ECLI:NL:RVS:2023:2238, Raad van State, 09-06-2023, 202203810/2/R3
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2023-06-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Omgevingsrecht

Samenvatting: Tijdens de zitting op 17 mei 2023 heeft [verzoeker] verzocht om wraking van staatsraad mr. D.A. Verburg (hierna: de staatsraad) als lid van de Afdeling bestuursrechtspraak belast met de behandeling van de zaak nr. 202203810/1/R3. Op verzoek van een partij kan ieder van de rechters die een zaak behandelt, worden gewraakt op grond van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden. Dit staat in artikel 8:15 van de Awb. [verzoeker] heeft aan zijn verzoek om wraking ten grondslag gelegd dat de staatsraad vooringenomen is. Tijdens de zitting op 17 mei 2023 heeft [verzoeker] een ambtenaar bij de gemeente aangemerkt als onderkruiper. De staatsraad heeft ten onrechte verzocht om deze aanduiding niet te gebruiken. Het woord "onderkruiper" is volgens [verzoeker] een normaal woord en hij begrijpt niet waarom hij dit woord niet heeft mogen gebruiken. [verzoeker] stelt dat vrijheid van meningsuiting ook in de rechtszaal geldt.

202203810/2/R3.
    Datum beslissing: 9 juni 2023
    AFDELING
    BESTUURSRECHTSPRAAK
    Beslissing op het verzoek van:
    [verzoeker], wonend te [woonplaats],
    om toepassing van artikel 8:15 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb).
    Procesverloop
    Tijdens de zitting op 17 mei 2023 heeft [verzoeker] verzocht om wraking van staatsraad mr. D.A. Verburg (hierna: de staatsraad) als lid van de Afdeling belast met de behandeling van de zaak nr. 202203810/1/R3.
    De staatsraad heeft niet in de wraking berust.
    De staatsraad heeft een schriftelijke reactie gegeven, die aan [verzoeker] is toegezonden.
    De Afdeling heeft het wrakingsverzoek behandeld op de zitting van 7 juni 2023, waar [verzoeker] is verschenen. De staatsraad heeft geen gebruik gemaakt van de gelegenheid te worden gehoord.
    Overwegingen
    1.       Op verzoek van een partij kan ieder van de rechters die een zaak behandelt, worden gewraakt op grond van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden. Dit staat in artikel 8:15 van de Awb.
    Daarbij geldt als maatstaf dat een rechter vanwege zijn aanstelling als rechter moet worden vermoed onpartijdig te zijn, tenzij zich uitzonderlijke omstandigheden voordoen die een zwaarwegende aanwijzing opleveren voor het oordeel dat een rechter tegenover een partij vooringenomen is, althans dat de vrees van die partij dat sprake is van vooringenomenheid tegenover hem objectief is gerechtvaardigd.
    2.       [verzoeker] heeft aan zijn verzoek om wraking ten grondslag gelegd dat de staatsraad vooringenomen is. Tijdens de zitting op 17 mei 2023 heeft [verzoeker] een ambtenaar bij de gemeente aangemerkt als onderkruiper. De staatsraad heeft ten onrechte verzocht om deze aanduiding niet te gebruiken. Het woord "onderkruiper" is volgens [verzoeker] een normaal woord en hij begrijpt niet waarom hij dit woord niet heeft mogen gebruiken. [verzoeker] stelt dat vrijheid van meningsuiting ook in de rechtszaal geldt.
    3.       De zitting waarop de hoofdzaak werd behandeld was op 17 mei 2023. Het proces-verbaal van die zitting luidt, voor zover relevant, als volgt:
    "[verzoeker]: Er is niet gehoord. Het college heeft een ambtenaar aangesteld die vaak het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond verklaart. Dit is een onderkruiper en valt geen ambtenaar meer te noemen. Dat deugt niet.
    Staatsraad: Ik wil u verzoeken om geen pejoratieve taal te gebruiken tijdens zitting. U kunt hen gewoon ambtenaar noemen.
    [verzoeker]: Het is duidelijk wat u ervan vindt, maar ik vind dat het niet deugt. Als ik niet gewoon mijn woord mag voeren, dan ga ik u wraken.
    Staatsraad: Ik vind er nog helemaal niks van, maar ik wijs u er alleen op dat pejoratief taalgebruik tijdens zitting niet kan.
    [verzoeker]: Ik ga u wraken. Ik vind dit niet deugen."
    4.       De wrakingskamer stelt voorop dat het aan de behandelend staatsraad is om regie te voeren en de orde op de zitting te bewaren, waarbij een procespartij in een voorkomend geval kan worden gevraagd om zijn of haar taalgebruik op de zitting aan te passen, wanneer dat, naar het oordeel van de staatsraad, als kwetsend of denigrerend (pejoratief) zou kunnen worden ervaren. Het verzoek van de staatsraad in reactie op de kwalificatie van [verzoeker] van de behandelend ambtenaar moet als een dergelijk verzoek worden aangemerkt. Dit levert geen zwaarwegende aanwijzing op dat sprake is van - de schijn van - vooringenomenheid bij de staatsraad. Evenmin is sprake van een objectief gerechtvaardigde vrees voor een dergelijke vooringenomenheid. Van bijkomende feiten of omstandigheden die een dergelijke vrees wel kunnen rechtvaardigen, is niet gebleken.
    5.       Het verzoek om wraking dient te worden afgewezen.
    Beslissing
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
    wijst het verzoek af.
    Aldus vastgesteld door mr. P.H.A. Knol, voorzitter, en mr. C.J. Borman en mr. J.C.A. de Poorter, leden, in tegenwoordigheid van mr. S.M.W. van Ewijk, griffier.
    w.g. Knol
    voorzitter
    w.g. Van Ewijk
    griffier
    Uitgesproken in het openbaar op 9 juni 2023
    867