ECLI:NL:RBDHA:2024:2780, Rechtbank Den Haag, 05-03-2024, C/09/651275 / FA RK 23-5343
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2024-03-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Wijziging kinderalimentatie. Ondanks bewuste afwijking in het ouderschapsplan, geen strengere maatstaf voor wijziging in verband met de onderhoudsplicht tegenover andere kinderen. Geen draagkracht, omdat al beslag is gelegd tot aan de beslagvrije voet (aanvaardbaarheidstoets).

RECHTBANK DEN HAAG
    Familierecht
    
    
      Zaaknummer: C/09/651275 / FA RK 23-5343 
    
    
    
      Kinderalimentatie 
    
    
    
      
        Beschikking van 5 maart 2024
      
    
    
    
      in de zaak van:
    
    
    
      
        
          [vader]
        ,
      wonende in [woonplaats 1] ,
      hierna te noemen: de vader,
      advocaat mr. K.N. Holtrop,
    
    
    
    
      e n
    
    
    
    
      
        
          [moeder]
        ,
      wonende in [woonplaats 2] ,
      hierna te noemen: de moeder,
      advocaat mr. J.B. Peters.
    
    
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      De rechtbank heeft de volgende stukken ontvangen:
      
        
          het verzoekschrift van de vader met bijlagen 1 tot en met 3, binnengekomen op 25 juli 2023;
        
        
          het bericht namens de vader van 31 juli 2023, met als bijlage drie geboorteaktes;
        
        
          het verweerschrift van de moeder;
        
        
          het bericht namens de vader van 5 februari 2024, met ongenummerde bijlagen, en; 
        
        
          het bericht namens de moeder van 19 februari 2024, met bijlagen 1 tot en met 8.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Het verzoek en verweer zijn besproken tijdens de mondelinge behandeling van 29 februari 2024. Hiervan zijn aantekeningen gemaakt. Tijdens deze behandeling zijn via videobellen gehoord:
      
        
          de vader, bijgestaan door mr. H. Hooijer, waarneemster voor mr. Holtrop, en
        
        
          de moeder, bijgestaan door haar advocaat.
        
      
      
      
      
      
      
    
  
  
    
      2Waar gaat het over?
    
    
      
        Wat staat vast?
      
    
    
    
      2.1.
      De vader en de moeder zijn de (juridische) ouders van:
      
        
          
            
              [kind 1]
            , geboren op [geboortedag 1] 2011;
        
        
          
            
              [kind 2]
            , geboren op [geboortedag 2] 2013;
        
        
          
            
              [kind 3]
            , geboren op [geboortedag 3] 2020.
        
      
      
    
    
      2.2.
      De kinderen staan ingeschreven op het adres van de moeder.
      
    
    
      2.3.
      In het ouderschapsplan dat de ouders hebben gesloten ten tijde van hun echtscheiding hebben zij afgesproken dat de vader met een bedrag van € 325,- per maand moet bijdragen in de kosten van verzorging en opvoeding van [kind 1] en [kind 2] , met ingang van 1 december 2019. Dit ouderschapsplan is opgenomen in de echtscheidingsbeschikking van deze rechtbank van 8 januari 2020. Als gevolg van de wettelijke indexering bedraagt de kinderalimentatie per 1 januari 2023 € 352,71 per maand en per 1 januari 2024 € 374,58 per maand.
      
    
    
      2.4.
      De vader heeft daarnaast twee kinderen uit een andere relatie, voor wie hij ook onderhoudsplichtig is:
      
        
          
            
              [kind 4]
            , geboren op [geboortedag 4] 2019;
        
        
          
            
              [kind 5]
            , geboren op [geboortedag 5] 2022.
        
      
      
      
      
        
          Wat ligt voor?
        
      
      
    
    
      2.5.
      De vader verzoekt de rechtbank om bij beschikking uitvoerbaar bij voorraad de bijdrage voor [kind 1] en [kind 2] te wijzigen met ingang van de datum van indiening van zijn verzoekschrift naar nihil (€ 0,- per maand).  
      
    
    
      2.6.
      Volgens hem zijn de omstandigheden gewijzigd en kan hij de bijdrage niet meer betalen. Hij ontvangt inmiddels een uitkering van het UWV. Ook is hij onderhoudsplichtig geworden voor [kind 3] , [kind 4] en [kind 5] . Tot slot heeft hij schulden waarop hij moet aflossen en waarvoor beslag is gelegd op zijn uitkering. 
    
    
      2.7.
      De moeder is het niet eens met het verzoek. Zij wil dat de vader niet-ontvankelijk wordt verklaard in het verzoek of dat het verzoek wordt afgewezen. Zij wijst er op dat [kind 4] al is geboren voordat de bijdragen voor [kind 1] en [kind 2] is bepaald. Ook zou de vader destijds bewust een hoger bedrag aan kinderalimentatie hebben afgesproken dan zijn draagkracht toeliet in verband met de schulden die de moeder voor haar rekening zou nemen. In een dergelijk geval is een wijziging van omstandigheden onvoldoende om de kinderalimentatie te herberekenen, maar kan alleen bij een zeer ingrijpende wijziging van omstandigheden een aanpassing van alimentatie plaatsvinden. Ook vindt zij dat de vader onvoldoende stelt over wat hij voor [kind 4] en [kind 5] zou moeten bijdragen. Er zou daarbij ook gekeken moeten worden naar wat hun moeder kan bijdragen en daar geeft de vader geen inzage in. De schulden die de vader noemt, acht de moeder vermijdbaar en/of verwijtbaar. Het zijn ofwel boetes vanwege verkeersovertredingen of incassokosten vanwege te late betalingen. Tot slot acht de moeder het opmerkelijk dat de vader ondanks dat hij geen draagkracht zou hebben voor kinderalimentatie, wel op vakantie kan naar Suriname. 
      
    
  
  
    
      3De beoordeling
    
    
      
        conclusie
      
    
    
    
      3.1.
      De rechtbank zal het verzoek van de vader toewijzen en dus de kinderalimentatie voor [kind 1] en [kind 2] met ingang van 25 juli 2023 op nihil stellen. Daarbij zal de rechtbank bepalen dat de moeder eventueel te veel ontvangen kinderalimentatie niet hoeft terug te betalen. De rechtbank legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt. Daarbij gaat zij in op de standpunten van partijen, voor zover die voor de beoordeling van belang zijn. De berekeningen die de rechtbank heeft gemaakt, zijn als bijlagen aan deze beschikking toegevoegd. Bij de berekeningen rondt de rechtbank af op hele euro’s.
      
      
        
          reden voor de wijziging  
        
      
      
    
    
      3.2.
      De rechtbank ziet hier voldoende reden om de alimentatie opnieuw te berekenen. Na het sluiten van het ouderschapsplan is namelijk [kind 5] geboren, voor wie de vader ook onderhoudsplichtig is. Daarnaast heeft hij inmiddels een ZW-uitkering waar ook beslag op is gelegd. Dat zijn voldoende redenen om tot een herbeoordeling te komen. 
      
    
    
      3.3.
      Ten overvloede overweegt de rechtbank nog dat weliswaar uit artikel 7.2 van het ouderschapsplan blijkt dat de ouders bewust afgeweken van de wettelijke normen, maar toch geldt hier niet een strengere maatstaf voor een wijziging van de bijdrage. De vader is namelijk ook onderhoudsplichtig is voor kinderen uit een andere relatie, [kind 5] en [kind 4] . Als de vader dan wordt gehouden aan de afwijkende afspraken, zou dat in strijd zijn met de regel dat ook rekening moet worden gehouden met de onderhoudsplicht van de vader voor andere kinderen. Overigens zou ook als de strengere maatstaf voor een wijziging wordt toegepast de rechter hier tot een wijziging komen. Zoals hierna aan de orde komt, zou de vader namelijk door het beslag op zijn uitkering in een onaanvaardbare situatie terechtkomen als de kinderalimentatie in stand zou blijven. 
      
      
        
          behoefte [kind 1] en [kind 2]
        
      
      
    
    
      3.4.
      Tussen partijen is niet in geschil dat de kinderen nog steeds behoefte hebben aan een bijdrage, zoals deze was bepaald in het ouderschapsplan. Dit komt neer op een bedrag van € 204,- per kind per maand in 2018. Na correctie voor de inflatie (indexering) is dat per 1 januari 2023 € 231,46 per kind per maand en per 1 januari 2024 € 245,81.
      
      
        
          draagkracht van de moeder 
        
      
      
    
    
      3.5.
      De rechtbank is van oordeel dat de moeder geen draagkracht heeft om een deel van de kosten van de kinderen te dragen. Zij heeft een inkomen uit loondienst dat wordt aangevuld met een uitkering volgens de Participatiewet (bijstandsuitkering). In een dergelijk geval beveelt de Expertgroep Alimentatie aan om geen draagkracht aan te nemen bij de verzorgende ouder. Als de rechter dat namelijk zou doen, zou dat ertoe kunnen leiden dat de gemeente voor een deel van de kosten van het kind opdraait, terwijl de ouders als eerste financieel verantwoordelijk zijn voor hun kinderen. De rechtbank volgt deze aanbeveling van de Expertgroep.
      
      
        
          draagkracht van de vader 
        
      
      
    
    
      3.6.
      De rechtbank acht ook de vader niet in staat om een bijdrage te leveren in de kosten van de kinderen. Zijn inkomen is beperkt, aangezien hij vanaf 31 mei 2023 een ZW-uitkering ontvangt van € 2.123,67 bruto per maand (inclusief vakantiegeld). Dat blijkt uit de uitkeringsspecificaties die hij heeft overgelegd. Dat leidt tot een netto besteedbaar inkomen van € 1.581,- per maand. Volgens de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatie zou daarbij in beginsel een draagkracht van € 50,- per maand passen, maar de rechtbank ziet reden om daarvan af te wijken. De vader heeft namelijk een aantal schulden waarop hij dient af te lossen. Weliswaar kan een deel van die schulden aan hem verweten worden, zoals de boetes van het CJIB, maar er is beslag gelegd op zijn uitkering voor die schulden. Dat beslag is gelegd tot aan de zogenoemde ‘beslagvrije voet’. Dat wil zeggen dat de vader al het absolute minimum overhoudt om van te leven. Als de vader daar bovenop nog een bedrag aan kinderalimentatie moet (blijven) betalen, dan lopen daarmee zijn schulden alleen maar verder op. Dat acht de rechtbank een onaanvaardbare situatie. Gezien de hoogte van de schulden van de vader zal dat beslag ook nog een tijd voortduren, zodat de rechtbank geen andere optie ziet dan de kinderalimentatie op nihil te stellen.  
      
    
    
      3.7.
      De moeder heeft nog aangevoerd dat de vader een schadevergoeding zal ontvangen, omdat hij (net als de moeder) gedupeerd is door de toeslagenaffaire. Op dit moment is echter nog onduidelijk wanneer de vader die tegemoetkoming zal ontvangen, hoe hoog dat bedrag zal zijn en of dat voldoende zal zijn om zijn schulden mee af te lossen. 
      
    
    
      3.8.
      Verder gaat de rechtbank voorbij aan het argument van de moeder dat de vader pas nog op vakantie is geweest in Suriname. Hoewel dat op het eerste gezicht moeilijk te rijmen is met de stelling van de vader dat hij geen geld heeft, heeft de vader dat voldoende verklaard door te benoemen dat zijn vader die reis voor hem had betaald, zodat hij ook zijn (meerderjarige) kinderen in Suriname kon bezoeken en de uitvaart van zijn oom kon bijwonen. 
      
      
        
          ingangsdatum 
        
      
      
    
    
      3.9.
      De rechtbank zal de kinderalimentatie wijzigen per datum van indiening van het verzoek, te weten 25 juli 2023. Zoals hiervoor aan de orde is gekomen, heeft de vader namelijk al een tijdlang geen draagkracht om de vastgestelde bijdrage te betalen. Bij de indiening van zijn verzoek heeft de vader ook inzage gegeven in zijn financiële situatie, zodat voor de moeder ook duidelijk kon zijn dat hij niet meer in staat was de kinderalimentatie te betalen. Voor de moeder zijn de gevolgen van een wijziging met terugwerkende kracht ook te overzien. De vader betaalt de kinderalimentatie al een tijdlang niet, zodat er ook geen terugbetalingsverplichting voor de moeder ontstaat. Voor zover er toch via het LBIO bedragen geïnd zouden zijn over de periode van 25 juli 2023 tot en met nu, zal de rechtbank voor alle zekerheid bepalen dat de moeder niet verplicht is eventueel te veel ontvangen kinderalimentatie terug te betalen.   
      
      
        
          uitvoerbaar bij voorraad
        
      
      
    
    
      3.10.
      De rechtbank verklaart de beslissing ‘uitvoerbaar bij voorraad’, zoals is verzocht. Dat wil zeggen dat deze uitspraak geldt, totdat in een eventueel hoger beroep anders is beslist.  
      
      
        
          proceskosten
        
      
      
    
    
      3.11.
      De vader en de moeder moeten allebei hun eigen proceskosten betalen, omdat zij elkaars ex-partners zijn. 
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      4.1.
      wijzigt de door de vader aan de moeder te betalen kinderalimentatie voor [kind 1] en [kind 2] , zoals die was vastgelegd in het tussen partijen getekende convenant en ouderschapsplan dat is opgenomen in de beschikking van deze rechtbank van 8 januari 2020, en stelt deze kinderalimentatie vanaf 25 juli 2023 op nihil (€ 0,- per maand); 
      
    
    
      4.2.
      verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;  
      
    
    
      4.3.
      bepaalt dat de vader en de moeder allebei hun eigen proceskosten moeten betalen.
      
      
      
        
          
          
          
          
            
              
                Dit is de beslissing van rechter mr. W.J. van den Bergh, tot stand gekomen in samenwerking met mr. J.A.M.H. de Wit, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 5 maart 2024 in aanwezigheid van de griffier. 
                
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                Tegen deze beschikking kan - voor zover er definitief is beslist - door tussenkomst van een advocaat hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof in Den Haag. De verzoekende partij en verschenen belanghebbenden dienen het hoger beroep binnen de termijn van drie maanden na de dag van de uitspraak in te stellen. Andere belanghebbenden dienen het beroep in te stellen binnen drie maanden na de betekening van deze beschikking of nadat deze hun op andere wijze bekend is geworden.
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
          
        
      
      
      
      
        
          Bijlagen:
      
      
        
          Indexering kinderalimentatie 
        
        
          Indexering behoefte 
        
        
          Draagkracht van de vader  
        
      
      
      
      
        
          Bijlage 1: indexering kinderalimentatie
        
      
      
        
          
        
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
        
          Bijlage 2: indexering behoefte 
        
      
      
        
          
        
      
      
      
        
          Bijlage 3: draagkracht van de vader
        
      
      
        
          
        
      
      
    
  
  
     Bijlage 1: indexering kinderalimentatie 
  
  
     Hoge Raad 19 maart 2021, ECLI:NL:HR:2021:422, r.o. 3.4.
  
  
     Bijlage 2: indexering behoefte
  
  
     Bijlage 3: draagkracht van de vader