ECLI:NL:RBROT:2023:5721, Rechtbank Rotterdam, 28-06-2023, C/10/646485 / HA ZA 22-847
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2023-06-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Onrechtmatige daad, schade door werkzaamheden tuinrenovatie buren, vordering afgewezen.

vonnis


RECHTBANK ROTTERDAM




Team handel en haven






zaaknummer / rolnummer: C/10/646485 / HA ZA 22-847






Vonnis van 28 juni 2023






in de zaak van






[eiser01]

,


wonende te [woonplaats01] ,


eiser,


advocaat mr. S. van Buuren te 's-Gravendeel,





tegen







1

[gedaagde01] ,



wonende te [woonplaats01] ,


gedaagde,


advocaat mr. J. Boogaers te Rotterdam,



2.

[gedaagde02]

,



wonende te [woonplaats01] ,


gedaagde,


advocaat mr. J. Boogaers te Rotterdam,



3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid




ANTWAN TUIN TOTAAL B.V.

,


gevestigd te Poortugaal,


gedaagde,


advocaat mr. D.A.J. Hulsbergen te Den Haag.






Eiser wordt hierna [eiser01] genoemd. Gedaagde sub 1 en 2 worden gezamenlijk aangeduid met [gedaagde01] c.s. Gedaagde sub 3 wordt Antwan Tuin genoemd.








1

Waar gaat de zaak over?



1.1.


[eiser01] en [gedaagde01] c.s. zijn buren. Antwan Tuin heeft renovatiewerkzaamheden uitgevoerd in de tuin van [gedaagde01] c.s. [eiser01] vordert in deze zaak om vast te stellen dat [gedaagde01] c.s. en/of Antwan Tuin aansprakelijk zijn voor schade aan zijn tuin. De rechtbank wijst de vordering af omdat onrechtmatig handelen van [gedaagde01] c.s en/of Antwan Tuin niet is komen vast te staan.








2

De procedure



2.1.


Het dossier bestaat uit de volgende stukken:




de dagvaarding van 11 oktober 2022, met producties 1 tot en met 13;




de conclusie van antwoord van [gedaagde01] c.s., met producties 1 tot en met 6;




de conclusie van antwoord van Antwan Tuin, met producties 1 tot en met 6;




de oproepingsbrieven van de rechtbank van 13 januari 2023;




de brieven van de rechtbank van 6 maart 2023 met de zittingsagenda;




de akte aanvullende producties, tevens houdende eisvermeerdering van [eiser01] , met producties 14 tot en met 25;




de akte aanvullende productie van Antwan Tuin, met productie 7;




de spreekaantekeningen van [eiser01] ;




de spreekaantekeningen van [gedaagde01] c.s.;




de spreekaantekeningen van Antwan Tuin.







2.2.


De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 4 april 2023;








3

De feiten



3.1.


[eiser01] en [gedaagde01] c.s. zijn buren. [eiser01] woont sinds 2005 aan de [straatnaam01] 29 te Rhoon. [gedaagde01] c.s. wonen sinds 2020 aan de [straatnaam01] 29A te Rhoon.





3.2.



De achtertuinen van de geschakelde percelen aan de [straatnaam01] 29 en 29A grenzen


aan een brede sloot.












3.3.


In 2005 is door de toenmalige eigenaren van de [straatnaam01] 27, 29 en 29A, waaronder [eiser01] , een damwand geplaatst over de lengte van de percelen om de tuinen te scheiden van het water. Hierna volgt een foto van de damwand (met links de tuin die nu eigendom is van [gedaagde01] c.s. en rechts de tuin van [eiser01] ).










3.4.


Antwan Tuin is een hoveniersbedrijf.





3.5.


[gedaagde01] c.s. hebben Antwan Tuin opdracht gegeven om hun tuin te renoveren. Antwan Tuin is op 14 oktober 2020 gestart met de werkzaamheden en eind november 2020 was de renovatie gereed. Tijdens de renovatie is de damwand over de lengte van de tuin van [gedaagde01] c.s. ingekort.





3.6.


[eiser01] heeft tijdens het renoveren van zijn tuin, na het verwijderen van het tuinhuisje achter in de tuin, op 10 april 2022 schade aan zijn tuin geconstateerd.





3.7.


[eiser01] heeft [gedaagde01] c.s. en Antwan Tuin aansprakelijk gesteld voor de schade aan zijn tuin.





3.8.


Op 20 april 2022 heeft [eiser01] een proces-verbaal van constatering laten opmaken.





3.9.


Bij brieven van 22 en 27 april 2022 hebben [gedaagde01] c.s. [eiser01] verzocht om de werkzaamheden aan zijn tuin te staken.





3.10.


Bij brief van 26 april 2022 heeft Antwan Tuin de aansprakelijkheid afgewezen.





3.11.


Op 1 augustus 2022 heeft de heer [naam01] van EMN (hierna: EMN), in opdracht van de verzekeraar van [gedaagde01] c.s. een schaderapport opgemaakt.





3.12.


Per e-mail van 1 augustus 2022 heeft de verzekeraar van [gedaagde01] c.s. de aansprakelijkheid afgewezen.





3.13.


Op 1 december 2022 heeft de heer [naam02] advies en engineering (hierna: [naam02] ) de bevindingen van het in opdracht van [gedaagde01] c.s. uitgevoerde geotechnisch en geohydrologisch onderzoek vastgelegd in een memo.





3.14.


Op 16 december 2022 heeft de heer [naam03] van expertisebureau Woodgate & Clark (hierna: Woodgate & Clark) in opdracht van de verzekeraar van Antwan Tuin een rapport opgemaakt.








4

Het geschil



4.1.


[eiser01] vordert na wijziging van eis – samengevat – om bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:





voor recht te verklaren dat [gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de door [eiser01] geleden en nog te lijden schade, aldus dat [gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin onrechtmatig jegens [eiser01] heeft gehandeld;




[gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin hoofdelijk te veroordelen om aan [eiser01] te betalen de door hem als gevolg van het onrechtmatig handelen, geleden en nog te lijden schade van € 24.484,72, te vermeerderen met de wettelijke rente;




[gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin hoofdelijk te veroordelen om aan [eiser01] te betalen de buitengerechtelijke kosten van € 1.234,02, te vermeerderen met de wettelijke rente;




[gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin hoofdelijk te veroordelen in de (overige) geleden en nog te lijden schade van [eiser01] , nader op te maken bij staat;




[gedaagde01] c.s., althans Antwan Tuin hoofdelijk te veroordelen tot betaling van de kosten van dit geding, alsmede de nakosten;




[gedaagde01] c.s. hoofdelijk te veroordelen om de camera die is geplaatst achter hun raam op de bovenste verdieping, hetwelk is gericht op de tuin van [eiser01] , te verwijderen en verwijderd te houden, alsook iedere andere vorm van schending van de privacy van [eiser01] in de ruimste zin des woords achterwege te laten, zulks op straffe van een dwangsom van € 250,00 per dag tot een maximum van € 10.000,00.







4.2.


[eiser01] legt – samengevat weergegeven – het volgende ten grondslag aan zijn vorderingen. Antwan Tuin, en [gedaagde01] c.s. door het inschakelen van Antwan Tuin, hebben onrechtmatig jegens [eiser01] gehandeld door tijdens de renovatie van de tuin van [gedaagde01] c.s. werkzaamheden te verrichten, waaronder het inkorten van de gezamenlijke damwand, waardoor schade aan de tuin van [eiser01] is ontstaan. [gedaagde01] c.s. en Antwan Tuin zijn gehouden om deze schade te vergoeden. Daarnaast handelen [gedaagde01] c.s. onrechtmatig door het richten van een camera op de tuin van [eiser01] .





4.3.


[gedaagde01] c.s. en Antwan Tuin concluderen beiden tot afwijzing van de vorderingen, met veroordeling, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, van [eiser01] in de proceskosten, te vermeerderen met de nakosten en de wettelijke rente.








5

De beoordeling


Onrechtmatige daad: tuinrenovatie




5.1.



[eiser01] grondt zijn vorderingen op onrechtmatige daad en stelt daartoe het volgende. [gedaagde01] c.s. hebben Antwan Tuin ingeschakeld om hun tuin te renoveren.


Bij de uitvoering van de tuinrenovatie is de keuze gemaakt om de damwand in te korten omdat deze in slechte staat verkeerde. [eiser01] is hiervan niet op de hoogte gesteld, terwijl dit wel had gemoeten omdat het een gezamenlijke damwand betreft. Door het inkorten van de damwand over de lengte van de tuin van [gedaagde01] c.s. en het afgraven van de grond, brokkelt de grond in de tuin van [eiser01] af en spoelt de grond weg in de aangrenzende sloot. Hierdoor is de grond in de tuin van [eiser01] instabiel geworden dan wel verzakt en is er schade ontstaan aan zijn tuin en het zwembad. [gedaagde01] c.s. dan wel Antwan Tuin hebben onvoldoende maatregelen genomen om de uitspoeling van de grond tegen de gaan.






5.2.


[gedaagde01] c.s. betwisten dat zij onrechtmatig hebben gehandeld en dat er een causaal verband bestaat tussen de tuinrenovatie en de door [eiser01] gestelde schade. [gedaagde01] c.s. voeren hiertoe het volgende aan. [gedaagde01] c.s. hebben Antwan Tuin, een professioneel hoveniersbedrijf, opdracht gegeven om hun tuin te laten renoveren. [gedaagde01] c.s. mochten vertrouwen op de expertise van Antwan Tuin. Daarnaast kan de schade aan de tuin van [eiser01] niet door de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. zijn veroorzaakt. Onderdeel van de werkzaamheden van Antwan Tuin was het controleren van de damwand en het aanpassen van de damwand indien nodig. Vanwege de slechte staat van de damwand is de damwand slechts verlaagd en dus niet volledig verwijderd. Antwan Tuin heeft een klein deel van de grond afgegraven aan de zijde van de [straatnaam01] 31 ten behoeve van de verlaagde vlonder. De rest van de grond is niet afgegraven. Bovendien heeft [eiser01] de schade pas 1,5 jaar later na de werkzaamheden geconstateerd. De oorzaak van de verzakkingen in de tuin van [eiser01] lijkt eerder het gevolg te zijn van werkzaamheden door [eiser01] zelf of door processen in de ondergrond. [gedaagde01] c.s. beroepen zich hierbij op het rapport van [naam02] .





5.3.


Antwan Tuin betwist eveneens dat zij onrechtmatig heeft gehandeld en dat er een causaal verband bestaat tussen de tuinrenovatie en de door [eiser01] gestelde schade. Antwan Tuin heeft in de tuin van [gedaagde01] c.s. de noodzakelijke werkzaamheden verricht om te voorkomen dat de damwand op de grond van [gedaagde01] c.s. verder zou bezwijken. De damwand was namelijk op bepaalde punten al gespleten en gebroken, en stond bol door de gronddruk. Antwan Tuin heeft de tuin van [gedaagde01] c.s. zodanig ingericht en daarbij de damwand verlaagd zodat de damwand de druk voortaan aankon, waardoor de damwand niet in zijn geheel vervangen hoefde te worden. Er is slechts een klein deel van de grond afgegraven waarbij een talud is gemaakt en de grond is vastgezet met worteldoek. De constructies in de tuin zijn goed uitgevoerd en voldoen aan de daaraan te stellen eisen en zijn in de branche gebruikelijk. Het inkorten van de damwand, dan wel de andere werkzaamheden zijn dus niet de oorzaak van het verzakken van de grond in de tuin van [eiser01] . Antwan Tuin beroept zich hierbij op het rapport van Woodgate & Clark.





5.4.


De rechtbank overweegt als volgt. Voor het kunnen aannemen van een onrechtmatige daad moet er sprake zijn van onrechtmatig handelen. Het (laten) renoveren van een tuin en de daarbij horende werkzaamheden leveren op zichzelf niet een normschending op in de zin van een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Er kan echter sprake zijn van een inbreuk op een recht als door de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. schade is ontstaan aan de tuin van [eiser01] . [gedaagde01] c.s. en Antwan Tuin hebben gemotiveerd betwist dat de – anderhalf jaar na de werkzaamheden van Antwan Tuin en na het door [eiser01] verwijderen van zijn tuinhuisje – geconstateerde schade het gevolg is van de werkzaamheden. Op grond van de hoofdregel van artikel 150 Rv rust de stelplicht en bewijslast dat er causaal verband bestaat tussen de door Antwan Tuin uitgevoerde werkzaamheden ten behoeve van de renovatie van de tuin van [gedaagde01] c.s. en de door [eiser01] gestelde schade aan zijn tuin.




5.5.


Van het bestaan van een causaal verband tussen een daad en de geleden schade is in beginsel sprake wanneer er een condicio sine qua non-verband bestaat. Voor het antwoord op de vraag of er sprake is van een condicio sine qua non-verband tussen een handelen en schade, moet worden onderzocht of, indien de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust weg wordt gedacht, de schade zonder die gebeurtenis ook zou zijn ingetreden. Zo niet, dan is er causaal verband; zo ja, dan is er klaarblijkelijk geen causaal verband. In dit geval dient dus de vraag te worden beantwoord of, de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. weggedacht, ook schade zou zijn ontstaan aan de tuin van [eiser01] , welke schade volgens [eiser01] bestaat uit het verzakken van zijn tuin.





5.6.


De tuin van [eiser01] is inmiddels volledig gerenoveerd waardoor het niet meer mogelijk is om het causaal verband vast te stellen aan de hand van de huidige situatie. Het causaal verband moet daarom worden vastgesteld aan de hand van de door partijen ingebrachte rapporten en/of verklaringen.





5.7.


[eiser01] heeft ter onderbouwing van zijn stellingen dat de schade aan zijn tuin is veroorzaakt door de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. het rapport van EMN in het geding gebracht. In het rapport staat – onder meer – het volgende:




“

Oorzaak/toedracht




Volgens wederpartij

(rechtbank: [eiser01] )

is de grond in zijn tuin verzakt door het aanpassen van de damwand, zonder maatregelen te nemen tegen het wegspoelen van grond. Volgens wederpartij

(rechtbank: [eiser01] )

zou de damwand voorzien moeten worden van een haakse hoek naar binnen toe, waardoor de grond aan zijn zijde wordt opgesloten.







Volgens verzekerde

(rechtbank: [gedaagde01] c.s.)

zou wederpartij de voornoemde voorziening door wederpartij zelf aangebracht moeten worden bij de bouw van de damwand in 2005.







Naar ons oordeel had de hovenier

(rechtbank: Antwan Tuin)

bij het inkorten van de damwand verzekerde en/of wederpartij moeten adviseren om de damwand niet in te korten of dan wel een voorziening te treffen aan de damwand van wederpartij, om het wegspoelen of verzakken van grond bij wederpartij tegen te gaan. Door het ontbreken van een voorziening tussen de percelen van verzekerde en wederpartij en het nieuwe hoogte verschil tussen de tuinen van verzekerde (helling) en wederpartij, is de mogelijkheid tot het verzakken van grond bij wederpartij







Omvang




Door het verzakken van de grond in de tuin van wederpartij

(rechtbank: [eiser01] )

is de grondspanning langs het zwembad weg en is de wand van het zwembad naar buiten verzakt. De grond langs de wand van het zwembad zal vrij gegraven moeten worden om de wand weer recht te drukken. Vervolgens zal de grond mechanisch verdicht moeten worden. Voorafgaand zullen voorzieningen aan de damwand aangebracht moeten worden om wegzakken van grond en zand tegen te gaan. Daarnaast zal de damwand recht geplaatst moeten waar deze verzakt is.

”






5.8.


[gedaagde01] c.s. betwisten dat de schade aan de tuin van [eiser01] het gevolg is geweest van de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. [gedaagde01] c.s. stellen zich op het standpunt dat de grond in de tuin van [eiser01] is verzakt door processen in de ondergrond dan wel (mede) door werkzaamheden die [eiser01] zelf in zijn tuin heeft verricht, waaronder het plaatsen van een zwembad. Ter onderbouwing hiervan hebben [gedaagde01] c.s. een memo van [naam02] in het geding gebracht. In de memo staat – onder meer – het volgende:




“

6. CONSTRUCTIE ZWEMBAD EN TUIN




Op basis van de bij de vergunning meegeleverde tekening is het zwembad een monoblock dat gebouw is op een niet onderheide betonnen plaat. Deze plaat ligt in de natte samendrukbare klei. Het bouwen van deze constructie in de slappe klei- en veengronden word afgeraden. Een dergelijke constructie zal in de loop van de jaren zorgen voor vervormingen van de ondergrond en hierdoor geheel of gedeeltelijk (scheef)zakken. Door dit (scheef)zakken kan de constructie vervormen en/of scheuren. Dergelijke schades zijn veel voorkomend bij niet onderheide constructies in het westen van Nederland.







De beschoeiing/damwand welke gelegen is tussen de tuin en de watergang van dhr. [eiser01] is zeer kort verankerd of niet verankerd. De maximale ankerafstand is 2,0 m, dit is de afstand tussen damwand en zwembad. Een dergelijke korte verankering is bij deze kerende hoogte onvoldoende om een stabiele grondkerende wand te maken. Op de foto's is ook te zien dat enkele planken boven de waterlijn vervormd zijn. De planken onder de waterlijn zijn niet te inspecteren. Hoe dieper de plank zit hoe groter de druk en het moment dat op de plank werkt. Deze druk en het moment kunnen tot vervormingen leiden. Het grootst zijn deze in het midden van de plank, dit deel is echter niet te inspecteren. Het is aannemelijk dat de onverankerde damwand onder water vervormd is en daardoor kieren zijn ontstaan. Door deze kieren kan water in en uitstromen en kunnen kleine gronddelen uitspoelen.









7

GECONSTATEERD SCHADE



Door dhr. [eiser01] en schade-expert zijn vervormingen van de lange wand van het zwembad geconstateerd. Deze wand zit aan de zijde van de watergang waar de onverankerde damwand zit. De schade wordt door dhr. [eiser01] toegewezen aan de werkzaamheden in de tuin van opdrachtgever

(rechtbank: [gedaagde01] c.s.)

.






Dhr. [eiser01] geeft aan dat dit komt door het wegspoelen van zand. Op de door de schade-expert gemaakte foto’s zijn echter nergens sporen van uitspoeling te zien. Tevens is er geen nul-situatie van voor de werkzaamheden bekend. De tuin van dhr. [eiser01] is betegeld en op de hoek stond een tuinhuis, geleidelijke uitspoeling van zand en geleidelijke verzakkingen en vervormingen zijn hierdoor niet eerder zichtbaar geweest.








8

CONCLUSIE



Op basis van de aangeleverde stukken en de verzamelde openbare data is niet vast te stellen dat de schade aan de tuin van dhr. [eiser01] veroorzaakt is door de werkzaamheden van de hovenier

(rechtbank: Antwan Tuin)

in de tuin van opdrachtgever. De schade als geconstateerd aan het zwembad kan veroorzaakt worden door meerderde processen in de ondergrond.






Het zwembad is gebouwd op een niet onderheide plaat in een gebied dat zeer veel last heeft van verzakkingen en sterk samendrukbare gronden, de kans dat het zwembad hierdoor verzakt is zeer groot. Een minimale verzakking aan de onderzijde kan leiden tot een vervorming aan de bovenzijde.




De droogte en het neerslagtekort van de afgelopen jaren hebben in de kleigebieden in Nederland inklinking van klei tot gevolg. Ook de ondergrond rondom de [straatnaam01] is gevoelig voor uitdroging en klink als gevolg. Meerdere warme zomers achter elkaar kunnen klink van de klei in de ondergrond veroorzaakt hebben waardoor de druk tegen de wand verminderd is en de wand is gaan wijken.




De onduidelijke staat van de damwand onder de waterlijn en de grote belasting van de grond en het gewicht van het bad achter de wand kunnen leiden tot het wijken van de wand. Dit wijken van de wand heeft als gevolg dat er kieren ontstaan en er grond kan uitspoelen. Dit uitspoelen van de grond en het wijken van de damwand veroorzaken een verlaging van de druk op de wand van het zwembad, hierdoor kan de wand van het zwembad wijken.

”





5.9.


Antwan Tuin betwist eveneens dat de schade aan de tuin van [eiser01] het gevolg is geweest van de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. De werkzaamheden die Antwan Tuin heeft uitgevoerd zijn correct gedaan en kunnen de schade niet hebben veroorzaakt. Ter onderbouwing hiervan heeft Antwan Tuin een rapport van Woodgate & Clark in het geding gebracht. In het rapport staat – onder meer – het volgende:




“

Conclusie




Op basis van de door ons ontvangen en vergaarde informatie en onze inspectie op het schade




adres zien wij geen causaal verband tussen de werkzaamheden van Antwan Tuin en de door




[eiser01] geclaimde schade.







Naar ons oordeel heeft Antwan Tuin diens werkzaamheden waaronder het maken van het talud,




het afzagen van de damwand, het maken van de dragende constructie van het terras op het




perceel van [gedaagde01] op een juiste wijze uitgevoerd. Wij hebben hierbij geen bijzonderheden




aangetroffen.







Wij achten het aannemelijk dat de schade aan de damwand bij [eiser01] eenzelfde oorzaak heeft




als de destijds ontstane schade aan de damwand bij [gedaagde01] . Het feit dat er een bolling in de wand




van het zwembad is ontstaan impliceert dat er sprake is van een verminderde gronddruk in de




grond naast het zwembad. Wij zien hiervoor echter geen relatie met de eventueel in beperkte mate




weggezakte grond/of zand van het perceel van [eiser01] door het ontstane hoogteverschil tussen




het perceel van [gedaagde01] en dat van [eiser01] .

”





Als reactie op het rapport van EMN staat in het rapport van Woodgate & Clark het volgende:





“

Rapport Expertisebureau EMN Expertise




In opdracht van de aansprakelijkheidsverzekeraar van [gedaagde01] , Allianz Nederland, heeft




Expertisebureau EMN Expertise de schadelocatie bezocht en van diens bevindingen rapport




opgemaakt (…). De bevindingen dan wel conclusies in dit rapport zijn naar onze mening wisselend en niet onderbouwd.







In de paragraaf `Oorzaak/toedracht' wordt in eerste instantie aangegeven dat [eiser01] stelt dat




op diens perceel grond is verzakt doordat de damwand is aangepast zonder dat daarbij




maatregelen zijn getroffen tegen uitspoelen van grond. Vervolgens stelt de schade-expert dat,




kortgezegd, door de nieuw ontstane situatie na de uitgevoerde werkzaamheden van Antwan Tuin,




de kans op verzakken


van grond bij [eiser01] alleen is vergroot. OF dit ook daadwerkelijk heeft




plaatsgevonden en zo ja hoe en in welke mate, blijkt hier niet uit.







In de paragraaf `Omvang' wordt vervolgens gesteld dat door het verzakken van de grond de




grondspanning langs het zwembad weg is gevallen en dat daardoor de wand van het zwembad




naar buiten is gedrukt. Verder mag uit de bewoording van EMN Expertise worden opgemaakt dat




men vast heeft gesteld dat (delen van) de damwand bij het perceel van [eiser01] zijn verzakt. Uit




het rapport blijkt niet op grond waarvan men deze conclusies heeft getrokken, laat staan dat de




werkzaamheden van Antwan Tuin hier debet aan zijn geweest.







De stellingen van EMN Expertise zijn naar onze mening niet onderbouwd en vormen geen sluitend




bewijs dat de door [eiser01] geclaimde schade ook daadwerkelijk het gevolg zijn van door




Antwan Tuin uitgevoerde werkzaamheden. Ook ontvingen wij [eiser01] , ondanks diverse




verzoeken daartoe, geen aanvullende onderbouwing van het door hen gestelde.

”






5.10.


Zowel volgens het rapport van [naam02] als het rapport van Woodgate & Clark ontbreekt het causaal verband tussen de door [eiser01] gestelde schade en de door Antwan Tuin uitgevoerde werkzaamheden. Beide rapporten wijzen in de richting van andere oorzaken van de verzakkingen dan de werkzaamheden die door Antwan Tuin zijn verricht, zoals de natuurlijke processen in de (zachte) grond en het in de tuin van [eiser01] gelegen zwembad en de plaatsing/constructie daarvan. Dit zou betekenen dat de schade van [eiser01] ook zou zijn ontstaan zonder de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. Bovendien wordt door Woodgate & Clark gemotiveerd aangegeven waarom het rapport van EMN niet juist en onvoldoende onderbouwd is.





5.11.


[eiser01] heeft naast het rapport van EMN een verklaring van de heer [naam04] in het geding gebracht. De heer [naam04] is de aannemer die de damwand destijds in 2005 heeft geplaatst. In zijn verklaring geeft de heer [naam04] aan dat als je de gezamenlijke damwand wilt verwijderen er een haakse verbinding moet worden gemaakt om de stevigheid van de rest van de bouwconstructie te kunnen garanderen. Nu dit niet door [gedaagde01] c.s. dan wel door Antwan Tuin is gedaan, is de grond instabiel geworden, loopt de grond weg in de sloot en ontstaat er ruimte in de bestaande bak. De rechtbank is van oordeel dat aan de schriftelijke verklaring van de heer [naam04] geen waarde kan toekomen voor het aantonen van het causaal verband tussen de door [eiser01] gestelde schade en de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. [eiser01] heeft de heer [naam04] slechts telefonisch ingelicht over de situatie. De heer [naam04] heeft niet ter plaatse een onderzoek verricht, zoals de deskundigen van [naam02] en Woodgate & Clark dat hebben gedaan. De heer [naam04] heeft zijn verklaring slechts gebaseerd op de situatie die [eiser01] hem telefonisch heeft geschetst. Dit kan in de ogen van de rechtbank niet leiden tot een onafhankelijk en deskundig oordeel.





5.12.


Daarnaast beroept [eiser01] zich op het door de deurwaarder opgemaakte proces-verbaal van constatering. In het proces-verbaal is de situatie van de tuin van [eiser01] vastgelegd nadat [eiser01] de schade aan zijn tuin had ontdekt. Dit betreft echter slechts een feitelijke waarneming en kan dan ook niet bijdragen aan het aantonen van enig causaal verband tussen de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. en de door [eiser01] gestelde schade. Bovendien was dit stuk voor de door partijen ingeschakelde deskundigen beschikbaar en hebben de deskundigen de daarin vastgelegde informatie kunnen meenemen in hun onderzoek.





5.13.


Het is aan [eiser01] als eisende partij om het causaal verband tussen de door hem gestelde schade en de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. aan te tonen. Zowel aan de zijde van [gedaagde01] c.s. als Antwan Tuin is het bestaan van het causaal verband gemotiveerd betwist met twee deskundigenrapporten die tevens andere oorzaken aanwijzen voor het ontstaan van de schade van [eiser01] . Tegen deze gemotiveerde betwisting heeft [eiser01] onvoldoende ingebracht terwijl het juist op de weg van [eiser01] lag om zijn stellingen, gelet op de twee deskundigenrapporten aan de zijde van [gedaagde01] c.s. en Antwan tuin, nader te onderbouwen. [eiser01] had bijvoorbeeld EMN om een reactie op de deskundigenrapporten kunnen vragen of een deskundig onderzoek ter plaatse kunnen laten uitvoeren door de heer [naam04] of een andere deskundige. Dit heeft [eiser01] niet gedaan. De stelling van [eiser01] dat de schade aan zijn tuin is veroorzaakt door de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. wordt daarom verworpen. Het antwoord op de vraag of, de werkzaamheden aan de tuin van [gedaagde01] c.s. weggedacht, ook schade zou zijn ontstaan aan de tuin van [eiser01] , moet dan ook bevestigend worden beantwoord. Daarmee ontbreekt het causale verband en wordt er niet voldaan aan de vereisten voor een onrechtmatige daad. De vorderingen worden op dit punt afgewezen.





5.14.


[eiser01] stelt verder – voor zover de rechtbank begrijpt – dat [gedaagde01] c.s. onrechtmatig handelen door het plaatsen en/of in stand laten van een schutting die op de erfafscheiding staat. [gedaagde01] c.s. stellen zich op het standpunt dat deze schutting in samenspraak met [eiser01] is geplaatst door de vorige bewoners van de [straatnaam01] 29A. Hiertoe hebben [gedaagde01] c.s. verklaringen van de eerste en tweede bewoner van de [straatnaam01] 29A in het geding gebracht. Uit de verklaring van de eerste bewoner, de heer [naam05] , blijkt dat [eiser01] zelf in 2005 een hekwerk op de erfgrens heeft geplaatst en dat de heer [naam05] in lijn met dit hekwerk een laatste hekelement heeft geplaatst. De tweede bewoner, de heer [naam06] , verklaart dat hij in 2015 in overleg met [eiser01] nieuwe palen naast en tussen de bestaande palen van [eiser01] heeft geplaatst en daartegenaan een schutting heeft geplaatst. Op het standpunt van [gedaagde01] c.s. en de door [gedaagde01] c.s. ingebrachte verklaringen heeft [eiser01] niet meer gereageerd. De stellingen van [eiser01] op dit punt worden, gelet op de gemotiveerde betwisting van [gedaagde01] c.s., als onvoldoende gemotiveerd gehandhaafd gepasseerd. Enig onrechtmatig handelen op dit punt is niet vast komen te staan.





Onrechtmatige daad: camera







5.15.


[eiser01] vordert om [gedaagde01] c.s. te veroordelen om de camera die is geplaatst achter hun raam op de bovenste verdieping, te verwijderen. [eiser01] grondt zijn vordering op onrechtmatige daad en stelt daartoe het volgende. De camera is gericht op de tuin van [eiser01] . Ook de foto’s die [gedaagde01] c.s. in deze procedure hebben overgelegd zijn met deze camera genomen. Dit betreft een schending van de privacy van [eiser01] en is daarmee onrechtmatig.





5.16.


[gedaagde01] c.s. betwisten dat de camera op de tuin van [eiser01] staat gericht en daarmee het onrechtmatig handelen. De camera staat gericht op de tuin van [gedaagde01] c.s. wegens veiligheidsredenen. Het is namelijk mogelijk om via het water in de tuin van [gedaagde01] c.s. te komen. Op de benedenverdieping hangt nog een andere camera die staat gericht op het terras van de tuin van [gedaagde01] c.s. Daarnaast worden met de camera’s geen beelden opgenomen. De foto’s die in deze procedure zijn overgelegd zijn gemaakt met een mobiele telefoon en niet met de camera.





5.17.


De rechtbank oordeelt als volgt. De stelling van [eiser01] dat de camera op zijn tuin staat gericht wordt door [gedaagde01] c.s. gemotiveerd betwist. Tegen deze gemotiveerde betwisting heeft [eiser01] niets ingebracht. Gelet op de gemotiveerde betwisting van [gedaagde01] c.s. dat de camera is gericht op de tuin van [eiser01] , is dit niet vast komen te staan. Nu deze stelling ten grondslag ligt aan het standpunt van [eiser01] dat [gedaagde01] c.s. de privacy van [eiser01] schenden en daarmee onrechtmatig handelen jegens hem, is ook niet komen vast te staan dat [gedaagde01] c.s. onrechtmatig handelen. De vordering wordt dus afgewezen.





Proceskosten







5.18.


[eiser01] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld.




De kosten aan de zijde van [gedaagde01] c.s. worden begroot op:



- griffierecht € 1.301,00


- salaris advocaat €

1.532,00

(2,0 punten × tarief € 766,00)


Totaal € 2.833,00




De kosten aan de zijde van Antwan Tuin worden begroot op:



- griffierecht € 2.837,00


- salaris advocaat €

1.532,00

(2,0 punten × tarief € 766,00)


Totaal € 4.369,00





5.19.


Uit het arrest van 10 juni 2022 van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2022:853), onder nummer 2.3, leidt de rechtbank af dat in dit vonnis geen aparte beslissingen hoeven te worden genomen over de mede gevorderde nakosten.





5.20.


De kostenveroordelingen worden uitvoerbaar bij voorraad verklaard, omdat de vorderingen daartoe zijn gegrond op de wet en zij niet zijn weersproken door [eiser01] .








6

De beslissing


De rechtbank




6.1.


wijst de vorderingen af,





6.2.


veroordeelt [eiser01] in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagde01] c.s. tot op heden begroot op € 2.833,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over dit bedrag met ingang van de veertiende dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,





6.3.


veroordeelt [eiser01] in de proceskosten, aan de zijde van Antwan Tuin tot op heden begroot op € 4.369,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over dit bedrag met ingang van de veertiende dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,





6.4.


verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordelingen uitvoerbaar bij voorraad.




Dit vonnis is gewezen door mr. C. Sikkel en in het openbaar uitgesproken op 28 juni 2023.


3304/1573