere
verzorgingsstaat is bereikt. Mensen pikken het niet meer. Genoeg is genoeg.De heer Cramer (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. De vorige week heeft mijn fractievoorzitter tijdens
de algemene politieke beschouwingen een heel betoog gehouden over de verhouding
tussen het materiële en het immateriële. Tot mijn vreugde kon ik
vanochtend concluderen dat de minister goed naar dat verhaal heeft geluisterd.
In de Volkskrant betoogt hij dat het leven meer is dan modellen alleen. En
dat is mij uit het hart gegrepen. Het is wel jammer dat de minister dit vooral
van toepassing verklaart op de modellenmakers – zij worden er juist
voor betaald om die modellen te maken – en op de politici. Is het niet
de minister zelf die keuzes moet maken en zich daarbij vaak juist baseert
op die modellen? Wij zijn benieuwd welke consequenties zijn hartenkreet heeft
op zijn eigen omgang met bijvoorbeeld de CPB-ramingen.Voorzitter. U kent de ChristenUnie als een partij die goed rentmeesterschap
als een van de uitgangspunten voor haar politiek heeft. Bij goed rentmeesterschap
gaat het niet alleen over winst of verlies, baten of lasten in economische
zin. Niet de winst staat centraal, maar het doel staat centraal. Zo'n doel
is het milieu of jongeren die in veiligheid kunnen opgroeien. Wanneer je de
structuur van een wijk grondig verbetert, ontstaat er een leef- en werkklimaat
waarin talenten die er wonen, beter tot hun recht gaan komen. Talenten die
nu nog vaak verscholen liggen onder armoede of gebrek aan opleiding. Om met
een citaat te spreken: wie zijn medemens veracht, is een zondaar, gelukkig
hij die zich bekommert om de armen. Vanuit die visie, of de psalmen, zoals
voormalig fractieleider Rouvoet het ook wel noemde, wil de ChristenUnie graag
vandaag haar bijdrage leveren.In het coalitieakkoord is als uitgangspunt gesteld dat middelen die vrijkomen
uit ombuigingen en lastenverschuivingen, aangewend worden voor economische
groei, participatie, sociale samenhang en duurzaamheid, onder de voorwaarde
van een evenwichtig koopkrachtbeleid. Dat is voor ons het kritisch referentiekader
waarop wij de voorgenomen investeringen, bezuinigingen en lastenverschuivingen
zullen beoordelen. Het geld moet zinvol besteed worden. De maatregelen moeten
ten dienste staan van bovengenoemde doelen. Er moet bijgestuurd kunnen worden
in goed overleg met de Kamer, als het nodig is.Vorige week hebben de coalitiepartners op onderdelen wijzigingen aangebracht
in de Miljoenennota, waaronder bijvoorbeeld het terugdraaien van de korting
op de kinderbijslag. Het kabinet heeft aangegeven, de maatregelen en de dekking
solide te vinden. Wij zijn content dat de aangenomen motie uitgevoerd gaat
worden. Op het punt van de schoolboeken verwachten wij ook dat door deze maatregel
een goede prikkel ontstaat voor scholen om goedkoper in te kopen. Scholen
gaan nu beslissen over de besteding van hun eigen geld in plaats van over
het geld van de ouders.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb een vraag aan de heer Cramer naar aanleiding van
een opmerking van de heer Tang. Hij stapte van het spreekgestoelte en ik wilde
nog naar voren rennen. Het ging over de kinderbijslag. Wij hebben die zaak
vorige week in een motie geregeld, waarin de bezuiniging op de kinderbijslag
ongedaan is gemaakt en de schuif van kinderbijslag naar kindgebonden budget
ook niet is doorgegaan. Ik dacht dit ook in de brief van het kabinet terug
te vinden. Ik weet niet of de heer Tang er anders over denkt, maar ik dacht
dat dit was wat is overeengekomen. Ik wil de heer Cramer graag vragen of dat
ook zijn idee is.De voorzitter:U vraagt het aan de heer Cramer, maar ik had sterk de indruk dat u tegen
de heer Tang sprak. Ik geef wel de heer Cramer het woord.De heer Cramer (ChristenUnie):De heer Tang en ik bedoelen vast hetzelfde en zijn het met u eens.De heer Irrgang (SP):De ChristenUnie had in het verleden in deze Kamer de goede traditie om
op te komen voor de positie van chronisch zieken en gehandicapten. Nu wordt
in de motie-Van Geel bovenop de 400 mln. die er al voor stond, nog eens 250
mln. bezuinigd op de aftrek voor chronisch zieken en gehandicapten. Dat gaat
naar de WMO. Vindt de ChristenUnie dit acceptabel?De heer Cramer (ChristenUnie):Laat ik het zo zeggen: aan de buitengewone-uitgavenregeling is nog heel
veel te verbeteren. Het budget is in een paar jaar tijd gegroeid van 300 mln.
naar 2 mld. en dat terwijl nog niet eens zeker is of het geld ook echt terechtkomt
waar het hoort, namelijk bij de chronisch zieken en gehandicapten. Een aanscherping
van het budget moet wat ons betreft ook samengaan met een verbetering van
de systematiek, zodat het geld ook echt bij de beoogde groep terechtkomt.
Naar onze mening valt een verbetering te boeken en daarmee geld te besparen.
Wanneer volgend jaar blijkt dat hierdoor de koopkracht van de chronisch zieken
en gehandicapten sterk achteruitgaat, zijn wij de eersten om er met u weer
over te spreken.De heer Irrgang (SP):Daar zullen wij dan nog op terugkomen. Het verbaast mij wel dat u bovenop
de bezuiniging van 400 mln. een bezuiniging inboekt, terwijl u de systematiek
nog niet kent. Dat is toch heel vreemd. Je boekt een bezuiniging in terwijl
je de systematiek niet kent. Je zou toch eerst de systematiek moeten bekijken
om vervolgens te kunnen concluderen wat die betekent voor het budget. Hoe
weet u dat hetgeen u voorstelt kan? U kent de systematiek toch niet.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik ben het met u eens dat wij de systematiek nog niet kennen. Daarom probeer
ik onze wensen zo zorgvuldig mogelijk te formuleren. De opgave is ingewikkeld,
maar als je kiest voor een goede stroomlijning en een goede regeling, kun
je wel degelijk een besparing inboeken. Daarover is contact geweest met het
ministerie. Wij zijn dus van mening dat de besparing in deze orde van grootte
kan en dat wij tegelijkertijd kunnen bereiken dat de chronisch zieken en gehandicapten
het geld krijgen dat ze toekomt.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik deel de verbazing van collega Irrgang geheel. Wat gebeurt er als er
onverhoopt toch iets fout gaat? Wat gaan wij dan doen?In het wetsvoorstel dat wij met de heer Klink bespreken, tekent zich een
nieuwe definitie af voor de groep chronisch zieken via de zogenaamde achttien
farmacologische kostengroepen. Ik zal u opmerkingen over de techniek besparen,
maar er wordt met de vereveningssystematiek Zorgverzekeringswet een groep
chronisch zieken en gehandicapten aangewezen. Die groep krijgt een tegemoetkoming
van € 47. Die groep is veel te beperkt. Ik zie al gebeuren dat de
bezuiniging straks via die groep wordt gerealiseerd. Dan kennen wij meteen
het probleem. Dan worden grote groepen chronisch zieken en gehandicapten echt
beroofd van de tegemoetkoming. Die krijgen zij nu nog wel, maar straks niet
meer. Dat kunt u toch niet over uw kant laten gaan.De heer Cramer (ChristenUnie):De discussie hierover wordt morgen of overmorgen afgemaakt. Op deze manier
vermengen wij die met dit debat en dat wil ik niet. Ik constateer dat er op
dit punt wel degelijk zorgvuldige wetgeving nodig is. Als er een probleem
wordt geconstateerd, zal dat opgelost moeten worden. Daarover zijn wij het
eens.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit is toch geen manier van doen. Ik begrijp echt niet dat u ermee kunt
instemmen dat een kabinet met een wetsvoorstel een nieuwe groep definieert
en die groep een compensatie van € 47 toekent, terwijl er nu al
problemen zijn. En dan gaat de coalitie akkoord met een bezuiniging op een
ander punt zonder dat zij überhaupt weet wat er met de regeling gaat
gebeuren. Zoudt u niet iets zorgvuldiger om willen gaan met de groep chronisch
zieken en gehandicapten en tegen het kabinet willen zeggen: ho, eerst een
goede regeling en dan praten wij verder, en niet andersom?De heer Cramer (ChristenUnie):Volgens mij is de ChristenUnie buitengewoon consciëntieus en zorgvuldig
bezig bij de behandeling van dit onderwerp, zowel met betrekking tot de dekking
als met betrekking tot de motie-Van Geel die vorige week is ingediend. Ik
denk in dit verband ook aan de discussie die collega Wiegman voert over de
uitwerking van de belastingaftrek BU.De heer Van der Vlies (SGP):Van de fracties die niet deelnemen aan de coalitie heeft mijn fractie
als enige voor de motie-Van Geel gestemd, maar in de veronderstelling dat
voor het vaststellen van de doelgroep van de chronisch zieken en gehandicapten
er nog een exercitie zou komen. "Doelgroep" is overigens een vervelend
woord in dit verband, maar wel een gangbare aanduiding. Met die exercitie
zouden wij nagaan over wie wij het precies hebben en hoe voor die mensen de
systematiek uitwerkt. Wij veronderstelden dus dat wij dat eerst zouden nagaan
en dat pas daarna de maatregel op dit punt geëffectueerd zou worden.
Dat was mijn, misschien naïeve, conclusie in het debat bij de algemene
politieke beschouwingen. Ik wil de heer Cramer nog wel in herinnering roepen
wat de gang van zaken was onder de vorige kabinetten-Balkenende. Bij de behandeling
van de begroting voor het dienstjaar 2004 aanvaardden wij de motie-Van der
Vlies die inhield dat als daartoe aanleiding was, wij spoorslags zouden repareren.
Toen was de bodem -1%. Die reparatie heeft, met alle misère
van dien, drie jaar geduurd. Toen is de regeling voor de buitengewone
uitgave ontstaan. Die wordt nu overtekend. Dat is echter een ander probleem,
maar ik vind dat men nu niet al te gemakkelijk moet doen. Eerst moeten wij
maar eens zien met welke invulling het kabinet komt voordat wij de bezuiniging
echt inboeken.De heer Cramer (ChristenUnie):Daarover makkelijk doen is wel het laatste wat de ChristenUnie doet. Ik
ben het eens met de heer Van der Vlies dat je uiterst zorgvuldig te werk moet
gaan. Die discussie loopt volgens mij ook in het andere traject, bij de aanpassing
van die regeling. Wij kunnen niet voorbijgaan aan de explosieve groei in het
afgelopen jaar. In onze optiek is daarin een verbetering te boeken. Wij denken
dat die ruimte er is.Een structureel overschot op de begroting is van groot belang. Het kabinet
heeft zich in de begroting voor 2008 een ambitieus doel gesteld door in 2011
een structureel overschot te realiseren van 1,1% van het bbp. In alle
opzichten is het belangrijk dat deze doelstelling gehaald wordt. Daarvoor
moeten de vingers stevig aan de pols gehouden worden. De minister heeft in
de begrotingsregels de signaalwaarde aangescherpt om te waarborgen dat de
doelstellingen voor het EMU-saldo gehaald worden. Wij onderschrijven die aanscherping.
Wel is het opmerkelijk dat het kabinet in 2008 de doelstelling voor het EMU-saldo
met 0,1% heeft verhoogd ten opzichte van het coalitieakkoord. Sinds
wanneer leidt het licht veranderde inzicht over het verwachte feitelijke EMU-saldo
voor 2011 tot bijstelling in de doelstelling voor het EMU-saldo? Is dat eigenlijk
niet een nieuwe begrotingsregel? Wat betekent deze gang van zaken als het
met de overheidsfinanciën slechter gaat dan verwacht?Bij economische instituten leeft het gevoel dat de economische vooruitzichten
gunstig maar onzeker zijn. In de huidige groeiramingen is geen rekening gehouden
met de eventuele gevolgen van de nu nog Amerikaanse kredietcrisis, en als
gevolg daarvan de onzekere situatie op de financiële markten. Het getuigt
van wijsheid om voorbereid te zijn op een terugslag. De uitgaven zijn gegrond
op de uitgavenkaders. Mochten er zich door de tegenvallende conjuncturele
ontwikkelingen budgettaire tegenvallers voordoen, dan moeten deze in eerste
instantie binnen de gestelde uitgavenkaders worden opgevangen. Kan de minister
zijn visie geven op deze stelling?Een belangrijke graadmeter om te bepalen of wij voorbereid zijn op de
vergrijzing is de houdbaarheidsopgave van de overheidsfinanciën. Bij
de start van de coalitieonderhandelingen werd gerekend met een houdbaarheidsopgave
van 1,5%. In de loop van deze onderhandelingen bleek deze opgave opeens
2,5%. Nu is de houdbaarheidsopgave al 3%. Het lijken wel de
weersvoorspellingen, maar dan in omgekeerde volgorde.Het is niet mogelijk voor een stabiel en solide financieel beleid, zeker
als dit beleid gericht is op een lange termijn van 20 à 30 jaar, om
elk kwartaal met nieuwe houdbaarheidsopgaven te komen die nu al budgettaire
effecten kunnen hebben. De minister stelt vanochtend in het interview dat
wij verder moeten kijken dan die modellen. Maar als het gaat om de houdbaarheidsopgave,
wordt de discussie wel degelijk gedomineerd door de uitkomst van diezelfde
modellen. Hoe gaat de minister voorkomen dat hij elke dag verrast wordt door
de modellenmakers?Wij hechten aan de juistheid van de voorspellingen. De maatregelen die
wij nemen hebben immers doorgaans verstrekkende gevolgen voor de samenleving.
Kan de minister bevorderen dat minder omstreden en minder onzekere houdbaarheidssommen
worden opgesteld als uitgangspunt van beleid? Graag ontvang ik de toezegging
van de minister dat de verdeling over de vier maatregelen bij de verdere uitwerking
leidend is. Een van die maatregelen betreft de AOW. Hij is in het coalitieakkoord
opgenomen om de houdbaarheidsopgave te verwezenlijken.Dit kabinet investeert nadrukkelijk in de maatschappij. Het risico bij
zachte investeringen is dat zij onder zachte randvoorwaarden worden gedaan.
Stel daarom reële doelen en zet daarvoor de juiste middelen in redelijke
mate in! Verlies de beoogde resultaten niet uit het oog! De minister zou meer
dan eens moeten checken of de cijfers en de maatregelen kloppen, en of de
drie bekende w-vragen gedekt worden door de drie h-antwoorden.Bij de bespreking van de jaarverslagen in het afgelopen voorjaar was er
een brede roep uit de Kamer om meer concrete doelstellingen in een jaar te
benoemen, en die na afloop van het jaar te verantwoorden. Het lijkt erop alsof
de minister dit geluid niet heeft gehoord. Er worden in de Miljoenennota en
de begrotingen veel maatregelen aangekondigd. In de beantwoording wordt naar
de behandeling van die begrotingen verwezen. In de Miljoenennota zelf wordt
daar echter nauwelijks een resultaat aan gekoppeld. Hoe kan de Kamer toetsen
of het beleid naar verwachting is uitgevoerd? Kan de minister aangeven waar
wij hem over anderhalf jaar op kunnen aanspreken?Bij de aanpak van de topinkomens heeft de minister in de afgelopen week
steun gekregen uit onverwachte hoek. Onze huiseconomen hebben aangegeven dat
topinkomens een verstorende werking hebben op de arbeidsverhoudingen en daarmee
op de arbeidsproductiviteit. Dat is klare taal. Alle seinen staan op groen
om nu door te pakken. Van topondernemer tot topeconoom, iedereen lijkt ervan
overtuigd dat er nu maatregelen moeten worden genomen om de ontwikkeling van
de topinkomens te beteugelen. Wat ons betreft moet het verband tussen prestatie
en beloning duidelijker naar voren komen in de contracten. De raad van commissarissen
zou dit moeten toetsen en de AFM zou hierover een oordeel kunnen uitspreken.
Daarbij zouden aandeelhouders een prikkel moeten krijgen om de beloning realistisch
te houden. Bij het debat over de topinkomens van 11 april heb ik hierover
een motie ingediend. Deze werd door de minister en de staatssecretaris omarmd.
In aanvulling hierop vraag ik de minister wat hij vindt van het concrete idee
om de vennootschapsbelasting te verhogen wanneer volgens de AFM het verband
tussen prestatie en beloning niet aangetoond kan worden. Wordt deze optie
dan misschien ook door de commissie-Frijns bestudeerd?Tot slot wil mijn fractie nog twee punten aansnijden. Het eerste punt
betreft de overschrijding van het Gemeentefonds en het Provinciefonds op het
EMU-saldo. Ik weet dat hier eerder over gesproken is. Zou het echter toch
niet goed zijn een sluitende afspraak te maken om die bijdrage op begrotingsbasis
van dit saldo op nul te laten uitkomen?Het tweede punt gaat over het werk van de Economische Controledienst en
de FIOD. Ons bereiken berichten dat door capaciteitsgebrek niet alle geconstateerde
misstanden kunnen worden bestreden. Door prioritering binnen bestaande budgetten
blijven zaken nu soms onopgelost. Ik vraag de minister om toe
te zeggen dat indien blijkt dat met extra middelen voor deze afdelingen een
groter rendement gehaald kan worden, hij daarvoor zorgdraagt.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik heb geen vraag aan de fractie van de ChristenUnie, maar
een punt van orde en een vraag aan u. Ik krijg zojuist het volgende NOS-teletekstbericht
onder ogen: "Geen steun voor de topinkomensplannen van het CDA. Minister
Bos ziet niets in het plan om topmanagers belasting te laten betalen. Volgens
hem is dat niet goed voor het vestigingsklimaat. CDA-staatssecretaris De Jager
is er ook niet enthousiast over."U sprak ons zojuist zelfs aan op onze opvoeding. Wij krijgen morgen antwoord
van de regering. Het kabinet antwoordt nu het plan van de CDA-fractie niet
te zien zitten. Ik wil ofwel nu een reactie van de CDA-fractie ofwel een verdere
motivatie vanavond van het kabinet.Ik ben er niet voor dat in een pauze kabinetsleden de pers wel te woord
staan en wij hier een soort schijngevecht houden. Ik lees dat het hele verhaal
al van tafel is.De voorzitter:Wij voeren hier het debat met elkaar en dat moet ook hier gevoerd worden.
Wij hebben inderdaad in de procedure afgesproken dat morgen het kabinet zal
antwoorden. Dus dit lijkt mij niet de goede gang van zaken. Uw opmerking is
terecht. U vraagt een reactie van de CDA-fractie; daartoe geef ik de gelegenheid
aan de heer De Nerée tot Babberich.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Ik ben verbaasd over dit teletekstbericht. Ik meen dat wij
hier een discussie voeren over wat de beste maatregelen zijn om de excessen
aan te pakken. Ik wacht op het antwoord dat de minister morgen geeft. Ik neem
aan dat de staatssecretaris dan in eenzelfde richting denkt. Ik meld nog wel
dat de FNV heeft gezegd dat de voorstellen van het CDA veel beter zijn dan
die van het kabinet, maar dat is dan buiten de zaal gewisseld. Ik hoor graag
van de minister van Financiën dat hij morgen serieus op de zaken zal
ingaan en dat hij zich in de spanning van het moment wellicht versproken heeft
of dat het gezegde wellicht uit de context is gehaald.De heer Pechtold (D66):Dan zou ik willen voorstellen dat de bewindslieden of nu antwoorden of
direct na de eerste termijn van de Kamer. Aangezien het kabinet de beantwoording
klaarblijkelijk al gereed heeft – anders kan het de pers nu niet te
woord staan – kunnen wij het daar straks over hebben. Dan hebben wij
dit punt voor morgen alvast vastgesteld. Ik voel er niets voor om het nu te
laten voor wat het is en er morgen over in de krant te lezen, zodat de politieke
angel er al uit is en wij morgen alleen nog een plasje kunnen doen. Wellicht
is het tegenover de heer Vendrik die als de volgende spreker op de lijst staat
niet netjes om de bewindslieden nu te laten reageren. Daarom stel ik voor
om ze aan het eind van de eerste termijn van de Kamer de gelegenheid te geven,
te antwoorden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb er geen enkel probleem mee om even mijn tekst aan te houden om
de heren bewindslieden in de gelegenheid te stellen dit punt op te helderen.
Hebben zij in de pauze datgene wat de heer Pechtold zo-even voorlas, inderdaad
gezegd?De voorzitter:Ik stel voor dat wij eerst de eerste termijn van de Kamer afmaken. Het
punt dat de heer Pechtold heeft gemaakt, is helder. Daar neem ik kennis van.
In eerste termijn geef ik nu het woord aan de heer Vendrik.De heer Irrgang (SP):Ik zou de heer Pechtold hierin graag willen ondersteunen.De voorzitter:Het punt is helder, maar dat heb ik ook gemarkeerd, namelijk dat wij hier
het debat met elkaar voeren. Ik stel voor om nu eerst de eerste termijn af
te maken waarna ik met een voorstel kom.De heer Irrgang (SP):Dan zegt u dat u er kennis van neemt en dat wij vervolgens gewoon verder
gaan.De voorzitter:Nee, nee, dat zei ik dus niet. Wij maken eerst de eerste termijn af. Dat
is het voorstel nu. Daarna zullen wij een ordedebat hebben met een voorstel
van mijn kant.De heer Irrgang (SP):Volgens mij is het beter om eerst na te gaan wat de reacties van de andere
woordvoerders zijn op het voorstel van de heer Pechtold.De voorzitter:De heer Pechtold stelde voor om eerst de eerste termijn af te maken. En
daarvan heb ik gezegd dat mij dat een goed idee lijkt. Ik geef derhalve in
eerste termijn het woord aan de heer Vendrik.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik richt mij even rechtstreeks tot de nieuwe minister van Financiën
om hem van harte te feliciteren. Minister Bos, uw eerste begroting is een
feit en u viert dit najaar ook uw eerste lustrum als partijleider van de Partij
van de Arbeid. Dat lijkt mij bijna een grotere prestatie dan uw eerste begroting.
Ik wil daar even kort bij stilstaan. U hebt zich in deze periode geprofileerd
als een moderne en bij tijd en wijle uiterst progressieve leider. Anders dan
Wim Kok en Ad Melkert koos u nadrukkelijk voor het aanpakken van grote taboes
die om een linkse oplossing smeekten, net als GroenLinks. Zo wilde u een doorbraak
op de woningmarkt, door de hypotheekrenteaftrek, een doorbraak op de arbeidsmarkt,
bijvoorbeeld rond het ontslagrecht en bij het vraagstuk van de vergrijzing
door de fiscalisering van de AOW. Ook had u de ambitie om van Nederland de
schoonste en zuinigste economie van Europa te maken. Dat liegt er niet om.
Uw vaak herhaalde aanval op de topinkomens en de scheve inkomensverhoudingen
vonden wij moedig. Daarover waren wij het heel erg eens. Misschien na vanavond
niet meer, maar goed. U stelde zich in de afgelopen vijf jaar progressiever
en groener op dan de Partij van de Arbeid in jaren had aangedurfd, maar het
coalitieakkoord en het beleidsprogramma boden uw progressieve ambities niet
veel ruimte, "to put it mildly". En uw Miljoenennota maakte helaas
een voortijdig einde aan grote groene ambities. Wat zonde, zeg ik uit de grond
van mijn hart. Ik voeg eraan toe dat u onze steun zo niet verwerft.Ik heb hierover vijf of zes vragen. Ik begrijp nu van minister Vogelaar
dat het taboe van dit kabinet op de hypotheekrenteaftrek mensen juist aan
het denken zet. Dat heeft zij vorige week gemeld. Is de minister van Financiën
het eens met deze bijzondere uitleg van het regeerakkoord? Dan
de arbeidsmarkt. Is het echt waar dat minister Bos de gehele herziening van
het ontslagrecht van tafel wil hebben, onder dreiging van een kabinetscrisis?
Dan het vraagstuk van de vergrijzing. Er ligt een wat mij betreft onzalig
compromis rond de AOW op tafel. Gaat dat door? Is dat wijsheid? Over een duurzame
economie. Hoe kan dit kabinet wensen, in navolging van minister Bos, dat Nederland
in 2020 de schoonste en zuinigste economie van Europa heeft, zoals wij de
majesteit zelfs hoorden herhalen bij de troonrede, als dit kabinet bij het
noodzakelijke milieubeleid in alles gaat wachten op Europa? En dan de inkomensverhoudingen.
Hoe zit dat nu? Gaat dit kabinet armoede daadwerkelijk verminderen of terugdringen?
Wordt daarbij het instrument nivellering wel of niet geschuwd?Dan de topinkomens, die vandaag al veel zijn besproken. Dit voorjaar koos
de minister vooral voor een moreel appel. Hij herhaalde dat onlangs door te
zeggen dat de commissarissen moesten werken met een norm, maar hijzelf kennelijk
niet. Gaat hij ze nu toch echt aanpakken of blijkt het verhaal van vanavond
te kloppen en wordt hij zelfs links gepasseerd door Frans de Nerée?
Dat zou wel het summum zijn, als dat de uitkomst is van dit debat. Mag ik
minister Bos nog één keer een voorstel doen? Wordt het niet
tijd voor herstel van de operatie-Oort en een schijf van 60% in de
inkomstenbelasting boven laten wij zeggen € 185.000? Zou dat niet
een rechtvaardige stap zijn?Ik vraag de minister van Financiën om een reactie. Geen misverstand,
zijn begroting bevat ook voorstellen die ons aanspreken, zoals ik bij meerdere
gelegenheden heb gezegd. De minister van Financiën trekt het CDA weer
naar het midden. Dat is voor het land echt wel winst, dat moet ik zonder meer
toegeven, maar het is iets te bescheiden voor deze meest linkse leider van
de Partij van de Arbeid sinds Joop den Uyl.Ik vraag ook een reactie op onze tegenvoorstellen, want in juni vond de
minister-president het alternatieve beleidsprogramma van GroenLinks op zes
punten interessant. Dat staat allemaal keurig in de Handelingen en is niet
geretoucheerd, heb ik begrepen. Wij zien er eigenlijk niets van terug in de
Miljoenennota 2008 en dat vind ik teleurstellend. Wij doen een aanbod, de
premier vindt het op een aantal punten interessant, dan kunnen wij tot zaken
komen. Dus ik vraag toch een nadere reactie van het kabinet, met name op het
punt waarop de minister-president in juni reageerde: wij wensen specifieke
en afrekenbare doelen op het terrein van de arbeidsparticipatie. Dat is een
lang gekoesterde wens van ons, die wij veel bediscussieerd hebben met voorgaande
kabinetten.Over de topinkomens zal ik maar niets zeggen. Twee jaar geleden hebben
wij een tienpuntenplan gepresenteerd. Dat is nog immer actueel. Politiek gezien
is nu vooral aan de orde dat er voorstellen liggen van PvdA en CDA, twee coalitiepartijen.
Die komen eindelijk uit hun stoel. Er worden stappen gezet. De hamvraag is
echt: wat doet deze minister van Financiën met deze opdringerige Kamer?
Het wordt tijd.Ik heb een punt van zorg over de zorg. Zeker, uitgaven voor de zorg mogen
de komende jaren volgens deze Miljoenennota stijgen en dat is maar goed ook.
Daar ontkomt niemand aan. Toch moet er nu al worden bezuinigd, en flink ook,
met name door staatssecretaris Bussemaker. Wij vrezen dat het krappe budgettaire
kader ondanks de stijging die is voorzien, leidt tot paniekmaatregelen bij
de bewindslieden van VWS. Wij vrezen ongelukken. Wij zien de situatie bij
de thuiszorg, een buitengewoon lastig en precair dossier, waarbij de verplichte
aanbesteding door gemeenten al voor de nodige problemen heeft gezorgd. Laat
de bewindslieden van VWS hier niet nog eens overheen komen met snelle, afgedwongen
bezuinigingen als gevolg van een net iets te krappe budgettaire jas. Ik vraag
expliciet de politieke visie van de minister van Financiën hierop. Ik
zou denken dat beide bewindslieden net wat meer budgettaire ruimte verdienen.Het zwangerschapsverlof voor vrouwelijke ondernemers was een buitengewoon
zware bevalling, kan ik wel zeggen. Het heeft een motie of drie van GroenLinks
geduurd, die door verschillende fracties gesteund werden. Nu gaat het kabinet,
naar het lijkt, dan inderdaad per 1 juli 2008 een zwangerschapsverlof
instellen, een publieke regeling voor vrouwelijke zelfstandige ondernemers.
Dat is wat ons betreft te laat. Wij vragen een uitvoering per 1 januari
en wij vragen de minister van Financiën om dit mogelijk te maken. Het
heeft nu toch echt lang genoeg geduurd.Mijn volgende punten betreffen armoede, koopkracht en groene belastingen.
Naar ik heb begrepen uit de begroting van SZW wordt in 2008 door dit kabinet
niet genivelleerd, anders dan velen hebben beweerd. Met name de laagste inkomensgroepen
zouden echter wat extra verdienen, zo vindt de fractie van GroenLinks. Waarom
is dit kabinet daartoe niet overgegaan? Koestert dit kabinet een nieuw taboe,
het taboe op de nivellering? Wij zouden van het kabinet nog een koopkrachtplaatje
krijgen op basis van de motie van Van Geel. Welke consequenties voor de koopkracht
hebben de vervroegde afschaffing van het schoolgeld, de extra bezuiniging
op chronisch zieken en gehandicapten in 2009, waarover de brief van de minister
volledig zwijgt, en de teruggedraaide kinderbijslagschuif in 2010, die voor
lage inkomens alleen maar slecht nieuws kan zijn? Wij zien graag een helder
koopkrachtoverzicht tegemoet en niet een vage beschrijving van slechts een
deel van de maatregelen.Wat de fiscale vergroening betreft, verwelkomen wij de stap vooruit die
in deze Miljoenennota wordt gezet. Dat is zelfs meer dan in het coalitieakkoord,
maar ik hoor nu verschillende geluiden. De Jager wil verder, Van Geel zegt
dat de grens is bereikt en de PvdA kan ik op dit punt niet helemaal plaatsen.
De vraag is: minister Bos, u hebt hier de leiding; is dit het voor deze kabinetsperiode
op het punt van de fiscale vergroening of komt er meer? Ik hoop dat er heel
veel meer komt. Daarbij kijk ik vooral naar staatssecretaris De Jager.Wat de autobelastingen betreft, leiden de voorstellen van staatssecretaris
De Jager voor de bpm en de motorrijtuigenbelasting volgens het Milieu- en
Natuurplanbureau tot ontgroening van de fiscaliteit. Die voorstellen pakken
precies verkeerd uit. Volgens mij moeten beide maatregelen, dus de herinrichting
van de mrb en de bpm, opnieuw overwogen worden. Volgens mij gaat het niet
goed, want dit willen wij allemaal niet.Wat de vliegtickets betreft, zei ik al tegen Tang dat wij dit een zeer
terecht begin vinden.De voorzitter:Ik neem aan: de heer Tang.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat zei ik?De voorzitter:Ik neem aan dat u de heer Tang bedoelt.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik bedoel uiteraard de heer Tang; hij staat hier.Bij de ticketheffing ontziet het kabinet ten onrechte de overstappers
en de vracht. Het argument van het concurrentienadeel voor de Nederlandse
vliegvelden is op dat punt niet leidend. Gaat het kabinet ook voor die categorieën
een ticketheffing invoeren of is dat deze kabinetsperiode uitgesloten?De heer Tang (PvdA):Als dat betekent dat transferpassagiers niet via Schiphol vliegen, maar
via Frankfurt, via Charles de Gaulle, via Heathrow of via Dubai, is het toch
duidelijk dat het milieu daarmee niet geholpen is? Het enige wat u daarmee
bereikt, is het ondermijnen van de positie van Schiphol en aan het milieu
hebt u geen donder gedaan.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij is dat voor een deel niet het geval. Overstappers kiezen soms
heel bewust voor Schiphol en niet voor een andere luchthaven. Daar is dus
kennelijk winst mee te boeken. Daar zet je inderdaad een trendbreuk in. Bovendien
geldt dat ook voor een deel van de vracht. Er zullen echt veel ondernemers
kiezen voor luchtvrachtvervoer via Schiphol, omdat zij hier in Nederland hun
spullen kwijt moeten. Daar probeer je inderdaad ook een taks op te zetten
omdat die vorm van mobiliteit veel te goedkoop is. Het belangrijkste vind
ik dat dit kabinet heeft gezegd, gidsland te willen zijn op het gebied van
duurzaamheid. Het wil vooroplopen en de schoonste en zuinigste economie hebben.
Dan moet je bereid zijn om aan andere landen het signaal te geven dat het
zo niet langer kan. Wij weten allemaal waar een pas op de plaats op grond
van concurrentieoverwegingen toe leidt. Wij hebben de afgelopen 50 jaar kunnen
zien dat dat leidt tot stilstand. Er gebeurt dan helemaal niets. Het hele
dossier rond fiscaliteit en luchtvaart is niet in beweging gekomen, vooral
omdat landen naar elkaar keken en op grond van concurrentieoverwegingen op
een gegeven moment dan maar weer pas op de plaats maakten. Zo is het jaar
in, jaar uit gegaan. De enige manier om daar verandering in te brengen, is
zelf voorop te gaan lopen en te hopen – dat is volgens mij geen illusoire
hoop – dat andere landen dat goede voorbeeld volgen.De heer Tang (PvdA):Als ik het goed begrijp, dan is er 20 jaar niets gedaan maar heeft dit
kabinet nu wel het voornemen om iets te doen aan de onbelaste luchtvaart.
Dat lijkt mij pure winst. Blijft het feit dat uitvoering van uw voorstel leidt
tot 30% afname van het aantal vluchten. Dat zijn de passagiers die
blijkbaar niet zitten te wachten op vluchten via Schiphol. Zij maken net zo
gemakkelijk gebruik van Charles de Gaulle of Dubai. Dat is toch ook niet goed
voor het milieu? U kunt toch gerust zeggen dat het een vrij ondoordacht plan
is?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb net tegenargumenten genoemd. Zelfs als sprake is van een verplaatsing,
dus niet van een reductie, kan het zeer de moeite waard zijn om voorop te
lopen. Dit is precies het type maatregel dat wij wensen. Ik geef toe dat dat
niet op korte termijn zal leiden tot een dalend volume of een positief milieueffect.
Het kan van grote betekenis zijn om die stappen te zetten en ik daag het kabinet
uit om deze te overwegen.Ondanks de bescheiden fiscale vergoeding, die paar kleine ingrepen op
het gebied van belasting en auto, heeft hardrijdend Nederland weer de grootst
mogelijke herrie getrapt en wil het de grootst mogelijk consternatie organiseren,
met de Telegraaf voorop. Dat wordt nog wat als het kabinet besluit tot invoering
van de kilometerheffing gedurende deze periode. Dat zou echt een novum zijn
na voortdurend uitstel door de vijf vorige kabinetten. Helaas lijkt minister
Eurlings zich al terug te trekken. Ik vraag de minister van Financiën
wat zijn positie in dit buitengewoon belangrijke dossier is. Het is mijn fractie
serieus want zij ziet het lijk alweer drijven. Om dat tegen te gaan, herhaal
ik het pleidooi dat namens mijn fractie vorige week is gehouden voor een parlementaire
enquête naar het herhaaldelijke uitstel van de beprijzing van het wegverkeer
in eerdere kabinetten.Ik maak mijn laatste opmerkingen. Ik sluit mij om tijdswil aan bij de
vragen van collega's over de financiële crisis en het toezicht op het
bankwezen. Ik had daar graag nog wat over het teakfonds aan toegevoegd maar
dat bewaar ik voor een andere keer. De fractie van GroenLinks heeft altijd
gepleit voor een trendmatig scenario als basis voor het begrotingsbeleid.
Deze minister kiest daar ook voor en dat is goed. Dat geldt ook voor de verscherpte
signaalwaarde. In de richting van de heer Weekers merk ik op dat het een aanscherping
van het begrotingsbeleid van de heer Zalm betreft, en ook dat is goed. De
minister van Financiën keerde zich vanochtend zeer terecht tegen de absoluutheid
waarmee de vergrijzingsommetjes van het Centraal Planbureau het politieke
debat overheersen. Mijn fractie is blij dat dit kabinet meer aan onderwijs
en milieu doet, maar wat is dan het vervolg van het statement van de minister
vanochtend in de Volkskrant? Hij wil toch meer dan alleen de vorige oorlog
winnen, die van de verkiezingen waarin de vergrijzing zo'n ongelukkige rol
speelde voor de Partij van de Arbeid? De minister formuleert in zijn artikel
een uitdaging voor iedereen. Ik formuleer een uitdaging voor hem. Neemt hij
de leiding in het herijken van het welvaartsbegrip? Stelt hij het bruto nationaal
geluk straks centraal in het beleid? Kent hij de relatie tussen bruto nationaal
geluk en nivellering, een interessant links thema? Dat is echt iets voor hem
zou ik zo denken. Gaat het fonds voor de economische structuur werkelijk op
de helling? Dat zou een logische consequentie kunnen zijn van de opvatting
van de minister vanochtend in de krant. Investeren in onderwijs is zinniger
dan investeren in fysieke infrastructuur. Als dit allemaal tot de ambitie
van de minister gaat behoren, kunnen wij nog een paar leuke jaren meemaken.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Eerlijk is eerlijk: met de regelmaat van de klok sta ik hier
kritiek te leveren op de resultaten die de PvdA uit de coalitieonderhandelingen
weet te slepen. Wij hebben Irak gehad, het referendum over de EU en de medisch-ethische
kwesties. Vandaag heb ik gelezen dat de Winkelsluitingstijdenwet eraan gaat.
Het is bekend hoe ik daarover denk.Als het gaat om het begrotingsbeleid, kan ik echter niet anders dan de
PvdA feliciteren. Niet dat dit mij bevalt, overigens. Juist voor het betaalbaar
houden van de vergrijzing zou rentmeesterschap beter op zijn plaats zijn.
Wat blijkt echter? De PvdA dicteert de financiële en sociaaleconomische
agenda, althans wanneer wij de uitlatingen van de heer Tichelaar over de middeninkomens
buiten beschouwing laten. Neem nu het verkiezingsprogramma van de Partij van
de Arbeid. Dat leverde volgens de doorrekeningen van het Centraal Planbureau
geen enkele bijdrage aan de verbetering van de overheidsfinanciën op
lange termijn. Uit de Actualisatie Economische Verkenning 2008-2011, die het
CPB onlangs publiceerde, maak ik op dat de bijdrage die het kabinet levert
aan het oplossen van het zogenaamde houdbaarheidstekort slechts een fractie
beter is dan die van het PvdA-verkiezingsprogramma. De minister van Financiën
meldt vol trots dat hij afkoerst op begrotingsoverschotten in de hele kabinetsperiode.
Ook schrijft hij dat het robuuste EMU-saldo gedurende de kabinetsperiode toeneemt
van 1,3% van het bbp naar een overschot van 0,2% van het bbp
in 2011.Op het eerste gezicht ziet dat er allemaal prima uit, als je niet beter
weet. De onderliggende cijfers stemmen mij namelijk somber. Voor houdbare
overheidsfinanciën is een robuust EMU-saldo nodig van 3% bbp in
2011. Dit betekent dat je moet proberen om zo hoog mogelijk uit te komen in
2011 en dat er maatregelen in gang moeten worden gezet voor de periode daarna.
Het kabinet komt naar verwachting uit op een robuust saldo van 0,2%
in 2011. Dat is 0,3% lager dan is geraamd in het coalitieakkoord en
0,6% lager dan in het zogenaamde beleidsarme scenario.Met andere woorden: het kabinet zorgt voor een verslechtering van het
robuuste saldo met 0,6% in 2011. Vervolgens mag je de 0,65%
aan maatregelen die effect hebben na 2011, waaronder de moeilijk uitvoerbare
Bosbelastingen, bij het robuuste saldo van 0,2% bbp in 2011 optellen.
De verbeteringen na 2011 zijn dus maar net iets groter dan de verslechteringen
tot na 2011. Een simpele rekensom leert dat ons land in 2011 met een houdbaarheidsgat
van 2,15% bbp blijft zitten. Voor deze kabinetsperiode bedroeg dat
houdbaarheidstekort nog 2,2%: tel uit je winst. Inclusief de doorwerking
na 2011 zorgt het kabinet voor een verbetering van 0,05%; dat is een
afrondingsverschil. Niet voor niets concludeert het CPB dat het houdbaarheidstekort
volgens de meest recente inzichten nagenoeg gelijk is aan dat van het beleidsarme
scenario en daarmee dus nauwelijks een fractie beter dan het PvdA-verkiezingsprogramma.
Graag krijg ik een reactie op deze cijfers.Van dit alles is sprake in een situatie waarin het kabinet is afgestapt
van de voorzichtige economischegroeiraming. Er is sprake van een hoogst onzekere
internationale economische situatie. Alan Greenspan noemt de crisis op de
Amerikaanse huizenmarkt de ergste die hij ooit heeft meegemaakt en denkt dat
de kans op een recessie is toegenomen van 1 op 3 naar 1 op 2. Als de groei
van de wereldhandel in 2008 2% tegenvalt, komt de economische groei
1% lager uit en valt het EMU-saldo meteen 0,5% van het bbp ongunstiger
uit. Het CBS spreekt van een vrije val van het consumentenvertrouwen. Een
val overigens die zonder precedent is. Zou het dan toch niet verstandig zijn
om in het voorjaar van 2008 nog eens te bezien of de werkelijkheid de veronderstellingen
niet al te zeer heeft ingehaald? Ik heb dit een mid-term review genoemd. Nu
begrijp ik dat deze term misschien gevoelig ligt bij ministers die tot 2011
willen aanblijven, maar hoe wij het ook noemen, het is toch niet onredelijk
als ik de minister van Financiën vraag om niet de kop in het zand te
steken? Graag ontvang ik hierop een reactie.De heer Tang (PvdA):Natuurlijk moet niemand zijn kop in het zand steken en ik geloof ook niet
dat dit vanavond gebeurt. Een heleboel mensen – ik geloof eigenlijk
iedereen – heeft de mogelijke kredietcrisis genoemd. Daar zijn wij ons
wel bewust van. Wij weten niet of het gaat gebeuren, maar de kans is wel degelijk
aanwezig. De toekomst zal het leren.Wat ik u nu hoor zeggen is dat wij steeds op de waan van de dag moeten
reageren. Op elk nieuwsberichtje dat er is. De bedoeling is juist, mijnheer
Pechtold, dat wij begrotingsregels afspreken die zorgen voor bestuurlijke
rust en voor een stabilisatie van de economie. Ik heb in mijn betoog geprobeerd
aan te geven dat het buitengewoon belangrijk is dat wij nu sparen terwijl
het goed gaat – dat gebeurt in 2008 – en dat wij dus moeten ontsparen
als het tegenzit, op het moment dat het slecht gaat. Dat is bestuurlijke rust.
Maar het is niet alleen bestuurlijke rust, het is ook heel goed. Immers, de
eersten die eruit vliegen op de arbeidsmarkt zijn de ouderen, de vrouwen,
de allochtonen en de laag opgeleiden. Zij betalen de prijs voor een crisis.
Dat los je niet op door nu alweer te gaan reageren, maar juist door nu rust
te bewaren en te zorgen dat je de economie stabiliseert.De voorzitter:Dat was een betoog en geen vraag. De heer Pechtold.De heer Pechtold (D66):Ik wil daar twee dingen op zeggen, anders blijft het in het midden hangen.
De groep van ouderen, vrouwen en allochtonen, die help je niet – zoals
dit kabinet doet – door vijf nieuwe vormen van gesubsidieerde banen
in te voeren. Die help je door echt in de economie te investeren. Mijn grote
punt ten opzichte van de PvdA-fractie is dat dit kabinet scherp aan de wind
vaart, maar ook scherp langs de zandbanken heen. Men is afgestapt van de voorzichtige
manier van begroten en begroot nu scherp, waardoor het kabinet bij een zuchtje
tegenwind ook eerder zal moeten ingrijpen. Dat is er de oorzaak van dat wij
dadelijk door internationale ontwikkelingen sneller geneigd zijn om inderdaad
noodmaatregelen te nemen. Het CPB, de Raad van State en iedereen toont aan
dat voor 2008 de cijfers misschien nog kloppen, maar dat zij daarna boterzacht
zijn. Ik snap niet waar de angst van de heer Tang vandaan komt als ik vraag
om de opties halverwege dit kabinet, maar wat mij betreft volgend voorjaar,
nog een keer stevig te laten doorrekenen. Niemand kan ons vanavond controleren
op wie er gelijk heeft. Dat kan er maar één, wanneer wij onafhankelijkheid
vragen en het nog een keer laten doorrekenen. De heer Tang is daar niet voor,
dus kennelijk heeft hij toch het gevoel dat hij dat van zich af moet houden
en dat hij pas na 2011 de rekening presenteert.De heer Tang (PvdA):Mijn grote zorg is dat u gaat bezuinigen wanneer begin 2008 een kredietcrisis
is uitgebroken. Dan doet de overheid niet wat zij moet doen, namelijk stabiliseren.
In plaats daarvan zou zij de crisis uitvergroten. Dat is procyclisch
beleid en dat is buitengewoon ongezond en ik heb u uitgelegd waarom.De heer Pechtold (D66):Wij vallen in herhaling. Ik kan op dit moment niet aantonen dat het volgend
jaar mis gaat, maar ik wil nog een keer in herinnering roepen de beelden die
wij de afgelopen tijd hebben gezien, de uitspraken van mannen als Greenspan
die ik aanhaal. Dat zijn toch niet de kleintjes. Als die zeggen: op dit moment
moeten wij oppassen, dan snap ik niet waarom een kabinet extra uitgaven doet
zoals het dat nu doet. En dan snap ik ook niet waarom het afstapt van de manier
van begroten die wij de afgelopen jaren hadden. Ik vind dat onverstandig,
maar wij zullen de komende jaren zien wie er gelijk heeft.De heer Vendrik (GroenLinks):De term mid-term review die de heer Pechtold al vaker in de mond heeft
genomen, doet mij denken aan Thom de Graaf die onder Paars II baalde van het
begrotingsbeleid van Zalm. Dat zat in een behoedzaam scenario, terwijl de
economie "boomde" als een gek. Hij wilde eenmalig de kaders verplaatsen
en de scheiding van inkomsten en uitgaven eventjes voor een paar miljard opheffen,
zodat hij extra kon uitgeven. Daar komt de term mid-term review vandaan. Dat
hoeft nu niet meer, dacht ik, omdat wij nu echt kiezen voor een begrotingsbeleid
met een gemiddeld scenario. De kans op meevallers en die op tegenvallers is
in principe even groot. Dat is een. Twee: het hele begrotingsbeleid is er
toch op gericht dat je bij wijze van spreken elk jaar een mid-term review
hebt? Elk jaar worden analyses gemaakt van de wereldeconomie, de conjunctuur,
de doorwerking op begrotingsbeleid, mee- en tegenvallers. Vanwaar dat ene
moment waar de heer Pechtold zo aan vasthoudt? Waarom dat ene moment? En wat
stelt het dan voor? Wat wil de heer Pechtold? Hetzelfde als Thom de Graaf?
Dat lijkt mij namelijk overbodig.De heer Pechtold (D66):Wij hebben samen kritiek geuit op de manier waarop dit kabinet begonnen
is. Wij hebben het gehad over de tekorten, waarbij minister Bos als eerste
zei dat zijn collega's niet hoefden te bezuinigen. Wij hebben het gehad over
de manier van begroten. Ik heb gezegd dat ik liever vasthoud aan de manier
waarop dat ging, met behoedzaamheid. Voor mijn part houden wij elk jaar een
review. Waarom ik om een mid-term review vraag? Uw fractie was een van de
weinige die tegen stemde. Vervolgens bleek dat economen in het land zeiden
dat het goed is wat D66 zei. Je moet je inderdaad zo nu en dan durven blootstellen
aan onafhankelijke oordelen en kijken waar je staat. Dat wil ik. Ik wil afgaan
op hetgeen er de komende tijd met ons gebeurt. Ik kan dit niet voorspellen,
de heer Vendrik ook niet. Ik wil nog een keer de maat kunnen opnemen. Ik snap
niet waarom de fractie van GroenLinks en de coalitie dit niet willen, terwijl
anderen dit wel wilden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik snap niet wat u wilt, mijnheer Pechtold. Dit kabinet is mijn kabinet
niet en ik heb er veel kritiek op. Overigens was ik het niet eens met wat
u zei over 2007, maar dat is een ander verhaal. Elk jaar wordt de maat genomen
door een onafhankelijke club als het CPB. Er is een hele horde economen en
andere types die zich ermee bemoeit. Wij komen om in de ramingen, nationaal
en internationaal. Wat wilt u dan nog meer? Ik weet niet wat ik met een mid-termreview
aan moet.De heer Pechtold (D66):Als ik kijk naar wie er de laatste dagen allemaal onderzoek naar van alles
en nog wat wil, is dat over het algemeen de fractie van GroenLinks. Ik wil
in het debat met de minister-president en ook met de minister van Financiën,
de kritiek van de Raad van State en het CPB onderbouwd krijgen. Ik wil weten
hoe het kabinet aankijkt tegen deze kritiek op robuustheid. Ik wil kijken
of de begrotingssystematiek van dit kabinet – wij zijn het erover eens
dat die een omslag is ten opzichte de systematiek van het vorige kabinet –
op lange termijn houdbaar is. U zegt dat u dit best ieder jaar wilt doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit doen wij al ieder jaar. Dat maakt het debat zo ingewikkeld. Ieder
jaar doen wij al wat de heer Pechtold wil. Ik herhaal mijn vraag: wat is de
waarde van een mid-term review?De heer Pechtold (D66):Over het ontslagrecht verschenen de afgelopen dagen vooral verhalen in
de media, over de PvdA die de overwinning opeist, maar ontkent dat deze is
geruild tegen het Europareferendum en over minister Donner die mevrouw Hamer
persoonlijk onder handen gaat nemen. Wij hebben inmiddels allemaal in het
advies van de Raad van Economisch Adviseurs kunnen lezen dat het starre Nederlandse
ontslagrecht niet alleen de kansen schaadt van outsiders op de arbeidsmarkt,
maar ook een rem zet op de groei van productiviteit. Dit is dus een rem op
de groei van onze kenniseconomie. Dit is veel te belangrijk om het een speelbal
te laten worden van politieke koehandel, prestigestrijd en gedoe. Van de minister
van Financiën wil ik wel eens horen hoe hij hier met een economische
bril hier tegenaan kijkt. Van de vicepremier wil ik weten wat het kabinet
nu gaat doen.De D66-fractie neemt het advies van de commissie-Rinnooy Kan serieus.
Daarom hebben wij in onze tegenbegroting in 2008 0,5 mld. uitgetrokken voor
gerichte verhoging van de lerarensalarissen, verbetering van de opleiding
en bijscholing. De minister schuift dit door naar zijn collega van OCW. Vanmiddag
bleek overigens – ja, ik heb alweer iets uit het nieuws – dat
een ambtenaar van OCW bij een VSNU-café, tot verbluffing van de zaal,
heeft gezegd dat dit ook buiten de begroting om kan. Er was wat consternatie.
Ik confronteer u inderdaad weer minister, maar hier mag u morgen op reageren.
Ik wil hier graag wat over horen.De fractie van D66 zorgt liever voor goed onderwijs voor kinderen. Dat
maakt de volwassenen van straks niet zo afhankelijk van alle subsidies waar
dit kabinet in grossiert.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Voorzitter. Bij de algemene politieke beschouwingen twee weken geleden
heeft mijn fractievoorzitter een uitspraak van Ghandi gememoreerd. Omdat het
vandaag zijn verjaardag zou zijn geweest – hij zou 128 zijn geworden –
wil ik die graag herhalen. Ghandi heeft gezegd: "De aarde biedt genoeg
voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht." Dat is de insteek
waarmee de PvdD-fractie dit debat wil voeren.Mijn fractie wil vandaag ingaan op het financiële beleid om onze
samenleving te verduurzamen. Het kabinet zegt flinke milieuambities
te hebben. Tijdens het debat over de Miljoenennota bleek echter al dat economie
het opnieuw heeft gewonnen van ecologie, terwijl het CPB heeft aangegeven
dat Nederland toe is aan een verschuiving van de aandacht naar geluksfactoren
die niet in koopkrachtplaatjes zijn uit te drukken.Wat echt belangrijk is, is het behoud van de meest kostbare zaken die
wij hebben: schone lucht, schoon drinkwater, natuur en vaste en schone grond
onder de voeten. Steeds meer mensen vragen zich af: wat heb je eigenlijk aan
geld hebt als de poolkap smelt? Het klimaat is de belangrijkste zorg van onze
burgers, zo bleek vorige week uit de Duurzaamheidsmonitor 2007. Vier op de
vijf jongeren vindt dat wij niet langer met lapmiddelen mogen blijven aanrommelen.
Zij willen effectieve en doortastende milieumaatregelen, niet volgend jaar,
niet in 2010, maar vandaag. Vandaag vraag ik dan ook aan de minister van Financiën
hoe hij kan verklaren dat het kabinet het een zegt en het ander doet. De plannen
op het gebied van milieu en klimaat zijn volgens het Milieu- en Natuur Planbureau
onvoldoende, maar waar het het gebruik van financiële instrumenten betreft,
blijkt het kabinetsbeleid uiterst inconsistent. Het kabinet zegt op het standpunt
te staan dat de vervuiler moet betalen. Dat principe onderschrijft de Partij
voor de Dieren van harte. Het kabinet blijkt bij de toepassing van dit principe
alleen met twee maten te meten: wel heffingen op autorijden, maar geen heffingen
op de veehouderij, die wereldwijd meer broeikasgassen uitstoot dan verkeer
en vervoer. Bodem, water en lucht worden vervuild door een commerciële
sector, maar de belastingbetaler krijgt de rekening gepresenteerd. De veehouderij
trakteert iedere Nederlander ieder jaar op 4000 kilo mest. Het kabinet zegt
tegen al die Nederlanders: belt u zelf maar een schoonmaakbedrijf om het op
te ruimen. De kosten zijn voor u zelf.De veehouderij kan niet achterblijven als wij een eerlijk beleid, gebaseerd
op "de vervuiler betaalt", willen realiseren. De Partij voor de
Dieren wil van de minister weten of hij die visie deelt. Ik ga daar eigenlijk
wel van uit. Ik hoor graag hoe hij dat in zijn financiële beleid verwerkt.Relevant is natuurlijk de vraag hoe groot de kosten zijn die de vervuiler
veroorzaakt. Enkele jaren geleden bleek de vervuiling door de veehouderij
al 2 mld. per jaar te kosten. Een dergelijk bedrag moet onze samenleving ophoesten
in de strijd tegen zure regen, tegen de aantasting van natuurgebieden, tegen
vervuiling van ons drinkwater en tegen opwarming van de aarde. Dan heb ik
het nog niet eens gehad over de miljarden euro's die de dierziektencrises
ons de afgelopen jaren hebben gekost, om nog maar te zwijgen van het grootschalige
dierenleed dat niet in geld is uit te drukken. Wij betalen met zijn allen
voor de troep van de veehouderij, niet bij de slager, maar via de blauwe envelop: € 125
per jaar voor elke burger. Het kabinet moet volgens mijn fractie kunnen uitleggen
hoe gemeenschapsgeld besteed zal worden. Wil de minister inzicht geven in
de maatschappelijke kosten die de veehouderij veroorzaakt? Wil hij aangeven
welke van deze kosten in 2008 uit rijksmiddelen worden gefinancierd? Het is
allemaal simpel samen te vatten in vier zinnen: minder dieren, minder vervuiling,
minder kosten, minder belastinggeld. Het zou deze minister, zelf vegetariër,
toch als muziek in de oren moeten klinken om een paar miljard op de begroting
te kunnen besparen en tevens een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan
het oplossen van het klimaat- en milieuprobleem?De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Voor het eerst sinds vele jaren presenteert een kabinet een
structureel begrotingsoverschot van 1% van het BBP in 2011. Deze doelstelling
zorgt voor een verdere reductie van de staatsschuld tot minder dan 40%
van het bbp. Mijn fractie, de fractie van de SGP, complimenteert het kabinet
met dit beeld, maar constateert tegelijkertijd dat daarmee het houdbaarheidstekort
voor de vergrijzing niet is opgelost. Daar zijn nog ettelijke miljarden voor
nodig. Je vraagt je af aan wie de rekening van de vergrijzing wordt gepresenteerd:
aan onze kinderen, onze kleinkinderen? Hoe denkt het kabinet de vergrijzing
te financieren? Mijn fractie bepleit een snellere aflossing van de staatsschuld.
Dat is een kwestie van goed rentmeesterschap. In dat kader bepleit zij ook
een versteviging van het bevorderen dat mensen tot hun 65e werken
en, als zij dat willen en kunnen, na hun 65e op basis van vrijwilligheid
doorgaan. Zij moeten daarvoor ook de gelegenheid krijgen. In de Miljoenennota
wordt hier het een en ander over gezegd. Ik erken dat. Ik wil alleen een steviger
pakket aan maatregelen op dat punt.In het openbaar heb ik gesproken over plussen en minnen aan het stuk dat
voorligt. Onder de minnen bevinden zich enkele stenen des aanstoots. De minister
van Financiën herinnert zich dat wij elkaar daar ook eens over troffen.Een van die stenen des aanstoots is weg, te weten de kinderbijslag. Een
forse andere is echter wel gebleven, te weten de vervroegde opheffing of intrekking
van de algemene heffingskorting. Sprak het coalitieakkoord nog van 20 jaar
en een uitzondering voor gezinnen met kinderen onder de zes jaar, nu is het
binnen vijftien jaar met een uitzondering voor kinderen onder de vijf jaar.
Het ging ons al te snel, maar dit gaat nog sneller. Dat vinden wij echt helemaal
verkeerd en contraproductief in het licht van wat wij voorstaan, te weten
een gezinsvriendelijk beleid. Dit punt, dat de ChristenUnie in het coalitieoverleg
heeft verloren, blijven wij opvoeren. Dit is contraproductief en werkt verkeerd
uit op het opvoedings- en gezinsklimaat. Daarover kan men linksom of rechtsom
twisten, maar dit is onze opvatting, die wordt gesteund door velen die er
verstand van hebben.Mijn fractie stemde als enige buiten de coalitie voor de motie-Van Geel,
maar wel onder bepaalde voorwaarden, die ik ook in het debat daarover heb
geformuleerd. De brief die wij hierover hebben ontvangen, bevat ook nog enkele
fricties. Wij vragen die wel heel netjes op te lossen.Mijn fractie heeft ook ernstige bezwaren tegen het kabinetsplan om de
aftrek van de adoptiekosten te laten vervallen. Dat is een relatief klein
punt, maar wij hadden nu juist gepleit voor een hogere aftrek van deze kosten.
In het coalitieakkoord vinden wij daarover verstandige uitspraken, namelijk
dat het adoptie-instrument zou worden gepromoot, bijvoorbeeld als alternatief
voor de afbreking van zwangerschap. Waar blijft men nu met zo'n verhaal als
men tegelijk de aftrek daarvan elimineert? Met de mond belijdt men dan iets,
maar financieel pakt men iets terug. Adoptie moet men blijven faciliteren.
Als dat er morgen niet uitkomt, overwegen wij hierover een amendement
in te dienen bij het Belastingplan 2008, want dit zit ons best hoog.Bij de Regeling buitengewone uitgaven is een extra versobering onderweg,
die uiteraard negatieve inkomensgevolgen met zich meebrengt voor chronisch
zieken en gehandicapten. Wij willen eerst zien hoe dat voor deze groepen fatsoenlijk
en ethisch verantwoord geregeld is voordat wij op dit punt instemmen met de
implicaties van de motie waar wij overigens, alle plussen en minnen afwegend,
voor hebben gestemd. Wij verlangen dus inzicht op dit punt, waarom ook andere
woordvoerders hebben gevraagd.De palliatieve zorg staat bij dit kabinet hoog genoteerd. Wij zijn daar
blij mee. Tot onze verbazing werd besloten om per 1 januari aanstaande
de subsidiëring van de pijnkenniscentra stop te zetten. Wat nu? Het onderzoek
daarnaar is nu juist belangrijk voor de palliatieve zorg. Het stimuleren daarvan
kan niet samengaan met de afbraak van de pijnkenniscentra. Is deze minister
bereid om in samenspraak met minister Klink hiervoor over de brug te komen?
Als dat niet lukt, ben ik wel genoodzaakt om hierover een amendement in te
dienen, waarvoor ik hoop op de steun van veel van de aanwezige fracties.Wat het onderwijs betreft, als het gaat om de honderden miljoenen extra
die nodig zijn voor de lerarenproblematiek, sluit ik mij aan bij de woorden
van de heer Pechtold. Daar zal extra geld voor moeten komen op de onderwijsbegroting,
zo heb ik altijd geoordeeld.Mijn fractie heeft zich sterk ingezet voor de MEP. Deze zaak heeft een
poosje stilgelegen. Nu wordt de MEP vervangen door de Stimuleringsregeling
Duurzame Energieproductie, die wordt verbreed tot investeringen in de opwekking
van duurzame energie. Daarvoor wordt echter slechts 14 mln. gevoteerd voor
het komend jaar. Dat bedrag is natuurlijk per 2 januari volgetekend.
Dan hebben wij weer een probleem voor de rest van het jaar. Hebben wij ons
daarvoor nu zo ingespannen? Dit vind ik echt een beetje te zuinig. Er moet
dus echt iets bij.De (algemene) beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik kom terug op het punt van orde dat door de heer Pechtold is aangekaart
met betrekking tot het bericht op teletekst. Ik stel de minister van Financiën
in de gelegenheid om ons daarover helderheid te verschaffen. Ik zal daarover
geen discussie toestaan. Zoals gepland, zullen wij morgen het antwoord van
het kabinet krijgen. Ik stel de minister van Financiën slechts in staat
om ons helderheid te verschaffen over hetgeen blijkbaar op teletekst heeft
gestaan.Minister Bos:Voorzitter. Tijdens de pauze stelde een journalist mij de vraag wat ik
vond van de voorstellen die uit de Kamer waren gekomen ten aanzien van de
aanpak van topinkomens en excessieve bonussen. Ik heb daarop gezegd dat ik
daarover morgen graag het debat aanga en dat ik graag alle argumenten en voorstellen
zal bezien. Ik heb ook gezegd dat ik er overigens nog wel een aantal vragen
over heb, maar dat wij het debat erover morgen zouden voeren. Vervolgens kreeg
ik de vraag voorgelegd of ik mijn eigen voorstellen zou intrekken. Ik heb
daarop geantwoord dat ik dat niet zou doen omdat ik meen dat mijn voorstellen
effectiever zijn dan wat ik tot nu toe heb gehoord. Ook die stelling verdedig
ik morgen graag in de Kamer. Dit alles gezegd hebbend, zal ik – gezien
de reactie die de weergave van dit gesprekje in de Kamer heeft opgeroepen –
bij volgende gelegenheden terughoudender omgaan met vragen van de pers tijdens
een schorsing van het debat.De voorzitter:Het zou inderdaad niet chic zijn als het debat dat wij hier met elkaar
voeren, via de buitendeur verloopt. Het debat wordt morgen voortgezet.Sluiting 21.52 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-413-456.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl