ECLI:NL:RBOBR:2023:2881, Rechtbank Oost-Brabant, 14-06-2023, C/01/386958 / HA ZA 22-581
Rechtbank Oost-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2023-06-14 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Eindvonnis in het incident na mondelinge behandeling in het incident. Forumkeuzebeding in alg vw overeengekomen, o.a. omdat partijen al lang zaken deden met elkaar en koper alg vw meer dan eens heeft geaccepteerd via bestelling op website. Enkel ontbreken van verstrekking van alg vw geen reden om niet toepasselijkheid aan te nemen. Art. 25 lid 1 sub b Brussel I-b.

RECHTBANK Oost-Brabant
      
    
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
    
    
    
      Zaaknummer: C/01/386958 / HA ZA 22-581
    
    
    
      
        Vonnis in incident van 14 juni 2023
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        REV'IT! SPORT INTERNATIONAL B.V., 
      te Oss,
      eiseres in conventie in de hoofdzaak,
      verweerster in reconventie in de hoofdzaak,
      verweerster in het incident,
      hierna te noemen: Rev,
      advocaat: mr. M.M.H. de Ruijter-van den Brand te Veghel,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de rechtspersoon naar buitenlands recht
      
        
          [gedaagde]
        , 
      te [plaats] ( Italië ),
      gedaagde in conventie in de hoofdzaak,
      eiseres in reconventie in de hoofdzaak,
      eiseres in het incident,
      hierna te noemen: [gedaagde] ,
      advocaat: mr. M. Dorgelo te Amsterdam.
    
    
  
  
    
      1De zaak in het kort
    
    
      1.1.
      Deze procedure gaat in de hoofdzaak over de betaling voor motorkleding die is gekocht door een Italiaanse koper van een Nederlandse verkoper. Volgens [gedaagde] (de koper) is de Nederlandse rechter niet bevoegd te oordelen over het geschil in conventie, omdat zij in Italië is gevestigd. 
      
    
    
      1.2.
      De rechtbank is van oordeel dat de Nederlandse rechter bevoegd is te oordelen over het geschil. Hieronder licht zij toe hoe zij tot dit oordeel is gekomen.
      
    
  
  
    
      2De procedure
    
    
      2.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          het (tussen)vonnis in incident van 26 april 2023 en de daarin genoemde processtukken,
        
        
          de akte van Rev, met producties 12 tot en met 14,
        
        
          de mondelinge behandeling (zitting) van 17 mei 2023, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
        
      
      
    
    
      2.2.
      Na afloop van de zitting heeft de rechtbank bepaald dat zij vonnis in het incident zal wijzen. 
      
    
  
  
    
      3De verdere beoordeling 
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      3.1.
      Rev vordert in de hoofdzaak (in conventie) – samengevat – veroordeling van [gedaagde] tot betaling van € 27.288,65, vermeerderd met rente en kosten. Rev legt hieraan ten grondslag dat zij betaling vordert van door haar verzonden facturen, die zij heeft gestuurd in verband met koopovereenkomsten die Rev (als verkoper) en [gedaagde] (als koper) met elkaar hebben gesloten voor de koop en levering van motorkleding. 
      
    
    
      3.2.
      Partijen zijn het oneens over de vraag of de Nederlandse rechter bevoegd is te oordelen over dit geschil. 
      
    
    
      3.3.
      De standpunten van partijen en het beoordelingskader zijn beschreven in het tussenvonnis in het incident van 26 april 2023.
      
    
    
      3.4.
      De rechtbank is van oordeel dat de Nederlandse rechter bevoegd is te oordelen over het geschil. Daartoe overweegt zij als volgt.
      
    
    
      3.5.
      Het forumkeuzebeding (waarin de bevoegdheid van de Nederlandse rechter is opgenomen) staat in de algemene voorwaarden van Rev. 
      
    
    
      3.6.
      Het overeenkomen van bedingen via de algemene voorwaarden van Rev is een vorm die, zoals blijkt uit hun handelwijze, tussen de partijen gebruikelijk is geworden (in de zin van artikel 25 lid 1 aanhef en sub b Verordening Brussel I-bis). Dat blijkt uit de volgende feiten:
      
        
          
            [gedaagde] en Rev doen al sinds 2008 zaken met elkaar. Er werden tenminste enkele orders per jaar geplaatst.
        
        
          
            [gedaagde] en Rev zijn niet te kwalificeren als consumenten.
        
        
          Rev heeft sinds 2007 altijd dezelfde algemene voorwaarden gehanteerd.
        
        
          Rev heeft de algemene voorwaarden, ook een Italiaanse versie, in 2007 gedeponeerd bij de kamer van koophandel van Den Bosch.
        
        
          In 2011/2012 is Rev gaan werken met een website, waarop haar klanten bestellingen konden doen. De taal van de website kon (en kan) – via een balk rechtsboven op het scherm met een vlaggetje erbij – worden gekozen. Er kon gekozen worden voor, onder andere, de volgende talen: Nederlands, Engels en Italiaans.
        
        
          Om een product te kunnen bestellen via de website is het nodig dat de algemene voorwaarden van Rev worden geaccepteerd doordat een hokje moet worden aangevinkt waarachter – in de gekozen taal – staat:
        
      
      
      
        
          “I have read and fully agree and confirm the 
          Terms and Conditions
          ”
        
      
      
      - Als wordt geklikt op de “Terms and Conditions” verschijnen de algemene voorwaarden van Rev in de gekozen taal van de website. 
      
        [gedaagde] heeft weliswaar betwist dat de algemene voorwaarden in het Italiaans verschijnen als is gekozen voor de Italiaanse versie van de website en wordt geklikt op de “Terms and Conditions”, maar die enkele betwisting is onvoldoende, omdat uit het door Rev overgelegde filmpje van het bestelproces blijkt dat dit wel het geval is. 
      
        
          
            [gedaagde] heeft motorkleding van Rev ook tenminste enkele keren via de website van Rev besteld. Dat heeft Rev gesteld. [gedaagde] heeft hiertegenover weliswaar gesteld dat zij vaak de kleding bestelde door een bestelling telefonisch door te geven aan een tussenpersoon (IDE Srl) die handelde namens Rev en die, met behulp van [gedaagde] ’s inloggegevens, de bestelling voltooide. Dat is echter onvoldoende om niet aan te nemen dat [gedaagde] ook niet zelf via de website bestellingen heeft gedaan. [gedaagde] heeft ter zitting erkend dat zij, weliswaar weinig maar tenminste enkele keren, zelf bestellingen op de website heeft geplaatst. Dit betekent dat [gedaagde] de verwijzingen naar de algemene voorwaarden tenminste enkele keren zelf heeft gezien. Als zij in die context het bestelproces verder uitbesteedt aan IDE Srl, zoals zij zegt, worden de handelingen en wetenschap van IDE Srl aan haar toegerekend, inclusief de aanvaarding van de algemene voorwaarden. 
        
        
          Na afloop van een bestelling stuurde Rev een orderbevestiging waarop (in het Engels) stond:
        
      
      
      
        
          “We exclusively deliver under the REV’IT Sport International B. V. Standard Terms and Conditions of Sale. A copy of our terms and conditions can be found on the reverse of your invoice, or provided upon request.”
        
      
      
      - Met de bestelde kleding ontving [gedaagde] tot 2018 ook papieren facturen van Rev. Op de voorzijde van de facturen stond, in het Italiaans:
      
      
        
          ‘Op deze levering zijn de reeds aan u verstrekte algemene verkoop-, leverings- en betalingsvoorwaarden (gedeponeerd bij de KvK Den Bosch, reg.nr. 17122771) van toepassing.’
        
      
      
      
        
          Op de achterzijde van deze facturen stonden de algemene voorwaarden in het Nederlands. [gedaagde] had tijdens de mondelinge behandeling een hele ordner met deze facturen bij de hand.
        
        
          
            [gedaagde] heeft nooit geprotesteerd tegen de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden.
        
      
      
    
    
      3.7.
      Uit al deze feiten, in het bijzonder de noodzaak het vakje aan te vinken om een bestelling te voltooien, de herhaalde vermeldingen op facturen en orderbevestigingen en de langdurige relatie tussen partijen, was het voor [gedaagde] meer dan duidelijk dat Rev haar algemene voorwaarden op de bestellingen van toepassing wilde laten zijn. 
      
    
    
      3.8.
      Rev mocht er ook op vertrouwen dat [gedaagde] akkoord was met de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden. [gedaagde] heeft immers herhaaldelijk het vakje dat zij akkoord was met de voorwaarden aangevinkt en was, voor zover zij de bestelling via de website door een ander liet doen, bekend met het bestelproces op de website en de noodzaak de algemene voorwaarden te accepteren om het bestelproces te kunnen afronden. Ook heeft zij nooit geprotesteerd tegen de herhaaldelijke verwijzingen naar de algemene voorwaarden op de facturen en de orderbevestiging. [gedaagde] heeft dus de algemene voorwaarden door haar handelwijze geaccepteerd.
      
    
    
      3.9.
      Weliswaar staat het niet vast dat [gedaagde] een Italiaanse of een Engelstalige versie van de algemene voorwaarden heeft ontvangen (hard copy bij de facturen, of een bestand dat tijdens het bestelproces kon worden opgeslagen of geprint), maar dat is in dit geval geen reden om aan te nemen dat [gedaagde] de algemene voorwaarden (en in het bijzonder het forumkeuzebeding) niet heeft geaccepteerd. Het staat immers vast dat [gedaagde] op eenvoudige wijze, bijvoorbeeld via de website, een Italiaanse versie kon inzien, door de normale zorgvuldigheid te betrachten die bij een ondernemer onder deze omstandigheden past. Als zij immers inlogde verscheen de website in het Italiaans en als zij dan in het bestelproces op (de Italiaanse versie van) “Terms and Conditions” had geklikt bij (de Italiaanse versie van) de zin “I have read and fully agree and confirm the Terms and Conditions”, dan waren de algemene voorwaarden in het Italiaans verschenen. Verder is [gedaagde] ook gewezen op de mogelijkheid de algemene voorwaarden op te vragen bij de kamer van koophandel, was bij de kamer van koophandel ook een Italiaanse versie beschikbaar en heeft [gedaagde] daarvan geen gebruik gemaakt. De rechtbank is van oordeel dat [gedaagde] , met de normale zorgvuldigheid die past bij een ondernemer onder deze omstandigheden, de algemene voorwaarden kon opvragen bij de kamer van koophandel en daarvan kennis kon nemen. Daarom is het forumkeuzebeding bedongen in een vorm die wordt toegelaten door de gebruiken op dit gebied en die de partijen kennen of geacht worden te kennen. In deze context is ook relevant dat [gedaagde] de Nederlandstalige algemene voorwaarden (vele malen) op de achterzijde van facturen heeft ontvangen en daarvan nooit een vertaling heeft opgevraagd. Het moet voor [gedaagde] als ondernemer duidelijk zijn geweest dat die Nederlandstalige tekst de algemene voorwaarden betrof, omdat de verwijzing naar de algemene voorwaarden in het Italiaans stond op de voorzijde van de facturen.
      
    
    
      3.10.
      Aangezien het forumkeuzebeding is opgenomen in de algemene voorwaarden van Rev, die zijn geaccepteerd in een vorm die, zoals blijkt uit hun handelwijze, tussen de partijen gebruikelijk is geworden, is voldaan aan het bepaalde in artikel 25 lid 1 aanhef en sub b Verordening Brussel I-bis. Dat betekent dat het forumkeuzebeding van artikel 11 lid 1 van de algemene voorwaarden van Rev van toepassing is en dus dat de Nederlandse rechter bevoegd is over het geschil te oordelen. Het gevorderde in het incident wordt daarom afgewezen.
      
    
    
      3.11.
      Ten overvloede wordt, in het kader van artikel 25 lid 1 aanhef en sub a en lid 2 Verordening Brussel I-bis, het volgende opgemerkt. Zoals in het tussenvonnis van 26 april 2023 is overwogen is voor de vraag of aan het vereiste van artikel 25 lid 1 sub a Verordening Brussel I-bis is voldaan, mede bepalend of in het bestelproces de algemene voorwaarden konden worden opgeslagen of konden worden afgedrukt. Dat de algemene voorwaarden in de vereiste zin konden worden opgeslagen of worden afgedrukt als op de website van Rev op de link “Terms and Conditions” werd geklikt is, ook na de zitting van 17 mei 2023, in dit incident niet duidelijk geworden. Een belangrijke vraag is of het systeem van Rev voldoet aan het bepaalde in de Verordening Brussel I-bis (het vereiste van duurzame registratie) wanneer, zoals Rev heeft toegelicht, een bezoeker van de website (zoals [gedaagde] ) (a) zelf verschillende schermafdrukken moet maken om algemene voorwaarden op te slaan of (b) via een – niet door de website gemaakte – printfunctie (Ctrl+P) de algemene voorwaarden  kan afdrukken. De rechtbank beantwoordt deze vraag in dit incident niet, omdat dat niet nodig is voor de beslissing. De rechtbank wijst er wel op dat verschillende antwoorden mogelijk zijn. Hoeveel kennis en inventiviteit, wat betreft de algemene Windows-functionaliteit, behoort tot de normale zorgvuldigheid (in de zin van de jurisprudentie van het Hof van Justitie)? Als bedrijven het voor de duurzame registratie laten aankomen op algemene Windows-functionaliteit, zoals schermafdrukken en Ctrl+P, en dus niet een knop inbouwen waarop staat “Sla op” of “Print”, waarop de bezoeker kan klikken om op te slaan of om te printen, dan lopen die bedrijven het risico dat de rechter (het Hof van Justitie) het forumkeuzebeding niet geldig verklaart.
      
    
    
      3.12.
      
        [gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van het incident worden veroordeeld.
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      
        in conventie, in het incident
      
    
    
    
      4.1.
      wijst het gevorderde af,
      
    
    
      4.2.
      veroordeelt [gedaagde] in de kosten van het incident, aan de zijde van Rev tot op heden begroot op € 1.196,-,
      
      
        
          in conventie, in de hoofdzaak
        
      
      
    
    
      4.3.
      bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van woensdag 28 juni 2023 voor beraad rolrechter omtrent het bepalen van een mondelinge behandeling.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. L.S. Frakes en in het openbaar uitgesproken op 14 juni 2023.
      
    
  
  
     Vanaf 2018 zijn de facturen digitaal verstuurd.
  
  
     De Italiaanse vertaling die werd gebruikt is: “La presente fornitura è soggetta alle condizioni generali di vendita, fornitura e pagamento già forniteVi (depositate presso la Camera di Commercio di Den Bosch, reg. n. 17122771).”
  
  
     Vergelijk: Hof van Justitie 24 november 2022, zaak C-358/21, ECLI:EU:C:2022:923, Tilman/Unilever, ro. 40, 47 en 57.
  
  
     Ter zitting heeft [gedaagde] een hele ordner aan facturen laten zien waarachter de algemene voorwaarden waren afgedrukt.
  
  
     HvJ EU 21-05-2015, ECLI:EU:C:2015:334, m.nt. L. Strikwerda (El Majdoub), en Tilman/Unilever, voetnoot 3 hiervoor, ro. 53.
  
  
     Zie voetnoot 3 hiervoor.