ECLI:NL:RBAMS:2009:BJ4881, Rechtbank Amsterdam, 26-06-2009, 13/410420-09
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2009-06-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Hoger beroep ovj tegen oordeel rechter-commissaris dat inverzekeringstelling onrechtmartig was door schending van het consultatierecht ter gelegenheid van het eerste politieverhoor (Salduz/Panovits-jurisprudentie); de rechtbank (raadkamer) verklaart het hoger beroep ongegrond; wegens schending van het consultatierecht als een fundamenteel rechtsbeginsel behoeven de gevolgen daarvan niet te worden beperkt tot bijv. bewijsuitsluiting bij de eindbeslissing in de strafzaak, maar kan ook de inverzekeringstelling onrechtmatig zijn.

RECHTBANK VAN HET ARRONDISSEMENT AMSTERDAM
    
    Parketnummer: 13/410420-09
    
    BESCHIKKING IN HOGER BEROEP.
    
    
      Gezien de akte rechtsmiddel met appelmemorie van de officier van justitie
      in het arrondissement Amsterdam tegen de beschikking dd. 13 mei 2009 van de
      rechter-commissaris, belast met de behandeling van strafzaken in het
      arrondissement Amsterdam, ingekomen ter griffie dezer rechtbank
      dd.27 mei 2009, waarbij de vordering tot inbewaringstelling van de verdachte:
    
    
    
           [verdachte]
           geboren te distrikt [distrikt] op [geboortedatum]
           wonende te [adres]
    
    
    is AFGEWEZEN. 
    
    
      PROCEDURE:
      Gezien de stukken waaronder die betrekking hebben op de voorlopige hechtenis
      van verdachte voornoemd, alsmede de akte rechtsmiddel en de appèlmemorie;
      gehoord in raadkamer de officier van justitie, alsmede de raadsman
      mr. M.L.M. van der Voet van verdachte.
    
    
    Bij de beoordeling gaat de rechtbank uit van de volgende feiten:
    
    
      Verdachte is op 10 mei 2009 aangehouden op verdenking van, kort gezegd, de
      handel in en het bezit van verdovende middelen.
      Na op 11 mei 2009 om 10.10 uur kort te zijn verhoord is verdachte om 10.11 uur
      in verzekering gesteld.
    
    
    
      De raadsman heeft zich op 11 mei 2009 om 15.25 in het Cellencomplex Noord West
      vervoegd  teneinde verdachte, ingevolge een daartoe met het cellencomplex
      gemaakte afspraak, om 15.30 te bezoeken. In de spreekkamer vernam de raadsman
      kort na 15.35 uur van brigadier [brigadier] dat het niet mogelijk was om verdachte
      te spreken, aangezien [brigadier] juist met diens verhoor wilde beginnen. Na
      overleg tussen raadsman en de officier van justitie heeft de raadsman
      verdachte om 16.30 kunnen spreken. Diens verhoor door brigadier [brigadier] had
      inmiddels plaatsgevonden.
    
    
    
    Beoordeling.
    
    
      Sinds de uitspraken van het EHRM inzake Salduz en Panovits geldt, naar moet
      worden aangenomen, voor het Nederlandse strafprocesrecht in beginsel een
      onverkort recht van de verdachte op consultatie van een raadsman voorafgaande
      aan het politieverhoor. Weliswaar is niet gebleken dat verdachte om zo'n
      consultatie heeft gevraagd, maar er is geen goede reden om aan te nemen dat
      een dergelijk verzoek vereist is om met vrucht een beroep op eventuele
      schending van bedoeld recht te kunnen doen, te meer niet in een geval als het
      onderhavige, waarin de raadsman heeft verzocht om verdachte te kunnen spreken.
      Er van uitgaande dat de betekenis van de twee genoemde arresten, die op 27
      november respectievelijk 11 december 2008 zijn gewezen, op 11 mei 2009 tot de
      gelederen van politie en justitie moest zijn doorgedrongen, stond het genoemde
      brigadier in beginsel niet vrij de raadsman toegang tot verdachte met het oog
      op consultatie door laatstbedoelde te ontzeggen, ongeacht of dit nu
      voorafgaande aan, bij of kort na de aanvang van het verhoor gebeurde. De
      rechtbank hecht geen betekenis aan het argument van [brigadier] (PV pag. 50) dat
      "de 4 uur na inverzekeringstelling reeds was verlopen". Wat er zij van de
      overweging van de rechter-commissaris dat het consultatierecht "gelet op de
      huidige ontwikkelingen met betrekking tot het recht op rechtsbijstand moet
      worden gezien als een met wetgeving gelijk te stellen voorschrift", de
      rechtbank acht bedoeld recht van een verdachte op consultatie van een raadsman
      een fundamenteel recht dat door de hierboven weergegeven gang van zaken is
      geschonden.
    
    
    
      De vraag rijst vervolgens welke gevolgen daaraan in het onderhavige geval
      moeten worden verbonden. De rechtbank ontveinst zich niet dat de hierboven
      genoemde jurisprudentie in de sleutel staat van het fair trial-beginsel als
      neergelegd in artikel 6 EVRM en dat in de genoemde uitspraken van het EHRM met
      name aan de orde was of in strijd met laatstbedoeld beginsel verkregen bewijs
      mag worden gebruikt bij de eindbeslissing; de rechtbank is zich er tevens van
      bewust dat het gewraakte verhoor heeft plaatsgevonden ná verlening van het
      eigenlijke bevel van de inverzekeringstelling en het summiere verhoor van
      verdachte dat onmiddellijk voorafgaand daaraan had plaatsgevonden. Echter
      vanwege het fundamentele karakter van de schending van het consultatierecht en
      het feit dat de schending kort na het verlenen van het bevel van, en mitsdien
      gedurende, de inverzekeringstelling plaatsvond terwijl de raadsman al aanwezig
      was vóór de aanvang van het verhoor en daarbij niet is toegelaten, noopt een
      en ander tot de invalidering van de inverzekeringstelling.
    
    
    
    
      De rechtbank verwerpt dus de opvatting van de officier van justitie dat de
      onderhavige schending van het consulatierecht niet anders kan worden gezien
      dan als een onherstelbaar vormverzuim in het voorbereidend onderzoek, dat bij
      toepassing van art 359a Sv. slechts tot bewijsuitsluiting kan leiden. Ook
      afweging van de betrokken belangen leidt niet tot een andere uitkomst. De
      slotsom moet zijn dat de rechter-commissaris de inverzekeringstelling terecht
      onrechtmatig heeft geoordeeld. 
    
    
    
    BESCHIKKENDE:
    
    WIJST HET HOGER BEROEP VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE AF
    
    
      Aldus gedaan in raadkamer van 26 juni 2009 door
      mr. W.M. van den Bergh, voorzitter,
      mrs. J.J.Bade, N.A.J.Purcell, rechters,
      in tegenwoordigheid van M.S.Schenker, griffier,