Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 16-34

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-10-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 3, pagina 16-34

13-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25533Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)Pagina 16-34
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Goedkeuring van de op 19 december 1996 te Brussel tot stand gekomen verdragen betreffende de toetreding van het Koninkrijk Denemarken, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot het op 14 juni 1985 te Schengen tot stand gekomen Akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen, de Uitvoeringsovereenkomst en de Samenwerkingsovereenkomst (25622); - en drie andere wetsvoorstellenPagina 16-16
Lijst van besluiten (dinsdag 13 oktoebr 1998)Pagina 69-69
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)Pagina 43-69
Lijst van ingekomen stukken (dinsdag 13 oktober 1998)Pagina 69-71
Presentie en opening (dinsdag 13 oktober 1998)Pagina 15-15
Behandeling van: - het wetsvoorstel Aanpassing van het fiscale procesrecht aan de Algemene wet bestuursrecht en wijziging van een aantal fiscale en andere wetten (herziening van het fiscale procesrecht) (25175)Pagina 34-43
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van R. Gangadin te Utrecht, betreffende tariefgroepindeling voor de heffing van inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (gedrukt stuk Eerste Kamer, 1997-1998, nr. LVI); - en negen andere adressenPagina 15-16

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 96 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Als het Reglement van orde van onze Kamer het
zou toelaten om via een telecommunicatieverbinding virtueel aanwezig, maar
fysiek op afstand aan het debat deel te nemen, dan zou collega Boorsma hier
graag het woord hebben gevoerd. Bij zijn afwezigheid zal ik niet slechts over
de juridische en legislatieve aspecten het woord voeren, maar ook het door
hem voorbereide standpunt van de CDA-fractie over de economische merites van
het wetsvoorstel naar voren brengen.Onze fractie wil haar waardering uitspreken voor de wijze waarop de regering,
met inbegrip van de vorige minister van Verkeer en Waterstaat, is ingegaan
op de vele vragen die door ons zijn gesteld. Collega Boorsma had al in de
schriftelijke inbreng van onze fractie uiting gegeven aan zijn bewondering
voor het magnum opus dat deze wet wel mag heten. Dat wijst erop dat de ambtelijke
voorbereiding van bijzondere kwaliteit was. Wij zijn in dat gevoel gesterkt
door de serieuze wijze waarop de nieuw aangetreden staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat tijdens het mondelinge overleg dat wij vorige week met haar
voerden, is ingegaan op onze juridische bedenkingen.De uiteindelijk overblijvende problemen hebben op drie onderwerpen betrekking,
namelijk in de eerste plaats op enkele economische aspecten en meer in het
bijzonder de behandeling van KPN Telecom, in de tweede plaats op de in artikel
18.2 geopende mogelijkheid, bij ministeriële regeling delen van de wet
'buiten werking' te stellen, en in de derde plaats op de verhouding tussen
strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en privacybescherming in het
wetsvoorstel.Alvorens daarop in te gaan een enkele opmerking over het gebruik van de
taal. De wereld van de telecommunicatie is een internationaal zich snel ontwikkelend
werkterrein, waarin de actoren wel gedwongen worden of zich althans gedwongen
voelen tot het bezigen van Engels jargon. Maar moest de minister zich daar
bij de Tweede-Kamerbehandeling nu echt in die mate aan bezondigen? Tijdens
de behandeling in de Tweede Kamer gebruikte de vorige minister de volgende
woorden: internetserviceprovider (als één woord, zodat het ook
niet aan de regels van de Engelse taal voldoet), forum shopping, competition
engineer, de minister voor trade and industry, radio-communication agency,
zero-baseonderzoek, de pricecap, lowbudget klant, conditional access, carrier
select, closed user groups, prepaid cards, in de sfeer van de content. Enkele
Kamerleden lieten zich ook niet onbetuigd en spraken van: de IMSI catcher
en cross-ownershipregels.Zeker in de Staten-Generaal zou, zo menen wij, de Nederlandse taal voertaal
moeten blijven, afgezien van een enkel passend Latijns juridisch adagium.
Met waardering constateren wij dat de opstellers van het wetsvoorstel zelf
zich de discipline hebben opgelegd, naar goed Nederlands te zoeken. Een enkele
verschrijving – ik noem artikel 13.7, eerste lid, waarin wordt gesproken
van 'de handhaving van de strafrechtelijke rechtsorde' in plaats van 'de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde' – wordt nog hersteld, zo is ons toegezegd.
De reactie van de regering op amendementen uit de Tweede Kamer is, zo weten
wij allemaal, een kwestie van geven en nemen. Dat geldt ook voor eventuele
gebreken in de redactie van amendementen. Toch is het jammer dat de toenmalige
minister van Verkeer en Waterstaat niet heeft weten te voorkomen dat ingevolge
een amendement-Roethof/Van Zuijlen nu wordt gesproken van 'het nemen van regels'.
In artikel 18.13 staat nu: 'de bij of krachtens deze wet te nemen maatregelen
en regels (...) worden genomen'. Ook dat 'nemen van regels'
kan misschien, ondanks het geven en nemen bij de behandeling van amendementen,
worden 'meegenomen' in de Reparatiewet.Dan kom ik op enkele economische aspecten, allereerst de aftapbepaling.
Wij komen terug op het ontbreken van een schatting van de kosten van het aftapbaar
maken van alle lijnen voor de aanbieders. In het nader voorlopig verslag hadden
wij uitdrukkelijk gevraagd of er destijds ramingen zijn gemaakt van de kosten
voor het bedrijfsleven en, zo ja, waarom die dan niet zijn gegeven. De staatssecretaris
antwoordde dat tijdens de behandeling in de Tweede Kamer een zeer ruwe raming
aanwezig was, namelijk van 1% van de investeringskosten. Maar dat was niet
helemaal een bevredigend antwoord op onze vragen. Waren er bij het formuleren
van het wetsvoorstel nu wel of geen kostenramingen gemaakt? Zo niet, waar
is die schatting van 1% op gebaseerd?De CDA-fractie heeft gewezen op een discussie rond de wijzigingsvoorstellen
voor de Comptabiliteitswet, waarbij de minister van Financiën heeft toegezegd
om, waar dit mogelijk en zinvol is, ramingen te geven van de financiële
lasten voor de particuliere sector die voortvloeien uit een wetsvoorstel,
naast de reeds verplichte raming van de financiële consequenties voor
de rijksbegroting. In het licht van die toezeggingen was de minister van Verkeer
en Waterstaat bij de indiening van het wetsvoorstel dus nalatig, tenzij vandaag
alsnog beter kan worden aangegeven waarom zo'n raming onmogelijk kon worden
gegeven.Verder is er een discussie gevoerd over de concurrentie en de beoordeling
daarvan door de OPTA. Door de CDA-fractie is aangegeven dat 'potentiële
concurrentie' een beter begrip is dan 'feitelijke concurrentie', waar de staatssecretaris
van uit wil gaan of waar de OPTA van uit zou moeten gaan. Juist vanwege de
toekomstige interpretatie van de wet en het functioneren van de OPTA willen
wij dit punt weer aan de orde stellen.Ik spits het toe op een concrete vraagstelling. Wij veronderstellen dat
in een bepaalde dunbevolkte regio alleen KPN Telecom telecomdiensten aanbiedt.
Een concurrent, laten wij die X-com noemen, die in datzelfde gebied diensten
overweegt aan te bieden, kan zonder meer gebruikmaken van het vaste net van
KPN volgens controleerbare, landelijk uniforme tarieven. X-com maakt een analyse
van het aantal klanten dat wellicht te binden is en van de mogelijke opbrengsten
en kosten van de nieuwe verbindingen, en besluit vervolgens in dat gebied
niet te willen doordringen met zijn aanbod, maar zich te beperken tot bijvoorbeeld
de Randstad en Brabant. X-com maakt een analyse van de marginale of directe
kosten en opbrengsten, maar KPN heeft tarieven die op basis van volledige
kosten zijn vastgesteld; collega Boorsma voegt hier, als verklarende voetnoot
voor de collega's in de Tweede Kamer, aan toe dat hij met die volledige kosten
'absorption costing' bedoelt. Het gevolg is: KPN blijft de enige aanbieder
in die regio en moet zijn tarieven baseren op de landelijke gemiddelden. Een
tariefsverhoging in die regio zit er voor de regionale monopolist niet in.
Waarom meent de minister, de staatssecretaris thans, in zo'n situatie als
omschreven uit te moeten gaan van de feitelijke concurrentie? De potentiële
concurrentie is in deze vergelijking toch duidelijk het betere concept?Ten derde noem ik de asymmetrische behandeling van het bedrijf met aanmerkelijke
macht op de markt; in het geval van Nederland is dat KPN. Terecht stelt de
minister de asymmetrische behandeling voor, want die vloeit voort uit de Europese
regelgeving. De vraag is dan toch welke ruimte de minister respectievelijk
de staatssecretaris heeft om die concreet in te vullen. Is Nederland niet
erg strikt in de leer? Er is eerder gesproken over Frans beleid dat de eigen
bedrijven bevoordeelt en over een onderzoek daarnaar. Wat is de stand van
zaken daarbij? Wat de tarieven voor het bedrijf met aanmerkelijke marktmacht
betreft, zal de regeling zodanig zijn dat de nieuwe concurrenten, vaak veel
grotere buitenlandse bedrijven, hun tarieven in alle vrijheid kunnen vaststellen
op een commercieel gewenst niveau. Is het juist dat een nieuwkomer daarbij
in de zeer dichtbevolkte stedelijke agglomeraties lagere tarieven kan heffen
dan onmiddellijk daarbuiten in de landelijke gebieden? Is het juist dat de
nieuwkomer dus een tariefdifferentiatie kan toepassen om zo optimaal onder
de tarieven van KPN te duiken én een goed bedrijfsresultaat te realiseren?
Is het juist dat KPN tegelijk landelijk tarieven in rekening moet brengen
welke gebaseerd zijn op de integrale kosten, waarbij de wijze van kostprijsbepaling
moet worden voorgelegd? Is het laatste niet zeer vergaand en in strijd met
het principe van vrij ondernemerschap? Is het resultaat niet voorspelbaar?
De concurrenten zullen steeds iets onder de tarieven van KPN gaan zitten;
KPN verliest een fors marktaandeel, met name in de stedelijke gebieden; de
nieuwkomers bouwen een sterke positie op in de stedelijke gebieden en laten
het landelijke gebied over aan KPN. En dat proces gaat door tot KPN geen aanmerkelijke
marktmacht heeft. Uiteindelijk blijft KPN monopolist in de lege gebieden.
Ik verwijs hierbij naar de discussie over het vorige punt: de vergelijking
met X-com. Is dat een perspectief dat de staatssecretaris echt wenselijk acht?
Als dat niet zo is, wat is er dan verkeerd aan deze schets van een aannemelijke
ontwikkeling?Tot slot en dus in de vierde plaats kom ik in dit verband op de tarieven
welke derden moeten betalen voor het gebruik van het vaste net, eigendom van
KPN. Het is de bedoeling, zo hebben wij begrepen, dat de OPTA zeer lage tarieven
vaststelt, omdat het ondernemersrisico verbonden aan de investering zo gering
is. Daar zitten een paar merkwaardige, om niet te zeggen rare aspecten aan.
In de eerste plaats is dat het juridische aspect. De aandelen KPN zijn verkocht
op de kapitaalmarkt. Het is nu de vraag of beleggers uit de prospectus hebben
kunnen afleiden dat de toekomstige OPTA zo restrictief zou optreden. Die vraag
is des te relevanter, gegeven de rol die de Staat indertijd had bij KPN. In
de tweede plaats is de stimulans die ervan uitgaat, contraproductief. Een
nieuwe aanbieder kan zeer goedkoop gebruik maken van het bestaande net en
zal dus niet geneigd zijn om te investeren in een nieuw net. De staatssecretaris
kan dan opmerken dat dat eigenlijk geen probleem is, omdat het bestaande net
groot genoeg is. Maar er zijn ook geen prikkels voor de huidige eigenaar van
het net, KPN, om te investeren in onderhoud of uitbreiding van het net, aangezien
de tarieven zo laag worden vastgesteld dat geen behoorlijk rendement
kan worden gerealiseerd. Is dat ook geen probleem? Op de korte termijn misschien
niet, maar op de middellange termijn wel: de staatssecretaris kent ongetwijfeld
de problemen van intercontinentaal telefoneren vanuit landen met een verouderd
telefoonnet.Alles bij elkaar deed het optreden van de OPTA terzake van de tarieven
de voorzitter van de raad van bestuur van KPN spreken van 'moord op KPN'.
Kan de staatssecretaris zich die reactie voorstellen? Wij zouden het op prijs
stellen om haar beschouwing over de ontstane situatie en de toekomstperspectieven
in dit debat te mogen vernemen.Mijnheer de voorzitter! Net als andere fracties in deze Kamer heeft de
CDA-fractie ernstige bezwaren tegen de machtiging in artikel 18.2 om deze
wet en daarop te baseren algemene maatregelen van bestuur bij ministeriële
regeling buiten werking te stellen, mits – zo staat in het eerste lid –
deze regels uitsluitend strekken ter uitvoering van een voor Nederland verbindend
verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke organisatie en dat noodzakelijk
is – dat staat in het tweede lid – voor een juiste en tijdige
uitvoering van dat verdrag of besluit. Deze bepaling doet in zeker opzicht
denken aan artikel 1:7 van de Algemene wet bestuursrecht, dat een uitzondering
bevat op de verplichtingen om advies te vragen en extern overleg te voeren,
indien een besluit uitsluitend strekt ter uitvoering van een bindend besluit
van een der instellingen van de Europese Unie. Bij de totstandkoming van deze
bepaling is echter van regeringszijde onderkend dat er lang niet altijd sprake
is van een gebonden implementatie. In nogal wat gevallen laat implementatie
ruimte voor verschillende beoordelingen in de nationale wetgeving en dat geldt
zeker bij telecommunicatie en de bescherming van persoonsgegevens. Als er
voor Nederland zo'n beleidsruimte is, zal toch advies moeten worden gevraagd
en extern overleg moeten worden gevoerd. Dat is indertijd al opgemerkt naar
aanleiding van artikel 1:7 van de Algemene wet bestuursrecht. Ik verwijs hiervoor
naar pagina 8 van de memorie van antwoord terzake op stuk 22690, nr. 5. Het
gaat ons veel te ver om, zoals nu voorgesteld, een machtiging te geven om
bij ministeriële regeling, zonder nadere procedurele waarborgen, in te
grijpen in de bevoegdheden die aan de Staten-Generaal, uiteraard binnen de
kaders van het Europese en internationale recht, constitutioneel toekomen.
Over dit onderwerp heeft de Kamercommissie vorige week met de staatssecretaris
overleg gevoerd. Onze fractie spreekt de hoop en verwachting uit dat de staatssecretaris
in dit openbare debat haar toezegging zal bevestigen, dat de inwerkingtreding
van artikel 18.2 zal worden uitgesteld tot het moment, waarop tussen regering
en Staten-Generaal overeenstemming is bereikt over de problematiek van tijdige
aanpassing van de Nederlandse wetgeving aan Europese richtlijnen en verordeningen.Voorzitter! Een dergelijke toezegging was en is voor ons ook nodig, om
onze overwegende bezwaren tegen deze vergaande machtiging weg te nemen. Wij
hadden hier zeker niet verder willen gaan dan een machtiging om onder nauw
omschreven condities, waarbij wij ook aan voorhangen bij de beide Kamers der
Staten-Generaal denken, een algemene maatregel van bestuur mogelijk te maken
voor het treffen van een interimvoorziening. Maar een ministeriële regeling
is beslist te weinig. Deze bepaling in het voorliggende wetsvoorstel is voor
ons zoals zij er nu staat niet aanvaardbaar. Er zou een brug kunnen worden
geslagen met een zodanige toezegging van de staatssecretaris, waarbij wij
aantekenen dat dan helder moet zijn dat, mocht de conclusie zijn – dat
lijkt ons tamelijk waarschijnlijk – dat zo'n situatie niet bij ministeriële
regeling kan worden verholpen, er geen gebruik zal worden gemaakt van artikel
18.2, en dat artikel 18.2 in de revisie gaat via een nieuw wetsvoorstel, zonder
ooit in werking te zijn getreden.Voorzitter! De sleutel voor een echte oplossing van dit probleem rond
de implementatie van EG-regelgeving is uiteraard op de allereerste plaats
dat de regering niet zelf in verzuim is met het tijdig indienen van wetsvoorstellen
voor de implementatie. Dat is letterlijk en figuurlijk de koninklijke weg.
Binnenkort loopt de implementatietermijn af van de belangrijke richtlijn bescherming
persoonsgegevens van 1995 (richtlijn nr. 95/46/EG van het Europees Parlement
en de Raad van de Europese Unie van 23 november 1995 betreffende de bescherming
van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens) maar helaas, het wetsvoorstel
terzake is pas in februari jongstleden bij de Tweede Kamer ingediend. Veel
later dan eerder van de kant van de regering was toegezegd. Het ligt nu dus
acht maanden bij de Tweede Kamer; het voorlopig verslag van 3 juni wacht zelfs
nog op antwoord. Binnenkort loopt de implementatietermijn af. Als wij ons
voorstellen dat dat het soort situaties is dat duidelijk door verzuim van
de kant van de regering kan ontstaan, is het voor ons nog afstotender dat
dan bij ministeriële regeling zou kunnen worden afgeweken van wetgeving
in formele zin.Mijnheer de voorzitter! De CDA-fractie hecht eraan, dat de bevoegdheden
tot het aftappen en verwerven van gegevens ten behoeve van de opsporing respectievelijk
ten behoeve van de staatsveiligheid goed geregeld zijn. Goed geregeld betekent
in onze opvatting, dat de bevoegdheden er zijn die bij afweging van de betrokken
belangen ten behoeve van de rechtshandhaving worden vereist, maar tegelijk
ook duidelijk omschreven en controleerbaar door het openbaar ministerie en
de rechter. Het is jammer dat de wetgeving inzake bijzondere opsporingsmethoden
met de daarin vervatte vernieuwingen en aanvullingen niet gelijktijdig of
liever nog vóór dit wetsvoorstel hier kon worden behandeld.
Wij verwachten, gelet op het overleg van vorige week, dat de staatssecretaris
ook hier via de inwerkingtredingsbepaling de klokken van de wetgeving alsnog
gelijk zal willen zetten. Verder herhalen wij, met verwijzing naar wat wij
eerder hebben gezegd, dat er behoefte is aan helderheid over doel en toepassing
van artikel 13.4 in samenhang met artikel 3.10, en in het bijzonder het vierde
lid. Ervan uitgaande dat de staatssecretaris hier de bedoeling in de lijn
van het overleg van vorige week zal toelichten, achten wij deze regeling aanvaardbaar.
Dit komt erop neer dat de verhouding tussen de artikelen 13.4 en 3.10 zo moet
worden verstaan dat de toepassing van artikel 3.10, vierde lid, onder c, niet
gericht is op het achterhalen van meer gegevens, maar op het achterhalen
van dezelfde gegevens langs een andere weg, indien daartoe de noodzaak bestaat.
Onze fractie is er met deze toelichting en uitleg van overtuigd dat zo'n bevoegdheid
niet kan worden gemist. Wij zien niet graag dat die bevoegdheid aan de justitiële
autoriteiten wordt onthouden. Wij zijn bereid om het wetsvoorstel, met deze
toelichting op de genoemde bepaling, te steunen. Het is wel van belang dat
er in dit debat duidelijkheid komt over deze toelichting. Zo'n bevoegdheid
is immers nodig om de risico's te beperken die verbonden zijn aan de mogelijkheden,
met niet op naam gestelde nummers te communiceren.Er blijven echter lacunes, die wellicht tot nadere wetgeving aanleiding
geven. Wij herinneren aan onze zorgen over het gebruik van de diensten van
buitenlandse telecommunicatiebedrijven in Nederland. Europese en internationale
medewerkingsverplichtingen ten behoeve van justitie zijn in onze opvatting
dringend nodig. Wij nodigen de regering uit, ons toe te zeggen dat zij zich
daarvoor in het Europees en internationaal overleg met alle kracht zal inzetten
om te voorkomen dat een bres in de regeling wordt geslagen door de mogelijkheden
van communicatie via buitenlandse abonnementen.Wij spreken onze bevreemding erover uit dat de vorige regering niet haar
steun heeft gegeven aan het amendement op stuk nr. 56 van de heer Leers van
de CDA-fractie in de Tweede Kamer. Dat was erop gericht om te voorzien in
het probleem dat er nu geen wettelijke verplichting is, verkeersgegevens te
bewaren. Dat is een grote handicap bij de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit. De telecommunicatiebedrijven behoeven die gegevens niet langer
te bewaren dan uit het oogpunt van hun bedrijfsvoering nuttig wordt gevonden.
Volgens ons is er alle reden, ook vanuit de optiek van de bewindslieden van
Justitie en Binnenlandse Zaken, om het wetsvoorstel op dit punt alsnog aan
te vullen. Hoe beoordeelt de nieuwe minister van Justitie dit? Is de regering
bereid, een dergelijke regeling te overwegen?In aanvulling op al deze aspecten die rechtstreeks betrekking hebben op
het wetsvoorstel, vraag ik met nadruk de aandacht van de staatssecretaris
voor de verhouding tussen dit wetsvoorstel en het voorgestelde artikel 13
van de Grondwet. Een voorstel voor herziening van dit artikel ligt in eerste
lezing bij ons. Spoort dit artikel wel met de bepalingen in deze wet? Kan
elke beperking van het communicatiegeheim van een rechterlijke machtiging
of een ministeriële last afhankelijk worden gesteld? Geldt dat ook voor
de vastlegging van louter gespreksgegevens?Met belangstelling en na het overleg van vorige week ook met verwachtingen
zien wij uit naar het antwoord van de staatssecretaris.De heer Zijlstra (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ik wens de staatssecretaris alle succes toe bij
het vervullen van haar taak. Mijn bijdrage aan deze plenaire behandeling betreft
de economische kant van de telecomwet en dan in het bijzonder de mededingingsaspecten.
Collega Jurgens zal de verenigbaarheid van artikel 18.2 met de Grondwet en
de artikelen betreffende het aftappen voor zijn rekening nemen.In de schriftelijke gedachtewisseling zijn de economische aspecten uitgebreid
aan de orde geweest. Ik kan er dan ook nu mee volstaan, conclusies te trekken
en nog een enkele vraag te stellen. Wij zijn de regering erkentelijk voor
de toezegging, dat reparatiewetgeving zal worden voorbereid om de inconsistentie
in de mededingingswetgeving, veroorzaakt door het aangenomen amendement-Leers
op stuk nr. 24, weg te nemen. Alleen door wetswijziging op dit punt kan gewaarborgd
worden dat in concrete gevallen bij overlappende bevoegdheden van OPTA en
NMA in overeenstemming en dus op consistente wijze zal worden beslist. Het
ongewenste 'forumshoppen' – met excuses aan collega Hirsch Ballin –
mogelijk gemaakt door het genoemde amendement, kan dan worden vermeden.Wij hebben opgemerkt dat voor artikel 8.7 een andere gedragslijn wordt
gevolgd. Het gaat hier om de bevoegdheid van OPTA om bindende aanwijzingen
te geven aan de aanbieder van een omroepnetwerk – dus van de kabel –
indien deze geen overeenstemming bereikt met de aanbieder van een programma.
Het risico van uiteenlopen van algemeen en sectorspecifiek toezicht kan naar
de regering nu meent, ondanks het amendement-Van Zuijlen/Leers op stuk nr.
55, voldoende worden weggenomen. Dat is opmerkelijk, omdat bij brief van de
minister van Verkeer en Waterstaat van 6 april 1998 dit amendement zeer ongewenst
werd verklaard, juist 'omdat het een nieuwe gelegenheid tot forumshopping
biedt'. Is er nu wel of niet een gevaar van forumshoppen en zijn de regels
nu wel of niet consistent? Graag een antwoord hierop.Mijnheer de voorzitter! Mijn fractie heeft in algemene zin moeite met
dit wetsvoorstel, omdat het lijkt te wringen met de mededingingswetgeving.
Dat blijkt vooral uit de overtrokken betekenis die aan het begrip 'marktaandeel'
wordt gehecht. Naar ons oordeel behoort een gewenste ontwikkeling van marktaandelen
geen zelfstandig doel van mededingingsbeleid te zijn. In het kernartikel van
de Mededingingswet, artikel 24, verbiedt de wetgever dan ook niet de economische
machtspositie op zichzelf, maar uitdrukkelijk alleen het misbruiken ervan.
In de memorie van toelichting van de Mededingingswet worden twee vormen van
misbruik onderscheiden. De eerste is het uitbuiten van een machtspositie,
met name door extreem hoge prijzen. De tweede vorm is de versterking van de
eigen positie door getrouwheidskortingen, leveringsweigering of selectieve
prijsonderbieding en dergelijke.Als de criteria van de Mededingingswet onverkort zouden kunnen worden
toegepast, moet KPN, als onderneming met een economische machtspositie in
ieder geval bij vaste openbare telefonie en huurlijnen, getoetst worden op
misbruik van die machtspositie in de ene of de andere genoemde vorm. Welnu,
de KPN-tarieven voor vaste telefonie zijn de laagste van heel West- en Zuid-Europa,
behalve in Zweden. Van extreem hoge prijzen kan dus geen sprake zijn. De tweede
vorm van misbruik wordt of kan worden tegengegaan door de maatregelen van
de OPTA ter verzekering van een level playing field – wederom excuses
aan collega Hirsch Ballin – en is dus ook niet van toepassing. Uitgaande
van de Mededingingswet lijkt er dus geen grond te zijn voor extra maatregelen,
zoals voor tarieven of rendementen, ten opzichte van KPN als
onderneming met een economische machtspositie. Er is immers geen misbruik
en eventueel misbruik wordt voorkomen door regels die het level playing field
waarborgen. Daar horen tariefmaatregelen en dergelijke uitdrukkelijk niet
bij. Ik hoor graag van de staatssecretaris of zij het hier in beginsel mee
eens is.Dit is echter niet alles. Het probleem is natuurlijk dat wij niet of niet
alleen van de Mededingingswet kunnen uitgaan. Daar zitten Europese richtlijnen
tussen en met name die betreffende Open Network Provision. Waar het ons nu
om gaat, is dat, zeker voor een relatief kleine speler op de internationale
en Europese markt als KPN, de sectorspecifieke Europese telecommunicatieregels
zo dicht mogelijk bij het geldende mededingingsbeleid worden uitgevoerd en
zoveel mogelijk volgens het geldende mededingingsrecht worden toegepast. Wij
kunnen ons vanzelfsprekend niet aan de Europese regels onttrekken, maar wij
kunnen wel datzelfde level playing field aanmerken als de voornaamste eis
waaraan een Nederlandse telecomonderneming met een economische machtspositie
of, zo men wil, aanmerkelijke macht, moet voldoen. Het gaat er dan vooral
om dat de machtspositie niet wordt uitgebuit, dat het level playing field
niet wordt ondermijnd door selectieve prijsonderbieding en dergelijke. Daarvoor
behoort OPTA in de eerste plaats te waken en daaronder valt ook de taak om
ervoor te zorgen dat KPN intern voor het gebruik van het net dezelfde prijzen
hanteert als extern.Een algemeen erkende belangrijke doelstelling van economisch structuurbeleid
is het zoveel mogelijk bevorderen van innovatie. De regering behoort zich
naar ons oordeel af te vragen of de praktijk van het toezicht door OPTA, met
respectering van de Europese regels, daarmee strookt. Grote investeringen,
die waarborgen dat men internationaal bij kan blijven, behoren niet belemmerd
te worden, ook niet wanneer het om KPN gaat. Sectorgewijs mededingingstoezicht,
dat zoveel mogelijk aanleunt tegen ons algemene mededingingsrecht, lijkt ons
daarvoor de beste garantie. Het direct of indirect fixeren van rendementen
past daar naar ons oordeel niet in en kan zelfs averechts werken. Collega
Hirsch Ballin gaf daar net al een illustratie van. Kan de staatssecretaris
aangeven of het indirect of direct fixeren van rendementen ook elders in de
Europese Unie gebeurt? En als dat al gebeurt, waar gebeurt dat dan? Is onze
informatie juist, dat elders in de Europese Unie tariefplafonds gebruikelijk
zijn en juist geen gefixeerde rendementen? Heeft de heer Hoogenboezem in NRC
Handelsblad van 15 september 1998 gelijk als hij zegt dat door zo'n fixeren
van rendementen ook de huidige werkwijze van KPN min of meer is gefixeerd,
omdat er dan geen reden meer is om te zoeken naar goedkopere manieren om telefonie
aan te bieden? Het heeft immers geen enkele zin om te proberen het verschil
tussen inkomsten en kosten te vergroten? Innovatie levert KPN toch niets meer
op? Waarom accepteert de regering de weg van de rendementsfixering en waarom
bevordert zij niet het opleggen van tariefplafonds – als het dan toch
moet – waarbij die evidente innovatiebelemmerende effecten niet of veel
minder zullen optreden?Het is natuurlijk mogelijk dat innovatie weliswaar bij KPN wordt belemmerd,
maar niet bij de concurrenten die niet door de maatregelen van OPTA worden
getroffen. Als dat al zo is, moet het wel gaan om alternatieve technologieën,
want bij de traditionele vaste telefonie is het voor niemand lonend om eigen
infrastructuur, naast die van KPN, aan te leggen.De staatssecretaris geeft in de nadere memorie van antwoord hoog op van
niet traditionele, alternatieve infrastructuur. Daarin wordt 'volop geïnvesteerd'
en dan valt vooral te denken aan de nieuwe mobiele netten en de kabeltelevisienetwerken.
Maar als dat inderdaad gebeurt en als er inderdaad daadwerkelijk concurrentie
heerst met de vaste telefonie, is dan een rendementsdictaat voor KPN gerechtvaardigd?
Moet KPN dan als enige geïmmobiliseerd worden? Waarom – ik zeg
het weer – geen tariefplafond, opdat er op z'n minst een prikkel voor
kostenverlaging en daarmee voor het scheppen van extra financieringsruimte,
ook voor KPN, blijft bestaan?Naar onze smaak is de houding van de regering, zoals onder meer blijkt
uit de nadere memorie van antwoord van de staatssecretaris, in deze kwestie
te afstandelijk. Als de voorwaarden voor technologische vernieuwing niet optimaal
zijn of als onnodig te veel gebeurt dat op gespannen voet staat met onze mededingingswetgeving,
behoort naar ons oordeel de regering tussenbeide te komen. Het gaat dan niet
aan om te wachten tot het jaar 2001, waarin de evaluatie van het werk van
de OPTA zal plaatsvinden. De regering is ook in de tussentijd verantwoordelijk
voor belangrijke ontwikkelingen en besluiten die het eindresultaat kunnen
beïnvloeden.Wij wensen allen een open telecommunicatiemarkt, waarin diensten op topkwaliteit
worden aangeboden door ondernemingen die vrijuit met elkaar kunnen concurreren.
De regering dient er naar ons oordeel voor te waken dat deze niet in gevaar
komt. Wij vragen uitdrukkelijk niet om bemoeienis in de sfeer van de uitvoering,
want deze is aan de OPTA voorbehouden, maar wij vragen wel om actief algemeen
beleid. Daarbij hoort ook een oordeel over een minimum-maximumrendement voor
KPN of een tariefplafond.In de nadere memorie van antwoord wijst de staatssecretaris er nog eens
op dat de bevoegdheid om bepaalde asymmetrische verplichtingen uit de regelgeving
te schrappen – of aan te vullen of te wijzigen, voeg ik eraan toe –
berust bij de formele en de materiële wetgever.Welnu, de AMvB inzake telefonie ligt bij ons weten nog op het departement.
De staatssecretaris kan overwegen om daarin een bepaling op te nemen dat tarieven
niet moeten worden gereguleerd door rendementsfixering, maar door tariefplafonds.
Dan wordt innovatie minder of niet belemmerd en wordt de mededingingswetgeving
meer gerespecteerd. Daarmee wordt een economische machtspositie op zichzelf
niet bestraft, maar misbruik daarvan wel.Ik wacht het antwoord van de staatssecretaris met belangstelling af.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! De Telecommunicatiewet behandelt een complex onderwerp dat
aan snelle veranderingen onderhevig is, zoals wij hebben gemerkt, nu deze
wet zo snel volgt op de Wet telecommunicatievoorzieningen. De verplichting
tot liberalisatie die voortkomt uit de Europese richtlij nen,
dwingt ons bovendien tot veel meer ordenende en waarborgen scheppende regelgeving
dan daarvoor het geval was. Wij komen hier regelmatig de paradox tegen dat
wij liberalisering willen en daarom meer wetgeving maken.Het heeft geleid tot een zeer omvangrijk wetsvoorstel, waaraan de Eerste
Kamer nog vele pagina's heeft toegevoegd, wat ongebruikelijk is. Het is inderdaad
een opus magnum, zoals de heer Hirsch Ballin heeft gezegd. Dat behoort tot
het Latijnse jargon dat ook volgens hem nog toelaatbaar is. Ik bewonder het
dat de staatssecretaris als een van haar eerste daden in het contact met de
Staten-Generaal dit opus magnum hier verdedigt.Na de bijdrage van collega Zijlstra zijn er nog een paar onderwerpen die
de kerntaken van de Eerste Kamer betreffen: het toetsen van wetsvoorstellen
aan de Grondwet en internationale verdragen, aan de eisen van de rechtsstaat
en aan kwaliteitseisen, waaronder samenhang met andere wetgeving. Bij de behandeling
van deze drie onderwerpen zal ik geen nieuwe dingen zeggen, omdat de discussie
hierover al in drie schriftelijke rondes heeft plaatsgevonden, maar ik geef
misschien toch een paar andere aanzetten.Evenals de heer Hirsch Ballin, die ik nog vaker zal citeren, begin ik
met artikel 18.2. Nadat mijn fractie, samen met de hele vaste commissie, de
kwestie van delegatie aan de minister van de bevoegdheid om de wet te wijzigen
in het voorlopig verslag had opgebracht, is daarover in drie rondes van gedachten
gewisseld. Dat heeft niet geleid tot het overtuigen van de regering, zij het
dat tijdens het wetgevende beraad van vorige week in de commissie de regering
heeft beloofd er nog eens naar te kijken.De kern van het verschil van mening tussen de regering en mijn fractie
is dat naar onze mening artikel 18.2 een attributie is van de regelgevende
bevoegdheid en geen delegatie van regelgevende bevoegdheid. Attributie is
een taak die aan de grondwetgever is voorbehouden. De bevoegdheid om regel
te geven – wie mag wat – wordt in de Grondwet geregeld, met name
de positie van de wetgever. De regering houdt harerzijds echter vol dat het
in artikel 18.2 gaat om delegatie van regelgeving. Delegatie van regelgeving
mag naar aller opinie ook door de wetgever geschieden.In de nota naar aanleiding van het verslag zegt de regering ten slotte,
moegepraat over het onderwerp, over de verenigbaarheid van dit artikel met
de Grondwet nog in het plenaire debat graag van mening te willen wisselen.
Ik wil de staatssecretaris daarin niet teleurstellen. Vandaar dat ik dit doe.Nu de regering inderdaad heeft toegezegd dat dit artikel pas in werking
zal treden nadat met de Kamers is gesproken over een komende notitie van de
minister van Justitie over implementatie van EG-richtlijnen is wat dat betreft
de druk een beetje van de ketel. Toch wil ik nog een poging doen om duidelijk
te maken waar het mijn fractie om gaat. Ik denk dat ik daarin een stap verder
ga dan de heer Hirsch Ballin in zijn betoog deed namens de fractie van het
CDA.Mijn stelling is dat als de wetgever iets bij wet heeft geregeld, alleen
de wetgever zelf of een de burgers bindende bepaling van verdragsrecht, deze
regeling kan vervangen. Waarom hebben wij anders in onze Grondwet de bestaande
hiërarchie van regelgeving opgezet? Als een lagere regelgever de beslissing
van een hogere regelgever opzij kan zetten, wat is dan de zin van die hiërarchie?Mijn fractie kan zich voorstellen dat de Grondwet strikte implementatie
van EG-richtlijnen attribueert aan de regering, dus grondwettelijk aan de
regering een bevoegdheid verschaft om ter implementatie van EG-richtlijnen
de wet te wijzigen. De regering zou dit in dat geval moeten doen bij algemene
maatregel van bestuur, dat ik liever regeringsverordening zou noemen, want
het woord AMvB is zo ondoorzichtig. De regering zou dit dus moeten doen bij
een regeringsverordening met een zogenaamde voorhangverplichting. Dat houdt
in dat de verordening eerst moet worden voorgelegd aan de Staten-Generaal.
Deze wijziging opdragen aan de minister op grond van delegatie van regelgeving
door de wetgever zonder dat de Grondwet daarvoor ruimte biedt, gaat mijn fractie
te ver. De regering beroept zich onder meer op artikel 34, Aanwijzingen voor
de regelgeving. Volgens de toelichting daarvan wordt daarvoor ruimte opengelaten.
Er worden echter geen argumenten voor gegeven. Daar komt nog bij dat de Aanwijzingen
voor de regelgeving geschreven zijn voor de regering zelf en de Eerste Kamer
daar op zichzelf geen boodschap aan heeft.Als men de lagere wetgever dus de bevoegdheid wil geven, de wet te veranderen,
moet de Grondwet dat onderbouwd hebben. Dat is mijn basisstelling. Wanneer
men daarvoor artikel 18.2 aanvoert, dan lijkt dat op het eerste gezicht –
bij elke discussie over de Grondwet moet je altijd een slag om de arm houden,
omdat het om een interpretatie gaat – in strijd met de opzet van de
Grondwet, omdat men de attributieregeling uit de Grondwet doorbreekt.Het voorbeeld uit artikel 1:7 van de Algemene wet bestuursrecht dat de
regering heeft gehanteerd en de heer Hirsch Ballin zojuist in zijn betoog
gebruikte, lijkt mij niet vergelijkbaar. In dat artikel gaat het om een specifieke
omstandigheid, namelijk een beslissing die de wetgever heeft genomen dat ergens
een advies gevraagd moet worden. Als de uitvoering van het besluit het gevolg
is van implementatie van EG-richtlijnen, wordt van die specifieke verplichting
dispensatie gegeven. De wetgever verleent dus dispensatie aan de bestuurder
dat hij in bepaalde omstandigheden niet dat advies of die inspraakronde behoeft
te houden. Dat is een zeer specifieke uitzondering op de wet die in de wet
zelf staat. Dat is wel iets anders dan men doet in artikel 18.2, waar men
in het algemeen zegt, dat de minister wijziging in de wet kan aanbrengen als
dat noodzakelijk is bij implementatie van EG-regelgeving. Ik suggereer het
kabinet dan ook de vergelijking met de artikelen 1:7 en 1:8 van de Algemene
wet bestuursrecht niet meer te hanteren, omdat die artikelen een niet vergelijkbare
situatie betreffen.Wat de implementatiediscussie betreft, wijs ik er in het algemeen gesproken
op, dat de richtlijn waarom het hier gaat, de Telecom-privacyrichtlijn als
ik die zo mag noemen, van 15 december 1997 dateert en dat de implementatie
daarvan gezien artikel 15 van de richtlijn op 24 oktober a.s. moet hebben
plaatsgevonden. Vandaar dat de Kamer het wetsvoorstel vandaag nog behandelt.
De implementatie van de richtlijn moet dus slechts 10 maanden na de vaststelling
geschied zijn. Dat is als het om wetgeving gaat een buitensporig korte periode.
 De regering heeft dat naar het lijkt voorzien door zich in het
wetsvoorstel dat op 15 september 1997 is ingediend, dus twee maanden voordat
de richtlijn totstandkwam, te baseren op een zogenaamd Gemeenschappelijk Standpunt
van de Raad van 12 september 1996. Het voorbeeld dat de heer Hirsch Ballin
gaf had betrekking op de algemene privacyrichtlijn van 1995. Op grond daarvan
is inderdaad pas in februari een wetsvoorstel ingediend. Dat is buitengewoon
traag, maar in het onderhavige geval heeft de regering al een wetsvoorstel
ingediend vóórdat de richtlijn er was. Zij deed dat op basis
van een voorontwerprichtlijn in de vorm van een Gemeenschappelijk Standpunt.
Het kan dus blijkbaar ook anders.De regering zou de Kamers ook kunnen raadplegen op grond van een standpunt
dat ingenomen is of gaat worden. Dan weet men hoe de Kamers over bepaalde
onderwerpen denken. Dan zou de zaak hier vlotter kunnen verlopen. Dat is natuurlijk
een principieel standpunt over de wijze waarop wij moeten implementeren. Het
lijkt mij voor Verkeer en Waterstaat niet onbelangrijk om hardop mee te denken
met Justitie en Binnenlandse Zaken als die iets in deze sfeer willen regelen.
Het is voor de mogelijkheid van medewetgeving van beide Kamers van grote betekenis
dat men, wanneer zo'n Gemeenschappelijk Standpunt in de Raad is ingenomen,
daarover met de Kamers gaat praten en niet afwacht of het vanuit een van beide
Kamers zelf opgebracht wordt in het overleg met de regering, met name in de
vaste overleggen van de Tweede Kamer met de regering over de agenda's van
de Europese ministerraden. De regering zou aan de Kamers kunnen vragen hoe
zij denken over wat men binnen de Europese Gemeenschap voornemens is te gaan
regelen. De regering kan het oordeel van de Kamers dan 'meenemen'. Als het
standpunt ingenomen is, kan er met de Kamers over worden gediscussieerd, lang
voordat er een wetsvoorstel ligt. Dat is een van de discussies die wij eerder
hebben gehad, voorzitter, toen wij spraken over het vooruitlopen op majeure
wetgeving. Wij hebben dat van hieruit ook een beetje tegengehouden in reactie
op suggesties van Justitie om er een andere vorm voor te vinden. Maar ik kan
mij zeer wel voorstellen dat men tijdig met de Kamers spreekt over de hoofdlijnen
van richtlijnen-in-wording, zodat de behandeling van een eventueel wetsvoorstel
niet meer zo lang behoeft te duren. Dat is dus een manier om de behandelingsduur
te bekorten, maar ook om de inspraak en de medewetgevende taak van de Kamers
te benadrukken. Intussen kunnen we vaststellen dat artikel 18.2 terugkomt
in de discussie over die implementatie. Ik waardeer het zeer dat van de kant
van de regering door de toezegging van verleden week ervoor is gezorgd, dat
dit hier niet meer een majeur punt hoeft te zijn bij de beoordeling van het
wetsvoorstel als geheel.Wat de kwaliteit en de samenhang van de wetgeving betreft, heeft mijn
fractie in het schriftelijk overleg een- en andermaal gewezen op de noodzaak
om de voorlichting over de vanuit de rechtsstaat gevoelige materie van de
hoofdstukken 11 en 13 van de wet te bezien in samenhang met andere of komende
wetsvoorstellen. Hierbij spelen vooral een rol het wetsvoorstel Bescherming
persoonsgegevens, het wetsvoorstel inzake inlichtingen en veiligheidsdiensten,
het wetsvoorstel inzake bijzondere opsporingsbevoegdheden en het wetsvoorstel
inzake de computercriminaliteit, die kennelijk te verwachten is. De vraag
is of het niet zinvol is om hoofdstuk 11 pas in werking te laten treden als
de inhoud van deze wetsvoorstellen ook bekend is. Daartegenover zal de regering
met enig recht stellen dat dit moeilijk is, omdat wij deze verplichting tot
implementatie hebben. De regering zegt echter zelf dat dit ten aanzien van
twee onderdelen ervan niet het geval is. Het eerste onderdeel betreft de nummeridentificatie
uit artikel 11.10. De regering zegt dat zij de extra bepaling van artikel
11.10 nodig heeft om het alarmnummer te beschermen tegen misbruik. Ook bij
artikel 11.7 zegt de regering dat zij de richtlijn niet volgt. Dit artikel
gaat over werving en reclame via ongevraagde oproepen. De kritiek van mijn
fractie was dat dit artikel na invoering normaal statistisch marktonderzoek
zou belemmeren. De regering antwoordde op dit punt in de nadere memorie van
antwoord (pagina 6) dat, wanneer het ongevraagd oproepen niet gekoppeld is
aan verkoop of werving, dit naar de mening van de regering niet onder deze
bepaling valt. Dit antwoord heeft ons bevredigd.Wat hoofdstuk 11 betreft had ik het liefste gezien dat invoering werd
uitgesteld tot het moment waarop wij de andere wetten die er nauw mee samenhangen,
daarmee in verband kunnen zien. Ik moet de regering echter toegeven dat het
moeilijk is om dit te doen, gezien de dwingendheid van artikel 15 van de richtlijn.
Dat artikel bepaalt dat wij die zaak op 24 oktober a.s. geïmplementeerd
moeten hebben.Anders is het met de aftapbaarheid in hoofdstuk 13. Die is aan de wet
toegevoegd, zonder dat een EU-richtlijn dit noodzakelijk maakte. Volgens mijn
fractie moeten aan aanbieders van telecommunicatie geen grotere verplichtingen
worden opgelegd dan die welke corresponderen met bevoegdheden van Justitie
en van inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Bovendien dienen zij technisch
uitvoerbaar te zijn. Wat de technische uitvoerbaarheid betreft: de aftapbaarheid
die aan aanbieders van spraaktelefonie wordt voorgeschreven, kan niet zomaar
worden overgedragen op internetproviders. Dit doet de wet wel. Eigenlijk vergt
dit een ander soort wetgeving. Wat de corresponderende bevoegdheden van Justitie
betreft heeft de heer Hirsch Ballin er al op gewezen dat de Wet bijzondere
opsporingsbevoegdheden en het Wetboek van Strafvordering uitgaan van een aantal
bevoegdheden van Justitie. Hier moeten aan de aanbieders van telecommunicatie
natuurlijk niet meer verplichtingen worden opgelegd dan wordt gevraagd door
degenen die de strafvordering in handen hebben. Het onderlinge verband tussen
die twee artikelen moet duidelijk zijn. Dat is bijvoorbeeld te zien bij de
artikelen 13.4 jo. 3.10 van het wetsvoorstel. Over de wijze van invoering
van dit artikel hebben wij lang gediscussieerd. Hierin zit een discrepantie,
die tot onrust heeft geleid. Artikel 125f van het Wetboek van Strafvordering
stelt dat 'alle' verkeersgegevens in een bepaalde context mogen worden getapt,
terwijl artikel 13.4 in het kader van de aftapbaarheid 'in ieder geval' bepaalde
verkeersgegevens beschrijft. Dit heeft tot een discussie geleid over de vraag
of de artikelen 13.4 jo. 3.10 ruimer of beperkter zijn dan artikel 125f van
het Wetboek van Strafvordering. Tijdens het wetgevingsoverleg van vorige week
 meende ik te kunnen constateren dat de regering van mening is
dat artikel 13.4 een limitatieve opsomming biedt van de gegevens die kunnen
worden afgetapt en daarmee dus eigenlijk minder omvangrijk is dan de bevoegdheden
in artikel 125f. Door een dergelijke uitleg, gekoppeld aan de mogelijkheid
die artikel 3.10 biedt om scanapparatuur in te zetten via een aparte frequentie,
waarmee niet andere gegevens worden achterhaald maar dezelfde gegevens op
een andere technische manier, wordt naar mijn mening in belangrijke mate de
bezorgdheid van mijn fractie rond artikel 13.4 weggenomen.Toch betekent de invoering van artikel 13.4 dat aanbieders van telecommunicatie
een verplichting tot technische voorzieningen wordt opgelegd waarvoor nog
geen internationale standaarden bestaan. Is het niet beter, ook de inwerkingtreding
van artikel 13.4 uit te stellen totdat dit duidelijk is? Het argument van
de regering is dat wij nu duidelijk moeten maken wat wij aan aanbieders opleggen,
opdat zij niet later met een schadeclaim komen wanneer wij dat achteraf doen.
Als de apparatuur al geïnstalleerd is, is het inderdaad duurder. Dat
begrijp ik. De industrie zegt echter dat haar nu een verplichting wordt opgelegd
terwijl er voor dit soort aftapperijen nog nauwelijks internationale standaarden
zijn.Verder is het aftappen van Internet niet hetzelfde als het aftappen van
spraaktelefonie. Wat stelt de regering zich voor bij het aftappen bij aan-
bieders van internetverbindingen? De tekst van de wet lijkt alleen op spraaktelefonie
te slaan. Dat is aftappen in de letterlijke zin van het woord. Voor Internet
is dit naar men mij verzekert geen mogelijke methode van werken. Hoe denkt
de regering dit technisch op te lossen? In hoeverre is de wet hiervoor juist
geformuleerd? Dit leidt mij tot de gedachte dat enig uitstel van de invoering
van hoofdstuk 13 in het algemeen en artikel 13.4 in het bijzonder geboden
is, niet vanwege de eerder genoemde bezwaren, maar vanwege deze technische
en inhoudelijke bezwaren.De regering heeft de vorige week toegezegd, artikel 13.7 niet in te voeren
voordat een deel van de eerder genoemde parallelle wetgeving is ingevoerd.
Dit stel ik namens mijn fractie zeer op prijs. Ik hoef er dan ook geen woord
meer aan te wijden.Ik wijd alleen nog een slotwoord aan het concept van artikel 13 Grondwet.
De heer Hirsch Ballin sprak al van het begrip 'communicatiegeheim'. Deze term
bestaat echter nog niet in de Grondwet. Wij vragen de staatssecretaris om
aandacht voor het voorlopig verslag van de Eerste Kamer inzake wetsvoorstel
25443. Natuurlijk heeft de minister van Binnenlandse Zaken daar al aandacht
voor, maar ik vraag in het bijzonder haar aandacht. Er wordt een poging gedaan
om in de Grondwet het communicatie-, correspondentie- of briefgeheim te omschrijven.
De suggestie die mijn fractie in het voorlopig verslag heeft gedaan, is deze
zaak eerst in de wet te regelen en dan pas in de Grondwet. Dit heeft mogelijk
gevolgen voor artikelen in de reparatiewetgeving. Daarin kunnen voorstellen
worden gedaan om dit 'communicatiegeheim' te beschermen. Wij kunnen ervaring
opdoen met de wijze waarop dit in de wet wordt behandeld, en pas later overgaan
tot invoering ervan in de Grondwet. Dan gaan wij dus vanuit de praktijk naar
de constitutionele kant. Ik stel het zeer op prijs als de staatssecretaris
toezegt dat zij op dit punt meedenkt met de minister van Binnenlandse Zaken.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter! Het onderhavige ingewikkelde en zeer omvangrijke wetsvoorstel
is in de Tweede Kamer uitputtend en uitvoerig behandeld. Ook de schriftelijke
voorbereiding in de Eerste Kamer loog er niet om. Vorige week is zelfs geheel
tegen de gewoonten van de senaat in een mondeling overleg met de kersverse
staatssecretaris gevoerd, gericht op crisismanagement, waarin vooral de privacyaspecten
uitvoerig zijn behandeld. Wordt het stenografisch verslag van die bijeenkomst
trouwens aan de stukken toegevoegd? Wellicht kunt u hierover uitsluitsel geven,
voorzitter.De voorzitter:Dat is het geval.De heer Pitstra (GroenLinks):Mooi, voorzitter, dat hoef ik dan niet allemaal meer te herhalen.In dit plenaire debat wil ik een aantal hoofdlijnen aan de orde stellen,
met name de filosofie en de doelstellingen van de wet, de psychologische oorlogvoering
tussen OPTA en KPN en de privacyaspecten.Hoewel de regering in de memorie van antwoord aan onze Kamer heel braaf
op vragen van GroenLinks antwoordt, dat concurrentie geen doel maar een middel
is en zo het verwijt van marktfundamentalisme, dat wij hier wel eens uiten,
probeert te omzeilen, is het ons toch duidelijk dat deze implementatie van
Europese regelgeving past bij het oude – eigenlijk moet ik zeggen: verouderde –
neo-liberale project waarin het geloof in marktwerking, concurrentie en liberalisering
pregnant tot uitdrukking komt. Bij de behandeling van de Elektriciteitswet
ben ik daar uitgebreid op ingegaan. Ik zal niet herhalen wat ik toen heb gezegd,
ook niet omdat de liberalisering en ontdemocratisering in deze sector al ver
is voortgeschreden en terugdraaien van privatisering van wat wij eens het
nutsbedrijf PTT noemden niet echt op de agenda staat.Toch vragen wij ons nog steeds af waarom dat nutsbedrijf niet op een andere
wijze dan via concurrentie klantgericht zou hebben kunnen gaan werken. Bij
de verzelfstandiging van de NS, de verzelfstandiging in de waterleidingwereld
en bij de regelgeving voor de notarissen, die binnenkort ook hier aan de orde
komt, konden en kunnen we die discussie gelukkig nog voeren en daarbij stellen
dat benchmarking ons een nuttig instrument lijkt. Bij behandeling van voorstellen
in deze sector lijkt dat een achterhoedegevecht, dat we nu niet uitgebreid
willen voeren. Maar de klemmende vraag blijft natuurlijk: wat schiet de gewone
consument, vaak opgevoerd in de metafoor van de weduwe van Appelscha, eigenlijk
op met al die marktdynamiek als de KPN door de concurrentie gedwongen wordt
om regionale tariefdifferentiatie door te voeren of als de kosten van het
lokaal bellen omhoog moeten omdat het nuttige en ons sympathieke middel van
kruissubsidiëring door de neo liberale dogmatiek verboden wordt?Bij de behandeling van de Elektriciteitswet vroeg ik me ook al af: worden
mensen hier nu echt gelukkig van, want die dingen moeten het toch probleemloos
doen tegen acceptabele prijzen en op een milieuvriendelijke manier? Wil de
 burger eigenlijk wel gaan calculeren met ingewikkelde prijsvergelijkingen
en commerciële aanbiedingen? Zouden de meeste mensen niet hetzelfde denken
als ik: over dit soort basisfuncties willen wij ons niet druk maken, zodat
we juist aan de belangrijke dingen van het leven toe kunnen komen? Als je
elektriciteit wil, moet je gewoon de knop om kunnen draaien. Je hebt geen
zin om de elektriciteit te kopen in Maastricht als je in Groningen woont.
Zoiets geldt hier eigenlijk ook. Al die pakketvergelijkingen! Ik word er horendol
van.In de NRC van 10 juni 1998 las ik een interessant artikel over het walhalla
van marktfundamentalisten: Amerika. Daar opereren tientallen bedrijven op
allemaal verschillende markten en de tendens is daar: schaalvergroting en
concentratie. Waarschijnlijk functioneert de Amerikaanse NMA niet optimaal.
Het kan verkeren.Ook in sommige Scandinavische landen bleek, dat de niet veel lokaal bellende
klanten de dupe zijn geworden van prijsdalingen in het internationale en zakelijke
verkeer. Niet zo'n sympathieke uitkomst van dit hele gedoe, zeker niet als
je de sociale functie van het telefoonnet ook belangrijk vindt.Ik sprak net over de doelstellingen van de wet. Er wordt gesproken over
versterking van de concurrentiepositie van Nederland, het waarborgen van een
kwalitatief goede infrastructuur en het waarborgen van maatschappelijke belangen,
maar dat alles wel in een markt die volledig geliberaliseerd moet worden.De toenmalige minister Jorritsma beschreef deze wet als een sluitstuk
van de liberalisatie van de telecommunicatiemarkt en Nederland moest hierbij
zelfs, net als bij de Elektriciteitswet, een voortrekkersfunctie vervullen.
De overheid zou die marktwerking zo weinig mogelijk mogen belemmeren en zelfs
moeten stimuleren.Nu is het altijd ironisch om te moeten constateren, dat er interne tegenstellingen
bestaan in de neo-liberale utopie. Het blijkt keer op keer, dat liberalisering
en deregulering niet samengaan en dat er een woud aan bepalingen en allerlei
nieuwe regulerende instanties als NMA en OPTA moeten komen. Het pad naar vrije
markten gaat niet over rozen.Nu kon je je tien à vijftien jaar geleden nog wel voorstellen,
dat de luie en vaak niet klantvriendelijke PTT wakker gekust, wakker geschud
kon worden door wat kleine concurrenten. Wij blijven voorkeur houden voor
andere methoden. Onze maatschappijvisie is meer gebaseerd op samenwerking
dan op concurrentie, maar het zou aardig zijn geweest als kabelbedrijven,
energiebedrijven of de NS ook wat producten konden aanbieden. De PTT was machtig
en sterk, de concurrenten zwak en de PTT kon wel wat speldenprikken gebruiken.Hoe anders is nu de situatie. De concurrenten zijn machtige en grote buitenlandse
ex-monopolisten, die soms een winst hebben groter dan de omzet van KPN. Moet
deze totaal gewijzigde situatie niet leiden tot een veel behoedzamer scenario,
waarin wij moeten uitkijken om de KPN met de handen op de rug vast te binden
vastgezet in beton, zoals de heer Dik, natuurlijk overdrijvend, beeldend verwoordde?
Bij de OPTA kom ik daar nog op terug.In meer algemene zin stel ik een reactie van de staatssecretaris op prijs.
Hoewel wij in het algemeen internationalistisch zijn georiënteerd, is
het in dit geval niet gek om ook aan 'nationale' belangen te denken. Is het
echt zo verkeerd om liever de opbrengsten van telecomactiviteiten in Nederland
te houden, ook al is de Nederlandse staat nog maar voor 44% aandeelhouder?
Merkwaardig vonden wij de opvatting van de D66-fractie aan de overzijde, dat
de Staat sneller van die aandelen af moet, omdat de KPN dan sexyer zou worden.Ik neem aan dat die opvatting door de zomercrisis en door de dalende aandelenprijzen,
waarbij de mooi ogende zeepbellen uiteen zijn gespat, ook aan inflatie onderhevig
is en dat de seksuele aantrekkingskracht van aandelen, ook die van de KPN
door OPTA, nogal snel is gedaald.Voor de Nederlandse economie is een sterke telecomsector van groot belang –
gesproken wordt van 12% van de economie – en vanuit andere ministeries,
bijvoorbeeld OCW en BZK, wordt een ambitieus programma verwacht, het liefst
tegen een niet te hoge prijs. Of is het voor de staatssecretaris geen punt
als KPN door pakweg de Duitsers wordt overgenomen en het beleid vanuit Frankfurt
wordt gemaakt en de prijzen vastgesteld?Ik sprak over doelstellingen die kunnen conflicteren. Zo wil men optimale
marktwerking, maar ook garanties voor universele dienstverlening en een pakket
basisvoorzieningen tegen een redelijke prijs. Er is aan de overzijde een sympathieke
motie van de PvdA-fractie aangenomen, op grond waarvan er geen regionale tariefdifferentiatie
mag komen, maar is het niet inherent aan liberalisering dat concurrenten,
bijvoorbeeld een kabelmaatschappij, in sommige dichtbekabelde gebieden klanten
kunnen werven tegen een lager tarief en dat KPN daarop wel moet reageren als
het bedrijf niet een aanmerkelijke markt wil verliezen, omdat anders alle
klanten meer moeten betalen? De vorige minister – ik hoor het Jorritsma
nog zeggen – hield daar een logisch-consistent verhaal over, althans
binnen haar eigen uitgangspunten, die niet de mijne zijn. Hoe gaat de staatssecretaris
deze motie uitvoeren? Al met al heeft mijn fractie grote twijfels bij en grote
bezwaren tegen de neo-liberale fundamenten van deze wet.Ik kom op de rol van de OPTA en de oorlog met de KPN. Over de verhouding
tussen de OPTA en de NMA is naar mijn mening voldoende gesproken en geschreven.
Opvattingen van fracties hier en aan de overzijde zijn verschillend. De regering
is net als de heer Zijlstra niet gelukkig met het aangenomen PvdA/CDA-amendement,
maar kan ermee leven. De OPTA is tijdelijk, hoewel niemand weet hoe tijdelijk,
en vooral sectorspecifiek. De NMA is er voor het algemene mededingingsbeleid.
Forumshopping, winkelen bij de verschillende autoriteiten, is niet helemaal
uit te sluiten, maar uiteindelijk kan de regering, hoewel zij dat liever niet
wil, aanwijzingen geven als beide scheidsrechters er niet uitkomen. Ik vind
het allemaal prachtig en heb geen behoefte aan een nadere ideologische stellingname,
zeker als in de praktijk blijkt dat via protocollen goede samen- werkingsafspraken
zijn gemaakt. Kan de staatssecretaris dat overigens bevestigen?Het lijkt mij wel van belang nu iets te zeggen over de opstelling van
de OPTA. De OPTA kan met haar regels en middelen de KPN maken en breken. Wij
hebben kennis kunnen nemen van alle reacties en commen taren
op het besluit van de OPTA om de tarieven van de KPN op basis van willekeurige
rendementseisen te bepalen. In veel krantenkolommen in allerlei bladen van
diverse deskundigen was hetzelfde geluid te horen: deze ingreep is disproportioneel.
Ook voorgaande sprekers hebben dat gezegd. Het is zonder meer curieus te noemen
dat ook de concurrenten van KPN deze ingreep afkeuren, omdat op deze manier
innovatie en concurrentie worden afgeremd. Zelfs de Consumentenbond, die in
het algemeen marktwerking in het belang van de consumenten acht, is in zijn
reactie van mening dat deze ingreep op korte termijn wel leuk lijkt voor de
consument vanwege de lagere prijzen, maar op langere termijn de keuzevrijheid
van de consument kan aantasten. De prijzen kunnen wel omlaag, maar deze ingreep
is te gedetailleerd en werkt verlammend, aldus de Consumentenbond in een persverklaring
waarin hij trouwens 'belpakketten' bepleit.In veel kringen wordt gesteld, dat het domweg verlagen van het rendement
bepaald niet prikkelend op de innovatie werkt en betere prestaties niet aanmoedigt.
Ook de heer Zijlstra van de PvdA wees daarop. Bij een nutsbedrijf en een overheidsbedrijf
zou dat een mogelijke politiek kunnen zijn, waarbij inhoudelijke beleidsdoelstellingen
of maatschappelijke dienstverlening belangrijker kunnen worden gevonden dan
maximalisatie van de rendementen. Zo kun je, om maar eens een willekeurig
voorbeeld te noemen, uit milieuoverwegingen de post per trein blijven vervoeren,
ook al is dat puur financieel wat duurder. Maar is het niet merkwaardig om
juichend KPN op de beurs te gooien, aandeelhouders een vette worst voor te
houden en ze vervolgens een kat in de zak te laten kopen? Begrijp me goed,
voor ons had dit spel niet zo gehoeven, maar het lijkt mij dat de logica zoek
is. De reactie van KPN, hoewel overdreven en te zwaar aangezet, vind ik zeer
begrijpelijk. Het lijkt mij dat de staatssecretaris toch meer kan zeggen dan
dat dit de bevoegdheid van de OPTA is en dat het niet haar taak is om hierop
te reageren. Zeker als haar eigen doelstellingen zoals concurrentie en innovatie
in gevaar komen, dan zal zij toch de behoefte hebben aan een nadere stellingname.
Wat ons betreft, gebeurt dat vandaag hier in de senaat.Mijn laatste onderwerp betreft de privacy. Vorige week is er een mondeling
overleg geweest met de staatssecretaris; de heer Jurgens noemde het een wetgevingsoverleg.
Het was haar inmiddels duidelijk dat wij hier kamerbreed de bezwaren van de
Registratiekamer tegen het voorliggende wetsvoorstel deelden, met name inzake
de artikelen 3.10 en 13 over het aftapbeleid, en dat aanvaarding van de wet
hierdoor in de gevarenzone was beland. Ook aan de overzijde was hier wel aandacht
aan besteed, met name door GroenLinks tijdens de schriftelijke voorbereiding,
maar voor amendementen was daar toen helaas geen Kamermeerderheid te vinden,
ook omdat de minister ze sterk ontraadde. Opvallend was toen ook, dat het
argument van de kosten – het kost slechts 1% bij nieuwe apparaten en
het is veel duurder bij aanpassingen aan oude – een belangrijke rol
speelde. Die argumenten worden nu door de staatssecretaris niet meer gemeld.
Is dat nu niet meer aan de orde?In het mondeling overleg is de staatssecretaris met allerlei toezeggingen
gekomen. Het lijkt mij voor de transparantie van het proces goed dat het verslag
van deze bijeenkomst bij de witte genummerde stukken wordt gevoegd. Ik begrijp
dat dat ook gebeurt. Anders moet de staatssecretaris haar toezeggingen hier
in de openbaarheid maar herhalen. Misschien moet zij dat toch maar doen, want
dan staan zij ook in de Handelingen. Dan kunnen wij niet van achterkamertjespolitiek
beschuldigd worden, ook al is daar in dit geval wat moois uitgekomen.Wij hebben waardering voor de toezeggingen van de staatssecretaris. Wat
is er immers op tegen om deze wet volgend te laten zijn op andere wetsvoorstellen,
die nog behandeld moeten worden? Het biedt de Staten-Generaal de volledige
vrijheid om met de artikelen in deze wet de discussie met de regering onbelast
aan te gaan en het biedt de Registratiekamer volop kansen haar bezwaren opnieuw
naar voren te brengen. Dat is winst. Maar de staatssecretaris had natuurlijk
ook weinig keuze. De wet moest aangenomen worden, want Brussel bromt en dreigt.
Op één punt, artikel 13.4, lid 2, in relatie tot artikel 10.4,
heeft de staatssecretaris haar verdedigingslinie niet verlaten. Haar argumentatie
was dat dit artikel echt nodig is in noodsituaties, bijvoorbeeld een gijzeling,
en dat het niet gaat om persoonlijke gegevens, maar om technische kaartgegevens
die dan met speciale apparatuur uit de lucht gehaald kunnen worden en ook
alleen nog op last van justitiële autoriteiten. Dat klinkt op het eerste
gezicht plausibel. Maar voor de systematiek had het mij beter geleken om alle
gewraakte bepalingen niet in werking te doen treden en het hele hoofdstuk
13 buiten haakjes te zetten in afwachting van de verdere parlementaire behandeling
van wetsvoorstellen die daarover gaan. In tweede termijn, misschien ook in
overleg met andere fracties, zullen wij onze definitieve positie bepalen.Ten slotte kom ik op het principiële punt van artikel 18.2. Ik ga
daar niet uitgebreid op in, want dat hebben vorige sprekers al gedaan. In
dit artikel wordt de regering de mogelijkheid gegeven om per ministeriële
beschikking af te wijken van de wettelijke regeling. Dit raakt natuurlijk
het hart van de parlementaire democratie en de kernfunctie van de Staten-Generaal.
De staatssecretaris heeft gewezen op Brusselse regelgeving die zogenaamd beleidsarm
zou zijn en die zij snel en zonder vertraging wil kunnen doorzetten. Alle
argumenten op dit punt zijn gewisseld. Geconstateerd is dat de regering de
Eerste Kamer niet heeft weten te overtuigen en dat dit omgekeerd ook nog niet
het geval is. De staatssecretaris heeft voorgesteld om dit artikel na aanneming
van deze wet niet in werking te doen treden tot het moment waarop het kabinetsstandpunt
aan de Kamers is gepresenteerd en dit besproken is. Bij blijvende meningsverschillen
met de senaat gaat deze wijziging niet door of ontstaat er in ieder geval
een nieuwe situatie, zo staat in het verslag. Wat is het nu eigenlijk: het
eerste of het laatste?Mevrouw Vrisekoop (D66):Mijnheer de voorzitter! Ook mijn fractie wenst de staatssecretaris die
vandaag voor het eerst in het openbaar in de senaat optreedt, veel succes
en wijsheid toe bij het vervullen van haar taak.De noodzaak tot implementatie van Europese richtlijnen in de Nederlandse
wetgeving en de wenselijkheid om bestaande regelingen terzake
van telecommunicatie aan te passen en te wijzigen, omdat de huidige regelingen
door de sterk veranderde omgeving en schier oneindige technologische ontwikkelingen
op het gebied van telecommunicatie ontoereikend waren geworden, waren de directe
aanleiding voor dit voorstel van wet. In de Tweede Kamer is zeer uitvoerig
over dit wetsvoorstel gedebatteerd. Het aanbrengen van een groot aantal wijzigingen
in de wettekst door amendementen heeft het geheel er aanvankelijk niet helderder
op gemaakt. Ook in dit huis heeft een meer dan uitgebreide schriftelijke voorbereiding
plaatsgevonden. Dat gebeurde in een hoog tempo, want wij ontvingen dit wetsvoorstel
niet lang voor het zomerreces. De wisseling van het kabinet deze zomer, maakte
een korte inwerkperiode voor deze staatssecretaris noodzakelijk. Mijn fractie
wenst de staatssecretaris te complimenteren met de wijze waarop zij zich in
korte tijd in deze weerbarstige materie heeft ingewerkt. Zij heeft zich in
het mondelinge overleg van de afgelopen week met de vaste commissie voor Verkeer
en Waterstaat van dit huis bereid getoond om tegemoet te komen aan een aantal
fundamentele bezwaren van de voltallige commissie.In mijn bijdrage zal ik volstaan met het aanstippen van een aantal aandachtspunten
waarover ik de visie van de staatssecretaris wil vernemen. Reeds thans kan
ik namens de fractie van D66 meedelen dat dit wetsvoorstel op onze steun kan
rekenen. Zoals eerder gezegd, is dit wetsvoorstel een neerslag van de sterk
veranderde omgeving van de telecommunicatie. Voor een deel is dit veroorzaakt
door Europese regelgeving, maar ook in belangrijke mate door de toegenomen
mogelijkheden. Hoe kort is het nog maar geleden dat mobiele telefonie een
kostbare en exclusieve aangelegenheid was? Nu verschijnen alweer overal stickers
dat het bij zich dragen van een mobiele telefoon die kan overgaan, niet gewenst
is. De sympathie die onze voorzitter voor dergelijke orde verstorende apparaten
heeft, is in deze Kamer alom bekend. En wie had 10 jaar geleden kunnen denken
dat telefoneren via een satellietverbinding of een televisiekabel mogelijk
zou zijn? En het zal hier niet bij blijven!De fractie van D66 is dan ook blij met de komst van een nieuwe Telecommunicatiewet
die waarborgen moet bieden voor een verstandige invoering van de door ons
gewenste geliberaliseerde telecommunicatiemarkt. De Telecommunicatiewet is
gebaseerd op EU-richtlijnen. Onder het huidige richtlijnenkader ligt het fundament
van het Groenboek uit 1987. Dit Groenboek en daarmee de richtlijnen zullen
zeker op enig moment geëvalueerd en aangepast worden. Deze wet is dan
ook een kaderwet. De eigenlijke normstelling is daarin gedelegeerd. Een snel
veranderende marktomgeving vraagt om een slagvaardig en flexibel beleid en
de mogelijkheid om snel aan te passen, indien dat nodig mocht blijken te zijn.
Dat wil echter niet zeggen dat de fractie van D66 voorstander zou zijn van
een ongebreidelde regelgevingsbevoegdheid voor de minister waardoor wetsbepalingen
op eenvoudige wijze zonder invloed van de formele wetgever opzij gezet kunnen
worden. Mijn fractie had dan ook, met de hele commissie Verkeer en Waterstaat
van dit huis, bezwaar tegen artikel 18.2 van deze wet. Hoewel zij erkenden
dat snelle implementatie van Europese regelgeving noodzakelijk geboden is,
gaat de invoering hiervan bij ministeriële regeling te ver. D66 gaat
uit van het primaat van de formele wetgever. Gewijzigd Europees recht komt
niet uit de lucht vallen en laat altijd enige tijd aan de nationale wetgever
om deze te implementeren. Wij zien dan ook niet, waarom de regering niet voor
de AMvB met voorhangprocedure heeft gekozen. Mijn fractie was dan ook tevreden
met de toezegging van de staatssecretaris tijdens het mondeling overleg van
6 oktober 1998 dat dit artikel voorlopig nog buiten werking zou blijven, tot
het moment dat het kabinetsstandpunt is geformuleerd en de nota over dat standpunt
in beide Kamers is behandeld.Voorzitter! In dat overleg met de staatssecretaris kwam ook aan de orde
het door de fractie van D66 gedeelde bezwaar van de Registratiekamer tegen
de tekst van de artikelen 13.7, 3.10, vierde lid, en 13.4, eerste en tweede
lid, juncto 3.10. D66 betreurt het in het algemeen dat de Registratiekamer
niet is gehoord voor deze wet naar de Tweede Kamer is gegaan. De kritiek van
de Registratiekamer richt zich op de wettekst. Weliswaar is de reactie op
vragen met betrekking tot de tekst door de staatssecretaris wel verhelderend
geweest, maar de wettekst blijft onduidelijk, lijkt hapsnapwerk en is in sommige
gevallen voor tweeërlei uitleg vatbaar. Gaandeweg is er wel duidelijkheid
gekomen, maar er is wel de aanwijzing dat de werkelijkheid complexer is. De
in de tekst bedoelde bevoegdheden zijn toegekend toen er nog een andere technologie
was. De te verlenen bevoegdheden dienen gecombineerd te worden met duidelijke
afscherming van privacygevoelige informatie. Er mag in een wettekst geen twijfel
bestaan. Er is ook weinig aandacht voor internationale GSM-lijnen en aspecten
waar de opsporingsbevoegdheid nationaal is. Daarnaast is er het bezwaar dat
deze wet vooruitloopt op de behandeling van de thans nog in de Tweede Kamer
aanhangige wetsvoorstellen op het gebied van bijzondere opsporingsbevoegdheid
en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In het overleg van de afgelopen
week heeft de staatssecretaris toegezegd, dat artikel 13.7 voorlopig niet
wordt ingevoerd, totdat de behandeling van de samenhangende wetsvoorstellen
in deze Kamer is afgerond. Met betrekking tot de artikelen 13.4, eerste en
tweede lid, juncto 3.10 zou de staatssecretaris in overleg treden met de Registratiekamer
omtrent enige technische wetswijzigingen. Kan de Staatssecretaris bevestigen
dat dit een juiste weergave is van de gemaakte afspraken?Voorzitter! Als derde punt het college, de onafhankelijke post- en telecommunicatieautoriteit,
ofte wel de OPTA. In korte tijd heeft de OPTA landelijke bekendheid gekregen
als de moderne Robin Hood die van de rijke KPN winsten afneemt om aan de arme
burger via de tariefsverlaging van de telefoonkosten terug te geven. Dat zou
nooit op bezwaren kunnen stuiten. Wie wil nu geen wet die bedoeld is de burger
betere dienstverlening tegen lagere tarieven te geven? Toch vraagt de fractie
van D66 zich af, of de door OPTA gekozen systematiek van rendementsregulering
de doelstellingen van de wet uiteindelijk dient. Een consument is gediend
bij een telecommunicatiemarkt die de concurrentie kent. Dat
geeft de beste kansen voor lage tarieven en innovaties. Bedrijven die op deze
markt concurreren, moeten ook in de gelegenheid blijven om te investeren in
de toekomst. Naar de mening van D66 leidt rendementsregulering op termijn
tot problemen op al die terreinen. Intreden in een markt waar de prijzen al
op zo'n laag niveau liggen, lijkt weinig aantrekkelijk. Innovaties en investeringen
worden bemoeilijkt, als KPN gebonden is aan een maximaal te behalen rendement.
Het zal voor een bedrijf dat hieraan gebonden is niet makkelijk worden, kapitaal
aan te trekken om verder te investeren. Juist op een moment dat grote investeringen
gewenst zijn om ons land op een kwalitatief hoogwaardig niveau aan te sluiten
op de elektronische snelweg. Wij vragen ons af of een ander systeem, zoals
het internationaal veelgebruikte prijsplafond, niet leidt tot een bevredigender
resultaat voor de consument. De vervolgvraag is dan, of de politiek in staat
is om een onafhankelijk toezichthouder hierin te sturen. D66 is van mening
dat de minister op grond van artikel 19 van de OPTA-wet de ruimte heeft om
een algemene aanwijzing te geven over de te volgen systematiek bij de marktregulering,
zeker nu blijkt dat in veel andere EU-lidstaten het systeem van de prijsplafondregulering
ook van kracht is. De heer Zijlstra heeft een andere wijze van regulering
voorgesteld. Wij zien wel wat in die werkwijze.Voorzitter! Het Europees recht vraagt terecht om een onafhankelijke toezichthouder
op de telecommunicatiemarkt. De meeste telecombedrijven in Europa zijn nog
in handen van nationale overheden. Met de oprichting van OPTA is dan ook beoogd,
een scheiding aan te brengen tussen de functie van de minister van Verkeer
en Waterstaat als aandeelhouder van de KPN en de functie van de overheid als
scheidsrechter in een geliberaliseerde markt. Op het gebied van toezicht op
de markt is OPTA niet de enige speler. Ook de NMA heeft een rol. Een heldere
taakverdeling tussen beide is van belang voor de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid.
Forumshoppen moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Het is van het grootste
belang dat OPTA en NMA een eenduidige uitleg geven aan de mededingingsbegrippen.
In artikel 18.3, ingebracht door het amendement-Leers, blijft ruimte bestaan
voor verschillende uitleg van de mededingingsbepalingen. In dit artikel wordt
niet geregeld hoe een verschil van inzicht tussen OPTA en NMA beslecht moet
worden in een concreet geval waarin de algemene afspraken tussen OPTA en NMA
niet toereikend zijn. De staatssecretaris deelt, zo blijkt uit de nadere memorie
van antwoord, onze zorg op dat punt. Wij hebben begrepen dat de regering dan
ook reparatiewetgeving op dit punt voorbereidt. Wij vernemen graag hoe de
staatssecretaris de oplossing ziet.Het oorspronkelijke voorstel van de regering inzake artikel 18.3 leidt
wellicht ook tot problemen. Dit voorstel behelsde de regeling dat in geval
van conflict in een concreet geval tussen OPTA en NMA de ministers van Verkeer
en Waterstaat en van Economische Zaken samen als scheidsrechter optreden.
In dat geval 'geven de ministers gezamenlijk een algemene regel voor de toepassing
van het betreffende mededingingsbegrip in de betrokken sector, die als bindende
interpretatie van de begrippen geldt. Op basis van deze algemene regel worden
individuele gevallen beoordeeld, waaronder het geval dat aanleiding vormde
voor de regel.'Of dit voorstel de toets der Europese kritiek kan doorstaan, is voor ons
de vraag zolang NMA nog niet geheel onafhankelijk van de minister van Economische
Zaken opereert. De minister van Economische Zaken heeft immers vooralsnog
een concrete aanwijzingsbevoegd- heid jegens de NMA. De Europese telecomrichtlijn
eist een in alle opzichten onafhankelijke toezichthouder. Dit klemt temeer
nu de Staat der Nederlanden ook nog grootaandeel- houder van de KPN is. Te
overwegen valt, zoals de VVD fractie al sug- gereerde in het voorlopig verslag,
een tijdelijke delegatie van alle NMA-bevoegdheden aan OPTA. Misschien is
het zelfs nog beter OPTA als kamer onder te brengen bij de NMA. Voorwaarde
is dan echter wel dat de NMA een zelfstandig bestuursorgaan wordt. Welke vorm
staat deze staatssecretaris voor ogen?Met belangstelling ziet de fractie van D66 de reactie van de staatssecretaris
op de verschillende hier besproken punten tegemoet.De voorzitter:Het woord is aan de heer Ruers, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Ruers (SP):Mijnheer de voorzitter! Inderdaad, ik sta hier voor het eerst. Dat heb
ik overigens gemeen met de staatssecretaris. Ik heet haar van harte welkom.
Ik kan mij voorstellen hoe zij zich voelt. Het is moeilijk om bij het eerste
optreden een magnum opus te behandelen. Ik zal niet alle onderwerpen uitentreuren
bespreken en stip slechts kernbegrippen aan.Voorzitter! Voorgaande woordvoerders hebben al gesproken over de deregulering.
Zowel voor het vorige als voor dit kabinet is deregulering naast marktwerking
een belangrijk gegeven. Beide begrippen komen veelvuldig aan de orde in het
onderhavige wetsvoorstel. Er zijn te veel betuttelende, klemmende en remmende
regels, die weggenomen zouden moeten worden.Ten aanzien van dit wetsvoorstel kan worden geconcludeerd dat dit averechts
heeft gewerkt. Er zijn nog meer regels bijgekomen. Alhoewel er nog slechts
sprake is van een kaderwet blijkt zij toch zeer omvangrijk. Ik betwijfel of
de deregulering tot veel verbetering heeft geleid ten opzichte van de oude
situatie. Ik kijk niet alleen naar de wet, maar ook naar de rol van de OPTA,
de strubbelingen tussen OPTA en KPN en, niet te vergeten, de nog komende ONP-richtlijnen.
Tegen die achtergrond kan je je afvragen of de doelstelling deregulering gehaald
is. Ik denk het niet.Ik kom bij het belangrijkste aspect van mijn bijdrage – collega
Pitstra is hier ook al op ingegaan – namelijk de vraag wat de consument
ermee opschiet. Volgens ons is een zwakke stee in dit voorstel dat de consequenties
voor de consument onvoldoende aan de orde zijn gekomen. Daarop is ook bij
de behandeling aan de overzijde van het Binnenhof gewezen, maar dat aspect
is nog te weinig uit de verf gekomen. Naar onze mening staat de 'universele
dienstverlening' op gespannen voet met de in dit wetsvoorstel voorgestane
marktwerking. Zeker als wij kijken naar de problematiek van de tarieven voor
bepaalde marktsegmenten en de discussie die nu reeds is ontstaan door de eerste
aanwijzing van OPTA aan KPN, mag verwacht worden dat uiteindelijk de gewone
 consument het kind van de rekening wordt. Ik wijs daarbij ook
op een ander aspect, de verplichting aan KPN als aanbieder van huurlijnen.
De regering heeft daarover in de nadere memorie van antwoord opgemerkt, dat
de opgelegde verplichting aan KPN moeten leiden tot een level playing field
waarna concurrentie zich daadwerkelijk kan ontwikkelen. Maar wij zien reeds
bij de eerste aanwijzing van OPTA dat de strijd losbarst over de vraag in
hoeverre de marktwerking niet juist wordt gefrustreerd door die aanwijzingen
en KPN gedwongen wordt, een positie in te nemen die zij niet wil; een positie
die zij uit bedrijfseconomisch en marktoogpunt niet acceptabel acht. Dat is
een duidelijk spanningsveld tussen enerzijds marktwerking en vrije concurrentie
en anderzijds de bescherming van de cliënt en de garantie van voldoende
dienstverlening.Doel van de wet is daadwerkelijke vrije concurrentie op de telecommunicatiemarkt.
Daarbij is het houden van toezicht op die voldoende concurrentie weggelegd
voor OPTA dan wel het NMA. Maar als er concurrentie op de markt is en de economische
motieven voor de marktpartijen doorslaggevend zijn – ik begrijp dat
toch ook uit de reacties van de laatste weken van KPN – dan is het ook
duidelijk dat wij moeten vrezen voor de positie van de consument, met name
ten aanzien van de universele dienstverlening.Onverbloemd werd vorig jaar in de memorie van toelichting gesteld dat
er eigenlijk twee soorten klanten zijn, namelijk de onrendabele en de rendabele
klanten of wel de economische en de oneconomische klanten. Daar is onderzoek
naar gedaan en dat wees uit dat in de visie van KPN er maar liefst 940.000
particuliere aansluitingen zijn – 15% van het totaal – en 90.000
zakelijke aansluitingen, te weten 5% van het totaal, die als oneconomisch
worden aangemerkt. Als KPN op de markt zou moeten concurreren met andere partijen,
ligt het voor de hand dat juist deze oneconomische en onrendabele klanten
als eersten uit de boot vallen. De open concurrentie die met de wet wordt
voorgestaan, zal die ontwikkeling naar mijn mening niet tegengaan. Ik denk
eerder het tegendeel. Het zal een aansporing voor de marktpartijen zijn om
zich te ontdoen van deze onrendabele en oneconomische klanten. Je zult maar
één van deze onrendabele klanten zijn. Je vraagt je af wat deze
klanten met deze wet opschieten.Ik kom op het aspect van de tarieven. Het is bekend dat KPN Telecom de
grootste winsten behaalt op het interlokale en vooral het internationale verkeer.
Particuliere bellers die in verhouding weinig bellen, zijn voor de KPN minder
winstgevend dan de zakelijke klanten, die veel bellen. Als eenmaal de vrijemarktverhoudingen
gelden, zullen alleen al uit puur economische motieven aanbieders zich met
name op de lucratieve grootgebruikers en hun marktsegment richten. Zij zullen
zich ook zoveel mogelijk tot die deelmarkt beperken.Hoe de ontwikkeling voor de kleingebruiker, die minder winstgevend is
voor KPN en haar concurrenten, gunstig kan uitwerken, is mij niet duidelijk.
Ik wijs erop dat de regering dat zelf ook erkent in de nota naar aanleiding
van het verslag, verschenen 29 december vorig jaar. Ik citeer: 'Of en, zo
ja, in welke mate en op welke wijze de particuliere gebruiker beduidend lagere
tarieven kan verwachten is nu niet goed aan te geven. Marktwerking is minder
voorspelbaar dan door de overheid vastgestelde tariefelementen.'In de memorie van antwoord wordt die consequentie nog eens in andere bewoordingen
herhaald. Veelzeggend wordt daaraan toegevoegd dat, naarmate de concurrentie
op de zeer winstgevende marktsegmenten toeneemt, de bestaande tariefstructuur
waarin het zogenaamde aansluitnet minder rendeert, niet in stand kan blijven.
De gevolgen zijn al zichtbaar. Het gevolg is namelijk al geweest dat KPN telecom
haar standaardabonnement met ƒ 7 per maand heeft verhoogd. Inmiddels
kunnen wij vaststellen dat de huis-, tuin- en keukenbeller – en dat
zijn toch de meesten – er sinds de privatisering van de PTT op achteruit
is gegaan. Men moet nu bijvoorbeeld betalen voor voorzieningen die vroeger
gratis of goedkoper waren. Er is naar mijn mening geen enkele reden om aan
te nemen dat deze trend doorbroken wordt als door dit wetsvoorstel de liberalisering
en de concurrentie vrij spel krijgen of verder vrij spel krijgen.In de memorie van antwoord wordt onomwonden aangegeven welke richting
het uit zal gaan: het is echter juist dat het vooral de grote, vaak zakelijke
gebruikers zijn die het meest profiteren van de tariefaanpassingen; concurrentie
brengt nu eenmaal met zich dat 'subsidiestromen' van de zeer winstgevende
marktsegmenten naar veel minder winstgevende marktsegmenten niet in stand
kunnen blijven. Anders gezegd: de kleingebruikers moeten zich goed in de oren
knopen dat zij in de visie van de KPN en de regering worden gesubsidieerd
door de grootverbruikers. En aan die liefdadigheid zal een eind komen. Men
kan uitrekenen wat dat betekent.Ik moet wel toegeven dat de regering daar oog voor heeft gehad en er iets
tegenover heeft gesteld. Zij heeft gesteld dat de betaalbaarheid van universele
dienstverlening verzekerd is en blijft omdat met name in de lagere regelgeving
zal worden voorzien in een betaalbaar bereikbaarheidspakket voor de kleingebruiker.
Maar het is nog helemaal de vraag hoe zeker die toezegging van de regering
is en in hoeverre de overheid, als de liberalisering en de vrije concurrentie
eenmaal gerealiseerd zijn, überhaupt nog invloed kan uitoefenen op de
betaalbaarheid van de tarieven voor de kleingebruiker. Het is een beetje tegenstrijdig.
Enerzijds trekt de overheid zich terug, maar anderzijds geeft zij toch de
garantie dat er allerlei zekerheden blijven en dat zij zich ermee zal bemoeien.
Ik denk dat dit niet tegelijk gaat.De overheid treedt terug en OPTA neemt het over. Dat is toch de algemene
lijn. En dan is de OPTA nog maar een tijdelijke zaak. Dat is ook duidelijk
aangegeven, want als de vrije concurrentie zich eenmaal volledig heeft ontplooid,
zal de OPTA verdwijnen. Men begrijpt dat de NMA die rol dan overneemt, maar
dan is er toch weer minder toezicht op dit specifieke gebied. Kijken wij naar
de recente verhitte discussies tussen KPN en OPTA, dan blijkt naar mijn mening
dat die ontwikkeling weinig goeds doet verwachten. Ik ben dan ook van mening
dat het aannemelijker is dat de kleingebruikers er nog verder op achteruit
zullen gaan. Door de vrije concurrentie en het streven naar winstmaximalisatie
zal de strijd tussen de marktpartijen zich toespitsen op de interessantste
en interessante klanten.Dat betekent naar mijn mening dat dit wetsvoorstel een ontwikkeling inhoudt die zal leiden tot een tweedeling op de communicatiemarkt,
zowel qua dienstverlening als qua tarieven. Die consequentie van het wetsvoorstel
is voor ons niet acceptabel omdat er van de telecommunicatie als nutsvoorziening –
en dat is zij toch primair – weinig zal overblijven. Op z'n minst is
voor ons nodig dat in de wet een basispakket wordt gegarandeerd dat inhoudt
dat alle telecomproducten die niet uitsluitend een consumptief karakter hebben,
beschikbaar blijven. En dan denk ik zowel aan de bereikbaarheid als aan de
betaalbaarheid. Dat klemt temeer – en dat mag niet worden vergeten –
nu telecommunicatie in onze moderne samenleving niet alleen niet meer weg
te denken is uit het leven van alle dag, maar ook, gezien de snelle technische
ontwikkelingen, een steeds belangrijker rol gaat spelen. Voor een dergelijke
belangrijke en nog steeds belangrijker wordende maatschappelijke voorziening –
naar onze mening is het een typische nutsvoorziening – dient de overheid
op z'n minst zekerheid te bieden aan haar burgers.In dit verband heeft de regering nog gewezen op artikel 7.7 van het voorstel,
waarin gesproken wordt over geschillenbeslechting. Er wordt een regeling aangeboden
tussen eindgebruikers en aanbieders van vaste openbare telefoondiensten. Een
dergelijke weg biedt de getroffen consument echter weinig soelaas en is in
feite de omgekeerde wereld. Voorop moet staan dat de wet voldoende zekerheden
en garanties inhoudt voor de kleingebruikers, waarmee de gang naar de geschillencommissie
of eventueel de rechter wordt voorkomen. Bovendien: procederen is moeilijk
en kostbaar en kent dientengevolge een hoge drempel. Dat moet dus voorkomen
worden. Naar mijn mening zou het veel beter zijn, indien de wet zelf die zekerheden
zou bieden voor de consumenten, bijvoorbeeld door middel van het basispakket
dat ik noemde.Wij zijn ons er natuurlijk van bewust dat bepaalde regels dwingend, rechtelijk
voortvloeien uit Europese regelgeving, maar toch mag dat ons de ogen niet
doen sluiten voor de nadelige gevolgen van het voorliggende wetsvoorstel.
Het basispakket in het voorstel achten wij uiterst mager. Het bevat slechts
enkele, beperkte voorzieningen: de vaste spraaktelefoondienst, de beschikbaarheid
van voldoende openbare telefooncellen, gratis toegang tot alarmnummers en
de beschikbaarheid van telefoongidsen. Wij zijn van mening dat alle telecommunicatiefaciliteiten
die de kansen voor burgers op ontplooiing en werk kunnen beïnvloeden,
voor iedereen toegankelijk moeten zijn, en dat daarvoor een garantie in de
wet moet worden gegeven. Wij constateren dat deze er nu niet is. Dat is een
essentiële lacune.Eenzelfde gebrek treffen wij aan bij de vraag hoe een eventueel nettotekort
bij uitvoering van de universele dienstverlening moet worden gefinancierd.
De opvatting van de regering komt erop neer dat men met vertrouwen in de markt
eerst de markt blind haar werk laat doen. Daarbij wordt verwezen naar door
de Europese context bepaalde principes. Men noemt dat een flexibele methode
om de doelstellingen te realiseren. Per saldo komt het erop neer dat eerst
de markt haar gang mag gaan en de overheid achteraf met de nodige moeite mag
trachten om de scheefgegroeide situatie weer enigszins te ordenen of te corrigeren,
als daardoor een onverantwoorde situatie ontstaat. Of dat zal lukken is natuurlijk
maar de vraag. Naar onze mening is een goede regeling vooraf veel beter dan
de riskante weg die de regering nu voorstelt.Op verschillende plaatsen in het voorstel wordt verwezen naar, dan wel
een beroep gedaan op de Europese regelgeving. Met die regelgeving moeten wij
natuurlijk rekening houden, maar dat mag niet betekenen dat wij niet naar
de gevolgen kijken van deze regels. Deze zijn naar onze mening een haast ongebreidelde
marktwerking en vrije concurrentie. Marktwerking is minder voorspelbaar. Niet
onvermeld mag blijven de veelzeggende titel van de recente KPN-notitie: wetten
maken geen markten. In het OPTA-verhaal wordt ook gesproken over de zichtbare
hand van de OPTA en de onzichtbare hand van de markt.Het voorliggende voorstel betekent dat telecommunicatie van dienstverlening
verandert in handel. Door de terugtredende overheid is er sprake van vercommercialisering
van een heel belangrijk nutsbedrijf. In feite treedt er ontdemocratisering
op, zoals de heer Pitstra al zei, en opheffing van rechtsbescherming.De positieve verwachting die de regering heeft van de marktwerking, delen
wij niet, niet alleen omdat de kleingebruiker het kind van de rekening zal
worden, maar ook omdat de huidige mondiale crisis van het liberale kapitalisme
aantoont waartoe ongebreidelde marktwerking leidt. Die onzichtbare hand van
de markt laat zeer pijnlijke resultaten zien. Wat ons betreft zouden deze
resultaten bij de telecommunicatie vermeden moeten en kunnen worden.Aan het begin maakte ik een opmerking over het dereguleringsstreven van
de regering. Wij moeten vaststellen dat dit wetsvoorstel niet tot deregulering
leidt. Het wordt juist veel ingewikkelder en nog veel belangrijker is dat
het niet langer beheersbaar is. Het grote risico van dit voorstel, in combinatie
met een algemene economische en financiële crisis, brengt ons ertoe om
niet te pleiten voor meer laissez faire, maar juist voor meer regulering,
zeker als het gaat om een zo belangrijke voorziening als betrouwbare en betaalbare
telecommunicatie. Daarvoor is controle nodig door de overheid en door de politiek.De voorzitter:Ik wens u geluk met het uitspreken van deze eerste rede tijdens een openbare
vergadering van deze Kamer. Ik heb dat, in strijd met de vanmiddag door de
heer Hirsch Ballin ontwikkelde doctrine, toch nog een maidenspeech genoemd,
maar had het moeten hebben over een oratio virginalis. U had dat ook verstaan
als oud-gymnasiast en bovendien als praktiserend jurist en advocaat in Utrecht.
U hebt bij dit wetsvoorstel inderdaad die juridische scholing van node gehad.
Dat was duidelijk te merken. Wat ook duidelijk te merken was, is dat uw partij
de verkiezingen is ingegaan met: 'stem tegen'.Ik wens u van harte geluk.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter! Ook de fracties van de SGP, de RPF en het GPV willen de staatssecretaris
bij deze eerste gedachtewisseling in dit huis graag van harte welkom heten.
Als eerstvolgende spreker wil ik tevens graag mijn voorganger
op dit gestoelte, de heer Ruers, feliciteren met zijn eerste optreden in de
plenaire vergadering.Voorzitter! De fracties van SGP, RPF en GPV zijn geneigd het wetsvoorstel
dat thans ter behandeling voorligt, te beschouwen als het sluitstuk van een
reeks turbulente ontwikkelingen gedurende de afgelopen jaren zowel primair
op technologisch als economisch gebied betreffende de telecommunicatie als
secundair op het terrein van de regelgeving op Europees niveau. Ik meen mevrouw
Vrisekoop goed beluisterd te hebben toen zij stelde dat dit wetsvoorstel wellicht
al weer achterloopt op nieuwe technologische ontwikkelingen. Vandaar dat het
wetsvoorstel waarschijnlijk slechts een voorlopig sluitstuk is.In de memorie van antwoord aan deze Kamer van 19 juni jongstleden sprak
de regering nog de hoop en de wens uit dat de schriftelijke voorbereiding
als voltooid beschouwd kon worden en dat het wetsvoorstel 'nog gedurende de
huidige vergaderperiode mondeling zou kunnen worden afgehandeld'. Nu is niet
helemaal duidelijk wat onder de huidige vergaderperiode verstaan moet worden,
maar in ieder geval was die wens, gemotiveerd door aansporingen vanuit Brussel,
gericht op inwerkingtreding van de wet voor 4 augustus jongstleden.Die termijn is niet gehaald. Onze fracties zijn daar blij om. Zij vragen
of de regering in die vreugde wil delen. Immers, een aantal juridische en
constitutionele aspecten zouden anders onderbelicht zijn gebleven. Gelukkig
is de Kamer alert gebleken, ook al hebben onze fracties geen behoefte zichzelf
daarvoor op de borst te kloppen.Na de intensieve voorbereiding van dit omvangrijke wetsvoorstel, dat de
vrij nieuwe Wet op de telecommunicatievoorzieningen en de Vergunningenwet
kabelgebonden telecommunicatie vervangt, bestaat er bij onze fracties geen
behoefte meer aan een brede behandeling. Slechts bij een tweetal aspecten
willen wij stilstaan. In de eerste plaats is dat het punt waarvoor wij ook
al in het voorlopig en het nader voorlopig verslag aandacht vroegen, namelijk
de op 1 augustus 1997 opgerichte, Onafhankelijke Post- en Telecommunicatie-Autoriteit
ofwel de OPTA.Zoals bekend, heeft de OPTA zich begin september jongstleden uitgesproken
over de telefoontarieven in Nederland. Daarmee heeft zij zich het ongenoegen,
zo lijkt het, van de KPN op de hals gehaald. De vraag is nu of de kritiek
op het optreden van de OPTA terecht is. De OPTA is ingesteld om een scheiding
aan te brengen tussen de rol van de overheid als regelgever/toezicht- houder
en haar rol als aandeelhouder in respectievelijk KPN en TNT Postgroep. De
OPTA moet er – eenvoudig gezegd – op toezien dat de concurrenten
op de Nederlandse telecommunicatiemarkt uit de voeten kunnen en dat eventueel
bestaande hindernissen worden verwijderd. Met andere woorden: nieuwe aanbieders
moeten een redelijke kans krijgen. Zo moet de OPTA erop letten dat de 'partij
met aanmerkelijke marktmacht' (zeg: KPN) niet via gerichte tariefsverlagingen
de concurrenten van de markt weert. Deze en andere voorwaarden kunnen, gelet
op de doelstelling van liberalisering, niet gemist worden en kunnen redelijkerwijs
ook bij KPN niet op verzet stuiten. De vraag is nu, of verdergaande maatregelen
die er met name op gericht zouden zijn om KPN op de eindgebruikersmarkt te
beknotten, toelaatbaar en acceptabel zijn.De uitspraak van de OPTA begin september kwam erop neer, dat op sommige
gebieden de concurrentie nog niet zo sterk is en dat KPN juist op die gebieden
(lokaal en interlokaal verkeer) een te hoog rendement haalt,verlaging van
tarieven aangewezen zou zijn. Hier zou ik allereerst de vraag willen stellen
of de bewering van KPN juist is, dat de huidige tarieven van KPN al tot de
laagste in Europa behoren.De kritiek van KPN op de OPTA richt zich op het feit, dat tot tariefsverlagingen
wordt geconcludeerd op basis van een rendement dat de OPTA bovenmatig acht.
KPN vindt dat de OPTA onterecht uitgaat van het minimale rendement dat KPN
in theorie nodig heeft om nog vermogen aan te trekken. KPN is van mening dat
de OPTA zich met dit oordeel een oneigenlijke en onnodige rol toeëigent
in de bedrijfsvoering. De OPTA heeft in de ogen van KPN geen andere taak dan
ervoor te zorgen dat de markt 'vrij' is. De tariefstelling zou juist op die
markt tot stand moeten komen.Voorzitter! In het licht van deze korte beschouwing en aanduiding van
de discussie, willen wij de staatssecretaris de volgende vijf vragen voorleggen.1. Hoe beoordeelt de staatssecretaris het effect van de door de OPTA voorgestelde
ingreep in het rendement van KPN op de mogelijkheden voor het ontstaan van
concurrentie?2. Is de staatssecretaris het met ons eens dat rendementsregulering ten
principale een eenmalig en daarom verkeerd instrument is voor tariefsregulering
omdat het, in tegenstelling tot een pricecap – hier eerder aangeduid
als tariefplafond – niet stimuleert tot doelmatigheid?3. Is de staatssecretaris het met ons eens dat het daarom wenselijk is
om in de AMvB over telefonie een artikel op te nemen met als strekking dat
tariefsregulering, voorzover noodzakelijk, zal worden gerealiseerd door een
tariefplafond?4. Hoe beoordeelt de staatssecretaris de minimum-maximum- benadering van
de OPTA en het effect daarvan op de mogelijkheden voor KPN om kwaliteitsgericht
en innovatief te functioneren?5. Is de staatssecretaris het met ons eens, dat een grote eenmalige aanpassing
van de tarieven, zo kort na het opengaan van de markt, onwenselijk is gezien
de daaraan verbonden risico's en het ontbreken van harde indicaties dat de
tarieven thans excessief hoog zijn?Voorzitter! Daarmee kom ik op het tweede onderdeel van onze bijdrage aan
de afrondende gedachtewisseling met betrekking tot dit wetsvoorstel. Daarbij
willen wij een terugblik werpen op het mondeling overleg met de staatssecretaris
op 6 oktober jongstleden, waarvan ons inmiddels een verslag heeft bereikt.
Vooraf wil ik namens onze fracties graag opmerken dat zij uitermate erkentelijk
zijn voor de wijze waarop de Registratiekamer zich van haar taak tot advisering
van deze Kamer heeft gekweten. Als uit deze adviezen en commentaren één
ding duidelijk is geworden, dan is het wel dat de technologische ontwikkeling,
met name op het gebied van telecommunicatie – die wij meestal als vooruitgang
bestempelen – ten goede en ten kwade benut kan worden. Daarbij zijn
grote maar vooral ook gevoelige belangen in het geding. Zonder nu te vervallen
in een benadering waarin de overheid als een vijand van de burger
wordt beschouwd, is een gezond professioneel wantrouwen wellicht op z'n plaats.
Niet geheel zonder reden is de parlementaire democratie wel eens omschreven
als een vorm van publiek georganiseerd wantrouwen. Daar zit iets in; zie de
grote betekenis van de parlementaire controlefunctie en van een gezond dualisme.Professioneel wantrouwen is de volksvertegenwoordiging zeker geboden wanneer
privacybelangen van de burger aan de orde zijn. In dit wetsvoorstel is dat
aan de hand, zij het in afgeleide zin. Mocht iemand, wellicht de staatssecretaris,
zich stoten aan de term 'professioneel of functioneel wantrouwen', dan vervang
ik de term 'wantrouwen' in dezen graag door 'waakzaamheid'.Na de uitgebreide schriftelijke gedachtewisseling en het mondeling overleg
is de conclusie van onze fracties dat in principe een aanvaardbaar compromis
is bereikt. Daartoe moge ik de onderscheiden discussiepunten nog even kort
de revue laten passeren. Ik zal achtereenvolgens drie elementen belichten.Ten aanzien van de mogelijkheid tot afwijking van de wet bij ministeriële
regeling, zoals voorgesteld in artikel 18.2, is in het mondeling overleg het
volgende afgesproken: het artikel zal niet in werking treden voordat een meer
algemene constitutioneel aanvaardbare weg is gevonden voor de implementatie
van EU-richtlijnen of, als alternatief, voordat op z'n minst met beide Kamers
een nadere discussie naar aanleiding van de aankondiging van inwerkingtreding
is gevoerd. Terzijde wil ik nog wel opmerken dat wanneer in de situatie van
artikel 18.2 gekozen zou worden voor een algemene maatregel van bestuur, liefst
mét maar eventueel zonder voorhangbeding, wij de advisering door de
Raad van State op prijs blijven stellen.Ten tweede, ten aanzien van artikel 13.7, waar het gaat over aftapmogelijkheden
van niet-openbare netwerken, is door de staatssecretaris toegezegd dat de
inwerkingtreding van deze bepaling zal wachten op de afronding van de parlementaire
behandeling van een tweetal reeds bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstellen,
te weten de wijziging van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden (25403)
en de wijziging van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (25877).Ten derde, ten aanzien van het eerste lid van artikel 13.4 is toegezegd
dat de woorden 'in ieder geval' geschrapt zullen worden, hetzij door middel
van de Reparatiewet, hetzij bij afzonderlijk wetsvoorstel. Ten aanzien van
het tweede lid van dit artikel hebben wij begrepen dat het hier eigenlijk
over de eerste trap van een tweeledige aftaplast gaat. De mogelijkheid blijft
beperkt tot urgente gevallen, zoals gijzeling en ontvoering, en tot gegevens
waarbij de privacy niet in het geding is. Ten aanzien van de verhouding tussen
de artikelen 13.4 en 3.10 is geconcludeerd dat toepassing van artikel 3.10.4,
sub c, niet gericht is op het achterhalen van meer gegevens dan via artikel
13.4 mogelijk is.Naar onze opvatting zijn hiermee de essentialia van het bereikte compromis
samengevat. Ik verneem uiteraard graag van de staatssecretaris of zij deze
samenvatting tot de hare kan maken. Wij beseffen intussen dat hiermee niet
aan alle bezwaren, wensen en suggesties van de Registratiekamer is tegemoetgekomen.
Niettemin menen wij dat het aanmerkelijk bevredigendere resultaat van de behandeling
van dit wetsvoorstel in deze Kamer mede aan haar inzet is te danken.Voorzitter! Ook wij zullen met belangstelling de reactie van de staatssecretaris
vernemen.De heer Luijten (VVD):Voorzitter! Twee uitgebreide schriftelijke rondes en een voor deze Kamer
niet zo gebruikelijk mondeling overleg maken het ons vandaag mogelijk, ons
te beperken tot enkele hoofdzaken. Ik wil namens de fractie van de VVD ingaan
op: - de Europese regelgeving en het volgende Nederlandse beleid;- de snelle ontwikkelingen in de telecommunicatie en de gevolgen
ervan voor de wetgeving;- de taak van de NMA dan wel de OPTA bij
kwesties over toegang tot de kabel;- de uitspraken van de OPTA inzake
KPN.Voordat ik daarop inga, complimenteer ik de staatssecretaris met het visitekaartje
dat zij hier de vorige week heeft afgegeven. Op een constructieve wijze is
zij tijdens het mondelinge overleg aan de bezwaren van deze Kamer tegemoetgekomen.
Dat maakt het deze middag een stuk gemakkelijker. Ik doel met name op de kwestie
van artikel 18.2, waarin wordt bepaald dat per ministeriële regelgeving
Europese wetgeving geïmplementeerd kan worden. Ik doel ook op de aftapbaarheid
van niet-openbare netwerken, meer specifiek de artikelen 13.7, 13.4 en 3.10.
Wij hebben genoteerd dat de staatssecretaris de inwerkingtreding van artikel
13.7 verbindt aan de afronding van de wetgeving in het kader van de bijzondere
opsporingsbevoegdheden en de veiligheids- en inlichtingendiensten.Wij stemmen in met het buiten werking stellen van het inmiddels beruchte
artikel 18.2 tot het moment waarop het kabinetsstandpunt over implementatie
van Europese regelgeving aan de Kamers gepresenteerd is en besproken is. De
fractie van de VVD vindt het beter, deze discussie los van de onderhavige
wet ten principale met de regering voeren. Wel wil ik alvast namens mijn fractie
kwijt dat wij vooralsnog zullen vasthouden aan de hoofdregel dat de wet alleen
bij wet gewijzigd kan worden. Wij sluiten ons dus aan bij de opvatting die
de heer Jurgens hier vandaag naar voren heeft gebracht. De regering zal ons
nog van het tegendeel moeten overtuigen.Het valt mijn fractie overigens op dat juist zaken zoals de ministeriële
regeling en de aftapbaarheid, dus onderwerpen die niet in het kader van implementatie
van Europese regelgeving geregeld moesten worden, een snelle afhandeling van
deze wet hebben belemmerd en dus een snelle implementatie hebben belemmerd.
Misschien is het goed dat het kabinet, als het toch met een standpunt over
implementatie van wetgeving bij het parlement komt, dit erbij betrekt. Het
is steeds meer gebruik dat wij, wanneer er vanuit Brussel om implementatie
gevraagd wordt, allerlei zaken erbij halen die niet uit Brusselse richtlijnen
voortvloeien. Deze roepen wel de nodige discussie op en veroorzaken hierdoor
vertraging, waarop weer boze brieven uit Brussel volgen.Met een beroep op datgene wat richtlijnen van de EU wel of niet voorschrijven,
mag echter niet de discussie in ons land gesmoord worden. Het zelfstandig
denken over telecommunicatie mag niet stoppen met een beroep
op Brussel. Wat ons betreft wordt dat in de stukken nog te veel gedaan. Een
mooi voorbeeld – het is er maar een – vinden wij in de nadere
memorie van antwoord. Van de zijde van de fractie van de VVD was de vrees
uitgesproken dat dit wetsvoorstel door de snelle technische ontwikkelingen
en de steeds toenemende convergentie snel aanpassing zou behoeven. De regering
antwoordt op pagina 10 van de nadere memorie van antwoord dat het niet kan
worden uitgesloten dat de convergentieontwikkelingen ertoe leiden dat de Telecommuni-
catiewet aanpassing behoeft. En dan komt het: 'De Europese Commissie heeft
over het onderwerp convergentie een brede discussie geëntameerd.' Ik
hoop echter dat wij zelf ook blijven nadenken. Het wetsvoorstel is op onderdelen
technologieafhankelijk, ook al wil het kabinet ons anders doen geloven. De
schotten tussen kabel- en ethergebonden infrastructuur en diensten, en tussen
telecommunicatie, media en IT verdwijnen als sneeuw voor de zon. Dit stelt
ons voor tal van nieuwe vragen. Willen wij als land in de voorhoede blijven
meedoen, dan zullen wij zelf antwoorden moeten formuleren en niet moeten wachten
op Brussel. De heer Jurgens zei al: wij zullen voordat wij naar Brussel gaan
standpunten moeten bepalen. Er kan bijvoorbeeld een standpunt van de Raad
zijn. Dan zijn wij er in een vroeg stadium bij en hoeven wij ons hier niet
te verdedigen met de opmerking: het moet nu eenmaal van Brussel.Ik geef een ander voorbeeld, voorzitter. In de nadere memorie van antwoord
wordt in antwoord op vragen van de fracties van het CDA en de VVD ingegaan
op het onderscheid tussen telecommuni- catienetwerk en omroepnetwerk. Zie
pagina 11 en 12. De regering stelt dat het gebruik van een netwerk, dat wil
zeggen: de diensten die erover worden aangeboden, bepaalt welke regels van
de Telecomwet of de Mediawet van toepassing zijn. Dus de diensten bepalen
welke regels van toepassing zijn. Vraag één is natuurlijk: waarom
wordt het onderscheid nog gemaakt? Bestaat de mogelijkheid, zo vragen wij
ons af, dat iemand die een kabelexploitant aanspreekt als leverancier van
transportcapaciteit van digitale signalen anders behandeld wordt en dat de
behandeling afhankelijk is van de inhoud van het te verzenden signaal? De
wet sanctioneert immers het onderscheid tussen 'programma's' en 'andere diensten'.
Dit onderscheid kan weldra toch niet meer worden volgehouden? Een dienst als
'video on demand', video op afroep, waar valt deze nu onder, onder de regels
van de Telecomwet of die van de Mediawet? De dienst bepaalt immers hoe wij
het netwerk moeten noemen.Maar ook wordt in deze wet nog steeds onderscheid gemaakt tussen de vaste
mobiele telefoondienst en de mobiele openbare telefoondienst. De enige rechtvaardiging
die ik wederom in de stukken daarvoor kan vinden is, dat dit gebeurt in navolging
van Brusselse regelgeving. Ik heb evenwel begrepen dat een van de bedrijven
die gebruik gaan maken van de nieuwe DCS 1800-vergunnin- gen binnenkort een
geconvergeerde vorm van telefonie zal gaan aanbieden, via het vaste net waar
het kan en verder van huis automatisch via het mobiele net. Hoe zit het dus
met het onderscheid tussen mobiel en vast?Voorzitter! De VVD-fractie herhaalt nog maar eens hetgeen wij bij de schriftelijke
inbreng al hebben gesteld: dit is een prima overgangswet. Maar met het denken
moeten wij deze wet alweer ver vooruit zijn.De VVD-fractie heeft bij de schriftelijke voorbereiding vraagtekens gezet
bij de bevoegdheidsverdeling tussen OPTA en NMA. De regering heeft meerdere
malen aangegeven, dat risico's als forumshoppen en het uiteenlopen van algemeen
en specifiek mededingingstoezicht niet kunnen worden uitgesloten op basis
van de voorgestelde wettelijke regeling. De regering achtte in eerste instantie
deze risico's ongewenst, maar niet onevenredig groot. In de nadere memorie
van antwoord grijpt het kabinet echter de toegestoken vinger van deze Kamer
en oordeelt het, dat nu blijkt dat de Eerste Kamer de opvatting van de regering
steunt, de bij amendement aangebrachte wijziging ongewenst is en de regering
reparatiewetgeving zal voorbereiden.Voorzitter! Onze eerste vraag op dit punt is: op grond waarvan concludeert
de regering dat de Eerste Kamer de oorspronkelijke opvatting van de regering
steunt? Vooralsnog heb ik alleen gemeend een standpunt van de heer Zijlstra
van de Partij van de Arbeid te kunnen ontdekken en heeft de VVD slechts kritische
vragen gesteld. Is de wens hier niet de vader van de gedachte?De regering stelt verder dat de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
nu niet verder mag worden vertraagd en dat het nog zeer onzeker is of een
dergelijk reparatievoorstel door de Tweede Kamer zal worden aanvaard. Moeten
wij daaruit concluderen, dat als wij vandaag dit wetsvoorstel aanvaarden,
de bevoegdheden eerst naar OPTA gaan en dan later eventueel weer naar de NMA
verhuizen? Voorzitter! Dat is geen forumshoppen, maar dat lijkt op forumhoppen
van de zijde van de wetgever. Eerst berustte de arbitrage over de toegang
tot de kabel bij het Commissariaat voor de media, later viel het onder de
Economische Zaken via de Wet op de economische mededinging, de voorloper van
de NMA, nu bij de OPTA en dan zou zij weer teruggaan naar de NMA. Dat maakt
het er allemaal niet duidelijker op. Zeker niet als het hoofd van de directie
Media, Letteren en Bibliotheken van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen in het blad Comedia ook nog eens zegt, dat het beter ware
geweest dat de arbitrage over toegang tot de kabel bij het Commissariaat voor
de media was gebleven, omdat dan een meer afgewogen en inhoudelijke beoordeling
van die toegangsproblematiek mogelijk was geweest. Dit zou beter geweest zijn,
zo stelt het hoofd van de directie, omdat andere toezichthouders zich immers
zouden beperken tot de telecommunicatie- en de economische aspecten. Wij vragen
de staatssecretaris inhoudelijk hierop te reageren en ons mee te delen of
het hier om een standpunt van haar collega van OCW gaat of dat het hier een
privé-opvatting van een ambtenaar betreft waarvan wij er de laatste
tijd wel meer gehoord hebben.Voorzitter! Waar het de VVD-fractie om gaat is, dat door aanneming van
het amendement-Leers in dit wetsvoorstel niet is geregeld hoe de OPTA en de
NMA een eventueel verschil van inzicht beslechten in een concreet geval waarin
algemene afspraken tussen OPTA en NMA niet toereikend blijken te zijn. Dat
vinden wij geen goede zaak. Het moet bij de eerstvolgende gelegenheid gerepareerd
worden. Uit gesprekken met de sector, zowel met kabelexploitanten als
met programma-aanbieders, is duidelijk dat iedereen één ding
snel wil, namelijk duidelijkheid.Ook blijken er inmiddels goede afspraken gemaakt te zijn tussen de OPTA
en de NMA. Kan de staatssecretaris dat bevestigen? In een recente rechterlijke
procedure – de zaak Canal+ versus A2000 – wordt door de rechter
verwezen naar de OPTA, die binnenkort bevoegd zou zijn. Als ik 'A2000' zeg,
weet de staatssecretaris genoeg. Het is goed voor de sector, maar bovenal
voor de consument, dat eindelijk besluiten worden genomen over de toegang
tot de kabel. Daar moet snel helderheid over ontstaan. Dit alles brengt ons
ertoe, te stellen dat het slecht zou zijn de hele discussie over te doen.
Ook voor de VVD-fractie lijkt het nu beter, de bevoegdheden bij de OPTA te
houden. Wat ons betreft kan de reparatie zich tot de geschillenbeslechting
beperken, ook al zou er gekeken kunnen worden naar de criteria waarop de OPTA
zou moeten toetsen. Ik ga niet verder in op het leggen van de delegatiebevoegdheid
van de NMA bij de OPTA. Dat zien wij bij de reparatiewetgeving nog wel.De heer Zijlstra (PvdA):Ik weet nog niet precies wat ik aan de inbreng van de VVD-fractie heb.
De heer Luijten zei zojuist dat alleen de PvdA vond dat de situatie ontstaan
door het aannemen van het amendement-Leers via reparatiewetgeving moest worden
rechtgetrokken. Ik begrijp uit zijn woorden dat hij het daarmee eigenlijk
eens is. Hij zou het ook toejuichen als die reparatiewetgeving er komt. Het
is dus niet meer alleen de PvdA-fractie die dat oordeel heeft. Uit de toon
van de inbreng van de verschillende fracties in het nader voorlopig verslag
begrijp ik, dat de Eerste Kamer in haar geheel dit oordeel heeft. De regering
heeft daarop terecht gereageerd in de nadere memorie van antwoord.De heer Luijten (VVD):Alleen de PvdA-fractie had een duidelijke stellingname. De VVD-fractie
stelde kritische vragen. De regering heeft de kans gegrepen om haar oorspronkelijke
standpunt erdoor te krijgen. Op het punt van de geschillenbeslechting zijn
wij het eens. Die geschillenbeslechting is door het amendement-Leers niet
goed in de wet terechtgekomen. Als de OPTA en de NMA van mening verschillen,
ligt er een probleem. Om door te gaan naar de andere kant en de bevoegdheid
over de toegang tot de kabel bij de NMA te leggen, vinden wij een stap te
ver. Dat was eveneens een van de oorspronkelijke doelen van het wetsvoorstel.
Nu iedereen is ingesteld op de OPTA, moet die bevoegdheid daar blijven. Op
het punt van geschillenbeslechting is reparatie dus op zijn plaats.De heer Zijlstra (PvdA):De toezegging van de regering om met reparatiewetgeving te komen, heeft
alleen te maken met het amendement-Leers op stuk nr. 24. Zij strekt zich niet
uit tot het punt van conflicten tussen de aanbieders van programma's en de
kabelaars. Wij hebben nooit op die reparatiewetgeving aangedrongen. Wij hebben
ons alleen afgevraagd of een soortgelijke situatie als die veroorzaakt door
het amendement-Leers, niet ook veroorzaakt zou kunnen zijn door het amendement-Van
Zuijlen/Kamp over het mogelijke conflict tussen omroep en kabel. Het ging
ons om reparatie op het eerste punt, dat van amendement 24. Ik constateer
dat wij het daarover eens zijn.De heer Luijten (VVD):Wij zijn het er dus over eens dat de toegang tot de kabel een bevoegdheid
van de OPTA is. Ik ben daar blij om. Als de Kamer toch unaniem van mening
is dat die bevoegdheid daar komt te liggen, vragen wij de staatssecretaris
of de OPTA ook in staat wordt gesteld om die nieuwe taken binnen een wettelijke
termijn uit te voeren.De heer Zijlstra (PvdA):De heer Leers zegt nu dat de hele Kamer vindt dat deze bevoegdheid bij
de OPTA moet komen, maar ik ben zover nog niet. Ik zal er straks nog nadere
vragen over stellen.De heer Luijten (VVD):Ik heb de heer Leers nog niet gehoord; mijn naam is Luijten. Ik meende
het uit de woorden van de heer Jurgens, pardon, de heer Zijlstra te kunnen
opmaken.Wij vragen ons af of de OPTA, nu zij van deze Kamer zo'n brede steun krijgt
voor haar arbitragetaak, ook de mensen en middelen heeft om die taak uit te
voeren. In het blad van de OPTA las ik dat nu al termijnen niet kunnen worden
gehaald binnen welke zij tot uitspraken moet komen en dat zij een chronisch
gebrek aan personeel voorziet om adequaat op verzoeken uit de markt te kunnen
reageren. Dat zouden wij betreuren. Wij vragen de staatssecretaris om daar
nader op in te gaan.Aan de ene kant is de verleiding groot om, evenals collega's hier hebben
gedaan, in te gaan op de recente uitspraken van de OPTA ten aanzien van de
tarieven van KPN Telecom. Aan de andere kant is het ook goed dat de politiek
zich terughoudend opstelt bij de eerste de beste uitspraak die wat vraagtekens
oproept, juist omdat net een onafhankelijke arbiter is ingesteld. Wij moeten
de verantwoordelijkheden uit elkaar houden en niet op de stoel van de OPTA
gaan zitten. Daarom stel ik de vraag in zijn algemeenheid. Wij hebben de OPTA
als sectorspecifieke toezichthouder ook in het leven geroepen om concurrentie
en marktwerking te bevorderen. Dat is duidelijk een taak van de OPTA. Wij
vragen ons af, of tariefregulering in de vorm van een 'pricecap', een tariefplafond,
niet beter is voor het bevorderen van concurrentie dan het sturen op rendement.
Dat is niets nieuws, want ook bij de basispakketten op kabelnetten kan via
AMvB een maximumprijs, een prijsplafond, worden afgesproken. Dan wordt er
ook niet gekeken naar het rendement dat de kabelexploitant met dat basispakket
kan maken. Waarom is die analogie hier niet te vinden? Ik geef geen oordeel
over de uitspraak van de OPTA van 4 september jongstleden inzake KPN, maar
ik vraag wel in zijn algemeenheid of het kijken naar rendement niet het gevaar
in zich bergt dat kostenefficiënte ondernemingen voor goed gedrag worden
gestraft. Dat is het laatste dat wij zouden willen. Graag zouden wij daar
de opvattingen van de staatssecretaris over vernemen. Kan zij aangeven of
dit in de uitvoerings-AMvB aan de orde komt?Wij zien nu in de markt een steeds toenemende concurrentie tussen diensten.
Wij zijn voorstander van regelgeving die ook concurrentie tussen infrastructuren
zal gaan bevorderen. Dit wetsvoorstel is daartoe een eerste aanzet, maar wat
ons betreft mag het denken nu niet ophouden. In een tijdperk van toenemende
convergentie is een aparte media- en telecomwet weldra achterhaald, zo is
onze stellige overtuiging. De relatie tussen aanbieders en afnemers
van diensten zal worden geïndividualiseerd. De macht zal worden verlegd
van oude monopolistische nutsbedrijven naar de consument. Men zal begrijpen
dat deze ontwikkeling ons als liberalen zeer aanspreekt en dat wij regelgeving
bepleiten die deze ontwikkeling zal bevorderen. Wij wachten de antwoorden
van de staatssecretaris met belangstelling af.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De behandeling van het wetsvoorstel zal worden voortgezet na de afhandeling
van wetsvoorstel 25175. Ik wijs erop dat die afhandeling wel eens minder lang
zou kunnen duren dan aanvankelijk was voorzien en dat het mogelijk is dat
wij voor half zes met dit wetsvoorstel doorgaan. Ik schors de vergadering
voor enkele ogenblikken voor een 'changement de décors', om het Engels
door het Frans te vervangen.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19981999-16-34.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl