ECLI:NL:GHARL:2024:247, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 09-01-2024, 22/1979 t/m 22/1982
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2024-01-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Wet Woz. Waardevaststelling winkelpand en bovenwoning. Immateriële schadevergoeding. Proceskostenvergoeding.

GERECHTSHOF ARNHEM - LEEUWARDEN
    locatie Arnhem
    nummers BK-ARN 22/1979 tot en met 22/1982
    uitspraakdatum: 9 januari 2024
    
    
      
        Uitspraak van de derde meervoudige belastingkamer
      
    
    
    
      op het hoger beroep van
    
    
    
      
        
          [belanghebbende] te [woonplaats] (hierna: belanghebbende)
    
    
    
      en het incidentele hoger beroep van 
    
    
    
      de heffingsambtenaar van de Belastingsamenwerking gemeenten & hoogheemraadschap Utrecht (BGHU) (hierna: de heffingsambtenaar)
    
    
    
      tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 3 augustus 2022, nummers UTR 21/1726 tot en met 21/1729, in het geding tussen belanghebbende en de heffingsambtenaar
    
    
    
    
  
  
    
      1Ontstaan en loop van het geding
    
    
      1.1.
      De heffingsambtenaar heeft voor de hierna genoemde onroerende zaken bij beschikkingen de volgende WOZ-waarden voor het kalenderjaar 2020, naar waardepeildatum 1 januari 2019, vastgesteld:
      
      
        
          
          
          
          
          
          
            
              
                
              
              
                Adres
              
              
                
              
              
                Type
              
              
                WOZ-waarde
              
            
            
              
                1
              
              
                
                  [adres1] 12 incl. 18
              
              
                
                  [plaats1]
                
              
              
                Winkel
              
              
                € 392.000
              
            
            
              
                2
              
              
                
                  [adres1] 12
              
              
                
                  [plaats1]
                
              
              
                Bovenwoning 1e verdieping
              
              
                € 279.000
              
            
            
              
                3
              
              
                
                  [adres1] 12
              
              
                
                  [plaats1]
                
              
              
                Bovenwoning 2e verdieping
              
              
                € 263.000
              
            
            
              
                4
              
              
                
                  [adres2] 13
              
              
                
                  [woonplaats]
                
              
              
                Woning
              
              
                € 318.000
              
            
          
        
      
      
    
    
      1.2.
      De heffingsambtenaar heeft bij uitspraken op bezwaar de vastgestelde waarden gehandhaafd.
      
    
    
      1.3.
      Belanghebbende is tegen die uitspraken in beroep gekomen. De rechtbank Midden-Nederland (hierna: de Rechtbank) heeft bij uitspraak van 3 augustus 2022 de beroepen ongegrond verklaard en vergoedingen voor immateriële schade, proceskosten en griffierecht toegekend van respectievelijk € 500, € 759 en € 49.
      
    
    
      1.4.
      Belanghebbende heeft op 6 september 2022 tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld bij het Hof.
      
    
    
      1.5.
      De heffingsambtenaar heeft op 14 maart 2023 een verweerschrift bij het Hof ingediend. Tegelijkertijd heeft de heffingsambtenaar incidenteel hoger beroep ingesteld. Belanghebbende heeft op 24 mei 2023 het incidentele hoger beroep beantwoord.
      
    
    
      1.6.
      Belanghebbende heeft op 21 juli 2023 een nader stuk ingediend. 
      
    
    
      1.7.
      Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 6 september 2023. Namens belanghebbende is verschenen mr. D.A.N. Bartels MRE. Namens de heffingsambtenaar zijn verschenen [naam1] en taxateur [naam2] . De zaken met de nummers 22/01969 tot en met 22/01974, 22/01975 en 22/01976, en 22/01979 tot en met 22/01982 zijn gezamenlijk behandeld. Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt.
      
    
    
      1.8.
      Na sluiting van het onderzoek ter zitting is een nader stuk van belanghebbende bij het Hof binnengekomen. Het Hof heeft hierin geen aanleiding gezien het onderzoek te heropenen.
      
    
  
  
    
      2Feiten 
    
    
      2.1.
      Belanghebbende is eigenaar van de onroerende zaken. 
      
    
    
      2.2.
      Object 1 (bouwjaar 1935) betreft een winkelpand op de begane grond met een oppervlakte van 225 m2.
      
    
    
      2.3.
      Object 2 (bouwjaar 1935) betreft een bovenwoning met een oppervlakte van 84 m2 op de eerste verdieping boven voornoemde winkel. 
      
    
    
      2.4.
      Object 3 (bouwjaar 1935) betreft een bovenwoning met een oppervlakte van 79 m2 op de tweede verdieping boven voornoemde winkel. 
      
    
    
      2.5.
      De heffingsambtenaar heeft bij beschikkingen de WOZ-waarden voor deze objecten vastgesteld op respectievelijk € 392.000, € 279.000 en € 263.000.
      
    
    
      2.6.
      Belanghebbende heeft daartegen bezwaar gemaakt. Bij uitspraken op bezwaar zijn de vastgestelde waarden gehandhaafd. 
      
    
    
      2.7.
      Belanghebbende heeft beroep ingesteld tegen de uitspraken op bezwaar. Ter zitting van de Rechtbank heeft belanghebbende het beroep inzake [adres2] 13 te [woonplaats] (object 4) ingetrokken. De Rechtbank heeft de beroepen inzake de objecten 1 tot en met 3 ongegrond verklaard en de WOZ-beschikkingen gehandhaafd. 
      
    
    
      2.8.
      Vanwege overschrijding van de redelijke termijn met minder dan zes maanden heeft de Rechtbank aan belanghebbende een vergoeding van immateriële schade toegekend van € 500, alsmede een kostenvergoeding voor de beroepsfase van € 759 (1 punt voor beroepschrift, 1 punt voor zitting, wegingsfactor 0,5, waarde per punt € 759).
      
      
    
  
  
    
      3Geschil
    
    
      3.1.
      In geschil is of de heffingsambtenaar de waarde van de objecten 1 en 3 op een te hoog bedrag heeft vastgesteld. Belanghebbende beantwoordt deze vraag bevestigend, de heffingsambtenaar ontkennend. Ter zitting van het hof heeft belanghebbende het hoger beroep inzake object 2 (bovenwoning eerste verdieping) ingetrokken.
      
    
    
      3.2.
      Belanghebbende staat in hoger beroep een waarde voor van respectievelijk € 299.000 (winkel) en € 262.000 (bovenwoning tweede verdieping). De heffingsambtenaar verdedigt de vastgestelde waarde van respectievelijk € 392.000 (winkel) en € 263.000 (bovenwoning tweede verdieping).
      
    
    
      3.3.
      Verder zijn de door de Rechtbank toegekende vergoedingen voor immateriële schade en proceskosten in geschil.
      
      
    
  
  
    
      4Beoordeling van het geschil
    
    
      4.1.
      Op grond van artikel 17, lid 2, Wet WOZ wordt de waarde bepaald op de waarde die aan de onroerende zaak dient te worden toegekend indien de volle en onbezwaarde eigendom daarvan zou kunnen worden overgedragen en de verkrijger de zaak in de staat waarin die zich bevindt, onmiddellijk en in volle omvang in gebruik zou kunnen nemen. Daarbij heeft als waarde te gelden de waarde in het economische verkeer die dient te worden vastgesteld op de prijs die bij aanbieding ten verkoop op de voor de onroerende zaak meest geschikte wijze na de beste voorbereiding door de meestbiedende gegadigde voor de onroerende zaak zou zijn besteed (vgl. TK, vergaderjaar 1992-1993, 22885, nr. 3, blz. 44, en HR 8 augustus 2003, ECLI:NL:HR:2003:AI0924).
      
    
    
      4.2.
      Belanghebbende heeft gemotiveerd gesteld dat de vastgestelde waarden te hoog zijn. Dit brengt mee dat op de heffingsambtenaar de last rust om feiten aannemelijk te maken die meebrengen dat de door hem verdedigde waarden niet te hoog zijn. 
      
      
        
          
            [adres1] 12 incl 18 te [plaats1] (winkel)
        
      
    
    
      4.3.
      Ter onderbouwing van de door hem verdedigde waarde van € 392.000 wijst de heffingsambtenaar op de in beroep ingebrachte taxatiematrix van WOZ-taxateur [naam3] van 18 oktober 2021 waarin vier in [plaats1] gelegen winkelpanden als vergelijkingsobject zijn gebruikt ter bepaling van de waarde per 1 januari 2019. In deze matrix zijn onderstaande vergelijkingsobjecten weergegeven:
      
      
        
          
          
          
          
          
          
          
          
          
            
              
                
                  Object
                
              
              
                
                  Bj
                
              
              
                
                  Opp.
                
              
              
                
                   Huur/m2
                
              
              
                
                  Huurwaarde
                
              
              
                
                  Factor
                
              
              
                
                  Waarde
                
              
              
                
                  Huurprijs
                
              
            
            
              
                
                  [adres1] 12 incl. 18 (winkel)
              
              
                1935
              
              
                225 m2
              
              
                € 163
              
              
                € 36.675
              
              
                 10,7
              
              
                € 392.000
              
              
                € 32.666
                 (m.i.v. 1-5-2019)
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                  Vergelijkings-objecten
                
              
              
                
                  Bj
                
              
              
                
                  Opp.
                
              
              
                
                   Huur/m2
                
              
              
                
                  Huurwaarde
                
              
              
                
                  Factor
                
              
              
                
                     Koopsom  
                
              
              
                
                     Huurprijs
                
              
            
            
              
                
                  [adres1] 159-161 (winkel)
              
              
                1935
              
              
                109 m2
              
              
                € 242
              
              
                € 26.325
              
              
                  15,9
              
              
                € 750.000
                (23-3-2020)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 722.000
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                  [adres3] 41
                (winkel)
              
              
                1922
              
              
                70 m2
              
              
                € 250
              
              
                € 17.500
              
              
                  11,7
              
              
                € 202.500
                (9-10-2018)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 204.000
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                  [adres3] 63
                (winkel)
              
              
                1922
                (renovatie 2006)
              
              
                76 m2
              
              
                € 250
              
              
                € 19.000
              
              
                  18,8
              
              
                € 350.000
                (29-3-2018)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 358.000
                
              
              
                € 19.200
                 (m.i.v. 12-4-2019) 
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.4.
      Het Hof is van oordeel dat in het licht van hetgeen belanghebbende heeft aangevoerd, de heffingsambtenaar erin is geslaagd aannemelijk te maken dat hij de waarde van de onroerende zaak per 1 januari 2019 niet te hoog heeft vastgesteld. In dat verband hecht het Hof met name waarde aan de in de markt gerealiseerde koopprijs van € 722.000 voor het vergelijkingsobject [adres1] 159-161 dat op circa 500 meter van de onroerende zaak in dezelfde straat is gelegen. Bovendien zijn het bouwjaar (1935), de bouwkundige kwaliteit (goed) en de staat van onderhoud (goed) goed vergelijkbaar. Verder heeft de heffingsambtenaar door het hanteren van een gemiddeld lagere waarde per vierkante meter oppervlakte (€ 163 versus € 242) ook voldoende tot uiting gebracht dat het grotere oppervlakte van de onroerende zaak een afnemend grensnut heeft – dit betreft het principe dat de waarde per vierkante meter oppervlakte afneemt naarmate de oppervlakte groter is – ten opzichte van de oppervlakte van het vergelijkingsobject. Verder is gesteld noch gebleken dat de prijsvorming van deze transactie is beïnvloed door een bestaand huurcontract. Het voorgaande leidt het Hof tot het oordeel dat de heffingsambtenaar aannemelijk heeft gemaakt dat de waarde van de onroerende zaak niet te hoog is vastgesteld.
      
      
        
          
            [adres1] 12 te [plaats1] (bovenwoning tweede verdieping)
        
      
    
    
      4.5.
      Ter onderbouwing van de door hem verdedigde waarde van € 263.000 wijst de heffingsambtenaar op de in beroep ingebrachte taxatiematrix van WOZ-taxateur [naam4] van 4 november 2021 waarin vier in [plaats1] gelegen bovenwoningen als vergelijkingsobject zijn gebruikt ter bepaling van de waarde per 1 januari 2019. In deze matrix zijn onderstaande vergelijkingsobjecten weergegeven:
      
      
        
          
          
          
          
          
          
          
          
            
              
                
                  Object
                
              
              
                
                  Bj
                
              
              
                
                  Appartement
                
              
              
                
                  Overig
                
              
              
                
                  Waarde
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
                  Opp.
                
              
              
                
                   Per m2
                
              
              
                
                  Totaal
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                  [adres1] 12
                (bovenwoning, 1e etage)
              
              
                1935
              
              
                84 m2
              
              
                € 3.321
              
              
                € 279.000
              
              
                
              
              
                € 279.000
                (01-01-19)
              
            
            
              
                
                  [adres1] 12
                (bovenwoning, 2e etage)
              
              
                1935
              
              
                79 m2
              
              
                € 3.329
              
              
                € 263.000
              
              
                
              
              
                € 263.000
                   (01-01-19)
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
              
              
                
                     Koopsom
                
              
            
            
              
                
                  [adres4] 2 BS (bovenwoning)
              
              
                1923
              
              
                94 m2
              
              
                € 3.553
              
              
                € 334.000
              
              
                VVE reserve            € 2.796
              
              
                € 306.000
                (12-2-18)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 334.000  
                
              
            
            
              
                
                  [adres3] 18a (bovenwoning)
              
              
                1926
              
              
                80 m2
              
              
                € 3.788
              
              
                € 303.000
              
              
                Balkon (8 m2)          € 4.000
                VVE reserve             € 2.804
              
              
                € 290.000
                (15-5-18)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 307.000  
                
              
            
            
              
                
                  [adres3] 41 BS (bovenwoning)
              
              
                1922
              
              
                88 m2
              
              
                € 3.966
              
              
                € 349.000
              
              
                Dakterras (28 m2)  € 14.000
                
              
              
                € 350.000
                (29-8-18)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 363.000  
                
              
            
            
              
                
                  [adres5] 90 BS (bovenwoning)
              
              
                1904
              
              
                90 m2
              
              
                € 4.033
              
              
                € 363.000
              
              
                Balkon (4 m2)          € 2.000
                
              
              
                € 338.000
                (10-4-18)
                
                  Gecorr.:
                
                
                  € 365.000  
                
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.6.
      Belanghebbende heeft de vastgestelde waarde van € 263.000 uitsluitend bestreden door te wijzen op de waarde per m2 (€ 3.321) die door de heffingsambtenaar is toegekend aan bovenwoning op de eerste etage. Deze verwijzing naar de WOZ-waardering van een ander object mist echter betekenis. Een dergelijke WOZ-waardering is immers niet in de markt tot stand gekomen en vormt daarom geen goede onderbouwing van de vastgestelde waarde. Gelet daarop kan dit betoog niet slagen.
      
      
      
        
          Geen prejudiciële vragen over vergoeding van immateriële schade
        
      
    
    
      4.7.
      Ter zitting heeft het Hof aan partijen meegedeeld dat de uitspraak in deze procedure zal worden aangehouden totdat A-G Wattel conclusie heeft genomen in de zaak met nummer 22/04592 en dat naar aanleiding daarvan en de recente rechtspraak van met name Rechtbank Midden-Nederland (ECLI:NL:RMNE:2022:5547 en ECLI:NL:RBMNE:2023:4481) wellicht prejudiciële vragen aan de Hoge Raad zouden worden gesteld over de vergoeding van immateriële schade bij overschrijding van de redelijke termijn. A-G Wattel heeft in deze zaak op 17 november 2023 conclusie genomen (ECLI:NL:PHR:2023:1042). Het Hof ziet ervan af om prejudiciële vragen aan de Hoge Raad te stellen. Redengevend daarvoor is dat inmiddels de Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en bpm (nr. 36 427) van toepassing is, dat daardoor het belang bij beantwoording van prejudiciële vragen minder groot zal zijn, dat de Hoge Raad ondanks de actuele ontwikkelingen bij de rechtbanken in recente arresten nog immer de uitgangspunten onderschrijft uit zijn overzichtsarrest HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252 – waaronder een standaardvergoeding van € 500 per half jaar overschrijding (vgl. HR 17 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1370, r.o. 4.9.2) – en dat als de Hoge Raad deze uitgangspunten wenst bij te stellen of anderszins duidelijkheid wenst te verschaffen over zijn huidige zienswijze met betrekking tot de vergoeding van immateriële schade, hij de zaak met nummer 22/04592 daarvoor kan aangrijpen.
      
      
        
          Vergoeding immateriële schade
        
      
    
    
      4.8.
      In het incidentele hoger beroep richt de heffingsambtenaar zich tegen de beslissing van de Rechtbank om een vergoeding van € 500 per half jaar termijnoverschrijding toe te kennen. 
      
    
    
      4.9.
      Voor de berechting van de zaak in eerste aanleg is het uitgangspunt dat de Rechtbank uitspraak doet binnen twee jaar nadat bezwaar is gemaakt. Deze termijn geldt behoudens bijzondere omstandigheden. Daartoe kan worden gerekend de invloed van de belanghebbende of zijn gemachtigde op de duur van het proces, bijvoorbeeld door het doen van herhaalde verzoeken om verlenging van gestelde termijnen of om uitstel voor uitnodigingen (vgl. HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252, r.o. 3.5.1). 
      
    
    
      4.10.
      Van het tijdsverloop dat is gemoeid met het verlenen van uitstel voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift of nadere procestukken, kan niet worden gezegd dat het wordt veroorzaakt door een bijzondere omstandigheid (vgl. HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252, r.o. 3.6.1). Evenzo doet zich een bijzondere omstandigheid in beginsel niet voor indien de rechter op verzoek van een partij de zitting voor de eerste keer uitstelt (vgl. HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252, r.o. 3.6.2). Hetzelfde heeft in beginsel te gelden voor een beroep op betalingsonmacht griffierecht (een zogenoemd bobog-verzoek).
      
    
    
      4.11.
      Vaststaat dat het bezwaarschrift op 5 maart 2020 door de heffingsambtenaar is ontvangen en dat op 3 augustus 2022 door de Rechtbank uitspraak is gedaan. Dit brengt een overschrijding van de redelijke termijn mee van bijna vijf maanden. Vanwege deze overschrijding heeft de Rechtbank een vergoeding van immateriële schade toegekend van € 500.
      
    
    
      4.12.
      In het incidentele hoger beroep heeft de heffingsambtenaar betoogd dat de algemene proceshouding van gemachtigde Bartels een bijzondere omstandigheid vormt die een verlenging rechtvaardigt van de redelijke termijn. De heffingsambtenaar wijst in dit verband erop dat Bartels stelselmatig – ook in onderhavige procedure – bobog-verzoeken indient zonder deze te onderbouwen en vanwege zijn enorme hoeveelheid rechterlijke procedures slechts beperkt beschikbaar is voor gerechtelijke zittingen. 
      
    
    
      4.13.
      Het Hof is met de heffingsambtenaar van oordeel dat onder omstandigheden het uitzonderlijke geval zich kan voordoen dat de algemene proceshouding van een professionele rechtsbijstandverlener kan worden aangemerkt als een bijzondere omstandigheid die een verlenging rechtvaardigt van de redelijke termijn. Daarbij kan dan ook worden betrokken hetgeen buiten het verband van de desbetreffende procedure bekend is over het gedrag van deze gemachtigde (vgl. HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1730, r.o. 2.2.5; HR 17 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1370, r.o. 4.6.8).    
      
    
    
      4.14.
      Anders dan de heffingsambtenaar stelt, is het beperkt aantal zittingen niet zozeer toe te schrijven aan de beperkte beschikbaarheid van gemachtigde Bartels, maar aan de beperkte capaciteit van het gerechtelijk apparaat. Deze omstandigheid kan derhalve niet aan gemachtigde Bartels worden toegeschreven. Verder merkt het Hof op dat met het indienen van bobog-verzoeken een tijdsverloop is gemoeid van hooguit enige weken. Dus zelfs als het stelselmatig indienen van niet-onderbouwde bobog-verzoeken als bijzondere omstandigheid kan worden aangemerkt, dan nog zal de redelijke termijn in onderhavig geval niet zodanig worden verlengd dat geen recht meer bestaat op een vergoeding van immateriële schade van € 500. Het betoog van de heffingsambtenaar faalt in zoverre.
      
      
        
          Spanning en frustratie
        
      
    
    
      4.15.
      In het incidentele hoger beroep richt de heffingsambtenaar zich verder tegen de beslissing van de Rechtbank om een vergoeding van € 500 per half jaar termijnoverschrijding toe te kennen. Onder verwijzing naar de uitspraak van Rechtbank Midden-Nederland van 21 december 2022, ECLI:NL:RBMNE:2022:5547, betoogt de heffingsambtenaar dat een schadevergoeding van € 50 per half jaar termijnoverschrijding in deze zaak billijk is.
      
    
    
      4.16.
      In voornoemde uitspraak heeft de Rechtbank geoordeeld dat een schadevergoeding van € 500 per half jaar termijnoverschrijding geen recht doet aan de grote verscheidenheid van zaken en de daarmee samenhangende diversiteit in de omvang en intensiteit van de ervaren spanning en frustratie. De Rechtbank is dan ook van oordeel dat binnen de ruimte die de rechtspraak van het EHRM daarvoor biedt, door de Nederlandse bestuursrechter moet worden gedifferentieerd bij de toekenning van een schadevergoeding vanwege overschrijding van de redelijke termijn. De factoren die een rol kunnen spelen bij de omvang en intensiteit van ervaren spanning en frustratie zijn:
      i) 	is sprake van een eenmalig besluit, zoals een belastingaanslag, die niet doorwerkt in de toekomst of van een beslissing die gaat over een duuraanspraak, zoals beslissingen over iemands verblijfrecht of uitkeringsrecht;
      
        ii) 	is een fundamenteel recht in het geding, zoals inmenging op het eigendomsrecht;
        iii) 	de grootte van het financiële belang dat aan de orde is;
        iv) 	de aard en het gewicht van andere dan financiële belangen die met het besluit gepaard gaan;
      
      v)	heeft de belanghebbende zelf enige bemoeienis met de procedure of heeft hij slechts een gemachtigde ingeschakeld en een procesmachtiging getekend.
      
      
        Daarbij komt dat het huidige forfaitaire systeem te grofmazig is, aldus de Rechtbank. In een zaak met een zeer gering financieel belang van € 15 wordt immers geen schadevergoeding toegekend bij overschrijding van de redelijke termijn, terwijl in een vergelijkbare zaak met een financieel belang van € 20 een schadevergoeding van € 500 per half jaar wordt toegekend. In de desbetreffende zaak heeft de Rechtbank een schadevergoeding van € 50 per half jaar termijnoverschrijding billijk gevonden. 
      
      
    
    
      4.17.
      Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad worden bij overschrijding van de redelijke termijn spanning en frustratie verondersteld, behoudens bijzondere omstandigheden. Voor de bepaling van de hoogte van de toe te kennen vergoeding van immateriële schade is de mate waarin de betrokkene daadwerkelijk spanning en frustratie heeft ondervonden in beginsel niet van belang. Wel kan een uitzondering worden gemaakt voor het geval het geschil betrekking heeft op een zeer gering financieel belang. In een dergelijk geval bestaat geen aanleiding om uit te gaan van de veronderstelling dat de lange duur van de procedure spanning en frustratie bij de belastingplichtige heeft veroorzaakt. Bij het ontbreken van zodanige spanning en frustratie kan worden volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden (HR 29 november 2013, ECLI:NL:HR:2013:1361, r.o. 3.3.2).
      
    
    
      4.18.
      Indien het belang van een procedure uitsluitend is gelegen in de vaststelling van een of meer door of aan een bestuursorgaan te betalen bedragen, moet worden aangenomen dat de procedure betrekking heeft op een zeer gering financieel belang, indien de som van die bedragen niet meer beloopt dan € 15 (HR 24 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:292, r.o. 2.3). 
      
    
    
      4.19.
      Het financieel belang in onderhavige procedure beloopt meer dan € 15, zodat op basis van de heersende jurisprudentie van de Hoge Raad geen aanleiding bestaat om vanwege die reden geen spanning en frustratie aan te nemen. 	In onderhavige procedure zijn evenmin andere bijzondere omstandigheden gesteld of gebleken om aan te nemen dat spanning en frustratie ontbreken. Wel heeft de heffingsambtenaar het standpunt ingenomen dat moet worden gedifferentieerd bij het toekennen van de schadevergoeding, omdat in dit geval de ervaren spanning en frustratie beperkt is. Het gaat hier om eenmalige belastingaanslagen van een relatief beperkte omvang, zodat een schadevergoeding van € 50 per half jaar billijk is, aldus de heffingsambtenaar. 
      
