Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2009 (31700 XII); -Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2009 (31700 A)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 2711-2735

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 32, pagina 2711-2735

03-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700-XIIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31700-AToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2009 (31700 XII); -Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2009 (31700 A)Pagina 2711-2735
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 november 2008 over de zorgzwaartepakketten.Pagina 2735-2738
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 3 december 2008)Pagina 2806-2809
Presentie en opening (woensdag 3 december 2008)Pagina 2711-2711
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Invoerings- en aanpassingswet Zorgverzekeringswet in verband met voortzetting van de subsidiëring van de MEE-organisaties (31550)Pagina 2744-2756
Regeling van werkzaamheden (woensdag 3 december 2008)Pagina 2740-2744
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 2 december 2008 over de TransportraadPagina 2758-2760
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 november 2008 over het uitzetten van het nationaal vervoerbewijs in RotterdamPagina 2756-2758
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 november 2008 over ValysPagina 2738-2740
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2009 (31700 XII); - Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2009 (31700 A)Pagina 2760-2806
Noot: Bijvoegsel met Schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat op vragen, gesteld in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van Verkeer en Waterstaat voor het jaar 2009 (31700 XII)Pagina 2810-2822

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 162 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2009 (31700 XII);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2009 (31700 A).(Zie vergadering van 2 december 2008.)De voorzitter:Wij zijn gisteren op de sprekerslijst gevorderd tot en met de heer De
Krom. Ik geef het woord aan mevrouw Neppérus van de VVD-fractie.De heer Samsom (PvdA):Ik heb een punt van orde. De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat
ontbreekt, dat lijkt mij een relevant punt.De voorzitter:U hebt gelijk. Ik had gehoord dat zij wel aanwezig was, maar zij zit inderdaad
nog niet hier. Dat hoort wel zo te zijn en dus wachten wij even tot zij er
is.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Neppérus (VVD):Voorzitter. Ik wil het over water hebben, dus ik ben blij dat de staatssecretaris
inmiddels is aangeschoven. Drie maanden geleden verscheen het rapport van
de commissie-Veerman. Dat was een goed rapport dat alom met gejuich werd binnengehaald.
Nog wel een punt is de onderbouwing; ik heb daarover eind oktober vragen gesteld.
De commissie kiest voor een heel extreme stijging van het waterniveau, tot
meer dan twee of drie meter in 2200. De commissie denkt dat wij daarvan uit
moeten gaan. Het lijkt mij goed als daarvoor een onderbouwing wordt gegeven.Gisteren werden mijn Kamervragen op dat punt, na vijf weken, beantwoord.
Van dat antwoord word ik echter niet blij. Er wordt verwezen naar een rapport
dat nog moet verschijnen; het onderzoek loopt nog. De VVD-fractie neemt het
rapport van de commissie-Veerman serieus, want er moet wat gebeuren. Wat er
precies dient te gebeuren, moet nog eens boven water komen. Laat ik het zo
zeggen. Kortom, ik wil er snel meer informatie over hebben en alle stukken
in mijn bezit krijgen. Een onderbouwing is nog wel het minste, als je zulke
vergaande keuzen maakt. Wat je op langere termijn wilt gaan doen, maakt ook
uit voor de korte en middellange termijn. Daarover hebben wij laatst met de
staatssecretaris gesproken. Ook bij dat gesprek bleek er verwarring te bestaan.
Lopen alle plannen precies volgens de planning en hoe zit het met de kosten?
Er moet dus meer duidelijkheid komen. Ik had die graag nu al gehad. Wanneer
mag ik duidelijkheid verwachten, zodat wij echt inhoudelijk kunnen gaan praten?Een ander punt is de Kaderrichtlijn Water. Op zich is de zorg voor water
goed en essentieel. Het is daarom op zichzelf goed dat de Kaderrichtlijn Water
er is. De implementatie wordt echter ingewikkelder dan strikt nodig is. Daarover
maakt mijn fractie zich grote zorgen, want er zijn miljarden mee gemoeid.
Wat betekent de Kaderrichtlijn Water bijvoorbeeld voor de mogelijkheden van
landbouw? Over dat soort vragen moet je nadenken zodat je niet nog een slot
op de deur krijgt, wat enorm duur is. Ik vraag de minister om ervoor te ijveren
dat de regels niet strenger worden gemaakt dan nodig is. Laten wij niet voorop
gaan hollen in Europa. Wij moeten naar de kosten kijken en ons richten op
gesprekken met landen die de Rijn vervuilen, zoals Duitsland en Zwitserland.
Wordt er op dit moment met die landen gepraat?Net als de heer Koppejan zou ik willen wijzen op dat hele proces van de
kosten, waarop destijds ook in de motie-De Krom c.s. werd gewezen. Wij hebben
ook steeds in het kader van de waterschappen gezegd dat kostenbewuster moet
worden gewerkt.Ten slotte merk ik op, dat wij van mening zijn dat in Zeeland de Hedwigepolder
niet mag worden ontpolderd.De heer Samsom (PvdA):Voorzitter. Dit land heeft een van de drukst bereden spoorwegen ter wereld;
90% van de treinen rijdt op tijd. Wij hebben het best onderhouden wegennet
met een hogere dichtheid dan enig land op aarde. Wij houden de grootste bebouwde
oppervlakte onder zeespiegelniveau nu al decennia lang droog. Het is louterend
om eens een moment stil te staan bij de vraag hoe onze voorgangers dat toch
voor elkaar hebben gekregen. De conservatief baron Van Heemstra, die in 1860
de staatsfinanciering voor de spoorwegen regelde, de liberaal Lely die de
Zuiderzee inpolderde, de ARP'er Van der Vegte die in 1927 de basis legde voor
onze snelwegen en de sociaaldemocraat Roel de Wit die in 1968 de metro van
Amsterdam begon. Politici van alle gezindten hebben de afgelopen 150 jaar
hun aandeel geleverd in het opbouwen van een van de pijlers van onze welvaartsstaat,
de infrastructuur. Zij waren in staat om boven de waan van de dag uit te stijgen,
weerstanden te overwinnen, partijpolitiek terzijde te schuiven en samen te
werken om hun toekomstideaal om te zetten in een realiteit.De vraag die boven dit debat hangt is of wij dit ook kunnen, want er moet
inmiddels een volgende stap gezet worden, een revolutionaire stap. De komende
30 jaar willen nog meer mensen nog meer kilometers in een nog kortere tijd
afleggen. Meer infrastructuur alleen zal dat niet oplossen. De ruimte is schaars,
de olie raakt op en wij snakken naar schone lucht. Meer zal dus deels ook
anders moeten zijn en sneller zal ook slimmer moeten worden. Deze coalitie
heeft dat ingezien en heeft de mobiliteitsnota van het vorige kabinet met
daarin een wat te eenzijdige focus op de auto aangevuld.Mijn zoontje van twee heeft zijn hart verpand aan de tekenfilm Cars, waarin
de wereld louter uit auto's bestaat. Hij zet zich nu al af tegen zijn vader!
Maar de romantiek van Cars is een illusie. Onze mobiliteit komt krakend tot
stilstand als wij de focus niet verleggen. Om die reden zullen wij een revolutie
ontketenen op het spoor.De heer Cramer (ChristenUnie):Na deze mij buitengewoon aansprekende inleiding van de heer Samsom heb
ik een tip voor hem en zijn zoontje. Er is ook Tommy the train, dus hij kan
zijn zoontje wel degelijk een alternatief bieden voor het Cars-verhaal. In
aanvulling op wat hij zojuist zei, neem ik aan dat wij ook serieus werk moeten
maken van de transitie die hij nu voorstelt.De heer Samsom (PvdA):Ik hoop dat mijn overtuigingskracht in deze zaal groter is dan in de huiskamer.
Ik heb het geprobeerd, maar Cars is zijn grote liefde.De heer Roemer (SP):Voorzitter. Ik vraag mij na deze bevlogen opening even af wie de heer
Samsom nu als opvolger wil zien in dat illustere rijtje. Is hij dat zelf of
moet dat de heer Eurlings worden? Bovendien, als het nu een revolutie moet
worden omdat alles echt anders moet, wil ik graag weten hoe groot het deel
is van het budget dat de heer Samsom wil overhevelen van de wegen naar de
spoorwegen. Wellicht horen wij dat nog of misschien kan de heer Samsom die
vraag al direct beantwoorden.De heer Samsom (PvdA):Om op de eerste vraag te antwoorden: het rijtje Lely, Van der Vegte, De
Wit zou moeten worden aangevuld met Roemer, De Krom, Koopmans, Neppérus
en Roefs. Dat is wat ik bedoelde met mijn inleiding.De heer Roemer (SP):Minister Eurlings zat er niet bij!De heer Samsom (PvdA):Kamerleden! Altijd baas boven baas. In de MobiliteitsAanpak en in de begroting
gaat substantieel meer geld naar het spoor. Van die 7 mld. extra is dat afgerond
5,5 mld. voor openbaar vervoer en 1,5 mld. voor wegen en vaarwegen. Dat is
wat ik bedoel met aanvullen en corrigeren.De heer Roemer (SP):Daar ben ik blij om, want ik ben blij met elk dubbeltje dat ernaartoe
gaat. Bij "revolutie" heb ik echter een heel andere voorstelling: dan lopen
wij met rode vlaggen over straat en dan doen wij iets. Dan gaan wij naar de
Dam als wij dat willen! Mijnheer Samsom, dit is geen revolutie maar een paar
leuke stapjes op de goede weg.De heer Samsom (PvdA):De SP denkt bij revolutie aan rode vlaggen en de Dam, wij denken aan het
aanleggen van spoor. Dat gaan wij dus ook doen. Wij gaan een revolutie ontketenen
op het spoor. Wij hebben straks niet alleen het drukste en meest punctuele
treinsysteem ter wereld, maar ook het snelst groeiende en het meest frequente.
De brede Randstad wordt tot ver achter Amersfoort en Rotterdam ook 's werelds
grootste agglomeratie, met een openbaarvervoerssysteem dat zonder dienstregeling
rijdt, met comfortabele treinen, topklassestations, een betaalsysteem dat
afrekent met zwartrijden en onveiligheid en met innovatieve concepten voor
vervoer van en naar de stations. Dit alles is er naast een hoogwaardig wegennet,
waarvan optimaal gebruik wordt gemaakt door een landelijk beprijzingssysteem,
dat ook al uniek in de wereld is. Dus weg van de eenzijdige en cynische spiraal
van meer asfalt, meer auto's, meer files, meer asfalt, meer
auto's, meer files enzovoorts. Als wij onze kinderen het genoegen gunnen van
een open landschap en schone steden, waartussen en waarbinnen je snel en comfortabel
kunt reizen, kunnen wij geen dag wachten met het realiseren van nieuwe doorbraken
in onze infrastructuur.Er moet nog heel veel gebeuren. Het opperen van het idee van een spoorrevolutie
was slechts de eerste stap. De tweede was het bekijken van alle opties en
het bij elkaar zoeken van het benodigde geld. Daarover ging de vorige begrotingsbehandeling.
De minister herinnert zich vast nog de eisen die de fractie van de Partij
van de Arbeid hem verleden jaar voorlegde. Het is hem gelukt. Een compliment
daarover. Maar nu komt het moeilijkste deel: het concreet uitwerken en vervolgens
ook uitvoeren van de plannen. Mijn fractie draagt daarbij de minister op om
twee uitgangspunten als leidraad te nemen.Houd ten eerste de blik gericht op het einddoel, een openbaarvervoerssysteem
dat spoorboekloos rijdt in de Randstad en bijna spoorboekloos daarbuiten.
Naar de mening van de fractie van de Partij van de Arbeid kan dat alleen als
uiteindelijk op de drukke corridors zes intercity's en zes stoptreinen per
uur gaan rijden. Die variant wordt in de planstudies meegenomen, aldus de
begroting. Betekent dit dat in de zes-zesvariant die wordt vermeld in het
document van de spoorsector, ook de lange trajecten, zoals Alkmaar tot Eindhoven
en Utrecht tot Nijmegen, worden meegenomen? Wij gaan daarvan uit. Ik hoor
graag een bevestiging van de minister.Mocht de conclusie zijn dat voor het bereiken van het einddoel op termijn
een wat hoger bedrag nodig is dan de nu al gevonden 4,5 mld., dan is daarmee
wat mijn fractie betreft meteen de nieuwe opdracht voor de minister gedefinieerd.
Wij kunnen nog even vooruit met die 4,5 mld., maar het geld zal op afzienbare
termijn wel beschikbaar moeten komen. In verband met de lange planprocedures
kunnen wij daarmee niet wachten tot na deze kabinetsperiode. Ons concrete
voorstel is om de opdracht die eventueel uit de planstudies voortkomt, op
te nemen en uit te voeren bij de besluitvorming over de aangekondigde verlenging
van het MIRT.De heer Roemer (SP):Als op dat moment duidelijk is dat meer nodig is, is voor de heer Samsom
dan een eventuele overheveling van wegen naar spoorwegen bespreekbaar?De heer Samsom (PvdA):Alles is bespreekbaar, mits wij ons ook aan afspraken houden. Dat lijkt
mij wel zo verstandig. In mijn inleiding zei ik al dat politici bereid moeten
zijn om samen te werken met elkaar. Wij werken in deze coalitie samen met
een paar andere partijen. Wij hebben afgesproken dat wij de Nota Mobiliteit
aanvullen. Niet veranderen, niet wegpoetsen, maar aanvullen. Dat kan ook.
Met die 4,5 mld. is dat bewezen. Misschien is er wat extra's nodig Dat zien
wij dan wel, maar wij komen nu al met een planning omdat wij niet al te lang
willen wachten met dat extra geldDe heer Roemer (SP):U hebt blijkbaar keihard vastgelegd dat u niet aan het potje wegen mag
komen. Dat is een succes voor het CDA. Dat is jammer. Ik moet dus na de volgende
verkiezingen met u afspraken maken om echt de revolutie op gang te brengen?De heer Samsom (PvdA):Als je de verhouding tussen wegen en spoor wilt veranderen, kun je iets
bij de wegen weghalen maar je kunt ook iets bij het spoor optellen. De verhouding
verandert dan evenveel. U bent, evenals ik, geïnteresseerd in het aanleggen
van meer spoor, niet in het dogmatisch wegpesten van wegen. Daarin slagen
wij nu en ik blijf daarin slagen. Daarvoor hoef ik niet tot de volgende verkiezingen
te wachten.De heer Koopmans (CDA):Begrijp ik nu goed dat de heer Samsom het spoorboekloos treinen –
zeg maar: de plannen van de minister – nog iets wil uitbreiden? Is dat
zijn voorstel? Ik zou daar overigens niets op tegen hebben, om hem maar meteen
te helpen.De heer Samsom (PvdA):De minister, de heer Koopmans en ik zijn het eens over het einddoel, over
het spoorboekloos rijden. Voor de plannen van de minister is 4,5 mld. gereserveerd.
De spoorsector zelf komt met plannen die daar niet zoveel van afwijken, maar
wel iets. Wij willen het einddoel onverkort in gedachten houden. De minister
zegt: uit mijn planstudies zal komen dat het 4,5 mld. is. Als het meer blijkt
te zijn, willen wij dat extra geld meenemen bij de besluitvorming rond de
verlenging van het MIRT, want wij houden onverkort vast aan het einddoel.De heer Koopmans (CDA):U noemde net Eindhoven. In mijn beleving stoppen de plannen van de minister
in Den Bosch. Ik vind het fantastisch om het door te trekken naar Eindhoven.
Bij dezen zeg ik dat het een deal is en een heel goed idee: als wij het een
klein beetje uitbreiden en als het wat meer zou gaan kosten, gaan wij dat
regelen in het pakket 2020-2028.De heer Samsom (PvdA):Deze minister heeft dat overigens slim geformuleerd. De heer De Krom windt
zich altijd verschrikkelijk op over die slimme formuleringen, maar het zoekgebied
loopt wel degelijk tot en met Eindhoven. Aan dat zoekgebied houd ik dus helemaal
vast. Mocht er tussen Den Bosch en Eindhoven nog een spoorverdubbelingetje,
een fly-overtje of een viaductje nodig zijn – het gaat al snel om tientallen
miljoenen euro's – dan gaan wij dat inderdaad doen.De heer Madlener (PVV):Ik word hiervan niet vrolijk. Ik zie dat de minister ook niet zo vrolijk
kijkt bij het beluisteren van dit verhaal. Uw zoontje huilt nu zijn ogen uit
zijn hoofd en acht van de tien Nederlanders ook, want acht van de tien Nederlanders
zitten vaak in de auto. Aan hen biedt u weer helemaal niks. U gaat weer helemaal
op de oude toer van meer trein en minder auto. Het moet van u in ieder geval
veranderen. Nu heeft minister Bos, uw crisismanager, die lekker bezig is de
laatste tijd, gezegd dat de aanleg van infrastructuur naar voren gehaald moet
worden en dat er dus snel moet worden geïnvesteerd. Denkt u dat hij alleen
de spoorwegen bedoelt of zou hij ook nog de wegen bedoelen?De heer Samsom (PvdA):Op dat laatste kom ik zo terug. Wat betreft uw eerste interruptie: het
kan natuurlijk niet allebei waar zijn, dat de heer Roemer zegt dat ik niets
afdoe aan de auto's en dat u zegt dat ik de auto onderuit haal.De heer Madlener (PVV):Inderdaad, mijnheer Roemer, die...De voorzitter:Ja, maar mijnheer Roemer staat nu niet op het spreekgestoelte.De heer Madlener (PVV):Nee, maar goed. Gisteren had mijnheer Roemer een heel goed verhaal over
de filebestrijding, en nu hoor ik van hem dat er geld van de auto naar de
trein moet. Maar, mijnheer Samsom, u zegt dat u wel iets aan de trein gaat
doen, maar niet aan de auto. Dat zijn uw woorden, mijnheer Samsom. Wees nou
helder!De heer Samsom (PvdA):De PvdA-fractie spreekt met twee woordvoerders en één mond.
Zo meteen zal mijn collega Roefs het over de wegen hebben. U kent mijn passie.
Overigens moet ik zeggen: hoe ontevredener u aan de interruptiemicrofoon staat,
hoe beter het met mij gaat.Voorzitter. Wat die 4,5 mld. betreft horen wij inderdaad graag zo snel
mogelijk de definitieve uitkomst van de gesprekken met de NS over het uitkeren
van superdividend. Wat ons betreft is het verstandig om dood vermogen aan
te wenden voor investeringen in het spoor, op voorwaarde dat de NS financieel
gezond blijft voor de toekomst. Over de toekomst van de NS gesproken: de NS
is van ons en het hoofdspoor is van de NS. Wat ons betreft blijft dat zo.
Wat ons betreft laten wij de concessie voor de NS niet ophouden in 2015, maar
gaan wij gezamenlijk verder. Als wij besluiten om de blik op 2020 en misschien
wel verder te richten en om grote investeringen te doen, is het verstandig
om daarin gezamenlijk met de NS op te trekken. Mijn fractie heeft aan de afgelopen
jaren het vertrouwen ontleend dat het staatsbedrijf NS geprikkeld kan worden
tot goede prestaties zonder dat wij daarvoor het zwaard van Damocles in de
vorm van een nieuwe aanbesteding in stelling hoeven te brengen. Sterker nog,
de onzekerheid die uit dat zwaard van Damocles kan voortvloeien, kan de grote
investeringen waar de NS nu voor staat, dwarsbomen. Wij zijn benieuwd naar
de opvattingen van de minister hierover.De heer Van der Ham (D66):Dit is een beetje een rare houding van de PvdA. Je zou best kunnen redeneren
dat de NS goed of steeds beter presteert, omdat die aanbesteding in de lucht
hangt. Het is goed dat de NS voelt dat hij moet presteren, omdat hij anders
die aanbesteding weleens zou kunnen verliezen. Het zou best kunnen zijn dat
NS die aanbesteding na 2015 weer krijgt. Maar laten wij de druk niet wegnemen.
Door nu al de handdoek in de ring te gooien en te zeggen dat de NS het sowieso
krijgt, doet u onrecht aan het feit dat die aanbesteding een positief effect
kan hebben op de kwaliteit.De heer Samsom (PvdA):De aanbesteding staat nu in de wet als optie. Wij kunnen het namelijk
ook onderhands gunnen – dat staat ook in de wet – en dat is ons
voorstel. De aanbesteding is volgens ons een relikwie van een strategie die
wij inmiddels hebben verlaten. De strategie was gericht op het privatiseren
van de NS. Wij weten wat er eind vorige en begin deze eeuw gebeurde met 2001
als grootste dieptepunt. Die strategie hebben wij gelukkig verlaten. Wij sturen
de NS nu op een andere manier aan. De mentaliteit bij de NS verandert ook.
De NS voelt zich een bedrijf dat voor de publieke belangen werkt en heeft
daar niet de tucht van de markt voor nodig. Bovendien is het een illusie om
te denken dat wij straks in 2015 de Deutsche Bahn zullen binnenhalen: "Wir
machen das eben hier." Nee, de NS is een bedrijf dat van ons is. Het hoofdspoor
is van de NS en wat ons betreft kan dat zo blijven. Je kunt niet tot in de
eeuwigheid kijken, maar als politiek kijken wij op dit moment naar 2020. Wij
vragen van de NS om te investeren tot 2020 en misschien wel verder. Dan is
het raar als de NS in 2015 misschien wel out of business zou kunnen raken.
Waarom zouden ze investeren tot na 2015? Die modellen kloppen niet meer met
elkaar. Dat is niet erg. Dat kunnen wij nu of in de toekomst herstellen, bijvoorbeeld
bij de bespreking van de Spoorwegwet. Dat is ons voorstel.De voorzitter:Eén aanvullende vraag, mijnheer Van der Ham.De heer Van der Ham (D66):Wij spreken niet over privatiseren. Dit is de keuzevrijheid van de overheid,
van de samenleving, die in 2015 haar gedachten kan opmaken. Is het voor de
heer Samsom denkbaar dat je op een aantal lijnen wel Deutsche Bahn of een
andere ondernemer laat bieden of dat je de eisen aan de NS aanscherpt voor
de toegankelijkheid van gehandicapten of zo? Dat soort zaken laat hij allemaal
varen als wij die concessie en de aanbesteding laten schieten.De heer Samsom (PvdA):Het laatste is juist een goed voorbeeld van het sturingsmodel dat wij
met elkaar hebben ontworpen. Wij kunnen de eisen aan de NS in de concessie
aanscherpen voor bijvoorbeeld het toelaten van gehandicapten. Verder is het
hoofdspoor niet het enige stuk rails in dit land. Wij hebben inmiddels een
aantal regionale lijnen aanbesteed, maar die gaan van A naar B. Dat zijn geen
geïntegreerde netwerken. Daarover zijn wij tevreden en daarover verschillen
wij bijvoorbeeld van mening met de SP-fractie. Die functioneren, niet zonder
uitzondering, tot grote tevredenheid van de reizigers. Wij hebben de balans
gevonden en die willen wij graag vasthouden.De heer Koopmans (CDA):Kan de heer Samsom zich herinneren dat de Kamer zich een aantal jaren
geleden grote zorgen maakte over de uitspraak van de NS: het hele land zit
vol onrendabele lijnen, wij rijden niet naar Oost-Groningen en naar de Achterhoek,
dat is allemaal niet meer mogelijk, wij gaan ermee weg? Kan de heer Samsom
zich dat nog goed herinneren? Weet hij ook waarom daar uiteindelijk wel treinen
rijden?De heer Samsom (PvdA):De heer Koopmans wil nu natuurlijk het antwoord horen dat daar uiteindelijk
treinen rijden omdat wij die stukjes hebben aanbesteed aan het commerciële
vervoer. Maar de NS wilde die kant niet meer op rijden omdat het bedrijf tegen
de politiek zei: jullie willen dat wij winst gaan maken en marktconform gaan
werken, dan moet u van ons niet vragen om allerlei onrendabele lijnen overeind
te houden. Het evenwicht was in die periode zoek. Daarbij zijn wij zelf betrokken
geweest en daarvan voelen wij nog steeds de littekens. Wij hebben dat evenwicht
nu gevonden. Het ligt op een hoofdspoor dat van de NS blijft. Niet tot in
de eeuwigheid, maar wel tot de horizon die wij nu voor onszelf vaststellen,
namelijk 2020 of misschien wel enkele jaren verder. Kleine lijnen kunnen daarbij
in aansluiting op het busvervoer beter worden uitbesteed.De voorzitter:Eén aanvullende vraag, mijnheer Koopmans.De heer Koopmans (CDA):Die prikkel heeft dus geleid tot marktconform werken door de NS. Die prikkel
heeft er zelfs toe geleid dat de heer Samsom en ik en de minister en de staatssecretaris
2 mld. kunnen weghalen bij de NS om daarmee ons spoorplan van 4,5 mld. te
financieren. Wees niet te snel met het weghalen van prijsprikkels en prikkels.
De slotvraag luidt namelijk of de heer Samsom over de NS in alle opzichten
zo tevreden is dat hij tot 2015, tot 2030 al die topmannen en -vrouwen, al
die conducteurs en iedereen vertrouwt, hoewel wij in de wet hebben opgenomen
dat wij evalueren en bekijken hoe wij de prikkels zo scherp mogelijk kunnen
houden. Is dat zo?De heer Samsom (PvdA):Misschien verschillen wij hierover enigszins van mening, ook als partijen.
Prikkels kunnen een breder scala omvatten dan alleen de tucht van de markt.
De prikkels die wij nu aan de NS uitdelen, zonder daaraan marktwerking ten
grondslag te leggen, die werken. Wat die 2 mld. betreft wil ik de heer Koopmans
geen les in de economie geven, maar juist het feit dat de NS een staatsbedrijf
is, stelt ons in staat om daar 2 mld. aan superdividend uit te halen. Hoe
langer wij de NS de garantie bieden dat het bedrijf geld kan verdienen en
nooit verlies kan maken, hoe meer geld wij er op die manier uit kunnen halen.
Zo werkt het. Als wij er nu een marktbedrijf van hadden gemaakt, was de financiering
absoluut niet verantwoord geweest.De heer Koopmans (CDA):Wat de heer Samsom met de NS doet, is niet prikkelen, maar pamperen.De heer Roemer (SP):Wij hebben gezien waartoe de prikkels bij bijvoorbeeld het bankwezen hebben
geleid. Ik ben dus heel blij met deze insteek van de heer Samsom, maar zijn
revolutie is weer slechts een leuk stapje de goede kant op. Waarom beperkt
hij die tot vijf jaar? Waarom zegt hij niet principieel: de NS en het spoor
zijn van ons, dat moet gewoon gebeuren? Verder zegt hij dat er een verschil
bestaat tussen het hoofdspoor en een lijn tussen bijvoorbeeld Roermond en
Nijmegen en dat de reizigers daar tevreden zijn. Ik kan hem op basis van heel
veel enquêtes garanderen dat de reiziger daar allesbehalve tevreden
is. Het is daar gewoon een puinzooi.De heer Samsom (PvdA):Wat de eerste vraag van de heer Roemer betreft begin ik mij steeds meer
op mijn gemak te voeren met mijn uitspraak dat wij de balans hebben gevonden.
De ene spreker zegt dat ik de NS pamper en de heer Roemer zegt precies het
omgekeerde. Volgens mij gaat het juist om die verstandige balans bij de sturing
van de NS. Het is geen simpele opdracht. Wij hebben er een tijdje naar gezocht.
Wij zijn ervan overtuigd dat wij geen dogmatisch principiële uitspraak
hoeven te doen over de komende eeuw. Wij zouden de horizon waarop wij financieren
gelijk moeten trekken en wij willen de NS daarbij betrekken. Dit punt ligt
ergens in 2020, misschien wel ietsje verder. Dit hangt een beetje af van de
uitkomst van de discussies over de verlenging van het MIRT.De heer Roemer sprak over de onrendabele lijnen, maar ik noemde nu juist
niet die lijn. Ik zei ook: niet zonder uitzondering, en ik sprak over het
overgrote deel van de regionale spoorlijnen. Ik zat laatst in de Valleilijn
te internetten, gratis, want daar hebben zij het wel voor elkaar. Ik sprak
de bewoners in Barneveld, die willen niets anders dan zo'n trein, zij vinden
het geweldig. Ik had er in het begin ook een hard hoofd in, maar ik geef graag
toe dat marktwerking soms op sommige plekken in het systeem ideaal is en soms
niet. Dat is de balans.De voorzitter:Nee, mijnheer Roemer. U stelde al direct een aanvullende vraag. Ik heb
goed meegeluisterd.De heer De Krom (VVD):De heer Samsom zegt dat dit iets is wat bij de evaluatie van de Spoorwegwet
volgend jaar thuishoort, maar hij spreekt de minister er nu toch al op aan.
Wat wil hij nu precies van de minister horen?De heer Samsom (PvdA):De begrotingsbehandeling is ook een geschikt moment om eens met elkaar
van gedachten te wisselen over de vraag waar de filosofieën overeenkomen
en waar ze verschillen. Mijn eindvraag in dit blokje was dan ook: wij zijn
benieuwd naar de opvatting van de minister hierover. Die vraag heeft dan vooral
betrekking op de manier waarop je de verschillende horizonnen voor investeringen
gelijktrekt. Misschien heeft de minister daar een briljant ander plan voor
en misschien vindt hij ons plan wel briljant. Misschien vindt de heer De Krom
ons plan briljant. Daar zijn begrotingsbehandelingen voor, daar is deze plenaire
zaal voor, om de gedachten aan te scherpen. Bij de behandeling van de wetgeving
bekijken wij dan hoe wij het doen. Overigens hoeft de wet niet te worden aangepast,
want de wet biedt de mogelijkheid om de NS nog eens onderhands de concessie
te gunnen. Wij kunnen daar allerlei prachtige voorwaarden aan stellen, maar
ook heel strenge voorwaarden.De heer De Krom (VVD):Ik kan mij maar één antwoord van de minister voorstellen
dat de heer Samsom in dit debat zal bevredigen en dat is dat de termijn van
2015 wordt opgeschoven, want anders begint hij natuurlijk te steigeren. Dit
begrijp ik althans uit zijn verhaal.De heer Samsom (PvdA):Als de minister antwoordt dat hij hier graag eens over zal nadenken en
dat hij wel mogelijkheden ziet, zal dat steigeren wel meevallen.Het tweede uitgangspunt van de spoorrevolutie is: verhoog de snelheid
van de planning en de uitvoering. Het zal duidelijk zijn dat er al heel veel
redenen waren waarom wij zo snel mogelijk aan de slag moeten met de uitbreiding
op het spoor. In de grindbak van de rauwe realiteit waren er echter altijd
weer evenzoveel redenen waardoor dit toch weer niet kon. De kredietcrisis
brengt beweging in die patstelling. Er is een extra reden bijgekomen om investeringen
te versnellen. Zij kunnen helpen om een recessie te voorkomen of te dempen.
Of dat nodig is, weten wij nog niet op dit moment, maar wij hebben al wel
een lijstje klaarliggen, want als er investeringen in de infrastructuur versneld
moeten worden, dan toch wel die investeringen met de hoogste maatschappelijke
urgentie. Wat ons betreft zijn dit de uitbreidingen op het spoor.Ik geef een voorzet en noem een paar concrete zaken waarmee de minister
zou kunnen beginnen: de spoorboog bij Deventer, het doorstroomstation Utrecht,
waardoor alle treinen in Utrecht twee minuten eerder aankomen en vertrekken,
en het viersporig maken van Geldermalsen. Deze projecten kunnen
vooruitlopend op de planstudies al ten uitvoer worden gebracht. No regret,
want dat gaan wij sowieso doen.De minister mag zich hierbij niet laten afleiden of ontmoedigen door de
pathetische karikatuur van het natuurbeleid die de VVD hier gisteren schetste.
Zoals wel vaker raakte de heer De Krom de weg kwijt in zijn eigen retoriek.
Vermakelijk dat wel, maar vals. Infrastructuur kan worden gecombineerd met
de natuur, mits die infrastructuur duurzaam en belangrijk genoeg is. Juist
bij investeringen in het spoor is daarvan sprake. Het gaat om honderden miljoenen
euro's, investeringen die de economie op dit moment heel goed zou kunnen gebruiken.De heer De Krom (VVD):Wij kennen deze sussende woorden van de PvdA-fractie. Dit begon acht jaar
geleden en het probleem van de luchtkwaliteit is nog steeds niet opgelost,
mijnheer Samsom. Het gevolg is dat uw minister nog steeds in de puree zit
en dat blijft ook zo in de komende jaren, maar dat was mijn vraag niet.De heer Samsom zegt dat hij het geld daar wil investeren waar de maatschappelijke
urgentie het grootst is. Dan zegt hij: dat is alleen het spoor. Waarom zegt
hij dat de maatschappelijke urgentie op het spoor groter is dan op de weg?
Waarom?De heer Samsom (PvdA):Ik zei: dat is wat ons betreft het spoor. Dit is nu precies een voorbeeld
van de politieke keuzes waarvoor wij in de Kamer staan. Wat vinden wij, wat
vinden politieke partijen belangrijk? De heer De Krom vindt iets heel anders
belangrijk dan ik en de heer Koopmans overigens ook. Ook binnen coalities
kunnen partijen van mening verschillen. Wij zijn van mening dat de maatschappelijke
urgentie van het spoor op dit moment prioriteit verdient. Er is nog een reden:
in het spoor kun je sneller investeren dan in wegen. Op dit moment kunnen
wij bijvoorbeeld investeren in het emplacement in Utrecht. Daarvoor zijn geen
tracéwetten of natuurwetgeving nodig. Er is daar geen grasspriet meer
over. De heer De Krom kan rustig gaan slapen; wij gaan de wissels daar gewoon
minder gecompliceerd aanleggen.De heer De Krom (VVD):Dat is dan helder. Dit is geen keuze op basis van maatschappelijke urgentie.
Voor investeringen die de mobiliteit zoveel mogelijk op gang helpen, komen
wij waarschijnlijk tot een andere keuze. De heer Samsom vindt het noemen van
het spoor echter politiek correct; de PvdA-fractie kan ook niet anders. Hij
noemt het dan maatschappelijke urgentie, maar dat is iets anders.De heer Samsom (PvdA):De discussie over maatschappelijke urgentie wordt in de Kamer uiteindelijk
met politieke visies en idealen beslecht. Wij kunnen nog lang met cijfers
blijven strooien, want ook op het spoor loopt het helemaal vast. Op dit moment
groeit de vraag naar vervoer per spoor harder dan de vraag naar personenvervoer.
Het gaat om 5,2% in het afgelopen jaar. De vraag naar personenvervoer
neemt minder hard toe.De heer De Krom (VVD):Zal ik de heer Samsom even vertellen hoe de wegen vastlopen en cijfers
noemen? Die cijfers zijn echt veel hoger.De heer Samsom (PvdA):Ik sprak over de vraag naar vervoer. De heer De Krom is een marktdenker,
een echte liberaal. De vraag naar vervoer neemt op het spoor veel harder toe
dan op de weg en dat heeft te maken met de prijzen. Het spoor is nu al een
stuk goedkoper dan de auto.De heer Madlener (PVV):Ik erger mij niet aan de ambities van de PvdA-fractie. Veel mensen vinden
het spoor prettig, maar heel veel mensen ook niet. Hoe denkt de PvdA-fractie
dat de meeste arbeiders naar hun werk gaan? Zij gaan met de auto. Weet de
heer Samsom hoeveel schade de files jaarlijks aanrichten? Het gaat om een
bedrag van bijna 4 mld. Hoe kan hij nu zeggen dat dit geen prioriteit is?
Wij hebben een financiële crisis. De minister van Financiën wil
versneld infrastructuur aanleggen. Gaat de PvdA-fractie dan vragen om extra
spoorcapaciteit? Is dat reëel?De heer Samsom (PvdA):Ik weet niet wat volgens de heer Madlener de definitie van infrastructuur
is. De minister van Financiën heeft nog niets gezegd over het versneld
aanleggen van infrastructuur. Als hij erom vraagt, hebben wij infrastructuur
voor hem klaarliggen en, belangrijker nog, daarbij gaat het om infrastructuur
die inderdaad snel kan worden gerealiseerd. Wij spreken dan niet over een
weg als de A4 bij Midden-Delfland, waar wij al ruim 30 jaar over doen. De
heer Madlener weet dat nog beter dan ik. Als wij spreken over investeringen
die nodig zijn ten behoeve van de economie, dan spreken wij over investeringen
die tussen morgen en een jaar kunnen worden gerealiseerd. De heer Madlener
en anderen kunnen daar dan niet jarenlang over steggelen. Ik wil graag praktisch
denken.De heer Madlener (PVV):Er wordt hier alleen gesteggeld, omdat fracties als de PvdA constant zand
in de raderen van de asfaltwagens strooien. Dat zijn de feiten. Wij hebben
een amendement ingediend en straks komt de behandeling van de nieuwe Tracéwet
aan de orde, waarin een verkorte procedure ondergebracht kan worden. Alles
is mogelijk, maar de heer Samsom wil niet. Hij is er wel eerlijk over, maar
ik vind die 4 mld. schade verschrikkelijk.De heer Samsom (PvdA):Als de heer Madlener fracties wil beschuldigen, moet hij zijn pijlen niet
op de PvdA-fractie richten, maar op de fractie die op dit moment helaas nog
niet aanwezig is. Zij heeft geprobeerd de aanleg van wegen tegen te houden,
maar wij niet. De aanleg van de verbreding van de A4 is tegengehouden door
JVC, een bedrijf dat bang was dat haar logo niet meer zichtbaar zou zijn door
de hogere geluidsschermen. Over misbruik van procedures gesproken!Van Heemstra, Lely, De Vegt en De Wit lieten ons een infrastructuur na
die zijn weerga niet kent. Op ons rust de grote verantwoordelijkheid en opdracht
ervoor te zorgen dat onze kinderen de vruchten kunnen blijven plukken van
een vervoerssysteem van wereldklasse. Gezien de uitdagingen waarvoor wij staan,
zullen wij daarvoor de prestaties van onze voorgangers moeten evenaren en
zelfs overtreffen. Dat zal niet eenvoudig zijn, maar het kan wel. Wij hebben
de technische mogelijkheden, de kennis, de mensen, de bedrijven en het geld
om het voor elkaar te krijgen. Wat nu nodig is, is gedurfde en
voortvarende besluitvorming. Het komt nu op de politiek aan en ik beloof dat
het aan ons niet zal liggen.De heer Roemer (SP):Dit zijn mooie woorden van de heer Samsom. Hij begon met revolutie. Ik
ben blij dat wij nu een stapje in de goede richting doen en ik wil graag samen
optrekken. Ik probeer er zo veel mogelijk uit te halen, want uit het vervolgbetoog
van de heer Samsom blijkt dat het om leuke stappen gaat. Hij spreekt over
fly-overs, inhaalsporen en treinen die iets harder moeten gaan rijden. Als
wij echt willen doorpakken, dan moeten wij op zijn minst de ideeën van
de NS van vorig jaar op de agenda zetten, die over 10 mld. gingen.Dan nog een stukje geschiedenis. Wij hebben eerder ook al twee private
partijen op het spoor gehad, te weten de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij
en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. In 1917 kreeg men
in de gaten dat het niet goed ging en dat men moest gaan samenwerken.De voorzitter:En uw vraag, mijnheer Roemer.De heer Roemer (SP):In 1938 fuseerden deze bedrijven vervolgens. Waarom volgt u mij niet in
mijn keuze voor één vervoerder op het Nederlandse spoor voor
onbepaalde tijd?De heer Samsom (PvdA):Laten wij geen verschillen zoeken die er niet zijn. Wij willen spoorboekloos
rijden in de Randstad. Ik heb daarvoor expliciet verwezen naar het plan van
de NS. Dat plan kost overigens niet 7 tot 10 mld., maar 5,5 mld. Dat plan
bestaat verder inderdaad uit fly-overs, viaducten, sneller rijdende treinen
en dubbelspoor. Dat is de spoorrevolutie. Die revolutie heeft namelijk niets
te maken met vlaggen op de Dam.De splitsing in NS en ProRail was een goed idee. De reactie van deze bedrijven
op de splitsing was aanvankelijk overcompensatie. Men wilde namelijk helemaal
niets meer met elkaar te maken hebben. Dat normaliseert nu, doordat zij de
juiste balans hebben gevonden. Die balans wil ik niet verstoren.De heer Koopmans (CDA):Laten wij niet te veel overnemen uit het jaar 1917! U presenteert een aantal concrete plannen. Ik heb dat gisteren ook gedaan.
Ik verbond daaraan, analoog aan de motie-Van Geel, wel de voorwaarde van regionale
cofinanciering. Daarop heeft mijn fractie de plannen overigens ook uitgezocht.
Moet er bij uw plannen ook sprake zijn van stevige regionale cofinanciering?De heer Samsom (PvdA):De wegen die u gisteren noemde, hadden veelvuldig een N-nummer en dan
is regionale cofinanciering op zijn plaats. Ik spreek nu echter over Utrecht,
het hoofdstation van Nederland. Ik ben uiteraard niet tegen cofinanciering
en ik waarschuw iedereen die in Utrecht meeluistert dan ook om niet achterover
te leunen. Het is echter niet vergelijkbaar met uw voorstellen. Voorwaarde
bij al mijn plannen is natuurlijk wel dat de financiering op orde is, maar
van die taak heeft de minister zich inmiddels gekweten.De heer Koopmans (CDA):Wat is het verschil tussen de "greenports" met hun nationale betekenis
voor de economie en Centraal Station Utrecht?De heer Samsom (PvdA):Alles is voor iedereen van belang. Uiteindelijk is immers ook de gemeentelijke
aansluiting in Geldermalsen van groot belang voor de nationale mobiliteit.
Wij moeten echter wel een balans zien te vinden. Spoorwegen worden met nationaal
geld aangelegd. Er was daarbij nooit sprake van cofinanciering, behalve misschien
dan voor geluidsschermen en andere additionele maatregelen. Het zou niet consequent
zijn om het nu wel te doen. Daarbij komt dat wij het afgelopen halfjaar 4,5
mld. bij elkaar hebben gehaald. De financiering van mijn plannen is dus rond
en dat geldt niet voor uw plannen. Overigens een compliment voor de ingenieuze
oplossing die u hebt gevonden.De voorzitter:Ik wou eigenlijk naar mijnheer Cramer.De heer Koopmans (CDA):Ik maak toch nog één opmerking.Die 4,5 mld. hebben wij door hard te werken bij elkaar gekregen. U wilt
iets extra's doen. Ik denk dat wij er nog eens goed over moeten nadenken of
wij die extra zaken alleen met nationaal geld gaan financieren of dat de regio
en de provincie ook een bijdrage moeten leveren.De voorzitter:Uw statement is duidelijk.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik heb met veel belangstelling naar de heer Samsom geluisterd. Hij spreekt
over een revolutie. Ik heb zijn bijdrage afgepeld en wanneer ik zijn revolutionaire
inleiding en zijn revolutionaire slot eraf haal, houd ik een systeemsprong
over. Daarover is al eens een motie-Slob aangenomen, want u noemt eigenlijk
alleen spoorboekloos rijden en zes intercity's en zes sprinters. Ik hoor u
overigens niet over het nieuwe beveiligingssysteem met die moeilijke naam.
U wilt een aantal projecten versnellen, maar zegt u nu eens zonder bolle woorden
of de rode vlaggen van de heer Roemer wat zo revolutionair is aan uw voorstellen.
Lukt het u om dat in één of twee zinnen te doen?De heer Samsom (PvdA):Het belangrijkste verschil tussen u en mij is dat u het woord "revolutie"
echt nooit in de mond zal nemen. Dat gun ik u.De heer Cramer (ChristenUnie):Dank daarvoor!De heer Samsom (PvdA):Wij doen dat misschien iets te snel.De heer Cramer (ChristenUnie):Dat is inderdaad een struikelblok.De heer Samsom (PvdA):Wij hebben het nu over een systeemsprong. Ik heb mij tot taak gesteld
om bij deze begrotingsbehandeling te zoeken naar overeenkomsten. Volgens mij
zijn wij het eens met elkaar. De vermindering van de investering tot 5,5 mld.
is vooral tot stand gekomen omdat een groot deel van het sublieme plan bestaat
uit bijvoorbeeld dat beveiligingssysteem. Anders kom je er natuurlijk nooit.
Dat zit erin. Ik noem het een revolutie, u noemt het een systeemsprong, maar
uiteindelijk gaat het om een railsysteem dat zijn weerga in de wereld niet
kent. Drukker dan elders, frequenter dan elders, punctueler dan elders en
zonder spoorboekje in een omvang die nergens ter wereld bestaat. Als sociaaldemocraat
vind ik dat je dat een revolutie mag noemen. U noemt het een systeemsprong.
Het is uiteindelijk goed voor Nederland.De heer Cramer (ChristenUnie):Dat laatste ben ik met u eens. De revolutie kan zitten in de druk die
wij kunnen uitoefenen op hoe snel het gerealiseerd wordt. U schetst nu een
perspectief waarin het na de afloop van het huidige MIRT wordt ingevoerd.
Revolutionair zou zijn als het eerder wordt gedaan. Laten wij eerlijk zijn:
in de LMCA Spoor staat dat het om plus 40% gaat. Als wij uitgaan van
plus 40%, dan hebben wij al ruim 1 mld. te pakken. Hoe staat de PvdA-fractie
daar dan in?De heer Samsom (PvdA):Ik ben daar heel helder over geweest. Het geld dat nodig is voor de systeemsprong
moet er komen. Laten wij elkaar echter niet meteen de put in praten. Als de
minister morgen met het uitgeven van die 4,5 mld. begint en alle belemmeringen
daarvoor uit de weg worden gehaald – de heer De Krom rent de zaal uit
en iedereen die de minister tegen wil werken, is weg – dan is de minister
nog steeds een paar jaar zoet voordat hij die 4,5 mld. heeft opgemaakt. Die
tussenliggende periode gebruiken wij om extra geld, als dat nodig is, te reserveren.De heer De Krom (VVD):Wat is het toch heerlijk als links zelf in verwarring raakt over de definitie
van het woord "revolutie". Mijn vraag aan u luidt als volgt. Uw coalitiepartner,
de heer Koopmans, heeft voorstellen gedaan voor investeringen in wegen, uitsluitend
in wegen. Daar ligt de maatschappelijke urgentie helemaal niet. Daar ligt
niet de prioriteit van de PvdA. Ik neem dus aan dat u tegen de heer Koopmans
zegt: dat gaan wij helemaal niet doen. Of staat u nu een heel verhaal over
een revolutie op te hangen terwijl het eigenlijk gewoon om slap gepolder gaat?
Dat is het toch een beetje?De heer Samsom (PvdA):Het is samenwerken, het cruciale ingrediënt voor wat nodig is om
dat infrastruc­tuursysteem, dat groter is dan alleen het spoor –
mijn zoontje weet het en ik weet ook dat er meer op de wereld is dan alleen
maar spoor – voor de toekomst te behouden. De heer Koopmans zei gisteren:
ik heb het alleen maar over wegen gehad want ik weet zeker dat de heer Samsom
alleen maar over spoor spreekt. Nou, vice versa. Samen hebben wij ook daarin
de balans gevonden. Wij hebben ons een opdracht gesteld die heel helder is
en die niets met polderen te maken heeft: creëer een wereldvermaard spoorsysteem.
Nergens anders op deze aardbol zal het treinsysteem te vinden zijn dat wij
gaan maken. Dat noem ik niet polderen, maar revolutie.De heer De Krom (VVD):De definitie van revolutie is dus: als de een wat vindt en de ander wat
vindt, dan kom je ergens in het midden uit.De heer Samsom (PvdA):Nee, je telt het op. Dat is het verschil.De heer De Krom (VVD):Ik ben blij te constateren dat de PvdA gewoon geld in wegen gaat steken.De heer Samsom (PvdA):Mede.De heer Van der Ham (D66):De ambitie die de heer Samsom hier uitspreekt, deel ik van harte. Die
is vaak verwoord en dat is prima. Het is wel jammer dat hij niet echt concreet
wordt in wat hij precies aan extra geld vraagt. Laat ik hem een suggestie
doen. Elk jaar groeit het infrafonds; volgend jaar met 120 mln. Als wij nu
voortaan de groei van het infrafonds steevast inzetten voor bijvoorbeeld die
spoorprojecten, dan ontstaat er een fantastische groei in de hoeveelheid geld
om dit soort dingen te doen. Wat vindt u daarvan?De heer Samsom (PvdA):Dat hebben wij al gedaan, en veel meer dan dat. Wij hebben 4,5 mld. gereserveerd
voor het spoor. Daar is een hoop politiek werk voor verricht. Uw wens hebben
wij dus al lang ingevoerd. Waarom leg ik hier nu niet een factuurtje neer,
tot op de laatste cent? Simpelweg omdat ik niet weet wat het doel kost. Wij
formuleren in deze zaal het doel. Daar zijn wij helder over en volgens mij
zijn wij het daar ook met elkaar over eens. Daarbij hebben wij gezegd: het
geld dat nodig is voor het doel, en overigens alle andere dingen die daarvoor
nodig zijn, hebben wij als opdracht voor deze minister neergelegd. Vorig jaar,
toen het concreet ging om 4,5 mld., en nu omdat het concreet gaat om nog steeds
dezelfde doelstelling van spoorboekloos rijden in een gebied dat groter is
dan waar ook ter wereld.De voorzitter:Wij vervallen nu bijna in herhaling. De heer Van der Ham had nog één
aanvullende vraag?De heer Van der Ham (D66):Die 120 mln. komt natuurlijk bovenop het bedrag dat het kabinet er al
in investeert. Voor onze tegenbegroting hebben wij dat laten doorrekenen.
Als je dat tien jaar volhoudt dan zit je ongeveer op 1,5 mld. extra. Dan zit
je toch heel dichtbij de ambities van de NS.De voorzitter:Stel uw vraag, mijnheer Van der Ham.De heer Van der Ham (D66):Het is toch een goede suggestie om dat zo in te vullen? Zou dat op de
steun van de heer Samsom kunnen rekenen?De heer Samsom (PvdA):Het is een mogelijkheid om het op die manier te financieren. Ik vind dat
echter de minst interessante vraag. De meest interessante vraag
is: wat is ervoor nodig om dat doel, spoorboekloos rijden, te bereiken? Als
daar 5,5 mld. voor nodig is, zoals de NS nu beweert, dan is dat 1 mld. meer
dan de minister nu heeft vrijgemaakt. Daarmee is de opdracht voor de minister
geformuleerd: vind dat extra miljard! Misschien is hij veel slimmer dan de
heer Van der Ham en vindt hij een andere pot om dat geld uit te halen. Daarover
beslissen wij en willen wij met hem discussiëren wanneer het gaat over
de verlenging van het MIRT. Dan breng je alles weer bij elkaar. Het gaat om
samenwerken en dat is cruciaal.Mevrouw Roefs (PvdA):Voorzitter. De Partij van de Arbeid gaat haar kostbare spreektijd niet
besteden aan oproepen tot snellere aanleg van wegen en wegverbredingen. Dat
laten wij over aan andere partijen en de minister zelf, als het maar gebeurt.
Overigens constateerde ik gisterennacht dat er bij Gouda op de A12 na maanden
werken drie rijstroken klaarliggen voor gebruik. Zij waren niet allemaal beschikbaar,
want er werd natuurlijk doorgewerkt. Dat bracht mij op de gedachte om de minister
te verzoeken om de wegwerkers, die bij nacht en ontij proberen om Nederland
te laten rijden, eens extra in het zonnetje te zetten, mede namens de Partij
van de Arbeid. Zonder hen blijft de minister immers nergens met zijn ambities.Ik wil het bij weginfrastructuur over iets anders hebben, namelijk de
relatie tussen infrastructuur en krimpgebieden. De redenering die je op sommige
plaatsen in Nederland hoort, is: wij moeten een snelweg aanleggen of een N-weg
tot snelweg verheffen, want dan kunnen er bedrijventerreinen komen, komt er
werkgelegenheid en economische groei, houden wij de bevolking vast of trekken
bevolking aan, en zo gaan wij krimp tegen. Wij maken ons zorgen over deze
redenering, die wij tegenkomen bij bijvoorbeeld het mogelijk doortrekken van
de A77 en bij de opwaardering van de N18 tussen Varsseveld en Groenlo. Dit
past niet in de kruistocht tegen nieuwe industrieterreinen en extra doorsnijdingen
in het landschap. Durft de minister in deze situaties ook "nee" te zeggen?Het aantal kwetsbare oudere verkeersdeelnemers zal de komende decennia
sterk toenemen. Het lijkt voor de hand te liggen om daar vanuit het verkeersveiligheidsbeleid
serieus rekening mee te houden. Na veelbelovende woorden van de minister over
een plan voor ouderen in het verkeer had de Partij van de Arbeid wel wat meer
verwacht dan één enkele pagina in het Strategisch Verkeersveiligheidsplan.
Wij willen de minister daarom alvast enkele handreikingen doen.De duidelijkheid in de regelgeving bij de voertuigen waar mensen met een
beperking en ouderen vandaag de dag uit kunnen kiezen, laat zeer te wensen
over. Het is een wirwar van regels. Voor de Segway geldt bijvoorbeeld dat
je verzekerd moet zijn en een kenteken moet hebben, maar je hoeft geen helm
op. Voor een brommobiel moet je een bromfietsrijbewijs hebben, maar moet je
de verkeersregels voor personenauto's volgen. Met een gehandicaptenvoertuig
met motor mag je binnen en buiten de bebouwde kom op de rijbaan maximaal 45
km/u rijden, maar je hebt geen rijbewijs of kenteken nodig. Ook de regels voor de scootmobiel zijn onduidelijk. Op het voetpad mag
je 6 km/u rijden, op het fietspad binnen de bebouwde kom 30 km/u, op het fietspad
buiten de bebouwde kom 40 km/u, maar op de rijbaan binnen en buiten de bebouwde
kom 45 km/u. Het grappige is overigens dat de meeste scootmobielen niet harder
rijden dan 18 km/u. Een scootmobielberijder mag de gedragsregels van zowel
voetgangers, fietsers, snorfietsers als bromfietsers volgen, mits hij het
verkeer niet in gevaar brengt. Let wel: de Partij van de Arbeid wil niet méér
regels maar wel duidelijker regels. Wij willen zeker niet het gebruik inperken.Ik heb voor de minister een overzicht van alle voertuigen met hun specifieke
vereisten. Ik vraag hem hiermee aan de slag te gaan en het aantal voertuigcategorieën
drastisch in te krimpen, te harmoniseren en aan te passen aan het type weg
waarvoor ze zijn bedoeld. Ook verzoek ik de minister nog eens naar de voertuigvereisten
van een scootmobiel te kijken. Nederland voldoet aan de Europese richtlijn.
Dit betekent dat er een reflector zit aan de achterkant van de scootmobiel,
maar daarbij blijft het dan ook. Scootmobiels mogen op de weg rijden, ook
in het donker, maar verlichting en remlicht zijn niet verplicht. Hetzelfde
geldt voor spiegels en kilometerteller. In de landen om ons heen zijn in de
Wegenverkeerswet voertuigvereisten opgenomen. Is de minister bereid dit ook
in Nederland te doen?Na de veiligheid op de weg, ga ik over op de veiligheid op het water.
In de Veiligheidsmonitor Rijk 2007 lezen wij dat de veiligheid op het water
steeds meer onder druk komt te staan door het steeds drukker wordende verkeer
op de vaarwegen, niet alleen door de beroepsvaart, maar met name door de steeds
toenemende pleziervaart. Van verschillende kanten wordt geroepen om het klein
vaarbewijs verplicht te stellen voor een veel grotere groep plezierjachten.
Zo ver is het wat ons betreft nog niet.De staatssecretaris heeft een convenant afgesloten met alle partijen,
Varen doe je samen. De einddatum is 2014. Het convenant is echter vooral gericht
op voorlichting. Als doel kom ik alleen het maken van boekjes en kaarten tegen.
Ik ga er eigenlijk van uit – dit hoor ik graag van de staatssecretaris –
dat wij eind 2014 ook op meetbare veiligheidsdoelen kunnen afrekenen.De handhaving op en om het water is op dit moment echt een probleem. Er
kan alleen door staandehouding worden bekeurd. Ingrijpen vanaf het land is
dus niet mogelijk. Er is nog steeds geen waterdicht registratiesysteem waarmee
kentekenaansprakelijkheid voor pleziervaartuigen kan worden gerealiseerd.
Zonder registratiesysteem is ook het beperken van diefstal een stuk moeilijker.
Door te hard varende pleziervaartuigen en het intensieve gebruik van de waterwegen
ontstaat schade aan walbescherming en kunstwerken. Er is veel asociaal gedrag
als gevolg van anonimiteit op het water. De ergernis en overlast als gevolg
van te hard varen en het niet nakomen van de vaarregels is bij de overige
vaarweggebruikers en recreanten langs het water groot. Een overtreder zal
zich nog een keer bedenken als hij of zij weet dat hij of zij aansprakelijk
kan worden gesteld en bekeurd op basis van een betrouwbare registratie. De
PvdA-fractie vindt dat pleziervaartuigen net zo behandeld moeten worden als
motorvoertuigen. De RDW heeft de mogelijkheden al onderzocht en de vraag is
dus waarom hierop niet is doorgepakt.De heer Koopmans (CDA):Wat gaat de kentekenregistratie kosten? Voor jachten is deze vraag niet
het meest interessant, maar voor kleine boten, sloepen en surfplanken is dat
wel het geval. Sluit u uit dat uw voorstel een eerste stap is voor een vaarbelasting?Mevrouw Roefs (PvdA):Ik ben helemaal niet met een vaarbelasting bezig. Het gaat mij erom dat
wij van alle kanten heel duidelijk hebben gemerkt dat handhaving het probleem
is. Als je alleen maar kunt handhaven als je staande moet houden, omdat boten
niet te herkennen zijn – vaarregels moeten nu eenmaal worden nageleefd –
moet je die boten op eenzelfde manier gaan behandelen als motorvoertuigen.
Dat kan met een goed registratiesysteem. De RDW heeft hierover een rapport
geschreven. Ik ben heel benieuwd of de staatssecretaris van plan is om daarmee
door te gaan. In dat rapport wordt een bedrag genoemd van € 47,50
voor de registratie. Wij moeten niet vergeten dat een registratiesysteem veel
geld kan schelen als het gaat om de schade die aan oevers wordt berokkend.
Daarom heb ik die andere zaken ook genoemd.De heer Koopmans (CDA):Mevrouw Roefs heeft niet de vraag beantwoord of zij uitsluit dat dit leidt
tot een vaarbelasting.De voorzitter:Dat mag zij zo meteen nog doen.De heer Cramer (ChristenUnie):De fractie van de ChristenUnie is nog niet heel erg gelukkig met het idee
van de PvdA en van mevrouw Roefs. Zij geeft aan dat schepen niet herkend kunnen
worden. Ik vind haar echter wat makkelijk heenstappen over het belangrijkste
onderdeel, namelijk het niet kunnen handhaven. Als reden of als probleem noemt
mevrouw Roefs de schade aan de begroeiing en de schade aan de kant. Stel nu
dat alle boten een snelvaartregistratie zouden vragen, dan hebben wij dat
probleem nog niet opgelost. Dan kunnen wij ze alleen vangen op basis van de
registratie, maar hoe je het ook wendt of keert, een boot die zich niet houdt
aan de ter plaatse geldende maximale snelheid, zal beboet moeten worden. Daar
doet de registratie niets aan af.Mevrouw Roefs (PvdA):Jawel. Dat is nu juist het probleem. Op dat moment zijn boten niet geregistreerd
en kunnen er dus ook geen bekeuringen uitgeschreven worden. Wij gaan hier
niet zomaar iets voorstellen als daar geen draagvlak voor is en als er geen
probleem is. Er is duidelijk een probleem op het water. Het wordt heel veel
drukker op het water en het wordt steeds onveiliger, omdat de beroepsvaart
en de pleziervaart vaker met elkaar in de clinch liggen. Dat heeft veel gevaarlijke
situaties tot gevolg en dit is daar een oplossing voor. Nogmaals, er is al
een rapport verschenen en ik hoop dat de staatssecretaris gaat zeggen dat
zij daarmee verder wil. Dan kunnen wij veel dieper ingaan op het hoe en op
het waarom.De voorzitter:Een aanvullende vraag, mijnheer Cramer?De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dacht dat ik die kans gewoon krijg. Ik snap hier helemaal
niets van. U hamert op de registratie, mevrouw Roefs. Stel nu dat er een klein
bootje dat wel een registratie heeft, op de Rijn een grote aak kruist. En
die doet gevaarlijk. En dan? En er is geen politieboot in de buurt. En dan?
Dan kan die boot niet het nummer doorgeven. Net zo min kan ik als automobilist
iemand doorgeven die mij snijdt. Ik kan de politie wel bellen, maar die zegt
tegen mij: ja, moet je horen, je bent geen boa, je bent geen buitengewoon
opsporingsambtenaar. Wat wilt u daar nu mee bereiken? U lost niets op! Er
zal gehandhaafd moeten worden, en dat doe je alleen maar met politie op het
water.Mevrouw Roefs (PvdA):Als de politie er is, kan die dus niet handhaven, omdat die boot niet
herkenbaar is en omdat niet bekend is, wie erachter zit en wie de eigenaar
is. Dus kan er ook geen bekeuring worden gegeven, tenzij men gaat enteren.De voorzitter:Mevrouw Roefs, neemt u bij het afronden de vraag van de heer Koopmans
nog even mee over de vaarbelasting?Mevrouw Roefs (PvdA):Daar ben ik mee begonnen. Ik zei dat ik dat helemaal niet van plan ben.
Het gaat om de handhaving.Ook bij de pleziervaart moet er een mogelijkheid komen om na herhaalde
grove overtredingen het vaarbewijs in te nemen. Dat brengt mij bij de toezegging
die door de minister gedaan is tijdens de vorige begrotingsbeschouwingen,
om het toegestane alcoholpromillage op het water ook bij de niet-Rijnvaart
te verlagen van 0,8 naar 0,5 promille. De vraag is dus wat daarvan terecht
is gekomen.Voorzitter. De fietsers komen er, hoewel er verbetering is, in de verdeling
van de mobiliteitsgelden nog maar karig vanaf. Ik neem aan dat er na de eerste
tranche van vijf woon-werkfietspaden nog een tweede tranche komt. Er zijn
veel meer plaatsen waar snelle fietsroutes een alternatief kunnen zijn voor
de files. Ik denk aan Leiden-Den Haag, Arnhem-Nijmegen, Amersfoort-Utrecht.
Komt de staatssecretaris met een vervolg?De elektrische fiets, waarover ook collega Atsma in zijn heel mooie initiatiefnota
spreekt, kan in onze ogen eveneens een belangrijke stimulans zijn om het woon-werkverkeer
per fiets te promoten. De staatssecretaris van Financiën heeft zich er
eigenlijk bij de behandeling van het Belastingplan 2009 met een jantje-van-leiden
vanaf gemaakt. Ik verwacht van de staatssecretaris van de fiets dat zij een
verhoging van de bedrijfsfietsenregeling van € 750 naar € 1500
gedegen wil onderzoeken en dat zij dat voorstel in het Belastingplan 2009
wil fietsen.Is de staatssecretaris het met ons eens dat educatieve waterprojecten
zoals gegeven door de Stichting Rijnwater juist in deze tijd belangrijk zijn?
Graag een reactie.Tweeënhalf jaar geleden stelde ik de kilometertellerfraude aan de
kaak. Afgelopen juni leek het de goede kant op te gaan. Volgens mijn informatie
ligt het voorstel nu al een halfjaar bij Justitie. Wat is er aan de hand?
Of moet ik nu, na tweeënhalf jaar wachten, toch nog zelf met een initiatiefwetsvoorstel
komen?De voorzitter:Dank u wel. De heer Koppejan.De heer Koppejan (CDA):De heer Samsom sprak over de grote maatschappelijke urgenties. Hij noemde
met name het spoor. Mevrouw Roefs sprak over de wegen, die
zij graag aan het CDA overlaat. Wij spreken over maatschappelijke urgentie.
Wordt hierbij de veiligheid van onze dijken en de bescherming tegen het wassende
water ook aan het CDA overgelaten?Mevrouw Roefs (PvdA):Nee, dat onderwerp laten wij niet aan de CDA-fractie over, hoewel wij
dat wellicht op dit moment wel in woorden doen. Dat doen wij echter zeker
niet in daden. De fractie van de PvdA vindt dat wij, als wij spreken over
de verlenging van het MIRT, niet alleen spreken over spoorwegen en wegen,
maar ook over de investeringen die nodig zijn in verband met het water.De heer De Krom (VVD):Ik begrijp dat de strategie van de fractie van de PvdA ter bestrijding
van het mobiliteitsprobleem uit twee delen bestaat. In de eerste plaats is
er de antroposofische polderrevolutie van de heer Samsom op het spoor. In
de tweede plaats is er de kruistocht tegen bedrijfsterreinen en wegen van
mevrouw Roefs. Want, zegt mevrouw Roefs, wij moeten de boten belasten en wij
hebben regels en vergunningen nodig. Dat is haar antwoord op het mobiliteitsprobleem.
Ik houd daarbij de maatschappelijke urgentie in het achterhoofd.De voorzitter:Wat is uw vraag, mijnheer De Krom?De heer De Krom (VVD):Verder heeft mevrouw Roefs het over de scootmobielen. Dat zijn de fundamentele
bijdragen van de fractie van de PvdA in dit debat over mobiliteit. Waaruit
bestaat voor mevrouw Roefs de kruistocht tegen bedrijfsterreinen en wegen?
Is het de fractie van de PvdA wellicht ontgaan dat er buiten deze zaal sprake
is van een economische recessie en dat honderdduizenden of miljoenen mensen
dagelijks op weg naar hun werk vastzitten in de auto?Mevrouw Roefs (PvdA):Het is uiteraard mooi om op deze manier dingen aan elkaar te koppelen.
Het is niet nieuw dat de PvdA een kruistocht voert tegen nieuwe bedrijventerreinen.
Daarover hebben wij het ook tijdens de behandeling van de begroting van VROM
gehad. Zojuist sprak ik echter over de bedrijventerreinen in krimpgebieden.
In deze gebieden denken met name bestuurders soms dat zij door wegen aan te
leggen, economische groei kunnen bevorderen en de uittocht van de bevolking
kunnen voorkomen. Ik vind dit geen goede reden om wegen aan te leggen. Ik
hoop dat de minister dat met mij eens is. Verder voeren wij zeer regelmatig
debatten over wegen. Er komt een uitgebreid notaoverleg over de aanpak van
de mobiliteit. Daaraan zal de fractie van de PvdA zeker haar bijdrage leveren.
Ik noem ook onze inbreng over Anders Betalen voor Mobiliteit. Die inbreng
is beslist niet misselijk. Het is duidelijk dat wij dit erg belangrijk vinden.
Dat lijkt mij voorwaar een teken dat wij echt iets aan files willen doen.De heer De Krom (VVD):Vindt mevrouw Roefs het toenemend gebruik van de step ook een probleem?
Ziet de fractie van de PvdA daarbij een relatie met het toenemende mobiliteitsprobleem?Mevrouw Roefs (PvdA):De heer De Krom kan mijn bijdrage afdoen als niet ter zake doende. Dat
mag hij doen. Als ik echter het probleem van scootmobielen aansnijd, wil de
heer De Krom niet weten wat er daaropvolgend in Nederland en met mijn mailbox
gebeurt. Dit zijn zaken waarover mensen zich druk maken. Ik heb mij voorgenomen
om in Den Haag de onderwerpen aan te kaarten waarover mensen zich druk maken.
Ik heb er toevallig voor gekozen om tijdens de behandeling van deze begroting
te spreken over ouderen in het verkeer.De heer Koopmans (CDA):Mevrouw Roefs stelt dat de aanleg van infrastructuur de krimp niet oplost.
Toch hoop ik dat zij haar stelling niet omdraait, waarbij krimpgebieden geen
recht meer zouden hebben op nieuwe infrastructuur. Steunt mevrouw Roefs ons
voorstel om de buitenring in Parkstad met 15 mln. te subsidiëren en ons
voorstel om voor het grensoverschrijdend openbaar vervoer op het bedrijventerrein
Avantis 15 mln. beschikbaar te stellen? Steunt zij dit ondanks het feit dat
hierbij sprake is van een krimpgebied?Mevrouw Roefs (PvdA):Ja, die voorstellen steunen wij. Uiteraard heb ik die voorstellen heel
bewust niet opgenomen in het rijtje dat ik noemde.De heer Roemer (SP):De fractie van de PvdA wil graag veel mensen in de trein. Zij noemt dit
een revolutie. Mijns inziens is daarbij eerder sprake van een evolutie. Wij
weten hoe lang evoluties duren. Hoe wil de fractie deze mensen in de trein
krijgen? Ik las op treinreizigers.nl. dat mevrouw Roefs niet veel meer in
het stads- en streekvervoer ziet. Volgens haar is dit type vervoer slechts
een vangnet voor mensen die de auto niet meer kunnen betalen.Mevrouw Roefs (PvdA):De heer Roemer zal ook regelmatig hebben meegemaakt dat er creatief werd
geknipt in interviews die hij heeft gegeven. Het betreft een uitspraak op
www.treinreizigers.nl naar aanleiding van de vraag: "Denkt u dat u de zakenreiziger
in de bus kunt krijgen?" Op die vraag heb ik geantwoord dat dit mij best lastig
lijkt en dat ik daarin de trein veel meer een functie zie vervullen dan de
bus.De heer Roemer (SP):Het wordt een hobby om anderen de schuld te geven, want er werd ook heel
duidelijk gevraagd of mevrouw Roefs het streekvervoer een vorm van een sociaal
vangnet vindt. Zij antwoordde daar "ja" op. Zij geeft dan eigenlijk aan dat
zij het gehele stads- en streekvervoer maar erbij vindt hangen.Mevrouw Roefs (PvdA):Neen, helemaal niet.De heer Roemer (SP):Mijn vraag is nog niet af. De groei in het stads- en streekvervoer wordt
minder. De Partij van de Arbeid vindt met de SP het reizen over het spoor
zo belangrijk. Waarom komt diezelfde Partij van de Arbeid dan ook niet met
grote plannen, opdat het stads- en streekvervoer eindelijk ook meer reizigers
krijgt? Waarom komt de PvdA hierbij ook niet met een revolutie? Waarom schaft
de partij bijvoorbeeld de marktwerking niet helemaal af in plaats van dit
alleen te doen in de drie grote steden?Mevrouw Roefs (PvdA):De heer Samsom heeft ook al gezegd dat er heel duidelijk een bepaalde
balans is gevonden, want het streekvervoer kent grote verbeteringen.
De PvdA heeft zeer ingezet op het grensoverschrij­dende streekvervoer.
Tevens heeft het kabinet de MobiliteitsAanpak gepresenteerd, waar wel degelijk
500 mln. voor het regionale openbaar vervoer is gereserveerd. Wij vergeten
dit dus zeker niet.De heer Madlener (PVV):Ik stel de vraag die ik aan de heer Samsom heb gesteld ook aan de wegenspecialist
van de Partij van de Arbeid. Er is sprake van een financiële crisis.
De regering heeft daarom aangegeven dat zij sterk overweegt, infrastructuur
versneld aan te leggen. Wat heeft de PvdA-fractie te bieden voor de automobilist
en de wegen?Mevrouw Roefs (PvdA):De PvdA is een groot voorstander van de kilometerheffing.De heer Madlener (PVV):De PVV niet.Mevrouw Roefs (PvdA):Maar de PVV biedt zelf ook niets. Wij werken heel erg hard om ervoor te
zorgen dat er versnelling komt. Wij zijn een groot voorstander van het uitwerken
van de aanbevelingen van de commissie-Elverding. Dat is beslist niet niks!
Al die projecten, zoals de ZSM-projecten 1 en 2, gaan wij uitvoeren. Ik zie
niet zozeer het verschil.De heer Madlener (PVV):Dit is een volstrekt ontoereikend antwoord. Ik heb twee amendementen ingediend
om die versnelling verder te versnellen. Wij krijgen straks de Tracéwet,
waar wij ook een verkorte procedure kunnen inbrengen. Kunnen wij op de Partij
van de Arbeid rekenen als wij met voorstellen komen in die richting?Mevrouw Roefs (PvdA):De Tracéwet is bedoeld om de aanleg van infrastructuur te versnellen
op grond van de bevindingen van de commissie-Elverding. Ik heb al gezegd dat
wij daarachter staan.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. Files, files en nog eens files slaan elke dag de klok in Nederland.
De kosten voor de Nederlandse samenleving die door de dagelijkse files veroorzaakt
worden, zijn opgelopen tot bijna 4 mld. per jaar. Er hoeft maar één
sneeuwvlok te vallen en het staat vast. Op de Nederlandse wegen kunnen wij
door slecht beleid van de afgelopen kabinetten niet meer naar ons werk of
naar ons huis. Op avonden, zaterdagen en zelfs zondagen is er een grote kans
dat je in een file komt te staan. Door de steeds toenemende bevolking, het
toenemend aantal werkenden en de achterblijvende aanpassing van ons wegennet
staan er nu recordfiles in Nederland.Dit kabinet wil graag voorop lopen. Op dit punt lopen wij inderdaad voorop!
Deze minister is recordhouder files. Nederland is recordhouder fileland. Alle
records worden jaar in, jaar uit gebroken. Zelfs de hoge benzineprijzen krijgen
de Nederlanders de auto niet uit en gelijk hebben ze. Van de PVV hoeft niemand
de auto uit, maar onze wegen moeten worden verbeterd. Als je niet van stadscentrum
naar stadscentrum moet, of van station naar station, als je zware boodschappen
moet vervoeren, of met meer personen reist, of als je laat thuiskomt, dan
is de auto een geweldig vervoermiddel. Het probleem is dat het autobeleid
ontbreekt. Automobilisten worden financieel uitgekleed door zeer zware belastingen,
zoals hoge accijnzen en een dure wegenbelasting, maar als er niet zoveel mensen
met de auto zouden reizen – dat hoor ik de linkse partijen nooit zeggen –
had de regering een groot financieel probleem. Als het treinkaartje niet met
50% belastinggeld zou worden gesubsidieerd, zouden nog veel minder
mensen kiezen voor het openbaar vervoer. De economische crisis doet veel regeringen
snel investeren in infrastructuur. Ook onze regering heeft dergelijke geluiden
al laten horen. Dat is een zeer goed idee. Haal al die wegenplannen naar voren
en leg per jaar 1000 km weg aan in plaats van 2 km. Immers, met dit flutbeleid
komen wij er niet. Sorry, minister Eurlings, u doet uw best. Enthousiaste
woorden hebt u genoeg, maar laten wij eerlijk zijn: het komende jaar wordt
er met uw beleid nog geen 2 km weg aangelegd. Het is nu vijf voor twaalf.
Ik hoop dat de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie inzien dat de financiële
crisis een noodplan wegenaanleg vereist. Van wat wij zojuist gehoord hebben,
worden wij niet vrolijk. Komt dit kabinet over de brug om investeringen in
de infrastructuur naar voren te halen? Plannen en geld liggen er genoeg. Zijn
de regering en de regeringspartijen bereid om de economisch zware tijden te
benutten om werkelijk te investeren in onze mobiliteit en echt eens te beginnen
met de aanleg van wegen? De PVV vraagt met het oog op de crisis voor 1 april
2009 een eerste plan over hoe men dit wil gaan doen.Helaas moet ik constateren dat het oude denken van auto versus trein weer
geheel opgaat in deze Kamer. De trein is voor links en de auto lijkt voor
rechts te zijn. Dat is echt een valse tegenstelling. Dan moet ik weer terugdenken
aan de heer Joop den Uyl die iedereen een auto beloofde. Waar zijn die socialisten
gebleven? De auto is niet van rechts, niet van mij en de trein is niet van
links. De meeste mensen vinden beide prettig. De auto heeft wel acht keer
zoveel vervoerswaarde als de trein. Laten wij ons daar dan ook op richten.
Erken de auto als een belangrijk vervoermiddel.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat is nu eigenlijk het probleem van de heer Madlener? Volgens mij heeft
iedereen in Nederland inmiddels een auto.De heer Madlener (PVV):Het probleem is dat wij deze auto wel hebben, maar er bijna niet in kunnen
rijden. Het verlies aan tijd en geld dat Nederland iedere dag lijdt, bedraagt
4 mld., nog afgezien van alle ergernis. Dat is het probleem. De auto is het
probleem niet, het zijn de wegen.Begin oktober heeft de minister een fantastisch lange termijnplan gepresenteerd,
"olympische" wegen: twee keer vierbaans- en zelfs twee keer vijfbaanssnelwegen.
Bredere semi-snelwegen in de provincies om ontvolking tegen te gaan en hogere
maximumsnelheden. Een prima idee, minister.Autorijden wordt steeds schoner, stiller en veiliger. Straks rijden wij
zelfs in elektrische auto's die wij kunnen opladen met kernenergie; fantastisch,
mijnheer Samsom! De heer Vendrik is al gesignaleerd in een elektrische auto.
Investeren in wegen is dus investeren in de toekomst. Over 50 jaar rijden
wij nog steeds in de auto. De Olympische Spelen zijn pas in 2028 en dat is
toch echt pas veel te laat, minister. Dit getuigt van een te lage ambitie.
U bent nog jong, maar die wegen willen nog meer mensen meemaken. Haal dit
dus naar voren. Ik ben erg benieuwd naar deze plannen. Ik wil
graag dat u deze plannen uitwerkt. U hebt een en ander gelanceerd; werk het
uit. Werk ook een scenario uit dat niet uitgaat van de olympische ambities,
maar van het WK-voetbal in 2018. Dat is tien jaar eerder. Het is ook een belangrijk
evenement. Werk dit uit, minister. Hang er een prijskaartje aan en leg het
de Kamer voor. Kijk of u mensen enthousiast kunt maken voor dit idee. Dat
is de ambitie van de PVV: niet in 2028, maar in 2018 vierbaanswegen, snel
kunnen rijden, wonen waar je wilt zonder in de file te hoeven staan.De heer Koopmans (CDA):De heer Madlener houdt een hartverscheurend pleidooi voor meer wegen.
Tot slot vraagt hij de minister om met voorstellen te komen voor vierbaanswegen,
met het prijskaartje erbij – het is goed dat hij dit nog even noemt –
en deze vervolgens naar de Kamer te sturen. Heeft hij zelf een beeld van hoe
dit geniale idee van hem gedekt gaat worden in financiële zin?De heer Madlener (PVV):Ik heb begrepen dat er tot 2020 80 mld. klaarligt voor de infrastructuur.
Het naar voren halen van deze plannen is een goed idee.De heer Koopmans (CDA):Deze 80 mld. hebben wij al uitgegeven, daarvan worden al wegen verbreed,
spoorlijnen aangelegd en het openbaar vervoer in stand gehouden. Daar kunnen
wij dus niet aankomen. Ik ben bereid om het voorstel van de heer Madlener
serieus te nemen, mits hij zorgt voor een dekking. Waar haalt hij de centen
vandaan? Met welk amendement of welk geniaal idee komt hij?De heer Madlener (PVV):Ik stel vast dat er al vele plannen zijn die gedekt zijn en die kunnen
worden uitgevoerd. Ze zijn echter op de lange baan geschoven. Het is een goed
begin om deze naar voren te halen. Een en ander is al gedekt. De PVV-fractie
heeft amendementen ingediend om de spoedwet te verbeteren. Zij heeft bovendien
net een voorstel gedaan om een verkorte en versnelde procedure op te nemen
bij de behandeling van het voorstel voor de Tracéwet. Dat is allemaal
mogelijk, mits er steun voor is in de Kamer. Dan hebben wij al een grote slag
geslagen. De minister wil in 2028 Olympische wegen. Ik denk dat de minister
daarbij wel een prijskaartje in gedachten zal hebben. Ik vraag alleen maar
het plan naar voren te halen en aan de Kamer voor te leggen. Mijn fractie
zal dan samen met de minister kijken hoe het betaald kan worden. Wij mogen
vooral niet vergeten dat de schade die wij ieder jaar oplopen, de 4 mld.,
ook een keer betaald zal moeten worden.Andere ergernissen van veel automobilisten zijn de gebrekkige en veel
te dure parkeerruimten in de steden. Verder halen de bezemwagens en vuilophalers
midden in de spits huisvuil op en halen vrachtwagens tergend traag in gedurende
de spits. Hoe zit het met de afschaffing van de 80 km-zones? Ook dat heeft
de minister beloofd, want zij veroorzaken veel files. Dit zijn snelle maatregelen
om de files te verminderen die niets kosten en morgen kunnen worden geregeld.De ontvolking van sommige regio's vormt een probleem. Delen van Zeeland
hebben hier bijvoorbeeld mee te maken. Een belangrijke oorzaak ervan is de
bereikbaarheid. Daarom vraag ik de minister om de bereikbaarheid van bedrijven
en scholen te onderzoeken. Er zijn regio's waar mensen graag zouden willen
wonen, zoals Zeeland, maar je kan er vanwege de files niet naar je werk gaan.Ook bij het spoor is het geen pretje. Laatst kwam er een bezoeker naar
mij toe met de trein uit Rotterdam. Hij had één uur vertraging
omdat er een zwaan op de rails liep. Dit is een lachwekkend en ook treurig
voorbeeld. Ik noem ook de blaadjes op de rails, de gebrekkige veiligheid,
de vertraging en de uitvallende treinen. De helft van onze fractiemedewerkers
komt met de trein. Iedere dag hoor ik weer verhalen over dat het niet meevalt
op het spoor. Daarbij valt het steeds op dat de NS en ProRail naar elkaar
wijzen. De splitsing heeft voor ons meer problemen opgeleverd dan opgelost.
Nu de privatisering van de NS eigenlijk van de baan is, vraag ik de minister
of er eigenlijk nog wel een noodzaak bestaat om de splitsing in stand te houden.
En zo ja, waarom dan? Is de minister bereid om te kijken of het samenvoegen
van NS en ProRail tot één staatsbedrijf eigenlijk niet veel
efficiënter is?De heer Koopmans (CDA):Ik heb een vraag over de zwaan, want daarmee zit ik een beetje. Heeft
de heer Madlener zijn vraag en zijn antwoord daarop besproken met zijn collega
Graus?De heer Madlener (PVV):Ik denk dat de zwaan in kwestie nog leeft; de trein heeft namelijk een
uur stilgestaan. Men dacht dat de zwaan was gaan broeden op de rails. Ik zal
het met de heer Graus opnemen. Zoals bekend staat dierenwelzijn hoog in het
vaandel van mijn partij. Toch wil ik het leed van de treinreizigers ook niet
onbenoemd laten.De heer Koopmans (CDA):Nu wij het toch over de heer Graus hebben: ik heb ook nog een financieringsbron
voor de plannen van de PVV. De heer Graus denkt erover om 0,5 mld. uit te
geven aan het stoppen van de nertshouderij in Nederland. In zijn ogen is het
een briljant plan. Kan de heer Koopmans een keer in de fractie bespreken of
die 0,5 mld. niet beter aan wegen kan worden uitgegeven?De heer Madlener (PVV):Daarover zal mijn fractie zeker gaan praten. Binnenkort zult u merken
wat wij op dat punt gaan doen.De heer De Krom (VVD):Terecht sprak de heer Madlener over het belang van de aanleg van extra
wegen. Ook ik heb daarover gesproken; daar mag geen misverstand over bestaan.
Toch had de heer Koopmans wel een klein puntje, toen hij het had over het
geld dat bij zo'n investeringsprogramma hoort. De 80 mld. hoorde bij de Nota
Mobiliteit. Dat is niets anders dan het uitgavetempo dat wij nu elk jaar al
hebben tot en met 2020. Daarom is de vraag van de heer Koopmans over waar
de extra euro's van de PVV blijven, terecht. Je kunt projecten naar voren
halen. Als de heer Madlener gisteren mijn bijdrage heeft gehoord, weet hij
dat het al moeilijk genoeg is om het geld op te maken en geen vertraging op
te lopen. Ik vraag de heer Madlener dus toch wat het extra geld is. Of krijgen
wij straks het kwartje van Madlener?De heer Madlener (PVV):Laten wij vaststellen dat er op dit moment veel geld op de plank blijft
liggen. In die zin kunnen wij al veel doen zonder extra euro's. Het naar voren halen zal geld kosten, maar ook geld opleveren. Ik denk dat
het goed is dat de minister zijn eigen plannen in ieder geval uitwerkt. Wij
kunnen dan gaan kijken hoe wij dat gaan financieren. Ik verzeker u dat mijn
fractie er zeer serieus en constructief naar zal kijken. Ik weet dat de heer
De Krom dat ook zal doen. Ik denk dat wij er samen uit gaan komen.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. Zoals bekend, zet de fractie van de ChristenUnie zich volop
in voor het weer in beweging krijgen van Nederland. Wij doen dat bijvoorbeeld
door te hameren op het belang van het gebruik van het openbaar vervoer, de
fiets, de binnenvaart en op het belang van vergroening. Ik begreep dat collega
Vendrik gisteren per elektrische auto naar de Kamer is gekomen. Ik heb het
genoegen gehad deze zomer ook in zo'n elektrische auto te rijden en ik moet
zeggen: doe mij er maar een! Ik weet wel dat je niet met een knip van de vingers
kunt regelen dat er een heel nieuwe generatie auto's op de markt komt maar
ik hoop oprecht dat de huidige crisis ons zal helpen om juist dit soort ontwikkelingen
een duwtje in de rug te geven. Alleen op die manier kunnen wij als overheid
ook volop bijdragen aan het schonere milieu, nodig voor de jonge mensen die
na ons komen. Wij zien dat als rentmeesterschap in pure vorm.Maar voordat het zo ver is, zullen wij toch eerst de plannen van de minister
en de staatssecretaris bespreken. Ik kan tot mijn vreugde constateren dat
er behoorlijke stappen voorwaarts zijn gezet. De 4,5 mld. voor het spoor is
rond, er ligt een stevig mobiliteitsplan met concrete investeringen in deze
kabinetsperiode en het advies van de Deltacommissie ligt op tafel en is vrijwel
positief ontvangen. Mijn bijdrage aan de begrotingsbehandeling vandaag begint
met dit positieve vertrekpunt.Ik wil allereerst enkele opmerkingen maken over binnenvaart en water.
Het vorig jaar hebben wij gesproken over het belang van binnenhavens voor
de binnenvaart. Met de Beleidsbrief binnenvaart is hiervoor geld gekomen,
aangevuld met 7 mln. door het amendement van de ChristenUnie. Dit zorgt voor
een forse impuls. Ik heb begrepen dat het aantal regionale wensen voor binnenhavens
nog veel groter is. Ziet de staatssecretaris ook de noodzaak tot verdere investeringen
in de binnenhavens? Ik heb samen met de heer Van der Staaij een amendement
ingediend dat geld vraagt voor het project van de sector dat beoogt het kleine
schip in stand te houden, zodat al die binnenhavens ook in de haarvaten kunnen
worden blijven bediend. Een aantal voorstellen betreft de aanpassing van wet
en regels. Is de staatssecretaris bereid dit het komend jaar uit te werken?De ChristenUnie ziet uit naar de uitwerking van de adviezen van de commissie-Veerman
en het Nationaal Waterplan. Nu het kabinet zich heeft gecommitteerd aan de
uitvoering is het belangrijk hoe wij de financiering regelen. In de brief
over de kredietcrisis wordt specifiek gesproken over het versnellen van de
werkzaamheden aan de vaarwegen. Betekent dit dat de Kamer voorstellen tot
verdere versnelling kan verwachten en dat de financiële kaders voor het
gebruiken van kasschuiven voor spoedige uitvoering dan worden verruimd?De heer Roemer (SP):Ik wil de heer Cramer nog een vraag stellen over de kleine schepen. Het
lijkt mij op het eerste gezicht overigens een prima amendement. De heer Cramer
heeft echter ongetwijfeld ook gehoord dat de wijzigingen die met name door
Europa in 2010 en 2015 voor met name de schippers met kleine schepen worden
doorgevoerd voor een aantal enorme problemen hebben gezorgd. Is hij het met
de SP eens dat wij meer moeten doen dan nu in een uitzonderingsregel op tafel
ligt om te voorkomen dat nog meer van die kleine schepen de komende jaren
zullen verdwijnen?De heer Cramer (ChristenUnie):Ik kan de opmerking van de heer Roemer niet helemaal overzien maar met
wat ik ervan weet, denk ik dat wij er heel erg voor moeten oppassen dat het
voor de kleine scheepvaart niet heel moeilijk gaat worden om te kunnen blijven
varen. Wij hechten daar groot belang aan en om die reden heb ik dat amendement
met collega Van der Staaij ingediend. Als er belemmeringen zullen opduiken,
moeten wij kijken hoe wij die kunnen beperken. In de commissie spreken wij
daar toch vrij geregeld over. Het is van groot belang dat de scheepvaart de
belangrijke rol voor het transport van goederen in toenemende mate voor zijn
rekening blijft nemen.Voorzitter. Ik wil nu enkele opmerkingen maken over de wegen en ik vraag
iedereen die daar belangstelling voor heeft goed op te letten, want het is
zo voorbij. De minister is ambitieus in het bestrijden van de files en stelt
nu zelfs een hoger doel voor de doorstroming. Op de grootste knelpunten zijn
volgens de ChristenUnie extra rijstroken nodig maar CE Delft heeft aangetoond
dat wij daarbij niet de illusie moeten hebben dat dit ook effectief is in
de strijd tegen de klimaatverandering, want het trekt dan ook meer verkeer
aan. Ik krijg graag een reactie van de minister op deze in onze ogen belangrijke
conclusie.De brief over de CO2-doelen is pas een uur geleden verschenen.
De evaluatie komt in 2010 maar het denken staat niet stil. De ChristenUnie
vraagt de minister om in het voorjaar van 2009 met voorstellen te komen voor
2010 als het "klimaatgat" blijft.Dat was het stukje over de wegen.De voorzitter:En daar wil de heer Vendrik een vraag over stellen!De heer Vendrik (GroenLinks):De brief waarnaar de heer Cramer zojuist verwees, heb ik ook net in mijn
postvakje gevonden en met grote belangstelling gelezen. Wij zien nog geen
dekkend plan van deze bewindslieden om de uiterst belangrijke klimaatdoelen
in 2020 te halen, die reductie van 13 tot 17 megaton CO2. De vraag
hoe de bewindslieden dat gaan realiseren, wordt niet beantwoord. Is de heer
Cramer het met mij eens dat die vraag vandaag wel beantwoord moet worden?De heer Cramer (ChristenUnie):Dat is het voordeel als je iets later hier komt, dan kun je dat soort
brieven nog wel even lezen. Ik heb die gelegenheid nog niet gehad. Als het
er inderdaad in staat, spijt mij dat. Ik vind dat er wel degelijk een antwoord
moet komen. Of het vandaag is...De heer Vendrik (GroenLinks):Morgen.De heer Cramer (ChristenUnie):Gauw, wij moeten er duidelijkheid over krijgen. Het gaat
mij iets te ver om te zeggen dat de begrotingsbehandeling niet afgerond kan
worden als wij daarop geen sluitend antwoord hebben. Ik vind wel dat de minister
duidelijk moet zijn over zijn doelstellingen en bijdrage daarin. "Schoon en
Zuinig" is kabinetsbeleid, het is duidelijk dat er iets moet gebeuren. Als
er onvoldoende voor de wegen in zit, zullen wij wel stappen moeten zetten.De heer Vendrik (GroenLinks):Het lijkt mij goed als de heer Cramer de minister zijn hulp aanbiedt,
want hij vindt dit dossier zo moeilijk. Het doet hem zoveel pijn om duidelijkheid
te verschaffen hoe hij het verkeer en vervoer in toom gaat houden op weg naar
2020, zodat de reductie van 13 tot 17 megaton CO2 gerealiseerd
wordt. Mijnheer Cramer, help de minister een beetje. Wat moet volgens de ChristenUnie
het resultaat zijn van de kilometerheffing in het kader van de beperking van
uitstoot van CO2 in 2020? Help een beetje! Zeg eens wat de ChristenUnie
vindt.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik heb dergelijke cijfers niet paraat. Daarentegen droomt de heer Vendrik
er voortdurend van. Wij hebben met "Schoon en Zuinig" plannen afgesproken
waarin ook een bijdrage is opgenomen voor de vervoerssector. Ik vind dat die
gerealiseerd moeten worden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ja, als niemand antwoord geeft...De voorzitter:Uw termijn komt nog, mijnheer Vendrik.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. De ambitie van 5% groei op het spoor heeft geresulteerd
in 4,5 mld. Ook de fractie van de ChristenUnie gaat voor de ambitie van zes
intercity's en zes sprinters, waarvoor de spoorsector 5,5 mld. nodig zegt
te hebben. In de LMCA Spoor is sprake van mogelijk 6,5 mld. De planstudies
zullen duidelijkheid moeten geven. Als er extra geld nodig is, zal de minister
dat moeten vinden. Kunnen de planstudies sneller worden opgeleverd? Ik mis
in de plannen ERTMS als maatregel om te komen tot efficiënte capaciteitsvergroting.Verleden jaar is gesproken over onderuitputting bij ProRail. De fractie
van de ChristenUnie heeft grote zorgen, omdat zij opnieuw signalen krijgt
dat het aantal uitgezette opdrachten door ProRail ook dit jaar fors achterloopt.
De heer De Krom verwees er gisteren ook al naar. Wil de minister voor de tweede
termijn en anders voor de behandeling van het MIRT inzicht geven in de verhouding
tussen de in de markt gezette opdrachten en de planning? Wil hij aangeven
welke acties hij onderneemt om de vertraging en de achterstanden weg te werken?De fractie van de ChristenUnie heeft verleden jaar aandacht gevraagd voor
de realisatie van nieuwe stations. Inmiddels is de informatievoorziening verbeterd.
Tegelijkertijd constateer ik dat de realisatie van nieuwe stations traag verloopt
en regelmatig leidt tot discussies over budgetten. Ik heb een inventarisatie
gemaakt van plannen voor nieuwe stations en zie een aantal verbeterpunten.
De belangrijkste zijn: capaciteitstekorten van de infrastructuur moeten niet
leidend zijn voor de bouw van stations, integrale benadering van ruimtelijke
ordening en ov, zoals Stedenbaan, levert extra winst op en de maximale rijksbijdrage
voor de stations is vaak niet passend. Voorzitter, graag overhandig ik via
u de beide bewindslieden een notitie met het verzoek hierop te reageren. Ook
voor de collega's heb ik kopieën; die liggen al klaar. (Zie Kamerstuk
31801)Met het bedrag van 1 mld. voor het regionaal openbaar vervoer worden de
grootste knelpunten nog in deze kabinetsperiode aangepakt. Goed regionaal
ov kan juist in de regio bijdragen aan de strijd tegen de files. Vooral in
stedelijke gebieden is de opgave zo groot dat ook op de langere termijn landelijke
betrokkenheid gewenst is. Wij moeten nu al plannen maken voor na 2012. Wat
is de visie van de staatssecretaris voor de lange termijn? Wordt hoogwaardig
regionaal ov meegenomen bij de verlenging van het MIRT, waarover gesproken
wordt?Bij veel projecten is sprake van cofinanciering. Het is een goed principe
om als overheden gezamenlijk projecten aan te pakken. Voor projecten die boven
de grens van 112,5 mln. vallen, wordt in het Actieprogramma Regionaal OV uitgegaan
van 50% cofinanciering. Ik zie hierin een spanningsveld, met name bij
de stadsregio's, omdat deze naast de BDU geen andere eigen middelen hebben.
Bij grote rijkswegen is nauwelijks sprake van cofinanciering. Is hiermee niet
het risico aanwezig dat het Rijk verkeersproblemen afschuift op de regio?De heer Vendrik (GroenLinks):Concludeert u dan ook dat de ondergrens van 112,5 mln., die geldt voor
een bijdrage uit het BDU, naar beneden moet?De heer Cramer (ChristenUnie):Dat zou kunnen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat zou moeten. Vraagteken.De heer Cramer (ChristenUnie):Ja, dat zou kunnen. Punt.Voorzitter. Nu andere collega's verlanglijstjes bij andere begrotingen
voor Sinterklaas hebben ingediend, noem ik er ook een paar: inhaalsporen,
busbanen, lightrail, Wilhelmina-, Beatrix- en Julianasluis, een spoorlijn
Utrecht-Breda, de eerste kilometers in de richting van Spanje, en voor de
korte termijn als pepernoten voor elke provincie een paar nieuwe stations.
Stel nu dat iemand voorspelt dat in oktober 2012 in Amsterdam elektrische
taxi's rijden, het gebruik van het openbaar vervoer met meer dan 15%
is toegenomen, Nederlanders geen gebruik meer maken van papieren kaartjes,
in Nederland als eerste land in Europa per kilometer wordt betaald voor het
gebruik van wegen, op grote schaal wordt gewerkt aan verhoging van de dijken,
en vervoerbedrijven effectief met elkaar samenwerken om reizen per openbaar
vervoer een nog aantrekkelijker alternatief te maken voor de auto. Ongeloof
zal deze voorspeller waarschijnlijk treffen. Het leuke van de toekomst is
echter dat wij er invloed op kunnen uitoefenen. Dit zei de directeur van Koninklijk
Nederlands Vervoer en hij richtte deze oproep aan de ondernemers in zijn blad.
Ik herhaal deze oproep in deze Kamer vandaag en ik doe hem graag aan beide
bewindslieden. Ik steun hen in het waarmaken van deze ambities.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Excuus dat ik iets later binnenkwam. Ik was vanmorgen om tien
uur al in debat met de minister van Ontwikkelingssamenwerking. Dat is ook
best belangrijk.Voorzitter. Hier zitten twee bewindslieden met Olympische ambities: brood,
wegen en spelen. Voor minder doen zij het kennelijk niet. Is meedoen dan toch
belangrijker dan winnen? GroenLinks ziet graag een verkeers- en vervoerssysteem
in Nederland van Olympisch niveau. In de eerste plaats betekent dit een fantastisch
hoogwaardig openbaarvervoernetwerk. Wij willen in deze begroting regelen dat
de tram terugkomt in de steden. In de tweede plaats willen wij, met de CDA-fractie,
voorrang geven aan de fiets, letterlijk op elke plek. Wij willen in deze begroting
regelen dat een forse uitbreiding van het aantal stallingen bij stations wordt
geregeld. In de derde plaats willen wij slimme en superschone logistiek op
de weg, het spoor en het water. Wij willen graag dat de steden weer kunnen
ademen. In de vierde plaats willen wij vrij baan voor de elektrische auto.
Wij willen dat mensen zich in de toekomst schoon en zuinig kunnen verplaatsen.
Ik vraag de bewindslieden of zij bereid zijn om vanavond over deze vier punten
zaken met ons te doen.Ik vraag dat natuurlijk niet zonder reden. De manier waarop wij mobiliteit
organiseren in Nederland loopt dubbel spaak. Wij denken dat wij met Nederland
Distributieland de toekomst verzinnen en verdienen, maar dat is niet zo. Zoals
de heer Wouter Bos ooit zei: "Het slepen met dozen is economisch een onverstandige
strategie." Bovendien is onze mobiliteit vaak niet duurzaam. De klimaatverandering
gaat veel harder dan wij dachten. GroenLinks vindt dat aan de groeiende uitstroom
van CO2, met name door het verkeer op de weg en in de lucht, radicaal
een halt moet worden toegeroepen. Dat staat ook in het kabinetsakkoord en
daaraan houden wij voorlopig maar even vast. Ik neem aan deze minister dat
ook doet, maar wij vrezen dat dit met deze minister voorlopig nog niet echt
gaat lukken. Ik zei dit net al in een interruptie. Hij wil in ieder geval
wel 1250 km asfalt. Dat leidt tot meer uitstoot van CO2. Wij weten
dit uit alle studies, "it is the same story again". Wij weten dat ook dankzij
een buitengewoon mooi rapport van Koninklijk Nederlands Vervoer. Het is weggegooid
geld, want het helpt ook de filebestrijding niet. Dat wordt met deze minister
vier jaar doorpakken, aanpakken en inpakken. Dat komt er ook nog wel eens
bij kijken; zeker, mijnheer De Krom. Dat wordt dus vier jaar doorpakken zonder
enig resultaat. Een blunder van Olympisch formaat is hier in de maak. Ik vraag
een uitgebreide reactie van de minister op dit buitengewoon belangrijke, mooie,
recente rapport van KNV.Hoe groen de kilometerheffing wordt, is ook nog steeds onduidelijk. De
minister heeft in zijn brief van vanochtend geschreven dat hij op het bronbeleid,
de personenauto's, in het voorjaar van 2009 zal terugkomen, maar dat bronbeleid
is maandag jongstleden al onderuit geschoffeld in dubieuze onderhandelingen
tussen Europees Parlement en lidstaten. Wij hebben daarover al ons ongenoegen
uitgesproken, want onder druk van de auto-industrie zijn de normen voor CO2-uitstoot nog verder versoepeld. Mag ik er dus van uitgaan dat dit
voor dit kabinet onaanvaardbaar is en dat Nederland deze versoepeling gewoon
afwijst? Hier moet echt pootaan worden gespeeld. De andere optie van de minister,
de biobrandstoffen, wordt steeds minder aantrekkelijk want die leidt, zo is
breed bekend, inmiddels tot ontbossing en landuitputting elders in de wereld
en niet of nauwelijks tot de gewenste reductie van de uitstoot van broeikasgas
en daarom was het toch te doen.Ik vraag voor de zoveelste keer aan de minister om vanavond voor de Kamer
duidelijk te maken hoe hij dwingend de 13 tot 17 megaton CO2-reductie
gaat realiseren. Dit staat in zijn regeerakkoord en in zijn programma Schoon
en Zuinig. Realiseert de minister zich daarbij ook dat deze taakstelling voor
de sector verkeer en vervoer nog steeds tot 13% boven het niveau van
1990 zit? Dit is eigenlijk een staaltje gedogen als je ziet wat wij van andere
sectoren vragen op het gebied van klimaat. Wat bedoelt de minister overigens
als hij antwoordt dat de streefwaarde voor minder CO2nadrukkelijk
een streefwaarde is zonder directe gevolgen? Doet hij niet meer mee met het
klimaatbeleid van het kabinet? Is hij misschien voor zichzelf begonnen? Is
deze minister geprivatiseerd? Als de minister overigens nog om een ideetje
verlegen zit – ik begrijp de prangende gemoedstoestand over dat klimaatbeleid
dat maar niet gaat lukken – dan raad ik hem aan de maximumsnelheid naar
100 km/u te verlagen. Dat scheelt hem 7%. Dat gaat hard.Nog een ander idee om de uitstoot van CO2, NO2en
fijnstof verder terug te dringen zijn elektrische auto's. Ik presenteer bij
deze graag een tienpuntenplan voor de elektrische auto: superschoon en superzuinig.
Wij vragen het kabinet deze handschoen fors op te pakken en ruim baan te maken
voor de elektrische auto. Ook hier geldt voor de minister: doorpakken, u kunt
dat als geen ander. Stel doelen, schaf als overheid zelf deze elektrische
auto's en bussen aan. Er komt binnenkort weer een aanbestedingsmoment. Zorg
dat de elektrische auto financieel aantrekkelijk wordt en blijft voor de burger.
Stimuleer innovatie. Regel oplaadpunten. Maak een deal met de leasebedrijven.
Zij willen van minister Bos geld dus daar valt iets te combineren. Ga praten
met NedCar, enzovoort, enzovoort. Ik vermoed dat de creativiteit van de minister
echt geen grenzen kent en anders zullen wij hem helpen. Ik bied het plan graag
via de voorzitter aan en vraag de minister een reactie.De heer Madlener (PVV):Hoe is het eerste ritje in die elektrische auto u bevallen, mijnheer Vendrik?De heer Vendrik (GroenLinks):Fantastisch.De heer Madlener (PVV):Ik ben jaloers. Ik zou het ook wel willen meemaken, maar wij moeten niet
te snel willen gaan. Die elektrische auto kan Nederland niet in zijn eentje
ontwikkelen. Er zijn gigantische industrieën mee bezig. Wij moeten dat
de tijd geven. Ook mijn betoog was daarop gericht. De heer Vendrik moet ook
niet vergeten dat die elektrische auto's wel op wegen rijden. Ik deel de toekomst
die hij schetst. Het is misschien over 20 of 30 jaar zo ver. Niet morgen en
niet door overheidsbeleid, maar door gewoon af te wachten wat er komt. Dan
komt het goed. Maar die wegen moeten er wel komen, anders staan die elektrische
auto's straks in de file.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij hebben wij met deze minister een heel duidelijke
oplossing voor de file. Die heet kilometerheffing. Daarvoor hoeven wij dus
geen extra wegen aan te leggen. Je moet gewoon zorgen dat de markt zijn werk
kan doen. Dat betekent dat het gebruik van asfalt op het verkeerde moment
op de verkeerde plaats duurder wordt. Dat is de raison d'être van de
kilometerheffing. Het is heel fijn dat deze minister dat nu heeft ontdekt
en daar werk van maakt. Of het plan helemaal goed zal landen in de Kamer,
zullen wij straks bespreken, maar de intentie is goed. Voor de positie van
de overheid, de essentie van mijn plan, geldt: niet afwachten. Het probleem
is namelijk dat iedereen op iedereen gaat zitten wachten. Dat zie je heel
vaak bij innovaties. De consument wacht want ze zijn te duur. De producent
wacht want er zijn geen consumenten. De overheid zit in haar stoel en kijkt
hoe iedereen aan het wachten is op iedereen. Zo komen wij er dus niet. Wij
hebben voor innovaties een heel beleid om te zorgen dat het de goede kant
opgaat. Zoals wel vaker bij innovaties, geldt ook hier: willen wij iets met
de elektrische auto– ja, zeg ik als GroenLinkser, dat willen wij heel
graag – stimuleer dat. Maak een slim en intelligent ontwerp voor een
overheidsbeleid om een snelle instroming van de elektrische auto in het Nederlandse
wagenpark mogelijk te maken. Niet stilzitten, maar doorpakken.De voorzitter:Een aanvullende vraag, mijnheer Madlener?De heer Madlener (PVV):Nee, een herhaling van een eerdere vraag die niet is beantwoord. Wij kunnen
die markt niet maken. Dit is een wereldwijde markt van gigantische industrieën
met nieuwe technieken. Wij kunnen niet door Nederlands overheidsbeleid forceren
dat die auto sneller op de markt komt. Die is gewoon nog niet op de markt.
Klaar. Laten wij dat vooropstellen. Daarbij heb ik een vraag gesteld. Stel
dat wij straks echt elektrische rijden, laten wij even aannemen over 20 jaar,
op kernenergie, dat zou fantastisch zijn. Waarom zou je het gebruik van de
auto dan nog beperken? Dat is dan toch helemaal geen probleem meer? Er is
dan toch geen milieuprobleem meer? Wij kunnen dan toch lekker wegen gaan aanleggen?De heer Vendrik (GroenLinks):Wij hebben dan een probleem minder, gesteld dat wij de energie duurzaam
opwekken en daar hoort kernenergie niet bij. Dit misverstand probeert de heer
Madlener iedere keer in de discussie in te brengen. Dat geeft niet, ik vergeef
het hem graag. Als wij die energie duurzaam opwekken, hebben wij inderdaad
een forse stap gezet. Daarom presenteer ik dit ook als onderdeel van het klimaatbeleid
van de minister. Hij heeft het er zo moeilijk mee en daarom helpen wij hem
daar een beetje bij. Dan hebben wij een probleem minder, namelijk de almaar
stijgende uitstoot van CO2 door het autoverkeer. Dat is een stap
vooruit.Dan houden wij nog een ander probleem over dat wij nu ook al hebben en
dat wij nu toch een keer moeten oplossen, namelijk dat er domweg te veel auto's
op het verkeerde moment op de verkeerde plaats in dit land rijden. Iedere
minister van Verkeer en Waterstaat in de afgelopen 20 jaar komt er na vier
jaar cursus achter dat de enige manier om daar iets aan te doen, de invoering
van een kilometerheffing is. Zij startten allen met een nee tegen de kilometerheffing
en eindigden met een ja. De winst van deze minister is dat hij er bij de aanvang
van zijn ministerschap al achter kwam dat de kilometerheffing bitter nodig
is om überhaupt iets te doen aan filebestrijding in dit land. Wat de
heer Madlener wil, is het herhalen van dezelfde fout die generaties ministers
van Verkeer en Waterstaat in het verleden hebben gemaakt, namelijk te denken
dat je files bestrijdt door het bouwen van meer wegen. Wij bouwen voortdurend
meer wegen! Het is een misverstand te denken dat Nederland stil staat op dit
punt, want er worden voortdurend wegen aangelegd, ook in de afgelopen jaren.
Overigens met dank aan de VVD, want die zat er het meeste bij. Waar leidt
dit toe? Alleen maar tot meer files. Kijk naar de praktijk, zie het bewijs
van mijn stelling. Het is een onmogelijke gedachte dat wij met het aanleggen
van meer wegen echt iets doen aan de bestrijding van de files. Dat maakt het
alleen maar erger.De heer De Krom (VVD):Ik heb vorige week toevallig in een elektrische Lotus gezeten. Ik vertelde
het al aan de heer Vendrik. Ik was aangenaam verrast, want die auto reed als
een speer. De VVD-fractie zal het plan van GroenLinks serieus lezen, maar
ik zeg nu al dat ik van mening ben dat de overheid niet zou moeten vaststellen
welke technologie straks gebruikt moet worden. Die aantekening maak ik hier
in ieder geval bij.Ik heb twee vragen aan de heer Vendrik.De voorzitter:Als u ze in een keer stelt, blijft het ook bij twee?De heer De Krom (VVD):Jazeker. Wij hebben uiteraard ook de tegenbegroting van de fractie van
GroenLinks bestudeerd. Daarin wordt 1 mld. bezuinigd en wordt voorzien in
3,6 mld. lastenverzwaring die, zoals eigenlijk altijd, bij de automobilist
en de vliegtuigpassagier terechtkomt. In totaal een bedrag van 4,6 mld. dus,
maar als ik dan zie wat de fractie van GroenLinks investeert in de infrastructuur,
uiteraard alleen in het openbaar vervoer, dan is dat maar 0,5 mld. Blijft
over 4,1 mld. Dit geld wordt niet in de infrastructuur of in mobiliteit geïnvesteerd,
maar in de sociale agenda. Mag ik vragen wat hiervan nu precies de bedoeling
is, mijnheer Vendrik?Vorig jaar werd de Klimaattop van de VN op Bali gehouden. Kan de heer
Vendrik mij vertellen hoe de vertegenwoordiger van GroenLinks daar naar toe
is gegaan? Met de fiets?De voorzitter:De heer Vendrik, twee vragen.De heer Vendrik (GroenLinks):Op het laatste punt...De voorzitter:Dat kan heel kort.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat kan heel kort. Inderdaad, met de fiets. Duurde wel even, maar je komt
er, echt waar. Ook met de fiets kom je overal. Dat hebben wij inmiddels ook
van de CDA-fractie begrepen en wij steunen dat volledig.De voorzitter:En nu de eerste vraag.De heer Vendrik (GroenLinks):De eerste vraag wijst uit dat er bij de VVD-fractie een misverstand bestaat
over onze tegenbegroting. Wat de heer De Krom over de uitgavenkant
zegt, is waar, wij besparen 1 mld. Er is een forse pot belegd bij deze minister
voor uitgaven in infrastructuur. Die is voor een deel overgenomen van het
vorige kabinet. Dit geld gaat hoofdzakelijk naar wegen. Daar zijn wij geen
voorstander van. Wij oefenen ons begrotingsrecht uit en wij zijn van mening
dat dit minder kan voor een bescheiden bedrag van 1 mld. Dit valt toch nog
reuze mee. Inderdaad brengen wij een deel daarvan terug in het investeringsbudget,
maar dan onder het kopje openbaar vervoer. Zo kent u ons, wij zijn consistent.
De heer De Krom telt daar 3,5 mld. lastenverzwaring bij op. Zo moet je niet
rekenen. Dat doet de VVD-fractie echter graag, want zij is bijvoorbeeld van
mening dat een groene belasting onmiddellijk aan een groen doel moet worden
gekoppeld. Zo doet het kabinet het echter niet en dat is heel verstandig.
De GroenLinks-fractie doet dat ook nooit. Zij wil graag een sterke vergroening
van de belastingen. Een LTO-heffing op het vliegverkeer en de daarmee gepaard
gaande inkomsten willen wij terugsluizen naar de burger, zodat de lasten op
arbeid kunnen worden verlaagd. Zo is het plaatje en niet anders. Dit lijkt
mij heel bescheiden.Ik ken de groenrechtse partij van de heer De Krom als een fiscaal degelijke
partij. Het is een club die van mening is dat iedereen in dit land moet bijdragen
aan de publieke zaak. Iedereen moet belasting betalen. Nu is het wel heel
vreemd dat dit land één sector heeft die dat telkenmale weigert
en dat is de luchtvaartsector. Deze sector wordt gesubsidieerd, met dank aan
de VVD, voor een bedrag van 1,5 tot 2 mld. per jaar. Dat gooien wij zomaar
het raam uit; wij krijgen er niets voor terug. Dit is gewoon het subsidiëren
van het bedrijfsleven. Ik kan mij niet voorstellen dat de heer De Krom dat
steunt. De LTO-heffing, die onderdeel uitmaakt van het groene lastenbezwaringspakket
van de GroenLinks-fractie, is een eerste stapje om iets te doen aan het fiscale
paradijs voor de luchtvaart. Wat vreemd toch dat een fiscaal serieuze partij
als de VVD dat niet steunt.De voorzitter:Ik vraag om een korte reactie, want de heer Vendrik doet aan uitlokking.De heer De Krom (VVD):Die vreselijke vliegtaks laat ik dan maar even buiten beschouwing. Ik
constateer inderdaad dat de GroenLinks-fractie exact hetzelfde doet als het
kabinet. Zij wil de lasten verzwaren en de inkomsten niet teruginvesteren
in de post waar ze vandaan komen. Het kabinet doet dat voor 620 mln. en de
GroenLinks-fractie voor 3,6 mld. Als de heer Vendrik echt een oplossing had
willen bieden voor het mobiliteitsprobleem, dan had hij dat bedrag daarin
moeten investeren. Dat doet hij niet; hij geeft het uit aan leuke hobbyprojecten
en linkse zaken. Het is gewoon de financiering van een zogenaamd sociale agenda.De heer Koopmans (CDA):Ik heb met interesse het tienpuntenplan voor het rijden op batterijen
gelezen. Wij kunnen de maatregelen in drie delen opsplitsen. Het eerste deel
gaat over innovatie en stimulatie. De CDA-fractie vindt dat interessant en
wil kijken hoe wij dat kunnen uitwerken. Het tweede deel gaat over de verplichting
aan de overheid om met auto's te rijden die slechts 150 km ver kunnen en over
het opleggen van verplichtingen aan het bedrijfsleven. De heer Vendrik zegt
zelfs dat NedCar alleen maar geholpen mag worden als het elektrische auto's
gaat maken. Hij wil een leaseplan alleen maar financieren als er slechts elektrische
auto's worden gebruikt. Gaan wij straks bij de toepassing van arbeidstijdverkorting
alleen toestemming geven als het bedrijf uitsluitend elektrische auto's in
het wagenpark heeft? Wil de heer Vendrik dat echt? Het derde deel gaat over
een aantal fiscale ideeën. Wij kennen de heer Vendrik als de grote fiscale
woordvoerder van de GroenLinks-fractie. Ik was zeer onder de indruk van de
tv-beelden over de snelle auto. Ik heb vannacht de bijdrage van de heer Vendrik
bij de behandeling van het Belastingplan nagelezen. Ik kwam één
vraag tegen, maar verder geen motie of amendement waarin de elektrische auto
wordt gestimuleerd. Ik vraag mij af wat de woorden van de heer Vendrik nu
echt waard zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Koopmans heeft één punt overgeslagen. Mevrouw Sap
heeft bij de behandeling van het Belastingplan een motie ingediend over de
elektrische auto. Het is interessant dat de motie is aangenomen. Ik meen dat
de CDA-fractie niet heeft voorgestemd, maar dat geeft niet. In de motie wordt
het kabinet gevraagd, dit voorjaar met een nieuwe fiscale vergroeningsbrief
te komen. Wij hebben geconstateerd dat de staatssecretaris voor fiscale zaken
bij zijn aantreden heeft gezegd forse stappen te willen maken op het gebied
van vergroening van belastingen. Dat vonden wij een goede zaak. In zijn tweede
Belastingplan, dat onlangs werd besproken, bleek van de gehele vergroening
niets over te zijn. Wij waren daar tamelijk teleurgesteld over en dan druk
ik mij nog mild uit. Wij bieden deze interessante staatssecretaris van CDA-huize
graag een herkansing. De opdracht per motie is dan ook om dit voorjaar met
een nieuwe fiscale vergroeningsbrief te komen, waarin het kabinet opties inventariseert
voor een nieuwe vergroeningsslag van de fiscaliteit in 2010. De Kamer kan
die brief dan in alle rust bespreken en vervolgens kan het kabinet de heldere
verzoeken van de Kamer verwerken in het Belastingplan voor 2010. Het is evident
dat mijn fiscale voorstellen voor de elektrische auto moeten landen in de
fiscale vergroeningsbrief. Regelt u dat alstublieft even met de staatssecretaris.Het is toch gek dat de heer Koopmans zo terughoudend is over het stellen
van groene voorwaarden aan de steun voor het bedrijfsleven. Het klinkt misschien
pompeus, maar ik bevind mij daarbij wel in het goede gezelschap van de heer
Barroso. Toen hij het Europese reddingsplan van 200 mld. presenteerde, merkte
hij namelijk op dat een Duits steunplan voor de auto-industrie alleen maar
denkbaar is als de Duitse auto-industrie gedwongen wordt om een vergroeningsslag
te maken. Ik voeg daaraan toe dat de Duitse regering en de Duitse auto-industrie
gedwongen moeten worden om de versoepeling van de CO2-norm voor
personenauto's in te trekken. Die is namelijk onder hun druk versoepeld. Pas
als aan die voorwaarden is voldaan, zouden wij bereid moeten zijn om te praten
over steun aan het bedrijfsleven in groene tijden. Pak de kans die de kredietcrisis
biedt om de klimaatcrisis te bestrijden! Dat vindt de heer Barroso dus ook,
en dat is zeker geen GroenLinkser.De voorzitter:Wij gaan niet over de heer Barroso debatteren.De heer Koopmans (CDA):Extra voorwaarden in moeilijke tijden brengen alleen maar het einde van
deze industrie dichterbij. Haal dat element eruit en zie niet
af van steun aan NedCar, omdat dit bedrijf in uw ogen alleen maar kan overleven
als het een elektrische auto gaat maken. Dat is echt geen goed idee. Innovatie
moeten wij zeker steunen. Over fiscale maatregelen wil ik ook nog wel een
seconde nadenken.De heer Vendrik (GroenLinks):Echt niet langer?De heer Koopmans (CDA):Niet te lang, want het mag niet te veel gaan kosten.U moet dus geen rare eisen gaan stellen die het bedrijven onmogelijk maakt
om hun werk te doen.De voorzitter:Dat is eigenlijk meer een statement dan een vraag.De heer Vendrik (GroenLinks):Nog één zin daarover.De voorzitter:Nog één zin.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij kunnen wij deze industrie alleen dit duurzame perspectief
bieden. Ik weet één ding zeker...De voorzitter:Ha, dat is de tweede zin.De heer Vendrik (GroenLinks):... als de auto-industrie in Duitsland niet innoveert, is zij ten dode
opgeschreven.De voorzitter:Dank u wel.De heer Vendrik (GroenLinks):Het heeft dus geen enkele zin om duur publiek geld via de begroting van
de Duitse overheid naar een noodlijdende en ten dode opgeschreven auto-industrie
te brengen. Dat leidt helemaal nergens toe.De heer Van der Ham (D66):De D66-fractie deelt het enthousiasme van de GroenLinks-fractie over de
elektrische auto. Ik heb dan ook met veel interesse het plan van GroenLinks
gelezen, want daarin staan behartigenswaardige zaken. Ik miste echter wel
iets over het afval van deze auto's. Een paar jaar geleden waren wij allemaal
nog heel enthousiast over biobrandstoffen, maar hieraan bleek een keerzijde
te zitten. Dat geldt ook voor deze auto's. De batterijen in deze auto's zijn
gevaarlijk chemisch afval. Ik lees daarover helemaal niets in uw tienpuntenprogramma.
Als wij straks massaal overgaan op de elektrische auto, moeten wij wel een
oplossing hebben voor het chemische probleem van al die batterijen. Maakt
u zich daarover ook zorgen?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik geef toe dat de heer Van der Ham hier een terecht punt te pakken heeft.
Als dit plan omgezet wordt in kabinetsbeleid, moeten wij dan ook zeker afspraken
met de branche gaan maken over zo schoon en duurzaam mogelijke productie van
deze batterijen. Wij mogen immers niet opgezadeld worden met een gigantische
gifberg. Dat moeten wij ten koste van alles voorkomen.Ik ben het volledig eens met dit terechte punt van de heer Van der Ham.
Van de sector heb ik inmiddels wel begrepen dat het hard gaat met de innovatie
en dat dit punt daarbij nadrukkelijk wordt meegenomen. Men probeert schone
batterijen te produceren, waarmee veel verder dan 150 km kan worden gereden.
Ik hoop dat wij twee vliegen in één klap kunnen slaan. Het zou
verder een speerpunt van het kabinetsbeleid voor innovatie moeten zijn.De heer Madlener (PVV):Toen ik in de Kamer kwam, heb ik mij voorgenomen om alle leugentjes van
GroenLinks door te prikken. Dat ga ik nu maar weer eens doen. U zegt dat het
vliegverkeer zwaar wordt gesubsidieerd. Ik wijs u dan echter wel op het superdividend
dat Schiphol de staat heeft uitgekeerd. Dat geld is opgebracht door de reiziger
en diezelfde reiziger krijgt nu ook nog eens te maken met de tickettaks. Wilt
u dit soort beelden niet meer schetsen? Als er één sector zwaar
wordt gesubsidieerd, dan is het wel de treinsector; de trein, waar u zo'n
voorstander van bent. Laten wij vooropstellen dat er drie modaliteiten zijn:
de automobilist betaalt zich suf, het vliegverkeer betaalt een beetje en de
trein wordt gesubsidieerd. Stelt u het niet anders voor dan het is.De heer Vendrik (GroenLinks):Er is maar één sector in dit land te verzinnen die zijn
fiscale plicht ontduikt en dat is de luchtvaartsector. Over de vliegtaks vertel
ik geen leugen maar een waarheid. Het zou fijn zijn als u daar een keer kennis
van nam. De budgettaire opbrengst van de vliegtaks staat in geen enkele verhouding
tot de fiscale vrijstelling die de luchtvaart momenteel geniet. Ik heb de
cijfers niet van mezelf. Een tijd geleden speelde dit debatje ook tijdens
mondelinge vragen met de minister van Financiën. Desgevraagd gaf hij
toe, op mijn vraag, dat de fiscale vrijstelling voor de luchtvaart in Nederland
geldt tot een bedrag van ongeveer 1,5 tot 2 mld. De luchtvaart krijgt jaarlijks
2 mld. gratis cadeau, zonder enige tegenprestatie. Er is geen sector in dit
land die dat kan navertellen.De heer Cramer (ChristenUnie):De GroenLinks-fractie heeft ons een buitengewoon boeiende notitie doen
toekomen. Ik heb daar een paar vragen over. Ik geef volop steun voor het idee
van het oplaadpunt. Dat helpt echt in het mogelijk maken. Mijn eerste vraag
is: zou het niet vanzelf gebeuren, want de ontwikkeling van de elektrische
auto gaat ontzettend hard? Een andere vraag betreft de financiering, want
wat u voorstelt, zal wel enige financiering kosten. Hebt u een idee van de
orde en grootte daarvan en van de manier waarop u dat wilt financieren?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik weet dat er over die oplaadpunten allerlei gesprekken gaande zijn tussen
ontwikkelaars en energiebedrijven. Het lijkt mij dienstig dat de overheid
daarbij aan tafel gaat zitten en dan de vraag stelt wat de overheid kan doen
om een snelle uitrol van het aantal oplaadpunten in Nederland te bevorderen.
Ik geef een voorbeeld. De minister van Financiën verstrekt vergunningen
voor het exploiteren van tankstations langs rijkswegen. Die worden om de zoveel
tijd geveild. Wij kennen dat proces van de brandstoffenmarkt. Ik kan mij voorstellen
dat het kabinet bij zichzelf te rade gaat of bij het stellen van vergun­ningsvoorwaarden
niet alleen moet worden gesteld dat een tankstation 24 uur per dag open moet
zijn – dat is zo'n voorwaarde voor het exploiteren van een tankstation
aan het rijkswegennet – en dat type brandstoffen moet worden aangeboden,
maar ook dat wordt gesteld dat een tankstation binnen een redelijke
termijn elektrische oplaadpunten dient te organiseren. Ik zie graag dat de
overheid, de minister van Verkeer en Waterstaat in samenspraak met zijn collega
van Financiën, dat bespreekt. Zo kan dat worden bevorderd en versneld.
De overheid stelt zich dan actief op en pakt door. Daar houden wij van.De heer Cramer (ChristenUnie):Hij heeft op één vraag van de drie vragen geantwoord.De voorzitter:Dat laten wij dan maar aan de heer Vendrik over.De heer Cramer (ChristenUnie):Nee, hij verliest zichzelf in zijn uitgebreide antwoord over de oplaadpunten
en dat is ook goed. U liet dat ook een beetje gebeuren. Maar ik wil wel graag
antwoord hebben op de andere vragen. Dat is niet een volgende vraag. Die vragen
zijn of dat niet al vanzelf zou gebeuren en welke kosten daaraan verbonden
zijn. Heeft de heer Vendrik daar al een beeld van? Hoe wil hij die dekken?De heer Vendrik (GroenLinks):Over de kosten kan ik mij een beeld vormen. Dat kan snel om veel geld
gaan. Daar zit echter de cruciale vraag aan vast, en daar aarzel ik zelf nog
over dus daarover voer ik graag het debat, of wij de komst van elektrische
auto's nog verder gaan subsidiëren. Wij doen dat bij duurzame energie
omdat wij dat heel erg van belang vinden. Bij elektrische auto's doen wij
het ten dele omdat daarover geen bpm verschuldigd is. Ik weet echter uit de
verhalen in de markt dat er dan toch nog een behoorlijk prijsverschil is met
de gangbare auto. Gaan wij dat wegsubsidiëren of voorzien wij een proces
dat bij de innovatie zo snel gaat dat die elektrische auto's snel tientallen
procenten goedkoper worden? En wat is daarvoor nodig? Zou dat niet een betere
route zijn? Ik houd namelijk niet zo van die heel snelle subsidies; daarmee
moeten wij voorzichtig zijn. Het maakt nogal wat uit voor het maken van het
totale budgettaire plaatje. Dit betekent dat ik uw vraag niet onmiddellijk
kan beantwoorden. Wat de snelheid betreft merk ik dat er vanuit de branche
behoefte is aan een sterkere positie van de overheid, om ervoor te zorgen
dat de marktintroductie versneld kan plaatsvinden. Ik zou zeggen: laat de
overheid bezien wat zij op dit punt kan doen. Daarover gaat dit plan.De heer Van der Staaij (SGP):Het is een sympathiek plan en ik denk dat er zeker allerlei aangrijpingspunten
zijn om te bezien hoe de overheid hierop positief kan inspelen. Maar ziet
u niet het risico dat, als dit te vroeg massaal wordt omarmd, het juist wel
eens de verdere innovatie in de weg kan staan, gelet ook op de subsidiekaders
en dergelijke?De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is altijd een risico. Dat geef ik zonder meer toe. Het vraagt dus
om een goed gevoel voor timing om vast te stellen wanneer je bepaalde instrumenten,
die leiden tot de snelle marktintroductie van een bepaalde generatie elektrische
auto's, moet inzetten. Ik heb daarop niet het finale antwoord. Ik zie wel
dat er in de markt heel veel aan de hand is, maar dat één probleem
iedereen treft, namelijk het "prisoner's dilemma" dat ik zojuist schetste:
iedereen wacht op iedereen. De auto's zijn te duur, dus de consument koopt
ze niet. De producenten willen er niet aan, want ze zijn te duur omdat de
consument ze niet koopt. Die spiraal moet worden doorbroken, omdat wij ook
weten dat bij de marktintroductie van een eerste generatie er ook al heel
snel nieuwe generaties volgen. Bij een zekere schaalgrootte vinden er weer
nieuwe innovaties plaats en ontstaat er een concurrerende markt. Er melden
zich meer aanbieders, en andere partijen, die nu nog niet elektrisch innoveren,
zien er brood in. Dan krijg je het marktproces de goede kant op. Er is dus
een timingprobleem, maar dat zou er niet toe moeten leiden dat wij heel lang
wachten, want dan krijgen wij de markt niet op gang, die juist de innovaties
gaat bevorderen. Ook dat is van groot belang.De heer Van der Staaij (SGP):U zei zojuist dat het afval ook een serieus punt is, dat moet worden opgelost
via innovaties. U had daarin wel vertrouwen. De vragen rond afval spelen ook
rond energie en kernenergie. De algemene lijn van GroenLinks is dus eigenlijk:
als er een afvalprobleem is, moeten wij wel een behoorlijk vertrouwen hebben
in innovatie om dat op te lossen?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik zie dat er in de markt aan gewerkt wordt en daarin heb ik vertrouwen,
maar wij moeten uiteindelijk wel regelen, als er straks een elektrische auto
met een bepaald type technologie en een bepaald type batterij op de markt
komt, dat de schadelijke reststoffen die overblijven na het einde van de levensduur
van de auto zo minimaal mogelijk zijn. Dat heb ik zojuist ook tegen de heer
Van der Ham gezegd. Met alleen vertrouwen op de markt komen wij er niet; ook
op dit punt is een actieve overheidsinzet nodig.De heer Samsom (PvdA):Ik ken de heer Vendrik als iemand die zorgvuldige afwegingen maakt en
zorgvuldig omgaat met het instrumentarium van subsidies en dergelijke. Op
dit punt heeft hij zich in zijn enthousiasme toch een beetje vergaloppeerd.
Aan de technologie kan de Nederlandse overheid in de vorm van subsidies een
som bijdragen, die Mitsubishi/General Motors op 2 januari bij de koffie
al hebben opgemaakt. De bedragen die daarin omgaan zijn immers vele malen
hoger. Hetzelfde geldt voor het inkoopbeleid. De Nederlandse overheid koopt
een aantal auto's dat bij General Motors op 3 januari 's ochtends al
van de band is gerold en dan moeten er nog 362 dagen worden gevuld. Dus dat
zijn niet de juiste instrumenten. Dan blijven er twee over die in het plan
staan. De ene is de uitrol van de infrastructuur. Dat is verstandig. Daar
moet de minister inderdaad over gaan nadenken; daarin ga ik met hem mee. De
andere is de fiscale bijtelling van de leasewagen, en daartoe hebben wij al
besloten. Geeft u nu ook eens toe dat er echt een succesnummer in het Belastingplan
zit, een fuifnummer zou je het haast kunnen noemen. Dat is namelijk die bijtelling
van 14%, waardoor in mijn straat nu al vijf Prius-auto's staan, inclusief
die van mij. De meest recente autorijder die overstapte was een Alfa Romeo-rijder.
De minister weet overigens wat voor een stap het is om uit een Alfa Romeo
te stappen en in een Prius te gaan zitten. Zij doen het echter wel, vanwege
die bijtelling. De heer Vendrik moet toegeven dat dit een succesvolle maatregel
is die wij al hebben genomen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben erg blij om te horen dat ook de heer Samsom mij steunt. Volgens
mij blijft er wel meer overeind dan die één of
twee maatregelen die de heer Samsom noemt. Laten wij het daar maar even niet
over hebben. Die fiscale bijtelling is geregeld in het vorige Belastingplan.
Daar was de heer Samsom niet bij. Dat geeft verder niet, maar daar hebben
wij onze hulde over uitgesproken. Die maatregel zou verder geradicaliseerd
kunnen worden. Daartoe roept het plan op. Er staat ook keurig dat de overheid
op dit punt al een goed beleid voert. Dus ik weet eigenlijk niet goed welk
punt de heer Samsom wil maken. Als het kabinet goede groene maatregelen neemt,
zijn wij niet de beroerdste om het kabinet daarvoor de credits te geven. Dat
lijkt mij het punt niet. Het eerste punt dat de heer Samsom maakte hield in
dat de grote auto-industrie op het gebied van innovatie een veel groter bereik
heeft dan de Nederlandse overheid. Dat is waar. Het probleem is alleen dat
de grote auto-industrie nauwelijks of niet innoveert. General Motors, met
dochterbedrijf Opel in Duitsland, doet dat zeker niet. Dat bedrijf heeft het
beginsel van creatieve destructie nog niet begrepen en heeft van klimaatverandering
waarschijnlijk nog nooit gehoord. Dan moeten wij het dus niet hebben van de
zittende olifanten in de auto-industrie, maar moeten wij nieuwkomers op deze
markt stimuleren, want die hebben wij nodig. Dit plan gaat over nieuwe bedrijven,
nieuwe technologieën en nieuwe inzichten. Concurrentie kan heel veel
bijdragen aan het bestrijden van de klimaatverandering. Daarop moet de overheid
een goed beleid ontwikkelen. Dat betekent dat de overheid als consument aan
zet is. Zij koopt wel degelijk duizenden auto's, bussen, bestelbussen et cetera.
Zij is een heel belangrijke speler op de markt. De kracht van de overheid
moet op de markt ingezet worden. Daarmee wordt een helder signaal afgegeven.De voorzitter:Wilt u uw betoog afronden, mijnheer Vendrik?De heer Vendrik (GroenLinks):Hoeveel spreektijd heb ik nog?De voorzitter:Eigenlijk heeft u geen spreektijd meer.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat kan niet waar zijn. Ik heb nog een A4'tje. Dat staat voor ongeveer
drie minuten en ik had voor negen minuten ingetekend. Toen werden er vragen
gesteld.De voorzitter:Ik had voor uw eerste termijn zeven minuten ingepland.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan is er sprake van een misverstand. Het mogen er negen, misschien tien
worden.De voorzitter:Dat is nieuw voor mij, maar gaat u toch maar door met uw betoog en rondt
u af.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat moet dan kort, snel en hevig.Over de kilometerheffing is al veel gesproken. Ik beperk mij nu voor het
gemak tot één punt: het door de minister toegezegde onderzoek
naar de milieudifferen­tiatie van de kilometerheffing, die hij gaat invoeren.
Ik vraag opnieuw aan de minister om met goed onderbouwde scenario's te komen.
Dat is ook conform een motie van de leden Van der Ham en Duijvendak. Bij mijn
fractie leven er een paar prangende technische zorgen over de wijze waarop
die scenario's worden vormgegeven en doorgerekend, en over de waarde die gehecht
moet worden aan die modelmatige uitkomsten. Ik heb mijn zorgen opgeschreven
op een A4'tje. Ik vraag u, mevrouw de voorzitter, om dat toe te voegen aan
de Handelingen. Graag had ik hierop een reactie van de minister. Het is cruciaal
dat er een goede, modelmatige uitkomst wordt gecreëerd met een goede
validatie. Wat zegt deze uitkomst eigenlijk? Welk politiek gewicht kunnen
wij daaraan hechten? Welke realiteitswaarde heeft die uitkomst? Die modelmatige
scenario's en analyses gaan straks bij het finale debat over de kilometerheffing
een heel belangrijke rol spelen. Het kan bepalend zijn voor de wijze van milieudifferentiatie
die de minister straks definitief voorstelt, maar het zou ook bepalend kunnen
zijn voor het stemgedrag van mijn fractie. Het antwoord op de vragen op het
briefje dat de minister in de hand heeft, is voor mijn fractie wezenlijk,
daarom hoor ik graag een toezegging.Ik sluit mij aan bij de woorden die onder andere door de heer Roemer zijn
gesproken over de fietsenstallingen bij de stations. Die blijken namelijk
een succesnummer te zijn van Olympische allure. Ze werken als een trein. Uit
de berekeningen van de Fietsersbond blijkt dat er een tekort is van 90.000
stallingen. Wij vragen het kabinet hiervoor geld te regelen. Samen met de
heer Roemer hebben wij op dat punt al een eerste stap gezet in de vorm van
een amendement over 15 mln. Ik hoor graag een positieve reactie. Ook hier
is het devies: doorpakken, mevrouw de staatssecretaris.De tram is de oude liefde van GroenLinks; men begrijpt dat. De tram is
ooit de stad uitgejaagd door de auto en de bestuurders die vonden dat auto's
voorrang in de stad moesten hebben. Wat ons betreft draaien wij dat een beetje
om. De tram is schoon, zuinig, comfortabel, goed inpasbaar en uitstekend voor
de lokale economie. Volgens het LMCA is er een enorm potentieel voor goed
stads- en streekvervoer. Die zijn enorm te stimuleren en er bestaan goede
tramplannen in Maastricht, Nijmegen, Utrecht, Den Haag, Zwolle, Groningen
en het Westland. Dat is maar goed ook, want Nederland loopt hier lichtjaren
achter op andere landen, zoals Frankrijk en Spanje. Veel landen investeren
in fantastische projecten.Het ontbreekt in Nederland echter aan geld. De staatssecretaris heeft
een potje van 500 mln. voor regionaal ov, maar zij bezuinigt tot 2020 1,7
mld. op de BDU. Dit kwam ook al naar voren via de interruptiemicrofoon. Hier
speelt ook de grens van 112,5 mln. Ik vraag de bewindslieden om hiermee een
doorstart te maken. Stop 75 mln. in een kansenpot voor de tram waaruit locale
overheden geld kunnen putten, zodat de trams in de steden gaan rijden. Hoe
zij dat kunnen besteden, staat in het tweede plan: Laat de tram rijden. Dit
plan is samen met een aantal locale wethouders opgesteld die met die plannen
bezig zijn. Ik noemde hen al. Ik lever dit plan graag via de voorzitter in
bij de bewindslieden.Ik vraag opnieuw aan de staatssecretaris: waar blijft de spoedwet Wind
op zee? Wij wachten hier al zes jaar op. Hier mag wel eens doorgepakt worden.
Ruim Kafka op de Noordzee op en zorg dat die 77 investeringsplannen voor wind
op zee, de uitrol naar 6000 megawatt die wij zo bitterhard nodig hebben, zo
snel mogelijk kan starten. Kom met een spoedwet Wind op zee.De heer Madlener (PVV):Sommige mensen denken bij GroenLinks ook een beetje aan sociaal. Ik stel
u daarover een vraag, want ik weet dat u rekeningrijden geweldig vindt en
dat u dit zo duur wilt maken, dat veel mensen vanzelf de auto laten staan.
Beseft u dat er mensen zijn die in een oude auto rijden, die daarvan afhankelijk
zijn en die niet zoals u ergens in een stad wonen en vanuit de studeerkamer
dit soort plannetjes kunnen maken? Zij willen gewoon met hun auto naar hun
werk. Zij hebben geen geld om een Toyota Prius of een elektrische sportwagen
te kopen waarin u rijdt. Wat zegt u tegen die mensen over de plannen van GroenLinks
om hen van de weg af te jagen? U maakt het rijden tot een elitaire bezigheid.
Ik vind dat zeer asociaal.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik kan de heer Madlener compleet geruststellen. Groen en links horen bij
elkaar. Die zitten in mijn partij verenigd en dat ziet hij op twee punten
terug. In algemene zin zijn wij sterk voorstander van de vergroening van de
belastingen, dat heb ik zo-even al gezegd. Wij sluizen dat terug via de loon-
en inkomstenbelasting. Dit doen wij zodanig dat er sprake is van nivellering
van de inkomens. Dit is solidaire inkomenspolitiek. Wat mensen betalen aan
de kilometerheffing krijgen met name de laagste inkomens via de algemene portemonnee
dubbel en dwars terug. Daarover hoeft de heer Madlener zich geen enkele zorg
te maken.Wij huldigen daarnaast het principe dat de vervuiler betaalt en dat iedereen
een bijdrage moet leveren aan het bestrijden van de klimaatveranderingen.
Daar heeft iedereen baat bij en daarom mag van iedereen een bijdrage worden
gevraagd. Daarover gaat de kilometerheffing. Ook zijn wij als geen andere –
ik heb zojuist een plan gepresenteerd – een partij die mensen in staat
stelt, werkelijk een alternatief te kiezen. Wij zijn ontevreden over de stand
van het openbaar vervoer in dit land. De trein, het regionale vervoer en het
vervoer in de steden zijn niet goed genoeg. Wij bieden mensen onvoldoende
alternatief. Met het plan dat ik heb gepresenteerd kunnen mensen straks kiezen.
Daar komen Groen en links ook bij elkaar. Je kunt niet komen met een goede
kilometerheffing die werkelijk bite heeft – daar zijn wij voorstander
van – zonder dat je goed investeert in openbaar vervoer: zie ons plan.De heer Madlener (PVV):Ik constateer dat de eventuele belastingverlaging die u aan de lagere
inkomens schenkt, meteen weer kan worden ingeleverd bij de pomp en via het
rekeningrijden. Dan denk ik dat de lagere en de middeninkomens bij de PVV
toch een stuk beter af zijn: zij krijgen het kwartje van Kok terug, hoeven
dat niet in te leveren en krijgen ook nog eens een belastingverlaging. Ik
vind uw partij in dit opzicht absoluut niet sociaal.De voorzitter:Dat is een constatering en geen vraag. De heer Koopmans.De heer Koopmans (CDA):De heer Vendrik pleitte net voor een snelle spoedwet Wind op zee. Ik heb
een dealtje voor hem. Wij steunen uw snelle spoedwet Wind op zee, mijnheer
Vendrik. Weg met die Kafkaëske toestanden. Wij steunen u, en dan doet
u gewoon met ons mee voor de snelle behandeling van de spoedwet wegen op de
grond.De voorzitter:Mijnheer Vendrik. Dat kan met ja of nee beantwoord worden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ja, voorzitter, maar...De voorzitter:Dat weet ik. U kunt er ook nog een kwartier over praten. Kort, graag.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik hoef geen kwartier, voorzitter. Ik ken de heer Koopmans heel goed en
de politieke bijsluiter bij zijn opmerkingen is altijd reuze belangrijk. Hij
zei: de snelle behandeling van de spoedwet.De heer Koopmans (CDA):Laat ik eerlijk zijn: u hoeft niet meteen te zeggen dat u voor gaat stemmen.
Dit is echt een heel interessante deal voor u!De heer Vendrik (GroenLinks):Ja. U verrast mij. Ik vind dat u over uw eigen schaduw heen springt en
ik ga overwegen om dat ook te doen.De voorzitter:Prima. De heer Cramer.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik had ook een vraag over de spoedwet. Ik steun de gedachte achter de
spoedwet, maar betekent dit dat GroenLinks prioriteit geeft aan de spoedwet
boven het aanwijzen of in stand houden van natuurgebieden op de Noordzee?
Dat is wel het spanningsveld dat daar ligt.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Al jaren geleden, in 2002, heb ik hierover een motie ingediend...De heer Cramer (ChristenUnie):Ik zit nog niet zo lang in de Kamer, sorry.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is niet bedoeld als jij-bak. Zo moet u mij niet begrijpen. Die motie
heb ik toen ingediend mede naar aanleiding van een plan waarin alle natuur-
en milieuorganisaties een aantal gebieden op de Noordzee hebben aangewezen
en zeiden: daar kun je 6000 megawatt plaatsen. Het plan is er. De steun is
er. Wij zitten op één partij te wachten.De voorzitter:Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Van der Ham van de D66-fractie.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De Randstad staat regelmatig stil. Bestaande wegen moeten
worden verbreed. Er moet extra spoor bij, treinen moeten frequenter rijden
en van hoger niveau zijn. Dat zijn doelen van het kabinet die de oppositiepartij
D66 van harte steunt. Er moet een kilometerheffing komen, betalen voor het
gebruik van de auto en niet voor het bezit. Belangrijke milieuwinst. Een plan
van het kabinet dat wij van harte steunen, maar gaat het lukken tijdens deze
kabinetsperiode? Een kleine twee jaar na het aantreden van dit kabinet blijft
dat nog in nevelen gehuld.Toch zijn er in die nevel wat patronen te ontwaren. Je ziet veel kordaatheid,
met name bij de minister, bij het uitstellen of het afblazen van zaken. Wij
hebben hem bijvoorbeeld gesteund bij het afblazen van de Zuiderzeelijn.
Daar was moed voor nodig. Kordaat. Hij zegt bij de kilometerheffing: wij moeten
zorgvuldig zijn. Dat vinden wij natuurlijk ook, kordaat, maar leidt het nu
werkelijk tot iets wat wij uiteindelijk kunnen aanraken, wat er echt tijdens
deze kabinetsperiode gevormd wordt? Daar stellen wij steeds meer vragen bij.
Komend jaar moet wel gaan blijken of deze minister alleen maar in toon kordaat
is, of dat hij ook in staat is om zijn handen vuil te maken aan het uit de
modder trekken van een project, zodat het uiteindelijk gewoon gerealiseerd
gaat worden. Wij zullen het zien.Veel van de lokale projecten op het gebied van de infrastructuur zullen
wij bespreken bij het MIRT. Daar ga ik nu geen tijd aan besteden. Ik wil mij
kortheidshalve graag aansluiten bij de woorden die de heer Vendrik heeft gesproken
over de CO2-uitstoot en dat die moet worden vastgelegd in de begroting,
zodat wij de minister ook echt kunnen afrekenen rondom Schoon en Zuinig en
rondom de CO2-waarden van de kilometerheffing. Daar hoor ik graag
een antwoord op.Wij zijn ook blij met de incidentele investeringen in de infrastructuur.
Toch delen wij de zorg van de VNG over de toename in de exploitatiekosten
die gepaard gaat met de door het kabinet gewenste groei. Hoe wil de regering
dat garanderen? Wij maken ons ook wel zorgen over de besteding van de Zuiderzeegelden.
Gaan die middelen nu echt wel naar het Noorden? Kan hij daar verder op ingaan?Dan ga ik nog even in op het openbaar vervoer en over de NS. Wij vinden
het plan van de NS behartigenswaardig. Dat moet worden uitgevoerd en daar
is extra geld voor nodig. Dat kun je zo op je vingers natellen. Ik ben blij
dat de PvdA-fractie en ook andere fracties zeggen dat zij daar in principe
toe bereid zijn. Wij hebben in onze tegenbegroting gezegd dat de 120 mln.,
te weten de groei van het infrafonds, daaraan besteed kan worden. Is de minister
bereid om voortaan de groei van het infrafonds in te zetten voor het spoorboekloze
spoor? Graag een reactie op dat punt.Dan de luchtvaart. Steeds meer luchtvaartmaatschappijen gaan zich bemoeien
met internationaal treinverkeer; een goede ontwikkeling. Air France-KLM gaat
zich bemoeien met Londen, Parijs en Amsterdam. Deutsche Bahn wil vluchten
tussen Keulen en Londen gaan beperken door een snellere lijn aan te leggen.
Zo zijn er meer. Virgin Air wil zich bemoeien met het opzetten van een Europees
hogesnelheidsnetwerk. Dat zijn goede ontwikkelingen. Wat wil de regering doen
om dit te bevorderen? Wordt bijvoorbeeld nog steeds gesproken met Duitsland
en met Scandinavische landen over een mogelijke hogesnelheidslijn richting
deze landen? Wat onderneemt de regering op dit punt en welke nieuwe coalities
wil zij sluiten?Verder heb ik nog een aantal opmerkingen over de elektrische auto, een
fantastische innovatie. Er zijn 2000 auto's besteld; heel mooi. Hiervoor is
wel een infrastructuur nodig. Zo kunnen er transformatorhuisjes gebruikt worden
om ervoor te zorgen dat de auto's kunnen worden opgeladen. Wat gaat de regering
op dit punt doen? In dat kader wijs ik ook op een andere, veelbelovende techniek.
Naast elektrische auto's wordt er ook gewerkt aan de zogenaamde Air Car. Door
middel van gecomprimeerde lucht worden auto's voortgedreven. Hoe staat de
regering tegenover deze innovatie, die ook infrastructuur nodig heeft? Dit
zou wel eens een schoner alternatief kunnen zijn voor de elektrische auto,
omdat je geen gebruik hoeft te maken van batterijen.Tot slot een punt dat ik eigenlijk bij iedere begrotingsbehandeling laat
terugkomen, namelijk het vervoer voor ouderen en gehandicapten. Er zijn in
Nederland 150.000 mensen die structureel gebruikmaken van een rolstoel. Daarnaast
zijn er mensen die tijdelijk met bijvoorbeeld een gebroken been zitten. Kan
de regering meer haast maken met bijvoorbeeld treinen met standaard één
treinstel met verlaagde instap? Over de regiotaxi's zijn veel klachten. Er
wordt al vaker gevraagd om een kwaliteitsmonitor. Kan de regering hier nu
echt werk van maken? Over de aanbestedingstrajecten die wij tot 2015 ingaan,
zeg ik tegen de PvdA-fractie en tegen de NS dat ik het van groot belang vind
dat het naar voren halen van investeringen om juist deze groep te bedienen,
een van de prioriteiten wordt. Daarom wil ik absoluut niet meegaan met de
PvdA-fractie om de aanbestedingen nu los te laten. Een en ander kan een mooie
stok achter de deur zijn om onder andere dit soort punten beter te regelen
dan nu het geval is.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Je kunt wel luid roepen dat je op het juiste spoor zit, maar
daar schiet je niets mee op als de trein stilstaat. Deze wijsheid schoot mij
door het hoofd toen ik mij over de begroting boog. Wij zien met veel genoegen
met hoeveel enthousiasme en elan de minister zich op zijn taak stort. Hij
wil het vastgelopen Nederland weer in beweging brengen. Die missie belichaamt
deze minister volkomen. Echter, de werkelijkheid is weerbarstig. Tal van wegprojecten
zitten muurvast. De minister kan geen ijzer met handen breken. De files breken
echter ieder kwartaal een nieuw record. De vraag is wel wanneer de oogsttijd
komt van deze bewindslieden.Ik heb een oprecht compliment willen geven voor de daadkracht die deze
bewindslieden op het terrein van zowel het wegvervoer als het vervoer per
spoor en het vervoer over water uitstralen. Het is echter wel zaak om daadkracht
en snelheid op de juiste momenten te betrachten. Haastige spoed geeft nogal
eens vertraging. Zo zijn er de nodige wenkbrauwen gefronst over een vertraagde
aanpassing van het wetsvoorstel Spoedwet wegverbreding. De noodmaatregelen
van de spoedwet worden hiermee ook toegepast op reguliere procedures voor
wegverbreding op basis van de Tracéwet. De vraag is opgeworpen of deze
noodgreep niet tot risico's bij de rechterlijke toetsing kunnen leiden en
daarmee tot vertraging; een serieuze vraag.De Kamer heeft dan ook reeds in een vroeg stadium, op 29 oktober,
gevraagd op een spoedadvies van de Raad van State over de nieuwe aanpassing.
Ik vind het echt ongelukkig dat de minister dit niet heeft gedaan en in plaats
daarvan eigenlijk kostbare tijd heeft vermorst met een ruzie over de vraag
of het nu wel of niet een ingrijpende wijziging in de zin van aanwijzing 277
van de Aanwijzingen voor de regelgeving is. Het spoedadvies van de Raad van
State had er al kunnen zijn. Wij betreuren het kortom dat er vertraging is
ontstaan door de hardnekkige afwijzing van een legitieme en herhaalde wens
vanuit de Kamer om te komen tot een spoedadvies van de Raad van State. Dit
schiet niet op. Wij zullen dan ook bij de procedurevergadering van vanmiddag
alsnog vragen om dit spoedadvies van de Raad van State. Ik ga hier
wat uitgebreider op in, omdat ik dit een voorbeeld vind van hoe de neiging
kan ontstaan om omwille van spoed de normale zorgvuldigheidswaarborgen niet
in acht te nemen.De heer De Krom (VVD):Ik heb met belangstelling naar het betoog van de heer Van der Staaij geluisterd.
Wat vindt hij van het argument dat met name door de CDA-fractie in de discussie
is ingebracht dat een en ander zou leiden tot maanden vertraging?De heer Van der Staaij (SGP):Ik vind het in de eerste plaats niet terecht omdat een spoedadvies van
de Raad van State in drie weken binnen kan zijn. In de tweede plaats vind
ik het niet terecht omdat de Kamer het al weken geleden heeft aangegeven.
Het had er dus al kunnen zijn. De vertraging ontstaat omdat wij zitten te
bakkeleien over de procedure. Dat betreur ik; dat is niet voor herhaling vatbaar.Voorzitter. Ik ga over tot een ander onderdeel. Binnenkort spreken wij
over de voorstellen van de Deltacommissie. Daarbij gaat het om plannen die
vooral betrekking hebben op de lange termijn. Het rapport dringt echter ook
aan op onmiddellijke actie, omdat op dit moment veel waterkeringen niet voldoen
aan de normen. Welke van de voorstellen kunnen naar voren worden gehaald?
Wij zien dat als gevolg van de kredietcrisis tal van bouwprojecten geschrapt
of vertraagd worden. De overheid zou daarom juist nu moeten investeren in
grotere projecten, zoals waterkeringen. Dat is overigens ook een argument
dat de minister gebuikt in de Spoedwet wegverbreding. Mijn fractie vindt het
op zichzelf ook een goed argument; daarover mag geen misverstand bestaan.
Ik zoomde daarnet even in op procedurele punten, maar mijn fractie vindt het
een goede zaak dat het kabinet de aanleg van wegprojecten wil versnellen.
Die politieke doelstelling delen wij. Dit geldt ook in het geval van de plannen
van de Deltacommissie. De overheid zou juist nu moeten investeren in grote
projecten. Die leveren werkgelegenheid op, terwijl het financieel zeer interessant
is om nu de projecten uit te zetten. Wordt serieus gekeken in hoeverre grotere
bouwprojecten naar voren kunnen worden gehaald?Mijn fractie hecht met de minister buitengewoon veel belang aan de verkeersveiligheid.
Vandaag de dag voldoen auto's aan de hoogste veiligheidsnormen. Toch blijkt
volgens recent onderzoek maar liefst 80% van de autostoelen in nieuwe
auto's onveilig te zijn. Bij een aanrijding is de kans op nekletsel daarom
zeer groot. Behalve de consequenties die dat heeft voor de gezondheid, hangt
daar ook een prijskaartje van ettelijke honderden miljoenen euro's aan. Ik
weet dat Nederland geen werkelijk omvangrijke auto-industrie kent. In nationaal
opzicht kunnen wij derhalve maar weinig doen. Wij zouden het probleem dus
stevig op de Europese agenda moeten zien te krijgen. In hoeverre gebeurt dat
al? Is er een oplossing voor deze problemen in zicht?Ten slotte zou ik nog op de binnenvaart willen ingaan. De SGP is een warm
voorstandster van vervoer over water. Gelukkig komt dat overeen met het beleid
dat de staatssecretaris op dit punt voert. Ik heb wel een paar aandachtspunten
voor haar. Het is noodzakelijk om stevig te investeren in het behoud van het
kleine schip. Als wij dat niet doen, zullen op termijn miljoenen tonnen vracht
terugvloeien naar de weg. Vanuit de sector is daarom een concreet actieplan
gepresenteerd, onder de titel: Een goede toekomst voor het kleine schip. Dat
rapport bevat 21 acties waardoor het kleine binnenvaartschip in de toekomst
zijn belangrijke functie zou kunnen blijven vervullen. Aan de acties is een
kostenpost van acht ton verbonden waarvan de helft door de sector wordt opgebracht.
Collega Cramer heeft daarover ook gesproken. Samen met hem heb ik een amendement
ingediend om de financiering voor de andere helft te regelen. Ik hoor daarop
graag een reactie van de staatssecretaris.Mevrouw Netelenbos, van de Betuweroute, heeft als voorzitter van de KVNR,
de reders, gewaarschuwd voor een omgekeerde modal shift in Europa per 2015.
Dan zou de lading – als wij niet oppassen – van het water naar
de weg gaan als gevolg van het besluit om de milieueisen voor scheepsbrandstoffen
aan te scherpen. Dat is een ongewenste ontwikkeling. Wij beseffen dat de zeeschepen
ook relatief grote vervuilers zijn, maar tegelijkertijd is onbetwist dat per
tonkilometer de uitstoot van CO2 lager is dan die van alle andere
modaliteiten. Hoe kunnen wij die mogelijke negatieve trend keren? Nog steeds
loopt de binnenvaart grote hoeveelheden vracht mis als gevolg van de gebrekkige
afhandeling van containers in de zeehavens. Ik weet dat dit niet de primaire
verantwoordelijkheid van het Rijk is. Het is echter wel in het algemeen belang
als zo veel mogelijk vervoer zo duurzaam mogelijk plaatsvindt. Hoe kan de
staatssecretaris in elk geval stimuleren dat de snelle afhandeling wordt bevorderd?
Is absoluut gegarandeerd dat dit in de Tweede Maasvlakte adequaat wordt geregeld?Mijn laatste belangrijke punt gaat over het onderhoud van de vaarwegen.
Opvallend is dat het reguliere onderhoud in 2009 een terugval kent. Het preventieve
onderhoud blijft voor een deel uit. Dat is een gevaarlijke kentering, want
heel bewust hebben wij enige jaren geleden ingezet op het wegwerken van het
enorme achterstallige onderhoud. Dat mocht niet meer voorkomen; een reparatie
achteraf is veel duurder dan het bijhouden van het onderhoud. Ik was nu even
bang dat wij weer in de oude fouten dreigen te vervallen. Dat kan niet; ik
heb begrepen dat er 150 mln. nodig is om het reguliere onderhoud adequaat
uit te voeren. Ik wil graag van de staatssecretaris horen of het mogelijk
is daar voor de MIRT-behandeling financiering voor te vinden, zodat er daadwerkelijk
onderhoud kan plaatsvinden als de capaciteit er is.De voorzitter:In de namiddag zetten wij de behandeling van deze begroting voort met
de beantwoording door de bewindslieden. De heer Koopmans heeft nog een vraag.De heer Koopmans (CDA):Ik heb een vraag van een andere orde. Heeft mevrouw Verdonk zich nu voor
dit debat ingeschreven of heeft zij ook haar file-informatiebusje aan de kant
gezet nadat zij dat met de heer Van de Linde heeft gedaan?De voorzitter:Op de sprekerslijst staan verder geen namen!De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Aangezien voor de behandeling van het volgende onderwerp de woordvoerders
noch de staatssecretaris aanwezig zijn, schors ik de vergadering
enkele ogenblikken.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-2711-2735.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl