ECLI:NL:RBZWB:2023:7150, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 17-10-2023, 02/182644-22
Rechtbank Zeeland-West-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2023-10-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Veroordeling voor openlijke geweldpleging. TS 120 uur.

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
    
    
      Strafrecht
    
    
    
      Zittingsplaats: Breda
    
    
    
      parketnummer: 02/182644-22  
    
    
    
      
        vonnis van de meervoudige kamer van 17 oktober 2023
      
    
    
    
      in de strafzaak tegen 
    
    
    
      
        
          [verdachte]
        
      
      geboren op [geboortedag] 2001 te [geboorteplaats]
      wonende te [woonadres]
      raadsman mr. H. van Asselt, advocaat te Roosendaal
    
    
  
  
    
      1Onderzoek van de zaak
    
      De zaak is inhoudelijk behandeld op de zitting van 3 oktober 2023. Verdachte is niet verschenen. Wel is verschenen zijn gemachtigde raadsman. De officier van justitie 
      mr. I.M. Peters en de verdediging hebben hun standpunten kenbaar gemaakt. Ter zitting heeft mr. B. van der Werf namens de benadeelde partij [slachtoffer] de vordering toegelicht.
    
    
  
  
    
      2De tenlastelegging
    
      De tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht. 
      De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte op de openbare weg met anderen geweld heeft gepleegd tegen [slachtoffer] .
    
    
  
  
    
      3De voorvragen
    
      De dagvaarding is geldig. 
      De rechtbank is bevoegd. 
      De officier van justitie is ontvankelijk in de vervolging. 
      Er is geen reden voor schorsing van de vervolging. 
    
    
  
  
    
      4De beoordeling van het bewijs
    
      4.1
      
        
          Het standpunt van de officier van justitie
        
        De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte openlijk en in vereniging geweld heeft gepleegd tegen [slachtoffer] . De camerabeelden laten zien dat er door de groep waartoe verdachte behoorde meermalen is geslagen in de richting van het hoofd en is geschopt in de richting het lichaam van aangever. Verdachte heeft een substantiële en materiele bijdrage geleverd aan het geweld. Op de camerabeelden is te zien dat verdachte naar [slachtoffer] wijst en de rest attendeert op [slachtoffer] . Hij staat als eerste voor [slachtoffer] en maakt een schoppende beweging richting hem. Verdachte loopt met de groep mee achter [slachtoffer] aan, positioneert zich vooraan in de groep en geeft de klap waardoor [slachtoffer] ten val komt. 
      
    
    
      4.2
      
        
          Het standpunt van de verdediging
        
        De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen. Er is op twee locaties iets gebeurd wat maakt dat het gebeuren die avond moet worden opgeknipt in twee incidenten. Op de eerste locatie is verdachte niet betrokken geweest bij enige geweldshandeling. Op grond van de beelden is niet vast te stellen dat verdachte een schoppende beweging heeft gemaakt. Op de tweede locatie bij [café] heeft verdachte [slachtoffer] een klap gegeven, waardoor hij is gevallen. Dat is de enige geweldshandeling van verdachte geweest. Er dient dus vrijspraak te volgen, omdat die enkele klap niet kan leiden tot een veroordeling voor openlijke geweldpleging. 
      
    
    
      4.3
      
        Het oordeel van de rechtbank
      
      
        4.3.1
        
          
            De bewijsmiddelen
          
          De bewijsmiddelen zijn in bijlage II aan dit vonnis gehecht.
        
      
      
        4.3.2
        
          
            De bijzondere overwegingen met betrekking tot het bewijs
          
          
            Het beoordelingskader voor openlijke geweldpleging
          
          Van het "in vereniging" plegen van geweld is sprake indien de verdachte een voldoende significante of wezenlijke bijdrage levert aan het geweld, waarbij deze bijdrage zelf niet gewelddadig hoeft te zijn. De enkele omstandigheid dat iemand aanwezig is in een groep die openlijk geweld pleegt, is niet zonder meer voldoende om hem te kunnen aanmerken als iemand die "in vereniging" geweld pleegt. Er moet worden beoordeeld of de door de verdachte geleverde bijdrage aan het delict van voldoende gewicht is. 
        
        
        
          De voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking geldt ook indien het medeplegen een bestanddeel vormt van de delictsomschrijving, zoals in artikel 141 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) het geval is met "in vereniging". Er zal dus moeten worden nagegaan of sprake is van nauwe en bewuste samenwerking ten aanzien van het openlijk geweld. Daarbij kan van belang zijn dat openlijke geweldpleging in vereniging, gelet op de aard van het delict, zich in verschillende vormen kan voordoen. Er kan sprake zijn van evident nauw en bewust samenwerken, maar deze strafbaarstelling is ook toepasselijk op openlijk geweld dat bestaat uit een meer diffuus samenspel van uiteenlopende tegen personen of goederen gerichte geweldshandelingen dat plaatsvindt binnen een ongestructureerd, mogelijk spontaan, samenwerkingsverband met een eigen - soms moeilijk doorzichtige - dynamiek. De voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking kan dus bij dit delict verschillende verschijningsvormen hebben. Een bijdrage van voldoende gewicht kan onder omstandigheden ook geheel of ten dele bestaan uit het verrichten van op zichzelf niet-gewelddadige handelingen. 
        
        
        
          
            Vaststelling van de feiten
          
          Op grond van de bewijsmiddelen stelt de rechtbank vast dat op 5 november 2021 in het centrum van Breda aan de Vismarktstraat een geweldsincident heeft plaatsgevonden waarbij geweld is gebruikt tegen aangever [slachtoffer] .  
        
        
        
          De rechtbank heeft op de beelden waargenomen dat wanneer aangever omstreeks 00:31:00 uur komt aangelopen in de Vismarktstraat een jongen naar hem wijst. Aangever gaat vervolgens bij een groepje van drie jongens staan. Daarna komt de jongen die eerder naar aangever wees met nog een andere jongen naar het groepje toegelopen. De rechtbank stelt op basis van het dossier en het verhandelde ter zitting vast dat op dat moment [medeverdachte 1] , [verdachte] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] bij aangever staan. 
        
        
        
          Om 00:31:28 uur wordt aangever aangevallen door [medeverdachte 1] . Hierbij maakt [medeverdachte 1] duwende/slaande bewegingen in de richting van aangever waartegen aangever zich probeert te verweren. Als aangever probeert weg te lopen worden door de leden van de groep ook duwende en slaande bewegingen gemaakt naar aangever. Op het moment dat aangever wegrent, wordt hij door de groep jongens achtervolgd. Verderop in de Vismarktstraat worden door [medeverdachte 3] en [medeverdachte 2] slaande bewegingen gemaakt naar aangever. De groep achtervolgt aangever nog steeds terwijl hij probeert weg te rennen. Nog verderop in de straat, ter hoogte van [café] , stopt aangever omstreeks 00:32:10 uur met rennen. Aangever wordt dan geslagen door [verdachte] waarna hij op de grond valt. 
        
        
        
          
            Tussenconclusie: een geheel van geweldshandelingen
          
          De rechtbank is van oordeel dat er vanaf het moment dat aangever bij de groep van verdachten staat en wordt aangevallen door [medeverdachte 1] tot en met het moment dat [verdachte] aangever slaat waardoor hij op de grond valt, sprake was van een continu proces van geweld. Dat geweld verplaatste zich van de Vismarktstraat ter hoogte van [restaurant] naar de Vismarktstraat ter hoogte van [café] , een afstand van slechts 55 meter. Ook tijdens de achtervolging van aangever door de groep werden duwende en slaande bewegingen in de richting van aangever gemaakt. Dit alles vond plaats op een geringe afstand van elkaar en in een beperkte tijd van nog geen minuut, waardoor het kan worden aangemerkt als één geheel van geweldshandelingen. De rechtbank ziet, anders dan een deel van de verdediging, geen reden om onderscheid te maken tussen verschillende incidenten.  
        
        
        
          
            Nauwe en bewuste samenwerking 
          
          Uit de bewijsmiddelen blijkt dat verdachte en de medeverdachten samen welbewust de confrontatie met aangever zijn aangegaan. Aangever komt rustig aangelopen, zo is op de beelden te zien. De agressie komt vervolgens overduidelijk van de groep van verdachten. 
        
        
        
          
            Is er sprake van een voldoende significante of wezenlijke bijdrage?
          
          De rechtbank stelt voorop dat het voor een bewezenverklaring van openlijke geweldpleging niet van belang is of de slaande bewegingen van verdachten raak zijn geweest. 
          
            [medeverdachte 4] heeft verklaard dat hij geen geweldshandelingen heeft verricht en slechts deel uit maakte van de groep. De rechtbank stelt vast dat deze verklaring wordt ondersteund door het dossier en is van oordeel dat [medeverdachte 4] geen voldoende significante of wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het geweld. Hij zal dus worden vrijgesproken.
        
        
        
          Dat is anders voor de andere verdachten. Bij de politie heeft [medeverdachte 1] verklaard dat hij aangever heeft geslagen en dat hij achter hem aan is gerend. Hij is met een vriend teruggelopen naar aangever en heeft het initiatief genomen om aangever te slaan. Deze verklaring wordt bevestigd door de eigen waarneming van de rechtbank van de camerabeelden. Anders dan de verdediging is de rechtbank van oordeel dat voldoende vaststaat dat de klap waarover [medeverdachte 1] heeft verklaard overeenkomt met de beelden op het tijdstip 00:31:28 uur.  
        
        
        
          Bij de politie heeft [medeverdachte 3] verklaard dat hij deel uit maakte van de groep en dat hij aangever blijkbaar heeft geslagen. De rechtbank stelt vast dat uit de camerabeelden blijkt dat [medeverdachte 3] een slaande beweging maakt naar aangever op het moment dat de groep hem achtervolgt. 
        
        
        
          Bij de politie heeft [medeverdachte 2] verklaard dat hij deel uit maakte van de groep en dat hij heeft geprobeerd om aangever te slaan, maar niet weet of hij hem heeft geraakt. Vervolgens sloeg hij nog twee keer richting het hoofd van aangever maar heeft hij hem amper geraakt. De rechtbank stelt vast dat uit de camerabeelden blijkt dat [medeverdachte 2] drie keer een slaande beweging maakt naar aangever op het moment dat de groep hem achtervolgt. 
        
        
        
          Bij de politie heeft [verdachte] ontkend dat hij aangever heeft geslagen. Door de raadsman is al voor de zitting een schriftelijke verklaring van [verdachte] overgelegd waarin [verdachte] erkent dat hij aangever een klap heeft gegeven waarna aangever ten val is gekomen. Deze verklaring wordt bevestigd door de eigen waarneming van de rechtbank van de camerabeelden.
        
        
        
          De rechtbank stelt vast dat voornoemde gedragingen hebben plaatsgevonden aan de openbare weg en in het bijzijn van anderen. Hiermee is het openlijk handelen gegeven. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] en [verdachte] opzet op het in vereniging plegen van geweld hebben gehad en ieder daaraan een voldoende significante en wezenlijke bijdrage hebben geleverd. 
        
        
        
          De rechtbank acht geen wettig en overtuigend bewijs aanwezig voor het (raak) schoppen of trappen van aangever, zodat voor dat onderdeel van de tenlastelegging partiële vrijspraak volgt. 
        
        
        
          
            Conclusie
          
          De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt openlijke geweldpleging tegen [slachtoffer] .
        
      
    
    
      4.4
      
        
          De bewezenverklaring
        
        De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte 
      
      
      
        op 5 november 2021 te Breda openlijk, te weten, in de Vismarktstraat, in vereniging geweld heeft gepleegd tegen een persoon te weten [slachtoffer] door die [slachtoffer] meerdere malen te slaan en/of stompen tegen het hoofd en/of lichaam.
      
      
      
        Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet in zijn verdediging geschaad.
      
      
      
        De rechtbank acht niet bewezen hetgeen meer of anders is ten laste gelegd. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken. 
      
      
    
  
  
    
      5De strafbaarheid
    Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten. Dit levert het in de beslissing genoemde strafbare feit op.
    
    
      Verdachte is strafbaar, omdat niet is gebleken van een omstandigheid die zijn strafbaarheid uitsluit.
    
    
  
  
    
      6De strafoplegging
    
      6.1
      
        
          De vordering van de officier van justitie
        
        De officier van justitie vordert aan verdachte op te leggen een taakstraf van 120 uur.
      
    
    
      6.2
      
        
          Het standpunt van de verdediging
        
        De verdediging voert aan bij een bewezenverklaring rekening te houden met de persoonlijke omstandigheden en de proceshouding van verdachte. Verdachte heeft in eerste instantie ontkend omdat hij net door de zware selectieprocedure van het korps mariniers was gekomen en een paar dagen na het incident zou starten met zijn opleiding. Uiteindelijk heeft hij verantwoordelijkheid genomen voor zijn handelen en dat valt te prijzen. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de rol die aangever zelf heeft gehad in het geheel. De verdediging bepleit te volstaan met een taakstraf van maximaal 40 uur of een geldboete van € 1.000,-, zodat verdachte zijn baan bij defensie kan behouden. 
      
    
    
      6.3
      
        
          Het oordeel van de rechtbank
        
        
          De aard en ernst van het feit
        
        Verdachte heeft zich in de nacht van 5 november 2021 schuldig gemaakt aan het openlijk in vereniging plegen van geweld. [slachtoffer] is meerdere keren tegen zijn lichaam en hoofd geslagen, waardoor hij een gebroken oogkas, gebroken neus en verbrijzelde wang heeft opgelopen. Tijdens een operatie zijn twee titaniumplaatjes op zijn jukbeen geplaatst die met schroeven zijn bevestigd. [slachtoffer] heeft nog steeds last van hoofdpijn en gevoelloosheid en tintelen van zijn wang. Met dit geweld is een forse inbreuk gemaakt op de lichamelijke integriteit van [slachtoffer] en dit handelen heeft zijn gevoel van veiligheid aangetast. Bovendien heeft het geweld zich in het openbaar, namelijk buiten op straat in een druk uitgaansgebied, afgespeeld, waardoor ook omstanders hiermee zijn geconfronteerd. Dit veroorzaakt maatschappelijke onrust en algemene gevoelens van onveiligheid. Dit rekent de rechtbank verdachte zwaar aan.
      
      
      
        
          De persoon en de persoonlijke omstandigheden van verdachte
        
        Bij het bepalen van de straf houdt de rechtbank rekening met het strafblad van verdachte. Daaruit blijkt dat hij niet eerder met politie en justitie in aanraking is gekomen.
        De rechtbank heeft ook acht geslagen op de inhoud van het reclasseringsrapport van 25 september 2023 dat over verdachte is opgesteld. Uit dit rapport blijkt dat verdachte weinig tot geen problemen kent op de verschillende leefgebieden. Het risico op recidive wordt ingeschat als laag. Alcoholgebruik kan in bepaalde gevallen een risicofactor zijn, evenals de wijze waarop verdachte betekenis geeft aan de waarde elkaar te helpen. Gelet op het feit dat er weinig actuele problemen worden gesignaleerd, de kans op recidive als laag wordt geschat, gezien het tijdsverloop en het uitblijven van nieuwe incidenten acht de reclassering interventies niet geïndiceerd. Er wordt geadviseerd het volwassenstrafrecht toe te passen. De rechtbank heeft ook acht geslagen op het feit dat verdachte bij defensie werkt en een taakstraf van meer dan 40 uur gevolgen kan hebben voor het behouden van zijn baan. 
      
      
      
        
          De straf
        
        Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank de LOVS-oriëntatiepunten als uitgangspunt genomen. Voor het openlijk en in vereniging geweld plegen tegen personen, waarbij sprake is van zwaar lichamelijk letsel is het oriëntatiepunt een gevangenisstraf van 6 maanden. De rechtbank ziet in het strafblad, het tijdsverloop en de persoon van verdachte aanleiding om van dit uitgangspunt af te wijken. De rechtbank zal hem daarom een taakstraf opleggen. Gelet op de ernst van het feit en het letsel dat [slachtoffer] heeft opgelopen, is de rechtbank echter van oordeel dat niet kan worden volstaan met een taakstraf van 40 uur of minder, ondanks de grote gevolgen die een hogere straf kan hebben voor de baan van verdachte bij defensie.  
      
      
      
        Alles afwegende acht de rechtbank een taakstraf van 120 uur passend en geboden. 
      
      
    
  
  
    
      7De benadeelde partij
    
      De benadeelde partij [slachtoffer] vordert voor het feit een schadevergoeding van 
      € 6.321,23, te weten € 321,23 aan materiële schade en € 6.000,- aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel. Tevens is gevorderd de vordering hoofdelijk toe te wijzen. 
    
    
    
      De rechtbank heeft hiervoor overwogen dat bewezen kan worden verklaard dat verdachte dit feit heeft gepleegd. Dit betekent ook dat verdachte onrechtmatig heeft gehandeld tegenover de benadeelde partij en dat hij verplicht is de schade van de benadeelde partij te vergoeden. 
    
    
    
      
        Materiële schade
      
      De gevorderde materiële schade is door de verdediging niet betwist. De rechtbank zal daarom de gevorderde schadevergoeding van € 321,23 toewijzen. Deze schade staat in een voldoende verband met het bewezenverklaarde handelen van verdachte, zodat sprake is van schade die een rechtstreeks gevolg is van het bewezenverklaarde feit.
    
    
    
      
        Immateriële schade
      
      Immateriële schade komt op grond van artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b van het Burgerlijk Wetboek voor vergoeding in aanmerking indien - onder andere - sprake is van lichamelijk letsel bij de benadeelde. Gelet op medische verklaring van [slachtoffer] , is er sprake van een gebroken oogkas, gebroken neus en verbrijzelde wang. Tijdens een operatie zijn twee titaniumplaatjes geplaatst die met schroeven zijn bevestigd. Daarmee is vast komen te staan dat de benadeelde partij door het bewezen verklaarde strafbare feit lichamelijk letsel heeft opgelopen en daarmee immateriële schade heeft geleden. 
    
    
    
      De rechtbank verwerpt het verweer van de verdediging dat de vordering moet worden verminderd vanwege enige mate van eigen schuld aan de zijde van [slachtoffer] . Naar het oordeel van de rechtbank was er bij de confrontatie geen sprake van eigen schuld. Zelfs als vastgesteld zou kunnen worden dat eerder die avond ook al een confrontatie heeft plaatsgevonden waarbij ook [slachtoffer] agressie heeft laten zien, biedt dat geen enkele rechtvaardiging om vervolgens later als groep [slachtoffer] aan te vallen. 
    
    
    
      De gevorderde immateriële schade zal naar maatstaven van billijkheid en gelet op toegekende bedragen in vergelijkbare gevallen worden vastgesteld op € 4.000,-, zodat de vordering tot dit bedrag zal worden toegewezen. De benadeelde partij zal ten aanzien van het overige gedeelte van de gevorderde immateriële schade niet-ontvankelijk worden verklaard. 
    
    
    
      De rechtbank zal tevens de wettelijke rente toewijzen over het toegekende schadebedrag vanaf het tijdstip waarop het feit werd gepleegd, te weten 5 november 2021. De rechtbank zal ook de schadevergoedingsmaatregel opleggen tot betaling van het toegekende schadebedrag. Dit betekent dat het CJIB de inning zal verzorgen en dat bij niet betaling gijzeling kan worden toegepast als dwangmiddel.
    
    
    
      De rechtbank stelt vast dat verdachte het strafbare feit samen met anderen heeft gepleegd en dat zij naar burgerlijk recht hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de gehele schade. Daarom zal de rechtbank de vordering en de schadevergoedingsmaatregel hoofdelijk toewijzen. Dit betekent dat verdachte niet meer hoeft te betalen voor zover het bedrag door één of meer mededaders is betaald, en andersom.
    
    
  
  
    
      8De wettelijke voorschriften
    De beslissing berust op de artikelen 9, 22c, 22d, 36f en 141 van het Wetboek van Strafrecht zoals deze artikelen luidden ten tijde van het bewezenverklaarde.
    
  
  
    
      9De beslissing
    De rechtbank:
    
    
      
        Bewezenverklaring
      
    
    - verklaart het tenlastegelegde bewezen, zodanig als hierboven onder 4.4 is omschreven;
    - spreekt verdachte vrij van wat meer of anders is ten laste gelegd; 
    
    
      
        Strafbaarheid
      
    
    - verklaart dat het bewezenverklaarde het volgende strafbare feit oplevert:
             openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen;
    - verklaart verdachte strafbaar;
    
    
      
        Strafoplegging
      
    
    - veroordeelt verdachte tot een taakstraf van 120 uren;
    
    - beveelt dat indien verdachte de taakstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis zal worden toegepast van 60 dagen;
    
    
      
        Benadeelde partij
      
    
    - veroordeelt verdachte tot betaling aan de benadeelde partij [slachtoffer] van 
    € 4.321,23, waarvan € 321,23 aan materiële schade en € 4.000,00 aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente, vanaf 5 november 2021 tot aan de dag der voldoening;
    - veroordeelt verdachte in de kosten van de benadeelde partij tot nu toe gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken, tot nu toe begroot op nihil;
    - verklaart de benadeelde partij in het overige gedeelte van de vordering niet-ontvankelijk;
    - bepaalt dat verdachte met de mededaders hoofdelijk aansprakelijk is voor het gehele bedrag;
    
    - legt aan verdachte de verplichting op aan de Staat, ten behoeve van het [slachtoffer] , € 4.321,23 te betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente, vanaf 5 november 2021 tot aan de dag der voldoening;
    - bepaalt dat bij niet betaling 53 dagen gijzeling kan worden toegepast, met dien verstande dat toepassing van de gijzeling de betalingsverplichting niet opheft;
    - bepaalt dat verdachte met de mededaders hoofdelijk aansprakelijk is voor het gehele bedrag;
    - bepaalt dat bij voldoening van de schadevergoedingsmaatregel de betalingsverplichting aan de benadeelde partij vervalt en omgekeerd;
    - bepaalt dat indien en voor zover een mededader van verdachte voormeld bedrag heeft betaald, verdachte in zoverre is bevrijd van voornoemde verplichtingen tot betaling aan de benadeelde partij of aan de Staat.
    
    
    
      Dit vonnis is gewezen door mr. D. van Kralingen, voorzitter, mr. A.R. van Triest en
      mr. R.H.M. Pooyé, rechters, in tegenwoordigheid van mr. A. van Krevel, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 17 oktober 2023.
    
    
    
      Mr. Van Triest en mr. Pooyé zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.