ECLI:NL:RBGEL:2017:6970, Rechtbank Gelderland, 09-08-2017, C/05/313405 / HA ZA 16-657
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2017-08-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Verbintenissenrecht. Doodvriezen hortensia's in kas. Wanprestatie installateur nog niet opgeleverde koelinstallatie? Bewijsopdracht.

vonnis
    RECHTBANK GELDERLAND
    
    
      Team kanton en handelsrecht
    
    
    
      Zittingsplaats Arnhem
    
    
    
      zaaknummer / rolnummer: C/05/313405 / HA ZA 16-657
    
    
    
      
        Vonnis van 9 augustus 2017
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [eis in conv/verw in reconv]
        ,
      wonende te [woonplaats] ,
      eiser in conventie,
      verweerder in reconventie,
      advocaat mr. J. de Wrede te Arnhem,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        
          [ged in conv/eis in reconv]
        ,
      gevestigd te [vestigingsplaats] ,
      gedaagde in conventie,
      eiseres in reconventie,
      advocaat mr. H.J. Ligtenbarg te Velp Gld.
    
    
    
    
      Partijen zullen hierna [eis in conv/verw in reconv] en [ged in conv/eis in reconv] genoemd worden.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          het tussenvonnis van 29 maart 2017
        
        
          de conclusie van antwoord in reconventie, tevens akte wijziging van eis in conventie
        
        
          het proces-verbaal van comparitie van 29 juni 2017.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
      2.1.
      
        [eis in conv/verw in reconv] exploiteert een bloemkwekerij voor geraniums en perkplanten, waaronder hortensia’s. [ged in conv/eis in reconv] levert en installeert koelinstallaties, onder andere voor toepassing in kweekkassen. 
      
    
    
      2.2.
      Op 18 maart 2011 zijn [eis in conv/verw in reconv] en [ged in conv/eis in reconv] een overeenkomst aangegaan uit hoofde waarvan [ged in conv/eis in reconv] een koelinstallatie zou leveren en installeren bij [eis in conv/verw in reconv] . De koelinstallatie zou worden geplaatst in een kas waarin isolatie was aangebracht zodat deze als koelcel voor hortensia’s kan fungeren. Voor het leveren en installeren van de koelinstallatie zijn partijen een prijs overeengekomen van € 29.930,00 (inclusief BTW).
      
    
    
      2.3.
      Op vrijdag 25 maart 2011 is [ged in conv/eis in reconv] begonnen met het installeren van de koelinstallatie bij [eis in conv/verw in reconv] . De werkzaamheden werden verricht door [naam 1] , directeur en eigenaar van [ged in conv/eis in reconv] , en [naam 2] , een ingehuurde medewerker van [ged in conv/eis in reconv] . De installatie is op die dag voor een belangrijk deel voltooid. Aan het einde van die vrijdagmiddag hebben [naam 1] en [naam 2] de werkzaamheden stilgelegd en zijn zij vertrokken. 
      
    
    
      2.4.
      Op maandag 28 maart 2011 zijn er in de koelcel een hoeveelheid doodgevroren hortensia’s aangetroffen. De hortensia’s zijn bevroren doordat de koelinstallatie stond afgesteld op een temperatuur van minus drie graden Celsius. Voor het gekoeld opslaan van hortensia’s is de juiste temperatuur plus twee à drie graden Celsius. 
      
    
    
      2.5.
      Van de overeengekomen prijs heeft [eis in conv/verw in reconv] een bedrag van € 11.180,00 onbetaald gelaten.
      
    
    
      2.6.
      In maart 2013 heeft [ged in conv/eis in reconv] onderhoud gepleegd en reparaties uitgevoerd ten aanzien van de koelinstallatie. Daarvoor is op 13 april 2013 een bedrag aan [eis in conv/verw in reconv] gefactureerd van € 3.860,51. Deze factuur heeft [eis in conv/verw in reconv] niet betaald.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    in conventie
    
      3.1.
      
        [eis in conv/verw in reconv] vordert – na eiswijziging – een verklaring voor recht dat [ged in conv/eis in reconv] toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van haar verplichtingen jegens [eis in conv/verw in reconv] , veroordeling van [ged in conv/eis in reconv] tot betaling van € 72.459,49 (€ 87.500,00 -/- openstaande facturen ad € 15.040,51) alsmede schadevergoeding op te maken bij staat, vermeerderd met rente en kosten. Ook vordert [eis in conv/verw in reconv] een voorschot op de schadevergoeding op te maken bij staat van € 50.000,00. Tot slot vordert [eis in conv/verw in reconv] veroordeling van [ged in conv/eis in reconv] in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.2.
      
        [eis in conv/verw in reconv] legt aan zijn vorderingen ten grondslag dat [ged in conv/eis in reconv] toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van haar verplichtingen jegens [eis in conv/verw in reconv] door de koelinstallatie op 25 maart 2011, terwijl de hortensia’s zich daarin bevonden, in te stellen op min drie graden Celsius. Als gevolg hiervan heeft [eis in conv/verw in reconv] schade geleden gelijk aan de waarde van de teloorgegane hortensia’s, verminderd met hetgeen [eis in conv/verw in reconv] nog aan [ged in conv/eis in reconv] verschuldigd is uit hoofde van de openstaande facturen. Daarnaast heeft [eis in conv/verw in reconv] als gevolg van dit incident niet aan zijn verplichtingen jegens de ABN Amro bank kunnen voldoen, wat ertoe heeft geleid dat hij een duurdere financiering heeft moeten afsluiten. Het verschil in financieringslasten is schade die volgens [eis in conv/verw in reconv] het gevolg is van het toerekenbaar tekort schieten door [ged in conv/eis in reconv] .	Subsidiair baseert [eis in conv/verw in reconv] zijn vorderingen op onrechtmatige daad.
      
    
    
      3.3.
      
        [ged in conv/eis in reconv] betwist dat de hortensia’s reeds in de koelcel waren geplaatst toen [naam 1] en [naam 2] de werkzaamheden op vrijdag 25 maart 2011, aan het einde van de dag staakten en de kwekerij verlieten. [ged in conv/eis in reconv] stelt dat [eis in conv/verw in reconv] , nadat [naam 1] en [naam 2] de kwekerij hadden verlaten en zonder daarover iets aan hen mede te delen, de hortensia’s in de koelcel heeft geplaatst. Aangezien de koelinstallatie toen nog niet door [ged in conv/eis in reconv] was opgeleverd, hoefde [ged in conv/eis in reconv] er niet op bedacht te zijn dat [eis in conv/verw in reconv] die in het weekeinde al in gebruik zou nemen. [ged in conv/eis in reconv] hoefde derhalve ook niet te controleren of de temperatuur juist was ingesteld en zij hoefde evenmin [eis in conv/verw in reconv] te waarschuwen dat hij de koelcel nog niet in gebruik mocht nemen, dan wel de temperatuurinstelling moest controleren alvorens hortensia’s in de koelcel te plaatsen. Voorts betwist [ged in conv/eis in reconv] de door [eis in conv/verw in reconv] gestelde schade. Volgens [ged in conv/eis in reconv] klopt het door [eis in conv/verw in reconv] gestelde aantal hortensia’s en de door [eis in conv/verw in reconv] gestelde waarde van die hortensia’s niet. Ook betwist [ged in conv/eis in reconv] dat er voldoende causaal verband bestaat tussen de gestelde tekortkoming en de schade als gevolg van de herfinanciering.
      
      
        
          in reconventie
        
      
    
    
      3.4.
      
        [ged in conv/eis in reconv] vordert  samengevat - veroordeling van [eis in conv/verw in reconv] tot betaling van € 15.040,51, vermeerderd met rente en kosten.
      
    
    
      3.5.
      
        [eis in conv/verw in reconv] erkent de verschuldigdheid van de gefactureerde verdragen maar stelt dat deze verrekend moeten worden met de door [eis in conv/verw in reconv] in conventie gevorderde schade. 
      
    
    
      3.6.
      Op de stellingen van partijen in conventie en reconventie wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    in conventie
    
      4.1.
      Ten aanzien van de vraag of [ged in conv/eis in reconv] toerekenbaar tekort is geschoten in haar verplichtingen jegens [eis in conv/verw in reconv] , dient in de eerste plaats te worden beoordeeld of [eis in conv/verw in reconv] de koelinstallatie op vrijdag 25 maart 2011 als opgeleverd mocht beschouwen en dus ervan uit mocht gaan dat hij deze in gebruik kon gaan nemen. [ged in conv/eis in reconv] heeft in dit verband gesteld dat de werkzaamheden op vrijdag weliswaar vergevorderd waren maar dat de oplevering nog niet had plaatsgevonden. [naam 1] en [naam 2] zouden maandag 28 maart 2011 terugkomen voor de finale afstelling van de installatie. [eis in conv/verw in reconv] voert in dit verband aan dat de koelinstallatie op 25 maart 2011 klaar was maar heeft ter zitting ook erkend dat [ged in conv/eis in reconv] op maandag terug zou komen om de temperatuur te controleren en mogelijk nog iets lager af te stellen. In het licht van dat laatste en de gemotiveerde betwisting van [ged in conv/eis in reconv] had het op de weg van [eis in conv/verw in reconv] gelegen nader te onderbouwen waarom hij ervan mocht uitgaan dat de installatie op 25 maart 2011 was opgeleverd. Nu [eis in conv/verw in reconv] dat heeft nagelaten heeft hij in dat verband onvoldoende gesteld. 
      
    
    
      4.2.
      Nu vast staat dat de koelinstallatie op 25 maart 2011 nog niet was opgeleverd, spitst de zaak zich toe tot de vraag of [ged in conv/eis in reconv] al dan niet wist dat de hortensia’s zich in de koelcel bevonden toen [naam 1] en [naam 2] op vrijdag 25 maart 2011 aan het einde van de dag hun werkzaamheden neerlegden. Indien [ged in conv/eis in reconv] wist dat de hortensia’s zich op dat moment in de koelcel bevonden, had [ged in conv/eis in reconv] , als redelijk handelend en bekwaam installateur, zich ervan moeten verzekeren dat de temperatuur correct was ingesteld, althans [eis in conv/verw in reconv] moeten waarschuwen dat de koelcel nog niet in gebruik genomen kon worden, dan wel dat [eis in conv/verw in reconv] moest controleren of de temperatuur juist was ingesteld voor ingebruikname. Gesteld noch gebleken is dat [ged in conv/eis in reconv] een dergelijke controle heeft uitgevoerd of waarschuwing heeft gegeven.
      
    
    
      4.3.
      
        [eis in conv/verw in reconv] heeft in dit verband gesteld dat de zogenaamde “Deense karren”, waarop de hortensia’s zich bevonden, in aanwezigheid van [naam 1] en [naam 2] in de koelcel zijn geplaatst en dat zij derhalve hebben geweten dat de hortensia’s zich in de koelcel bevonden toen zij de kwekerij op 25 maart 2011 hebben verlaten. [ged in conv/eis in reconv] heeft gemotiveerd betwist dat de Deense karren reeds die vrijdag in de koelcel waren geplaatst. Zij voert in dat verband aan dat zij de werkzaamheden helemaal niet had kunnen uitvoeren als de koelcel zodanig vol met Deense karren had gestaan. Nu [eis in conv/verw in reconv] zich beroept op de rechtsgevolgen van de door hem gestelde tekortkoming, rust op hem de plicht de daaraan ten grondslag liggende feiten te bewijzen. [eis in conv/verw in reconv] zal derhalve worden opgedragen te bewijzen dat de Deense karren met de hortensia’s op 25 maart 2011 in de koelcel zijn geplaatst toen [naam 1] en [naam 2] nog aanwezig waren.
      
    
    
      4.4.
      Indien [eis in conv/verw in reconv] niet slaagt in zijn bewijs en niet vast komt te staan dat de hortensia’s in aanwezigheid van [naam 1] en/of [naam 2] in de koelcel zijn geplaatst, is er van een toerekenbare tekortkoming van [ged in conv/eis in reconv] geen sprake. [eis in conv/verw in reconv] mocht er immers niet van uitgaan dat de installatie op 25 maart 2011 was opgeleverd (zie r.o. 4.1) en onder die omstandigheden hoefde [ged in conv/eis in reconv] er niet op bedacht te zijn dat [eis in conv/verw in reconv] de koelinstallatie reeds voor 28 maart 2011 in gebruik zou nemen.
      
    
    
      4.5.
      Indien [eis in conv/verw in reconv] wel slaagt in zijn bewijs, dan komen de door hem gestelde schadeposten en de omvang van de schade aan de orde. Daarover overweegt de rechtbank nu reeds het volgende.
      
    
    
      4.6.
      Voor zover de gevorderde schade is gegrond op de stelling dat [eis in conv/verw in reconv] als gevolg van het teloorgaan van de hortensia’s een duurdere herfinanciering heeft moeten afsluiten, bestaat er onvoldoende causaal verband tussen die schade en de gestelde tekortkoming. Artikel 6:98 BW bepaalt dat voor vergoeding slechts in aanmerking komt de schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis kan worden toegerekend. [ged in conv/eis in reconv] heeft gemotiveerd betwist dat de kredietovereenkomst met de ABN Amro bank is opgezegd als gevolg van het verlies van deze partij hortensia’s. In reactie hierop heeft [eis in conv/verw in reconv] een e-mail overgelegd van zijn controller waarin staat dat de kredietovereenkomst is opgezegd als gevolg van de “betalingsonmacht/betalingsachterstand” van [eis in conv/verw in reconv] . Daarin wordt echter niet nader geconcretiseerd wat het verband is tussen de betalingsachterstand en de verloren gegane partij hortensia’s, zodat niet vast staat dat er een condicio sine qua non verband bestaat tussen het verloren gaan van de hortensia’s en het opzeggen van de kredietovereenkomst door de ABN Amro. Echter, ook indien dat verband wel komt vast te staan, bestaat er onvoldoende causaal verband tussen de tekortkoming en de dientengevolge geleden schade. In het licht van de aard van de aansprakelijkheid (er is geen sprake van opzet), de aard van de schade (zuivere vermogensschade), de voorzienbaarheid van de schade voor [ged in conv/eis in reconv] en de verwijderdheid van het verband tussen de tekortkoming en de verhoogde financieringslasten ligt het niet voor de hand de verhoogde financieringslasten voor [eis in conv/verw in reconv] toe te rekenen aan de onjuiste instelling van de temperatuur van de koelinstallatie door [ged in conv/eis in reconv] . 
      
    
    
      4.7.
      Iedere verdere beslissing zal worden aangehouden. 
      
      
        
          in reconventie
        
      
    
    
      4.8.
      
        [eis in conv/verw in reconv] heeft zich in reconventie beroepen op verrekening. [ged in conv/eis in reconv] heeft zich niet tegen de verrekening verzet, voor zover enige vordering in conventie zou worden toegewezen. De rechtbank zal de beoordeling in reconventie derhalve aanhouden totdat op de vorderingen in conventie is beslist.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    De rechtbank
    
    
      
        in conventie 
      
    
    
    
      5.1.
      draagt [eis in conv/verw in reconv] op te bewijzen dat op 25 maart 2011, in aanwezigheid van [naam 1] en [naam 2] , hortensia’s in de koelcel zijn geplaatst;
      
    
    
      5.2.
      bepaalt dat, voor zover [eis in conv/verw in reconv] dit bewijs wil leveren door middel van getuigen, het getuigenverhoor zal plaatsvinden op de terechtzitting van mr. H.F.R. van Heemstra in het Paleis van Justitie aan de Walburgstraat 2-4 te Arnhem op een door de rechtbank vast te stellen datum en tijd,
      
    
    
      5.3.
      bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van 23 augustus 2017 voor het opgeven door [eis in conv/verw in reconv] van de getuigen en van hun respectieve verhinderdagen, alsmede de verhinderdagen van de partijen en hun advocaten op de donderdagen in de maanden september tot en met november 2017, waarna dag en uur van het getuigenverhoor zullen worden bepaald,
      
    
    
      5.4.
      verwijst voor het geval dat [eis in conv/verw in reconv] op die roldatum heeft medegedeeld geen getuigenbewijs te willen leveren of geen getuigen of verhinderdata heeft opgegeven de zaak naar de achtste rolzitting na de dag waarop dit vonnis is uitgesproken voor vonnis of, maar alleen indien [eis in conv/verw in reconv] daarom op de onder 5.3 bedoelde roldatum heeft verzocht, naar de zesde rolzitting na de dag waarop dit vonnis is uitgesproken voor het nemen van een conclusie na niet gehouden getuigenverhoor aan de zijde van [eis in conv/verw in reconv] , waarbij deze desgewenst ook het bewijs schriftelijk kan leveren, 
      
    
    
      5.5.
      bepaalt voorts dat de partijen bij de getuigenverhoren aanwezig zullen zijn en, indien daartoe naar het oordeel van de rechter aanleiding bestaat, tijdens en/of na de getuigenverhoren voor de rechter zullen verschijnen om aan deze inlichtingen over de zaak te geven en deze te laten onderzoeken of de partijen het op een of meer punten met elkaar eens kunnen worden,
      
    
    
      5.6.
      bepaalt dat de partijen alle schriftelijke (bewijs)stukken die zij nog in het geding willen brengen uiterlijk twee weken voor het getuigenverhoor in fotokopie aan de andere partij en aan de rechtbank toegezonden moeten hebben,
      
      
      
      
        
          In conventie en reconventie
        
      
      
    
    
      5.7.
      houdt iedere verdere beslissing aan.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. H.F.R. van Heemstra en in het openbaar uitgesproken op 9 augustus 2017.
      
      
      
        
          FORMULIER DATUMBEPALING 
        
      
      
      
        
          Lokale instructie aan concipiënt, bijv:
        
        
          Instructies aan de concipiënt: print dit formulier uit en lever het samen met het griffiedossier en de uitspraak in bij de griffiemedewerker die met de datumbepaling is belast.
        
        
          Na het uitprinten mag je dit formulier verwijderen uit dit bestand. Het moet in ieder geval zijn verwijderd in de definitieve versie van de uitspraak, die wordt opgeslagen in de map met uitgesproken vonnissen.
        
      
      
      
        
          Standaardtekst waarbij via de wizard gegevens uit de beslissing worden ingevuld (zaaknummer hoeft niet omdat dat al in de koptekst staat): 
        
        
          LET OP: het bestand "formulier datumbepaling 2" is nodig omdat daarin andere velden worden gebruikt. 
        
      
      
      
        Uitspraak:	9 augustus 2017 
        Rechter zitting:	onbekend
        Plaats zitting:	gerechtsgebouw
      
      
      
        
          Als de hierna vermelde documentvariabelen uit dit formulier worden verwijderd, moeten ze ook uit het variabelenoverzicht worden verwijderd om te voorkomen dat ze later als niet ingevulde variabelen problemen opleveren (knop Invoegen documentvariabelen op de werkbalk Justword Beheer, klik op huidige document, klik op te overbodige variabelen en dan op Verwijderen)
        
      
      
      
        
          Standaardtekst te gebruiken door rechtbanken die het verhinderdagensysteem hanteren:
        
        Roldatum opgave verhinderdata: 23 augustus 2017
        Verhinderdata van september tot november 2017
        Zitting op: [zitting1_dag]
        Duur zitting: [zitting1_duur]
      
      
      
        
          Standaardtekst te gebruiken door rechtbanken die systeem direct datumbepaling hanteren (te verwijderen als dit formulier dan juist is bedoeld voor instructies van de concipiënt aan een andere medewerker die de datum moet vaststellen):
        
        Datum zitting: [zitting1_datum] van [zitting1_begintijd]  tot [zitting1_eindtijd]
      
      
      
        
          Hier lokale instructies opnemen t.b.v. de ontvanger van dit formulier. Let op dat dit formulier voor alle soorten zittingen wordt gebruikt. Bijvoorbeeld:
        
      
      
      
        Zittingzaal: 	groot / klein
        Bijstand parketpolitie:	ja / nee
        Dienstwagen reserveren: 	ja / nee
      
      
      
        Wensen ivm griffier: 
      
      
      
        Wensen ivm termijn waarop zitting gepland wordt:
      
      
      
        Wensen ivm duur zitting:
      
      
      
        Overige wensen / instructies: