Behandeling van:  - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen Protocol betreffende de toetreding van de Helleense Republiek tot het Akkoord van Schengen van 14 juni 1985 en van de eveneens op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de toetreding van de Helleense Republiek tot de Overeenkomst tot uitvoering van het Akkoord van Schengen van 19 juni 1990 (enz.)(23584)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 45-58

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-11-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 2, pagina 45-58

21-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23584Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 21 oktober 1997)Pagina 23-23
Behandeling van: - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen Protocol betreffende de toetreding van de Helleense Republiek tot het Akkoord van Schengen van 14 juni 1985 en van de eveneens op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de toetreding van de Helleense Republiek tot de Overeenkomst tot uitvoering van het Akkoord van Schengen van 19 juni 1990 (enz.)(23584)Pagina 45-58
Lijst van ingekomen stukken (dinsdag 21 oktober 1997)Pagina 64-67
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Goedkeuring van het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Canada tot voortzetting van het op 4/5 december 1986 tot stand gekomen verdrag inzake de opleiding van eenheden van de Nederlandse strijdkrachten in Canada (25199)Pagina 23-24
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van J.B. te G., met betrekking tot kwijtschelding van een belastingaanslag (gedrukt stuk Eerste Kamer, 1996-1997, nr. LI); - adres van C.P. Muller-Dopwell te 's-Gravenhage, met betrekking tot kwijtschelding van dan wel een betalingsregeling voor een belastingschuld (gedrukt stuk Eerste Kamer, 1996-1997, nr. LII); - en zeven andere adressenPagina 23-23
Behandeling van: het wetsvoorstel Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (23478)Pagina 24-24
Lijst van besluiten (dinsdag 21 oktober 1997)Pagina 64-64
Behandeling van: de nota Vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering van wetgeving (25428)Pagina 24-45
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels betreffende bijzondere verrichtingen op het gebied van de gezondheidszorg (Wet op bijzondere medische verrichtingen) (24788)Pagina 58-64

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Goedkeuring
van het op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen Protocol betreffende
de toetreding van de Helleense Republiek tot het Akkoord van Schengen van
14 juni 1985 en van de eveneens op 6 november 1992 te Madrid tot stand gekomen
Overeenkomst betreffende de toetreding van de Helleense Republiek tot de Overeenkomst
tot uitvoering van het Akkoord van Schengen van 19 juni 1990, beide gewijzigd
bij de Protocollen, respectievelijk de Overeenkomsten van 27 november 1990
en 25 juni 1991 betreffende de toetreding van respectievelijk de Italiaanse
Republiek, het Koninkrijk Spanje en de Republiek Portugal (23584).De beraadslaging wordt geopend.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! De staatssecretaris is zich er wellicht niet van bewust, welk
onderwerp voorafgaand aan dit onderwerp aan de orde was: uitvoering van wetgeving
in anticipatie op de vaststelling daarvan. We zijn hiermee dus vandaag ten
tweeden male, en nu in een praktisch geval, bezig. Er wordt ons namelijk gevraagd,
het wetsvoorstel 23584 goed te keuren en om daarmee Griekenland te doen toetreden
tot de Schengenovereenkomst, om meteen daarop overigens in de praktijk een
vergaande uitzondering te maken, namelijk het nog niet openstellen van de
binnengrenzen. Die uitzondering was vervat in de agenda van de vergadering
van het Uitvoerend Comité Schengen van 7 oktober in Wenen, wat te vinden
is onder de stukken 19326, nr. 171. Die zaken zijn dus zeer aan elkaar gekoppeld.
De staatssecretaris zal mij straks tegenwerpen dat hij die juist uit elkaar
heeft willen halen, maar ik denk dat het onjuist is om dat te stellen. Wat
gebeurt er als het Uitvoerend Comité van Schengen op 7 oktober bijeen
is in Wenen, en het moment waarop en het deel van die uitvoeringsovereenkomst
dat voor Griekenland in werking zal treden, in overweging neemt? Het Uitvoerend
Comité Schengen praat dan over een zaak waarover de wetgever nog niet
heeft besloten. De wetgever heeft nog niet besloten om Griekenland toe te
laten tot Schengen, en alle anticiperende besluiten over de gehele of gedeeltelijke
toepassing van de uitvoeringsovereenkomst zijn dus geheel in strijd met de
werkelijkheid. Wetgever zijn namelijk de tien partijen die tot de Schengenovereenkomst
behoren, en die had nog niet besloten om Griekenland toe te laten.Wat wij op het internationale vlak zien gebeuren, is exact wat wij vanmiddag
met de minister-president en de minister van Justitie hebben bediscussieerd
voor het nationale vlak, namelijk dat men doet alsof het verder
in orde is met de toetreding van Griekenland, waarna men gewoon vast besluiten
gaat nemen over de uitvoering daarvan. De Kamer heeft gezegd dat niet te willen;
zij wil niet voor het blok worden gezet. Dat is hier natuurlijk voortdurend
gebeurd.Voorzitter! Mede ten behoeve van de sprekers na mij neem ik nog even door,
wat de Eerste Kamer in volgorde is geworden aan stukken en voorstellen op
dit punt. Het voorliggende wetsvoorstel tot goedkeuring van een verdrag maak
ik daarbij niet los van de stukken die we onder 19326, de afschaffing van
de binnengrenzen van Schengen, hebben binnengekregen. Dit ging met name over
overleg in de Tweede Kamer inzake de agenda van het Uitvoerend Comité
Schengen van 7 oktober. Op 20 en 30 mei, en vervolgens nog eens op 15 augustus,
krijgen we een brief van de regering, die ons op het hart bindt om vooral
snel mee te werken aan de goedkeuring van het verdrag dat heden op de agenda
staat. De regering heeft in andere stukken en in gesprekken daarover aangegeven
dat daartoe maar moet worden overgegaan om de volgende redenen. Op de eerste
plaats was die medewerking nodig voor het Nederlands voorzitterschap. Op de
tweede plaats was men het er al over eens dat Griekenland en alle andere landen
van de EU tot Schengen zouden toetreden. Op de derde plaats zou er alle gelegenheid
zijn om eventuele bezwaren tegen de inwerkingtreding te uiten tijdens de besluitvorming
door het Uitvoerend Comité Schengen, aangezien beide Kamers der Staten-Generaal
instemmingsrecht hebben. Met deze brieven aan de Kamer koppelt de staatssecretaris
het ene onderwerp aan het andere. De onzekerheid die bij beide Kamers bestaat
ten aanzien van de toetreding, probeert hij weg te masseren door te stellen
dat er zelfs na goedkeuring van het Verdrag nog mogelijkheden zijn om dwars
te liggen bij de vaststelling van besluiten door het Uitvoerend Comité.
Kortom, de regering zelf legt dat verband zeer direct.Op 25 augustus vindt een behandeling van deze kwestie in de Tweede Kamer
plaats. Op 2 september worden brieven aan de Kamer gezonden, waarin de situatie
op dat punt nader wordt uitgelegd. Vervolgens wordt er op 12 september zelfs
nog een rapport toegestuurd van een bezoekcommissie aan Griekenland en een
vertrouwelijk intern rapport over de toestand met name aan de buitengrenzen
van Griekenland. Dit alles leidt ertoe dat de Tweede Kamer dit Verdrag met
grote aarzeling goedkeurt en een motie-Van den Doel aanneemt, die ertoe strekt
dat de uitvoering moet worden opgeschort tot het moment waarop duidelijk is
dat het met de buitengrenzen van Griekenland goed is gesteld.De inkt van die beslissing van de Tweede Kamer is nog niet droog of beide
Kamers krijgen een geannoteerde agenda toegestuurd voor een vergadering van
het Uitvoerend Comité op 7 oktober. Dat gebeurde op 16 september, binnen
een week na de besluitvorming van de Tweede Kamer. Daarbij wordt doodleuk
voorgesteld om het uitvoeringsakkoord van Schengen in werking te stellen,
met dien verstande dat de afschaffing van de grenscontrole aan de binnengrenzen
vooreerst nog wordt uitgesteld. Die werkgroep moet op 31 maart rapporteren.
Dan wordt alsnog bekeken of die kwestie van de binnengrenzen doorgevoerd wordt
of niet. De regering laat de Kamer vervolgens weten dat dit een heel moeilijke
positie is, omdat voor Italië en Oostenrijk tegelijkertijd een beslissing
wordt genomen tot inwerkingtreding, met op vrij korte termijn ook afschaffing
van de binnengrenzen. De Grieken zeggen ten aanzien van Italië: waarom
zij wel en wij niet? Dat is een sterk argument, want de zuidflank van Italië
is bijna net zo kwetsbaar als het eilandenrijk waarover de Hellenen beschikken.Enerzijds hebben beide Kamers volgens de regering alle gelegenheid om
bij het Uitvoerend Comité dwars te liggen en anderzijds, terwijl de
regering zelf invloed kan uitoefenen bij de opstelling van ontwerpbesluiten,
komt er een ontwerpbesluit tot stand waardoor Griekenland op vrij korte termijn
geheel Schengen wordt binnengeloodst. De regering stelt die geannoteerde agenda
ook aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer voor. Beide Kamers hebben niet
ingestemd met dit voorstel, de Tweede Kamer na een debat met de staatssecretaris
en de Eerste Kamer na de stukken te hebben bekeken en gezien te hebben dat
dit in strijd was met de afspraak, namelijk dat er nog gelegenheid was om
besluitvorming door het Uitvoerend Comité over de wijze waarop de buitengrenzen
in Griekenland worden gecontroleerd te beïnvloeden. Nogmaals, er is bij
mijn fractie alle begrip voor de bijzonder moeilijke positie waarin Griekenland
verkeert gezien zijn geografische spreiding en zijn ligging vlakbij de Turkse
kust. Wij weten dat zelfs een rotspuntje aan de Turkse kust voldoende aanleiding
is voor een ruzie tussen Griekenland en Turkije. Voor die moeilijke positie
is alle erkenning. Dat betekent echter niet dat wij meteen moeten zwichten
door te stellen dat voor Griekenland, omdat het nu eenmaal lid van de Europese
Unie is, automatisch de inwerkingtreding van Schengen moet volgen. De Tweede
Kamer ligt dus dwars, evenals de Eerste Kamer. De instemming wordt onthouden.
De staatssecretaris heeft op 7 oktober namens de Nederlandse regering gezegd
dat Nederland overwegende bezwaren heeft tegen besluit 29/97. Hij heeft zich
daarbij beroepen op artikel 132, lid 3, van de Uitvoeringsovereenkomst. Daarin
staat: Op verzoek van een vertegenwoordiger van een overeenkomstsluitende
partij kan de definitieve besluitvorming over een ontwerpbesluit worden uitgesteld
tot uiterlijk twee maanden na overlegging van het ontwerpbesluit.Het ontwerpbesluit is met de grootst mogelijke overeenstemming van de
andere leden vastgesteld op 7 oktober. Dat is ons door de regering bericht
in de brieven van 9 en 15 oktober bij het verslag over de bijeenkomst van
7 oktober. Ik heb over de verslaglegging geen klachten, voorzitter, zij het
dat het soms lang duurt voor deze in druk verschijnt en belangrijke stukken
soms niet worden gedrukt. Dat is echter een interne kwestie tussen de beide
Kamers en degenen die besluiten over wat er wel en niet gedrukt wordt.Voorzitter! Nederland heeft dus op 7 oktober "nee" moeten zeggen omdat
de instemming is onthouden. Het besluit tot inwerkingstelling is als geheel
uitgesteld. Ik begrijp dat de volgende vergadering van het Uitvoerend Comité
in december plaatsvindt. Er is wel een ontwerp vastgesteld dat enigszins afwijkt
van het besluit dat voorlag op 7 oktober. In dit ontwerp wordt ervan uitgegaan
dat het SIS, het Schengen Informatie Systeem, per 1 december 1997 in werking zal treden, tegelijk met het verdrag voor Griekenland. Er
zal echter over de binnengrenzen in de loop van 1998 eerst door een subcommissie
een rapport moeten worden gemaakt, waarover dan uiterlijk eind 1998 een besluit
moet vallen.De vraag is nu of het mogelijk is om een verdrag goed te keuren, terwijl
je tegelijkertijd van mening bent dat het land dat door de goedkeuring van
het verdrag kan toetreden tot de organisatie, niet in staat om zich op een
wezenlijk onderdeel ervan, namelijk de veiligheid van de buitengrenzen, aan
zijn verplichtingen te houden. Dit staat los van de vraag of dat land daar
schuld aan heeft of niet. Het gaat om de feitelijke situatie dat dat land
er niet toe in staat is.Kun je het verdrag gewoon goedkeuren en bij de goedkeuring van de uitvoeringsovereenkomst
uitmaken of je een uitzondering maakt voor het betrokken land? Ik vind dit
op zichzelf een merkwaardige positie. Het zou echter een oplossing voor het
probleem kunnen zijn. Ik denk ook dat de staatssecretaris op deze wijze zal
antwoorden. Hij zal vragen of het niet billijk is dat Griekenland gelijk behandeld
wordt met Italië en Oostenrijk. Dat is inderdaad billijk, maar we hadden
in feite ook "nee" moeten zeggen tegen Italië. Nu worden we gedwongen,
omdat we "ja" gezegd hebben tegen Italië, ook "ja" te zeggen tegen Griekenland.
Dat we "ja" hebben gezegd tegen Italië heeft te maken met politieke druk
van de Duitsers, die ten gevolge van het tripartiete overleg met Italië
en Oostenrijk een stuk hebben voorgelegd in het Schengencomité en zich
daarvoor sterk hebben gemaakt. Zij hebben dat voor de Grieken niet gedaan.
Ik begrijp dat de Nederlandse regering niet veel behoefte had om op dat punt
dwars te gaan liggen. Je ziet nu wat de gevolgen zijn van wat er op dit soort
internationale bijeenkomsten gebeurt. Er wordt diplomatieke druk op een land
uitgeoefend en via een "salamisysteem" zit je voor je het weet op een plek
waar je niet had willen zitten. Ik wil juist niet dat de heer Patijn en de
regering op die plek zitten, want de heer Patijn moet in staat zijn om zonder
dergelijke politieke druk, iets wat wij hier inhoudelijk hebben besloten,
uit te voeren.Voorzitter! Wat doen wij nu? De discussie in het Uitvoerend Comité
Schengen vond op 7 oktober plaats tussen de staatssecretarissen en de ambtenaren
die daar bijeen zijn geweest. In feite zijn zij daar echter niet bijeen geweest
om een besluit te nemen. Zij konden namelijk geen besluit nemen. Want, voorzitter,
zelfs al had Nederland meegewerkt, dan was het toch geen geldig besluit geweest.
Want een besluit om de uitvoeringsovereenkomst voor Griekenland in werking
te laten treden op een moment dat Griekenland nog niet eens lid is, doet potsierlijk
aan. Het lijkt mij dat dit besluit sowieso alleen genomen had kunnen worden
na inwerkingtreding van het Verdrag. Je kunt hooguit over politieke overeenstemming
spreken, en niet over een besluit. Ik zou de volkenrechtsdeskundige die tegenover
mij zit willen vragen of hij mij hierover kan inlichten.Als dat wel zou kunnen, vraag ik mij af wat de zin ervan is dat wij hier
verdragen goedkeuren. Er worden besluiten genomen op grond van dat Verdrag,
terwijl het betrokken lid nog niet eens is toegelaten. Ik herinner mij uit
de stukken een debat aan de overzijde, waarin de staatssecretaris terecht
wat door de heer Van Traa is gepest omdat Oostenrijk nog niet was toegetreden
tot de Schengenovereenkomst en de vergadering al voorzat. Oostenrijk was als
waarnemer aanwezig. Maar dat je een waarnemer een belangrijk besluitvormend
college laat voorzitten, is toch curieus. Het is misschien wel typerend voor
de situatie dat men over en weer gewoon niet durft te zeggen: jongens, dat
doen wij nog even niet, laten wij even wachten tot Oostenrijk lid is, dan
kan het de vergadering voorzitten.Mijn fractie twijfelt dus over deze kwestie. Wij kunnen wel de discussie
houden in deze Kamer, maar wij zouden wellicht met de feitelijke goedkeuring
van het Verdrag moeten wachten tot wij meer inzicht hebben in de vraag of
Griekenland in staat is, tegemoet te komen aan de verplichtingen die het op
zich heeft genomen toen het dit Verdrag goedkeurde en ratificeerde.Als wij even zouden wachten met goedkeuring van het Verdrag, denk ik dat
wij de positie van de regering in het Uitvoerend Comité zouden versterken.
Als wij wel goedkeuren, is er elke keer politieke druk op Nederland om toe
te geven. Dan zegt men: doe niet zo vervelend. Als er onderhandelingen gevoerd
moeten worden, waarbij Nederland zelf iets moet krijgen, is er behoefte om
uit te gaan ruilen. Op het moment dat er formeel helemaal geen sprake kán
zijn van toetreding tot de uitvoering van Schengen, omdat Griekenland formeel
nog niet is toegetreden, zit de regering in een veel gemakkelijkere positie
dan wanneer wij vandaag zouden besluiten om dat wel te doen.Ik overweeg de Kamer voor te stellen om de stemming over dit onderwerp
uit te stellen tot het moment dat wij meer inzicht hebben in de kwaliteit
van de bescherming van de buitengrenzen in het Griekse. Dat zou de staatssecretaris
de gelegenheid geven om in het Uitvoerend Comité rechtop te blijven
staan en te zeggen: mensen, waar praten wij over, wij hoeven niet over het
Uitvoerend Comité van Schengen te praten, want zolang Griekenland geen
lid is, is het niet aan de orde. Hij kan dan zeggen: ik kan er ook niets aan
doen, want de heer Jurgens en anderen in de Eerste Kamer hebben geweigerd
mee te werken aan goedkeuring van het Verdrag.Kortom, dit zou een reden kunnen zijn voor de regering om bij de eerstvolgende
vergadering van het Uitvoerend Comité, naar ik begrijp in december,
nog sterker in haar schoenen te staan, wanneer zij zegt dat zij eerst een
redelijke zekerheid wil krijgen dat het maximum is gedaan om de Griekse positie
aan de buitengrenzen te beveiligen. Ik bied de staatssecretaris met graagte
deze mogelijkheid aan om nog rechter overeind te blijven in het Uitvoerend
Comité dan ik veronderstel dat hij reeds doet. Soms krijg ik de indruk
dat hij zich al te zeer laat drukken door de omstandigheid dat Nederland als
enige tegen blijft werken. Ik ben benieuwd naar zijn reactie.De heer Van Eekelen (VVD):Mijnheer de voorzitter! Allereerst dank ik de heer Jurgens voor zijn historische
en didactische compilatie. De heer Jurgens heeft zich langzamerhand opgeworpen
tot de hoeder van Schengen in deze Kamer. Inderdaad is Schengen niet de gemakkelijkste
materie. Zo nu en dan gaat er wat fout, maar ik zal op dit punt
niet al te kritisch zijn. Ik stond zelf in 1985 aan de wieg van Schengen,
of liever gezegd op de boot waar het eerste Akkoord werd getekend. Ik zie
in de stukken van de overzijde dat de staatssecretaris erkent dat er nu en
dan wat verwarring bestaat over de precieze toedracht. Hij zegt dat onder
andere op 1 oktober tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer.In de VVD-fractie hebben wij ons ingesteld op een scheiding tussen de
goedkeuring van het Protocol en de inwerkingstelling van het uitvoeringsbesluit.
Als dit mogelijk blijkt en als de staatssecretaris kan aantonen dat het de
redelijkste oplossing is onder de omstandigheden, zullen wij daarmee instemmen.
Wij hebben echter in toenemende mate aarzeling gekregen of het nu nog mogelijk
is.Zo is er de motie-Van den Doel in de Tweede Kamer, met het verzoek om
voordat het uitvoeringsbesluit in het Uitvoerend Comité aan de orde
komt de voortgang te rapporteren ten aanzien van de toereikende buitengrenscontrole
door Griekenland. Welnu, deze zaak is aan de orde in het Uitvoerend Comité
en wij hadden wat dat betreft een aanvullende rapportage van de regering verwacht.
De staatssecretaris heeft deze motie overgenomen en heeft daarbij verklaard
dat voorshands de buitengrenscontrole onvoldoende was.De staatssecretaris zegt op 1 oktober dat hij verwacht een betrekkelijk
open overleg in het Uitvoerend Comité in te gaan. Nu lees ik in de
brief van 9 oktober echter dat de inwerkingstelling van de uitvoeringsovereenkomst
maximaal twee maanden wordt uitgesteld. Die zin is wat cryptisch. Tijdens
de korte onderbreking vóór de aanvang van deze discussie had
ik de gelegenheid om de staatssecretaris hierover een vraag te stellen. Hij
heeft een wat andere interpretatie op dit punt dan ikzelf. Ik lees in de zin
dat na maximaal twee maanden een besluit wordt genomen. Als de staatssecretaris
uiteen kan zetten dat het betekent dat er op dat moment nog een open besluit
mogelijk is, waarbij men dus ook "nee" tegen het besluit kan zeggen, doet
zich inderdaad een andere situatie voor. Als dit niet het geval is, ben ik
het eens met de heer Jurgens. Wij hebben dan als enige middel aanhouding van
stemming over het Protocol om zo de ratificatie tegen te houden. Ik hoop dat
de staatssecretaris in staat is om deze twijfel op afdoende wijze weg te nemen.Substantieel is de vraag of Griekenland, hetzij inmiddels hetzij op korte
termijn, in staat is om de externe-grenscontrole effectief te doen zijn. De
heer Jurgens zegt dat Griekenland te veel eilanden heeft waar de controle
moeilijk is. Ik kom zelf vooral in de zomer regelmatig op sommige van die
eilandjes. Ik heb daarbij kunnen constateren dat daar de buitengrenscontrole
buitengewoon effectief is. Dat is overigens meer vanwege de Oosterburen dan
uit een zorg voor het verkeer van vrije personen met de Europese Unie. Maar
goed, daar profiteren wij van. Ik kan mij voorstellen dat de kans bestaat
dat Griekenland binnen redelijke termijn geacht kan worden om de vereiste
zorg in acht te nemen. Dat is, opnieuw, een beoordeling door de staatssecretaris
te geven.Een aanvullende vraag op dit punt betreft een andere grens, namelijk die
met Albanië. Er zijn 270.000 Albanezen over de grens gekomen, die aanvankelijk
illegaal in Griekenland verbleven, maar die nu blijkbaar een tijdelijke verblijfsvergunning
krijgen of al hebben gekregen. De vraag in de andere lidstaten van de Unie
is dan natuurlijk wat er gebeurt met deze mensen.Het kernpunt voor mijn fractie is wat de facto de koppeling is tussen
de uitvoeringsovereenkomst en de goedkeuring van het Protocol. Alleen als
de staatssecretaris kan aantonen dat de koppeling er niet is en Nederland
dus alle vrijheid heeft om het besluit uit te stellen, tegen te gaan en "nee"
te zeggen totdat wij ervan overtuigd zijn dat de grenscontrole effectief en
voldoende is, gaan wij met hem mee.De heer Glasz (CDA):Voorzitter! Ook ik ben de heer Jurgens dankbaar dat hij de feiten al op
tafel heeft gelegd. Hij heeft daarbij op een enkel juridisch punt geduid:
de vraag of Oostenrijk waarnemend voorzitter kan zijn. Het is wel aardig dat
de staatssecretaris in antwoord op vragen hierover aan de overzijde van het
Binnenhof – ik meen dat het de heer Van Traa was die dit opbracht –
zei dat redelijk goede juristen hadden gezegd dat dit wel mogelijk was en
dat daar geen topjuristen bij gehaald waren. Nu hoeft dat voor deze materie
misschien niet, waarbij ik wel opmerk dat voor mij van tijd tot tijd de heer
Jurgens in deze Kamer best als "topjurist" kan worden aangemerkt. Ik wil verder
overigens geen punt maken van het voorzitterschap van Oostenrijk, want iemand
moet het doen; anders had Portugal het wellicht nog enige tijd moeten doen.Wij staan nu voor de vraag of wij onze goedkeuring aan de beide verdragen
kunnen geven. Ik aarzel op dat punt. Wellicht is het beter om er nog even
mee te wachten, teneinde de staatssecretaris een sterkere positie te geven
en aan de andere landen in het Europese concert duidelijk te maken dat Nederland
staat voor zijn standpunt. Ik heb met aandacht geluisterd naar de heren Van
Eekelen en Jurgens. De zorg die vooral de heer Jurgens heeft geuit, spreekt
mij wel aan. Het gaat ook om een zorg die eenieder zal krijgen – de
staatssecretaris zal dat beamen, naar ik aanneem – die de stukken leest
en let op de geschiedenis, waar ik niet op terug hoef te komen. De vraag die
daaruit naar voren komt is: nemen de andere landen ons serieus en nemen zij
Schengen wel serieus, vooral waar het gaat om het vereiste van de buitengrenzen?
Dit is toch het prijskaartje van Schengen. De bedoeling was om intern een
vrije doorgang te krijgen en daarnaast een goede buitengrens, op basis waarvan
wij ons bouwwerk van landen van eerste opvang konden oprichten en daarmee
het asielprobleem zouden kunnen behappen.Nu staat Griekenland voor dat prijskaartje en de conclusie lijkt nu toch
te moeten zijn – ik zeg het met aarzeling – dat Griekenland aan
dat formele vereiste van de buitengrenzen nog niet heeft voldaan. Ik heb voorshands
ook niet het vertrouwen dat het zonder meer goed zal gaan, als dit overleg
nu doorloopt en in december weer een vergadering van het Uitvoerend Comité
plaatsvindt. Ook ik heb natuurlijk gekeken naar de vraag wat uitstel zou betekenen.
In artikel 132, lid 3, staat dat op verzoek van de vertegenwoordiger van een
overeenkomstsluitende partij de definitieve besluitvorming over een ontwerpbesluit
kan worden uitgesteld tot uiterlijk twee maanden na overlegging van het ontwerpbesluit.
Ik lees daaruit dat het besluit één keer kan worden
uitgesteld en dat er dan een definitief besluit gaat vallen. Dat moet altijd
nog wel gebeuren met de voorgeschreven eenparigheid van stemmen, zo begrijp
ik. Dan gaat het dus om de vraag of de staatssecretaris het aan wil en aan
kan – en ook de Kamers dat vinden – om op de volgende bijeenkomst
voet bij stuk te houden en eventueel "nee" te zeggen.Ik begrijp heel goed dat dit geen leuke positie is. Het is ook heel gemakkelijk
om thuis de vertegenwoordigers van ons Koninkrijk die elders onze gedachten
moeten uitdragen, precies te vertellen wat ze moeten doen. Het is ook helemaal
niet leuk om de boeman te moeten spelen en langzamerhand als énige
Griekenland de begeerde toegang tot Schengen te moeten ontzeggen, althans
voorshands. Toch meen ik dat de diplomatie van "aardig zijn en aardig worden
gevonden" (al is dat uiteraard de taal waarmee begonnen wordt) in dit geval
moet worden afgewogen tegen hetgeen aan de overzijde van het Binnenhof en
in deze Kamer aan zorg is geuit. Ik meen dat wij niet al te bevreesd hoeven
te zijn over het niet aardig gevonden worden. Ik kijk naar Denemarken en het
Verenigd Koninkrijk. Ik begeef mij op een gebied waar de staatssecretaris
veel vaker verkeert dan ik. Die landen zijn constant hoekig, al jaren lang.
Bereiken die landen dan niets? Dat weet ik niet. Zij bereiken in ieder geval
dat ze overal waarnemer zijn. Met opting out-clausules kunnen zij voorbehouden
maken. Ze kunnen in ieder geval bijspringen. Wij willen ontzettend graag dat
Engeland meedoet. Als wij die duidelijke lijn voortzetten – de staatssecretaris
heeft dat in zekere mate gedaan; ik heb tot dusverre ook geen kritiek op de
standpunten die hij uitdraagt, voorzover die aansluiten bij wat de Kamers
vinden – dan is dat geen slechte zaak. Ik meen dat ernstig in overweging
moet worden genomen om ons standpunt te handhaven. Als je berust, neem je
Schengen niet serieus. Degenen die nu zeggen: ach die buitengrenzen, Griekenland
is zo groot, wij hebben toch ook over Italië heen moeten stappen, kunnen
moeilijk later zeggen: maar dan moeten wij wel de binnengrenzen in ere herstellen,
want wij moeten de toestroom van asielzoekers toch wel op enige manier in
toom weten te houden. Dat wordt een rare tegenstelling. Ik meen dat wij het
wel serieus moeten nemen. Met de heer Jurgens meen ik dat wij de positie van
de staatssecretaris kunnen versterken – leuk is het niet, maar het is
wel consequent – door even pas op de plaats te maken met deze goedkeuring.
Waar moeten wij dan op wachten? Je zoekt naar een concreet moment waaraan
dit kan worden gekoppeld. Er moet iets worden bereikt. Wij zouden een objectief
teken moeten hebben dat aan het vereiste van de buitengrenzen in redelijke
mate wordt voldaan. Ik zeg nog niet eens: is voldaan. Er moet een rapport
zijn dat vertrouwen geeft.Voorzitter! Ik zie een interessant verband tussen geen buitengrenzen en
dan toch maar wel binnengrenzen. Wij hebben dat onlangs nog in de media gehoord.
Een partijleider van niet de kleinste partij in Nederland heeft gezegd: Frankrijk
doet het al, laten wij het ook maar doen. Frankrijk heeft het inmiddels ontkend.
Ik weet niet of het wel of niet gebeurt. Het is interessant dat het hiermee
verband houdt. Ik verwijs in dit verband naar het verslag van het algemeen
overleg van 25 september in de Tweede Kamer, toen het ging over Italië.
Frankrijk en Duitsland hadden grote moeite en vonden de landsgrenzen niet
in orde. Duitsland, Italië, Oostenrijk en Frankrijk zijn gaan filosoferen
over wat werd genoemd praktische samenwerkingstrajecten. Samenwerking tussen
justitie- en politieautoriteiten en versterking van bepaalde informatiesystemen.
Het was een heel pakket. Het is neergelegd in een Protokoll der Arbeidsgruppen-Sitzung
am 1. september 1997 in Wien. Ik heb dat opgevraagd en dank zij de goede zorgen
van de griffier hebben wij dat vandaag nog gekregen. Ik lees daar: "Einrichtung
einer gemeinsamen Grenzraumsicherung (Sicherheitsschleier) im Bereich der
Landgrenzen, Kooperation an den Binnengrenzen beim Abbau der Binnengrenzkontrolle."
Men zegt niet dat men nieuwe grenzen gaat optrekken. Dat mag ook niet; dat
is anti-Schengen. "Massnahmen zur Reduzierung der pull-Faktoren für die
Zuwanderung nach Deutschland." Er wordt gesproken over het opzetten van "eine
Unterarbeitsgruppe die einen operativen Detailplan ausarbeitet für konkrete
Problemlagen", over "anlassloze Kontrollen", over "eine Konzeption darlegen
in welcher Weise die Reduktion der Kontrolle an den Binnengrenzen erfolgen
soll, wobei auch darauf einzugehen ist, wie auf neu entstehende Situationen
reagiert wird, die infolge dieser Reduktionen eintreten" ... Kortom, voorzitter,
het gaat hier mijns inziens om een actie die wellicht de manco's aan de buitengrenzen
moet opvangen door aan de binnengrenzen strengere, gemeenschappelijke controles
te gaan uitoefenen. Ik vraag de staatssecretaris of deze conclusie juist is
en ik constateer dat hij zelf in het bedoelde overleg het vertrouwen dat het
met Italië wel goed zal lopen, baseert op onder meer deze samenwerking.De heer De Boer (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Met de complimenten aan het adres van de heer
Glasz moet ik toch wat glimlachen als ik een vertegenwoordiger van het CDA
een pleidooi hoor houden voor "hoekig dwarsliggen". Het is even wennen, maar
het bevalt me wel; waar drie jaar oppositie al niet toe kan leiden...Voorzitter! GroenLinks was, is en blijft tegenstander van het Schengenakkoord.
Het ligt van ook voor de hand dat wij tegen een uitbreiding daarvan zijn.
Dat is op zichzelf al reden genoeg om tegen te stemmen. Dit geldt te meer
nu het gaat om toetreding van Griekenland, een land dat niet zo geweldig goed
met het vreemdelingenvraagstuk omspringt en dat in onze ogen bijvoorbeeld
het "non-refoulementbeginsel" onzorgvuldig toepast. Ook de merkwaardige "voorwaardelijke,
voorlopige, gedeeltelijke effectuering" vinden wij een rare figuur. De fractie
van GroenLinks zal haar goedkeuring aan voorstel 23584 dan ook onthouden.
Voor de helderheid verneem ik voorts graag of de heer Jurgens een voorstel
heeft gedaan tot uitstel van de stemming. Of is dit afhankelijk van de reactie
van de regering? Gaat het om een voorstel van orde of niet?De heer Jurgens (PvdA):Ik heb aangegeven dat ik mogelijk een dergelijk voorstel zal gaan doen
in de tweede termijn.Staatssecretaris Patijn:Mijnheer de voorzitter! Ik dank de geachte afgevaardigden voor hun inbreng.
Zij hebben een aantal kritische vragen en opmerkingen naar voren gebracht.
Ik meen dat zij recht hebben op een goede en volledige beantwoording, zoals
altijd, zo haast ik mij erbij te zeggen. De inhoudelijke en politieke aspecten
van deze zaak vereisen dit.De heer Jurgens dank ik voor zijn vrij goede chronologische overzicht.
Echter, hij is vergeten te vermelden dat het wetsvoorstel dateert van 1994
en de handtekening draagt van het lid der Kamer de heer Hirsch Ballin. Met
andere woorden: er is intussen vreselijk veel water door de Rijn, de Maas
of de Styx gevloeid. Dat heeft te maken met de twijfels die zijn gerezen.
In de eerste plaats heeft het ratificatieproces in Griekenland zeer lang geduurd.
Betwijfeld werd of de Grieken in staat waren om een behoorlijke privacywetgeving
tot stand te brengen en om een goede aansluiting op het Schengeninformatiesysteem
te realiseren. Ook waren er twijfels – en vooral daarover gaat nu in
materiële zin de discussie – over de kwaliteit van de controles
aan de buitengrenzen, als prealabele conditie voor het opheffen van de controles
aan de binnengrenzen.In de politieke context moet nog met een aantal andere zaken worden rekening
worden gehouden. In Griekenland heeft een heftig politiek debat plaatsgevonden
over de toetreding tot Schengen. De ondertoon was: bekennen we ons ook op
het punt van het vrije personenverkeer tot Europa en de Europese standaarden
of niet? Misschien is er bij u iets doorgedrongen van de heftigheid waarmee
dit debat gevoerd is. Ook door kerkelijke leiders is dit punt om religieuze
redenen aangevoerd. De Griekse regering heeft hoog ingezet om zich achter
de invulling van de politieke bedoelingen van de Acte Unique – waarvan
een der ondertekenaars lid van uw Kamer is – te kunnen scharen. Griekenland
heeft op dat punt ook politiek veel geïnvesteerd in de binnenlandse politieke
discussie. Het heeft een groot aantal maatregelen genomen waardoor vooral
op vliegvelden voorzieningen tot stand werden gebracht. Deze voorzieningen
zijn vergelijkbaar met die voor Schiphol. Daar zijn tientallen miljoenen guldens,
of honderden miljoenen drachmen, in gestopt. Griekenland heeft verder feitelijke
maatregelen genomen op het punt van versterking van controles aan de buitengrenzen.
Op het gebied van politiek prestige, en door investeringen, is er in Griekenland
veel gebeurd. Dit leidde ertoe dat dit land de medelidstaten van de Europese
Unie, en in het bijzonder de Schengenlidstaten, heeft aangesproken. Men wees
op de jaren die verstreken zijn met discussiëren over de inwerkingtreding.
Voorts wees men erop dat geleidelijk aan voldaan is aan alle voorwaarden.
Onder verwijzing daarnaar wilde Griekenland dat de medelidstaten van de EU
in dat proces kleur bekenden. Onder andere Nederland, Duitsland, Italië
en Frankrijk wilden terzake van de controles op de buitengrenzen genoegdoening.
Voor de Grieken was het vervelend dat in het begin van dit jaar een rapport
door de commissie buitengrenzen is uitgebracht waarin hier en daar kritische
noten werden gekraakt met betrekking tot de controles op de eilanden en de
grens met Albanië.De tweede politieke factor is dat in het achter ons liggende proces dat
eind juni in Amsterdam werd afgesloten, besloten is tot een implementatie
van het vrije personenverkeer op basis van de politieke intenties van de Acte
Unique, overheveling van alles wat met het vrije personenverkeer te maken
heeft naar de eerste pijler en een aantal aanvullende protocollen over de
volledige integratie van Schengen in het Verdrag van de EU. Deze zaken staan
in de derde nota die de regering in 1995 heeft uitgebracht. De nota kreeg
van beide Kamers ruime steun. De boodschap is dat wat de EU tracht te bereiken –
tot nu toe helaas via de omweg van Schengen – tot stand zal komen in
volledige politieke en juridische solidariteit met Griekenland. Voor mij,
en voor de regering, is iets van de vrijblijvendheid ten opzichte van Griekenland
verdwenen. We moeten nu heel zakelijk met dit onderwerp omgaan. Griekenland,
evenals Italië en Oostenrijk, heeft dit ook gedaan. Mede daarom is er
alle reden om heel goed na te gaan, ook in de besluitvorming van uw Kamer,
wat de politieke boodschappen zijn die Nederland uitzendt.De eerste politieke boodschap die we consistent hebben uitgestraald luidt:
wij wensen bij het opheffen van de binnengrenzen dat een verbetering en geen
verslechtering van onze veiligheidssituatie ontstaat. We hebben dus altijd
hard gestreden voor de kwaliteit van de controle van de buitengrenzen en de
compenserende maatregelen bij opheffing van de binnengrenzen.De tweede boodschap is: wij wensen de Schengensamenwerking aan te gaan
en daarbij wensen wij geen onderscheid meer te maken in de zin van het puur
nationaal regelen van onze interne veiligheid; wij plaatsen ons in een bepaalde
vorm van solidariteit: gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de buitengrenzen
en samenwerking om de zwakke plekken op te lossen. Ik vind het ook belangrijk
dat wij, als wij dit in het Verdrag van Amsterdam nog eens bevestigd hebben
en op een nieuwe juridische basis hebben geschoeid, in de aanloop naar de
ratificatie op dat punt geen andere signalen afgeven dan wij in het Verdrag
van Amsterdam beogen.Ik denk dus, voorzitter, dat er vanuit het Griekse perspectief gezien –
ik kom straks nog even terug op een aantal materiële zaken, die te maken
hebben met de controle op de buitengrenzen – alle reden is om aanspraak
te maken, vier jaar na dato, op ratificatie van het verdrag. Overigens is
ratificatie niets anders dan een digitaal antwoord, in de zin van: is Griekenland
nu wel of niet gerechtigd om deel te nemen in de Schengenakkoorden? Ik beantwoord
dan de heer Van Eekelen en bevestig wat de heer Glasz heeft gezegd: er komt
een apart besluit, dat apart moet worden voorgelegd aan beide Kamers der Staten-Generaal,
over de definitieve goedkeuring van een ontwerpbesluit dat u kent. Er is dus
wel degelijk sprake van twee besluiten en er is geen automatisme. Ook om die
reden raad ik uw Kamer aan om strikt onderscheid te maken, zeker na een voorgeschiedenis
van vier jaar, tussen enerzijds het ratificatiebesluit en anderzijds het hele
proces dat moet leiden tot inwerkingstelling van het verdrag, inclusief alle
voorwaarden die wij daaraan verbinden.Voorzitter! Nu heeft de heer Jurgens gevraagd, ook refererend aan een
discussie met de premier, waar ik helaas niet bij was, over de toepassing
van wetgeving die in feite nog niet ordentelijk is afgeprocedeerd
volgens de wetgevingsprocedure, of überhaupt zo'n besluit wel genomen
had kunnen zijn, terwijl Griekenland geen lid is van Schengen. Welnu, dan
wijs ik erop dat in het ontwerpbesluit, gedateerd 7 oktober 1997 (COM-ex 9729,
tweede herziening), heel uitdrukkelijk staat dat dit besluit onder opschortende
voorwaarden wordt genomen. Ik verwijs naar I.2, op blz. 2 van dit besluit.
Daar staat: de toepassing van dit besluit is gebonden aan de voltooiing van
de procedures betreffende de bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van
de toetredingsinstrumenten door Frankrijk en Nederland. Nu is de vraag of
dit in het internationale juridische verkeer een toelaatbaar of een ontoelaatbaar
besluit is: een besluit onder opschortende voorwaarden. Mijn juristen, of
zij nu topjuristen zijn of redelijke juristen, hebben tot nu toe altijd gezegd
dat dit kan.De heer Glasz (CDA):Goede juristen!Staatssecretaris Patijn:Goede juristen zeggen dat kennelijk ook.Ook al zou u kunnen betogen dat hier geen schoonheidsprijzen kunnen worden
uitgedeeld, juridisch is dit correct. Er wordt hier geanticipeerd op een ratificatie
en een inwerkingtreding van het toetredingsverdrag en het inwerkingtredingsbesluit.
Dat heeft te maken met lange lead times: je moet immers dingen voorbereiden,
je moet qua automatisering dingen doen en je moet qua vliegvelden dingen doen.
Je kunt dus anticiperen op eventueel die ratificatie en alvast onder opschortende
voorwaarden of onder ontbindende voorwaarden – onder opschortende voorwaarden
is het hier, geloof ik – dit besluit nemen. Ook al zou er hier een discussie
zijn over het al of niet kunnen uitdelen van schoonheidsprijzen, ik houd staande –
ik heb het ook in de Tweede Kamer staande gehouden; ook mijn juristen hebben
het gezegd – dat dit juridisch kan.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! Twee punten. Eén betreft de tekst zelf. De staatssecretaris
verwijst naar het ontwerpbesluit zoals dat op 7 oktober tot stand is gekomen.
Dat was dus niet hetgeen voorlag, toen de vergadering begon.Staatssecretaris Patijn:Daar kom ik op.De heer Jurgens (PvdA):Want dat was 29 en daar is instemming aan onthouden. In die tekst... Het
wordt nu wat moeilijk voor mij, voorzitter, want ik moet met de vinger van
de ene hand de knop van de interruptiemicrofoon indrukken en met de andere
hand de tekst vasthouden...De voorzitter:Interrupties gaan hier uit het hoofd!De heer Jurgens (PvdA):Ik houd u eraan, voorzitter, dat u voortaan ook uit het hoofd wetsteksten
citeert! Waar staat de tekst in wat voorlag op 7 oktober, dat wil zeggen datgene
waaraan instemming is onthouden?Staatssecretaris Patijn:Uit het blote hoofd gezegd: op precies dezelfde plek, namelijk I.2. Op
dat punt is er namelijk geen verschil in het ontwerpbesluit neergelegd door
het voorzitterschap. Dit punt is totaal ongewijzigd.De heer Jurgens (PvdA):Dan is dit misverstand uit de wereld! De tweede vraag is natuurlijk wel
of je een besluit kunt nemen. Er zit een gezelschap bijeen, dat zeggenschap
heeft over de toepassing van een verdrag dat alleen van toepassing is op de
lidstaten. Hoe je in een tekst van een ontwerpbesluit onder opschortende voorwaarden
een besluit kan nemen over een niet-lidstaat in dat verband, is voor mij een
groot vraagteken. Waarom kan niet gewoon gezegd worden, dat er nu politieke
overeenstemming is dat het juridische besluit wordt genomen als Griekenland
toetreedt in plaats van te werken met een opschortende voorwaarde? Ik vind
die bovendien hoogst ongelukkig, want op die manier kan je de meest potsierlijke
situaties krijgen: als het overmorgen niet regent, dan zal tot gelding komen
... enz. Dergelijke juridische teksten zijn bepaald niet bevorderlijk, zeker
als je vervolgens aan de Tweede Kamer instemming moet vragen om daar voor
te stemmen en de Tweede Kamer nog helemaal geen beslissing heeft genomen over
de vraag of ze Griekenland überhaupt wil hebben. Dat maakt het ons wel
heel erg moeilijk!Staatssecretaris Patijn:Voorzitter! Ik begrijp de redenering van de heer Jurgens. Ik houd dit
echter staande, want het is juridisch geverifieerd en het is volkenrechtelijk
wel degelijk mogelijk. Verdient het een schoonheidsprijs? Daar laat ik mij
niet over uit. De vraag is of er iets onoorbaars of iets onordentelijks gebeurt.
Mijn antwoord luidt "neen". Na de watersnood in 1953 is de Deltawet opgesteld
en aangenomen en ik neem aan dat voordat de Deltawet de Eerste Kamer was gepasseerd
het ministerie van Waterstaat al voorbereidende handelingen was begonnen en
misschien zelfs al wel geld had uitgegeven!De heer Jurgens (PvdA):Mag ik de staatssecretaris de Handelingen van deze middag ten sterkste
aanbevelen!De voorzitter:Ik zou de staatssecretaris er wel voor willen waarschuwen, dat sinds de
Trojaanse oorlog het uitreiken van schoonheidsprijzen in Griekenland wordt
ontraden!De heer Glasz (CDA):Voorzitter! Mag ik als redelijk jurist nog iets uit het hoofd proberen?
Probeert de staatssecretaris nu te zeggen, dat wij maar moeten ratificeren,
omdat het besluit in het UC toch terugkomt? Ik vind het heerlijk, dat de topjurist
de juridische punten daarvan even voor zijn rekening neemt zodat ik mij even
op dit andere punt kan concentreren. Het verdrag en de toetredingsovereenkomst
zijn dan beide geratificeerd, maar wordt het dan niet nog moeilijker voor
Nederland om niet mee te doen aan dit besluit, als enige onder druk van alle
andere? Beluister ik eigenlijk niet bij de staatssecretaris, dat we dan toch
eigenlijk voor moeten zijn?Staatssecretaris Patijn:Neen, voorzitter, dat laatste heb ik niet gezegd want dat hangt van de
inhoud van het besluit af. Ik heb uitdrukkelijk gezegd, dat onderscheid gemaakt
moet worden tussen het digitale element van een ratificatie van het protocol,
dat wil zeggen de vraag of wij wel of niet het vrije verkeer van personen
met Griekenland tot stand willen brengen. Mijns inziens volgt uit alle politieke
en juridische commitments, dat wij dit met Griekenland nastreven. Dat impliceert
mij om de Kamer te raden, dat digitale antwoord bevestigend te laten
zijn. Iets anders is het aparte besluit wanneer, onder welke voorwaarden en
onder welke begeleidende maatregelen de Schengenovereenkomst met het toegetreden
Griekenland wordt toegepast. Dat kan op termijn zijn, dat kan met een aantal
commitments zijn dan wel opschortende voorwaarden. We hebben bijvoorbeeld
in het toetredingsbesluit Italië nog een aparte uitzondering gemaakt
over het vliegverkeer tussen de Italiaanse vliegvelden en Schiphol. Dat is
een apart besluit. Ik herhaal dat het zeer goed mogelijk is dat u vandaag
of volgende week uw goedkeuring hecht aan het toetredingsprotocol en dat u
over een maand, indien u daarvoor moverende redenen heeft, goedkeuring onthoudt
aan het inwerkingtredingsbesluit. Die mogelijkheid is er. Wij kunnen beter
niet de strijd voeren over het digitale besluit maar over het inhoudelijke
besluit. Dat zou mijn dringende aanbeveling zijn aan uw Kamer, voorzitter.De heer Glasz (CDA):Ik begrijp dat er tussentijds nieuwe randvoorwaarden gesteld kunnen worden
à la Italië. Is het besluit dat straks voorligt in grote lijnen
hetzelfde als de contouren nu aangeven?Staatssecretaris Patijn:Voorzitter! Ik zal die vraag meteen beantwoorden.Het overleg wat ik daarover met de Tweede Kamer heb gevoerd, had betrekking
op twee zaken. Er was een materiële zaak waarover weinig verschil van
mening was tussen regering en parlement. Dat betreft de vraag, of de feitelijke
afschaffing van de binnengrenzen pas plaats kan vinden als wij ervan overtuigd
zijn dat de buitengrenscontroles voldoen aan de minimumeisen. Daarover zijn
afspraken gemaakt. Alvorens tot een definitieve opening van die binnengrenzen
wordt gekomen, moet eerst uit een onafhankelijk rapport blijken dat die buitengrenscontroles
aan minimumeisen voldoen. Dat is neergelegd in de motie-Van den Doel.Ik heb langdurig met de Tweede Kamer gesproken over de vorm van het besluit.
Heeft een inwerkingtredingsbesluit zin als daarin het materiële hart,
namelijk het opheffen van de binnengrenscontroles, ontbreekt? Dus wel inwerkingstelling
van het Schengeninformatiesysteem en meedoen in het gemeenschappelijk visumbeleid,
maar hetgeen waar het bij Schengen eigenlijk om draait, wordt in feite opgeschort
totdat de nadere voorwaarden die ik zojuist heb genoemd, zijn vervuld.Daarbij speelde de vraag: Is het erg? Mijnerzijds heb ik betoogd, dat,
zolang wij er materieel controle op houden dat de binnengrenscontroles pas
opgeheven worden als de buitengrenscontroles voldoen aan minimumeisen, het
mij niet zoveel kan schelen of de Grieken al meedraaien in het Schengeninformatiesysteem
en het gemeenschappelijk visumsysteem.Uw collega's aan de overzijde van het Binnenhof hadden een andere mening.
Zij vonden dit te slordig en wilden een integraal besluit dat zowel het hart
van Schengen bevat, namelijk het openen van de binnengrenzen, als compenserende
maatregelen in de sfeer van het visumsysteem en het Schengeninformatiesysteem.
Dat is ook de reden waarom de Tweede Kamer duidelijk heeft laten weten –
de Eerste Kamer heeft dat gevolgd – instemming aan het toen voorliggende
besluit te onthouden.Met die boodschap ben ik op 7 oktober naar het overleg gegaan. Met kracht
van argumenten heb ik trachten te betogen dat wij niets tegen Griekenland
hebben – de politieke digitale boodschap – maar dat wij een ordentelijk
besluit en een ordentelijk controleerbare implementatie van het hart van Schengen
willen. Ik heb geen enkele collega kunnen overtuigen, dat de Nederlandse zienswijze
de enig mogelijke oplossing bood.Wat is er gebeurd op 7 oktober? Het besluit is op één essentieel
onderdeel aangepast: de termijn waarin een definitief besluit over de opheffing
van de binnengrenzen moet worden genomen, is verschoven van maart 1998 naar
najaar 1998. De controlevereisten zijn vooral op Duits aandringen aangescherpt.
Ik heb geen begrip kunnen kweken voor het standpunt dat dan in feite ook het
inwerkingtredingsbesluit naar achteren zou moeten verschuiven. Vandaar dat
het Oostenrijkse voorzitterschap het heeft aangedurfd toch een besluit voor
te leggen tot partiële inwerkingtreding per 1 december, onder de bekende
opschortende voorwaarden.Ik heb het voorzitterschap een- en andermaal gewaarschuwd dat ik geen
autorisatie had om met een dergelijk besluit akkoord te gaan. Toen het toch
werd voorgelegd heb ik artikel 132, lid 3, ingeroepen, zoals ik met de Tweede
Kamer had afgesproken. In feite is een blokkade gelegd op het inwerkingtredingsbesluit.
Inwerkingtreding zou pas kunnen plaatsvinden nadat het Oostenrijkse voorzitterschap
het besluit opnieuw ordentelijk aan de lidstaten zou hebben voorgelegd.Wij staan nu voor een dubbele beoordeling. De Eerste Kamer moet het digitale
antwoord geven op de vraag of wij via Schengen een vrij personenverkeer met
Griekenland wensen tot stand te brengen. De regering is van mening dat alle
voortrajecten en alle recente ontwikkelingen – denk aan de hele incorporatie
van de Schengensamenwerking in het Verdrag van Amsterdam – het niet
kunnen rechtvaardigen dat het digitale antwoord op termijn wordt gezet. Dat
zou hoogst ongelukkig zijn, vooral in de bilaterale relaties met Griekenland.
Wij zijn dan de enigen in Europa die deze boodschap overbrengen.Ik voeg daar iets aan toe. Wij zijn niet het land dat op het punt van
illegale migratie met Griekenland de grootste risico's loopt. In termen van
uitlegbare politieke verhoudingen in Europa vind ik niet dat wij op dit punt
een grotere broek moeten aantrekken dan de Bondsrepubliek, die wél
veel last heeft van illegale Albanese migratie. Dat geldt ook voor Italië.
Als beide landen hun oordeel geven, past mij een zekere bescheidenheid, ook
al voer ik die met rechte rug.Ik verzoek de Kamer dringend om het digitale politieke signaal wel af
te geven en mij af te rekenen op een nader voor te leggen inwerkingtredingsbesluit,
dat een dezer dagen moet komen, gezien de tweemaandentermijn. Als er geen
nader besluit volgt met goedkeuring van Nederland, dan treedt de overeenkomst
voor Griekenland niet in werking. Wij komen daar inhoudelijk dus nog over
te spreken.Aan de overzijde is er wat heen en weer gestoeid over de juridische fijnzinnigheden.
Dan hebben wij natuurlijk ook te maken met politieke "accidents de parcours".
Waarom is Oostenrijk voorzitter geworden, terwijl de laatste ratificatie,
die van Frankrijk, nog ontbrak? In december 1996, toen het Oostenrijks voorzitterschap
werd voorgesteld, verzekerde de Franse vertegenwoordiger ons
ervan dat de ratificatie vóór 1 juli, het begin van de Oostenrijkse
termijn, in kannen en kruiken zou zijn. Het zou een politiek volkomen oncontroversiële
zaak zijn. Wat mijn geachte Franse collega absoluut niet wist, was dat president
Chirac nieuwe verkiezingen zou uitschrijven en dat per eind mei de agenda
van de nationale vergadering zou worden schoongeveegd. Juridisch gezien is
dit een "accident de parcours" geweest. Ik teken hierbij aan dat nergens in
de Schengenreglementen staat dat een waarnemer bij de Schengensamenwerking
niet het Uitvoerend Comité zou kunnen voorzitten. Ook juridisch is
er dus geen man overboord. Vanuit de zuiverheid en de serieusheid waarmee
wij dit soort internationale samenwerkingsverbanden moeten oppikken, valt
er misschien wel iets op aan te merken.Maar goed, het is het gevolg van een "accident de parcours", namelijk
de vervroegde verkiezingen in Frankrijk. Toen wij daarmee in juni werden geconfronteerd,
hebben wij niet besloten om op korte termijn iemand anders te zoeken, een
nieuwe ploeg in het gareel te brengen. Schengen heeft een lichte ondersteunende
structuur. Dat maakt het voorzitterschap vrij zwaar. Het kost veel tijd. De
desbetreffende bewindsman moet er behoorlijk wat tijd en aandacht aan besteden.
Er moet politieke bewaking zijn, er moet een internationaal netwerk worden
bewaakt, er moet een goed ingewerkte staf zijn om alle werkgroepen voor te
zitten. Op dat moment was dit alles niet te vinden. Dat is de verklaring voor
deze toch wat merkwaardige toestand. Nogmaals, juridisch waren er geen belemmeringen.De heer Van Eekelen (VVD):Ik geloof ook niet dat de collega's de staatssecretaris op dit punt echt
hard vielen; het was hoogstens een kanttekening dat het wat vreemd was gelopen.
Dit punt is overigens aan de overzijde voldoende besproken.Ik wil de staatssecretaris nog een vraag stellen over een kernpunt voor
onze fractie. In de laatste brief van 9 oktober staat dat het besluit tot
inwerkingstelling van de uitvoeringsovereenkomst met Griekenland maximaal
twee maanden wordt uitgesteld. Wat is de betekenis van "maximaal twee maanden"?
Ik koppel dat aan het door ons ontvangen ontwerpbesluit. De zaak is namelijk
nog iets ingewikkelder dan de staatssecretaris nu zegt, maar dat is misschien
ook de weg naar een oplossing. Als ik het goed begrijp, zijn er drie besluiten.
In de eerste plaats is er een besluit tot ratificatie, tot goedkeuring van
het Protocol, waarnaar wordt verwezen ten aanzien van de uitvoeringsovereenkomst.
Deze zou men per 1 december 1997 willen laten ingaan, maar in een aanvangsfase.
Dit zal alleen gebeuren als in de tweede plaats de Fransen en de Nederlanders
van tevoren het Protocol hebben goedgekeurd. In de derde plaats komt er in
1998 een besluit op basis van rapporten die worden voorgelegd over de opheffing
van de binnengrenscontrole. Hoe gaat het met de aanvangsfase? Zelf zou ik
er, gelet op wat de staatssecretaris heeft gezegd, nog niet eens zoveel bezwaren
tegen hebben om die aanvangsfase per 1 december 1997 te laten ingaan, mits
we heel duidelijk genoegdoening krijgen op dat andere punt, namelijk handhaving
van de binnengrenscontrole zolang we er niet van overtuigd zijn dat Griekenland
het goed doet. Is dit dan eigenlijk geen drietrapsraket? Zo ja, dan valt een
deel van mijn bezwaren weg.Staatssecretaris Patijn:Als ik u goed begrijp, is de eerste trap de ratificatie van het Protocol,
de booster. De tweede trap is in feite het toepassen van de volledige uitvoeringsovereenkomst
Schengen op Griekenland, met uitzondering van de opheffing van de controles
op de binnengrenzen, die afhankelijk worden gemaakt van nadere besluitvorming,
gezien het nadere onderzoek naar de kwaliteit van de controles van de buitengrenzen.
Er is dus wel degelijk sprake van een volledige toepassing, met uitzondering
van dat ene aspect, zij het dat dat wel het belangrijkste aspect is, gelet
op de politieke en inhoudelijke noodzaak. Er volgen dus nog twee toetsingselementen
aan beide zijden der Staten-Generaal. Ten eerste krijgen de Kamers nog voorgelegd
het besluit onder "Schengen Comex 97/29, tweede herziening", welk besluit
niet is genomen, omdat ik daar geen mandaat voor had, wat ik duidelijk heb
gemaakt door artikel 132, lid 3, in te roepen. Het voorzitterschap is daarmee
gehouden om het besluit binnen twee maanden opnieuw voor te leggen, op een
zodanige wijze dat het binnen twee maanden kan worden afgerond, positief of
negatief. Er is nog een tweede toetsingselement, namelijk het besluit dat
najaar 1998 genomen moet worden, als dit besluit althans wordt geaccepteerd,
over opheffing van de controles van de buitengrenzen, nadat het Uitvoerend
Comité heeft geconstateerd dat de kwaliteit van de controles van de
buitengrenzen voldoende is. Wat dat betreft is de drietrapsraket een digitaal
"ja/nee" over de wenselijkheid van het tot stand brengen van het vrije personenverkeer.
Ik raad de Kamer aan dit signaal af te geven. Wij zijn overigens de laatsten
die moeten ratificeren; Frankrijk heeft net deze week de ratificatieprocedure
voltooid. Dan volgt het besluit tot inwerkingstelling per 1 december dat de
Kamer nog additioneel krijgt voorgelegd. Daar is één element
uitgelicht dat voor nadere toetsing zal worden voorgelegd in het laatste kwartaal
van 1998. Dat is zo ongeveer de sequentie van besluitvormingsprocedures. Ik
raad deze Kamer aan niet alle zaken aan elkaar te koppelen op dit punt. Dat
geldt met name voor wat vandaag aan de orde is, namelijk het digitale "ja/neen",
het politieke signaal aan Griekenland dat er, eerst via Schengen en later
via de Europese Unie, vrij personenverkeer mogelijk is. Ik wijs erop dat met
name Nederlanders vanwege de grote toeristenstroom naar Griekenland daar veel
belang bij hebben. Er reizen meer Nederlanders naar Griekenland dan vice versa.
Het besluit over de toepassing van de uitvoeringsovereenkomst volgt later.
In oktober/november 1998 zal dan een besluit worden genomen over de definitieve
opheffing van de binnengrenzen, gelet op de stand van de controles van de
buitengrenzen.Voorzitter! Ik leg er nog de nadruk op dat de inzet van deze regering
een ander type besluit op een later tijdstip is geweest. Daarbij ging het
om een integraal besluit, inclusief een traject voor de opheffing van de binnengrenzen
nadat geverifieerd is dat de buitengrenscontroles hetzij reeds voldoen, hetzij
binnen een bepaalde termijn zullen voldoen. Het is mij niet gelukt die inzet
waar te maken. Nederland is het enige land dat zich tot nog toe heeft verzet
 tegen de gefaseerde inwerkingtreding. De regering heeft zich
nog niet uitgesproken over het nieuwe besluit, dat ons, naar ik aanneem, binnenkort
door het Oostenrijkse voorzitterschap zal worden voorgelegd. Op dat punt zal
ik dus apart terugkomen.De heer Glasz (CDA):Ik had de staatssecretaris gevraagd of de verhoogde activiteit aan de
binnengrenzen een rechtvaardiging is voor het opgeven van activiteiten aan
de buitengrenzen. De staatssecretaris heeft gezegd dat de materiële controle
in de gaten gehouden moet worden. Het lijkt op een vorm van compensatie. Is
dat een anti-Schengenspook? Zie ik dat volkomen verkeerd of is er een duidelijk
verband?Staatssecretaris Patijn:Ik denk niet dat risico's aan de buitengrenzen bewust genomen worden op
basis van de gedachte dat er wel compensatie plaatsvindt door allerlei "Schleiers"
aan de binnengrenzen. Overigens hebben wij nadat wij het mobiele vreemdelingentoezicht
hadden ingevoerd, nog voordat Schengen in werking trad, eenzelfde soort benadering
gevolgd. Ik meen dat het Protocol waarover op 1 september tussen Italië,
Oostenrijk en Duitsland overeenstemming is bereikt, heel sterk gericht is
op versterking van de samenwerking tussen diensten om illegale migratie tegen
te gaan, onder andere door gemeenschappelijke controles aan de buitengrenzen,
met name liaisons tegen Italiaanse immigratie- en douanecontroles met Oostenrijkse
en Duitse counterparts. Het ligt niet in de bedoeling – althans niet
blijvend, wel als een vorm van afbouwen in de overgangsperiode – om
binnengrenscontroles te vervangen door een blijvende "Schleier" van controles.
Zo heb ik het Protocol niet gelezen. Het is niet zo dat men zo sterk twijfelt
aan de kwaliteit van de controles van de buitengrenzen dat men zich nu uit
de naad werkt om, zonder aan de binnengrenzen te controleren, toch maar te
controleren. Dat is een vorm van zelfbedrog waar vrij snel doorheen kan worden
geprikt.De heer Glasz (CDA):Dat was natuurlijk wel de sleutel tot de oplossing voor Italië. Pas
toen men elkaar in dit soort praktische afspraken kon vinden, had men geen
bezwaar meer tegen de toetreding van Italië. Het heeft kennelijk toch
iets magisch voor de oplossing.Staatssecretaris Patijn:Bij de opheffing van de binnengrenscontroles in Italië gaat het om
een graduele afbouw. Het gebeurt in geleidelijkheid, terwijl er in het Protocol
een aantal additionele compenserende maatregelen worden genoemd. Deze hebben
zeer sterk betrekking op specifieke problemen. Ik noem de gemeenschappelijke
grens van Oostenrijk en Italië met Slovenië; bepaalde zwakke punten
aan de Adriatische Zee en met name de praktische samenwerking tussen migratie-
en politiediensten in Italië enerzijds en Oostenrijk en Duitsland anderzijds.Dit is overigens niets nieuws. De essentie is dat je door samenwerking
in Schengen overgaat van nationale beveiliging van de buitengrenzen naar collectieve
beveiliging. Immigratiediensten zoals bij ons de Marechaussee en de douane
moeten internationaal gaan samenwerken om wederzijds de actie te versterken
door technische bijstand, informatie-uitwisseling en het beter doorgeven van
een aantal zaken. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Schengen is
er een groot aantal bilaterale of trilaterale samenwerkingsovereenkomsten
tot stand gekomen tussen nationale diensten. De bedoeling daarvan is om door
meer collectieve actie de controles aan de buitengrenzen en de maatregelen
die het wegvallen van de controles aan de binnengrenzen moeten compenseren,
beter te laten verlopen. Ik acht dit volkomen in lijn daarmee. Je moet dat
zien als een opbouw van samenwerking die effect gaat bereiken op het moment
dat de binnengrenscontroles tussen Italië, Oostenrijk en Duitsland volledig
zullen worden afgebouwd. Dat zal rond 29 maart 1998 gebeuren.Voorzitter! Ik bevestig de heer Van Eekelen dat er een drietrapsraket
in besluitvorming bestaat. Het koppelen van de goedkeuring van het Protocol
en het inwerkingtredingsbesluit is niet strikt noodzakelijk, omdat dit inderdaad
de eerste en de tweede trap van het geheel betreft.Voorzitter! De heer Glasz heeft gevraagd hoe het is om in een geïsoleerde
positie te staan en of ik geen behoefte heb aan een helpende hand om de rug
recht te houden. Als wij ervan overtuigd zijn dat er onverantwoorde dingen
gebeuren door het wegvallen van controles op plaatsen die door ons als riskant
worden beschouwd, dan zullen wij alles doen in termen van positieve of negatieve
besluiten in Schengenkader, om de Nederlandse en collectieve belangen zo goed
mogelijk te waarborgen. Die discussie heeft een grote actualiteitswaarde.
Ik verwijs naar de recente feiten op het punt van illegale migratie uit Irak
en Afghanistan in Nederland. De bottom-line van de hele Schengensamenwerking
is de overtuiging dat het beter is om in een samenwerkingsbereidheid –
en het vastklinken daarvan in een juridische contractuele basis – de
georganiseerde illegale migratie die deels via Griekenland loopt, zoals vanmorgen
weer eens in een uitvoerig persbericht stond, tegen te gaan. Het is beter
om dat in een gemeenschappelijk kader te doen dan het tegenovergestelde signaal
af te geven: Wij vertrouwen u niet, wij houden u erbuiten.Voorzitter! Het is onze overtuiging is dat wij at the end of the day de
Grieken veel harder nodig hebben dan wij nu wel eens denken.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! Ik prijs gaarne de staatssecretaris voor de waardige wijze
waarop hij zijn standpunt heeft verdedigd, zij het dat daarbij het woord "digitaal"
wel erg vaak is voorgekomen. De vraag of wij onze Helleense vrienden al of
niet tot onze Europese gemeenschap moeten blijven rekenen, is natuurlijk een
retorische, ook al een Grieks woord, want dat is duidelijk wél het
geval. Wij spreken niet over of wij de Grieken het allerbeste wensen, maar
of het op dit moment zakelijk gezien verstandig is om binnengrenzen open te
stellen, als buitengrenzen nog niet in voldoende mate zijn verzekerd. De staatssecretaris
heeft terecht benadrukt dat dit een probleem is.Op grond van het Amsterdamse Verdrag is nog eens benadrukt dat het voor
een deel een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is of gaat worden van
de lidstaten van de Europese Unie, al of niet verzameld in Schengen, om voor
die buitengrenzen te zorgen. Het moge duidelijk zijn in deze Kamer, dat het
 allerminst een actie is tegen de Helleense Republiek. Integendeel.
Dat zou het nooit kunnen zijn. Het gaat om een heel zakelijke vaststelling
of wij op dit moment tot die beslissing moeten overgaan of niet. Dat deel
van zijn betoog heeft de staatssecretaris waardig en wat mij betreft overtuigend
voltrokken.De tweede vraag is of de "drietrapsraket" van de heer Van Eekelen bruikbaar
is. Hij keert even terug naar zijn oude hoedanigheid, nu wij over raketten
gaan spreken. Het was voor mij reeds duidelijk dat die drietrapsraket er was.
Als het ontwerpbesluit dat op 7 oktober is geformuleerd, niet kan worden vastgesteld,
dan nadat het opnieuw aan beide Kamers der Staten-Generaal is aangeboden en
wij daar ja of nee op mogen zeggen, is het duidelijk dat wij wel degelijk
nog een kans hebben om daar iets over te zeggen.Daarbij gaat het om twee vragen, die de staatssecretaris ook heeft genoemd.
De eerste vraag is die van de Tweede Kamer: wensen wij een gesplitste beslissing?
Ik hoorde de staatssecretaris deze vraag niet beantwoorden. Ik heb juridische
vragen gesteld over de mogelijkheid of Schengen wel een gedeeltelijke toepassing
toelaat. Als ik het Verdrag lees, staat er voortdurend: de verdragsluitende
partijen verplichten zich tot, enz. Je treedt dus toe en dan heb je die verplichting.
Waar staat in het Verdrag de mogelijkheid dat het Verdrag niet van toepassing
verklaard zal worden door het Uitvoerend Comité op één
van de landen voor een bepaald deel? Ik heb gezocht naar een dergelijke mogelijkheid.
Het Uitvoerend Comité kan besluiten nemen over de feitelijke toepassing
in bijzondere omstandigheden, maar niet over de vraag of een bepaald land
dat intussen lid is geworden en is toegetreden tot het Verdrag, al of niet
is gehouden aan bepaalde verplichtingen. Ik lees dat niet in de overeenkomst,
maar ik laat mij graag door de topjuristen van elders inlichten.De Tweede Kamer heeft gevraagd of dit wel in overeenstemming is met het
Verdrag van Schengen als zodanig. Dat is een van de redenen om integraal ja
of nee te zeggen, en niet gedeeltelijk ja of nee.Het voorliggende voorstel is een gedeeltelijk ja of nee. Op 7 oktober
lag een voorstel voor om te zeggen: toetreden met voorbehoud, zoals de staatssecretaris
helder heeft gezegd. Ik zie wel een opschuiving in de positie van de regering.
De staatssecretaris doet alsof de regering van meet af aan op dat krachtige
standpunt heeft gestaan, maar ik verwijs naar zijn brief van 1 oktober aan
de voorzitter van de Tweede Kamer, stuk nr. 19326, nr. 174.Daarin zegt hij dat het standpunt van de Nederlandse regering is dat zij
op 7 oktober de algehele inwerkingstelling moet bepleiten, maar dat daar pas
sprake van kan zijn, wanneer een effectieve controle aan de buitengrenzen
is gerealiseerd. Daartoe is nader onderzoek nodig door een groep deskundigen.
Het UC zou op 7 oktober kunnen besluiten tot een dergelijk onderzoek, waarvan
de uitkomst per 1 december aanstaande beschikbaar zou moeten zijn.Dit wel erg magere standpunt van de regering betekent dat men een bliksemonderzoek
moet uitvoeren. In het ontwerpvoorstel van 7 oktober staat nu echter dat het
onderzoek er gedurende 1998 moet komen en dat uiterlijk in 1998 een beslissing
genomen moet worden. De regering is dus zelf al opgeschoven. Blijkbaar is
het een onderhandelbare zaak. Daarom kan de heer Glasz met enig recht zeggen
dat de staatssecretaris misschien behoefte heeft aan enige steun vanuit deze
Kamer. Die steun kan erin bestaan dat wij op de "digitale" vraag van de staatssecretaris
nog even "nee" zeggen, maar dat wij dit uitsluitend doen om duidelijk te maken
dat het ons bij de beslissing van het Uitvoerend Comité ernst is.Voorzitter! Ik wil u formeel vragen om in ieder geval de stemming over
dit wetsvoorstel uit te stellen tot volgende week, zodat wij onze fracties
kunnen raadplegen. Ik heb mijn fractie beloofd om te melden welke verdediging
de staatssecretaris voert. Mijn fractie heeft terecht besloten om geen beslissing
te nemen dan nadat men van deze verdediging heeft kennisgenomen. Wij zullen
een en ander moeten afwegen. Dit betekent in principe een uitstel van een
week. Dit kan leiden tot een volgend voorstel om niet volgende week te stemmen,
maar de stemming voor ons uit te schuiven. Dat zal volgende week blijken na
het bedoelde overleg. Ik vraag u dus formeel om vandaag geen stemming te houden,
maar dit op z'n vroegst aanstaande dinsdag te doen.De heer Van Eekelen (VVD):Mijnheer de voorzitter! Ook ik dank de staatssecretaris voor zijn betoog.
Het was voor mij zeer verhelderend. Ik wil met nadruk verklaren dat er voor
de VVD absoluut geen sprake is van een veto inzake Griekenland in Schengen.
Het gaat ons alleen om de praktische uitvoerbaarheid hiervan. De staatssecretaris
heeft gelijk dat wij vanaf het begin, zeker met het Verdrag van Amsterdam,
allemaal de optiek en de doelstelling hebben dat op een dag alle landen van
de Europese Unie meedoen aan het Schengenoverleg.De drietrapsbenadering van de staatssecretaris is eigenlijk wel overtuigend.
Ik denk dat de staatssecretaris er dan ook goed aan doet om deze benadering
uitdrukkelijk vast te leggen in een brief aan de Tweede Kamer. Wij zullen
die dan ook krijgen. Dat is meteen een antwoord op de motie-Van den Doel.
In die motie werd natuurlijk nog niet van een overgangsfase gesproken. Daarvoor
wordt nu met de gedeeltelijke inwerkingstelling een opening geboden. Bovendien
zegt de motie-Van den Doel dat het voor 1 december moet gebeuren. Voor het
volgende Uitvoerend Comité moet de regering daarover dus rapporteren.Als de staatssecretaris hiertoe bereid is, ben ik op mijn beurt bereid
om de VVD-fractie voor te stellen, voor de goedkeuring van het Protocol te
stemmen.De heer Glasz (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik vond het een goede discussie. Daar dank ik
ook voor. De positie lijkt redelijk helder. Niemand heeft natuurlijk wat tegen
de Grieken. Als je dat al hebt, helpt dat overigens niks. Het hele Schengenacquis
komt straks immers in het Unieverdrag te staan en Griekenland is lid van de
Unie. Alles wat daarover is gezegd, kunnen wij met elkaar dubbel onderstrepen.Het gaat over de vraag of Schengen serieus moet worden genomen. Een van
de pijlers daarvan vormen de buitengrenzen. Daarover hebben wij gediscussieerd.
Ik heb, ook uit de stukken, de indruk dat de staatssecretaris
zijn best heeft gedaan. Dat siert hem. Hij zegt ook vrij eerlijk dat hij geen
enkele collega heeft kunnen overtuigen. Dat is toch wel wat. Ik heb daarbij
wel een vraag. Duitsland is om tal van redenen nog meer dan Nederland gelegen
aan de noodzaak van goede buitengrenzen elders. Italië op zijn beurt
is dat ook. Waarom hechten deze landen minder aan dit punt? Welke belangen
spelen hierbij een rol? Hoe komt het dat Nederland dit punt zo belangrijk
vindt casu quo vond en alle andere landen niet? De staatssecretaris heeft
de andere partners gehoord en zal daarin ongetwijfeld argumenten hebben aangetroffen.
Deze zal ik graag eens vernemen.Dan rijst tenslotte de vraag wat de beste positie straks is. Natuurlijk,
in de politiek is het de kunst om zoveel mogelijk te ontkoppelen. Hoe minder
problemen tegelijk, des te beter het is en de toekomst is daarbij altijd een
dankbare reddende situatie. Digitale steun of niet? Daar komt het nu in wezen
op neer. De staatssecretaris pleit er vurig voor om de Grieken niet tegen
de schenen te schoppen door de toetreding uit te stellen. Dat laatste zou
allerlei neveneffecten geven waar wij niets aan hebben, aldus de staatssecretaris,
die ook heeft gewezen op de goede betrekkingen met Griekenland. Anderzijds
rijst wel de vraag wat, als wij nu het verdrag goedkeuren, het perspectief
dan is van het ontwerpbesluit. Dat zal dan toch vrijwel gelijkluidend zijn.
Er komen misschien nog enige randvoorwaarden bij, maar in wezen zal het neerkomen
op een akkoordverklaring. Hoe wordt dan de positie? De staatssecretaris zegt
dat hij nu al geen enkel land heeft kunnen overtuigen. Dan wordt het straks
toch nog veel moeilijker, als het punt van de ratificatie niet meer speelt?Wellicht kan de staatssecretaris hierover nog een taxatie geven, om wellicht
mijn aarzeling weg te nemen die ik toch nog wel heb. De vraag is of Schengen
een betere dienst wordt bewezen door de ratificatie nog even uit te stellen,
dan wel of daar meer schade door wordt toegebracht en het daarom beter is
om maar in de ontkoppeling te geloven. Dit lijkt mij het dilemma waar wij
nu voor staan.Staatssecretaris Patijn:Voorzitter! Ik dank de drie sprekers in tweede termijn voor hun onomwonden
verklaring dat zij de Europese samenwerking in EU- en Schengenkader met Griekenland
voorstaan, ook op het punt van het vrije verkeer van personen. Ik vind het
belangrijk dat zij dit politieke signaal hebben willen geven, namens de overgrote
meerderheid van deze Kamer. Het lijkt mij ook belangrijk dat dit in Athene
correct wordt verstaan als algemeen politiek signaal.Waar gaat nu het potentiële verschil van mening over? Absoluut niet
over de inhoud: pas opheffing van de controle aan de binnengrenzen als die
aan de buitengrenzen in orde is. Het gaat alleen over de vorm van het besluit,
om de vraag of het verdrag volledig in werking kan treden met een tijdelijk
uitstel wat betreft het politieke hart van het besluit. De heer Jurgens heeft
nog eens expliciet gevraagd of het verdrag dat toelaat. De uitstekende juristen
zeggen mij dat nergens in het verdrag staat dat het alleen maar volledig toegepast
kan worden; dat is een juridische constatering. Verder zegt artikel 131, lid
2, dat het Uitvoerend Comité besluiten neemt over de juiste toepassing
van het verdrag en in dat opzicht dus arbiter is. Dit kan impliceren dat,
om het doel van het verdrag te bereiken, onderdelen nog niet of pas later
worden toegepast op een bepaald geval. Dit is trouwens ook de implicatie van
het besluit ten aanzien van Italië. Vanaf 29 oktober wordt de toetredingsovereenkomst
van Italië toegepast, maar er is tevens voorzien in een geleidelijke
afbouw van de binnengrenscontroles. Daar is dus ook iets "op termijn gezet"
en er is dus een precedent.Zoals ik al zei, is in juridische zin het Uitvoerend Comité de
arbiter over de juiste toepassing van het verdrag. Ik heb bij mijn collega's
geen twijfel aangetroffen over de vraag of een en ander mogelijk is. De discussie
die ik daarover voer, vindt plaats met de Tweede Kamer en met uw Kamer. Ik
ben bereid to go an extra mile om mijn collega's ervan te overtuigen. Aan
het einde van de dag zullen wij over de vormzaken een compromis moeten kunnen
bereiken met de collega's. Over de inhoud kom ik nog te spreken.De heer Jurgens (PvdA):De staatssecretaris heeft ongetwijfeld voortreffelijke adviseurs. Maar
stel: er wordt een wetsvoorstel aanvaard. De regering wil een deel ervan niet
uitvoeren. Maar er staat in de wet, dat de regering de wet moet uitvoeren.
Maar er staat niet dat de regering de wet volledig moet uitvoeren. Dat is
de redenering van de staatssecretaris. Ik zou voor het gerecht een grote lachbui
veroorzaken, wanneer ik een dergelijk verhaal zou vertellen. Ik zou dan moeten
terugvallen op het tweede argument van de staatssecretaris, namelijk artikel
131, lid 2, de juiste toepassing. Ik kan het redelijkerwijs eens zijn met
de staatssecretaris, dat bij de vraag wanneer de wet wordt ingevoerd de toepassing
in het geding is. Wij schuiven het inwerkingtreden een half jaar op omdat
de situatie nog niet rijp is. Maar het al dan niet invoeren van het meest
wezenlijke deel van een verdrag maken tot een kwestie van juiste toepassing,
"that boggles the mind", dat gaat mijn kleine verstand te boven. Als het al
dan niet toepassen van een wezenlijk deel van het verdrag voorbehouden zou
zijn aan het Uitvoerend Comité, dan vraag ik mij af of het zinvol is
of wij hier verdragen goedkeuren, als een verdrag zo ruim mag worden geïnterpreteerd.Staatssecretaris Patijn:Ik heb respect voor de precisie waarmee de heer Jurgens zegt dat de juridische
logica zegt dat dit niet kan. Wij hebben te maken met een internationaal samenwerkingsverband
waar politieke meningen en belangen vaak ernstig kunnen verschillen. Zo nu
en dan moeten die via kunst- en vliegwerk op één noemer worden
gebracht. Ik sluit niet uit, dat hier wederom geen schoonheidsprijzen moeten
worden uitgedeeld. Een dergelijke wijze van werken en het assumeren van de
bevoegdheid van het Uitvoerend Comité om te denken in termen van een
partiële toepassing of een volledige toepassing minus een, zij het belangrijk
segment is de sleutel voor geslaagde internationale samenwerking. Anders,
in een situatie van unanimiteit, wordt men het nooit eens. Juridisch wil ik
met de heer Jurgens op de mat. Hij, als topjurist, zou mij nog kunnen vloeren
ook. Zelfs over het uitgeven van geld voor de koperen platen op de deur van
het secretariaat moet met unanimiteit worden beslist. Op een bepaald moment
moet je het eens worden over iets, wat in alle parlementen uitlegbaar
en aanvaardbaar is. De heer Jurgens zei: it boggles the mind. Wat mijn mind
boggles, is dat wij überhaupt zover gekomen zijn op basis van strikte
unanimiteit met een aantal parlementen die instemming vooraf willen hebben
van alles, wat met bindende besluiten wordt besloten. Op de Schengensamenwerking
die zich sinds december 1995 heeft ontwikkeld, kan veel worden aangemerkt.
Wellicht gaat het minder goed op het punt van waterdichtheid van buitengrenscontroles,
maar wij zijn ervan overtuigd, dat het de interne veiligheid in Europa heeft
verbeterd in plaats van verslechterd. Je moet het altijd afzetten tegen de
situatie van strikt nationaal beleid en voortgang met de praktijk van beggar-thy-neighbour-policy.Ik zou aan het schuiven zijn geweest in de vormvereisten. Ik ben uitgegaan
van de Tweede Kamer, dat het wenselijk zou zijn geweest om het besluit over
Griekenland uit te stellen tot december en dan een volledig besluit te nemen
inclusief een traject voor volledige inwerkingstelling. Ik heb daarvoor echter
geen medestanders gevonden. Het Oostenrijkse voorzitterschap, dat het initiatief
heeft, heeft mij wat dit betreft nooit willen volgen terwijl ik er toch bij
herhaling, zowel persoonlijk als telefonisch, bij de Oostenrijkse voorzitter
op heb aangedrongen dat het besluit ten aanzien van Italië en Oostenrijk
in de tijd zou worden ontkoppeld van dat ten aanzien van Griekenland. De Oostenrijkse
voorzitter heeft dit om politieke redenen niet willen doen.Voorzitter! Als de grootst mogelijke meerderheid in de Schengengroep er
zo over denkt, wens ik in elk geval aan één ding vast te houden,
namelijk dat pas een besluit over de afschaffing van de controles van de binnengrenzen
kan worden genomen als ik satisfactie heb ten aanzien van de controles van
de buitengrenzen. In alle besluiten die tot nu toe hebben voorgelegen, is
dit punt overeind gebleven. Nogmaals: partiële inwerkingtreding, inwerkingtreding
op termijn. Misschien zijn de juridische constructies niet helemaal bevredigend.
Het zij zo, maar de veiligheid staat voorop en die laten wij niet los. Ook
in het kader van het huidige besluit is absoluut gesteld dat er eerst door
Griekenland nog een jaar lang moet worden gepoetst aan de buitengrenscontrole.
Daarover moet een goed rapport worden uitgebracht dat door iedereen moet worden
beoordeeld, inclusief de nationale parlementen. Pas in oktober of november
1998 worden besluiten daarover genomen. Dat houd ik staande. Nogmaals, wellicht
wordt hier qua vormvereiste inventief te werk gegaan, maar op het punt van
de binnenlandse veiligheid neem ik geen risico's.De heer Glasz (CDA):Voorzitter! Ik herinner de staatssecretaris aan twee vragen die nog onbeantwoord
zijn gebleven. Hoe dachten de andere partners erover? Waarom hadden zij dit
gevoel van bezwaar niet? Voorts vraag ik hem om een taxatie van de situatie
die later zal ontstaan, als wij hier met dat andere besluit te maken hebben.
Denkt hij dat wij dan ons bezwaar overeind kunnen houden en partiële
inwerkingtreding kunnen afdwingen?Staatssecretaris Patijn:Wat mijn collega's inwendig denken, weet ik niet. Evenmin ken ik de inhoud
van de discussies die zij voeren in hun hoofdsteden. Ik weet echter zeker
dat zij evenzeer als ik een geringer accent leggen op de vormgeving van het
besluit en een zwaar accent op de materiële uitwerking. Hoe pakt een
en ander uit? Wanneer krijgen wij de zekerheid dat de buitengrenscontroles
in Griekenland "up to par" zijn? Mijn Duitse collega loopt verreweg de grootste
risico's waar het gaat om illegale migratie via het Griekse gebied. Hij is
"uit de naad gegaan" om wat betreft termijnen, nadere controles en rapportages
zekerheden te verkrijgen. Echter, wat de vormgeving van het besluit betreft
accepteert hij een onorthodoxe vorm kennelijk gemakkelijker dan men kennelijk
in de Nederlandse situatie gewend is.Wat is het perspectief van het ontwerpbesluit? Voorzitter! Ik ben in handen
van het Oostenrijkse voorzitterschap maar ik verwacht een dezer dagen een
brief waarmee men, met verwijzing naar ons beroep op artikel 132, derde lid,
het ontwerpbesluit dat nu is vervat in document 9729, tweede herziening, voor
nadere besluitvorming voorlegt. Vervolgens zal de regering een en ander de
Kamer opnieuw voorleggen voor instemming vooraf, conform de goedkeuringswet
betreffende de uitvoeringsovereenkomst. Ik loop nu niet vooruit op een standpunt
van het kabinet, maar gelet op het feit dat ik de kleinst mogelijke minderheid
vorm waar het gaat om de vormgeving van het besluit, ben ik bereid om u te
adviseren om over dat bezwaar heen te stappen. Daarbij geldt dat ik mij altijd
zal houden aan procedures en nadere beoordelingsmomenten betreffende de kwaliteit
van de controles van de buitengrenzen. Gelet op de discussie die wij op 7
oktober hebben gehad en op de opstelling van de collega's, vooral de Duitse,
ben ik ervan overtuigd dat er met het traject dat met betrekking tot de buitengrenscontroles
wordt ingezet, annex de parallelle opheffing van de binnengrenscontroles,
geen risico's worden gelopen. Nogmaals, de vormgeving kan ik niet meer beïnvloeden.
Ik heb niemand ervan kunnen overtuigen dat er sprake moet zijn van een andere
vorm, zoals besproken met de Tweede Kamer, en dat het besluit bovendien pas
in december zou moeten worden genomen. Echter, waar het gaat om de kwaliteit
en de beheersbaarheid van het buitengrensprobleem denk ik dat wij alles overeind
kunnen houden wat wij overeind wíllen houden.De heer Van Eekelen (VVD):Ik heb de staatssecretaris een suggestie gedaan om voor 1 december de
kwestie nogmaals samen te vatten. Daarbij gaat het vooral om de drietrapsbenadering.
Ik vraag hem ons dan niet alleen een ontwerpbesluit voor te leggen –
waarbij we instemmingsrecht hebben – maar ook een toelichting op de
materie en de perspectieven. In de Tweede en Eerste Kamer kan dit verhelderend
en bespoedigend werken.Staatssecretaris Patijn:Nog daargelaten wat de voorzitter zal beslissen ten aanzien van het procedurevoorstel
van de heer Jurgens, helpt het wellicht als ik deze toelichtende brief vóór
aanstaande dinsdag aan u doe toekomen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, dinsdag a.s. bij de Voorzitteraanvang van de vergadering
te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.25 uur tot 18.30 uur geschorst.Voorzitter: Glasz 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-45-58.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl