ECLI:NL:RBSGR:2011:BP1451, Rechtbank 's-Gravenhage, 19-01-2011, AWB 10/44669
Rechtbank 's-Gravenhage — Uitspraak 
Datum: 2011-01-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht

Samenvatting: bewaring, terugkeerrichtlijn, lichter middel
      
      Wetsartikelen: Vw 59, 94, Terugkeerrichtlijn 15
      
      Ook na het verstrijken van de implementatietermijn van de Terugkeerrichtlijn toetst de rechtbank verweerders beslissing over het toepassen van een lichter middel terughoudend. In punt 13 van de preambule van de Terugkeerrichtlijn is overwogen dat het gebruik van dwangmaatregelen uit het oogpunt van de gebruikte middelen en nagestreefde doelstellingen, uitdrukkelijk aan de beginselen van evenredigheid en doeltreffendheid moet worden onderworpen. Dat komt terug in punt 16 van de preambule, waaraan wordt toegevoegd dat inbewaringstelling alleen gerechtvaardigd is indien minder dwingende middelen niet afdoende zouden zijn. De evenredigheid als daar bedoeld heeft naar het oordeel van de rechtbank geen andere betekenis voor het nationale systeem zoals dat werd gehanteerd voordat directe werking toekwam aan de Terugkeerrichtlijn. De rechtbank merkt in dit verband op dat de Terugkeerrichtlijn op zichzelf openlaat of beslissingen over bewaring worden genomen door een bestuursorgaan, getoetst door een rechter, of worden genomen door een rechter. De rechtbank, deze nevenzittingsplaats, volgt op dit punt niet de uitspraak van de rechtbank ’s-Gravenhage van 3 januari 2010 (LJN: BO9686), waarin is geoordeeld dat bij de vraag of al dan niet een lichter middel dient te worden toegepast, verweerder geen beleidsvrijheid of beoordelingsruimte heeft en de rechtbank de afweging van verweerder op dit punt vol dient te toetsen. De beroepsgrond van eiser slaagt niet.

RECHTBANK ‘s-GRAVENHAGE
      Nevenzittingsplaats Utrecht
    
    
    
      Sector bestuursrecht
      Vreemdelingenkamer
    
    
    zaaknummer: AWB 10/44669
    
    
    uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
    
    
    
      [eiser], geboren op [1984], van gestelde Marokkaanse nationaliteit, eiser,
      gemachtigde: mr. L. Louwerse, advocaat te Utrecht,
    
    
    en
    
    
      de minister van Justitie, thans de minister voor Immigratie en Asiel, verweerder,
      gemachtigde: mr. M. Petsch.
    
    
    
    
      Procesverloop
      Verweerder heeft op 16 september 2010 aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd. Deze maatregel duurt nog voort.
    
    
    Eiser heeft tegen het voortduren van de bewaring beroep ingesteld bij deze rechtbank. Daarbij is verzocht om schadevergoeding.
    
    Verweerder heeft een voortgangsrapportage overgelegd.
    
    Eiser heeft hierop gereageerd.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 18 januari 2010. 
      Eiser en verweerder hebben bij gemachtigde het woord gevoerd. 
    
    
    
      Overwegingen
      1.	Indien de rechtbank van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel van bewaring in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen in redelijkheid niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 96, derde lid, van de Vw het beroep gegrond en beveelt zij de opheffing van de maatregel of een wijziging van de wijze van tenuitvoerlegging daarvan.
    
    
    2.	Vooropgesteld moet worden dat de rechtbank de maatregel van bewaring al eerder heeft getoetst. Uit de uitspraak van 30 november 2010 volgt dat de maatregel van bewaring tot het moment van het sluiten van het onderzoek dat aan die uitspraak ten grondslag ligt, rechtmatig was. Daarom staat nu, voor zover dat in beroep wordt aangevochten, alleen ter beoordeling of sinds het moment van het sluiten van dat onderzoek de maatregel van bewaring rechtmatig is.
    
     
    3.	Eiser stelt zich op het standpunt dat de maatregel van bewaring onrechtmatig is, nu in strijd is gehandeld met de Richtlijn 2008/115/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven (hierna: de Terugkeerrichtlijn). Met verwijzing naar punt 17 van de preambule van de Terugkeerrichtlijn, stelt eiser dat door zonder wettelijke grondslag de GSM van eiser uit te lezen, sprake is van een inbreuk op artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). Volgens eiser laat de Terugkeerrichtlijn geen ruimte voor de door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) geformuleerde regel dat schending van artikel 8 van het EVRM de bewaring alleen dan onrechtmatig maakt indien de bestreden handeling directe betekenis heeft voor het voortduren van de maatregel. Voorts heeft eiser aangevoerd dat het vast beleid is van verweerder om GSM’s uit te lezen zonder dat daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. 
    
    4.	Een richtlijn richt zich in beginsel tot de lidstaten. Richtlijnen dienen, om hun volle werking in de nationale rechtsorde te kunnen krijgen, door middel van nationale uitvoeringswetgeving in die rechtsorde te worden omgezet. Volgens vaste rechtspraak van het (voormalige) Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen kunnen, in alle gevallen waarin de bepalingen van een richtlijn inhoudelijk gezien onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig zijn dan wel rechten vastleggen die particulieren tegenover de staat kunnen doen gelden, justitiabelen zich voor de nationale rechter op die bepalingen beroepen tegenover de staat, wanneer deze hetzij verzuimd heeft de richtlijn binnen de termijn in nationaal recht om te zetten, hetzij dit op onjuiste wijze heeft gedaan. 
    
    5.	Op 24 december 2010 is de implementatietermijn voor de Terugkeerrichtlijn verstreken. Niet in geschil is dat deze richtlijn tot op heden niet in de nationale wetgeving is geïmplementeerd. Voor zover in dit geding van belang gaat het hier om bepalingen van de Terugkeerrichtlijn die onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig zijn gesteld dan wel rechten die particulieren tegenover de staat kunnen doen gelden. Verder is eiser een onderdaan van een derde land, althans geen burger van de Europese Unie, die illegaal verblijft in Nederland. Ook verder is er geen reden de Terugkeerrichtlijn niet van toepassing te achten op dit geval. Daarom zal de rechtbank de rechtmatigheid van de maatregel direct toetsen aan de Terugkeerrichtlijn, waarbij voor zover nodig de nationale wetgeving richtlijnconform wordt uitgelegd of buiten toepassing wordt gelaten. 
    
    
      6.	Over eisers beroepsgrond dat sprake is van een inbreuk op artikel 8 van het EVRM nu de GSM van eiser zonder wettelijke grondslag is uitgelezen, verwijst de rechtbank naar haar eerdere uitspraak van 30 november 2010 (AWB 10/39109), rechtsoverweging 4. De rechtbank sluit zich op dit punt aan bij het betoog van verweerder, dat punt 17 van de preambule van de Terugkeerrichtlijn geen aanleiding geeft thans een ander beoordelingskader te hanteren dan zoals dat werd gehanteerd voordat directe werking toekwam aan de Terugkeerrichtlijn. 
      Eisers stelling dat het vast beleid is van verweerder om GSM’s uit te lezen zonder dat daarvoor een wettelijke grondslag bestaat, wat daar ook van zij, geeft de rechtbank geen aanleiding anders te oordelen nu zij al in haar eerdere uitspraak van 30 november 2010 heeft overwogen dat in dit geval de bewaring niet in strijd is met artikel 8 van het EVRM.
    
    
    7.	Eiser heeft subsidiair aangevoerd dat verweerder had moeten volstaan met het opleggen van een lichter middel. 
    
    
      8.	De rechtbank is van oordeel dat ook na het verstrijken van de implementatietermijn van de Terugkeerrichtlijn bij een beroep op het toepassen van een lichter middel door de rechtbank een terughoudende toetsing dient plaats te vinden. In punt 13 van de preambule van de Terugkeerrichtlijn is overwogen dat het gebruik van dwangmaatregelen uit het oogpunt van de gebruikte middelen en nagestreefde doelstellingen, uitdrukkelijk aan de beginselen van evenredigheid en doeltreffendheid moet worden onderworpen. Dat komt terug in punt 16 van de preambule, waaraan wordt toegevoegd dat inbewaringstelling alleen gerechtvaardigd is indien minder dwingende middelen niet afdoende zouden zijn. De evenredigheid als daar bedoeld heeft naar het oordeel van de rechtbank geen andere betekenis voor het nationale systeem zoals dat werd gehanteerd voordat directe werking toekwam aan de Terugkeerrichtlijn. De rechtbank merkt in dit verband op dat de Terugkeerrichtlijn op zichzelf openlaat of beslissingen over bewaring worden genomen door een bestuursorgaan, getoetst door een rechter, of worden genomen door een rechter. De rechtbank, deze nevenzittingsplaats, volgt op dit punt niet de uitspraak van de rechtbank ’s-Gravenhage van 3 januari 2010 (LJN: BO9686), waarin is geoordeeld dat bij de vraag of al dan niet een lichter middel dient te worden toegepast, verweerder geen beleidsvrijheid of beoordelingsruimte heeft en de rechtbank de afweging van verweerder op dit punt vol dient te toetsen.
      Volgens vaste jurisprudentie van de ABRvS, bijvoorbeeld de uitspraak van 5 februari 2010, LJN: BL3890, komt verweerder, indien er voor het opleggen van de maatregel van bewaring voldoende gronden zijn, bij de beantwoording van de vraag of met een lichter middel dan bewaring kan worden volstaan om de verwijdering te verzekeren, beoordelingsruimte toe. De rechtbank beoordeelt de door eiser opgeworpen vraag of verweerder had dienen te volstaan met de oplegging van een lichter middel dan ook terughoudend. De rechtbank overweegt dat in het licht van de gronden van de inbewaringstelling verweerder zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat in de door eiser aangevoerde omstandigheden geen grond is gelegen om van het opleggen van de maatregel van bewaring af te zien en het risico te aanvaarden dat eiser zich niet meer zou melden, zodra zijn verwijdering daadwerkelijk in zicht zou komen. De beroepsgrond van eiser slaagt niet.
    
     
    9.	Gelet op het voorgaande en artikel 94, vierde lid, van de Vw is de rechtbank van oordeel dat de maatregel van bewaring niet in strijd is met de Vw. Ook bestaat geen aanleiding voor het oordeel dat, bij afweging van de betrokken belangen, de maatregel in redelijkheid niet gerechtvaardigd is.
    
    10.	Het beroep is ongegrond. Daarom wordt het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
    
    11.	Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding. 
    
    
     
    Beslissing
    
    De rechtbank:
    
    verklaart het beroep ongegrond;
    
    wijst het verzoek om schadevergoeding af.
    
    
    
      Aldus vastgesteld door mr. D.A. Verburg, als rechter, en in het openbaar uitgesproken op 
      19 januari 2011.
    
    
    De griffier:						De rechter:
    
    
    
    
    
    S.J. van Ravenhorst 					mr. D.A. Verburg 
    
    
    
    
    afschrift verzonden op: 
    
    
    
      Rechtsmiddel
      Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep open.