ECLI:NL:RBDHA:2025:2731, Rechtbank Den Haag, 24-02-2025, 659446
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-02-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: vertical farm - ontbinding - tekortkoming - dwaling - reconventie - opheffingsincident

RECHTBANK Den Haag
    
    
      Team Handel 
    
    
    
    
      Zaaknummer: C/09/659446 / HA ZA 24-22
    
    
    
      
        Vonnis van 26 februari 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1SMARTKAS PROJECT FINANCE B.V., 
    
      te Amsterdam,2. SMARTKAS AMSTERDAM B.V., 
      te Amsterdam,3. SMARTKAS B.V., 
      te Oude Meer,
      eisende partijen,
      hierna samen te noemen: Smartkas,
      advocaat: mr. G. Ruardij,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        ARTECHNO GROWSYSTEMS B.V., 
      te Maasdijk,
      gedaagde partij,
      hierna te noemen: Artechno,
      advocaat: mr. M.W. Renzen.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      
        De kern van de zaak.
      
    
    
    
      1.1.
      Smartkas heeft Artechno opdracht gegeven een systeem te produceren en te installeren waarmee sla kon worden geteeld. Smartkas vindt dat Artechno het systeem te laat heeft opgeleverd en dat het systeem niet goed werkt. Zij vordert daarom onder meer ontbinding, terugbetaling van het door haar betaalde bedrag van in totaal € 7.305.315,00 en vergoeding van verschillende soorten schade. Artechno betwist dat partijen een fatale oplevertermijn zijn overeengekomen en zij betwist dat eventuele gebreken in het systeem aan haar te wijten zijn. Zij vordert op haar beurt de laatste onbetaalde facturen met een totaalbedrag van € 430.974,90. De rechtbank wijst de vorderingen van Smartkas af en de vordering van Artechno toe.
      
      
        
          Het verloop van de procedure
        
      
      
    
    
      1.2.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          de dagvaarding van 27 december 2023 met producties 1 tot en met 33;
        
        
          de conclusie van antwoord tevens houdende incidentele conclusie tevens houdende conclusie van eis in reconventie met producties 1 tot en met 54;
        
        
          de conclusie van antwoord in het incident en antwoord in reconventie met productie 34 tot en met 53; 
        
        
          het tussenvonnis van 8 mei 2024 waarin de mondelinge behandeling is bepaald;
        
        
          de akte eiswijziging van Smartkas met producties 54 tot en met 64;
        
        
          de akte van Artechno met producties 55 tot en met 76;
        
        
          de akte van Artechno met productie 77 en 78;
        
        
          de akte van Artechno met een reactie op de eiswijziging en met productie 79;
        
        
          de mondelinge behandeling van 25 september 2024, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt;
        
        
          de akte van Smartkas met producties 65 tot en met 72;
        
        
          de akte van Artechno met productie 80.
        
      
      
    
    
      1.3.
      Ten slotte is bepaald dat er een vonnis zal worden gewezen.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      Smartkas is een op 1 mei 2020 opgericht bedrijf dat zich richt op het voorzien van voedsel door het opzetten van efficiënte ‘smart farms’ met innovatieve technologische oplossingen. 
      
    
    
      2.2.
      Artechno is een leverancier van geautomatiseerde kweeksystemen. Zij ontwikkelt en realiseert verticale hydrocultuursystemen.
      
    
    
      2.3.
      Smartkas en Artechno zijn in 2021 gesprekken gestart over de levering van een ‘vertical farming system’.
      
    
    
      2.4.
      Smartkas heeft in dat verband onder meer vragen gesteld over de ‘construction time’. Artechno heeft bij e-mail van 3 juli 2021 hierop geantwoord:
      
      
        “Depending on the configuration and size, we can deliver the system within 6 months. Due to shortages our lead times have increased sadly. For the size we’ve discussed in today's meeting please keep in mind 9 to 12 months of lead time under normal circumstances (talking about 10.000 m 2 or more). We will always update you at the final stages of the design process on what the expected delivery time will be”
      
      
    
    
      2.5.
      Op 13 juli 2021 heeft Artechno aan Smartkas een presentatie gegeven over haar product AVF+ Factory. Op een van de slides van de presentatie staat onder meer:
      
      
        
          “• Delivery phase 1 between 6-9 months from order
        
        
          • Delivery phase 2, One additional cell per month”
      
      
    
    
      2.6.
      Artechno heeft Smartkas de offerte van 26 juli 2021 (hierna: overeenkomst 1) gestuurd die Smartkas heeft geaccepteerd. In de offerte is – voor zover hier van belang – het volgende opgenomen:
      
      
      
        “Quotation AVF+ Factory Phase 1
        
          Smartkas Project Finance B.V.
        
        
          3 cell - AVF+ Compact 960
        
        
          (…)
        
        
          Dear [naam 1]
        
        
          We thank you for your request and hereby send you a quotation for 3 cell - AVF+ Compact 960 as part of the Vertical Farming master plan for SMARTKAS Amsterdam. As discussed we have setup this quotation to quick start the phase 1 of the vertical farming project and allow SMARTKAS and Artechno Growsystems to keep momentum for the complete vertical farm phase 2.
        
        
          This quotation includes the following system:
        
        
          • AVF+ Compact 960 - 3 cell farm (2.880 m2)
        
        
          (…)
        
        
          This document describes the initial delivery of 3 AVF + Compact climate cells, part of the AVF+ Factory, masterplan. It has been setup to provide an overview and in-depth reference work at the same time. In 
          chapter 3
           the starting points from the customers perspective have been laid out to function as the basis for the configuration. In 
          chapter 4
           the specifications of the AVF + Compact 960 and its subprocesses can be found. In 
          chapter 5
           the proposed configuration and design phase of the total AVF + Factory have been described. 
          Chapter 6
           contains a complete description of the scope of delivery. The main part of this documents finishes in 
          chapter 7
           with an overview of the investment total and the terms and conditions under which the offer will be made.
        
        
          (…)
        
      
    
    
      3.2
      
        
          Phased approach
        
        
          The project has been subdivided into a minimum of 2 separate phases. The initial phase 1 where all equipment for the production of head lettuce will be constructed including the automation as part of the master plan. In phase 2 multiple climate cells for growing leafy greens will be added to the total farm and attached to the existing automation and growing infrastructure. The above AVF+ Compact will include the entire construction, light, climate, logistics and internal irrigation setup. The water management unit will be configured and added during configuration of the masterplan.
        
        
          (…)
        
        
          7 Investment Total, Terms & Conditions
        
        
          Total Investment
        
        
          Description Price
        
        
          AVF + Compact 960 — 3 cell farm (2.880 m2) (including, installation, commissioning, transport g 4 150 000 - and start-up training)
        
        
          AVF + Factory Design & Configuration Phase € 65.000,-
        
        
          Demonstration window, liquid crystal glass 3x € 125.000,-
        
        
          Total project price excl. VAT € 4.340.000,- ”
      
      
    
    
      2.7.
      
        In paragraaf 7.1 van overeenkomst 1 staat “Delivery time’: In consultation” en bij ‘Excluding’: “Rental equipment,
        
          All chopping, digging, breaking and welding work on installation. Concrete work and
        
        
          adjustments to the construction”.
      
      
    
    
      2.8.
      In december 2021 hebben partijen drie aanvullende overeenkomsten gesloten voor additionele onderdelen:
      1. een chiller en een heating systeem voor € 864.000,00 (hierna: overeenkomst 2),
      2. een total irrigation systeem voor € 735.000,00(hierna: overeenkomst 3),
      3. processing equipment voor € 585.000,00(hierna: overeenkomst 4).
      
    
    
      2.9.
      Op alle overeenkomsten zijn de Metaalunie-voorwaarden van toepassing verklaard (versie 2019).
      
    
    
      2.10.
      Op 19 mei 2022 heeft Smartkas Artechno in een kortgedingprocedure betrokken, omdat zij de oplevering van het systeem te lang vond duren en klachten had over het functioneren van het systeem. Partijen hebben vervolgens in der minne afspraken gemaakt waarna de kortgedingprocedure is  ingetrokken.
      
    
    
      2.11.
      Op 24 augustus 2022 heeft Smartkas Artechno per e-mail in gebreke gesteld. In deze e-mail heeft zij het volgende geschreven: 
      
      
        “Artechno should have been done by now. Smartkas hereby gives Artechno a notice of default and will hold
        
          Artechno liable for costs and damages.”
        
      
      
    
    
      2.12.
      Op 28 juni 2023 heeft Smartkas haar betalingen die zij op dat moment nog verschuldigd was, opgeschort en daar per e-mail melding van gemaakt.
      
    
    
      2.13.
      Op 20 juli 2023 heeft er een Site Acceptance Test plaatsgevonden van het systeem waar een operations manager van Smartkas en een vertegenwoordiger van Artechno bij aanwezig was. Het document “Site Acceptance Test AVF+ Factory” is twee dagen voor de test door Artechno aan Smartkas per e-mail is verstrekt en naderhand alleen door Artechno ondertekend.
      
    
    
      2.14.
      Op 24 november 2023 heeft Smartkas haar ingebrekestelling van 24 augustus 2022 per e-mail aan Artechno herhaald en verzocht om schadevergoeding.
      
    
    
      2.15.
      Bij e-mail van 27 november 2023 heeft Artechno haar werkzaamheden opgeschort, omdat Smartkas niet wilde betalen.
      
    
    
      2.16.
      Bij brief van 18 december 2023 heeft Smartkas aan Artechno medegedeeld dat zij haar vordering tot nakoming omzet in een vordering tot vergoeding van haar schade.
      
    
    
      2.17.
      Smartkas heeft op 20 december 2023 conservatoir eigenbeslag gelegd op het systeem.
      
    
    
      2.18.
      Smartkas heeft op 13 september 2024 een verklaring uitgebracht waarin staat dat zij de overeenkomsten buitengerechtelijk heeft ontbonden.
      
    
    
      2.19.
      Smartkas heeft haar activiteiten met het systeem gestaakt en huurt de productlocatie niet langer meer. Het systeem heeft Smartkas gedemonteerd. 
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      
        in het incident
      
    
    
    
      3.1.
      Artechno vordert – samengevat – opheffing van het door Smartkas conservatoire gelegde eigenbeslag op het systeem. Zij stelt dat dit er geen grond is voor dit beslag.
      
    
    
      3.2.
      Smartkas voert verweer. Smartkas concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Artechno, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Smartkas in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.3.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
      
        
          in conventie
        
      
      
    
    
      3.4.
      Smartkas vordert – samengevat – het volgende:
      
      
        
          zowel primair, subsidiair, meer subsidiair als meest subsidiair
        
        I. een verklaring voor recht dat Artechno haar verplichtingen uit de overeenkomsten niet is nagekomen, in verzuim is en aansprakelijk is voor de daaruit voortvloeiende schade,
        
          primair
        
        II. een verklaring voor recht dat de overeenkomsten 1 tot en met 4 per                  13 september 2024 buitengerechtelijk zijn ontbonden,
        
          subsidiair
        
        III. ontbinding van de overeenkomsten 1 tot en met 4,
      
      
      
        
          zowel primair als subsidiair
        
        IV. veroordeling van Artechno tot terugbetaling van het aankoopbedrag van het gehele systeem van in totaal € 7.305.315,00,
      
      
      
        
          meer subsidiair
        
        V. veroordeling van Artechno tot betaling van een vervangende schadevergoeding van € 7.305.315,00,
        VI. veroordeling van Artechno tot terugbetaling aan Smartkas van de bedragen voor de additionele onderdelen van in totaal € 2.316.485,00, dan wel de overeenkomsten 1 tot en met 4 (partieel) te vernietigen, in die zin dat de additionele onderdelen behoren tot het systeem van overeenkomst 1 en Artechno te veroordelen tot betaling van € 2.316.485,00,
      
      
      
        
          meest subsidiair
        
        VII. wijziging van de gevolgen van de overeenkomsten 1 tot en met 4 ter opheffing van het door Smartkas geleden nadeel,
      
      
      
        
          zowel primair, subsidiair, meer subsidiair als meest subsidiair
        
        VIII. veroordeling van Artechno om aan Smartkas te vergoeden een bedrag van € 4.490.598,00 aan schade vanwege gederfde winst,
        IX. veroordeling van Artechno om aan Smartkas te vergoeden een bedrag van € 61.922,22 aan vertragingsschade, bestaande uit juridische kosten en vergoedingen die Smartkas heeft moeten betalen in het kader van het ontslaan van haar personeel,
        X. veroordeling van Artechno om aan Smartkas terug te betalen een bedrag van € 57.878,85 aan huur voor Rental Equipment,
        XI. veroordeling van Artechno in de proceskosten en beslagkosten.
      
      
    
    
      3.5.
      Smartkas stelt – samengevat – dat Artechno in de nakoming van de overeenkomst is tekortgeschoten, omdat zij het systeem niet binnen de overeengekomen termijn heeft opgeleverd. Daarnaast vertoont het systeem gebreken. Smartkas mocht de overeenkomsten 1 tot en met 4 ontbinden ( vordering I, II en III). Het door Smartkas betaalde bedrag van € 7.305.315,00 moet Artechno daarom aan Smartkas terugbetalen (vordering VI) en de schades die Smartkas door de ontbinding heeft geleden vergoeden (vordering VIII en IX). Als er niet ontbonden is, dan heeft Smartkas haar vordering omgezet in een vordering tot vervangende schadevergoeding (vordering V). Smartkas doet daarnaast ook een beroep op (partiële) vernietiging van de overeenkomsten, dan wel nadeelsopheffing, omdat zij heeft gedwaald (vordering VI en VII). Het bedrag van vordering X heeft Smartkas onverschuldigd aan Artechno betaald, omdat die kosten volgens de overeenkomsten voor rekening van Artechno moeten komen. 
      
    
    
      3.6.
      Artechno voert verweer. Artechno concludeert tot niet-ontvankelijkheid van Smartkas, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van Smartkas, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Smartkas in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.7.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      3.8.
      Artechno vordert – samengevat – het volgende:
      
      
        I. hoofdelijke veroordeling van Smartkas tot betaling aan Artechno van een totaalbedrag van € 430.974,90, vermeerderd met de wettelijke (handels)rente vanaf 27 december 2023 tot aan de volledige betaling,
        II. hoofdelijke veroordeling van Smartkas tot betaling aan Artechno van een bedrag van € 3.929,87 aan buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met de wettelijke rente van 27 december 2023 tot aan de volledige betaling,
        
          voorwaardelijk
        
        III. opheffing van het door Smartkas conservatoire gelegde eigenbeslag op het systeem.
      
      
    
    
      3.9.
      Artechno stelt dat Smartkas nog een bedrag van € 430.974,90 van de overeengekomen totaalsom niet heeft voldaan, terwijl zij het systeem wel heeft opgeleverd met de Site Acceptance Test AVF+ Factory. 
      
    
    
      3.10.
      Smartkas voert verweer. Smartkas concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Artechno, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Smartkas in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.11.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      
        in het incident
      
    
    
    
      4.1.
      Artechno heeft geen belang meer bij de incidentele vordering op grond van artikel 223 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), omdat er een eindvonnis wordt gewezen. De vordering in het incident is overigens gelijk aan één van de vorderingen in reconventie. Deze vordering zal dan ook in reconventie worden behandeld.  
      
      
        
          in conventie 
        
      
      
      
        
          Partijen zijn geen opleverdatum overeengekomen
        
      
      
    
    
      4.2.
      Een van de twistpunten tussen partijen is of partijen een (fatale) leverdatum zijn overeengekomen. Smartkas stelt dat Artechno is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst, omdat zij het systeem niet binnen de overeengekomen leverdatum heeft opgeleverd. Zij stelt dat partijen zijn overeengekomen dat het systeem binnen zes tot negen maanden na het sluiten van overeenkomst 1, dus vóór 27 april 2022, gereed zou zijn. Nadat Artechno deze termijn niet haalde, hebben partijen volgens Smartkas tijdens het kort geding afgesproken dat het systeem per 31 juli 2022 een SAT Complete Certificate zou hebben. Ook deze termijn heeft Artechno niet gehaald.
      
    
    
      4.3.
      Artechno betwist een opleverdatum overeen te zijn gekomen. Daarnaast beroept zij zich op artikel 5.1 van de toepasselijke Metaalunievoorwaarden waaruit volgt dat termijnen indicatief zijn. 
      
    
    
      4.4.
      Naar het oordeel van de rechtbank zijn partijen geen fatale oplevertermijn overeengekomen. In de presentatie die Artechno op 13 juli 2021 - voordat partijen overeenkomst 1 hebben gesloten - heeft gegeven aan Smartkas,  is weliswaar opgenomen dat levering van fase 1 van het systeem tussen de drie en negen maanden vanaf de order is (productie 5 Smartkas), maar Artechno heeft onweersproken aangevoerd dat de presentatie geen representatief beeld geeft van het systeem waar Smartkas uiteindelijk opdracht voor heeft gegeven. Smartkas kon dus niet uitgaan van de juistheid en relevantie van alle gegevens uit die presentatie. Bovendien heeft Artechno in eerdere correspondentie met Smartkas  aangegeven dat zij een fatale levertermijn niet kan garanderen. In haar email van 3 juni 2021 (productie 11 Artechno) heeft Artechno bijvoorbeeld het volgende aan Smartkas bericht: “Depending on the configuration and size, we can deliver the system within 6 months. Due to shortages our lead times have increased sadly. For the size we’ve discussed in today’s meeting please keep in mind 9 to 12 months of lead time under normal circumstances (talking about 10.000 m2 or more). We will always update you at the final stages of the design process on what the expected delivery time will be.” Uit deze mail volgt dat Artechno een indicatie over de levertijd geeft, maar geen garanties kan geven vanwege omstandigheden. De datum van 27 april 2022 geldt dus niet als een fatale oplevertermijn, omdat de levertijd afhankelijk is van meerdere omstandigheden die, zo begrijpt de rechtbank, uiteindelijk buiten de macht van Artechno liggen.
      
    
    
      4.5.
      Hetzelfde geldt voor de datum van 31 juli 2022. In de door Smartkas gestelde afspraken die volgens haar tijdens het kort geding zijn gemaakt staat dat Artechno zich maximaal zou inspannen om per 31 juli 2022 een SAT Completion Certificate te hebben. Een verbintenis tot inspanning levert geen fatale oplevertermijn op. 
      
    
    
      4.6.
      Als er geen fatale levertermijn is overeengekomen, dan kan Artechno wel in verzuim komen te verkeren als zij op correcte wijze in gebreke is gesteld en niet alsnog is nagekomen (artikel 6:82 van het Burgerlijk Wetboek (BW)). Volgens Smartkas is Artechno op 31 oktober 2022 in verzuim komen te verkeren. Echter, nergens uit volgt dat Artechno op juiste wijze in gebreke is gesteld. Op 24 augustus 2022 heeft Smartkas weliswaar een e-mail aan Artechno gezonden waarin zij Artechno aansprakelijk stelt voor kosten en schade, maar zij heeft hier geen termijn aan verbonden. Die e-mail kwalificeert niet als een correcte ingebrekestelling zoals bedoeld in artikel 6:82 BW. Smartkas heeft verder geen andere brieven of e-mails overgelegd waaruit volgt dat Artechno in verzuim zou komen te verkeren als zij niet voor de datum van 31 oktober 2022 het systeem zou opleveren.
      
    
    
      4.7.
      Het voorgaande leidt tot de conclusie dat partijen geen fatale oplevertermijn zijn overeengekomen en Artechno niet in verzuim is komen te verkeren. Artechno is dus niet tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomsten, omdat het systeem niet binnen de door Smartkas gestelde termijnen gereed was. Het beroep op de Metaalunievoorwaarden van Artechno behoeft dan ook geen behandeling meer.
      
      
        
          Er kan niet worden vastgesteld dat er sprake is van een gebrek dat te wijten is aan Artechno
        
      
      
    
    
      4.8.
      Smartkas stelt dat het systeem gebreken vertoonde. Volgens haar werkten niet alle klimaatcellen en als ze al werkten, dan slechts op lage capaciteit. Daarnaast heeft zij een niet-uitputtend memo overgelegd met bepaalde problemen. Zo was onder meer de waterkwaliteit niet op orde, vertoonde de robotica die het systeem bestuurde continue  defecten en gaf de software onjuiste instructies, liep die regelmatig vast, had time-outs en vroeg zij gebruikers om over te schakelen naar de handmatige modus waardoor het doel van automatisering werd ondermijnd. 
      
    
    
      4.9.
      Artechno heeft alle door Smartkas genoemde gebreken betwist in verschillende verslagen van projectmeetings die zij als producties 33 tot en met 43 heeft overgelegd. Artechno voert verder aan dat de lage productie van sla te wijten was aan het gebrek aan kennis en kunde van irrigatie en het verbouwen van sla bij Smartkas. Zij onderbouwt dit met een verklaring van [naam 2] , adviseur op het gebied van Controlled Environmental Agriculture (productie 75 Artechno), die door Artechno als extern adviseur is ingeschakeld om het personeel en de agronomische inbedrijfstelling van Smartkas te trainen. [naam 2] heeft verklaard dat Smartkas zelf steeds het proces negatief beïnvloedde, onder meer door te veel ijzer aan het irrigatiewater toe te voegen waardoor het water sterk vervuild raakte. Daarnaast ging Smartkas volgens [naam 2] op eigen initiatief onderzoek doen naar groeirecepten waardoor een ongecontroleerde groei stond. Dit veroorzaakte volgens hem het vastlopen van het systeem.
      
    
    
      4.10.
      Na de gemotiveerde betwistingen van Artechno heeft Smartkas haar stellingen niet nader toegelicht of onderbouwd. Dit had wel op haar weg gelegen. Van Smartkas had bijvoorbeeld mogen worden verwacht dat zij de gestelde gebreken van haar kant had onderbouwd met (een) rapportage(s) van een ter zake deskundige of ten minste verklaringen van haar eigen technici. Smartkas heeft in zoverre niet aan haar stelplicht voldaan. Daardoor zijn de door haar gestelde gebreken niet komen vast te staan. Aan bewijslevering wordt niet toegekomen. De rechtbank kan dan ook niet vaststellen dat sprake is van een gebrek dat te wijten is aan Artechno. 
      
      
        
          Artechno is niet tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst
        
      
      
    
    
      4.11.
      Omdat niet kan worden vastgesteld dat partijen een oplevertermijn zijn overeengekomen of dat er een gebrek is in het systeem dat te wijten is aan Artechno, is van een tekortkoming aan de kant van Artechno dan ook geen sprake. Vordering I zal dan ook worden afgewezen.
      
    
    
      4.12.
      Hetzelfde geldt voor vorderingen II, III, IV en V. Deze zullen worden afgewezen. Voor ontbinding is immers een tekortkoming nodig. Nu van een tekortkoming van Artechno niet is gebleken, is er geen grond voor ontbinding zoals gevorderd onder II en III en dus geen grond voor terugbetaling van het onder IV gevorderde bedrag van € 7.305.315,00 of voor vergoeding van de onder VIII gevorderde gederfde winst van in totaal € 4.490.598,00. De gevorderde vervangende schadevergoeding van € 7.305.315,00 onder V kan evenmin worden toegewezen, want er is geen tekortkoming van Artechno die de omzetting naar een vervangende schadevergoeding rechtvaardigt. Het betoog van Artechno dat Smartkas zich niet (zonder) meer op ontbinding van de overeenkomst kan beroepen, omdat zij al vervangende schadevergoeding heeft gevorderd, behoeft niet meer te worden besproken. Tot slot zal vanwege het gebrek aan feitelijke grondslag de onder IX gevorderde vertragingsschade van € 61.922,22 worden afgewezen.
      
      
        
          Smartkas heeft niet gedwaald
        
      
      
    
    
      4.13.
      Smartkas stelt dat zij ervan uitging dat zij met overeenkomst I een volledig systeem had aangeschaft en dan ook verbaasd was dat Artechno vanaf december 2021 drie aanvullende overeenkomsten (2, 3 en 4) aan haar overhandigde voor de additionele onderdelen. De kosten namen voor Smartkas hierdoor toe met een totaalbedrag van € 2,184,000. Volgens Smartkas was zij nooit met Artechno in zee gegaan als zij dit had geweten. Zij heeft echter dit bedrag toch onder protest betaald, omdat Artechno dreigde haar werkzaamheden stil te leggen als Smartkas niet zou betalen. Zij stelt dat zij heeft gedwaald over het feit dat overeenkomsten 2, 3 en 4 nodig waren om het systeem goed werkend te krijgen en vordert op die grond vernietiging van die overeenkomsten.
      
    
    
      4.14.
      Artikel 6:228 BW bepaalt dat een overeenkomst vernietigbaar is als die onder invloed van dwaling tot stand is gekomen en bij een juiste voorstelling van zaken niet gesloten zou zijn. In dit geval had Smartkas op het moment van sluiten van de overeenkomsten 2, 3 en 4 de juiste voorstelling van zaken. Zij wist immers op het moment van tekenen dat zij die overeenkomsten nodig had om het systeem compleet en werkend te krijgen en dat hier extra kosten aan verbonden zaten. Van dwaling is dus geen sprake geweest bij het sluiten van de overeenkomsten 2, 3 en 4. Dat zij het totaalbedrag van € 2,184,000 onder protest heeft betaald, doet daar niets aan af. Smartkas had wellicht een onjuiste voorstelling van zaken bij het sluiten van overeenkomst 1, maar tot vernietiging van die overeenkomst is geen verzoek gedaan. Dat leidt tot het oordeel dat vordering VI zal worden afgewezen.
      
      
        
          Van nadeel is niets gebleken
        
      
      
    
    
      4.15.
      Smartkas vordert onder VII dat de overeenkomsten 1 tot en met 4 worden gewijzigd in die zin dat het nadeel dat Smartkas heeft geleden wordt opgeheven. Allereerst is hiervoor vereist dat sprake is van dwaling in de zin van artikel 6:228 BW. Uit hetgeen hiervoor is geoordeeld volgt dat daar geen sprake van is. Daarnaast heeft Smartkas  nagelaten deze vordering verder toe te lichten of te onderbouwen. Of Smartkas nadeel heeft geleden en wat dat nadeel geweest moet zijn, blijkt nergens uit. Vordering VII zal dan ook worden afgewezen.
      
      
      
      
        
          Artechno hoeft het bedrag van de Rental Equipment niet terug te betalen
        
      
      
    
    
      4.16.
      Smartkas vordert onder X terugbetaling van de huur voor ‘Rental Equipment’. In het midden kan blijven of deze kosten volgens de overeenkomst voor rekening van Artechno komen, omdat Artechno een geslaagd beroep doet op artikel 15.2 van de Metaalunievoorwaarden. De rechtbank licht dit toe.
      
    
    
      4.17.
      Uit artikel 15.2 van Metaalunievoorwaarden volgt dat Smartkas is gehouden om binnen de betaaltermijn te klagen over een aan haar uitgebrachte factuur. Als zij dit niet doet dan vervallen al haar rechten. De betaaltermijn voor facturen voortvloeiende uit overeenkomst 1 is acht dagen. Voor facturen voortvloeiende uit de overeenkomsten 2 tot en met 4 is de betaaltermijn 30 dagen. Nergens uit volgt dat Smartkas binnen één van deze twee betaaltermijnen heeft geklaagd over de huur van Rental Equipment die Artechno bij Smartkas in rekening had gebracht. Dat betekent dat het vorderingsrecht wat Smartkas mogelijk had ten aanzien van de onverschuldigd betaalde huur van Rental Equipment is vervallen. 
      
    
    
      4.18.
      Smartkas heeft ter zitting een beroep gedaan op vernietiging van de Metaalunievoorwaarden op grond van artikel 6:233 sub a BW. Allereerst is dit artikel bedoeld om een specifiek beding in algemene voorwaarden te vernietigen, als dit beding onredelijk bezwarend is. Niet om de volledige algemene voorwaarden te vernietigen, als een of meer bedingen daarvan onredelijk bezwarend zijn. Over de vernietiging van specifiek artikel 15.2 heeft Smartkas niets gezegd. Bovendien heeft Smartkas niet gesteld waarom de Metaalunievoorwaarden en specifiek artikel 15.2 onredelijk bezwarend zijn. Het beroep op vernietiging van de Metaalunievoorwaarden slaagt dan ook niet. Vordering X zal worden afgewezen.
      
      
        
          Recapitulerend
        
      
      
    
    
      4.19.
      Uit het voorgaande volgt dat alle vorderingen van Smartkas zullen worden afgewezen. Het voorwaardelijk beroep van Artechno op verrekening behoeft daarom geen behandeling meer.
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
      
        
          Smartkas is Artechno € 430.974,90 verschuldigd
        
      
      
    
    
      4.20.
      Smartkas is het bedrag van € 430.974,90 aan Smartkas verschuldigd. Partijen hebben tijdens het kort geding afgesproken dat Smartkas dit bedrag zal betalen nadat het systeem is opgeleverd. Op 20 juli 2023 hebben vertegenwoordigers van partijen gezamenlijk het systeem nagelopen aan de hand van een SAT Completion Certificate, een test waarbij visueel wordt gecontroleerd of het systeem is geïnstalleerd zoals overeengekomen. Smartkas heeft onvoldoende onderbouwd waarom dit niet een oplevering zou zijn. Er is immers tijdens de SAT visueel gecontroleerd of het systeem is geïnstalleerd zoals is overeengekomen en vastgelegd in het daartoe bestemde document (productie 26 Artechno) dat dit het geval was. Het systeem is bovendien vervolgens ook in gebruik genomen. Smartkas voert aan dat partijen zijn overeengekomen dat de oplevering uit twee stappen zou bestaan, namelijk een SAT Completion Certificate en een SAT Completion Certificate 2 – een test waarbij wordt gecontroleerd of het systeem werkt – en dat zij pas na ondertekening door beide partijen van een SAT Completion Certificate 2 het gevorderde bedrag verschuldigd is. Artechno weerspreekt dat partijen dit zijn overeengekomen en dit volgt ook nergens uit. De rechtbank overweegt als volgt.
      
    
    
      4.21.
      Smartkas verwijst naar de laatste concept-vaststellingsovereenkomst die zij heeft overgelegd. Het is juist dat Smartkas daarin (productie 71 van Smartkas) heeft opgenomen dat zij de laatste facturen voor het systeem en de additionele onderdelen zou voldoen, na ondertekening van het SAT Completion Certificate 2. Smartkas heeft deze aanpassing echter zelf in de vaststellingsovereenkomst opgenomen, omdat zij meende dat partijen dit al tijdens het kort geding hadden afgesproken. Zij verwijst naar afbeeldingen van een flipover waarop volgens Smartkas het volgende te lezen is: “beide partijen stellen vast dat de tweede commissioning is geslaagd als is vastgesteld dat er — geen defect is, conformiteit met de overeenkomst is, en de lijst met issues uit de eerste commissioning is opgelost”. De rechtbank leest dit echter niet in de afbeeldingen van de flipover (productie 41 Smartkas). Allereerst is dat wat op de flipovers is geschreven slecht leesbaar. Ten tweede staat het gedeelte “dat de tweede commissioning is geslaagd als is vastgesteld dat er” niet geschreven op de flipover. Uit dat wat geschreven staat op de afbeeldingen van de flipover valt niet te halen dat er een tweede oplevering zou moeten plaatsvinden. De bepaling over de SAT Completion Certificate 2 in de laatste concept-vaststellingsovereenkomst is evenmin opgenomen in de eerdere concept-vaststellingsovereenkomst die Artechno had opgesteld (productie 69 Smartkas). Smartkas heeft wellicht gehamerd op een SAT Completion Certificate 2, eerst in haar brief van 9 mei 2022 aan Artechno (productie 67 Smartkas), en vervolgens in de laatste concept-vaststellingsovereenkomst, maar het blijkt niet uit het dossier dat Artechno daarmee akkoord is gegaan. Verder blijkt nergens uit dat partijen hebben afgesproken dat voor de oplevering een SAT Completion Certificate 2 uitgevoerd moest worden. Dat partijen dat zijn overeengekomen kan dus niet worden vastgesteld. Als er al niet door de ingebruikname van oplevering is gebleken, dan is een voltooide SAT Completion Certificate dus voldoende voor de oplevering. 
      
    
    
      4.22.
      Niet in geschil is dat een SAT Completion Certificate is uitgevoerd. Daaruit volgt dat het systeem is geleverd en geïnstalleerd zoals overeengekomen. Dat Smartkas het document “Site Acceptance Test AVF+ Factory” niet heeft ondertekend doet daar dus niets aan af. Bovendien heeft Smartkas op de zitting verklaard dat de operations manager van Smartkas het document niet willen tekenen, omdat hij in de veronderstelling was dat alleen de directeur van Smartkas dat mocht doen en heeft hij wel verklaard dat hij het systeem werkend heeft gezien. Dat betekent dat Artechno het systeem heeft opgeleverd. Smartkas is dus volgens de afspraak het nog openstaande bedrag van € 430.974,90 verschuldigd. 
      
    
    
      4.23.
      Smartkas stelt dat zij betaling van dat bedrag mocht opschorten, omdat Artechno haar verplichtingen uit de overeenkomsten niet nakwam, door het systeem niet binnen de overeengekomen oplevertermijn te leveren en het systeem gebreken vertoonde. Hiervoor is geoordeeld dat van een overeengekomen oplevertermijn geen sprake is en dat niet kan worden vastgesteld dat eventuele gebreken in het systeem aan Artechno te wijten waren. Smartkas had dan ook geen grond tot opschorting van haar betaling. 
      
      
        
          Smartkas is hoofdelijk aansprakelijk
        
      
      
    
    
      4.24.
      Het totaalbedrag van € 430.974,90 bestaat uit facturen die voortkomen uit verschillende overeenkomsten. De overeenkomsten zijn niet door alle ondernemingen van Smartkas met Artechno gesloten. Overeenkomst 1 is met Smartkas Project Finance B.V. Gesloten. Overeenkomsten 2, 3 en 4 zijn met Smartkas B.V. gesloten. Smartkas Amsterdam B.V. was dus geen contractspartij bij de overeenkomsten met Artechno. Smartkas Amsterdam B.V. heeft wel meerdere facturen voldaan. Volgens Smartkas is dit echter geen argument om hoofdelijkheid van onder meer Smartkas Amsterdam B.V. aan te nemen.
      
    
    
      4.25.
      Artechno stelt dat Smartkas hoofdelijk is gehouden tot nakoming van de betalingsverplichtingen die voortkomen uit overeenkomsten 1 tot en met 4, omdat partijen dit zijn overeengekomen in de “Agreement” van 20 december 2021 en dit zijn overeengekomen tijdens het kort geding. Ondanks dat dit niet volgt uit de “Agreement” (productie 24 Artechno), – Smartkas Amsterdam B.V. is geen contractspartij bij deze overeenkomst en wordt verder niet genoemd– waren partijen het tijdens de onderhandelingen over de vaststellingsovereenkomst kennelijk wel eens dat zowel Smartkas Project Finance B.V., Smartkas B.V. als Smartkas Amsterdam B.V. contractspartijen zouden zijn bij de vaststellingsovereenkomst. Partijen hebben in de door hen opgestelde concept-vaststellingsovereenkomst alle drie de B.V. ’s als contractspartij opgenomen. Ook is opgenomen dat gefactureerd zou worden aan Smartkas Amsterdam B.V. Volgens Smartkas is dit laatste echter geen argument om hoofdelijkheid van Smartkas Amsterdam B.V. aan te nemen. Dat kan in beginsel zo zijn, - Artikel 6:30 BW bepaalt immers dat facturen door derden betaald kunnen worden - maar uit het feit dat zowel Smartkas als Artechno alle drie de B.V. ’s, dus ook Smartkas Amsterdam B.V., als contractspartij hebben opgenomen in de door hen opgestelde concept-vaststellingovereenkomst, kan worden afgeleid dat het de bedoeling was dat alle drie de B.V. ’s in een eventuele aansprakelijkheid zouden worden betrokken. Hieruit leidt de rechtbank de hoofdelijkheid van Smartkas af. 
      
    
    
      4.26.
      Dat betekent dat de rechtbank de vordering van Artechno van in totaal € 430.974,90 zal toewijzen. De gevorderde wettelijke handelsrente zal eveneens als onweersproken en gegrond op de wet, worden toegewezen.
      
      
        
          Smartkas is buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd
        
      
      
    
    
      4.27.
      Artechno vordert vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten. Aan de wettelijke eisen voor een vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten is voldaan. De hoogte van de vordering zal worden getoetst aan het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het Besluit). Artechno vordert een bedrag van € 3.929,87 berekend over het totaalbedrag van € 430.974,90. Dit bedrag komt overeen met het in het Besluit vermelde tarief. Het bedrag van € 3.929,87 zal dan ook worden toegewezen.
      
    
    
      4.28.
      De gevorderde wettelijke rente zal als onweersproken en gegrond op de wet, worden toegewezen zoals in de beslissing vermeld.
      
      
        
          Het conservatoir beslag wordt opgeheven
        
      
      
    
    
      4.29.
      Dat de vorderingen van Smartkas worden afgewezen brengt nog niet meteen mee dat het beslag ook moet worden opgeheven. Ook dan moet nog een afweging van belangen plaatsvinden. Artechno had ter onderbouwing van haar belang gesteld dat haar eigendomsvoorbehoud wordt gefrustreerd door het beslag. Echter, ter zitting is door Artechno ook onweersproken toegelicht dat zij inmiddels, door overleg met de verhuurder van het pand, feitelijk over het systeem – althans een deel daarvan - kan beschikken. Die omstandigheid maakt samen met het afwijzen van alle vorderingen dat de rechtbank van oordeel is dat het conservatoir eigenbeslag op het systeem zal moeten worden opgeheven.
      
      
        
          in het incident, in conventie en in reconventie
        
      
      
      
        
          De proceskosten
        
      
      
    
    
      4.30.
      Omdat de vordering in het incident gelijk is aan één van de vorderingen in reconventie en dus ook maar één keer is behandeld, zullen voor die vordering geen dubbele proceskosten worden gerekend. Omdat de vordering in reconventie is behandeld zullen alleen in reconventie proceskosten worden toegewezen. Partijen hebben immers aan de vordering in het incident en de vordering in reconventie ook geen dubbele tijd besteed.   
      
    
    
      4.31.
      Smartkas is in conventie in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Artechno worden begroot op:
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - griffierecht
              
              
                €
              
              
                8.519,00
              
              
                
              
            
            
              
                - salaris advocaat
              
              
                €
              
              
                10.892,50
              
              
                (2,5 punten × € 4.357,00)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                19.411,50
              
              
                
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.32.
      Smartkas zal in reconventie als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van Artechno worden veroordeeld. Deze kosten worden begroot op € 8.714,00 (0,5 x 2 punt x tarief VIII € 4.357,00).
      
    
    
      4.33.
      Verder zal een bedrag van € 278,00 worden begroot voor de nakosten (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing).
      
    
    
      4.34.
      De proceskosten komen daarmee in totaal op € 28.125,50 (€ 19.411,50 +  € 8.714,00  + € 278,00).
      
    
    
      4.35.
      De gevorderde wettelijke rente zal worden toegewezen zoals in de beslissing vermeld.
      
      
        
          De uitspraak wordt uitvoerbaar bij voorraad verklaard
        
      
      
    
    
      4.36.
      Artechno heeft gevorderd om in zowel conventie als reconventie het vonnis uitvoerbaar bij voorraad te verklaren en dat wordt toegewezen. Dat betekent dat de veroordelingen direct moeten worden nagekomen en dat het vonnis haar werking behoudt als hoger beroep wordt ingesteld, totdat de rechter in hoger beroep uitspraak heeft gedaan.
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van Smartkas af,
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      5.2.
      
        veroordeelt Smartkas hoofdelijk, zodanig dat als de één heeft betaald ook de ander zal zijn bevrijd, tot betaling aan Artechno van een bedrag van € 430.974,90, vermeerderd met de wettelijke handelsrente zoals bedoeld in artikel 6:119a BW over dit bedrag vanaf 
        27 december 2023 tot aan de volledige betaling,
      
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt Smartkas hoofdelijk, zodanig dat als de één heeft betaald ook de ander zal zijn bevrijd, tot betaling aan Artechno van een bedrag van € 3.929,87 aan buitengerechtelijke incassokosten, vermeerderd met de wettelijke rente zoals bedoeld in artikel 6:119 BW over dit bedrag vanaf 27 december 2023 tot aan de volledige betaling,
      
    
    
      5.4.
      heft het op 20 december 2023 in opdracht van Smartkas gelegde conservatoir beslag onder zichzelf op het systeem op,
      
      
        
          in conventie en reconventie
        
      
      
    
    
      5.5.
      veroordeelt Smartkas hoofdelijk, zodanig dat als de één heeft betaald ook de ander zal zijn bevrijd, in de proceskosten van € 28.125,50, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als Smartkas niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
      
    
    
      5.6.
      veroordeelt Smartkas hoofdelijk, zodanig dat als de één heeft betaald ook de ander zal zijn bevrijd, in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het bedrag van € 28.125,50 aan proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan,
      
    
    
      5.7.
      verklaart dit vonnis wat betreft de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      5.8.
      wijst het meerdere of anders gevorderde af.
      
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. M.A. Schueler en in het openbaar uitgesproken op 
        26 februari 2025.