ECLI:NL:RBNHO:2023:3694, Rechtbank Noord-Holland, 12-04-2023, 9865650 \ CV EXPL  22-2757
Rechtbank Noord-Holland — Uitspraak 
Datum: 2023-04-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Luchtvaartclaim. Heeft de COVID-19 pandemie de uitvoering van de onderhavige vlucht onmogelijk gemaakt?

RECHTBANK NOORD-HOLLAND
    Handel, Kanton en Insolventie
    locatie Haarlem
    
    
      Zaaknr./rolnr.: 9865650 \ CV EXPL  22-2757
      Uitspraakdatum: 12 april 2023 
    
    
    
      
        Vonnis van de kantonrechter in de zaak van:
      
    
    
  
  
    
      1
      [eiser 1], wonende te [plaats 1]
    2. [eiser 2], wonende te [plaats 2] 
    3. [eiser 3], wonende te [plaats 3]
    4. [eiser 4] 
    5. [eiser 5] beiden wonende te [plaats 4] 
    6. [eiser 6]
    7. [eiser 7] 
    beiden wonende te [plaats 3]
    8. [eiser 8], wonende te [plaats 5] 
    9. [eiser 9], wonende te [plaats 6] 
    
      eisers
      hierna gezamenlijk te noemen de passagiers
      gemachtigde mr. R.A.C. Telkamp (EUclaim B.V.)
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de rechtspersoon naar buitenlands recht 
      
        Swiss International Air Lines AG, Swiss International Air Lines SA, Swiss International Air Lines Ltd 
      gevestigd te Basel (Zwitserland) en kantoorhoudende te Schiphol
      gedaagde
      hierna te noemen de vervoerder
      gemachtigde mr. L.E. Schalk (Russell Advocaten)
    
    
  
  
    
      1Het procesverloop
    
    
      1.1.
      De passagiers hebben bij dagvaarding van 21 februari 2021 een vordering tegen de vervoerder ingesteld. De vervoerder heeft schriftelijk geantwoord.
    
    
      1.2.
      De passagiers hebben hierop schriftelijk gereageerd, waarna de vervoerder een schriftelijke reactie heeft gegeven.
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      Passagiers sub 1 tot en met sub 3 en passagiers sub 6 en sub 7 hebben een vervoersovereenkomst gesloten op grond waarvan de vervoerder hen diende te vervoeren van Zürich Airport (Zwitserland) naar Amsterdam-Schiphol Airport op 8 maart 2020 met vlucht LX736.  
    
    
      2.2.
      Passagiers sub 4 en sub 5 en passagiers sub 8 en sub 9 hebben een vervoersovereenkomst gesloten op grond waarvan de vervoerder de passagiers diende te vervoeren van Bandaranayake International Airport (Colombo, Sri Lanka) via Zürich Airport naar Amsterdam-Schiphol Airport op 8 maart 2020 met vluchten LX8065 en LX736.
    
    
      2.3.
      Vlucht LX736 van Zürich Airport naar Amsterdam-Schiphol Airport (hierna: de vlucht) is geannuleerd. De passagiers zijn omgeboekt naar alternatieve vluchten. 
    
    
      2.4.
      EUclaim B.V. heeft namens de passagiers compensatie van de vervoerder gevorderd in verband met voornoemde annulering.
    
    
      2.5.
      De vervoerder heeft geweigerd tot betaling over te gaan.
    
  
  
    
      3De vordering en het verweer 
    
    
      3.1.
      De passagiers vorderen dat de vervoerder bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis veroordeeld zal worden tot betaling van:-	€ 3.650,00, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 8 maart 2020, althans vanaf datum ingebrekestelling dan wel vanaf de datum van betekening van de dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening; - 	€ 592,50 dan wel € 544,50 aan buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met wettelijke rente;-	de proceskosten en de nakosten, te vermeerderen met wettelijke rente.
    
    
      3.2.
      De passagiers hebben aan de vordering ten grondslag gelegd de Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van de verordening (EEG) nr. 295/91 (hierna: de Verordening) en de daarop betrekking hebbende rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: het Hof). De passagiers stellen dat de vervoerder vanwege de annulering van de vlucht gehouden is hen te compenseren conform artikel 7 van de Verordening tot een bedrag van € 250,00 dan wel € 600,00 per passagier. 
    
    
      3.3.
      De vervoerder betwist de vordering. Op zijn verweer wordt - voor zover relevant - bij de beoordeling ingegaan. 
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
      4.1.
      De kantonrechter stelt ambtshalve vast dat de Nederlandse rechter in deze zaak bevoegd is om van de vordering kennis te nemen.
    
    
      4.2.
      Vast staat dat de vlucht is geannuleerd. Nu gesteld noch gebleken is dat de vervoerder zich kan beroepen op artikel 5, eerste lid, onder c sub i, ii of iii van de Verordening, geldt in beginsel een compensatieplicht voor de vervoerder. Dit is anders indien de vervoerder kan aantonen dat de annulering het gevolg is van buitengewone omstandigheden als bedoeld in artikel 5 lid 3 van de Verordening. 
      
    
    
      4.3.
      De vervoerder heeft aangevoerd dat de vlucht is geannuleerd als gevolg van de COVID-19-pandemie. Op 8 maart 2020 had de overheid van Zwitserland een aantal overheidsmaatregelen uitgevaardigd om een verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Zo werd onder andere een negatief reisadvies afgegeven en waren er uitgebreide grescontroles bij de landgrenzen van Zwitserland met onder meer Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland en Italië. Voorts werd volgens de vervoerder een travel ban uitgevaardigd. Op grond van deze travel ban was toegang tot Zwitserland alleen nog mogelijk voor bepaalde Zwitserse personen. Daarnaast werden inwoners van buiten de EU, met een niet-essentieel reisdoel, verboden om Zwitserland in te reizen. Tevens heeft de vervoerder aangevoerd dat (ook) Nederland beperkingen had ingesteld om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.
    
    
      4.4.
      
        Vaststaat dat op het moment dat de vlucht had moeten worden uitgevoerd sprake was van een (wereldwijde) corona uitbraak en dat deze uitbraak ook gevolgen heeft gehad voor de luchtvaart. De Europese commissie heeft in haar richtsnoeren betreffende de EU-verordeningen inzake passagiersrechten in de context van de ontwikkeling van COVID-19 op 18 maart 2020 aangegeven:
        “De Commissie is van mening dat als overheden maatregelen nemen om de COVID-19-pandemie in te perken, die maatregelen naar hun aard en oorsprong niet inherent zijn aan de normale uitoefening van de activiteiten van luchtvaartmaatschappijen en dat de maatschappijen die maatregelen niet in de hand hebben.
      
      
      
        
          Volgens artikel 5, lid 3, wordt van het recht op compensatie afgezien op voorwaarde dat de desbetreffende annulering “het gevolg is” van buitengewone omstandigheden die ondanks het treffen van alle redelijke maatregelen niet voorkomen hadden kunnen worden.
        
      
      
      
        
          Er wordt geacht aan die voorwaarde te zijn voldaan als overheden bepaalde vluchten regelrecht verbieden of het verkeer van personen op zodanige wijze verbieden dat de desbetreffende vlucht niet kan worden uitgevoerd.
        
      
      
      
        
          Aan die voorwaarde kan ook worden voldaan als de vlucht wordt geannuleerd onder omstandigheden waarin de overeenkomstige verplaatsing van personen niet volledig verboden is, maar beperkt is tot personen die een afwijking genieten (bijvoorbeeld onderdanen of ingezetenen van de desbetreffende staat).
        
      
      
      
        
          Als niemand van die personen een bepaalde vlucht zou nemen, zou die vlucht leeg blijven als hij niet zou worden geannuleerd. In dergelijke situaties kan het gerechtvaardigd zijn dat een luchtvaartmaatschappij de vlucht niet pas heel laat maar tijdig annuleert (zelfs zonder zeker te zijn van de rechten van de verschillende passagiers om te reizen), zodat er passende organisatorische maatregelen kunnen worden genomen, onder meer betreffende de door de luchtvaartmaatschappij verplichte verzorging van passagiers. In dergelijke gevallen en afhankelijk van de omstandigheden kan een annulering nog steeds worden beschouwd als “het gevolg” van de maatregel van de overheden. Afhankelijk van de omstandigheden kan dat ook het geval zijn voor vluchten in de omgekeerde richting van de vluchten die rechtstreeks onder het verbod op het verkeer van personen vallen.
        
      
      
      
        
          Als de luchtvaartmaatschappij besluit een vlucht te annuleren en aantoont dat dit besluit gerechtvaardigd is om de gezondheid van de bemanning te beschermen, moet die annulering ook als “het gevolg” van buitengewone omstandigheden worden beschouwd.
        
      
      
      
        
          Bovenstaande overwegingen zijn niet uitputtend en kunnen niet uitputtend zijn in die zin dat ook andere specifieke omstandigheden met betrekking tot COVID-19 onder de invloedssfeer van artikel 5, lid 3, kunnen vallen.”
        
      
      
    
    
      4.5.
      De kantonrechter stelt voorop dat hij niet gehouden is aan de richtsnoeren, nu dit geen geldend recht is. Wel kunnen de richtsnoeren richtinggevend zijn.
    
    
      4.6.
      De kantonrechter overweegt dat de vervoerder voldoende heeft onderbouwd dat de coronapandemie op 8 maart 2020 al zeer ernstig, prangend en gevaarlijk was. Naar het oordeel van de kantonrechter is daarmee echter niet gebleken dat de verplaatsing van personen van en naar Zwitserland en/of Nederland op 8 maart 2020 verboden dan wel beperkt was. De restricties waar de vervoerder naar verwijst waren pas van kracht vanaf 18 maart 2020. Uit de omstandigheid dat de passagiers zijn omgeboekt naar een andere vlucht op 8 maart 2020 dan wel op 9 maart 2020 en op die manier hun bestemming hebben bereikt, volgt bovendien het tegendeel. Dat het, in verband met de veiligheid van het personeel, niet verantwoord was om deze specifieke vlucht uit te voeren is eveneens niet gebleken. 
    
    
      4.7.
      Ook de lage bezettingsgraad betekent niet de vlucht niet door kon gaan. Wellicht heeft de vervoerder keuzes gemaakt die vanuit het oogpunt van de onderneming het meest gunstig waren, maar dit ontslaat de vervoerder niet van de verplichting om gedupeerde passagiers te compenseren. De vervoerder beroept zich nog op het vonnis van de rechtbank Noord-Holland van 21 september 2022 (ECLI:NL:RBNHO:2022:8674), maar dit kan hem echter niet baten. In de genoemde zaak is wel, anders dan in de onderhavige zaak, aangetoond dat de vlucht vanwege de uitgevaardigde overheidsmaatregelen niet kon worden uitgevoerd. Het beroep van de vervoerder op buitengewone omstandigheden slaagt dan ook niet. De kantonrechter komt daarom niet toe aan de beantwoording van de vraag of de vervoerder voldoende redelijke maatregelen heeft genomen om de annulering te voorkomen. De vordering van de passagiers ligt dan ook voor toewijzing gereed. 
      
    
    
      4.8.
      De gevorderde wettelijke rente over de hoofdsom is als onvoldoende gemotiveerd weersproken toewijsbaar.
    
    
      4.9.
      De passagiers hebben een bedrag aan buitengerechtelijke incassokosten gevorderd. De vervoerder heeft deze vordering (gemotiveerd) betwist. De vordering heeft geen betrekking op één van de situaties waarin het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het Besluit) van toepassing is. Daarom zal de kantonrechter de vraag of buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd zijn toetsen aan de eisen zoals deze zijn geformuleerd in het rapport Voorwerk II. Voldoende aannemelijk is gemaakt dat de passagiers buitengerechtelijke werkzaamheden hebben laten verrichten en dat hiervoor kosten zijn gemaakt. De omvang van de buitengerechtelijke incassokosten moet worden getoetst aan de tarieven zoals vervat in het Besluit in plaats van aan de tarieven van het rapport Voorwerk II; de tarieven neergelegd in het Besluit worden geacht redelijk te zijn. Omdat het gevorderde bedrag niet hoger is dan het volgens het Besluit berekende tarief, zullen de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten worden toegewezen. De gevorderde rente over de buitengerechtelijke kosten is ook toewijsbaar, met dien verstande dat deze wordt toegewezen vanaf de datum van de dagvaarding, omdat de passagiers in elk geval vanaf die datum daarop aanspraak kunnen maken en gesteld noch gebleken is dat dit ook al vanaf een eerdere datum kon.
    
    
      4.10.
      De proceskosten komen voor rekening van de vervoerder, omdat deze ongelijk krijgt. Ook de nakosten kunnen worden toegewezen, voor zover deze kosten daadwerkelijk door de passagiers worden gemaakt. De gevorderde rente is toewijsbaar met ingang van de datum gelegen 14 dagen na betekening van dit vonnis.
    
  
  
    
      5De beslissing	
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    
      5.1.
      veroordeelt de vervoerder tot betaling aan de passagiers van € 4.242,50, te vermeerderen met de wettelijke rente over € 3.650,00 vanaf 8 maart 2020 en over € 592,50 vanaf 21 februari 2021 tot aan de dag van voldoening van deze bedragen; 
    
    
      5.2.
      
        veroordeelt de vervoerder tot betaling van de proceskosten die aan de kant van de passagiers tot en met vandaag worden begroot op de bedragen zoals deze hieronder zijn gespecificeerd:
        dagvaarding 	€ 	119,21;griffierecht	€ 	244,00;salaris gemachtigde	€ 	528‬,00;vermeerderd met de wettelijke rente over deze bedragen vanaf de datum gelegen 14 dagen na betekening van dit vonnis tot aan de dag van de algehele voldoening;
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt de vervoerder tot betaling van € 132‬,00 aan nakosten voor zover deze kosten daadwerkelijk door de passagiers worden gemaakt, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de datum gelegen 14 dagen na betekening van dit vonnis tot aan de dag van de algehele voldoening; 
    
    
      5.4.
      verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
    
    
      5.5.
      
        wijst het meer of anders gevorderde af.
        Dit vonnis is gewezen door mr. S.N. Schipper, kantonrechter en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum in aanwezigheid van de griffier. 
      
      
      
        De griffier		De kantonrechter