Debat over de Europese Raad te Thessaloniki (21501-20)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 4646-4674

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 81, pagina 4646-4674

24-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 21501-20Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 24 juni 2003)Pagina 4618-4619
Debat over de Europese Raad te Thessaloniki (21501-20)Pagina 4646-4674
Stemmingen in verband met de brief van het Presidium inzake instelling van twee themacommissies (28923)Pagina 4624-4624
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Tijdelijke regels ter zake van experimenten in het kader van het project "Kiezen op afstand" (Experimentenwet Kiezen op Afstand) (28664)Pagina 4620-4620
Stemming over een motie, ingediend bij het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over de aangenomen moties bij de begroting van Justitie, te weten de motie-Albayrak c.s. over financiering van resocialisatieprojecten (28600 VI, nr. 133)Pagina 4623-4623
Noten (zie blz. 4624): Interpellatievragen van het lid Eerdmans (LPF) aan de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie inzake winkelcriminaliteitPagina 4677-4677
Presentie en opening (dinsdag 24 juni 2003)Pagina 4613-4613
Stemmingen over de moties, ingediend bij de behandeling van het rapport van de enquêtecommissie Srebrenica (28506), te weten: - de motie-Van Bommel over een EU-richtlijn voor medewerking aan parlementaire enquêtes over vredesmissies (28506, nr. 12); - de gewijzigde motie-Van Bommel over een voorbereidings- en nazorgcentrum voor uitzendingen (28506, nr. 20); - en vier andere moties (28506, nrs. 14, 15, 17 en 19)Pagina 4623-4624
Vragen van het lid Tonkens (GroenLinks) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de explosieve stijging van seksueel overdraagbare aandoeningen (mondelinge vragenuur)Pagina 4616-4618
Stemmingen in verband met het debat over het rapport van de enquêtecommissie Bouwnijverheid (28244), te weten: - de motie-Depla c.s. over regionale screeningbureaus (28244, nr. 26); - de motie-Atsma c.s. over regelgeving ter zake van aanbestedingen (28244, nr. 31); - de motie-Giskes c.s. over Bureaus overheidsaanbesteding en bouwbegeleiding (BOAB's) (28244, nr. 33); - 12 de moties (28244, nrs. 32, 36-40, 42-44, 46, 49 en 50)Pagina 4622-4623
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst van de griffierechten (verhoging opbrengst griffierechten) (28740)Pagina 4620-4620
Interpellatie-Eerdmans, gericht tot de minister Remkes van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en minister Donner van Justitie, over winkelcriminaliteitPagina 4624-4646
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168), over: - de motie-Çörüz c.s. over zorgaanbieders in een andere provincie (28168, nr. 40); - de motie-Çörüz/Kalsbeek over lokale voorzieningen (28168, nr. 41); - en 7 andere moties (28168, nrs. 42 t/m 48)Pagina 4620-4622
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 24 juni 2003)Pagina 4674-4676
Vragen van het lid Ormel (CDA) aan de minister van Justitie en aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het steunpunt Menswaardig sterven (mondelinge vragenuur)Pagina 4613-4616

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 136 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de Europese Raad
te Thessaloniki (21501-20).De heer Van Dijk (CDA):Voorzitter. De voorzitter van de Europese Conventie heeft afgelopen weekeinde
de eindtekst gepresenteerd aan de Europese Raad. Wij als CDA gaan niet zover
als de VVD, dat de voorlopige uitkomsten van de Conventie als negatief heeft
beoordeeld en geen enkel positief element in de plannen ziet, maar ons inziens
zijn er wel enkele zaken te benoemen die nog enige verbetering behoeven.De heer Van Baalen (VVD):In hoeverre komt u erbij dat de VVD in het ontwerp van Giscard alleen
maar negatieve punten kan ontdekken? Ik geloof niet dat dat spoort met de
werkelijkheid. Graag uw commentaar.De heer Van Dijk (CDA):In de afgelopen week stond in de krant dat deze grondwet volgens uw partij
niet de goedkeuring van het Nederlandse volk zou moeten hebben. Daarin werden
veel kritiekpunten genoemd; de ontwerpgrondwet zou moeten worden afgewezen.
Zoals gezegd gaan wij absoluut niet zover. Ik zal aangeven dat er een aantal
elementen is waarover wij zeer positief zijn, als het gaat om de uitkomst
van de Europese Conventie. In de eerste plaats is er nu een goede, heldere
bevoegdheidsverdeling opgenomen in het Verdrag. In de tweede plaats zijn de
bevoegdheden van het Europees Parlement, samen met het recht op co-decisie,
aanzienlijk uitgebreid. Ook de regels van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
zijn goed, evenals de subsidiariteittoets door nationale lidstaten en vereenvoudiging
van het wetgevingsproces. Als laatste noem ik de verankering van het grondrechtenhandvest,
op de manier waarop dat nu wordt voorgesteld.De grote vraag die nu rijst, is wat er uiteindelijk gebeurt met het eindvoorstel
van de voorzitter van de Conventie. Ieder conventielid zal moeite hebben als
anderen elementen weghalen, elementen waaraan in de afgelopen maanden zo hard
is gewerkt. Maar aan de andere kant is er natuurlijk pas echt sprake van een
nieuw Verdrag als de laatste handtekeningen van de lidstaten en de regeringsleiders
eronder staan. In de komende periode zullen wij zien dat er nog ontzettend
veel lidstaten hun eigen verlanglijstjes naar voren zullen brengen. Wij denken
dat het goed is dat de Nederlandse regering zich hierop goed voorbereidt,
en dat wij in de komende periode daarvan nog veel plezier zullen hebben.Het CDA heeft ook een verlanglijstje gemaakt, dat drie elementen bevat
waarvan wij denken dat het verstandig is als daarvoor nog aandacht wordt gevraagd.
Het eerste element is de verankering van de joods-christelijke tradities in
de preambule. Ook in het debat op 10 juni hebben wij daarover uitgebreid gesproken,
en wij waren blij om te horen dat daarvoor door de Nederlandse regering op
de top aandacht is gevraagd. Wij zijn het wat dat betreft eens met de Nederlandse
regering dat het op dit moment een verarming is om alles er dan maar uit te
laten: geen verwijzing meer naar de Romeinse en Griekse Cultuur en de Verlichting,
en ook niet meer naar de joods-christelijke tradities. Wij denken dat dat
plaatsmaakt voor een technocratische tekst, waarmee elke inspiratie verdwijnt.
In hoeverre hebben andere regeringsleiders hierop gereageerd, en hoe?Een tweede element is het evenwicht tussen de instellingen. Ik heb net
al aangegeven dat wij blij zijn met de extra bevoegdheden voor het Europees
Parlement. Wel hebben wij wat vraagtekens over de positie van de Commissie
en het voorzitterschap van de Europese Raad. Over de samenstelling van de
Commissie ligt er een motie van de Kamer, die wat ons betreft niets aan duidelijkheid
te wensen overlaat. Daarin staat klip en klaar hoe wij daar tegenaan kijken.
In het verslag hebben wij gezien...De heer Timmermans (PvdA):Als u die motie zo helder vindt, wat vindt u er dan van dat het kabinet
haar niet heeft uitgevoerd?De heer Van Dijk (CDA):Als u mij dit deel van mijn betoog laat afmaken, zal u in ieder geval
een deel van het antwoord op uw vraag krijgen.In het verslag dat wij van de Nederlandse regering hebben gekregen, staat
dat er één land is geweest dat heeft aangegeven moeite te hebben
met de huidige verhoudingen binnen de Commissie, namelijk dat er een onderscheid
wordt gemaakt tussen stemhebbende en niet-stemhebbende leden. Wij zouden graag
willen weten welk land dat precies is en wat de Nederlandse regering gedaan
heeft om de motie uit te voeren en wat zij gaat doen om dit punt alsnog tijdens
de IGC in te brengen.De heer Timmermans (PvdA):Dit is een beetje een spelletje van de heer Van Dijk. Het land is overigens
Oostenrijk, maar los daarvan, de heer Van Dijk heeft in de slotfase van de
Conventie precies kunnen zien dat de Nederlandse regering niets gedaan heeft
om de wens van de Kamer in te vullen. Om dan nu aan de regering te vragen
wat zij gedaan heeft tijdens de top, terwijl daar waar het moest, namelijk
in de slotfase van de Conventie, de regeringsvertegenwoordiger er niets aan
heeft gedaan, vind ik een beetje gemakkelijk.De heer Van Dijk (CDA):Volgens mij is de vorige week tijdens het algemeen overleg door de Nederlandse
regering betoogd dat zij geprobeerd heeft om dit punt wel in te brengen. Zij
heeft op dat moment daarvoor niet echt steun gekregen. Tijdens de presentatie
van de eindplannen is gebleken dat ook andere regeringen ineens met andere
punten naar voren zijn gekomen. De vraag die wij nu stellen aan de Nederlandse
regering is of zij dit punt alsnog onder de aandacht heeft gebracht en, als
dit zo is, hoe de andere lidstaten daarop hebben gereageerd.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Is dat dan niet een vraag naar de bekende weg? In het verslag staat namelijk
heel duidelijk dat de minister-president drie punten aan de orde heeft gesteld,
te weten de wetgevende raad, de voorzitter van de Europese Raad en de financiële
perspectieven. De samenstelling van de Commissie zit daar dus niet bij.De heer Van Dijk (CDA):Dat klopt. Ik heb die passage natuurlijk ook gelezen, maar daarboven staat
de passage dat er één lidstaat is geweest die aandacht heeft
gevraagd voor de samenstelling van de Commissie. Er staat niet bij welke lidstaat
dat precies is. Ik zou dan ook graag van de Nederlandse regering willen weten
wat zij op dat punt daarmee gedaan heeft.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Meent u dat serieus? Er wordt in de Kamer een motie aangenomen over de
samenstelling van de Commissie. Vervolgens stelt de minister-president dat
onderwerp aan de orde en dat staat dan niet in het verslag. Dat kunt u toch
niet menen? Deze regering laat heel duidelijk in het verslag zien geen prioriteit
te geven aan dat punt. Daar heb ikzelf inhoudelijk geen moeite mee. Mijn vraag
is wel wat de CDA-fractie vervolgens doet met de regering die haar motie niet
uitvoert.De heer Van Dijk (CDA):In de motie staat dat wij tijdens de Conventie aandacht voor dit punt
zouden willen vragen. Wij zouden nu graag willen dat de Nederlandse regering
alsnog tijdens de IGC dit punt onder de aandacht brengt. Wij wachten wat dat
betreft graag de reactie van de regering af.Over de ontwikkelingen ter zake van het voorzitterschap van de Europese
Raad maken wij ons enige zorgen, aangezien er zich een rivaliteit lijkt te
ontspinnen tussen de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de
Europese Commissie en de minister van Buitenlandse Zaken. Wij vragen ons af
hoe het evenwicht dusdanig kan worden geregeld dat de personen met de sterkste
democratische legitimiteit de belangrijkste rol gaan spelen. Wat ons betreft
heeft een voorzitter van de Europese Raad geen rechtstreekse band met het
Europees Parlement en de nationale parlementen en is dus deze niet degene
met de sterkste democratische legitimiteit.Ten slotte willen wij aandacht vragen voor de besluitvormingsregels. We
hebben al eerder gesproken over de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
op het terrein van buitenlands en veiligheidsbeleid en juist het tegenovergestelde
op het terrein van de unanimiteit. Wat dat betreft zijn wij blij dat in ieder
geval het punt van de financiële perspectieven en de unanimiteit duidelijk
naar voren is gekomen.De heer Van Baalen (VVD):Vindt de heer Van Dijk het een goede suggestie dat, indien het roulerend
voorzitterschap van de Europese Raad niet binnengehaald kan worden, de president
van de Commissie die democratisch door het Europees Parlement is gekozen op
voordracht van de fracties, technisch voorzitter van de Europese Raad zou
zijn? Dat is namelijk een heel belangrijk punt in het vervolgtraject.De heer Van Dijk (CDA):Ik sluit niet uit dat dit iets is wat op den duur best geregeld kan worden,
maar zoals ik nu heb gezien in de onderhandelingen binnen de Conventie en
in de reactie van verschillende lidstaten ga ik er op dit moment van uit dat
het nog een brug te ver is. Ik denk wel dat het belangrijk is om op te merken
dat het niet onmogelijk is om dit in de toekomst te doen, als er een wijziging
wordt doorgevoerd in deel 3.De heer Van Baalen (VVD):Ik denk dat u te veel redeneert vanuit de Conventie. Ik vind dat wij als
Nederlands parlement de regering boodschappen moeten meegeven. Dat kunnen
wij niet met meel in de mond doen. De suggestie die ik heb gedaan, lijkt mij
heel verstandig. Ik vraag of het CDA deze suggestie wenst te steunen.De heer Van Dijk (CDA):Wij zijn voorlopig van mening dat het roulerend voorzitterschap van de
Europese Raad het meest aantrekkelijk is. Er ligt nu iets anders op tafel
waar wij niet zo gelukkig mee zijn. Wij willen zoveel mogelijk garanties dat
er geen onevenwichtigheid in de instellingen ontstaat. Wij willen er heel
goed over nadenken, maar ik neem nu geen definitief standpunt in of dat de
beste suggestie is en of de regering daar maar voor moet gaan.Mevrouw Van der Laan (D66):De CDA-fractie is ingenomen met het regeringsstandpunt over een veto bij
financiële perspectieven. Kan de heer Van Dijk toelichten wat hij daarmee
denkt te bereiken? Wij hebben tot nu toe altijd een veto gehad, maar dat is
geen belemmering geweest voor het geven van rare subsidies
voor noten, tabak, structuurfondsen en allerlei andere zaken waarvan in deze
Kamer werd gezegd: moet dat allemaal wel? Dat veto hebben straks de Spanjaarden
en de Britten ook. Hoe gaan wij dan iets doen aan de British rebate en aan
de Spanjaarden, die de grootste netto-ontvanger zijn?De heer Van Dijk (CDA):Wij vinden dat er bij de financiële perspectieven zoveel op tafel
ligt dat het Nederlands belang ermee gediend is, wanneer het mogelijk is om
daarover een veto uit te spreken. De financiële perspectieven raken aan
het nationaal vitaal belang en daarom moet je uiteindelijk kunnen zeggen dat
je niet akkoord gaat met de deal. Mevrouw Van der Laan vraagt terecht of dit
ons in de afgelopen periode veel heeft gebracht. Ik denk dat het ons behoorlijk
wat heeft gebracht. Het is ook mogelijk dat wij overstemd worden en bepaalde
maatregelen moeten accepteren waar wij financieel heel slecht uitkomen. Daarom
moeten wij de mogelijkheid van het vetorecht overeind houden.Mevrouw Van der Laan (D66):Gaat het dan om de hoogte van de bijdrage of om de verdeling van het geld?
Dat zijn wel verschillende zaken.De heer Van Dijk (CDA):Het gaat zowel om de hoogte van de bijdrage die wij aan de Europese Unie
moeten betalen als om de verdeling van de financiële perspectieven. De
structuurfondsen vormen een element waar wij met zorg naar kijken.De voorzitter:Ik stel voor dat de heer Van Dijk zijn betoog vervolgt, want wij willen
toch op een christelijk tijdstip afronden.De heer Van Dijk (CDA):Ik ben blij dat de rest van de Kamer ook waardering heeft voor christelijke
uitdrukkingen. Een christelijk tijdstip is erg helder.Wij gaan nu enkele stille maanden in. Die stille maanden duren tot en
met oktober. In die periode zullen er toch onderhandelaars aan het werk gaan
om te kijken of er coalities gebouwd kunnen worden. Onze vraag is wat de strategie
daarbij is. Wat gaat de regering in die periode doen? Is zij van plan om coalities
te sluiten en zo ja, met wie? Zijn er een aantal speerpunten? Wordt ervoor
gezorgd dat het draagvlak onder de Nederlandse bevolking voor dit onderwerp
behoorlijk wordt vergroot?Naast de Conventie zijn er een aantal andere onderwerpen waarvoor wij
aandacht willen vragen. Het eerste is asiel en migratie, waarover morgen een
apart overleg wordt gehouden. Wij zijn verheugd over het instellen van een
proefproject voor opvang in de eigen regio. Er worden afspraken gemaakt over
een strenge aanpak van migratiestromen. De vraag is wat de sancties zijn bij
de jaarlijkse controle. Wat is de reactie als landen weigeren mee te werken
aan het uitvoeren van grenscontroles? Is er nu binnen de Europese Unie meer
draagvlak ontstaan om dergelijke bepalingen op te nemen in associatieakkoorden
en in handelsakkoorden met derde landen? Ik zie dat mevrouw Karimi een vraag
wil stellen.De voorzitter:Dat zie ik ook. Morgen komt dit onderdeel echter in een algemeen overleg
aan de orde. Mevrouw Karimi kan dus wel vragen stellen aan de regering, maar
het debat dat morgen tijdens het algemeen overleg zal plaatsvinden, lijkt
mij het aangewezen moment daarvoor. Ik verzoek de Kamer dus terughoudend te
zijn met haar interrupties.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter. Dat zal ik zeker zijn. De heer Van Dijk heeft echter namens
de CDA-fractie een zin uitgesproken die mij intrigeert en die deel uitmaakt
van het debat. Ik wil uitleg hierover. Hij zegt dat hij blij is met de proefprojecten.
Kan hij uitleggen met wat hij precies blij is in die proefprojecten?De heer Van Dijk (CDA):De proefprojecten behelzen met name de opvang en de beoordeling van asielzoekers
in hun eigen regio. Wij vinden die plannen goed en willen dat die nader worden
uitgewerkt en uitgevoerd. Wij vinden dat de opvang in eigen regio namelijk
grote voordelen oplevert.De voorzitter:Ik vreesde al dat wij dit debat zouden krijgen. Ik roep de leden op om
hier morgen met de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over te
discussiëren en er nu geen debat over te voeren.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Aan de orde is nu de Europese Raad en morgen zie ik de minister-president
niet in het algemeen overleg.De voorzitter:U kunt aan de regering vanavond zoveel vragen stellen als u wilt, maar
ik stel voor dat u het onderlinge debat morgen in het algemeen overleg voert.De heer Van Dijk (CDA):Ik vraag nog aandacht voor de uitbreiding van de Europese Unie. Wij hebben
gezien dat daarover een aantal passages in het verslag van de Europese Raad
is opgenomen. Wij willen er geen onduidelijkheid over laten bestaan dat het
voor ons van cruciaal belang is dat de kandidaat-lidstaten aan de criteria
voldoen alvorens te bepalen op welk tijdstip zij kunnen toetreden tot de Europese
Unie. Jaartallen noemen lijkt ons wat dat betreft zeer gevaarlijk, niet alleen
voor Roemenië en Bulgarije. In ieder geval willen wij die suggestie niet
wekken bij de Balkanlanden. Wat was trouwens het resultaat van de oproep van
de premier om Mladic en Karadzic uit te leveren? Wij hebben gezien dat hij
die vraag gesteld heeft, maar weten niet welk antwoord hij daarop heeft gekregen.Er is in overleg met de hoge vertegenwoordiger Solana een veiligheidsstrategie
ontwikkeld. Deze strategie beoogt een nadere bundeling van Europese krachten
op het gebied van buitenlandbeleid en defensie door koppeling van geldstromen,
diplomatieke afstemming en nauwere samenwerking met de Verenigde Staten en
andere belangrijke strategische partners. Mogen wij dit deels beschouwen als
een gemeenschappelijke strategie waarover met unanimiteit moet worden besloten,
maar over de uitvoering waarvan later wel met gekwalificeerde meerderheid
kan worden besloten? In hoeverre denkt de regering dat het op dit punt mogelijk
is om tot unanimiteit te komen? Hoe kijkt de regering tegen de samenwerking
met de Verenigde Staten aan? Wat wordt concreet verstaan onder nauwere banden
met strategische partners als Rusland, Japan, China, Canada en India?De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Het resultaat dat in Porto Karras is geboekt, is mooi, althans
wat de behandeling van het resultaat van de Conventie betreft. De minister-president
zei aan de vooravond van de top dat wij nog moesten afwachten wat de klankkleur
was. Ook wilde hij afwachten hoe iedereen initieel zou reageren op hetgeen
in de Conventie is afgesproken. Dat laatste is behoorlijk meegevallen, als
ik de pers mag geloven. Wat is trouwens het oordeel hierover van de minister-president?
De regeringsleiders en staatshoofden beseffen dat het resultaat van de Conventie
niet zo slecht is en dat het op een bepaalde manier in evenwicht is. Er is
evenwicht tussen de grote en de kleine lidstaten, maar ook tussen de vraag
wat de Unie in de toekomst moet gaan doen en wat de lidstaten moeten blijven
doen. Dat dubbele evenwicht wordt door de deelnemers als waardevol beschouwd.
Toch is het precair. Als je er namelijk elementen om volstrekt legitieme redenen
van nationaal belang uithaalt of wijzigt, ontrafel je wellicht het hele bouwwerk.
Zodoende dien je het nationale belang minder. Voor dit evenwicht zijn natuurlijk
bepaalde belangen onderling geruild. Ik zou graag het oordeel horen van de
minister-president. Zie ik het goed als ik zeg dat in dit geval het betere
wellicht de vijand van het goede is? Dat de volstrekte legitieme eisen van
de Nederlandse regering op een aantal punten wellicht in het kader moeten
worden geplaatst van het belang om het geheel overeind te houden?De heer Van Baalen (VVD):Los van de positie van de regering is het toch vreemd dat de parlementen
van de lidstaten geen verlangens meer zouden kunnen hebben. Dat zij moeten
zeggen: wij accepteren het hele pakket waarop wij zelf niet eens invloed hebben
uitgeoefend, wel via vertegenwoordigers maar zonder last en ruggespraak. Het
is toch van de gekke dat parlementen niet van hun regering kunnen eisen dat
er veranderingen worden aangebracht. Dat is de democratie buiten spel zetten.De heer Timmermans (PvdA):Ik weet niet op wie u nu reageert, want heeft u mij soms horen zeggen
dat parlementen geen eisen meer mogen stellen?De heer Van Baalen (VVD):U heeft gezegd: hier ligt een pakket en zit er maar niet teveel aan, want
dan valt het uit elkaar.De heer Timmermans (PvdA):Ik vraag het oordeel van de minister-president en van het kabinet. Ik
vraag of ik het goed zie dat dit een evenwichtig pakket is waarin de belangen
van Nederland op een evenwichtige manier zijn opgenomen. Ik vraag of wij met
ons belang niet verder van huis raken als wij dit geheel uit elkaar rafelen.
Met andere woorden: als dit wegvalt, wat gebeurt er dan. Dan hebben wij niets
en storten wij Europa in crisis. Zijn wij als land bij de verdediging van
ons land en onze burgers dan niet verder van huis geraakt?De heer Van Bommel (SP):Dit is een beetje flauwekul, want de heer Timmermans heeft het antwoord
op die vraag zelf al gegeven in een interview in Het Parool van vanavond.
Daarin zegt hij letterlijk: "De Europese Conventie heeft een evenwichtige
ontwerpgrondwet opgeleverd." Verderop vertelt hij inderdaad het verhaal van
de heer Van Baalen, namelijk dat het huis helemaal instort als je er een kaart
uithaalt. Hij heeft zelf het antwoord al gegeven, waarom stelt hij die vraag
dan nog?De heer Timmermans (PvdA):Omdat ik niet in Porto Carras ben geweest en ik ook niet – hoe spijtig
ik dat misschien ook vind – aan tafel heb gezeten met de regeringsleiders
daar. Ik wil graag een oordeel over de klankkleur van de regeringsleiders,
want ik heb inderdaad in de Conventie de conclusie getrokken en die draag
ik ook uit, dat dit een evenwichtig geheel is waarin de belangen van ons land
en onze burgers goed aan bod komen. Ik wil daarover echter graag het oordeel
van de regering horen. Dit lijkt mij geen rare vraag.De heer Van Bommel (SP):De heer Timmermans overspeelt zijn hand, want in het artikel in Het Parool
doet hij zelfs concrete voorstellen in de trant van: als wij dit eruit halen,
krijgen wij dat ervoor terug. Laat hij nu geen poppenkast spelen. Laat hij
zeggen wat hem niet bevalt, wat hij eruit zou willen halen en waartegen hij
dat zou willen ruilen. Dat doet hij wel in Het Parool, maar niet hier in de
Kamer.De heer Timmermans (PvdA):Dit staat in de rest van mijn betoog dus de heer Van Bommel wordt op zijn
wenken bediend. Ik ben overigens blij dat hij ook het Amsterdamse sufferdje
leest.Heb ik goed begrepen dat de minister-president denkt dat de IGC er vrij
snel uit kan zijn? Zie ik het goed dat hij verwacht dat hij tijdpad zelfs
nog onder het Italiaanse voorzitterschap zou kunnen vallen, dat wil zeggen
dat er nog voor het einde van het jaar al een conclusie zou kunnen zijn? Ik
zou dit zeer toejuichen. Ik zeg met prof. Pelkmans van de WRR dat de IGC een
soort lange aangeklede lunch zou moeten zijn en dat het dan klaar zou moeten
zijn. Dit zal waarschijnlijk niet lukken, maar ik ben wel verheugd over dat
korte tijdpad. Als je hierover een zekere consensus hebt met de regeringsleiders,
betekent dit dat zij in de gaten hebben dat er op onderdelen nog wel wat te
schuiven valt, maar dat het bouwwerk als geheel min of meer intact moet blijven.Ik heb er begrip voor dat de regering in deze fase nog op een aantal onderdelen
de kaarten aan de borst houdt. Dat is logisch. Wij zijn nog niet klaar. Deel
3 van de grondwet moet nog op onderdelen worden uitonderhandeld. Dit is meer
dan een technische bespreking zoals de heer Giscard zegt, want het gaat om
vrij substantiële zaken die in samenhang met de andere delen moeten worden
beoordeeld. In die zin begrijp ik dat de regering niet op alle punten het
achterste van haar tong wil laten zien. Soms brengt de regering mij evenwel
een beetje in verwarring, zeker ten aanzien van de relatie tussen regering
en Kamer. Er is toch een motie-Van Baalen c.s., waarin de regering wordt opgeroepen,
zich ervoor in te zetten dat ieder land een commissaris met stemrecht krijgt.
Hoe onverstandig ik die motie ook vind en hoe jammer het ook is dat de Kamer
haar heeft aangenomen, het is en blijft een uitspraak van de Kamer. Ik kan
alleen maar vaststellen dat het kabinet die uitspraak niet heeft uitgevoerd.
Het enige dat de regering heeft gedaan, is op een cruciaal moment een voorstel niet te steunen dat door Nederland was uitgedacht. Zij
heeft evenwel niet bevorderd wat de Kamer van haar heeft gevraagd. Die motie
wordt dus gewoon genegeerd.De minister-president heeft afgelopen weekeinde ook een andere motie genegeerd.
De Kamer had door middel van de motie-Van der Laan c.s. duidelijk uitgesproken
dat zij, om het maar even huiselijk uit te drukken, God niet in de grondwet
wilde. De minister-president heeft tijdens de top gezegd dat het een van zijn
prioriteiten is om God alsnog in de grondwet te krijgen. Ook daar handelt
het kabinet nadrukkelijk in strijd met een uitspraak van de Kamer.De heer Van Baalen (VVD):Vraagt de heer Timmermans de regering nu om beide moties uit te voeren?De heer Timmermans (PvdA):De Kamer zou de regering niet behoeven te vragen om een motie uit te voeren.
De Kamer mag er van uitgaan dat het kabinet de motie uitvoert. Ik vraag aan
de regering waarom zij de moties niet heeft uitgevoerd en in strijd met de
inhoud ervan heeft gehandeld. Dat doe ik uit parlementaire zuiverheid, want
de heer Van Baalen weet heel goed dat ik het volstrekt oneens ben met de door
hem ingediende motie, die niet bepaald in het belang van ons land is.Voorzitter. In nog grotere verwarring ben ik over het standpunt van de
VVD-fractie of van de VVD als partij.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik hoorde de heer Timmermans zo-even zeggen dat de werkzaamheden aan het
derde deel beduidend verder gaan dan alleen die zuivere technische werkzaamheden.
Ik heb uit de conclusies van het kabinet begrepen dat het gaat om enige zuiver
technische werkzaamheden die uiterlijk op 15 juli moeten zijn afgerond. Is
de heer Timmermans het op dit punt oneens met het kabinet?De heer Timmermans (PvdA):Het kabinet kan zeggen dat wat de Conventie doet, technisch is. Dan zeg
ik: als de Conventie het technisch houdt, zal het probleem naar de IGC worden
verplaatst, want er is wel degelijk een inhoudelijk probleem. Dat inhoudelijke
probleem concentreert zich in mijn ogen op de vraag in welke gevallen het
veto overeind moet worden gehouden. Met andere woorden: op welke terreinen
wordt gekozen voor meerderheidsbesluitvorming? Daar zit volgens mij nog de
enige echte ruimte voor onderhandelen. Waarom is dat zo belangrijk? Je kunt
in het eerste deel wel precies afspreken welke instelling wat te vertellen
heeft, maar als de rol van die instellingen vervolgens in het beleid weer
wordt beperkt, heb je weinig aan dat mooie verhaal.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mijn opmerking was ook niet alleen een spitsvondigheid; dit is inderdaad
een reëel punt. Ik vraag dit omdat de Europese Raad, omdat het om zuiver
technische werkzaamheden ging, hieraan de conclusie heeft verbonden dat het
werk van de Conventie ten einde is. Als ik de heer Timmermans beluister, schijnt
het mij toe dat er nog wat dingen zijn die voor 15 juli inhoudelijk moeten
worden geëxerceerd.De heer Timmermans (PvdA):Zeker. Ik zie het dus anders dan de Europese Raad het ziet.Voorzitter. Wat mij erg verbaast in de opstelling van de VVD in deze zaak,
los van alle totaal tegenstrijdige standpunten die door allerlei woordvoerders
namens de VVD worden ingenomen, is dat kernpunt van het hanteren van een veto
als niet elke lidstaat een commissaris met stemrecht krijgt. Tegelijkertijd
zegt de VVD-fractie dat moet worden ingezet op een beter resultaat en dat
de kaarten aan de borst moeten worden gehouden. Dat is niet met elkaar te
rijmen. Als je tegen de regering zegt dat de kaarten aan de borst moeten worden
gehouden terwijl je zelf meteen alle kaarten op tafel gooit, ben je in mijn
ogen geen sterk onderhandelaar. Want wat is dat veto waard als je het al van
tevoren op tafel legt? Dan ben je niet meer aan het onderhandelen. Daarom
concludeer ik dat de VVD-fractie klaar is, want zij zegt nu al dat zij het
resultaat helemaal afwijst en dit in de Kamer ook niet zal steunen.De heer Van Baalen (VVD):De heer Timmermans maakt steeds dezelfde fout. De Tweede Kamer is een
openbaar lichaam waar meningen en opvattingen worden geventileerd. Wij onderhandelen
echter niet, maar zeggen: regering, dit vinden wij verstandig. Het is aan
de regering om te onderhandelen en aan het einde van de rit zal de VVD-fractie
het totaalbeeld beoordelen. Wij onderhandelen niet en zijn niet gebonden,
maar geven richting aan wat de Nederlandse regering moet doen. De heer Timmermans
gaat steeds op een verkeerde stoel zitten en loopt de kans er dadelijk tussendoor
te vallen.De heer Timmermans (PvdA):Dat kan pijnlijk zijn. Mijn indruk dat de VVD-fractie dit resultaat inmiddels
heeft afgewezen, is toch niet verkeerd?De heer Van Baalen (VVD):De VVD-fractie kijkt naar een aantal zaken: een vaste president van de
Europese Raad van buiten, geen stemhebbende Nederlandse Eurocommissaris, geen
unanimiteitsvereiste voor de meerjarenbegroting en meerderheidsstemmen op
strafrechtgebied. Het resultaat dat er nu ligt, is voor ons niet aanvaardbaar.
Ik vertrouw er echter op dat deze regering heel hard zal onderhandelen en
over een jaar spreken wij elkaar weer.De heer Timmermans (PvdA):In dat geval durf ik de voorspelling wel aan dat de VVD-fractie naar aloud
Bolkesteingebruik op het laatste moment weer door de bocht zal gaan.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik vind de analyse van de heer Timmermans een beetje naïef, want
de VVD maakt toch altijd een grote show voor de kranten om op het einde altijd
akkoord te gaan?De heer Timmermans (PvdA):Ik had gehoopt dat ik ze, door ze een beetje te plagen, nu eens tot een
fermer standpunt kon verleiden. En niet alleen in de krant. Mevrouw Van der
Laan heeft gelijk dat de uitspraken van de heer Van Baalen vandaag een stuk
genuanceerder en voorzichtiger zijn dan hetgeen hij vorige week in NRC Handelsblad
schreef. Wat dat betreft is het patroon mevrouw Van der Laan en mij zeer bekend.De voorzitter:Ik begrijp dat de heer Van Baalen hierdoor wordt uitgedaagd, maar hij
heeft nog een eigen termijn om zijn verhaal te houden. Desalniettemin
geef ik hem gelegenheid voor een heel korte reactie.De heer Van Baalen (VVD):Wat ik nu heb gezegd en dadelijk zal herhalen, heeft letterlijk in NRC
Handelsblad gestaan. U kunt erop vertrouwen dat wij de regering op dit gebied
uiterst kritisch zullen volgen, zoals het parlementariërs betaamt.De heer Timmermans (PvdA):Dualisme, hoe mooi ook, kent ook zijn grenzen. De VVD-fractie is wat mij
betreft ver over die grens heengegaan. Enige duidelijkheid in het VVD-standpunt
is niet meer te ontdekken, want de VVD'ers in het Europees Parlement willen
iets totaal anders dan de VVD'ers hier, die onderling weer totaal van mening
verschillen over het Europese referendum. Als de VVD-fractie onderling al
is verdeeld, kan ik mij niet voorstellen dat de fractie en de bewindslieden
van de VVD nog op één lijn zitten. Het zal allemaal wel weer
eindigen op de manier waarop het liedje altijd eindigt. Ik deel die mening
waarschijnlijk met mevrouw Van der Laan.Ik wil nog een aantal opmerkingen maken die ook aan bod zijn gekomen tijdens
de top en die niet rechtstreeks de Conventie raken. Vanavond hebben wij weer
in de krant kunnen lezen dat de situatie in het Grote Merengebied verder uit
de hand dreigt te lopen. Dit betekent verdere escalatie en een grotere kans
op genocide. Ik prijs de minister van Buitenlandse Zaken dat hij hiervoor
extra aandacht heeft gevraagd van zijn Europese collega's. Wij hebben hierover
ook gesproken tijdens de voorbereidende discussie. Mijn fractie is bijzonder
gealarmeerd door de berichten die ons nu bereiken. Het is goed dat de Europese
Unie operatie Artemis heeft gelanceerd en de samenwerking met de Verenigde
Naties versterkt. Ik denk ook dat het goed is dat de Europese Raad oproept
tot krachtige steun voor die missie. In dat kader is het van het allergrootste
belang dat de Veiligheidsraad een mandaat geeft dat ook na 1 september een
haalbare missie in Kongo mogelijk maakt. Ik roep de Nederlandse regering op
zich, ook gelet op de prioriteit die zij aan Afrikabeleid geeft, in te spannen
zo'n resolutie op tafel te krijgen en ervoor te zorgen dat zij wordt aangenomen
door de Veiligheidsraad. Vervolgens kom ik te spreken over Iran. Het klinkt misschien raar uit
de mond van een oppositiepartij, maar mijn fractie is positief over het feit
dat het mede dankzij de Nederlandse regering is gelukt de discussie over Iran
te verbreden. De Europese Unie heeft niet alleen gesproken over de handelsbetrekkingen
en in ondergeschikte zin over de risico's van proliferatie. Wij hebben gezien
dat in de Europese Raad een volledig debat is gevoerd, waarin alle elementen
aan de orde zijn gekomen. Dus niet alleen de angst voor proliferatie, maar
ook de mensenrechten die in de afgelopen jaren te veel ondergeschikt zijn
geweest in de discussie in de Europese Unie. Ik denk dat het mede een succes
van Nederland is dat het nu anders is. De vraag is hoe wij nu verdergaan?
Hoe zullen wij inhoud geven aan de stelling dat aan de handelsrelatie vorm
moet worden gegeven in samenhang met een dialoog over de verbetering van mensenrechten?
Hoe moet ik dit concreet zien in de samenwerkingsrelatie tussen de Europese
Unie en Iran? Wie zal het invullen? Wie is daarvoor verantwoordelijk?De Kamer zal morgen met de betrokken bewindsman spreken over opvang in
de regio en het asielbeleid. Ik neem aan dat de minister-president daarover
het woord heeft gevoerd in Porto Karras. Mijn fractie is een beetje in verwarring.
In de brieven die het kabinet eerder naar de Kamer heeft gestuurd, staat dat
opvang in de regio als concept niet fout is – een opvatting mijn fractie
deelt – maar dat er zoveel haken en ogen aan zitten dat men het eerst
gaat bestuderen. Waar in Porto Karras door de Europese Unie is gezegd dat
het niet gebeurt, lijkt het erop dat Nederland met een aantal andere lidstaten
zegt dat men het wel gaat doen. De UNHCR heeft twijfels, Amnesty International
heeft twijfels. Iedereen zegt dat het kan leiden tot schending van het principe
van non-refoulement en schending van het Vluchtelingenverdrag. Hoe kan het
dat de Nederlandse regering dan zonder reserves aan zo'n experiment begint,
terwijl aan de Kamer is meegedeeld dat het alleen om een experiment zou gaan?De heer Van Bommel (SP):Mijnheer de voorzitter. Voor de tweede keer in een maand praten wij over
de Conventie. Resultaten zijn er nog niet, maar er is al veel gezegd. Het
debat moet nu gevoerd worden omdat intussen ook zaken worden gedaan. In Thessaloniki
zijn de voorstellen over de Conventie maar kort aan de orde geweest. Dat is
niet vreemd als wij bedenken dat de vervolgonderhandelingen in oktober in
de IGC zullen plaatsvinden en geen enkel land er in deze fase belang bij heeft
om alle troeven op tafel te leggen. Intussen moeten wij vaststellen dat wel
heel veel troeven op tafel liggen en standpunten zijn ingenomen, ook in deze
Tweede Kamer, die maken dat wij in elk geval in deze Kamer het debat kunnen
voeren. Voorlopig doen wij het dan ook maar met de constatering, althans van
de regering, dat de voorstellen voor de Conventie een goede basis zijn om
de besprekingen op regeringsniveau voort te zetten.Na Spanje en Groot-Brittannië zijn ook door Nederland enkele wijzigingsvoorstellen
ingebracht. Zo zou elk land van de Europese Unie kandidaten moeten kunnen
presenteren voor de functie van vaste voorzitter van de Europese Raad. Verder
is Nederland geen voorstander van een wetgevende raad binnen de Algemene Raad
en hecht Nederland aan handhaving van de consensusbesluitvorming over financiële
perspectieven. Het is interessant om van de regering te vernemen wat de eerste
reacties waren op deze wijzigingsvoorstellen.De SP-fractie heeft in het debat van twee weken geleden onderstreept dat
de Europese Unie in haar optiek een neoliberaal project van de Europese elite
is en dat de opbouw van een Europese superstaat niets van doen heeft met de
opbouw van een democratisch, sociaal en vreedzaam Europa. Wanneer wij de uitkomsten
van de Europese top nader beschouwen, worden wij helaas eerder dan ons lief
is in dit standpunt bevestigd. Hoewel de zeggenschap over het buitenlands-
en veiligheidsbeleid volgens de Europese Conventie vooralsnog op nationaal
niveau blijft liggen, heeft Solana van de Europese staatshoofden het fiat
gekregen om een voorstel uit te werken voor een samenhangend Europees veiligheidsbeleid.
Daarmee krijgt de oprichting van een Europees bewapeningsagentschap een forse
stimulans.Tegelijkertijd signaleren wij een toenadering van de Europese Unie tot de Verenigde Staten op het punt van het buitenlands- en defensiebeleid.
Dat geldt onder andere voor het bestrijden van staten die ervan beschuldigd
worden, gemene zaak te maken met het terrorisme en bij te dragen aan de proliferatie
van massavernietigingswapens. Juist binnen de huidige internationale context,
waarin de Verenigde Staten bij herhaling unilateraal optreden en daarbij het
internationale recht aan hun laars lappen, is het van wezenlijk belang dat
de Europese Unie zich niet klakkeloos achter de VS opstelt, maar een eigen
koers vaart of die althans ontwikkelt.De SP-fractie is in dit opzicht buitengewoon ongelukkig met het optreden
van onze minister van Buitenlandse Zaken. Het voorstel om in het kader van
de top van de Europese Unie en de VS, deze week, het eerste ontwerp van de
Europese veiligheidsstrategie met de Amerikaanse autoriteiten te bespreken,
getuigt van een vorm van schoothondjespolitiek waar wij ons voor zouden moeten
schamen. De regering blijkt echter trots op dit optreden. Waarom, zo is dan
mijn vraag, is de regering daar zo trots op?Helaas staat deze kwestie niet op zichzelf. Ook ten aanzien van het Israëlisch-Palestijns
conflict ontbeert de Nederlandse inbreng in EU-verband de noodzakelijke nuance.
Zo getuigt het voorstel van de minister van Buitenlandse Zaken om de politieke
tak van de Hamasbeweging op de lijst van terroristische organisaties te zetten,
zonder meer van eenzijdigheid. Immers, niet alleen vanuit de Palestijnse kant
worden wij geconfronteerd met misdadige vormen van terroristisch geweld tegen
burgers. Ook de Israëlische regering maakt zich onder het mom van terrorismebestrijding
schuldig aan terreur tegen Palestijnse burgers, aan staatsterreur. Niet door
de kant van de VS te kiezen, maar alleen door een politiek van actieve neutraliteit
kan Europa politiek een rol van betekenis spelen in de oplossing van het buitengewoon
ingewikkelde Israëlisch-Palestijns conflict.Ik kom bij een ander land en een ander thema, maar waar wel van hetzelfde
beleid sprake is. Wanneer het gaat om initiatieven om de militaire dictatuur
in Myanmar, het vroegere Birma, aan te pakken, dan dient de EU verder de druk
op te voeren. Ook hier geldt: eigen beleid voeren! In plaats van symbolische
solidariteitspolitiek te bedrijven, zoals nu gebeurt, zou de Europese Unie
moeten overgaan tot het instellen van een effectieve economische boycot tegen
Myanmar. Daarmee zou, wanneer de Nederlandse regering dit zou steunen, steun
worden gegeven aan de oproep van de National League of Democracy van Aung
San Suu Kyi. Dat zou er tevens toe moeten leiden dat het Nederlandse bedrijf
IHC Caland zich niet langer kan verschuilen achter de halfslachtige opstelling
van de Europese Unie ten aanzien van Myanmar en zijn activiteiten in dat land
verder en in een hoger tempo afbouwt.Een ander thema betreft de migratie; voorgaande sprekers hebben het er
ook al over gehad. Zo hebben de Europese regeringsleiders een voorstel goedgekeurd
dat de basis vormt voor de invoering van biometrische paspoorten. Daarnaast
is er in het kader van migratie gesproken over de noodzaak om zwaardere drukmiddelen
in te zetten tegen de zogenaamde probleemlanden die onvoldoende meewerken
aan het terugnemen van illegalen en het bestrijden van mensenhandel. Verder
hebben de regeringsleiders van Montenegro, Bosnië-Herzegovina, Albanië
en Kroatië in Thessaloniki te verstaan gekregen dat zij de corruptie
en de georganiseerde misdaad in hun landen hard dienen aan te pakken en zorg
moeten dragen voor het handhaven van Europese normen bij de beveiliging van
hun grenzen. Voor de bewaking van de Europese buitengrenzen wordt 140 mln
euro extra uitgetrokken, terwijl er voor samenwerking op het vlak van migratie
250 mln euro extra wordt uitgetrokken. Ik zou graag van de regering horen
wat die samenwerking precies behelst en hoe deze fondsen worden ingezet. Het
gaat om heel veel geld.Ik kom bij mijn laatste onderwerp, een onderwerp dat morgen uitgebreid
in het algemeen overleg aan de orde komt: de asielpolitiek. Omdat het huidige
beleid misbruik door mensensmokkelaars en arbeidsmigranten in de hand zou
werken, kwam de Britse minister-president met het voorstel om behandelingscentra
voor kandidaat-vluchtelingen op te zetten buiten de Europese Unie. Genoemd
zijn: Iran, Somaliland, Turkije en de Oekraïne. Daar zou met het nieuwe
concept worden geëxperimenteerd. De Britse minister van binnenlandse
zaken kondigde aan dat invoering van het plan zal leiden tot een halvering
van het aantal asielzoekers in Groot-Brittannië. Nederland en Denemarken
hebben daar positief op gereageerd, maar Zweden en Duitsland hebben er de
vinger bij opgestoken. De Zweedse premier Persson nam de term "fort Europa"
in de mond en Duitsland zou de term "kampen" in het verkeerde keelgat zijn
geschoten. Internationale mensenrechtenorganisaties hebben inmiddels fel tegen
het Britse plan geprotesteerd. Zolang de Conventievoorstellen niet zijn aangenomen,
heeft ieder land van de Europese Unie het recht om zelfstandig justitiebeleid
en binnenlands beleid te maken. Dat maakt dat er in EU-verband momenteel onvoldoende
draagvlak voor het proefproject bestaat. Het neemt niet weg dat Groot-Brittannië
nu wellicht onder VN-vlag naar mogelijkheden zoekt om het proefproject toch
uit te voeren. Staatssecretaris Nicolaï heeft reeds te kennen gegeven
dat opvang in regionale centra gecombineerd zou moeten worden met een juridische
asielprocedure in Nederland.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. De SP verzet zich tegen het opheffen van het vetorecht op
het gebied van asielaangelegenheden. Met het huidige voorstel zouden de meer
progressieve landen, Nederland, Denemarken en Groot-Brittannië, andere
landen kunnen dwingen een socialer asielbeleid te voeren. Dat zou toch helemaal
in lijn met de wensen van de SP zijn.De heer Van Bommel (SP):Daar heeft u gelijk in.Mevrouw Van der Laan (D66):Blijft de SP toch voor het handhaven van het vetorecht in de derde pijler?
Wil de SP dus dat op het gebied van asiel de besluiten met unanimiteit worden
genomen?De heer Van Bommel (SP):Voorlopig blijft asiel een onderwerp van binnenlands beleid en van nationale
besluitvorming. Handhaven van het vetorecht is voor de hand liggend.Mevrouw Van der Laan (D66):Maar als het voorstel van de Conventie voor de Grondwet wordt aangenomen,
zal op dit gebied besloten worden bij gekwalificeerde meerderheid. Dan kunnen
wij met inspraak van het Europees Parlement dat socialere beleid doorzetten.
Dat zou toch in lijn met de wensen van de SP zijn.De heer Van Bommel (SP):Mevrouw Van der Laan, u bent al drie stations verder. U gaat ervan uit
dat het voorstel voor de Europese Grondwet wordt aangenomen. U zult ons en
anderen in deze Kamer nog tegenkomen, en daar ben ik blij om. Die Grondwet
wordt dus niet volgens het huidige voorstel aangenomen en als het aan ons
ligt wordt ze helemaal niet aangenomen.Voorzitter. Ik wil de regering vragen of het plan om tot opvang en behandeling
van de asielaanvragen in de regio te komen mogelijk tot een verdere vervuiling
van het budget voor ontwikkelingssamenwerking leidt. Die verwachting is niet
helemaal op niets gebaseerd. Ik denk namelijk aan de discussie over de besteding
van de middelen voor de acties die na vredesoperaties komen, namelijk die
voor samenlevingsopbouw. Die vervuiling zou voor mijn fractie onaanvaardbaar
zijn.Voorzitter. Ik rond af. Het zal duidelijk zijn dat het Europa dat nu in
de steigers staat niet het Europa van de SP is. Dat is niet toevallig zo,
want de inhoud en de vorm van de Europese Unie hangen nauw met elkaar samen,
zoals ik twee weken geleden heb betoogd. Dat maakt dat wij niet enthousiast
op de EU-trein springen in de veronderstelling dat wij het uiteindelijk wel
tot bestuurder zullen brengen. We voelen er tegelijkertijd niets voor om op
het lege perron te blijven staan. Wij steunen dan ook elk voorstel dat een
stapje in de richting van meer democratische controle is.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Na vijf jaar gehoord te hebben wat de SP niet wil, wil ik
de heer Van Bommel één keer uitdagen en hem vragen wat de SP
dan wel wil. Ik zou het toch zo boeiend vinden om dat eens te mogen horen.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. Deze exercitie doen wij iedere keer. Ik ben hieraan gewend.
Wij willen het Europa dat wij nu hebben: nationale staten, soevereiniteit,
zorgen dat de besluiten die op nationaal niveau genomen kunnen worden ook
voortaan op nationaal niveau worden genomen. Wij willen geen verdere overdracht
van bevoegdheden. Wij willen onze verworvenheden behouden en, als wij met
andere landen kunnen samenwerken voor het aanpakken van grensoverschrijdende
problemen, dat doen op basis van vrijwilligheid. Wij willen geen keurslijf,
geen Europese Grondwet en geen Europese president. Heb ik hiermee uw vraag
een beetje beantwoord, mijnheer Timmermans?De heer Timmermans (PvdA):Hoe denkt de SP dan problemen op te lossen als die van de criminaliteit,
migratie en de mondialisering van de economie? Op die punten moeten wij toch
in Europa samenwerken, want die kunnen wij niet nationaal oplossen.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. De heer Timmermans heeft met zijn vraag mijn antwoord heel
goed voorbereid. Op het gebied van grensoverschrijdende criminaliteit en bij
het oplossen van migratievraagstukken kunnen wij heel goed samenwerken met
andere landen. Onze belangen op die punten zijn namelijk volkomen gelijkluidend.
Echter, als het gaat om de mondialisering van de economie, moet naar mijn
mening Nederland het recht hebben om bijvoorbeeld op het punt van de privatisering
van de publieke diensten zich niet de wet voor te laten schrijven door Europa.
Dat is bijvoorbeeld gebeurd op het terrein van het openbaar vervoer. Ik herinner
mij in dit verband een minister van Verkeer en Waterstaat: mevrouw Netelenbos.
Iedere keer als ik een debat probeerde te voeren over de trein, de bus enz.
zei zij: het moet van Europa, het staat in de richtlijnen, wij moeten 30%
aanbesteden. Dat debat wil ik in Nederland niet voeren. Wij hebben een uitstekend
net van openbaar vervoer. Dat willen wij in stand houden. Daarin hebben wij
honderd jaar ontzettend veel geld geïnvesteerd en dat wordt nu omwille
van het lidmaatschap van Europa zomaar opgegeven. Daar ligt voor mij precies
de scheiding. Dus: samenwerken als wij een gemeenschappelijk nut kunnen dienen
en dezelfde opvattingen hebben, maar als wij, zij het in eigenwijsheid, in
Nederland een goed beleid hebben gevoerd, wil ik dat wij daarbij kunnen blijven.
Dat is precies de scheiding die ik wil aanbrengen.De voorzitter:Ik stel vast dat de heer Van Bommel zijn betoog al had beëindigd
en nu door de interrupties een visie moet ontvouwen op Europa. Maar daarvoor
kun je ook Het Parool gebruiken, zo zeg ik in de richting van de heer Timmermans.
Mevrouw Van der Laan heeft nog een enkele vraag.Mevrouw Van der Laan (D66):De heer Van Bommel zegt in zijn allerlaatste zin dat elke stap die Europa
iets democratischer zal maken door de SP zal worden gesteund. Ik kijk nu naar
deze grondwet en noem twee dingen. Voor het eerst zal de landbouwbegroting
democratisch worden gecontroleerd en het aantal terreinen waarop het Europees
Parlement bevoegd is wordt verdubbeld. Dat lijken mij twee essentiële
stappen voor de democratie. Hoe kan de heer Van Bommel dan toch zeggen dat
hij tegen deze grondwet is?De heer Van Bommel (SP):De SP-fractie bekijkt alles op de eigen merites. Wij vragen ons eerst
af of wij überhaupt een grondwet willen. Waartoe dient een grondwet?
Er is niet eens een Europese staat. Waarom zouden wij een grondwet moeten
hebben? Daarin liggen dingen vastgelegd. Ik herinner u eraan dat wij een motie
hebben ingediend om uit die grondwet te krijgen dat Europa gebaseerd moet
zijn op vrije markt, concurrentie en wat dies meer zij. Dat is wat ons betreft
precies het hoofdpunt dat de heer Timmermans aanhaalt, waarvan wij ons afvragen
of wij dat moeten vastleggen in Europa. U kunt praten over allerlei zaken
waar wij best voor zijn en wij zullen dat op onderdelen zeker steunen. Maar
als u over de hoofdlijnen van zo'n grondwet praat, dan heeft u bij voorbaat
mijn steun niet.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wil toch proberen u te overtuigen. U zegt dat er geen Europese staat
is, maar uw partij vecht samen met de mijne tegen die ongrijpbare Europese
macht; denk aan de Europese politie. Europese burgers moeten zich er toch
tegen kunnen verweren? U kunt wel zeggen dat het geen staat
is, maar zij hebben wel macht. Daarvoor zijn die grondrechten nu precies.
Als u tegen die grondwet bent, dan bent u dus ook tegen de grondrechten voor
die burgers, voor wie u ook bent.De heer Van Bommel (SP):Wij maken een rekensom van plussen en minnen. Ik heb het stuk van de heer
Van Baalen in het Parool gelezen. Ik ben het op veel punten met hem eens.
Als nu de balans moet worden opgemaakt van deze grondwet, dan kun je er niet
voor zijn. Je kunt er alleen voor zijn, als je zegt: er zal een Europa komen
met een grondwet, wat erin zit zien wij dan later wel en vervolgens gaan wij
proberen te amenderen. Dat moet je niet doen. Je moet je eerst afvragen of
je dit wel wilt. Vervolgens kijk je naar de inrichting en naar de vorm. Ik
stel vast dat u begint met het standpunt: er komt een Europa met een grondwet
en wat er precies in zit zien wij later wel.De heer Van Dijk (CDA):Ik begrijp uit het betoog van de heer Van Bommel dat hij er moeite mee
heeft dat sommige onderwerpen op de Europese agenda komen. Ik wil hem toch
in overweging geven om nog eens heel goed te kijken naar de twee protocollen
omtrent de rol van de nationale parlementen en over de subsidiariteitstoets.
Ik wil hem ook meegeven dat er weliswaar nog niet echt sprake is van een Europese
staat, maar dat toch niet kan worden ontkend dat wij te maken hebben met een
Europese overheid. Van die elementen, met name de grondrechten, mag wel het
een en ander in een grondwet worden verankerd.De heer Van Bommel (SP):Wij zijn altijd voor subsidiariteit geweest: regel op nationaal niveau
wat je op nationaal niveau goed kunt regelen. Dat is in het verleden echter
niet gebeurd. Wij kunnen het in een grondwet en in protocollen zetten, maar
ik heb er weinig vertrouwen in. De praktijk is altijd nog de toets van de
theorie. Ik stel vast dat het fout is gegaan in het verleden en dat het in
de grondwet niet goed is geregeld. Wij kunnen heel veel in zo'n grondwet zetten
over grondrechten, maar ook daarvoor geldt: wat nu nationaal is geregeld,
althans in Nederland en in sommige andere landen van de Unie, is toch een
stuk beter dan wat in deze conceptgrondwet staat.Voorzitter. Ik was inderdaad bijna klaar. De afgelopen weken is de roep
om referenda in verschillende Europese landen steeds luider geworden. De SP
steunt het voorstel om ook in Nederland een referendum te houden, niet om
het draagvlak voor het project te vergroten, maar om de waardering en ook
de onvrede die in brede kringen van de Nederlandse samenleving bestaat te
verwoorden en te versterken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ook gelet op de discussie tot nu toe lopen wij gerede kans
om tot een massale en massieve herhaling van zetten van de afgelopen debatten
te komen. Op 10 juni hebben wij uitgebreid over de inhoud gesproken. Vorige
week hebben wij alles wat wij aan wensen hadden geformuleerd meegegeven aan
de regering. Het risico is dat wij nu heel blij gaan incasseren of kritiek
gaan leveren op het feit dat het er niet van gekomen is. Tot dusver heb ik
nog geen nieuwe punten gehoord. Dat is geen verwijt aan mijn collega's, maar
het is wel het risico van dit debat.Ik begin met een nieuw punt. Het was de laatste top buiten Brussel. De
afspraak daartoe is gemaakt in Nice. Misschien is dat achteraf het eerste
opstapje geweest naar het afschaffen van het halfjaarlijks roulerend voorzitterschap.
Misschien hebben wij toen niet goed opgelet.Er is weinig spannends van deze top in de media terechtgekomen. Dat hangt
ook samen met het feit dat wij al heel veel over de Conventie hadden gesproken.
In de conclusies heb ik geen nieuwe, spannende dingen aangetroffen. Ik pik
er een paar punten uit die ik toch nog even naar voren wil brengen, zonder
eerder gevoerde discussies open te willen trekken.Er wordt de conclusie getrokken dat de Conventie haar nut bewezen heeft
als forum voor een democratische dialoog tussen vertegenwoordigers van regering,
nationale parlementen, Europees Parlement, Europese Commissie en de burgermaatschappij.
Ik heb altijd wat aarzelingen bij dit type ronkende teksten, zeker als het
woord "burgermaatschappij" wordt gebruikt. Met elkaar hebben wij de stellige
indruk dat het debat met de samenleving niet in den brede is gevoerd; het
is vooral een debat van de incrowd geweest. Ik heb niet zo'n behoefte aan
dit soort teksten, want ik heb de indruk dat het gewoon niet waar is.Is de Conventie klaar met haar werk? De regering en de Europese Raad vinden
van wel. Die paar technische werkzaamheden van deel 3 zouden geen naam mogen
hebben. Ik vraag een nadere toelichting van de regering, omdat in de Conventie
zelf de overtuiging leeft dat het verder gaat dan alleen technische werkzaamheden.Er is al veel gezegd over de preambule. In de kranten lees ik er meer
over dan in de brief van de regering. De minister-president heeft gepleit
voor het in de Europese grondwet opnemen van de joods-christelijke wortels
van onze Europese beschaving. Ik prijs hem daarvoor. Dat het niet in de brief
vermeld staat, beschouw ik als een vorm van onnodige bescheidenheid.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik begrijp de opvatting van collega Rouvoet, maar hij weet toch dat er
een motie is aangenomen? Hij zwaait de regering lof toe omdat zij een Kamermotie
naast zich neergelegd heeft.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Timmermans heeft vragen gesteld en ik zie met spanning uit naar
de bijdrage van mevrouw Van der Laan. Ik heb de motie niet gesteund. Normaal
gesproken gaan wij ervan uit dat een aangenomen motie door de regering wordt
uitgevoerd. Is dat anders, dan heeft de regering daar verantwoording voor
af te leggen. Ik ga ervan uit dat mevrouw Van der Laan de regering stevig
zal bevragen waarom de motie niet uitgevoerd is. Ik was het met de inhoud
van de motie volstrekt oneens. Ik prijs de regering dus voor haar handelen.Misschien is het voor mevrouw Van der Laan goed om terug te denken aan
een discussie die ik ooit met de heer Van Mierlo heb gehad. Een brede meerderheid
van de Kamer vond dat hij niet naar Orient House moest gaan. De heer Van Mierlo
zei toen: ik ga lekker toch en als u het er achteraf niet mee eens bent, dan
stuurt u mij maar naar huis. Ik wacht met belangstelling de reactie
van mevrouw Van der Laan af. Als het voor haar echt heel zwaar weegt, dan
zal zij vast een heel stevige motie in petto hebben. Daar zal ik dan ook tegen
stemmen.De minister-president heeft gezegd dat, als er te veel amendementen op
de ontwerpgrondwet komen, het gevaar bestaat dat het hele bouwwerk onderuit
wordt gehaald. Wat betekent de observatie van de minister-president voor de
inzet van de Nederlandse regering bij de komende IGC? Wat is de verwachting
over het moment van afronding?Ik heb eerder iets gezegd over de positie van Turkije in de IGC. Wij blijven
er moeite mee houden. Het lijkt erop dat Turkije sluipenderwijs het lidmaatschap
van de Europese Unie gaat krijgen. Daar is nog geen beslissing over genomen,
maar het land wordt toch overal bij gehaald. Het gaat mij niet specifiek om
Turkije; ik vind dat wij hier zuiver in moeten handelen. Een land moet nog
niet over allerlei dingen meepraten als er nog geen zicht is op toetreding.De beslissingen over asiel en immigratie die in Tampere zijn genomen,
moeten steeds weer bevestigd en aangepast worden. Ik vraag een toelichting
op het slot van conclusie 9, die gaat over de financiële middelen en
afspraken.Conclusie 14 gaat over de bewaking van de buitengrenzen. Ook daar staat
een formulering die ik absoluut niet begrijp. Wij hebben eerder gesproken
over een eventueel Europees politiekorps voor Europese grensbewaking. Ik was
daar niet voor en ik ben daar niet voor. Misschien kan ik een toelichting
krijgen op die moeizaam geformuleerde conclusie 14, opdat ik mij daar beter
een oordeel over kan vormen.Over het proefproject voor asielzoekers komen wij morgen uitvoerig te
spreken. Zolang het in lijn ligt met het voorstel dat de fractie van de ChristenUnie
indertijd heeft gedaan voor toetsing in de regio, heeft het onze sympathie.
De motie ter zake is toen door alle fracties met uitzondering van die van
GroenLinks gesteund. Alles wat in die richting gaat en wat ook letterlijk
in het Hoofdlijnenakkoord terechtgekomen is, heeft in principe onze steun.
Ik wil nog wel weten wat de rol van de UNHCR in dit verband zal zijn en wat
een initiatief van vier lidstaten zal betekenen voor het gezamenlijke asielbeleid. Wat moet ik mij voorstellen bij een Europees netwerk voor migratie? Wat
wordt dat voor club? Er worden maar een paar woorden aan gewijd. Ik hoor hier
dus graag nog een toelichting op.Terecht is de hele wereld nog eens langsgegaan. De verklaringen en conclusies
over de verschillende landen kunnen wij in hoofdlijnen zeker ondersteunen.
Ik wil alleen nog even ingaan op de verklaring over het Midden-Oosten. Het
is de vraag wat de Raad bedoelt met de rol van de Europese Unie bij de totstandbrenging
van een geloofwaardig en effectief toezichtmechanisme. Wat mij betreft, had
de taal richting Hamas trouwens best wat steviger mogen zijn. Nu staat er
dat de Unie vraagt dat Hamas en andere groeperingen onmiddellijk een staakt-het-vuren
afkondigen en alle terroristische activiteiten staken. Van Hamas moet echter
worden geëist dat de terroristische activiteiten onmiddellijk worden
gestaakt. Het is absoluut nodig dat de maatregelen rond de financiering van
dergelijke organisaties onmiddellijk en omvattend worden genomen. Het lijkt
mij verstandig dat de buurlanden Syrië en Libanon bij de onderhandelingen
over een stabiel vredesproces worden betrokken. Het is dan echter wel noodzakelijk
dat deze landen de staat Israël onverkort en zonder mitsen en maren erkennen.
Anders zal hun betrokkenheid de vrede niet dichterbij brengen. Is de regering
het met die stelling eens?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter. Hoewel er nog een kleine drie weken wordt doorvergaderd in
de Conventie, is het toch gelukt om deel 1 en 2 aan de Europese Raad te presenteren.
De finale beoordeling van het resultaat van de Conventie bewaart mijn fractie
totdat ook deel 3 is gepresenteerd. Daarin moet namelijk nog een aantal noten
gekraakt worden. Wat dat betreft, zijn wij dan ook verbaasd dat in de conclusies
wordt gesteld dat er nog enige zuiver technische werkzaamheden vereist zijn.
Volgens mij gaat het wel degelijk nog om politieke punten, zoals meer of minder
QMV op bepaalde terreinen. Collega Timmermans heeft hier ook uitvoerig over
gesproken. Dat het Praesidium na een diner met Blair QMV en co-decisie op
onderdelen van het sociaal beleid heeft teruggedraaid, is echt onwenselijk.
Gaat de regering zich in de resterende tijd in de Conventie alsnog inzetten
om meer meerderheidsbesluitvorming en co-decisie te bewerkstelligen in artikel
99 van deel 3 over het sociaal beleid?De Europese Raad heeft besloten dat de tekst van de Conventie een goede
basis vormt voor de start van de IGC. Hoe interpreteert de regering de term
"een goede basis"? De minister-president heeft in het overleg ter voorbereiding
van de top al aangegeven dat het wel eens onverstandig zou kunnen zijn om
te proberen, het onderste uit de kan te halen, zoals de VVD-fractie heeft
bepleit. Als iedereen deze houding gaat aannemen in de IGC, wordt het resultaat
voor Nederland veel slechter. Hoe schat de minister-president een en ander
in, nadat hij de reactie van andere regeringsleiders heeft gehoord? In hoeverre
verwacht hij dat het resultaat van de Conventie overeind blijft in de IGC?
Mijn fractie ziet graag een Europese grondwet totstandkomen en zij waardeert
de resultaten van de Conventie vooralsnog positief. Zij vindt ook dat er zo
weinig mogelijk aan die resultaten gesleuteld moet worden.In het verslag staat dat de minister-president kanttekeningen heeft geplaatst
bij drie thema's. Hij wil een eerlijke verdeling van het voorzitterschap van
de Europese Raad. Op dat punt kunnen wij hem steunen. Verder is hij tegen
de instelling van een wetgevende raad. Daar zijn wij echter niet van overtuigd.
Voorts wil hij de unanimiteit behouden bij besluitvorming over financiële
perspectieven. Dat vind ik geen goed punt. Meerderheidsbesluitvorming is volgens
ons ook in dit geval in het belang van Nederland. Maar ik mis in dit rijtje
de omvang van de Commissie, terwijl de regering per motie door de Kamer was
opgeroepen om zich hiervoor in te zetten. Mijn fractie heeft tegen deze motie
gestemd, zodat ik het inhoudelijk eens ben met de houding van de regering.
Wel moet de minister-president duidelijkheid verschaffen over de verhouding
tussen Kamer en regering. Gaat de regering heronderhandelen over de omvang
van de Commissie? Daarover moet duidelijkheid komen. De minister-president heeft gemeend, zich bezig te moeten houden met de
preambule, en vooral met wat daar niet in staat. Volgens hem dient daarin
een verwijzing naar de tradities van de joods-christelijke samenleving te
worden opgenomen. Er is een motie-Van der Laan aangenomen, waarin daar juist
tegen wordt gepleit. Op welke titel heeft de minister-president zijn wens
tijdens de top geuit? Ligt hier een ministerraadsbesluit aan ten grondslag?
Dat lijkt mij met twee liberale partijen in de regering eigenlijk niet voor
de hand liggend. Is de minister-president voornemens, hiermee door te gaan
of de motie uit te voeren?Ik kom toe aan het plan van Nederland om een proefproject te starten op
het gebied van de opvang van asielzoekers in de regio. Ik zal heel duidelijk
zijn: mijn fractie is zeer onaangenaam verrast door de berichten hierover.
Blair heeft in de EU zijn zin niet gekregen om vluchtelingen terug te sturen
naar de regio's van herkomst, en hen daar in kampen te plaatsen om hun asielprocedure
af te wachten. Ook binnen de regering waren veel kanttekeningen bij het Britse
voorstel, vooral waar het ging om de situering van de centra: ze moesten niet
buiten de grenzen van de EU zijn gelegen, en de vereiste UNHCR-standaarden
moeten van toepassing zijn op de procedures. Dat zijn onderwerpen die minister
Verdonk op 28 mei aan de Kamer heeft geschreven. Maar wat schetst onze verbazing?
Nederland gaat meedoen aan proefprojecten, eventueel in Afrika. Dit is geheel
tegenovergesteld aan wat de regering aan de Kamer heeft voorgehouden. Op zijn
minste is hier sprake van misleiding van de Kamer. Op basis van die brief
kan de regering niet vrijwillig in een kopgroep buiten de Unie om gaan werken
aan proefprojecten. Hoe deze actie van Nederland en een aantal andere landen
een stimulans tot een gezamenlijk asielbeleid moet zijn, is mij ook een raadsel,
om van de rechtsbescherming van de vluchtelingen maar te zwijgen. De democratische,
welvarende landen hebben ook verantwoordelijkheid te dragen voor de wereldwijde
vluchtelingenproblematiek. Voor staatssecretaris Nicolaï weegt zwaar
dat de UNHCR de plannen steunt, lezen wij in het Algemeen Dagblad. Onzin,
want de UNHCR voelde zich gedwongen om in een persbericht in niet mis te verstane
bewoordingen afstand te nemen van deze plannen. Ook hier dringt zich de vraag
op, of er bij de standpunten van de regering in de Europese Raad wel sprake
is geweest van een ministerraadsbesluit. Heeft de minister-president ook namens
minister Verdonk gesproken? Wij willen dat Nederland geen medewerking verleent
aan dergelijke projecten. Graag duidelijkheid van de minister-president hierover.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hecht zeer aan de uitvoering van aangenomen moties. Mag ik u eraan herinneren
dat er een aangenomen motie-Rouvoet c.s. ligt, waarin de regering wordt opgeroepen
om in Europees verband initiatieven te nemen en draagvlak te zoeken voor een
beleid dat in deze richting gaat? U zou het dus zeer moeten toejuichen dat
de regering die motie wel uitvoert.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik juich dat niet toe. Volgens mij is het niet de bedoeling van uw motie
geweest om dit buiten de EU om te regelen. De EU gaat daar immers niet mee
akkoord. Een aantal landen heeft besloten, buiten de EU om te beginnen aan
een proefproject, dat heel veel vraagtekens oproept. De regering is naar de
Kamer gekomen met een brief, en heeft gehandeld in tegenspraak met de eerder
gegeven informatie. Op dat punt roep ik de regering ter verantwoording.Voorzitter. Vervolgens wil ik ingaan op de veiligheidsstrategie van de
EU.De voorzitter:U heeft nog een halve minuut spreektijd.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan heb ik natuurlijk een probleem. Derhalve zal ik mij beperken tot een
korte aanduiding. Het concept inzake de veiligheidsstrategie is van groot
belang, waarbij het document van Solana als een goed startpunt kan fungeren.
Wij verwachten van de regering wel een reactie waarin heel concreet wordt
ingegaan op de manier waarop zij in de voorbereiding van de besluitvorming
in december te werk gaat, zodat wij er uitvoerig over kunnen debatteren.Met betrekking tot Iran heb ik de vorige week al benadrukt hoe belangrijk
het is om de gearresteerde studenten, journalisten en andere tegenstanders
van het regime niet in de steek te laten. Ik zie dat de regering dat heeft
ingebracht in de EU, waarvoor ik dan ook mijn waardering uitspreek. Het is
van belang om door het actief uitzenden van missies toegang te krijgen tot
de gearresteerden. Dan weten zij dat er meegekeken en gecontroleerd wordt.
Mijn concrete vraag aan de minister is of hij bereid is en mogelijkheden ziet
in het kader van de EU/Iran-mensenrechtendialoog een missie naar Iran te sturen
die direct en rechtstreeks toegang krijgt tot de gearresteerden.De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. De top van Thessaloniki stond in het teken van
het resultaat van de Conventie. Al eerder heb ik uiteengezet dat de SGP-fractie
gemengde gevoelens heeft bij de ontwerpgrondwet. Tegenover de versterkte rol
van de nationale parlementen bij de toetsing van de subsidiariteit die wij
positief waarderen, staan ook diverse zwaarwegende negatieve punten, waarvan
ik slechts noem de regeling van het vaste voorzitterschap, het ontbreken van
vetorecht bij financiële perspectieven en de positie van de commissarissen.
De conclusies van de top kwalificeren het resultaat als een goede basis om
mee te beginnen in de IGC. Wat betekent deze kwalificatie voor de beschikbare
onderhandelingsruimte? De SGP-fractie heeft al eerder benadrukt dat de eindtekst
niet te gemakkelijk gezien moet worden als een huis dat instort als je er
een steen uit haalt. Het "huis" werd gedurende de Conventie ook voortdurend
verbouwd. Je kunt dan nu moeilijk volhouden dat er nu niets meer aan te veranderen
valt. Ik wijs hier nadrukkelijk op, omdat we op tijd moeten beginnen met diplomatieke
inzet, willen in de IGC wijzigingen ten goede bewerkstelligd kunnen worden.Uit een goed huis kan best een steen worden gehaald zonder instortingsgevaar,
maar een goed fundament is onmisbaar. In het fundament van het Grondwetsgebouw
zit een gapend gat: het ontbreken van de verwijzing naar de joods-christelijk
traditie van Europa. De SGP-fractie waardeert het dat de minister-president
zich in Thessaloniki nu openlijk heeft uitgesproken voor herstel
van dit gebrek. Het is nu zaak voor de regering om samen met andere landen
in de IGC maximale invloed aan te wenden om de preambule bij te stellen.Over asiel en migratie is in Thessaloniki kennelijk veel gesproken. Een
lange lijst van conclusies. Maar is er ook veel bereikt? Het lijkt er op het
eerste gezicht niet op. Opvallend is dat ellenlange conclusies gewijd zijn
aan integratiebeleid van derdelanders en andere onderwerpen, maar dat het
aantal operationele, harde afspraken tegen lijkt te vallen, terwijl de open
grenzen dwingen tot samenwerking. De regering heeft terecht het Verenigd Koninkrijk
gesteund in het streven om te komen tot aanmeldcentra in de regio. Hoewel
er nog veel uit te werken valt en lang niet alles zomaar overgenomen kan worden,
is het wel de richting die ons aanspreekt: in nauwe samenwerking met de UNHCR
en onder verhoging van de afdrachten aan deze organisatie werken aan opvang
in de regio en zo mogelijk ook toetsing in de regio. Morgenochtend hopen we
hier in het AO op terug te komen. Wel een vraag over de bijzondere positie
die de proef heeft in de conclusies. Het is bepaald niet buiten de Europese
orde als er nadrukkelijk een inbedding op dit punt plaatsvindt in de conclusies.
Hoe verhoudt deze aanpak zich tot het gemeenschappelijke asielbeleid?Harmonisatie van het visumbeleid van de lidstaten juichen wij toe. De
noodzaak van een gezamenlijke grenswacht wordt bestudeerd, zo lezen wij. Mag
ik vaststellen dat het voorlopig blijft bij samenwerking en coördinatie
op dit terrein?Na Irak is er terecht behoefte om te bekijken of er lijn kan worden gebracht
in de visie op het veiligheidsbeleid. Het is een betere weg om te zoeken naar
waarover wij het eens zijn, dan om te werken aan geforceerde meerderheidsbesluitvorming,
waarbij wezenlijke nationale bevoegdheden in het geding zijn. Het nadenken
over een gemeenschappelijke veiligheidsstrategie verdient steun, mits het
niet impliceert dat er afstand wordt genomen van de VS.Ik vraag mij af of een algemene teneur van nogal wat conclusies is dat
men zich verwijdert van de transatlantische betrekkingen. In conclusie 65
over een agentschap voor bewapening wordt de NAVO niet eens genoemd. In de
conclusies 69 en 70 wordt gesproken over een relatie op basis van gelijkwaardigheid.
Dat roept de vraag op wat dat in militair opzicht betekent. Intensivering
van de defensie-uitgaven? Tot nu toe heb ik niet de indruk dat dit het Nederlandse
beleid is.In de conclusies over het Midden-Oosten worden beide partijen terecht
op hun verplichtingen aangesproken en wordt min of meer expliciet de primaire
rol van de VS in het proces erkend. Dat is positief, zoals er ook terecht
stevige uitspraken kunnen worden gedaan over terroristische organisaties zoals
Hamas, de financiering daarvan en de relaties met de omliggende landen.Het had onze voorkeur gehad, als die relatie expliciet was gemaakt in
de conclusies over Iran en als deze waren gekoppeld aan een handelsakkoord.
Wij zijn positief over de inzet van Nederland ten aanzien van Iran. Wij vinden
het terecht dat de onderscheiden zorgpunten in de conclusies in hun samenhang
worden geduid. Wat ons betreft kan er geen vrijblijvende dialoog blijven,
als wezenlijke veranderingen uitblijven. Het uitspreken van zorg en het aangaan
van de dialoog zijn niet genoeg. Er moeten daadwerkelijke drukmiddelen worden
ingebouwd, zoals bij een handelsakkoord aan de orde is.Ter afsluiting maak ik nog een opmerking over de conclusies over Irak.
Conclusie nr. 91 over de mogelijkheden van het post-Saddamtijdperk is zeer
opvallend en welkom, gezien het Duitse en Franse "nee" tegen militair ingrijpen
in Irak. Deze conclusie roept wel vragen op over de verhouding met conclusie
nr. 95, waarin de deelname van sommige landen aan de stabilisatiemacht slechts
wordt opgemerkt en niet rechtstreeks positief wordt bejegend. In die conclusie
worden een aantal keren wel warmere woorden gebruikt, maar in dit geval is
er een neutrale toonzetting. Waarom is er geen positievere toon aangeslagen?De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Het gaat vandaag niet over de inzet, want de VVD is ervan
overtuigd dat de regering, de regeringsvertegenwoordiger en de parlementaire
vertegenwoordigers zich hebben ingezet voor een goed resultaat, maar het resultaat
is voor de VVD volstrekt onvoldoende. In de nu gepresenteerde stukken staat
dat er een vaste externe president van de Europese Raad komt. De lidstaten
verliezen het recht op een stemhebbende Eurocommissaris, staat erin. Er is
meerderheidsbesluitvorming voorzien voor de meerjarenbegrotingen, staat erin.
Meerderheidsbesluitvorming over het strafrecht staat er ook in. Nogmaals,
voor onze partij is dat geen goed resultaat.De VVD-fractie zal het verdrag dat over een jaar ter ratificatie wordt
voorgelegd, integraal toetsen op de volgende criteria. Een machtsevenwicht
van de Europese instellingen dient te worden gehandhaafd. De communautaire
besluitvormingsmethode moet prevaleren als algemene lijn. In het verdrag moeten
toetsingscriteria staan voor nieuwe lidstaten. Het geheel van de samenstelling
van de Commissie, de Europese president, besluitvorming over financiën
en strafrecht en de positie van Nederland zal voor ons aanleiding zijn om
al of niet voor ratificatie van het verdrag te stemmen.Mevrouw Van der Laan (D66):De heer Van Baalen wekt de indruk dat hij "nee" zou zeggen, als hij nu
die afweging moest maken en ja of nee moest zeggen over de grondwet. Klopt
dat?De heer Van Baalen (VVD):Die indruk heb ik niet alleen gewekt, ik heb in een vooraanstaande krant
in Nederland, NRC Handelsblad, gemeld dat datgene wat nu ter tafel ligt, mij
aanleiding zou geven om tegen te stemmen.Ik vervolg mijn betoog. Voor de VVD-fractie is de proeve van Giscard d'Estaing
een basis voor de IGC. Het is geen goede basis, maar het is een basis. De
VVD-fractie maakt, zoals gezegd, nadrukkelijk het voorbehoud voor de ratificatie.
Wij zijn blij dat de regering ook voorbehouden heeft gemaakt, met name in
het kader van de meerderheidsbesluitvorming over de financiële perspectieven.
Dat is echter onvoldoende. Waarom heeft de regering geen voorbehoud heeft
gemaakt ten aanzien van één stemhebbende eurocommissaris per
lidstaat? De Kamermotie die mijn naam draagt, geldt als politieke richtlijn
voor de regering, ook in de IGC. Ik heb begrepen dat Oostenrijk
en een aantal kandidaat-lidstaten dat voorbehoud wel hebben gemaakt. Wat is
de positie van de Nederlandse regering?Waarom heeft de regering geen voorbehoud gemaakt ten aanzien van de meerderheidsbesluitvorming
op het gebied van het strafrecht? De Kamer heeft op 10 juni jl. duidelijk
gezegd dat de methode-Donner interessant was: het onderscheid maken tussen
typisch Europees strafrecht en nationaal strafrecht.Mevrouw Karimi (GroenLinks):De heer Van Baalen zegt dat Oostenrijk dat voorbehoud heeft gemaakt en
de Nederlandse regering niet. Welke consequenties wil hij eraan verbinden
als de regering de door hem ingediende motie niet uitvoert?De heer Van Baalen (VVD):Wij beoordelen niet de inzet, maar het eindresultaat. Dat zal worden aangeboden
en vervolgens al dan niet worden geratificeerd.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Als het resultaat dus ondanks de Nederlandse inzet goed is, bent u de
regering dankbaar?De heer Van Baalen (VVD):Ik wil dat het resultaat mede dankzij de inzet van de Nederlandse regering
goed is. Als het resultaat goed is – daarover zullen wij nog vergaderen –
zullen wij onze positie bepalen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Het resultaat kan natuurlijk goed zijn dankzij de inzet van de Oostenrijkse
regering. U beoordeelt de regering echter aan de hand van de vraag of zij
de in de Kamer aangenomen motie uitvoert. U kunt al antwoord geven op de vraag
welke politieke consequentie u verbindt aan het feit dat de regering de door
u ingediende motie niet heeft uitgevoerd.De heer Van Baalen (VVD):Het is de gewoonte dat de regering de Kamer informeert, indien zij een
motie niet uitvoert. Dat heeft zij niet gedaan. Ik ga er derhalve van uit
dat de motie nog steeds ter tafel ligt en dat de regering die nog uitvoert.
In dat geval ga ik ervan uit dat de mogelijkheid van een stemhebbende eurocommissaris
gewoon wordt gehandhaafd met de steun van andere landen. Dat betekent dat
als dit over een jaar niet ter tafel ligt, de VVD-fractie haar positie bepaalt.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Wij kunnen natuurlijk een schijndebat blijven voeren, maar daar is niemand
bij gebaat. U weet net zo goed als ik dat deze regering geen voorbehoud heeft
gemaakt. Nu vraag ik om duidelijkheid over de vraag of u waarde hecht aan
de uitvoering van de motie. Zo ja, welke consequentie verbindt u daar dan
aan?De heer Van Baalen (VVD):U bent geïnteresseerd in de vraag of wij de regering naar huis willen
sturen vanwege het schijnbaar niet uitvoeren van de motie-Van Baalen. Ik ga
ervan uit dat zij de motie wel heeft uitgevoerd en blijft uitvoeren. Wij houden
de regering er in ieder geval aan dat zij gedurende het hele jaar hard onderhandelt
in de IGC.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Het wordt op deze manier inderdaad een soort schijngevecht.
De heer Van Baalen weet donders goed dat de regering de motie niet heeft uitgevoerd.
De regering heeft vorige week namelijk duidelijk gemaakt dat zij de motie
slechts heeft uitgevoerd door een amendement niet te steunen. Zij hebben in
de Conventie niets actiefs gedaan om de motie uit te voeren. Uit het verslag
van de Europese Raad blijkt glashelder dat zij daar ook niets hebben gedaan
om de motie-Van Baalen uit te voeren. Wat wil hij nog meer weten? Het is toch
glashelder? Welke consequenties verbindt hij er dan aan?De heer Van Baalen (VVD):Het schijnt dat de heer Timmermans selectief luistert of niet wil horen.
De VVD-fractie heeft namelijk duidelijk gezegd dat zij over een jaar het ter
ratificatie voorliggende verdrag beoordeelt. Dat betekent dat als het verdrag
in zijn totaliteit niet goed is, zij dat niet zal steunen. Dat heeft onze
fractie tegen de regering gezegd. Ik ga er dus van uit dat de regering de
motie-Van Baalen uitvoert. De regering zal hier dadelijk wel antwoord op geven.De heer Timmermans (PvdA):Dus wij vernemen het eindoordeel van de VVD-fractie volgend jaar en ondertussen
kijkt zij de andere kant op als de regering de door de heer Van Baalen ingediende
moties niet uitvoert?De heer Van Baalen (VVD):De heer Timmermans stelt zich op als medeonderhandelaar. Laat de regering
onderhandelen en laat het parlement het resultaat daarvan beoordelen. Zo simpel
is het. De heer Timmermans moet de functies niet door elkaar halen.De heer Timmermans (PvdA):Mijn vraag is heel helder. Wij stellen samen vast dat de regering de motie
niet uitvoert. Ik moet vaststellen, tenzij de heer Van Baalen mij nu corrigeert,
dat hij dat door de vingers ziet en dat hij pas over een jaar zal oordelen
over het eindresultaat.De heer Van Baalen (VVD):Ik zie veel door de vingers, ook wat u zegt, maar niet dat de regering
mijn motie niet uitvoert. Dit is een brede motie die nog steeds de steun van
de Kamer heeft. Ik hoor graag van de regering wat zij doet. Een ding doe ik
niet: ik ga niet met de heer Nicolaï mee onderhandelen. Dat doet de heer
Timmermans en ik vind dit onverstandig.Mijn derde vraag aan de regering is waarom zij een vaste externe president
van de Europese Raad accepteert, althans zo lijkt het in de stukken, terwijl
de Kamer deze niet wenst? Waarom heeft de regering het idee niet ingebracht
van de democratisch door het Europese Parlement gekozen Commissievoorzitter
die ook de Europese Raad technisch voorzit? Gaat zij dit nog doen?Nogmaals, het gaat niet om inzet, maar om resultaten en om erkenning van
machtspolitiek. Iedere punt, iedere komma en iedere letter in het verdrag
van Giscard gaan over macht en de Nederlandse regering moet ervoor zorgen
dat Nederland daarin een goede positie verwerft.Roemenië en Bulgarije dienen separaat te voldoen aan de Kopenhagencriteria
en dienen separaat te worden beoordeeld. De VVD-fractie heeft dit al eerder
gezegd en dit geldt voor alle toetreders. Uit de stukken kan ik dit niet goed
halen. Ik wil graag van de regering horen of die separate beoordeling zal
plaatsvinden.Voor Turkije geldt natuurlijk dat het moet voldoen aan de politieke Kopenhagencriteria
voordat er toetredingsonderhandelingen kunnen worden geopend.
Rendez-vous of niet – ik weet niet wat een rendez-vous is op Europees
gebied – Turkije mag niet het idee hebben dat het recht heeft op toelating
tot de Europese Unie als het niet volledig aan de politieke criteria voldoet.Het is een goede zaak dat de Europese veiligheidsstrategie op de Europese/Amerikaanse
top wordt besproken, want Europa en Amerika moeten elkaar aanvullen en ondersteunen
en niet los van elkaar opereren. Ditzelfde geldt natuurlijk ook voor de wederopbouw
van Irak. De VVD steunt het idee dat Europa op het gebied van justitie, politie
en het maatschappelijk middenveld in Irak ondersteuning tracht te bieden,
maar dan wel in goede samenwerking met de Verenigde Staten.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Ik wil eerst uitspreken dat D66 ingenomen is met een aantal
onderdelen van de Raadsconclusies. Dit geldt in de eerste plaats voor de steun
voor het Internationaal Gerechtshof. Die steun blijft zeker nodig, ook omdat
de Amerikanen nog steeds op bilaterale wijze met verschillende landen proberen
de effectiviteit van het Hof te ondermijnen. Ik ben blij dat de Europese Raad
zich hiertegen blijft verzetten.Ik ben ook ingenomen met de verklaring over massavernietigingswapens.
Dit is een eerste stap naar een gezamenlijke strategie. Nu nog de wil om dit
ook uit te voeren, maar er is tenminste iets van een gezamenlijk idee.Wij zijn ook blij met de verwijzing naar groene diplomatie. In de Europese
Raad wordt niet vaak aandacht geschonken aan het milieu. Het is fijn dat dit
nu een keer wel gebeurt.Wij zijn ook ingenomen met de conclusie over het Midden-Oosten. De conclusies
van de Europese Raad zijn redelijk gebalanceerd in tegenstelling tot de brief
van de regering. Er is gesproken over de opvolging van de heer Moratinos;
daarvoor zou eventueel een Nederlander in aanmerking komen. Ik ben erg nieuwsgierig
naar de uitkomst van dit gesprek, maar als dit gevoelig is of problemen oplevert,
zal ik niet verder vragen.Wij zijn geschokt door de recente gebeurtenissen op Cuba en wij vinden
het erg belangrijk dat die gebeurtenissen in de conclusies worden betreurd
en verworpen. Ik vraag mij echter wel af wat je daaraan hebt, als hieraan
verder geen gevolgen worden verbonden. Is er gesproken over maatregelen tegen
Cuba? Ik mag er toch in ieder geval vanuit gaan dat er geen sprake zal zijn
van aansluiting bij de ACP-preferenties zolang de huidige situatie blijft
gehandhaafd?Wij begrijpen dat de inspanningen van de EU tijdens de EU/VS-top erop
zijn gericht om de relaties met de VS te verbeteren en dat met name wordt
gekeken naar de punten waarover wij het met elkaar eens zijn. Het is jammer
dat over een paar hele heikele punten niet wordt gesproken. Ik doel dan met
name op de passagiersinformatie die momenteel in strijd met de Europese privacyregels
aan de Amerikanen wordt verstrekt. Wij brengen daarmee de luchtvaartmaatschappijen
in een heel lastig parket en ik vind het wel erg eenzijdig dat daarover niets
is opgenomen in deze conclusies.D66 wil graag wat meer informatie hebben over de verdeeldheid in de Europese
Raad over de opvang in de regio. Waarom is het nu niet gekomen tot een gezamenlijk
initiatief? De D66-fractie was in eerste instantie voorstander van opvang
in de regio, met name omdat dit de enige manier is om mensensmokkelaars de
wind uit de zeilen te nemen. Dan is de toegang tot Europa niet voorbehouden
aan mensen die een smokkelaar 10.000 dollar kunnen betalen, maar aan iedereen
die het nodig heeft. Hieraan moeten wel twee heel concrete eisen worden verbonden:
er moet een hoog beschermingsniveau worden geboden en het mag niet een verkapte
manier zijn om vluchtelingen te weren. Het lijkt er nu op dat Nederland zich
in een clubje begeeft dat precies met dat laatste bezig is. Er is een negatief
oordeel van de Europese Commissie, de UNHCR is erg kritisch, en Nederland
zit in een clubje met een paar landen waarvan het bekend is dat zij zich niet
in de meest gastvrije hoek bevinden als het op asielzoekers aankomt. Daarover
wil ik graag opheldering.Ik kom te spreken over de Europese grondwet. Ik geloof niet dat het de
bedoeling is om nu alle inhoudelijke zaken te herhalen. Ik neem aan dat wij
in oktober, als de IGC begint, daarop terugkomen. Ik beperk mij dan ook tot
de procedure. Voor het eerst in de Europese geschiedenis is een verdrag in
alle openheid opgesteld, door voor het merendeel rechtstreeks gekozen volksvertegenwoordigers.
Er was inspraak van alle kanten. Het bedrijfsleven, milieuorganisaties, kerken,
mensenrechtenactivisten, iedereen kon meepraten. Het resultaat is een zeer
fragiel bouwwerk, een bouwwerk van geven en nemen, van compromissen en oplossingen.
Haal er een steen uit en het bouwwerk kan in elkaar donderen. Wat doet de
regering? Meteen drie stenen aanwijzen die zij eruit wil trekken. Toch zijn
wij bemoedigd door de opmerking van de regering dat niemand op de Europese
Raad echt fundamentele of onoverkomelijke bezwaren had. Dan vraag ik mij af
waarom dan toch deze posities zijn ingenomen. Was het niet veel moediger geweest
om te beslissen dat de IGC het compromis voor het grootste deel gewoon met
rust zou laten?Ook de omschrijving van de tijdslimiet is een beetje cryptisch. De Europese
grondwet moet bekendheid krijgen bij de burgers. Zij moeten zich voldoende
in de grondwet kunnen verdiepen om er op tijd voor de Europese verkiezingen
bekend mee te zijn. Denken wij dan aan december, aan januari? Als wij echt
willen dat de grondwet bij de burger bekend wordt, moeten wij de burger er
gewoon het laatste woord over geven, bijvoorbeeld door het houden van een
referendum. Het zal niemand verbazen dat ik daarover begin.Tot slot heb ik een vraag over de motie ten aanzien van de scheiding tussen
kerk en Staat. In die motie, die door de Kamer is aangenomen, staat dat de
regering zich moet verzetten tegen de verwijzing naar een specifieke godsdienst.
Uit De Volkskrant komt het volgende citaat. De inleiding volstaat nu nog met
een nogal vage verwijzing naar de religieuze wortels van Europa. Van de Nederlandse
premier moet die verwijzing expliciet christelijk zijn, een mening die hij
deelt met de Poolse bisschoppen. Einde citaat. Als de berichtgeving van De
Volkskrant niet klopt, beschik ik ook nog over een bericht uit het Reformatorisch
Dagblad. Ik vraag mij af hoe dit heeft kunnen gebeuren. De premier gaat hiermee
lijnrecht in tegen een Kameruitspraak. De D66-fractie zou hiervoor
graag een verklaring hebben.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Balkenende:Voorzitter. Allereerst wil ik de Kamer dank zeggen voor de inbreng in
eerste termijn over de uitkomsten van de Europese Raad in Thessaloniki. Op
de agenda stonden onderwerpen waarover wij regelmatig met elkaar van gedachten
wisselen. Wat betreft de werkverdeling zal het kabinet de volgende lijn hanteren.
Ik zal zelf ingaan op de discussie over de Conventie naar aanleiding van de
presentatie van de heer Giscard d'Estaing. Ik zal aangeven hoe wij tegen de
zaken aankijken en wat onze visie is op het komende traject en de komende
IGC. Voorts zal ik enkele algemene opmerkingen maken over de uitbreiding van
de Europese Unie en zal ik stilstaan bij de resultaten van de EU-Balkantop.De minister van Buitenlandse Zaken zal ingaan op het vraagstuk van het
"wider Europe", de hiv/aids-problematiek, de externe betrekkingen, de veiligheidsstrategie,
non-proliferatie, het Midden-Oosten, Irak, Iran en de betrekkingen tussen
de Europese Unie en de Verenigde Staten. Bovendien zal hij stilstaan bij de
positie van Cyprus.De staatssecretaris zal spreken over het vraagstuk van asiel, migratie
en grenzen. Hij zal ingaan op deel III, het traject tot 15 juli en hij neemt
het aspect van de meerderheidsbesluitvorming voor zijn rekening. Bovendien
zal hij meer in het bijzonder stilstaan bij de toepassing van de Kopenhagencriteria
in relatie tot Roemenië, Bulgarije en Turkije. Tot zover de werkverdeling.Als eerste kom ik te spreken over de Conventie. President Giscard d'Estaing
heeft het eindresultaat van het constitutioneel gedeelte van het verdrag aangeboden
en heeft daarvoor veel lof toegezwaaid gekregen, ook door de Nederlandse regering.
Ik denk dat dit terecht is. De Conventie is uiteindelijk een succes gebleken.
Er is meer bereikt dan ooit mogelijk was geweest in een klassieke IGC. Ik
noem een paar verworvenheden: een heuse grondwet voor de EU, rechtspersoonlijkheid
van de EU, opheffing van de pijlerstructuur. Voorts wijs ik op de sterke rol
van de Commissie die tot uitdrukking komt in het initiatiefrecht, de externe
vertegenwoordiging, toezicht op de naleving van het acquis, initiatief meerjarenplanning,
het recht van voorstel van een globaal richtsnoer voor het economisch beleid
enz. Er is een sterkere rol weggelegd voor het Europees Parlement met uitbreiding
van het budgetrecht. Weliswaar krijgt de Raad een vaste voorzitter, maar hij
krijgt beperkte bevoegdheden en bovendien wordt de egalitaire rotatie gehandhaafd
voor de vakraden. Ik merk in de richting van de heer Van Dijk op dat natuurlijk
altijd onder ogen moet worden gezien hoe de verhouding is tussen de positie
van de voorzitter van de Europese Raad aan de ene kant en de voorzitter van
de Europese Commissie aan de andere kant. Dat is volgens mij vooral een kwestie
van verdeling van bevoegdheden.Er komt een minister van Buitenlandse Zaken van de EU. Voorts is er verankering
van de grondrechten, zowel door opname in het Handvest, waarbij de door Nederland
gevraagde waarborgen zijn opgenomen, als door de mogelijkheid van toetreding
tot het EVRM. Tenslotte is er een heldere bevoegdheidsafbakening van de rol
van nationale parlementen bij de subsidiariteitstoets.De uitgangspunten van de Benelux waren en zijn: versterking van de communautaire
methode, een evenwichtige machtsverdeling tussen de instellingen en gelijkwaardigheid
van de lidstaten. Overigens zijn deze punten ook door de heer Van Baalen in
zijn criteria naar voren gebracht. Deze criteria zijn in voldoende mate terug
te vinden in het resultaat. Desalniettemin ziet de Nederlandse regering punten
waarop het resultaat in de IGC verbeterd kan worden. In dit verband heb ik
op drie punten gewezen die ook in het verslag van de Europese Raad zijn terug
te vinden. Zeker gesteld moet worden dat alle landen, groot en klein, op eerlijke
wijze toegang hebben tot het ambt van voorzitter van de Europese Raad. Voorts
heb ik het aspect van de unanimiteit genoemd bij de vaststelling van de financiële
perspectieven. Tot slot heb ik aangegeven dat voorkomen moet worden dat er
een wetgevende raad wordt ingesteld. De heer Van Bommel heeft gevraagd hoe de reacties op deze voorstellen
waren. Het is goed om nog eens te benadrukken dat de bespreking in Thessaloniki
er niet toe strekte om de onderhandelingen te starten, maar diende om een
algemeen beeld te geven ten aanzien van de uitkomsten van de Conventie waarbij
landen bepaalde punten konden markeren. Dat betekent dat landen zich op die
manier hebben geuit over de resultaten van de Conventie. Landen hebben in
ieder geval niet bij elkaar geïnformeerd hoe het ervoor staat, want dat
komt bij de IGC aan de orde. Ik heb in ieder geval deze punten namens Nederland
naar voren gebracht.Mevrouw Van der Laan (D66):Heeft de minister-president aanwijzingen dat het niet mogelijk zal zijn
voor elk land om een kandidaat voor het vaste voorzitterschap te leveren?Minister Balkenende:In principe zullen landen kandidaten moeten kunnen voordragen. Het gaat
erom dat er kansen moeten zijn, of landen nu tot de grote, middelgrote of
kleinere landen behoren. Je kunt de vraag stellen of dit moet leiden tot een
afzonderlijke bepaling of dat het moet gaan om een gentlemen's agreement,
een soort van common understanding. Moet een houding ontstaan dat men elkaar
recht wil doen wat betreft de grootte van landen? Zo heb ik het naar voren
gebracht. Dat heeft meer te maken met een houding. Wij zullen dit punt ook
wisselen in de voorbereiding van de IGC. Het gaat erom dat landen niet vanwege
hun grootte meer kansen hebben.Verschillende sprekers hebben gerefereerd aan de motie die deze Kamer
heeft aangenomen over de samenstelling van de Commissie en het stemrecht van
de commissarissen. Er is gesproken over een lidstaat die op dit punt een andere
opvatting zou hebben gehad. In het verslag van de Europese Raad heeft men
kunnen lezen dat de drie punten die ik naar voren heb gebracht, de punten
zijn die ik zojuist heb gememoreerd. In het verslag is die lidstaat niet met
name genoemd. Men weet ook dat de vertrouwelijkheid van de bespreking in de
Europese Raad gebiedt dat wij dat hier niet melden. De heer Van Baalen heeft
een naam genoemd, maar ik zal daar niet op ingaan. Feit is dat één
lidstaat opmerkingen heeft gemaakt.Nadat de motie-Van Baalen was aangenomen, heeft de Nederlandse regeringsvertegenwoordiger
in de laatste dagen van de onderhandelingen gepeild of er steun bestond voor
het handhaven van één stemhebbende commissaris per lidstaat.
Die sondering heeft geen resultaat opgeleverd in de zin dat er meer landen
zijn die er iets voor voelen. Wij hebben ook contact met onze Benelux-partners
opgenomen. Bij de bespreking in Thessaloniki heeft één lidstaat
zich ervoor verklaard. Men kan dus niet zeggen dat de motie niet is uitgevoerd.
Wij hebben namelijk wel een sondering laten plaatsvinden.Vervolgens moeten wij ook kijken naar de inhoudelijke argumenten. Wat
heeft de Nederlandse regering bewogen om, nadat die sondering door de regeringsvertegenwoordiger
had plaatsgevonden, te kiezen voor de benadering in samenspel met de Benelux-partners?
Het is goed om die argumenten nog eens voor te houden. De Commissie is de
hoedster van de verdragen en waarborgt het algemeen belang. Het is dus niet
de arena waarin de landen met hun nationale belangen de strijd met elkaar
aangaan. Dat gebeurt in de Raad van Ministers. In een Commissie van 25 of
meer stemhebbende commissarissen zal onvermijdelijk een hiërarchie ontstaan
waarbij een inner cirkel van seniorcommissarissen ontstaat. Dan zullen de
kleine lidstaten mogelijk onvoldoende aan bod komen. Dat zal niet gebeuren
in het Benelux-voorstel dat in de tekst van het verdrag is opgenomen. Daarin
is sprake van een volstrekt egalitaire rotatie tussen de twee rangen van commissarissen.
Dit voorstel is naar het oordeel van de regering een goede balans tussen slagvaardigheid
en representativiteit.Dat is echter niet het enige. In Nice is afgesproken dat op het moment
dat de Europese Unie 27 lidstaten kent, zal worden gekozen voor een beperking
van het aantal commissarissen. Wat er nu uit is gekomen, is in die zin voor
Nederland beter dan hetgeen in Nice is afgesproken. Voor het overige moet
ik verwijzen naar de reactie die de staatssecretaris in het algemeen overleg
van de vorige week heeft gegeven. Wat de positie van Nederland betreft heb ik te maken met een oordeel van
de Tweede Kamer, namelijk de motie-Van Baalen, maar ook met een oordeel van
de Eerste Kamer dat daar haaks op staat. Als ik de reacties in de Europese
Raad zie, moet ik constateren dat er een behoorlijk breed draagvlak is voor
het voorstel dat in Benelux-verband naar voren is gebracht. Dat is de realiteit.
Ik zal natuurlijk luisteren naar de Kamer, ook met het oog op de IGC, maar
wanneer er onvoldoende draagvlak voor is en wanneer er goede argumenten zijn,
kies ik liever voor de lijn die in Benelux-verband is uitgezet.De heer Timmermans (PvdA):De minister-president houdt een redenering waar geen speld tussen is te
krijgen. Ik ben het er 100% mee eens. Ik heb dat standpunt hier ook steeds
ingenomen. De minister-president zegt dat de regering inhoudelijke redenen
heeft om de motie niet uit te voeren. Eerder zei hij dat de motie wel wordt
uitgevoerd. In de motie wordt echter niet gevraagd om bij anderen te sonderen
of er draagvlak is. In de motie staat: u moet dát bepleiten en daarvoor
zorgen. Dat doet het kabinet echter niet en dan vind ik dat het kabinet maar
tegen de Kamer moet zeggen dat het de motie niet uitvoert, iets dat overigens
mijn steun heeft. Het kabinet dient er echter niet omheen te draaien zoals
nu gebeurt.Minister Balkenende:Ik accepteer dit verwijt niet, want ik draai er niet omheen. Wij hebben
kennisgenomen van de motie van de heer Van Baalen. Wij hebben onze regeringsvertegenwoordiger
de opdracht gegeven om dit punt te bezien, in samenspel met andere landen.
De uitkomst is dan dat er nauwelijks draagvlak voor te vinden is. Wanneer
dat de realiteit is, kun je wel zeggen ermee door te gaan dit punt naar voren
te brengen, maar dat is de machtspolitieke kant en een doodlopend spoor. Ik
wijs vervolgens op de inzet van de Nederlandse regering, die in overeenstemming
is met wat wij met de Benelux-partners zijn overeengekomen. Wij denken dat
er heel goede argumenten zijn om die weg te bewandelen. Dat is de inhoudelijke
kant. Een derde element betreft de spanning waar wij als regering mee te maken
hebben. Immers, wat moet je nu als de Tweede Kamer standpunt X inneemt en
de Eerste Kamer standpunt Y.De heer Timmermans (PvdA):Dan moet u, zo vind ik, tegen de Tweede Kamer zeggen: ik voer uw motie
niet uit. Dan weten wij beiden waar wij aan toe zijn.Minister Balkenende:Ik ga het niet herhalen. Ik heb gezegd wat onze regeringsvertegenwoordiger
heeft gedaan en ik heb vervolgens aangegeven dat ik niet alleen te maken heb
met een stemhebbende commissaris per lidstaat. Ik heb ook te maken met een
machtspolitieke kant en ik heb te maken met Benelux-afspraken. Wij hebben
er ook geen misverstand over laten bestaan, want wij hebben het aan de Kamer
gemeld. Op een gegeven moment moet je vaststellen wat de beste uitkomst is.
Ik heb u argumenten gegeven – die houd ik u graag voor – dat deze
weg, ook ten opzichte van de afspraken in Nice, gewoonweg een heel acceptabele
weg is. Elke lidstaat heeft een commissaris, maar alleen wat betreft het stemrecht
ga je dat wat beperken. Als je nu merkt dat zowel de grote landen en de middelgrote
landen, als de kleinere landen zich daarin kunnen vinden, dan denk ik dat
hier een koninklijke weg is gevonden.De heer Van Baalen (VVD):De motie blijft staan. In de IGC zal blijken hoe posities van andere landen
schuiven. Het betekent dat wij als Kamer in ieder geval van de regering verwachten
dat zij, indien de mogelijkheid van één stemhebbende Eurocommissaris
per lidstaat wederom aan de orde is, deze motie zal uitvoeren.Een ander punt betreft de rol van de niet-stemhebbende eurocommissarissen.
De heer Bolkestein heeft een tv-interview gegeven op donderdagavond waarin
hij heeft gezegd, op basis van zijn ervaring als Eurocommissaris: de niet-stemhebbende
commissarissen doen gewoon niet mee en hebben geen rol. Daar wil ik graag
de mening van de minister-president over vernemen.Minister Balkenende:Ik denk dat dit niet terecht is en ook een diskwalificatie van de Eurocommissarissen
die geen stemrecht zouden hebben. Er zijn twee belangrijke
elementen. Het ene element is dat lidstaten zich kunnen herkennen in de Commissie.
Dat gebeurt via het hebben van een vertegenwoordiger en dat is het element
van de nationale betrokkenheid: er is iemand die daar zit. Ik zeg er wel bij
dat de Commissie ook een collectieve verantwoordelijkheid heeft. Eén
commissaris per lidstaat betekent niet dat deze er alleen maar zit voor de
belangen van de lidstaat. Dat zou een miskenning zijn van diens rol.Het tweede element is: hoe kom je in het Europa van 25 of meer lidstaten
tot een goede besluitvorming en een effectieve aansturing van zaken? Dat is
het element op grond waarvan wordt gezegd: kies dan voor een beperking van
het stemrecht.Een derde element is dat wij nu zitten in een fase waarin wij moeten proberen
elkaar te vinden in werkbare afspraken. Wij hebben de indruk dat met de inzet
van de Nederlandse regering die werkbare afspraken in het verschiet liggen.De heer Van Baalen (VVD):Wat betreft werkbare afspraken merk ik het volgende op. De premier heeft
al eerder gesproken over een "gentlemen's agreement". Laten wij afspreken
dat er "men" aan tafel zitten, maar of het "gentlemen" zijn, zal moeten blijken.
Het gaat hier om machtspolitiek en ik hecht zeer aan wat de heer Bolkestein
heeft gezegd op basis van zijn ervaring: de niet-stemhebbers hebben geen stem
en doen niet mee.Minister Balkenende:Ik zou dat buitengewoon betreuren. Wij moeten overigens zien hoe het loopt
in de IGC; daar heeft u gelijk in. Dat zullen wij dan ook afwachten. Maar
wanneer dit de uitkomst zou zijn, dan moeten wij oppassen om de commissarissen
die geen stemrecht hebben, te diskwalificeren. Zij zullen daar een eigen taak
in gaan vervullen. Ik zou het buitengewoon jammer vinden dat deze functionaris
op voorhand feitelijk al een non-status zou worden toegedicht. Daar neem ik
een beetje afstand van.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Inhoudelijk heb ik geen meningsverschil op dit punt met de minister-president.
Wat ik echter niet begrijp, is dat de minister-president aan het eind van
zijn betoog zegt: bij de IGC zullen wij zien hoe dat loopt. Gaat hij dan over
dit onderwerp onderhandelen? Of zegt hij: het standpunt van de regering is
wat wij in Benelux-verband hebben gezegd?Minister Balkenende:Ik probeer aan te geven dat wij het signaal van de Kamer hebben opgepakt
en dat haar wensen via de regeringsvertegenwoordiger zijn ingebracht. Ik heb
op inhoudelijke gronden aangegeven wat wij de beste oplossing vinden. Deze
lijn zal ook bij deelname aan de IGC moeten worden gevolgd. Natuurlijk zullen
wij nagaan hoe het machtspolitieke spel op de IGC zich zal ontwikkelen. De
argumenten zullen opnieuw worden gewisseld. Dat is waar. Met mijn inhoudelijke
redengeving vandaag heb ik laten weten waarom deze benadering in de huidige
omstandigheden de beste is en beter dan die welke in Nice is afgesproken.
Er is sprake van betrokkenheid van de lidstaten en tegelijkertijd van een
werkbare methode voor de Europese Commissie. Daar sta ik voor.Voorzitter. De heer Van Dijk, de heer Rouvoet, mevrouw Karimi, de heer
Van der Staaij, mevrouw van der Laan en de heer Timmermans hebben opmerkingen
gemaakt over hetgeen ik heb gezegd over de joods-christelijke traditie. Waar
gaat het om? In de preambule wordt over twee elementen gesproken. Er wordt
gesproken over de waarden die ten grondslag liggen aan het humanisme. Vervolgens
wordt gesproken over de culturele, religieuze en humanistische tradities van
Europa. De verwijzing naar het humanisme geeft de oriëntatie met betrekking
tot de Europese ontwikkeling aan. Ik kan mij goed voorstellen dat ook een
verwijzing naar de joods-christelijke traditie op haar plaats was geweest.
Ik heb ook in sommige kranten gelezen dat Balkenende de naam van god in de
grondwet wilde. Die formulering is niet juist. Ik heb daarentegen herinnerd
aan de Europese ontwikkeling. Als dan enerzijds wordt gewezen op de waarde
van het humanisme is er ook reden om te wijzen op de joods-christelijke traditie.In de motie van mevrouw Van der Laan wordt gesproken over verwijzingen
naar een specifieke, Europese religieuze grondslag. Ik heb het echter niet
over een specifieke, Europese grondslag, want de joods-christelijke traditie
is een van de tradities die Europa heeft gemaakt tot wat het is. Als je wijst
op de waarden van het humanisme en voorbijgaat aan de joods-christelijke traditie,
vind ik dat je je eenzijdig opstelt. Dat heb ik naar voren gebracht en daarmee
precies gedaan wat ik hier in het debat heb verwoord. Dat is niet het claimen
van het opnemen van de naam van god in de grondwet, dat is niet het opnemen
van een exclusieve en specifieke religieuze grondslag in de zin van het verwijzen
naar het christendom, het is wel het verwijzen naar iets wat Europa heeft
gemaakt tot wat het is. Dat heb ik gezegd. Verschillende landen hebben vergelijkbare
opmerkingen gemaakt. Wij zullen op de IGC merken wat de verdere ontwikkelingen
op dit punt zijn. Ik verwacht niet direct een meerderheid voor ons standpunt.
Giscard d'Estaing had, zoals u weet, een dergelijke verwijzing graag gewild,
maar het is hem niet gelukt daarvoor in het Presidium en de Conventie toestemming
te krijgen. Wanneer er echter wordt verwezen naar de waarden van het humanisme,
vind ik dat die andere verwijzing ook moet worden opgenomen. Hier is ook gezegd:
of het is niets of je kiest voor een evenwichtige benadering. Ik herinner
mij heel goed wat de heer Rouvoet op dit punt heeft gezegd. Ik vind dat met
het huidige voorstel het evenwicht niet helemaal aanwezig is. Daarom heb ik
hierover een opmerking gemaakt en daar sta ik nog steeds achter.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Door de regering zijn op dit punt eerdere amendementen ingediend.
In dat licht heb ik twee vragen. Heeft de minister-president voorafgaande
aan de top in de ministerraad over dit onderwerp gesproken en is door de ministerraad
expliciet besloten tot de inzet die de minister-president nu verwoordt? Waarom
staat dit hele verhaal niet in het verslag dat naar de Kamer is gestuurd?Minister Balkenende:Over dat laatste heeft de heer Rouvoet een opmerking gemaakt. Het ontbreken
in het verslag is een omissie. Over de drie punten die ik zo-even heb genoemd,
is regelmatig met de Kamer van gedachten gewisseld in een algemeen overleg
en andere debatten. Wat de waarden in de Europese Gemeenschap
betreft, heb ik nog eens goed op mij laten inwerken wat hier is gewisseld
en wat de uitkomst van dat debat was: ofte wel je doet niets ofte wel je streeft
naar een complete benadering. Dat was voor mij het aanknopingspunt om te zeggen:
als je het wel hebt over de waarden van het humanisme waarom dan niet over
de waarden van de joods-christelijke traditie? Natuurlijk geeft het kabinet
zich rekenschap van wat in het parlement wordt gewisseld. Ik acht mij op grond
van de gedachtewisseling hier gemandateerd om het punt dat ik aangaf naar
voren te brengen.De heer Timmermans (PvdA):Ik begrijp dat daarover niet expliciet gesproken en besloten is in de
ministerraad.Minister Balkenende:Voorzitter. In de ministerraad hebben wij meerdere keren gesproken over
de amendementen, de visie en de verwijzing naar de joods-christelijke traditie.
Ik acht mij, ook op basis van de gesprekken in de ministerraad, gemandateerd
om deze opmerking te maken. Er is hierover dus in het kabinet van gedachten
gewisseld. Ik kan mijn standpunt echter ook baseren op de discussie in dit
parlement.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik was een beetje teleurgesteld over de taalspelletjes van de minister-president
met de motie-Van der Laan. Ik denk dat hij precies begrijpt wat er is bedoeld
met de discussie. Wij hebben ook heel duidelijk gezegd dat er alleen in zijn
algemeenheid moest worden verwezen naar de culturele, religieuze en humanistische
grondslagen van Europa. Zo staat het namelijk ook in de vierde overweging
van de motie. Wat de minister-president heeft gedaan, wilden wij nu juist
niet. Wij zijn op onze wenken bediend, want het is er niet in gekomen. Ik
weet niet wat er precies is gebeurd in de Europese Raad, maar ik wil de minister-president
in ieder geval danken voor het resultaat.Minister Balkenende:Ik ga ervan uit dat deze laatste opmerking een dubbele bodem heeft. Ik
dank mevrouw Van der Laan voor de gemaakte opmerking, punt.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik kom nog even terug op mijn eerste vraag. In de motie-Van der Laan staat
heel duidelijk dat er alleen een verwijzing in zijn algemeenheid moet zijn
naar het cultureel, religieus en humanistisch erfgoed van Europa. De minister-president
wist dan ook precies wat er met de motie werd bedoeld. Ik vond het een beetje
raar dat hij voorlas: het is niet specifiek om te spreken over joods-christelijk
en humanistisch. Anders heeft hij de hele discussie over de motie niet goed
begrepen. Die was juist bedoeld om te voorkomen dat die verwijzing erin zou
komen, maar hij heeft dat toch gedaan.Minister Balkenende:Ik heb goed geluisterd en u moet mij goed begrijpen, want dit raakt mij
zeer. Ik heb mij echt geërgerd aan eerdere formules waarin wel werd verwezen
naar de Romeinse geschiedenis en de Griekse achtergronden en een koppeling
werd gelegd naar het humanisme, maar niet werd gesproken over de joods-christelijke
tradities. Dat vind ik een volkomen eenzijdige benadering. Dat is niet goed.
In de preambule wordt wel verwezen naar de waarde van het humanisme, maar
er wordt niet gesproken over een ander belangrijk element, te weten de waarden
die kunnen worden ontleend aan het christendom. Dat is een eenzijdige visie,
al doet dat niets af aan de elementen die worden genoemd bij het humanisme.
Ik acht mij gemandateerd om die opmerking te maken. U zegt dat het een woordspelletje
is. Het gaat mij niet om een specifieke Europese religieuze grondslag in die
zin dat de joods-christelijke traditie een grondslag is van de Europese Unie.
Het gaat erom dat de waarden in de Europese Unie mee zijn gevormd door de
joods-christelijke traditie. Dat moet je kunnen zeggen en die opmerking heb
ik gemaakt: geen God in de grondwet, wel de verwijzing naar de traditie. Ik
meen dat ik daarmee precies datgene heb gezegd wat ik hier naar voren heb
gebracht.Mevrouw Van der Laan (D66):De minister-president gebruikt twee argumenten. Ik vind zijn persoonlijke
overtuiging in ieder geval overtuigender dan het woordspel dat met mijn motie
wordt gespeeld. Een concrete vraag is hoe hard hij zich hiervoor heeft gemaakt,
aangezien het niet bij de drie punten komt. Was het een terloopse opmerking
en is het daarna in de pers breed uitgemeten? Die indruk kreeg ik, ook omdat
er niets is veranderd aan het resultaat.Minister Balkenende:Ik heb opgemerkt dat ik mij goed had kunnen voorstellen dat er in het
kader van de preambule een verwijzing was opgenomen naar de joods-christelijke
traditie, aangezien ook het humanisme aan de orde was gesteld. Ik heb daarin
bijval gekregen van de heer Giscard d'Estaing. Enkele andere landen hebben
dat punt ook gemaakt, maar een meerderheid was er niet voor. Het is nu geen
punt van de onderhandelingen. Wij zullen bij de IGC kijken hoe het verder
gaat. Ik had er wel behoefte aan om het punt te maken.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik heb moeite met de uitleg van de minister-president. Ik vind dat hij
de vorige keer het debat hier heel goed heeft gevoerd. Het was heel duidelijk
wat de teneur van het debat was, namelijk dat er een scheiding lag en dat
deze motie duidelijk de wens van een meerderheid van de Kamer verwoordde die
juist geen behoefte had aan de verwijzing naar een specifieke godsdienst.
De minister-president zegt: dat raakt mij, ik had er behoefte aan om dat naar
voren te brengen. Was hij gemandateerd door de ministerraad na het aannemen
van deze motie om deze opmerking te maken?Minister Balkenende:Dat antwoord heb ik al gegeven. In de ministerraad is regelmatig gesproken
over alles wat de Conventie betreft. Er is gesproken over amendementen, over
oriëntaties, over de strategie. Dit is daar een onderdeel van. Ik heb
daarnaast heel goed naar de Kamer geluisterd.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Heeft de ministerraad na het debat in de Kamer over deze specifieke onderwerpen
van gedachten gewisseld? Was u gemandateerd om die opmerking te maken?Minister Balkenende:Het mandaat krijg je op basis van wat hier in de Kamer gebeurt en op basis
van de gedachtewisseling in het kabinet. Het kon niet als een verrassing komen
dat deze minister-president dan ook let op een evenwicht tussen
de verschillende stromingen die Europa hebben gemaakt. In die zin voelde ik
mij gemandateerd, ook op basis van de gedachtewisseling in het kabinet.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Aangezien de minister-president mij geen concreet antwoord geeft, trek
ik de conclusie dat er na het debat in de Kamer geen concreet debat over dit
onderwerp in het kabinet heeft plaatsgehad. De minister-president was dus
niet gemandateerd.Minister Balkenende:Ik heb het mandaat ontleend aan de gedachtewisseling hier en aan eerdere
gesprekken in het kabinet. Verder kan ik natuurlijk ook niet bij elke zin
die ik uitspreek in een Europese Raad nagaan of ik over die zin afspraken
heb gemaakt in het kabinet.Het werk van de Conventie is nog niet helemaal klaar. Er moet vóór
15 juli nog wat gedaan worden. De staatssecretaris zal daar nader op ingaan.Het resultaat is naar het oordeel van het kabinet een evenwichtig compromis.
Veel landen vinden er zaken in waar zij blij mee zijn, maar iedereen treft
er ook dingen in aan die hij graag anders geregeld had willen zien.Wat is het algemene oordeel? Wat is de klankkleur van de besprekingen
geweest? De heer Timmermans heeft dat gekoppeld aan de opmerking dat het betere
soms de vijand van het goede is. Dat zegt iets over het onderhandelingstraject
dat erna komt. Mevrouw Karimi heeft nader stilgestaan bij de betekenis van
de "goede basis". Voorkomen moet worden dat de IGC het resultaat gaat ontrafelen,
dat iedereen met een waslijst van opmerkingen en amendementen komt waardoor
het geheel onderuit wordt gehaald. Dan zouden wij terug bij af zijn. De klankkleur
van de besprekingen is mij 100% meegevallen. Anderhalve maand geleden lagen
de verhoudingen nog anders. Er is echter een atmosfeer ontstaan waarin de
deelnemende landen kunnen zeggen dat er een knap resultaat is geleverd dat
de basis is om verder te gaan. Dat was een vrij breed gedragen gevoel. Ik
heb geen landen gezien die met veto's kwamen of die zeiden dat het allemaal
niet kon. Er werd gesproken in termen van verbetering. De waarde van de besprekingen
in Thessaloniki was de goede klankkleur, de bereidheid om verder te komen.
Ik weet niet hoe het in andere politieke stromingen ligt, maar in de Europese
Volkspartij merk ik dat het zelfs in de sfeer van het tempo ambitieus was.
Er is anders dan bij de vorige presentatie van de heer Giscard d'Estaing een
positieve klankkleur ontstaan.De heer Van Baalen (VVD):De Spanjaarden en de Polen hebben een ander geluid laten horen. Zij willen
niet afzien van wat in Nice is besloten over de stemmenweging. Dat gaat over
macht. Ondanks dat het een heel leuke bijeenkomst is geweest, worden de messen
geslepen. Hoe ziet de minister-president dat Poolse en dat Spaanse voorbehoud?Minister Balkenende:Ik wil niet vooruitlopen op de exacte uitkomsten van de IGC. Tijdens de
vorige presentatie merkten wij dat er verschillende posities waren. Vergeleken
daarmee had het debat in Thessaloniki een veel betere klankkleur. Dat stemt
mij positief. Dat neemt niet weg dat er punten zijn gemarkeerd. De klankkleur
van een land als Spanje was niet in de trant van "wij zullen nu eens even
gaan blokkeren". Er was een coöperatieve opstelling.Dit raakt ook aan de opmerking van de heer Van Dijk dat hij nogal stevige
onderhandelingen verwacht. De heer Van der Staaij vroeg in dit verband hoe
het zit met de beschikbare onderhandelingsruimte. De heer Timmermans vroeg
wat er gebeurt, als alles wegvalt. Dat kan namelijk ook de uitkomst zijn,
als iedereen zich weer terugtrekt op eigen posities. Ik heb dit ook naar voren
gebracht en daarbij de term "ontrafelen" gebruikt. Ik heb gezegd dat wij daar
voorzichtig mee moeten zijn en dat wij de waarde van het bereikte compromis
juist moeten zien. Dat betekent dat iedere lidstaat verstandig en terughoudend
zal moeten omgaan met additionele wensen. Nederland zal dat ook doen. Pogingen
tot verbetering kunnen en mogen natuurlijk niet ontaarden in een heronderhandeling
van het gehele resultaat. Ook dat is volgens mij een realiteit. Dat zou ook
geen recht doen aan het legitieme karakter van het resultaat van de Conventie.
Dat is immers met medewerking van talloze nationale en Europese parlementariërs
totstandgekomen. Mocht het evenwicht echter zoek raken doordat allerlei zaken
toch in de IGC opengebroken worden, dan gaan landen zich allemaal dat recht
voorbehouden. Ik denk dat hier een grote taak ligt voor het Italiaanse voorzitterschap
om de zaak beheersbaar te houden en de partijen bij elkaar te houden. Er moet
begrip zijn voor de verschillende posities en er moet gewerkt worden aan consensus.Hoe snel het allemaal zal gaan, is nog onduidelijk. Ik denk dat het van
groot belang is dat het Italiaanse voorzitterschap duidelijke spelregels gaat
hanteren, want het moet beheersbaar blijven. De spelregels zullen in juli
door de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen besproken worden. De IGC
zal op een politiek niveau gevoerd moeten worden, met regelmatige betrokkenheid
van bewindspersonen. Nederland hecht aan een volledige en gelijkwaardige deelname
van de toetredende landen. Dat is ook veiliggesteld in Thessaloniki. Het IGC-resultaat
moet uiterlijk in mei 2004 gereedkomen. Interessant hierbij is de vraag van
de heer Timmermans of het niet mogelijk is om de IGC-werkzaamheden tijdens
het Italiaanse voorzitterschap af te ronden. Dat is buitengewoon ambitieus.
Dat zou betekenen dat de zaak voor het einde van het jaar gereed is. Ik denk
dat het te vroeg is om zo'n conclusie te trekken. Wij weten namelijk nog niet
hoe het spel van de onderhandelingen precies gespeeld zal worden vanaf oktober.
Je kunt het echter ook niet helemaal uitsluiten. De afgelopen dagen in Griekenland
heb ik ook vaak genoeg gehoord dat wij moeten opschieten. Als je de zaak voor
het einde van het jaar hebt afgerond, heb je namelijk ook nog tijd nodig om
de teksten te redigeren en de zaken goed te formuleren. Het feit dat er signalen
waren dat de zaak misschien tijdens het Italiaanse voorzitterschap afgerond
zou kan worden, hangt volgens mij samen met die positieve klankkleur. De burgers
zullen in ieder geval voor de verkiezingen van het Europees Parlement in juni
moeten weten hoe de grondwet er uitziet. Die ambitie moeten wij volgens mij
allemaal hebben.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wil hier wat meer duidelijkheid over hebben en niet alleen maar een
beschrijving horen van wat men eventueel zou kunnen doen. Wat
is nou de inzet van de Nederlandse regering? In de conclusies staat: de conferentie
moet zo spoedig mogelijk en op tijd om voor de verkiezingen van het Europees
Parlement in juni 2004 aan het constitutioneel verdrag bij de Europese burgers
de nodige bekendheid te kunnen geven, haar werkzaamheden voltooien. Dat is
ontzettend vaag en dat kan dus alle kanten opgaan. U zegt dat het misschien
onder het Italiaanse voorzitterschap kan. Wat wil de Nederlandse regering
evenwel?Minister Balkenende:Wij willen dat er een resultaat wordt geboekt dat is gestoeld op datgene
wat nu is bereikt. Dat moet een compromis tussen lidstaten opleveren waarin
de landen kunnen geloven. Wij zullen onze punten inbrengen, maar wij zullen
ook met anderen de dialoog aangaan om eruit te komen. Dat is de inhoudelijke
kant van de zaak. Verder moet je ervoor oppassen dat het proces niet gaat
verslonzen, als het te veel tijd gaat kosten. Iedereen weet dat er risico's
worden gelopen, als de IGC langer en langer gaat duren en er ruimte is om
allerlei zaken weer op te brengen. Het interessante van de opmerkingen in
Thessaloniki vond ik dat daaruit bleek dat nogal wat regeringsleiders zich
ervan bewust zijn dat er meer kinken in de kabels kunnen komen naarmate het
proces langer duurt. De Nederlandse regering kiest ervoor om zich coöperatief
op te stellen om resultaat te kunnen boeken. Het ergste zou zijn dat de IGC
zou mislukken, want dan zijn wij terug bij af en dan zou al het werk van de
Conventie voor niets zijn geweest. Ik heb de afgelopen maanden evenwel gemerkt
dat er sprake is van een opbouw. Wij werken naar een resultaat toe en de Nederlandse
regering zal daar constructief aan meewerken.Mevrouw Van der Laan (D66):Als dit de opstelling van de Nederlandse regering is en er ook geen fundamentele
en onoverkomelijke bezwaren zijn, zoals u in uw brief schrijft, dan kan de
IGC in een week afgerond zijn. Daar kunt u dan toch ook op inzetten?Minister Balkenende:Eind oktober zal de IGC starten. Ik neem althans aan dat dit dan zal gebeuren.
Ik heb nu gemerkt – een tot twee maanden geleden hoorde ik nog wat anders –
dat nogal wat regeringsleiders het signaal afgeven dat de zaak gedurende het
Italiaanse voorzitterschap afgerond zou kunnen worden. Ik vind dat een positief
signaal. Wij zullen daaraan meewerken. Of het haalbaar is, is afhankelijk
van de inzet van landen. Als landen gaan "difficulteren" en terugvallen op
oude posities, dan zal het lastig worden. Als men er evenwel uit wil komen,
dan is een week misschien wel erg kort, maar zou het mogelijk nog wel dit
jaar afgerond kunnen worden. Ik kan dat echter niet garanderen. Dat zou trouwens
ook onzin zijn.Er zijn opmerkingen gemaakt over de strategie van de Nederlandse regering,
welk onderwerp overigens vaak in deze Kamer wordt besproken. Je laat nooit
het achterste van je tong zien: de onderhandelingsstrategie is niet iets om
hier te wisselen. De heer Van Baalen heeft in dit verband de criteria aangegeven,
op grond waarvan hij volgend jaar het kabinet zal beoordelen. Dat is zijn
goed recht. Ik denk dat het ongelooflijk belangrijk is om contact te onderhouden
met je directe partners in Benelux-verband, maar ook andere coalities zullen
nodig zijn. Wij moeten weten wat er gebeurt, en wij moeten voeling houden
met de zaken die lopen, wat samenhangt met de beheersbaarheid van het proces.Er is inderdaad een spanning tussen het resultaat en de strategie. Aan
de ene kant wil je het bouwwerk niet ontrafelen, aan de andere kant heb je
je eigen standpunt. Die onderhandelingssituatie zal zich de komende maanden
gaan aftekenen. Ik heb daarbij aangegeven wat de inzet van Nederland is, maar
tegelijkertijd willen wij er wel uitkomen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De vraag waar ik mee zat was of ik de opmerking van de minister-president
dat er niet te veel amendementen mogen worden ingediend, aangezien het bouwwerk
anders in gevaar komt, moest verstaan als een waarschuwing aan het adres van
de regering. Met een aantal andere leden denk ik dan: er zijn nog best wat
dingen te verhapstukken, die naar ik hoop niet in mindering worden gebracht
op de inzet van de Nederlandse regering, waar de Kamer die zaken ondersteunt.Minister Balkenende:U herhaalt wat ik eerder heb gezegd: wanneer landen te gemakkelijk gaan
tornen aan het bouwwerk dat er nu staat, loop je grote risico's. De benadering
van de verschillende regeringen moet zijn, er gezamenlijk uit te willen komen.
Dat veronderstelt een zekere zelfbeperking ten aanzien van het indienen van
amendementen en zware punten. Wij zullen daarover steeds met de Kamer van
gedachten wisselen.Mevrouw Karimi refereerde aan een eerdere discussie, waaruit bleek dat
het zich tegen je kan gaan keren als je het onderste uit de kan wilt halen.
Het onderste uit de kan halen klinkt misschien leuk, maar je kunt wel eens
meer bereiken door coöperatief te zijn. In de Conventie is een houding
aangenomen waarin partijen eruit wilden komen. Als elk land voor zich het
onderste uit de kan gaat halen, loopt de zaak vast. Dat is de realiteit.De heer Timmermans (PvdA):Ik wil graag een conclusie trekken. Als ik u en de inbreng van de verschillende
fracties beluister, bent u het dan met mij eens dat dit kabinet opnieuw de
oppositie nodig zal hebben om een meerderheid te krijgen voor de lijn die
wordt uitgedragen? Wat ik bij de VVD beluister, en in iets mindere mate bij
het CDA, gaat toch niet in de richting van ruimhartige steun op dit punt voor
het kabinet?Minister Balkenende:Het lijkt mij veel te vroeg om mij te gaan begeven in het oordeel van
deze Kamer. Wij zijn hier om verantwoording af te leggen over onze opstelling
in Thessaloniki. Ik geef aan, hoe wij aankijken tegen het proces van de IGC.
Natuurlijk luisteren wij goed naar deze Kamer, waarvan de fracties hun ijkpunten
neerleggen, waarmee wij naar vermogen rekening zullen houden. Maar dat ontslaat
ons niet van onze verplichting als kabinet om aan te geven, hoe wij de marsroute
zien en wat onze inzet daarbij al zijn. Ik hoop dat het draagvlak in deze
Kamer groot zal zijn, ook als het gaat om de internationale uitstraling van
Nederland.De Europese Raad stond stil bij de ondertekening van het toetredingsverdrag
op 16 april in Athene, en de positieve uitslag van referenda
in toetredende landen. De Kamer ontving juist deze week de goedkeuringwet
bij het toetredingsverdrag, waarvan een spoedige behandeling uiteraard zeer
op prijs wordt gesteld. De Europese Raad heeft de tien toetredende landen
opgeroepen tot een forse inspanning om op 1 mei 2004 ook werkelijk helemaal
gereed te zijn voor het lidmaatschap. De monitoring door de Commissie van
deze inspanningen is in lijn met de wens van Nederland geïntensiveerd,
en zal in november uitmonden in een finaal monitoringsrapport. Het is goed
om hier te onderlijnen dat wij altijd hebben gezegd dat de Kopenhagencriteria
moeten worden nageleefd, en dat de vrijwaringclausules adequaat moeten worden
toegepast.Vervolgens kom ik te spreken over de situatie in de westelijke Balkan.
De Europese Raad heeft de conclusies van de RAZEB van 16 juni onderschreven.
Ik refereer aan de herbevestiging van het geconditioneerde lidmaatschapsperspectief.
Inmiddels zijn vijf landen potentiële kandidaten. Ook is in Thessaloniki
gesproken over de verdere gang naar de Europese integratie. In dat kader is
ook aan de orde geweest de versterking van de politieke dialoog, een stapsgewijze
introductie van instrumenten van de uitbreidingsmethodiek, het onderdeel handel
en over het opstellen van jaarlijkse partnerschappen voor elk land in de westelijke
Balkan. Conform de Nederlandse inzet zijn geen bedragen genoemd voor extra
steun. Er kan dan ook niet vooruit worden gelopen op besluiten in de begrotingsprocedure.Nederland heeft tijdens de Europese Raad aandacht gevraagd voor volledige
samenwerking met het Joegoslaviëtribunaal. Dat is ook een voorwaarde
voor potentiële kandidaat-leden. Ook in relatie tot het debat dat hier
in de Kamer is gevoerd over Srebrenica heb ik expliciet aandacht gevraagd
voor de uitlevering van Mladic en Karadzic. Een punt dat in deze Kamer buitengewoon
zwaar ligt. Ook de minister van Buitenlandse Zaken heeft dit punt bij zijn
collega uit het betrokken land en overigens ook bij zijn collega's uit andere
landen aan de orde gesteld. De heer Van Dijk heeft gevraagd naar het resultaat
daarvan. Naar ik aanneem, weet ook hij hoe het gaat bij zo'n bijeenkomst.
Je vraagt aandacht ervoor in de plenaire sessie, maar het wordt dan wel in
een belangrijk internationaal forum gemarkeerd. Van verschillende zijden,
ook door de betrokken landen, is gesproken over het Joegoslaviëtribunaal.
Zoals ik de Kamer heb toegezegd, heb ik daarbij duidelijk de namen van Mladic
en Karadzic genoemd. Uiteraard gaan wij daarmee verder via de contacten van
Buitenlandse Zaken en de diplomatieke kanalen. In ieder geval moest dit punt
worden gemaakt.De heer Van Dijk (CDA):Het was in ieder geval niet mijn intentie om te vragen naar het exacte
resultaat van de opmerking die u daar gemaakt heeft. Het enige wat ik u wilde
vragen, is in hoeverre er steun was van de andere landen en van de regering
van het betrokken land voor de opmerking die u gemaakt heeft. Daar heeft u
zo-even globaal inzicht in gegeven, maar ik wil de indruk wegnemen dat ik
hier eigenlijk van u verlang dat ze hier morgen op de stoep staan. Dat zou
mijns inziens op dit moment te veel gevraagd zijn.Minister Balkenende:Ik meen dat ik in ieder geval ook in uw geest heb gesproken en gehandeld.
Dat geldt overigens ook voor de minister van Buitenlandse Zaken.Nederland blijft sterk gecommitteerd aan de regio. We zijn al een belangrijke
bilaterale donor in dit gebied en dat zal de komende tijd ook zo blijven.Met betrekking tot de EU en de westelijke Balkan is een gezamenlijke verklaring
aangenomen. De toekomst van de westelijke Balkan ligt in de EU, maar ook het
stabilisatie- en associatieproces blijft het raamwerk voor de betrekkingen.
Ook is gezegd dat de snelheid van vooruitgang in handen ligt van de landen
zelf. De staatshoofden en regeringsleiders van de EU en de westelijke Balkan
zullen regelmatig bijeenkomen en de ministers van Buitenlandse Zaken, van
Justitie en van Binnenlandse Zaken zullen dat jaarlijks doen.Minister De Hoop Scheffer:Voorzitter. Ik dank de geachte afgevaardigden voor hun inbreng. In navolging
van de minister-president hecht ik eraan op te merken dat wanneer we discussiëren
over uitbreiding van de Europese Unie de Kopenhagencriteria centraal staan.
Ieder land dat wil toetreden moet voldoen aan die criteria. Of we het nu hebben
over Roemenië, Bulgarije of Turkije. Als er later gesproken wordt over
andere landen, zullen wij de Kopenhagencriteria als mantra hanteren. De heer
Van Dijk heeft mijns inziens gelijk als hij in die discussie opmerkt dat het
niet verstandig is om steeds met jaartallen te goochelen. Jaartallen kunnen
namelijk leiden tot een self-fulfilling prophecy, zowel voor de Europese Unie
zelf als voor de kandidaat-toetreders. Men kan zich nog wel herinneren hoe
de Nederlandse regering zich in het verleden ten opzichte van jaartallen heeft
opgesteld. Dat wij het niet altijd halen in de Europese Unie mag duidelijk
zijn.Met betrekking tot Mladic en Karadzic merk ik het volgende op. Bij toeval
zat ik bij het diner van de Europese Raad tussen collega Picula van Kroatië
en collega Svilanovic van Servië-Montenegro. Daarbij heb ik nadrukkelijk
herhaald wat de minister-president in de Europese Raad had gezegd. Ik heb
sterk het idee dat zij de boodschap langzamerhand heel goed begrijpen. Dat
ziet uiteraard ook op de conditionaliteit die Nederland hanteert bij Kroatië.
Er kan geen onduidelijkheid over bestaan, als de minister-president dat zegt
in het plenum en de minister van Buitenlandse Zaken hem daarin volgt, dat
de boodschap helder is overgekomen.De heer Van Dijk had een specifieke vraag over de veiligheidsstrategie
die de heer Solana heeft ingediend, waar ik nog op terugkom. Totdat er iets
anders blijkt, quod non, gaan wij er vanuit dat in het huidige Verdrag meerderheidsbesluitvorming
plaatsvindt over de uitvoering van een gemeenschappelijke strategie. Ik denk
dat de heer Van Dijk het met mij eens is dat deze veiligheidsstrategie geen
gemeenschappelijke strategie is in de zin van het Verdrag, dus dat wij hierbij
niet te maken hebben met meerderheidsbesluitvorming. Het lijkt mij zonneklaar
dat alle lidstaten van de Unie het eens moeten zijn op het moment dat zo'n
belangrijke paper in beton wordt gegoten. Hierover wordt verder gesproken
op de Europese Raad in december, want dan is het verder uitgewerkt.De heer Timmermans heeft gevraagd naar het Grotemeren gebied
in Afrika, dat geen hoofdrol speelde op de top, maar waarvan ik vind dat het
een hoofdrol moet spelen in de politieke discussie in de Unie. Ik heb gisteravond
een bezoek gebracht aan mijn Italiaanse collega Frattini in Rome, die over
een week de voorzitter is, en hem de zeer kernachtige vraag gesteld hoe hij
na 1 september denkt te opereren in Bunia en Ituri.Zoals de Kamer weet, loopt op 1 september het mandaat van de operatie
Artemis af. Het is niet aanvaardbaar om dan weer over te gaan tot de orde
van de dag en te zeggen: er zaten blauwhelmen van Monuc, met onvoldoende mandaat.
De heer Timmermans heeft uitdrukkelijk gevraagd wat er moet gebeuren volgens
de aantredend voorzitter. Ik vind dat een grote verantwoordelijkheid van de
twee permanente en de twee niet permanente EU-lidstaten van de Veiligheidsraad.
Zij hebben weinig tijd om tussen nu en 1 september de Veiligheidsraad ervan
te overtuigen dat het mandaat van Monuc anders moet. Ik kan mij niet voorstellen
dat Artemis wordt beëindigd en dat wij zeggen: dat was het dan. Dat is
niet aanvaardbaar. Ik verzeker de heer Timmermans dat de Nederlandse regering
zich langs deze lijnen zal inzetten voor een uitgebreid, steviger mandaat
voor Monuc.Mevrouw Karimi (GroenLinks):In NRC Handelsblad van vandaag staat het bericht dat president Museveni
gisteren al een oproep heeft gedaan aan de Europese Unie om het mandaat van
de Europese troepen uit te breiden om een oorlog tussen Oeganda en Rwanda
te voorkomen. Ik waardeer de inzet van de regering bij het mandaat van september,
maar het zou wel eens heel erg laat kunnen zijn.Minister De Hoop Scheffer:Uw zorg is mijn zorg. Wij weten allen dat het vakantieseizoen in augustus
ook zijn invloed heeft op Brussel. Er is dit jaar wel degelijk rekening mee
gehouden dat er bij het PSC capaciteit en mensen aanwezig zijn om te kunnen
optreden, als daar aanleiding toe is.Het citaat van president Museveni versterkt wat ik heb gezegd over het
mandaat van Monuc in de Veiligheidsraad. Ik deel de opvatting dat het noodzakelijk
is, maar het is reuze makkelijk om te zeggen: doe er wat aan. Ik roep de heer
Museveni en de andere leiders in de regio op om er zelf eens iets aan te doen,
omdat zij er allemaal belang bij hebben. Zij hebben in politieke zin voor
een groot deel boter op het hoofd, omdat zij misbruik maken van de grondstoffen
van de DRC. Dat is de kern van het probleem. Zij tolereren rondtrekkende Hema
en Lendu en zij doen er niets tegen. Als er dan genocide dreigt, is het terecht
dat de internationale gemeenschap ingrijpt, maar ik vind wel dat wij op een
zodanig volwassen manier met de Afrikaanse leiders moeten omgaan dat wij ook
aan hen vragen wat zij er zélf aan doen. Dan is er immers een volwassen
debat. Wij zijn het erover eens dat dit nodig is. De Nederlandse regering
wil een geïntegreerd beleid ten aanzien van Afrika voeren en dan moeten
wij deze oproep in politieke zin doen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Over dat onderdeel is er geen verschil van mening tussen de fractie van
GroenLinks en de minister, maar feit is dat er de afgelopen drie jaar in Kongo
anderhalf miljoen mensen om het leven zijn gekomen. De vraag is dan toch:
wat zal het antwoord zijn van de EU op de oproep van president Museveni?Minister De Hoop Scheffer:Ik heb dat antwoord zojuist gegeven, omdat de heer Timmermans hier uitdrukkelijk
op inging. Ter plaatse speelt zich een ontzettende tragedie af, maar die genocide
en massamoord is niet de verantwoordelijkheid van de Europese Unie of van
de Verenigde Naties. De Afrikanen zullen zelf hun probleem moeten oplossen
en wij moeten hen daarbij terzijde staan. Niet voor niets steunt Nederland,
ook in financiële zin, datgene dat Zuid-Afrika bereid is op dit punt
te doen. Afrikaanse problemen zullen een Afrikaanse oplossing moeten vinden.
Wij moeten hen daarbij de hand reiken, maar het is te gemakkelijk, ook voor
de heer Museveni en de leiders van de andere buurlanden, om te stellen dat
Europa of de Verenigde Naties het maar moeten oplossen. Zij zullen het zelf
moeten oplossen, want het zijn hun mensen die vermoord worden, het is hun
tolereren van bendes en genocide.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Maar realiseert u zich dan wat de consequentie van die uitspraak is? Het
betekent dat wij staan toe te kijken als er in Afrika een genocide plaatsvindt.
Volgens mij zou dat niet het standpunt van de Nederlandse regering moeten
zijn.Minister De Hoop Scheffer:Maar u kunt toch niet uit mijn uitspraken van de afgelopen vijf minuten
afleiden dat het standpunt van de Nederlandse regering zou zijn dat wij alleen
zouden moeten toekijken? U moet geen karikatuur maken van hetgeen ik heb gezegd;
zo'n karikatuur vind ik niet tolerabel. Ik houd een genuanceerd betoog over
onze verantwoordelijkheden en over de Afrikaanse verantwoordelijkheden, en
dan moet u niet spottend doen over wat de Nederlandse regering zou willen.
U weet net zo goed als ik dat geen enkele Europese strijdmacht of blauwhelmenmacht
van de Verenigde Naties genocide kan voorkomen op het moment dat Afrikanen
niet hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Dát is mijn betoog, geen
ander.De heer Timmermans (PvdA):Ter voorkoming van misverstanden, voorzitter, ik begrijp de minister toch
goed dat hij het met mij eens is dat hier nadrukkelijk een taak voor de Verenigde
Naties ligt en dat het mandaat van de Veiligheidsraad moet worden verlengd
na 1 september, maar ook moet worden verbeterd? In dat kader is een heel nauwe
EU/VN-samenwerking noodzakelijk en ik neem aan dat hij zich daarvoor zal inzetten.Minister De Hoop Scheffer:Maximaal, voorzitter. Ik ben het zeer eens met hetgeen de heer Timmermans
nu zegt.Ik ga verder en kom tot het onderwerp Iran. Ten aanzien van Iran geldt
uiteraard niet "business as usual". Er kan dan ook geen sprake zijn van het
sluiten van een handels- en samenwerkingsovereenkomst, als er niet voldoende
vooruitgang is geboekt op alle vier de gebieden, dus niet alleen maar op het
gebied van de non-proliferatie. De Kamerdelegatie heeft ook zelf de punten
geconstateerd waarop Iran absoluut geen vooruitgang boekt. Als er de komende
periode geen vooruitgang blijkt, zal de EU moeten bezien of ook de onderhandelingen
over het samenwerkingsakkoord moeten worden opgeschort. Van het sluiten van
een akkoord kan in ieder geval nu geen sprake zijn. Over het
opschorten van de onderhandelingen bestaat binnen de Unie nog geen consensus.
Ik herinner de heer Timmermans er hierbij aan dat Nederland een half jaar
geleden volkomen alleen stond– dus één tegen veertien –
in deze opvatting.Commissaris Patten die de onderhandelingen namens de Commissie en dus
namens de Unie voert, heeft geïndiceerd dat er mogelijk in de herfst
een belangrijk ijkpunt te dien aanzien zal komen. Iran is een kwetsbare ontwikkeling,
wat uiteraard geldt in de discussie over non-proliferatie, zeker waar het
gaat om de transparantie van het Iraanse kernwapenprogramma, het tekenen van
het additionele protocol en de toegang die Iran moet verlenen. Ik verwijs
daarbij naar de uitspraken van de heer El Baradei op de IAEA-vergaderingen.
Dus ik deel de zorg van mevrouw Karimi. Dit gaat ook over mensenrechten, over
het Midden-Oosten en de steun aan terroristen en niet alleen over non-proliferatie.
Wij zullen binnenkort de Iraanse ambassadeur op het ministerie uitnodigen
voor een open en stevig gesprek over de punten die ik heb genoemd.Wij hebben in EU-verband de kwestie van de behandeling van de gevangenen
ook aangekaart. Wij hebben voorgesteld om de ambassadeurs in Teheran een demarche
te laten voeren over deze kwestie en daarbij te verzoeken om toegang van de
ambassadestaf tot de gevangenen.Ik sta wat terughoudender tegenover de suggestie van mevrouw Karimi voor
een missie van niet-gouvernementele organisaties uit Nederland naar Iran.
Als die missie al wordt toegelaten, is het risico reëel dat zij de speelbal
wordt van de autoriteiten. Bovendien kunnen daaraan risico's zijn verbonden
voor de gevangen.Dit heeft zich ook voorgedaan bij het bezoek van een VN-werkgroep aan
Iran in februari jl.. Deze groep mocht onaangekondigde bezoeken brengen aan
gevangenen en mocht private interviews afnemen, maar tenminste drie van de
bezochte gevangenen zijn daarna hard aangepakt en geïsoleerd, etc. Een
parlementslid dat met de groep heeft gesproken, is gedagvaard voor het verspreiden
van valse informatie en voor het handelen tegen het nationale belang. Ik ben
daar dus terughoudend in.Op dit moment zie ik hier niet veel in, maar mevrouw Karimi mag ervan
uitgaan dat de Nederlandse regering zich in EU-verband blijft inzetten. Mevrouw
Karimi en ik verschillen niet van mening over hetgeen op dit moment in Iran
gebeurt. Dit vereist een subtiel evenwicht, vooral op het gebied van de mensenrechten.
Wij moeten enerzijds duidelijk maken dat wat in Iran gebeurt niet wordt getolereerd,
maar anderzijds moeten wij niet alle deuren dichtgooien in de discussie met
de mensen in Iran die ook van mening zijn dat het zo niet langer kan doorgaan.
Dit is subtiel; het is voor een deel publieke diplomatie en voor een deel
ook werken achter de schermen. Het heeft niet altijd zin om dingen over de
bühne te roepen, maar soms wel. Ik doe dit nu vanavond toch ook, maar
ik denk dat het een combinatie van die twee zal moeten zijn.De heer Van der Staaij (SGP):Wat de minister zegt, spreekt mij zeer aan. Ik vraag hem echter of ook
andere Europese landen bereid zijn om werkelijk niet tot een handelsakkoord
over te gaan als er geen zichtbare stappen vooruit worden gezet, opdat er
werkelijk druk kan worden uitgeoefend. Is het nu zo dat er wel bepaalde woorden
worden gebruikt, maar dat de huidige situatie in feite blijft voortbestaan?Minister De Hoop Scheffer:Dit laatste zeker niet. Ik begon mijn opmerkingen over Iran met de woorden:
er is geen sprake van "business as usual". De steun in de Europese Unie voor
de lijn die ik nu heb neergezet, groeit snel. Wij zullen daaraan blijven werken,
maar dit blijft een subtiel spel.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik ben het eens met de opmerking van de minister dat de situatie in Iran
vraagt om een subtiel optreden. Mijn vraag had echter geen betrekking op een
missie van niet-gouvernementele organisaties maar op een officiële missie
van de Europese Unie.Minister De Hoop Scheffer:Voor een officiële missie van de Europese Unie gelden naar mijn mening
dezelfde argumenten als voor missies van niet-gouvernementele organisaties.
Uit de opbouw van mijn redenering zal mevrouw Karimi hebben begrepen dat wij
met de combinatie van openbare publieke diplomatie en diplomatie achter de
schermen op langere termijn niet alles moeten uitsluiten, ook dit niet.Mevrouw Karimi (GroenLinks):De Kamer heeft schriftelijke vragen gesteld over parlementariërs.
Het verzoek was om die vragen voor vandaag te beantwoorden. Kan de minister
nu daarover iets zeggen?Minister De Hoop Scheffer:Voorzitter. Ik heb die vragen heel kort voor dit debat getekend. Misschien
kunt u ervoor zorgen dat de leden die vragen krijgen, anders moet ik de antwoorden
allemaal voorlezen.De voorzitter:Dat lijkt mij een heel goed voorstel. Dat beperkt ook uw spreektijd, zodat
de eindtijd van de vergadering voor ons allen wat dichterbij komt. Ik zal
ervoor zorgen dat de tekst wordt rondgedeeld.Minister De Hoop Scheffer:Voorzitter. Het zal de heer Van Bommel niet verbazen dat ik het zeer oneens
ben met datgene wat hij heeft gezegd over het strategiepapier van de Hoge
Vertegenwoordiger Solana. Ik vind het een heel goed document. Het moet nog
handen en voeten krijgen; er wordt een goede analyse gegeven, maar er worden
nog geen praktische vragen beantwoord. Dat moeten wij nu doen. Ik zeg tegen
mevrouw Karimi dat ik daarover gaarne met de Kamer zal discussiëren.
Hopelijk krijgen wij daarvoor de gelegenheid bij de behandeling van de begroting.
In het document wordt in belangrijke mate aandacht besteed aan non-proliferatie,
waarover mevrouw Van der Laan heeft gesproken. Het is juist erg nuttig en
noodzakelijk dat dit document, zij het in deze eerste vorm, wordt behandeld
op de top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Als je wilt dat
er vlees aan het bot zit in de debatten met de Verenigde Staten, moet je zo'n
document behandelen.In het document wordt ook ingegaan op de waterproblematiek en de milieuproblematiek
in de wereld. Het gaat niet alleen over veiligheid, maar ook over ontwikkelingssamenwerking.
Ik heb tijdens het debat gezegd: akkoord met wat er staat over militaire capaciteit,
maar mag ik ook eens iets horen over OS-inzet? Zoals bekend zijn er een
aantal Europese partners die nog het een en ander te doen hebben op dat vlak.
Dit kabinet is van mening dat de combinatie van politieke ontwikkelingssamenwerking
en zonodig militaire elementen – lees: Afghanistan, ISAF – veel
verder moet worden uitgewerkt. Het lijkt mij bij uitstek een punt om met de
Verenigde Staten te bespreken.De heer Van Bommel (SP):Dat was natuurlijk niet de strekking van mijn opmerking. De strekking
van mijn opmerking was de volgende. Bij afwezigheid van een gemeenschappelijk
buitenlandbeleid en van een minister van buitenlandse zaken – waarvoor
ik in dit stadium dankbaar ben – ligt het niet voor de hand dat er op
een dergelijke wijze afstemming plaatsvindt tussen de Verenigde Staten en
Europa. Daarvoor is het moment uitermate voorbarig. Bovendien vraag ik mij
af wat voor agenda er dan zou zijn. De minister voegt er iets aan toe, en
wat hij toevoegt vind ik uitstekend. Mijn lof daarvoor, dat mag ook een keer
worden gezegd. Toch is het nu niet de tijd om onderhandelingen of gesprekken
op dat niveau over dit thema te voeren.Minister De Hoop Scheffer:Ik sta perplex! Nu is er een Europees papier, hoewel in een eerste nog
uit te werken vorm, nu is er een strategie van de Amerikaanse president, nu
geeft de Europese Unie eens een keer aan met de VS over een brede waaier van
onderwerpen te willen spreken, en nu is het weer niet goed!De heer Van Bommel (SP):Er is inderdaad een papier. In jargon noemen wij dat ook wel eens een
"non-paper". Wij praten erover en gaan vervolgens weer over tot de orde van
de dag. Er is geen afstemming van beleid, althans dat is volgens mij niet
de inzet van dat debat, en in die zin denk ik ook niet dat wij met uitkomsten
worden geconfronteerd die betekenen dat het Europese beleid in de toekomst
op die afstemming zal zijn gebaseerd.Minister De Hoop Scheffer:Maar wat is de inzet van een gesprek tussen de Europese Unie en de Verenigde
Staten? Is het de inzet om te praten over beleid dat haaks op elkaar staat?
Of probeer je waar mogelijk om beleid op elkaar af te stemmen, probeer je
om ook meningsverschillen te bespreken? Ik vind dat die toppen tot nu toe
veel te veel zijn gekenmerkt door een gebrek aan inhoud. Er wordt niet alleen
over deze onderwerpen gesproken, maar er is ook een passage over het Strafhof.
Je moet ook en juist met de Amerikanen praten over punten waarop je van mening
verschilt. Die kunnen ook het veiligheidsbeleid betreffen. Maar je praat toch
om af te stemmen? Je hebt toch een transatlantische relatie die je waardeert
en die je vitaal vindt? Dan ga je toch afstemmen?De voorzitter:Mijnheer Van Bommel, ik begrijp dat u hierop wilt reageren. De minister
heeft een spreekstijl die zeer uitnodigt tot reacties. Normaalgesproken waarderen
wij dat ook, maar het is nu vrij laat. Ik wil er toch naar streven om deze
vergadering tegen elven te beëindigen, want er zijn mensen die nog een
laatste trein moeten halen. Ik verzoek de minister van Buitenlandse Zaken,
zijn betoog te vervolgen.Minister De Hoop Scheffer:Voorzitter, dat zal ik doen.Ik ben de heer Van Bommel een antwoord schuldig over Hamas. Ook de heer
Rouvoet en anderen hebben over dit onderwerp gesproken. Ik vind helemaal niet
dat er verkeerde dingen staan in de conclusies van de Europese Raad. U weet
dat de Nederlandse regering van mening is dat er geen onderscheid kan worden
gemaakt tussen de politieke en militaire vleugel van Hamas. Hiervoor verwijs
ik naar de discussie over Al-Aqsa. De Europese Raad vraagt Hamas in conclusie
83 onmiddellijk een staakt-het-vuren af te kondigen. In het Engels wordt hiervoor
het woord "demand" gebruikt, waarvan de vertaling in het Nederlands bijna
"eisen" is. Dat is dus echt een stevige kwalificatie. In de Nederlandse vertaling
is er uiteindelijk het vrij milde "vragen" van gemaakt. Eigenlijk had hier
moeten staan dat de Europese Raad van Hamas eist een staakt-het-vuren af te
kondigen.In de gesprekken die ik gisteren in Jordanië heb gevoerd met een
aantal belangrijke vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit, onder
wie de ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën, hebben zij deze
conclusie van de Europese Raad gaarne onderschreven. Het interne Palestijnse
probleem is op dit moment ook buitengewoon groot. Laten wij hopen dat er iets
uitkomt. Ik ben het niet eens met de heer Van Bommel, maar ik ben het wel
eens met datgene wat de heer Rouvoet heeft gezegd.De visamaatregelen die ten aanzien van Myanmar zijn ingesteld, zijn gericht
op het regime. Andere sancties, bijvoorbeeld met betrekking tot handel en
in- en uitvoer, zijn natuurlijk al snel schadelijk voor de bevolking. De discussies
die tot nu toe hierover zijn gevoerd in EU-verband, wijzen erop dat de animo
voor dit soort sancties beperkt is. Omdat er dingen gebeuren die zeker niet
kunnen, blijven wij uiteraard actief. Vandaar ook de verklaring van de Europese
Raad.Het waarnemerschap van Turkije in de IGC wordt in de conclusies onderscheiden
van datgene wat er over Roemenië en Bulgarije staat. Ik geef echter toe
dat het een subtiel onderscheid is. Ten aanzien van Turkije heb ik vorige
week een aantal opmerkingen gemaakt die erop neerkomen dat de Nederlandse
regering vanwege het Nederlands voorzitterschap in de tweede helft van het
volgende jaar en het belangrijke besluit dat dan moet vallen een koers moet
varen die dat voorzitterschap niet belast. Het is echter helder dat ook ten
aanzien van Turkije de Kopenhagencriteria gelden. Zo niet, dan niet. Zo ja,
dan zien wij eind volgend jaar verder.Het toezichtsmechanisme ten aanzien van het Midden-Oosten is in feite
een uitwerking van de routekaart. De EU zou een rol kunnen en moeten spelen
bij dat toezichtsmechanisme. De Amerikanen zullen hierbij een belangrijke
en mogelijk leidende rol spelen, maar de EU zal zeker voor deelname in aanmerking
komen.Ik heb mevrouw Karimi geantwoord op haar vraag over de veiligheidsstrategie
en Iran. De heer Van der Staaij vindt het goed dat er wordt nagedacht over
het veiligheidsbeleid. Er bestaat geen intentie om afstand te nemen van de
VS. Integendeel: de veiligheidsstrategieën moeten vanwege de banden in
het NAVO-bondgenootschap, zo veel mogelijk op elkaar worden afgestemd. Zoals
hij weet, vindt de regering dat het Europese veiligheidsbeleid niet haaks
moet staan op datgene wat de VS doen en willen, maar dat beide
strategieën complementair moeten zijn.De heer Van der Staaij heeft voorts gesproken over Irak in het post-Saddamtijdperk.
Aangezien wij morgen uitgebreid ingaan op Irak in een algemeen overleg over
de stabilisatiemacht, kan ik dan nader ingaan op dit onderwerp. Ik wil hem
wel zeggen dat hij de vinger op de zere plek legt, als hij zegt dat er slechts
staat: de Europese Raad merkt op. Dat is een gevolg van de verdeeldheid die
er in de EU bestond en op dit punt nog bestaat. Sommige regeringen hadden
moeite met sterkere bewoordingen dan "merkt op". Ik zeg tegen die regeringen
dat zij het wel eens zijn geweest met resolutie 1483, waar het wel degelijk
in staat.Mevrouw Van der Laan en ik zijn het eens dat wij over non-proliferatie
een verdere discussie moeten voeren. Ik ben het niet met haar eens als zij
zegt dat de regering selectief winkelt in het vredesproces voor het Midden-Oosten.
Dat doet de regering niet, integendeel. De regering probeert, zoals zij altijd
heeft gedaan, met een gebalanceerde even-handed benadering haar bijdrage te
leveren aan de vormgeving van het EU-standpunt inzake de dodelijke omklemming
waarin de Israëli's en Palestijnen elkaar houden. Zoals zij weet, vraagt
de routekaart van beide partijen buitengewoon pijnlijke maatregelen. Ik heb
eergisteren met minister Sharon gesproken. Ik zei het met de Egyptische collega
en de Jordaanse collega: wij proberen gebalanceerd, zoals altijd, te opereren
op deze uiterst gevoelige materie.Mevrouw Van der Laan (D66):Mijn opmerking dat de regering selectief shopt, gaat over de brief van
de regering. De conclusies van de Raad zijn inderdaad heel gebalanceerd. Er
wordt uitgelegd wat de Palestijnen moeten doen en wat de Israëli's moeten
doen. In de brief rept de regering echter niet over de verplichtingen van
Israël, met name het stoppen van de nederzettingenpolitiek en het stoppen
van de liquidaties, terwijl er wel iets staat over Hamas en terrorisme. Daarom
spreek ik over selectief shoppen.Minister De Hoop Scheffer:Dat ben ik niet met mevrouw Van der Laan eens. Het is staand beleid van
de Nederlandse regering om de routekaart uit te voeren. Dat betekent ook de
verplichtingen van Israël ten aanzien van de nederzettingen. Dat betekent
ook dat wij de buitenrechtelijke liquidaties veroordelen. Wij zijn in goed
gezelschap, want zelfs de Amerikaanse president doet dat. Het verwijt dat
wij selectief winkelen, werp ik verre van mij.Ik ben het wel met mevrouw Van der Laan eens dat er uiteraard van ACP-preferenties
ten aanzien van Cuba geen sprake kan zijn onder de huidige omstandigheden.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat laatste verheugt mij.Ik vraag de minister toch om wat het Midden-Oosten betreft zijn brief
te herlezen. Het kan inderdaad staand beleid zijn. Ik weet ook dat sprake
is van een even-handed approach voor Israël. Als de minister de tekst
van de brief doorleest, zal hij zien dat Israël daarin niet wordt genoemd.Minister De Hoop Scheffer:Nee, dat komt doordat in de Europese Raad veel meer aandacht is besteed
aan de manier waarop Hamas bij het vredesproces moet worden betrokken. Dat
ziet men ook terug in de conclusies. De Europese Raad is buitengewoon kritisch
ten opzichte van Hamas. Dat betekent niet dat daarmee de Nederlandse regering
een beleidswijziging heeft gekozen en ten aanzien van Israël niet meer
zou verklaren wat zij bij diverse gelegenheden heeft verklaard. Ik denk niet
dat wij het oneens zijn.Staatssecretaris Nicolaï:Mijnheer de voorzitter. Over de Conventie heeft de heer Van Dijk gevraagd
hoe de regering de situatie met die twee leiders ziet, met een voorzitter
van de Europese Raad en een voorzitter van de Europese Commissie. Hij gaf
aan dat hij het primaat duidelijk wil leggen bij de voorzitter van de Commissie.
Daarover zijn wij het zeer eens. Ik kan dat niet genoeg benadrukken. Die visie
wordt ook breed gesteund in de Kamer. Wij kunnen niet voorspellen hoe dit
zich in de praktijk precies zal ontwikkelen. De afspraken die wij nu maken,
blijven natuurlijk papier. Die afspraken gaan echter redelijk ver. De belangrijkste
garantie voor het juiste evenwicht tussen die twee oftewel voor het primaat
aan de goede kant, is dat de positie van voorzitter van de Europese Raad niets
mag afdoen aan de voorzitter van de Commissie. Zo is het afgesproken in het
conceptverdrag.De heer Van Dijk heeft ook gevraagd naar de coalities op weg naar en in
de IGC. In algemene zin moet je daar niet te veel met iedereen over praten.
Ik wil er wel een opmerking over maken. Wij hebben nu verrassend goed en succesvol
kunnen opereren met de Benelux in de Conventie. Dat blijft voor mij een belangrijke
manier om ook in de IGC samenwerking te zoeken. Wij hebben ook een heel grote
groep van niet grote landen en toetredende landen nauw aan ons weten te binden,
maar wij zullen zeker onze traditionele oriëntatie op Duitsland, Frankrijk
en het Verenigd Koninkrijk absoluut niet verliezen. Dat zeg ik met zoveel
nadruk, omdat wij ons nu niet rijk moeten rekenen met deze coalitie. Ik ben
er namelijk van overtuigd dat het heel wisselende coalities zullen worden
in het vervolgtraject.De heer Van Baalen vroeg naar de opstelling van de regering daar waar
het gaat om de discussie over de meerderheidsbesluitvorming, in het bijzonder
wat betreft hetgeen thans nog de derde pijler wordt genoemd, maar daar raken
wij gelukkig van af. Het betreft de justitiële en met name de strafrechtelijke
zaken. De regering gaat daar verstandig mee om...De heer Timmermans (PvdA):Dat maken wij wel uit!Staatssecretaris Nicolaï:Dat maakt natúúrlijk de Kamer uit, maar ik wil er daarbij
wel op wijzen dat de Kamer meerdere wensen heeft die niet altijd even gemakkelijk
verenigbaar zijn. Immers, de heer Van Baalen verwees naar een voorkeur die
zijns inziens breed door de Kamer werd gedeeld om toch vooral unanimiteit
in de derde pijler te handhaven. Echter, de Kamer heeft evenzeer een breed
gesteunde motie aangenomen waarin staat dat wij over de hele linie juist meerderheidsbesluitvorming
als regel zouden moeten hanteren. Dat vergt van de kant van de regering een
verstandige omgang hiermee.De heer Van Baalen (VVD):Het is uitstekend dat de regering verstandig opereert. Hulde daarvoor,
maar dat wisten wij al. Het punt evenwel met betrekking tot
hetgeen nu nog de derde pijler is, betreft met name het strafrecht. Wij hebben
het niet over zaken betreffende immigratie en asiel, want te dien aanzien
zijn wij het er volledig over eens dat dit gecommunautariseerd moet worden.
Het gaat echter over het strafrecht.Staatssecretaris Nicolaï:Dat doet op zich niet veel af aan de kern van de spanning tussen de twee
streefrichtingen die ik zie in de uitspraken van de Kamer.De heer Van Baalen vroeg voorts waarom nu de vaste voorzitter geaccepteerd
wordt. Zonder de hele discussie te willen voeren merk ik op dat het er in
feite op neerkomt dat de vaste voorzitter zoals wij deze nu accepteren –
in de zin dat het een politiek aanvaardbaar compromis zou zijn – niet
méér is dan de voorzitter zoals wij hem thans kennen maar dan
in andere vorm. Nu is het een roterend voorzitterschap en dan zal het een
vast voorzitterschap zijn, maar qua macht en bevoegdheid zal het niet méér
zijn. Ik heb al één belangrijke garantie gegeven: hij mag in
ieder geval niets afdoen aan de voorzitter van de Commissie. Voor ons is dit
als compromis, samenhangend met een aantal andere zaken, acceptabel. Ik zeg
het echter wel met deze toevoegingen erbij. De strijd is nog niet gestreden,
want het gaat niet alleen om de positie van de voorzitter van de Europese
Raad; het gaat daartegenover om de positie van de Commissie en de voorzitter
van de Commissie. Daar zullen wij zeker nog over komen te spreken.Een laatste concreet punt betreffende deze institutionele aspecten van
de Conventie betrof een opmerking van de heer Van Baalen over wat in het jargon
wel de "Doppelspitze" wordt genoemd. Het betreft de mogelijkheid dat de voorzitter
van de Commissie misschien wel eens voorzitter van de Raad zou kunnen worden.
Dat is op zich een heel interessante gedachte. Ook daar moet je trouwens verstandig
mee omgaan, want als je dat nu te hard gaat roepen, zou het zich wel eens
tegen je kunnen keren. Eerst was het uitgesloten dat het zou kunnen, maar
zoals de afspraken er nu liggen, is het in ieder geval mogelijk om dit op
termijn te gaan doen. Als wij het zouden willen bereiken, zou het een verstandig
en subtiel proces moeten zijn waar wij nu niet opeens tussendoor zouden moeten
fietsen. Het is een interessante optie.De heer Van Dijk (CDA):Begrijp ik hieruit dat de Nederlandse regering nog een amendement op deel
3 zal inleveren, waarin nu immers nog staat dat een lid van de Commissie géén
ander mandaat zou mogen hebben? Zal daarvoor een uitzondering worden gemaakt
voor de voorzitter van de Europese Commissie?Staatssecretaris Nicolaï:Wij houden dit nauwlettend in de gaten, want de kern blijft dat mogelijk
moet zijn wat ik zo-even zei, namelijk dat de voorzitter van de Commissie
voorzitter van de Europese Raad zou worden. Als het daarvoor nodig is om het
op die manier te amenderen, zullen wij dat zeker doen.Mevrouw Karimi stelde het sociaal beleid aan de orde en vond het jammer
dat de meerderheidsbesluitvorming "als regel" voor het sociaal beleid geschrapt
is zoals het nu voorligt. Aan de overkant, in de Eerste Kamer, is dezelfde
opmerking gemaakt en ook een motie aangenomen om dit te bevorderen; ik heb
daar positief op gereageerd. Sterker, het is ook de lijn van de regering,
met de beperking – daar is, lijkt mij, geen verschil van mening over –
dat het niet geldt als vitale financiële belangen van de lidstaten in
het geding zijn. Afgezien van die uitzondering zullen wij ons daar, als algemeen
streven, sterk voor blijven maken.Dan wil ik nog een opmerking maken over de verdere procedure en de ruimte
die er nog zou zijn bij de verdere onderhandelingen. De heer Timmermans en
de heer Rouvoet hebben gevraagd wat nog kan bij de bespreking van deel III,
het beleidsdeel van het op te stellen verdrag. Vooral was de vraag wat wordt
bedoeld met: puur technisch? En: betreft hetgeen nu nog, in de laatste fase,
aan de orde is niet meer dan alleen technische aspecten? Op de top is hierover
gesproken en de meningen waren enigszins verdeeld. Op een gegeven moment zei
iemand: alles is technisch. Dat is natuurlijk ook een interpretatie. De aanduiding
"puur technisch" is in de enge betekenis van het woord niet voldoende. Bij
de behandeling van beleidsdeel III kunnen nog wel degelijk inhoudelijke opmerkingen
worden gemaakt. Echter, de politieke lijnen zijn met hetgeen nu is afgesproken
bepaald. De grens is dus aangegeven. Aan de politieke afspraken gaan wij niet
meer tornen. Dat mag dus niet in de laatste fase. Daar is namelijk geen goed
politiek moment meer voor, want er is vervolgens geen top die nieuwe politieke
afspraken zou kunnen afzegenen.Tijdens zijn opmerkingen over de uitbreidingsprocedure heeft de minister-president
verwezen naar hetgeen ik zou gaan zeggen. Ik meen evenwel dat de vragen hierover
al door de minister zijn beantwoord. Wij staan pal voor het handhaven van
alle afspraken die in Kopenhagen zijn gemaakt en de criteria die daar zijn
vastgesteld. Concreet zeg ik in de richting van de heer Van Baalen: natuurlijk
zullen Bulgarije en Roemenië apart worden beoordeeld. We zullen elk land
individueel beoordelen op basis van de voortgangsrapporten van de Commissie.
Dat geldt ook voor eventuele latere toetreders en evenzeer voor de huidige
toetreders. Wij zitten bovenop het nakomen van de afspraken. Daarvan kan de
Kamer verzekerd zijn. Zo nodig zullen wij gebruik maken van de safe guard
clauses, de uitsluitingsprocedures.De heer Timmermans (PvdA):Wat is het oordeel van de staatssecretaris over de wenselijkheid of de
onwenselijkheid om in de preambule van de grondwet een bepaling op te nemen
over het joods-christelijk erfgoed?Staatssecretaris Nicolaï:Dit is een heel gemakkelijke vraag. Zij is namelijk beantwoord door de
minister-president.De heer Timmermans (PvdA):Omdat het kabinet hier niet expliciet over heeft gesproken, wil ik graag
van u horen of u het eens bent met de minister-president dat de Nederlandse
regering er zich voor moet inzetten om een bepaling in de preambule van het
verdrag op te nemen over het joods-christelijk erfgoed.Staatssecretaris Nicolaï:Het is bijna gênant om te moeten zeggen dat ik het als lid van de
regering eens ben met datgene wat de minister-president van
deze regering verklaart.Mevrouw Van der Laan (D66):Aangezien het thema van vanavond eigenlijk is: moties niet uitvoeren,
ga ik er van uit dat u, zoals u al had gezegd, niets heeft gedaan met de motie-Van
der Laan over de zetel van het Europees Parlement. De Europese Raad is voornemens
om een intergouvernementeel agentschap voor militaire vermogens op te zetten.
Is het moment waarop de discussie daarover begint geschikt om iets met deze
motie te doen? Dan wordt namelijk ook weer gesproken over zetelverdelingen.
Meestal vormt dat een gelegenheid om dat hele gedraai te regelen. De behandeling
van het voorstel voor een grondwet vond u niet de juiste gelegenheid om Straatsburg
als zetel voor het Europees Parlement af te schaffen.Staatssecretaris Nicolaï:Voorzitter. Mag ik mevrouw Van der Laan hartelijk danken voor deze suggestie.
Wij houden ons aanbevolen voor elke suggestie om de behandeling van dit belangrijke
punt, waarover wij het inhoudelijk zeer eens zijn, op een verstandige manier
aan de orde te stellen.Voorzitter. Ik kom vervolgens toe aan opmerkingen over asiel en migratie.
Morgen zullen wij de discussie op een aantal concrete punten voeren. Ik wil
nu echter een paar opmerkingen maken in reactie op de vragen van de Kamer,
vooral in reactie op de vragen die over de top gaan en over de procedure die
daar is gevolgd.Zoals bekend is premier Blair in maart met het plan gekomen om na te gaan
of het mogelijk is om mensen die hun land ontvluchten in de regio van herkomst
op te vangen en te beschermen. Ook was daarbij de mogelijkheid aan de orde
om ze terug te sturen als zij zich in Europa hadden gemeld. Ter plekke zou
de procedure doorlopen moeten worden. Door een aantal landen zijn, ook in
de RAZEB die aan de top voorafging, tegen deze voorstellen bezwaren geuit.
Zoals mevrouw Karimi terecht zei, gingen de oorspronkelijke voorstellen ook
de Nederlandse regering te ver. Op de top ging de discussie over de ontwerpconclusies
en in het bijzonder over een tussenzin die tussen rechte haken was aangegeven.
Die betrof de mogelijkheid van pilots wel of niet te beginnen en initiatieven
als het gaat om bescherming bieden in de regio. Toen premier Blair merkte
dat er veel bezwaar zou zijn tegen de ruimhartige manier waarop die mogelijkheid
in de oorspronkelijke tekst werd geopend, heeft hij gesuggereerd de tekst
te veranderen tot die welke het is geworden. Wij hadden goed uit de voeten
gekund met de eerdere positievere variant, maar wij konden ook goed uit de
voeten met de uiteindelijke terughoudendere variant. Die komt erop neer dat
de top constateert dat landen initiatieven in deze richting willen ontplooien,
dat die landen de mogelijkheid hebben om proefprojecten te doen en dat de
resultaten daarvan worden teruggekoppeld naar de Commissie en de Europese
Unie. Van cruciaal belang, niet alleen voor ons, maar ook voor anderen, blijft
de nauwe samenwerking met de UNHCR. Alles bij elkaar beschouw ik het wel degelijk
als een positief signaal dat wordt gezocht naar nieuwe mogelijkheden voor
opvang in de regio, al is het iets minder dan wij misschien hadden gehoopt.
Het is evenwel een goede basis om die stappen te zetten.Ik constateer dat hier van verschillende kanten positief wordt gereageerd.
De heer Rouvoet verwees naar een breed aanvaarde motie over opvang in de regio.
De heer Van Dijk sprak zich expliciet uit. Ook mevrouw Van der Laan vond het
positief, maar zij was wel beducht voor een verkapte manier om vluchtelingen
te weren. Dat is het niet. De heer Timmermans wees op verwarring die ik nu
niet helemaal kan wegnemen. Morgen spreken wij er meer inhoudelijk over, maar
in algemene zin wil ik wel gezegd hebben dat met hetgeen in Thessaloniki is
besproken geen sprake kan zijn van aantasting van het principe van non-refoulement,
van strijdigheid met het Vluchtelingenverdrag en van strijdigheid met het
EVRM. Alles gaat sowieso in overleg met de UNHCR. Mevrouw Karimi suggereerde
dat de UNHCR juist afstand zou hebben genomen van de plannen. Dat is niet
het geval. Ik kan haar verzekeren dat wij in nauw overleg blijven. Wij zullen
er met de UNHCR uitkomen langs lijnen waarover wij het beiden eens zijn. Ik
zeg "beiden", maar er zijn meerdere partijen. In Thessaloniki is gebleken
dat in ieder geval een groep van vijf landen geïnteresseerd is in deze
proefprojecten. Wij zullen daarmee nauw contact hebben, los van de UNHCR.
Uiteraard zullen wij ook contact hebben met de Commissie, die is gevraagd
om voorstellen te doen en met de derde landen. Dit komt allemaal terug in
de discussie binnen de Europese Unie.Door mevrouw Karimi en de heer Van der Staaij is gevraagd hoe zoiets zich
verhoudt tot het gemeenschappelijke asielbeleid dat de Europese Unie wil voeren.
Als bepaalde landen structureel zo te werk zouden gaan, dan zou het daarmee
op gespannen voet staan. Daarom kunnen het ook alleen proefprojecten zijn,
waarvan de resultaten worden teruggekoppeld in de Commissie en breder. Dan
moet de Europese Unie uitmaken wat een gezamenlijk beleid inzake de opvang
en bescherming in de regio kan zijn.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik zal de inhoudelijke discussie morgen voeren. Ik had een motie voorbereid
die ik vandaag wilde indienen. Dat zal ik zo nodig morgen na het algemeen
overleg doen. Ik wil zo helder mogelijk hebben wat hier is gebeurd. Voor mijn
fractie kwam die positie van Nederland met een aantal andere landen om met
proefprojecten te beginnen als een donderslag bij heldere hemel. Ik wil graag
weten of u voor uw vertrek daarover in de ministerraad daarover hebt gesproken
en of de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op de hoogte was van
het standpunt dat de Nederlandse regering heeft ingenomen.Staatssecretaris Nicolaï:Er is vanavond een bijzondere interesse hoe er binnen de ministerraad
wordt geopereerd, wat met alle respect toch niet helemaal een zaak van het
parlement is. Alle standpunten worden immers namens de ministerraad naar voren
gebracht. In dit geval heb ik inderdaad heel nauw contact gehad met de minister
voor Vreemdelingenzaken en Integratie.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Mijn interesse komt natuurlijk voort uit de brief en het overleg dat op
3 juni jl. voor de JBZ-raad heeft plaatsgevonden met minister Verdonk. Daarin
laat zij geen onduidelijkheid bestaan, want zij zegt dat de regering, waarvan
u ook deel uitmaakt, niets voelt voor centra buiten de Europese Unie.
Ik heb uit de berichten begrepen dat het wel gaat om kampen buiten de Europese
Unie.Staatssecretaris Nicolaï:Het gaat absoluut niet om kampen. Dat woord zal ik van mijn levensdagen
niet in de mond nemen. Dat is ook absoluut niet het beeld dat ik heb van deze
opvang- en beschermingsfaciliteiten. De verwarring bij mevrouw Karimi kan
zijn veroorzaakt doordat de regering bezwaren had tegen de oorspronkelijke,
wat te ver gaande plannen van Blair. Morgen zal de beschrijvende brief worden
besproken. Opvang en bescherming in de regio is een heel belangrijk punt.
Het kan niemand verbazen dat wij erg ons best doen om er nieuwe wegen voor
te vinden.De voorzitter:Ik stel voor dit punt in het algemeen overleg van morgen verder te bespreken.Staatssecretaris Nicolaï:Voorzitter. De heer Van Bommel maakt zich zorgen over de vervuiling van
het ontwikkelingssamenwerkingsbudget. Daar is geen sprake van. Wij blijven
ons gewoon houden aan de ODA-regels. Het is nog veel te vroeg om überhaupt
over financiële consequenties te spreken.Over de buitengrenzen is door de heer Van der Staaij gevraagd of hij de
afspraken zo moet begrijpen, dat datgene wat wij nu doen niet veel meer is
dan samenwerken bij en coördineren van het buitengrensbeheer. Dat is
op zichzelf geen slechte omschrijving. Ik geloof ook niet dat hij dat negatief
bedoelde. Wij hebben het in ieder geval niet over een EU-grenspolitie.De heer Van Bommel vroeg specifiek naar de westelijke Balkan. Hoe kan
met strenger optreden worden bevorderd dat die buitengrens bewaakt wordt?
Waar is die 250 mln euro nu toch voor bedoeld? Daar is nog geen antwoord op
te geven, omdat er eenvoudigweg nog geen besluit over is genomen. De Commissie
zal er voorstellen voor ontwikkelen. Overigens zullen de voorstellen in overleg
met de landen in de westelijke Balkan worden geformuleerd.In conclusie 23 wordt een bedrag van 140 mln euro opgevoerd. Dat geld
moet binnen de bestaande financiële beperkingen gevonden worden. Het
gaat dan om communautaire steun bij het beheer van de buitengrenzen, om de
ontwikkeling van het visuminformatiesysteem en om de terugkeer. In de tekst
stond dat wij kennis hebben genomen van het bedrag. Voorgesteld werd om daar
positief op vooruit te lopen door het gebruik van het woord "verwelkomen".
De Nederlandse regering heeft bepleit om dat niet te doen. Wij zijn blij dat
het gelukt is. Het geeft meer ruimte voor de financiële discussie.De heer Van Dijk heeft een vraag gesteld over de afspraken over de beperking
van migratiestromen. Het gaat daarbij om de conclusies 19 en 20, waarin wordt
aangegeven dat dit integraal onderdeel moet uitmaken van de relaties met derde
landen. De resultaten daarvan zullen worden geëvalueerd. De Commissie
zal vervolgens eventueel concrete aanbevelingen en voorstellen doen. Ik hoop
dat het stevige voorstellen zullen zijn als het gaat om de associatierelaties,
om de samenwerking bij een associatieproces, en om Euromed-samenwerking.De heer Rouvoet heeft een vraag gesteld over conclusie 9 en de financiële
aspecten daarbij. Bij de opstelling van de jaarlijkse begroting en bij de
invulling van de financiële perspectieven zal de politieke prioriteit
voor het geheel van migratie en het beleid dat wij daarover hebben afgesproken,
tot uitdrukking moeten komen. Meer kan de heer Rouvoet daar niet in lezen.De voorzitter:Ik verontschuldig de heer Rouvoet voor het feit dat hij deze vergadering
eerder heeft moeten verlaten.Mij is gebleken dat enkele leden behoefte hebben aan een tweede termijn,
uitsluitend om moties in te dienen.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie is tevreden met het antwoord van de minister
over de inzet bij de verlenging van het VN-mandaat voor Kongo. Tegelijkertijd
acht zij het van groot belang dat de Kamer dit punt duidelijk markeert en
duidelijk aan de regering vraagt om op dit punt een initiatief te nemen. Daarom
leg ik mede namens mijn collega Koenders de volgende uitspraak aan de Kamer
voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat een versterkte aandacht van de VN en de EU voor gewapende
conflicten in Afrika dringend gewenst is;overwegende dat de EU een stabilisatiemacht Artemis in de Democratische
republiek Kongo (DRC) heeft gelanceerd, dat deze missie een sterke impuls
geeft aan de samenwerking tussen de EU en de VN en dat de Europese Raad opgeroepen
heeft, deze missie krachtig te steunen nu de kans op verdere ernstige mensenrechtenschendingen
aanwezig blijft;verzoekt de regering, een initiatief te nemen voor de totstandkoming van
een nieuw VN-mandaat per 1 september a.s. dat een versterkt robuust optreden
van de internationale gemeenschap en de directe brede betrokkenheid van de
Europese Unie bij de oplossing van de conflicten in de DRC mogelijk maakt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Timmermans en Koenders. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 222(21501-20).Mevrouw Karimi (GroenLinks):In de media is er een verband gelegd tussen de missie naar Kongo en de
uitzending naar Irak. De PvdA-fractie heeft hier een sterk punt van gemaakt.
Mag ik de motie zo interpreteren dat zij de terugtocht van de PvdA-fractie
inleidt, in die zin dat zij nu deze motie indient en morgen instemt met de
uitzending van militairen naar Irak?De heer Timmermans (PvdA):Ik heb geen flauw idee waar u op doelt. Op het politieke forum van de
PvdA vorig weekend is inderdaad een link gelegd tussen deze twee onderwerpen.
De PvdA-fractie heeft echter op geen enkel moment een verband gelegd tussen
deze twee zaken. Wij zullen beide zaken op hun eigen merites beoordelen. Over
Irak Timmermanskomen wij morgen te spreken. Daar hebben wij
het nu dus niet over. Ik heb vanavond alleen maar over de DRC gesproken en
aangegeven dat het de wens van mijn fractie is dat het VN-mandaat per 1 september
verbeterd wordt en dat de betrokkenheid van de Europese Unie bij deze conflicten
versterkt en geïntensiveerd wordt.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Het is verbazingwekkend hoe uw inzet ten aanzien van Kongo binnen een
week zo kan verschillen. Vorige week was het niet voldoende en vond u dat
Nederland zich meer moest inzetten en het liefst ook moest meedoen met de
missie daar. Deze week bent u vol lof voor de inzet van de regering.De heer Timmermans (PvdA):Ik gun u uw verbazing en het theater dat u maakt. Het antwoord van de
minister en de inzet van de regering op de top komen echter nadrukkelijk tegemoet
aan de wens van de PvdA-fractie om dit conflict hoger op de Europese agenda
te krijgen en ervoor te zorgen dat per 1 september niet ineens alles plotsklaps
weg is. Er moet juist voor gezorgd worden dat de Europese Unie in samenwerking
met Verenigde Naties in staat is om daar na 1 september effectiever en duurzamer
op te treden. Wij willen graag dat de Nederlandse regering daartoe het initiatief
neemt, opdat er een mandaat van de Veiligheidsraad komt te liggen waar de
Europese Unie iets mee kan.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. De heer Nicolaï heeft mij geïnspireerd, en ik houd
van snel zaken doen. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Tweede Kamer unaniem van oordeel is dat het Europees
Parlement één zetel in Brussel moet hebben;overwegende dat in de loop van 2004 een Europees agentschap op het gebied
van de ontwikkeling van militaire vermogens opgericht zal worden en dat dit
agentschap een zetel zal moeten hebben;verzoekt de regering om vanaf het begin van de onderhandelingen over dit
agentschap aan te geven dat niet ingestemd zal worden met haar toekomstige
zetel, tenzij ook de zetelkwestie van het Europees Parlement in het voordeel
van Brussel beslecht is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan, Timmermans, Van
Baalen en Karimi. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 223(21501-20).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister De Hoop Scheffer:Voorzitter. De motie van de heer Timmermans c.s. leidt bij mij tot een
korte reactie. Ik denk dat de discussie van vanavond en de inzet van de Nederlandse
regering goed worden weergegeven in deze motie, die ik dan ook beschouw als
een ondersteuning van het regeringsbeleid. Hierin wordt goed verwoord wat
zou moeten gebeuren.De voorzitter:In deze Kamer is het goed gebruik dat in dat geval de motie wordt ingetrokken.De heer Timmermans (PvdA):Mijn fractie heeft er een sterke behoefte aan dat de Kamer deze uitspraak
ook doet, zodat zijzelf markeert, dit beleid te willen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan zou ik van de minister willen weten of hij datgene overneemt wat de
voorzitter van deze vergadering zo-even heeft verwoord, namelijk dat de motie
een ondersteuning van het beleid is en als zodanig als overbodig beschouwd
kan worden.Minister De Hoop Scheffer:Ondersteuning van beleid is ondersteuning van beleid.Voorzitter. Met de motie van mevrouw Van der Laan heb ik wel moeite. De
motie bindt de regering bij de onderhandelingen bij voorbaat de handen op
de rug. Het is uiteraard aan de Kamer om uit te spreken wat zij vindt, maar
vanaf deze plaats zeg ik dat je naar mijn mening niet op deze manier discussies
kunt koppelen. Mevrouw Van der Laan kent de opvatting van de Nederlandse regering
over de zetelkwestie. De staatssecretaris is er in het vorige debat uitgebreid
op ingegaan. Om deze koppeling aan te leggen vind ik onverstandig. Op grond
daarvan ontraad ik dan ook aanvaarding van deze motie.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb de motie heel zorgvuldig geformuleerd. Het is geen veto of een
blokkade. De motie probeert aan te geven dat er een koppeling kan zijn. Dat
betekent helemaal niet dat daarmee de handen van de regering op de rug gebonden
zijn. De motie dient er alleen voor om een bepaalde richting aan te geven.
Het is buitengewoon frustrerend voor de Kamer dat zij en de regering het op
dit punt volledig met elkaar eens zijn, maar dat er uiteindelijk met die overeenstemming
niets gebeurt.Minister De Hoop Scheffer:Wat mevrouw Van der Laan nu zegt, staat niet in de motie. Ik lees het
dictum voor: verzoekt de regering om vanaf het begin van de onderhandelingen
over dit Agentschap aan te geven dat niet ingestemd zal worden met haar toekomstige
zetel, tenzij over de zetelkwestie van het Europees Parlement in het voordeel
van Brussel beslecht is. Dat is mijns inziens een handenbinder en die wil
ik niet.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande donderdag over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 23.13 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-4646-4674.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl