ECLI:NL:RBSHE:2012:BY4897, Rechtbank 's-Hertogenbosch, 27-11-2012, AWB 11/2191
Rechtbank 's-Hertogenbosch — Uitspraak 
Datum: 2012-11-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: Inschrijving in het op grond van de Wet beëdigde tolken en vertalers (Wbtv) ingerichte Register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv) geweigerd. Eiseres voldoet op één na aan de in het Besluit beëdigde tolken en vertalers, alsook de in het Besluit uitwijklijst Wbtv gestelde voorwaarden.
        Eiseres was, op het moment van inwerkingtreding van de Wbtv, niet definitief ingeschreven in het landelijk kwaliteitsregister tolken en vertalers. Dit betekent dat zij slechts voor inschrijving in het Rbtv in aanmerking komt als zij aantoont te voldoen aan de wettelijke competenties.
        De (enige) reden waarom eiseres niet wordt toegelaten tot het Rbtv, danwel tot de uitwijklijst, is gelegen in de beheersing van de brontaal/ doeltaal. De taalcompetentie van eiseres is niet <i>aantoonbaar</i> op het niveau C1, respectievelijk B2, van het door verweerder gehanteerde Europees referentiekader voor talen (ERK).
        De raad voor rechtsbijstand heeft voor inschrijving in het Rbtv beleid vastgesteld dat is vastgelegd in het Besluit inschrijving Rbtv. Het Rbtv en de daarbij behorende vereisten om te worden toegelaten laten in verband met de door verweerder nagestreefde kwaliteitsverbeteringen geen ruimte voor uitzonderingen.
        In aanmerking nemende dat het aan de aanvrager zelf is om aan te tonen dat aan de vereisten wordt voldaan, heeft verweerder zich naar het oordeel van de rechtbank op het standpunt kunnen stellen dat eiseres niet heeft aangetoond dat zij beschikt over een taalvaardigheid in de verzochte talencombinatie op het vereiste niveau.

RECHTBANK ’s-HERTOGENBOSCH 
      Sector bestuursrecht
    
    
    Zaaknummer: AWB 11/2191
    
    Uitspraak van de meervoudige kamer van 27 november 2012 in de zaak tussen
    
    
      [eiseres],
      te [plaats],
      eiseres, 
      (gemachtigde: mr. C.A.M.J.M. Joosten),
    
    
    en
    
    
      de minister van Veiligheid en Justitie,
      verweerder,
      (gemachtigden: mr. D.E.S. Tomeij en mr. F. Kabbouti,
      werkzaam bij het Bureau Wbtv van de raad voor rechtsbijstand).
    
    
    
    &lt;b&gt;Procesverloop&lt;/b&gt;
    
    Bij besluit van 21 december 2010 (het primaire besluit) heeft verweerder het verzoek van eiseres tot inschrijving in het register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv) als tolk Nederlands-Georgisch en als vertaler Russisch-Nederlands afgewezen. Verweerder heeft voorts bepaald dat eiseres niet op de zogeheten uitwijklijst wordt geplaatst. 
    
    Het hiertegen door eiseres gemaakte bezwaar is door verweerder bij besluit van 18 mei 2011 (bestreden besluit) ongegrond verklaard.
    
    Eiseres heeft tegen dit besluit beroep ingesteld. 
    
    De zaak is behandeld op de zitting van 16 oktober 2012, waar eiseres is verschenen in persoon, bijgestaan door haar gemachtigde. Verweerder is verschenen bij gemachtigden.
    
    
    &lt;b&gt;Overwegingen&lt;/b&gt;
    
    1. Aan de orde is de vraag of het bestreden besluit, waarbij het primaire besluit is gehandhaafd, in rechte stand houdt.
    
    2. De rechtbank ziet zich allereerst ambtshalve geconfronteerd met de vraag of het bestreden besluit op bezwaar is genomen conform de uit Afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) voortvloeiende wettelijke eisen ten aanzien van mandaat. 
    
    3. Op 13 januari 2011 is het besluit tot wijziging van de Regeling verlening mandaat en machtiging inzake bezwaar en beroep betreffende het kwaliteitsregister tolken en vertalers aan de raad voor rechtsbijstand (hierna: de Regeling) uitgevaardigd (Stcrt. 2011, 1030). Ingevolge de Regeling is aan de raad voor rechtsbijstand mandaat verleend tot het vaststellen van beleidsregels met betrekking tot de beslissingsbevoegdheden namens verweerder op basis van de Wet beëdigde tolken en vertalers (verder: de Wbtv). Tevens is machtiging verleend tot het beslissen op bezwaarschriften en tot het beslissen om beroep in te stellen en verweer te voeren betreffende besluiten in het kader van het beheer en de bewerking van het kwaliteitsregister tolken en vertalers.
    
    4. Uit het voorgaande volgt dat de raad voor rechtsbijstand ten tijde van het nemen van het bestreden besluit (inmiddels) bevoegd was om ter uitoefening van een mandaat beleidsregels op te stellen en besluiten te nemen. Voorts maakt het bestreden besluit er ook melding van namens wie het besluit is genomen, zodat aan de voorwaarden van afdeling 10.1.1 van de Awb is voldaan.
    
    5. Bij haar inhoudelijke beoordeling gaat de rechtbank uit van de navolgende feiten en omstandigheden.
    
    6. Eiseres heeft per ingevuld formulier, gericht aan het bureau beëdigde tolken en vertalers van de raad voor rechtsbijstand (verder: het Bureau) verzocht haar op grond van de Wbtv op te nemen in het Rbtv als tolk voor de taalcombinatie Georgisch-Nederlands. Tevens heeft eiseres verzocht geregistreerd te worden als vertaler voor de taalcombinatie Russisch-Nederlands.
    
    7. Bij het primaire besluit van 21 december 2010 heeft het Bureau vastgesteld dat eiseres niet voldoet aan de in het Besluit beëdigde tolken en vertalers gestelde voorwaarden en bepaald dat eiseres niet als tolk Nederlands-Georgisch wordt ingeschreven. Eiseres wordt ook niet op de uitwijklijst geplaatst als tolk Nederlands-Georgisch, nu zij niet voldoet aan de voorwaarden zoals gesteld in het Besluit uitwijklijst Wbtv. Voorts merkt het Bureau nog op  dat eiseres als vertaler Russisch-Nederlands wel al op de uitwijklijst is geplaatst. 
    
    
      8. In het kader van het bezwaar van eiseres heeft de commissie voor bezwaar (verder: de Commissie) op 26 april 2011 advies uitgebracht. Naar de mening van de Commissie is eiseres terecht niet ingeschreven in het Rbtv als tolk Nederlands-Georgisch en als vertaler Russisch-Nederlands. Verder stelt de Commissie zich op het standpunt dat eiseres ten onrechte niet is geplaatst op de uitwijklijst als tolk Nederlands-Georgisch. Daarbij heeft de Commissie, voor zover hier van belang, opgemerkt dat eiseres heeft aangetoond dat zij het Nederlands op minimaal B2-niveau beheerst vanwege haar NT2-diploma (Programma II) en het certificaat “Tolk Russisch” aan de ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen.
      Met het getuigschrift “Atestat” kan eiseres niet de taalvaardigheid op B2-niveau voor het Georgisch aantonen, aangezien de onderwijstaal in Georgië in de jaren ’70 van de vorige eeuw het Russisch was. Zij heeft echter tot en met haar 22e levensjaar in Georgië gewoond en daar onderwijs gevolgd, aldus de Commissie. Eiseres heeft in 2010 deelgenomen aan een 10-daagse cursus “Georgian Language Course”. De verklaring die eiseres daarvan heeft overgelegd van prof. [naam 1] (verder: [naam 1]) spreekt over B2-niveau. Alles bijeen genomen is de Commissie voor bezwaar van oordeel dat aannemelijk is geworden dat eiseres het Georgisch op minimaal B2-niveau beheerst.
    
    
    
      9. Bij het in beroep bestreden besluit heeft verweerder het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard. Daarbij is verweerder afgeweken van het advies van de Commissie van 26 april 2011, voor zover dat advies ertoe strekt dat eiseres ten onrechte niet op de uitwijklijst is geplaatst als tolk Nederlands-Georgisch. Verweerder heeft zich, kort samengevat, op het standpunt gesteld dat eiseres terecht niet op de uitwijklijst is geplaatst, nu zij de beheersing van het Georgisch op B2-niveau niet heeft aangetoond. Met de door eiseres overgelegde verklaring van [naam 1] is namelijk niet aangetoond dat eiseres het Georgisch op B2-niveau beheerst en dat daarmee wordt voldaan aan de voorwaarden voor plaatsing op de uitwijklijst, aldus verweerder. Hij hanteert ten aanzien van verklaringen omtrent taalbeheersing namelijk vier voorwaarden.
      De verklaring dient:
      - niet op persoonlijke titel te zijn afgegeven, maar conform een valide toetsing van een erkende onderwijsinstelling op ten minste hbo-niveau;
      - te zijn gesteld op briefpapier van een erkende hbo of wo-instelling;
      - te worden onderbouwd middels documentatie over wat, en hoe er is getoetst;
      - als bijlage een kopie te bevatten van de registratie van de toetsresultaten, zoals die in het archief van de betreffende onderwijsinstelling zijn opgenomen.
    
    
    10. De verklaring van [naam 1] is niet afkomstig van een erkende onderwijsinstelling. Tevens is er geen documentatie beschikbaar over wat en op welke manier er is getoetst. Het is zelfs onduidelijk of er überhaupt sprake is geweest van toetsing. Gelet daarop stelt verweerder zich op het standpunt dat terecht is geweigerd om eiseres te plaatsen op de uitwijklijst als tolk Nederlands-Georgisch. 
    
    11. Eiseres kan zich niet verenigen met de beslissing op bezwaar. Eiseres beoogt met haar beroep primair te bewerkstelligen dat zij als tolk Georgisch-Nederlands (en vice versa) wordt ingeschreven in het Rbtv. De rechtbank begrijpt het beroepschrift aldus dat zij subsidiair verzoekt om te worden ingeschreven als tolk Georgisch-Nederlands (en vice versa) op de uitwijklijst. Verder stelt eiseres dat verweerder haar al zeer veel geld en moeite heeft gekost, zomaar meer dan € 10.000,00. Eiseres vindt het merkwaardig dat zij deze kosten moet dragen en verneemt graag de visie van de rechtbank. Voor wat betreft de inschrijving in het Rbtv als vertaler Russisch-Nederlands kan eiseres zich wel vinden in de besluiten van verweerder.
    
    12. Het wettelijk kader ten aanzien van de inschrijving in het Rbtv luidt als volgt. 
     
    13. Ingevolge artikel 2, eerste lid, eerste volzin, van de Wbtv is er een register voor beëdigde tolken en vertalers.
    
    
      14. Ingevolge artikel 3 van de Wbtv dient de tolk of de vertaler, om voor inschrijving in het register in aanmerking te komen, te voldoen aan de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen eisen ten aanzien van de in dit artikel genoemde competenties:
      - attitude van een tolk voor de tolk;
      - attitude van een vertaler voor de vertaler;
      - integriteit;
      - taalvaardigheid in de brontaal;
      - taalvaardigheid in de doeltaal;
      - kennis van de cultuur van het land of gebied van de brontaal;
      - kennis van de cultuur van het land of gebied van de doeltaal;
      - tolkvaardigheid voor de tolk;
      - vertaalvaardigheid voor de vertaler.
    
    
    15. Ingevolge artikel 5, aanhef en onder a, van de Wbtv wordt de aanvraag tot inschrijving afgewezen indien de aanvrager niet voldoet aan de in artikel 3 bedoelde eisen.
    
    16. De in artikel 3 van de Wbtv bedoelde algemene maatregel van bestuur is het Besluit beëdigde tolken en vertalers (het Bbtv). 
    
    
      17. Artikel 8 van het Bbtv luidt aldus:
      1. Een tolk of vertaler wordt in het register ingeschreven, indien hij voldoet aan een of meer van de volgende eisen:
      a.  hij beschikt over een of meer van de volgende getuigschriften waaruit blijkt dat hij met goed gevolg het examen heeft afgelegd ter afsluiting van een opleiding tot tolk of vertaler als bedoeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek:
       1°. een getuigschrift waaruit blijkt dat het recht is verkregen om de titel baccalaureus te voeren;
       2°. een getuigschrift waaruit blijkt dat de graad Bachelor is verleend; of
       3°. een getuigschrift waaruit blijkt dat de graad Master is verleend;
      b.  hij kan anderszins aantonen te voldoen aan de wettelijke competenties.
      2. Onze Minister kan onafhankelijke deskundigen aanwijzen die taal- en cultuurtoetsen kunnen afnemen waarmee tolken en vertalers kunnen aantonen dat ze beschikken over de desbetreffende wettelijke competenties.
      3. Een tolk of vertaler op wie het overgangsrecht van artikel 37 van de wet van toepassing is, wordt in het register ingeschreven.
    
    
    
      18. Ingevolge artikel 37 van de Wbtv zijn de artikelen 3 en 5, onderdeel a, gedurende een periode van twee jaar na inwerkingtreding van deze wet niet van toepassing op de inschrijving in het register van degenen die op het moment van inwerkingtreding van deze wet:
      a.  werkzaam zijn als beëdigde vertaler in de zin van de wet van 6 mei 1878, houdende bepalingen omtrent de beëdigde vertalers; of
      b. definitief zijn ingeschreven in het landelijk kwaliteitsregister tolken en vertalers, bedoeld in de Tijdelijke regeling van 13 mei 2003, houdende machtiging van de Raad voor rechtsbijstand te 's-Hertogenbosch tot het beheer van het landelijk kwaliteitsregister tolken en vertalers (Stcrt. 2003, 94).
    
    
    19. De raad voor rechtsbijstand heeft voor inschrijving in het Register beëdigde tolken en vertalers beleid vastgesteld dat is vastgelegd in het Besluit inschrijving Rbtv.
    
    
      20. Artikel 2 van het Besluit inschrijving Rbtv luidt als volgt:
      Indien een tolk of vertaler niet beschikt over een diploma van een tolk- of vertaleropleiding op minimaal bachelorniveau, kan hij worden ingeschreven in het Rbtv na overlegging van een getuigschrift waaruit blijkt dat de tolk of vertaler in de betreffende talencombinatie c.q. vertaalrichting en vaardigheid een tolk- of vertalertoets heeft afgelegd die voldoet aan het door de raad voor rechtsbijstand vast te stellen/vastgestelde kader voor toetsen. 
    
    
    
      21. Artikel 3 van het Besluit inschrijving Rbtv luidt als volgt:
      Indien voor een vaardigheid en/of talencombinatie, c.q. vertaalrichting geen toets beschikbaar is, kan de raad voor rechtsbijstand in uitzonderlijke gevallen een verzoek tot inschrijving voorleggen aan de Commissie beëdigde tolken en vertalers. 
      Daartoe moet de tolk of vertaler aantonen:
      - te beschikken over hbo-werk- en denkniveau en
      - te beschikken over taalvaardigheid in de betreffende talencombinatie of vertaalrichting(en) op het vereiste niveau en
      - minimaal vijf jaar ervaring te hebben als beroepstolk of  -vertaler inde betreffende vaardigheid  en talencombinatie c.q. vertaalrichting en
      - scholing te hebben gevolgd om tolk- of vertaalvaardigheid en –attitude te ontwikkelen. 
    
    
    22. Het wettelijk kader inzake inschrijving op de uitwijklijst luidt als volgt.  
    
    23. Ingevolge artikel 2, derde lid, van de Wbtv kan de minister een lijst houden waarop de gegevens worden bijgehouden van tolken en vertalers die beschikken over een recente verklaring omtrent het gedrag en die wegens het ontbreken van opleidingen of het ontbreken van onafhankelijke deskundigen die de kennis kunnen toetsen, niet kunnen aantonen te beschikken over de vereiste competenties taalvaardigheid in de bron- of de doeltaal of kennis van de cultuur van het land of gebied van de bron- en doeltaal. De minister kan een instelling aanwijzen die deze lijst bijhoudt.
    
    24. De raad voor rechtsbijstand heeft voor de beoordeling van aanvragen tot plaatsing op de uitwijklijst bij het Besluit uitwijklijst Wbtv van 25 mei 2009 (Stcrt. 2009, 102; hierna: het Besluit uitwijklijst) beleidsregels vastgesteld. 
    
    
      25. Volgens artikel 1 van het Besluit uitwijklijst kan de raad voor rechtsbijstand indien hij een verzoek van een tolk of vertaler om te worden ingeschreven in het register afwijst, de tolk of vertaler voor de betreffende talencombinatie of vertaalrichting(en) plaatsen op de uitwijklijst indien:
      - in de betreffende talencombinatie of vertaalrichting(en) geen door de raad voor rechtsbijstand erkende toets kan worden afgelegd;
      - en de tolk of vertaler aantoonbaar beschikt over een mbo denk/werkniveau, taalcompetenties in bron- en doeltaal op niveau B2 van het Europese referentiekader voor talen en relevante werkervaring als tolk, respectievelijk vertaler;
      - en de tolk of vertaler minimaal acht punten scoort op de competentiematrix die als bijlage bij dit besluit is gevoegd.
    
    
    26. De rechtbank overweegt als volgt.
    
    27. Eiseres was, op het moment van inwerkingtreding van de Wbtv, niet definitief ingeschreven in het landelijk kwaliteitsregister tolken en vertalers als tolk Nederlands-Georgisch (en vice versa), zodat eiseres geen beroep toekomt op artikel 37 van de Wbtv. Dit betekent dat zij, met onmiddellijke ingang vanaf dat moment, slechts voor inschrijving in het register in aanmerking zou komen als zij, anders dan door middel van een getuigschrift, zou kunnen aantonen te voldoen aan de wettelijke competenties.
    
    28. Ter zitting heeft verweerder aangegeven dat eiseres op één na aan alle hiervoor geschetste voorwaarden voldoet. De reden waarom zij in de visie van verweerder niet kan worden toegelaten tot het Rbtv, dan wel niet kan worden geplaatst op de uitwijklijst, is gelegen in haar beheersing van de Georgische taal. De taalcompetentie van eiseres is volgens verweerder niet aantoonbaar op het niveau C1, respectievelijk B2, van het door verweerder gehanteerde Europees referentiekader voor talen (ERK). 
    
    29. Niet in geschil is dat eiseres niet beschikt over een diploma van een tolk- of vertalersopleiding op minimaal bachelorniveau in de vereiste talencombinatie.
    
    30. Voor tolken en vertalers in de talen Nederlands-Georgisch is voorts geen kader voor toetsen vastgesteld. Eiseres heeft in deze talencombinatie dan ook geen toets kunnen afleggen. De omstandigheid dat er geen kader voor toetsen is vastgesteld, betekent echter niet dat aan tolken geen eisen kunnen worden gesteld. Op deze situatie is artikel 3 van het Besluit inschrijving Rbtv van toepassing.
    
    
      31. Verweerder heeft het standpunt ingenomen dat eiseres niet heeft aangetoond dat zij beschikt over een taalvaardigheid in de verzochte talencombinatie op hbo-niveau. Dat aan deze eis werd voldaan, had eiseres, volgens de inschrijfvoorwaarden bij het Bureau, kunnen aantonen door het overleggen van:
      - een diploma van een geaccrediteerde opleiding op ten minste hbo-niveau waarbij het onderwijs in de betrokken taal is gegeven;
      - een document van een geaccrediteerde talenstudie, of
      - een certificaat, verklaring of getuigschrift van een toets in de betrokken taal, waaruit taalbeheersing op ten minste C1-niveau van het ERK blijkt.
    
    
    32. Met betrekking tot de plaatsing op de uitwijklijst heeft verweerder overwogen dat eiseres ook niet op de voorgeschreven wijze heeft aangetoond dat zij het Georgisch beheerst op niveau B2 van het ERK. 
    
    33. In aanmerking nemende dat het aan de aanvrager zelf is om aan te tonen dat aan de vereisten wordt voldaan, heeft verweerder zich naar het oordeel van de rechtbank op het standpunt kunnen stellen dat eiseres niet heeft aangetoond dat zij beschikt over een taalvaardigheid in de verzochte talencombinatie op het vereiste niveau. Ook het feit dat zij in Georgië is opgegroeid en er tot haar 34e levensjaar (verweerder ging met de Commissie uit van haar 22e  levensjaar) heeft gewoond, toont dat niveau op zichzelf genomen niet aan. Omdat in artikel 3 van het Besluit inschrijving Rbtv sprake is van cumulatieve vereisten, heeft verweerder voorts in redelijkheid reeds hierom kunnen besluiten het verzoek tot inschrijving niet voor te leggen aan de Commissie beëdigde tolken en vertalers.
    
    34. Waar eiseres heeft verwezen naar de verklaring(en) van [naam 1] en een beroep heeft gedaan op het gelijkheidsbeginsel in verband met het feit dat de heer [naam 2] wel in het Rbtv is ingeschreven, volgt de rechtbank verweerder in diens -hiervoor weergegeven- standpunt, alsook de daarop ter zitting gegeven toelichting. Het Rbtv en de daarbij behorende vereisten om te worden toegelaten, laten in verband met de nagestreefde kwaliteitsverbeteringen geen ruimte voor uitzonderingen.
    
    35. Uit het vorenstaande volgt dat het beroep ongegrond zal worden verklaard.
    
    36. Gelet hierop ziet de rechtbank geen aanleiding voor het uitspreken van een proceskostenveroordeling, noch om te bepalen dat verweerder aan eiseres het door haar betaalde griffierecht vergoedt. Ook is er reeds hierom geen plaats voor een vergoeding van de door eiseres gemaakte kosten, wat daar verder ook van zij.
    
    37. Beslist wordt als volgt.
    
    
    &lt;b&gt;Beslissing&lt;/b&gt;
    
    De rechtbank,
    
    - verklaart het beroep ongegrond.
    
    
    Aldus gedaan door mr. J.D. Streefkerk als voorzitter, mr. A.W.C.M. van Emmerik en mr. J.Th.M. Nijenhof als leden, in tegenwoordigheid van A.J.H. van der Donk als griffier en uitgesproken in het openbaar op 27 november 2012.
    
    
    
      &lt;HR ALIGN="left" WIDTH="50%"&gt;
      &lt;i&gt;Partijen kunnen tegen deze uitspraak binnen zes weken na de datum van verzending van deze uitspraak hoger beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State te Den Haag.&lt;/i&gt;
    
    
    Afschriften verzonden: