ECLI:NL:RBLEE:2011:BU6560, Rechtbank Leeuwarden, 01-12-2011, 11/2872
Rechtbank Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2011-12-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: voetbalwedstrijd - verplichte autocombi - ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde

RECHTBANK LEEUWARDEN
      Sector bestuursrecht
    
    
    procedurenummer: AWB 11/2872 
    
    uitspraak van de voorzieningenrechter van 1 december 2011 als bedoeld in artikel 8:84 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
    
    in het geding tussen
    
    
      1. de naamloze vennootschap AZ N.V. en
      2. de Supportersvereniging AZ, 
      beide gevestigd te Alkmaar,
      hierna te noemen: AZ en de supportersvereniging, 
      gemachtigde: mr. C.E. van der Wijk, advocaat te Groningen,
    
    
    en 
    
    
      de burgemeester van de gemeente Heerenveen,
      verweerder, hierna: de burgemeester,
      gemachtigde: A.C. Teuben-Bokma, werkzaam bij de gemeente Heerenveen. 
    
    
    
      Procesverloop
      Bij besluit van 10 november 2011 heeft de burgemeester AZ het bevel gegeven dat de supporters van AZ voor het vervoer naar Heerenveen voor de wedstrijd tegen sc Heerenveen op 4 december 2011 verplicht gebruik moeten maken van de autocombi. 
      Tegen dit besluit hebben AZ en de supportersvereniging bezwaar aangetekend. Tevens hebben zij zich bij brief van 24 november 2011 tot de voorzieningenrechter gewend met het verzoek om op grond van artikel 8:81, eerste lid, van de Awb een voorlopige voorziening te treffen.
      Het verzoek is ter zitting behandeld op 30 november 2011. AZ en de supportersvereniging hebben zich daar laten vertegenwoordigen door hun gemachtigde en [X], adviseur veiligheid bij AZ. Namens verweerder is bovengenoemde gemachtigde verschenen. 
    
    
    
      Motivering
      Feiten
      1.1   In voorgaande voetbalseizoenen heeft de burgemeester aan AZ voor het vervoer van meereizende supporters van AZ naar de wedstrijden tegen sc Heerenveen een verplichte autocombi opgelegd. 
      1.2   Op 7 juli 2011 heeft het "veiligheidsoverleg sc Heerenveen" plaatsgevonden. In dat overleg, dat bestaat uit de driehoek (de burgemeester, de officier van justitie en de chef van politie Heerenveen), de directie van sc Heerenveen en de hulpverleningsdiensten, is het voetbalseizoen 2010-2011 geëvalueerd en zijn afspraken gemaakt over de te nemen maatregelen voor het voetbalseizoen 2011-2012. In dat kader is (onder meer) besloten dat er geen directe aanleiding was om het komende voetbalseizoen de meereizende supporters van AZ te verplichten gebruik te maken van de autocombi. 
      1.3   Voorafgaand aan iedere wedstrijd vindt een vooroverleg plaats met als doel de veiligheidsorganisatie rond een wedstrijd door te nemen en daarover operationele afspraken te maken. Bij dit overleg zitten in ieder geval de voetbalcoördinator van de politie en de veiligheidscoördinatoren van de voetbalclubs. Voor de wedstrijd van 4 december 2011 heeft dit overleg plaatsgevonden op 13 oktober 2011. In dit overleg is ervan uitgegaan dat er geen verplichte autocombi is opgelegd en zijn op grond daarvan afspraken gemaakt en (veiligheids)maatregelen genomen. 
      1.4   Op 18 oktober 2011 is de kaartverkoop voor de wedstrijd van 4 december 2011 gestart. 
      1.5   Bij brief van 10 november 2011 heeft de burgemeester aan AZ het bevel gegeven dat voor de wedstrijd van 4 december 2011 de meereizende supporters van AZ voor het vervoer naar de wedstrijd gebruik moeten maken van de verplichte autocombi. 
      1.6   Tegen dit besluit hebben AZ en de supportersvereniging bezwaar gemaakt. 
    
    
    
      Beoordeling
      2.1   Op grond van artikel 8:81, eerste lid, van de Awb kan de voorzieningenrechter van de rechtbank die bevoegd is of kan worden in de hoofdzaak, op verzoek een voorlopige voorziening treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist. Ten aanzien van de ontvankelijkheid van het verzoek overweegt de voorzieningenrechter dat niet is gebleken van beletselen om AZ en de supportersvereniging te kunnen ontvangen. Voorts is genoegzaam aangetoond dat zij een spoedeisend belang hebben bij de gevraagde voorlopige voorziening. Voor zover de beoordeling van het verzoek met zich brengt dat het geschil in de hoofdzaak wordt beoordeeld, heeft het oordeel van de voorzieningenrechter daaromtrent een voorlopig karakter. Aan een verzoek als het onderhavige kan in beginsel worden voldaan, indien het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter in de hoofdzaak luidt dat het bezwaar tegen het aangevallen besluit gegrond verklaard zal moeten worden.
      2.2   Ingevolge artikel 172, derde lid, van de Gemeentewet is de burgemeester bevoegd bij verstoring van de openbare orde of bij ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, de bevelen te geven die noodzakelijk te achten zijn voor de handhaving van de openbare orde. 
      2.3   De voorzieningenrechter stelt voorop dat de burgemeester bij toepassing van deze bevelsbevoegdheid een ruime beoordelingsmarge toekomt. De rechter kan een dergelijke beslissing derhalve slechts terughoudend toetsen. 
      2.4.1   De voorzieningenrechter stelt op grond van de gedingstukken en het ter zitting verhandelde het volgende vast. In voorgaande voetbalseizoenen gold voor supporters van AZ steeds de verplichte autocombi. Daaraan lag een aantal incidenten tussen supporters van AZ en sc Heerenveen, die zich in 2005, 2006, 2007 en 2009 hebben voorgedaan, ten grondslag. Op grond van die incidenten heeft de burgemeester toentertijd de conclusie getrokken dat sprake was van rivaliteit tussen en uitlokking tot confrontatie van de supporters van AZ en sc Heerenveen en dat vanwege de vrees voor (herhaling van) verstoring van de openbare orde het opleggen van een autocombi noodzakelijk was. Omdat zich in het voetbalseizoen 2010-2011 geen noemenswaardige incidenten hebben voorgedaan, is in het veiligheidsoverleg van 7 juli 2011 echter afgezien van het opleggen van de verplichte autocombi voor het voetbalseizoen 2011-2012. 
      2.4.2   De burgemeester heeft evenwel op 10 november 2011 toch aanleiding gezien om het bevel te geven dat voor de wedstrijd van 4 december 2011 de verplichte autocombi voor de meereizende AZ-supporters gold. Dat heeft hij als volgt gemotiveerd. Volgens de burgemeester is in het veiligheidsoverleg van 7 juli 2011 met een aantal omstandigheden onvoldoende rekening gehouden. In het veiligheidsoverleg zijn afspraken gemaakt over de vereiste politie-inzet voor het gehele voetbalseizoen. Op grond daarvan heeft de politie haar personeel voor de rest van het jaar ingeroosterd. De benodigde politie-inzet voor de voetbalwedstrijd op 4 december 2011 is echter achteraf bezien te laag ingeschat vanwege het feit dat op 7 juli 2011 is uitgegaan van het aantal meereizende AZ-supporters van vorig seizoen, terwijl dit aantal naar verwachting, gelet op de inmiddels gespeelde uitwedstrijden van AZ en de stand op de ranglijst van beide voetbalclubs, in dit voetbalseizoen fors hoger zal zijn. Daarnaast was op 7 juli 2011 niet te voorzien dat er op 4 december 2011 in Thialf ook nog de Worldcup schaatsen plaatsvindt. Naast het feit dat dit evenement ook beslag legt op de beschikbare politiecapaciteit, brengt het voorts een extra risico met zich mee, in die zin dat in Heerenveen een confrontatie kan plaatsvinden tussen de schaats- en voetbalsupporters. Verder was op 7 juli 2011 evenmin te voorzien dat sc Heerenveen in de decembermaand nog een extra thuiswedstrijd moest spelen. Ook deze wedstrijd vraagt politie-inzet. Gelet op deze omstandigheden is volgens de burgemeester voorafgaande aan de wedstrijd van 4 december 2011 te weinig politiecapaciteit beschikbaar en bestaat daarom bij hem de ernstige vrees dat de openbare orde niet kan worden gehandhaafd. Hij heeft daarbij meegewogen dat uit eerdere incidenten tussen supporters van AZ en sc Heerenveen blijkt dat er een reëel risico bestaat voor ordeverstoringen rond de bewuste voetbalwedstrijd, te meer daar supporters van AZ onlangs, op 18 september 2011, (wederom) ordeverstorend gedrag hebben vertoond bij een uitwedstrijd (tegen RKC Waalwijk).  
      Gelet op deze motivering, is de voorzieningenrechter van oordeel dat de burgemeester, in het kader van zijn verantwoordelijkheid voor het handhaven van de openbare orde als bedoeld in artikel 172, derde lid, van de Gemeentewet, in redelijkheid heeft kunnen besluiten tot het instellen van de verplichte autocombi. Daarbij merkt de voorzieningenrechter op dat waar een bevoegdheid als de onderhavige vooraf moet worden aangewend ter voorkoming van verstoring van de openbare orde de burgemeester onvermijdelijk een algemene inschatting en weging van de risico's moet maken, die is gebaseerd op de deskundigheid en ervaring van de politie. Aan het feit dat AZ en de supportersvereniging op grond van verschillende argumenten tot een andere weging van de risico's rond de wedstrijd komen, mocht de burgemeester dan ook voorbijgaan. 
      2.5   AZ en de supportersvereniging betogen dat het vertrouwensbeginsel is geschonden. In dit verband voeren zij aan dat in het vooroverleg op 13 oktober 2011, waarbij ook de voetbalcoördinator van de politie aanwezig was, de verplichte autocombi niet aan de orde was, terwijl toen ook al bekend was dat de Worldcup schaatsen op dezelfde dag zou plaatsvinden en dat er 400 tot 500 AZ-supporters zouden meereizen. Nadien hebben zich geen nieuwe omstandigheden voorgedaan. 
      2.5.1   Naar vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (AbRS), zie bijvoorbeeld haar uitspraak van 8 juni 2011, LJN BQ7477, is voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel nodig dat aan het bestuursorgaan toe te rekenen concrete, ondubbelzinnige toezeggingen zijn gedaan door een daartoe bevoegd persoon, waaraan rechtens te honoreren verwachtingen kunnen worden ontleend. Gelet daarop kunnen AZ en de supportersvereniging aan hetgeen is besproken in het overleg van 13 oktober 2011 geen gerechtvaardigd vertrouwen ontlenen, reeds omdat de burgemeester daaraan niet deelnam.   
      2.5.2   Tussen partijen is niet in geschil dat in het veiligheidsoverleg van 7 juli 2011 is afgesproken dat voor het komende voetbalseizoen de verplichte autocombi niet zou worden opgelegd aan AZ-supporters. Onder verwijzing naar de uitspraak van de AbRS van 6 juli 2011 (LJN BR04888) overweegt de voorzieningenrechter dienaangaande dat het vertrouwensbeginsel niet alleen eist dat gewekte verwachtingen worden gehonoreerd, indien deze gerechtvaardigd zijn, maar ook dat bij afweging van de betrokken belangen, waarbij het belang van degene bij wie de gerechtvaardigde verwachtingen zijn gewekt zwaar weegt, geen zwaarder wegende belangen - het algemeen belang of belangen van derden - aan het honoreren van de verwachtingen in de weg staan. Vaststaat dat de burgemeester het feit dat in het veiligheidsoverleg van 7 juli 2011 is besloten om geen verplichte autocombi op te leggen in de belangenafweging heeft betrokken, maar daaraan niet het gewicht heeft toegekend dat AZ en de supportersvereniging hieraan gehecht wilden zien. Hij heeft het belang bij de handhaving van de openbare orde zwaarder laten wegen. Hij mocht dat doen. Hij hoefde aan de financiële en praktische belangen van AZ en de supporters niet meer gewicht toe te kennen dan aan het algemeen belang dat gediend wordt door het opleggen van de autocombi. Het betoog faalt. 
      2.6   De voorzieningenrechter komt tot de slotsom dat er geen grond is voor het oordeel dat de burgemeester niet tot het opleggen van de autocombi mocht besluiten. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter zal het bestreden besluit dan ook in bezwaar in stand kunnen blijven, zodat het verzoek om een voorlopige voorziening moet worden afgewezen. 	
      2.7   De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling. 
    
    
    
      Beslissing
      De voorzieningenrechter:
      - wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. 
    
    
    
      Aldus gegeven door mr. P.G. Wijtsma, voorzieningenrechter, in tegenwoordigheid van 
      mr. T. Hoekstra als griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 1 december 2011. 
    
    
    
      w.g. P.G. Wijtsma
      w.g. T. Hoekstra	
    
    
    Tegen deze uitspraak kan geen rechtsmiddel worden aangewend.