    
    
      4.20.
      Ofschoon zeer wel begrip kan worden opgebracht voor het standpunt van de heffingsambtenaar – zie ook de eensluidende opvatting van A-G Wattel in ECLI:NL:PHR:2023:1042 – ziet het Hof bij de huidige stand van de jurisprudentie geen ruimte om af te wijken van het uitgangspunt dat voor de hoogte van de toe te kennen schadevergoeding niet van belang is de mate waarin de betrokkene daadwerkelijk spanning en frustratie heeft ondervonden (zie 4.17). Gelet daarop kan het betoog van de heffingsambtenaar niet slagen. De Rechtbank heeft mitsdien terecht een schadevergoeding van € 500 toegekend.
      
    
    
      4.21.
      Overigens is de Rechtbank daarbij terecht ervan uitgegaan dat sprake is van één zaak. Redengevend daarvoor is dat de WOZ-beschikkingen zijn verenigd op één aanslagbiljet, waartegen één bezwaarschrift is ingediend waarop één uitspraak op bezwaar is gedaan, dat daartegen één beroepschrift is ingediend, waarna de zaak als één zaak door de Rechtbank is behandeld (HR 21 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:652, r.o. 2.2).
      
      
      
        
          Proceskostenvergoeding Rechtbank 
        
      
    
    
      4.22.
      In beroep heeft belanghebbende terecht verzocht om toekenning van een schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn, maar op alle andere geschilpunten is hij in het ongelijk gesteld. Dit brengt mee dat de Rechtbank het beroep terecht ongegrond heeft verklaard en een proceskostenvergoeding heeft toegekend voor de beroepsfase (HR 20 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:660). Bij de vaststelling van de vergoeding voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand in de beroepsfase kan worden uitgaan van wegingsfactor ‘zeer licht’ (0,25). Hierbij wordt in aanmerking genomen dat de proceskostenvergoeding uitsluitend voortkomt uit de toegekende schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn (vgl. HR 10 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1526, r.o. 5.2).  
      
    
    
      4.23.
      Verder wordt opgemerkt dat in het kader van de proceskostenvergoeding slechts sprake is van één zaak nu het beroep betrekking heeft op meerdere primaire besluiten die op hetzelfde aanslagbiljet staan (HR 13 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX0892). 
      
    
    
      4.24.
      De proceskostenvergoeding voor de beroepsfase dient derhalve te worden vastgesteld op € 437,50 (1 punt voor beroepschrift, 1 punt voor zitting, wegingsfactor 0,25, waarde per punt € 875).
      
      
        
          Slotsom
        
      
    
    
      4.25.
      Gelet op het vorenstaande is het principale hoger beroep van belanghebbende ongegrond en het incidentele hoger beroep van de heffingsambtenaar gegrond.
      
      
    
  
  
    
      5Proceskosten
    
    
      5.1.
      Het Hof heeft de heffingsambtenaar in het gelijk gesteld voor wat betreft de door de Rechtbank toegekende proceskostenvergoeding en in het ongelijk gesteld inzake de in beroep toegekende vergoeding van immateriële schade. De heffingsambtenaar dient daarom de kosten te vergoeden die belanghebbende in verband met dit incidentele hoger beroep heeft moeten maken. Deze kosten worden overeenkomstig het Besluit proceskosten bestuursrecht vastgesteld op € 437,50 (1 punt voor zienswijze na incidenteel appel, 1 punt voor zitting, wegingsfactor 0,25, waarde per punt € 875).
      
    
    
      5.2.
      Gelet op het vorenstaande bedraagt de totale proceskostenvergoeding € 437,50 (beroep) plus € 437,50 (incidenteel hoger beroep), ofwel een bedrag van € 875.
      
      
    
  
  
    
      6Beslissing
    
    
      Het Hof:
    
    
      
        verklaart het hoger beroep van belanghebbende ongegrond,
      
      
        verklaart het incidenteel hoger beroep van de heffingsambtenaar gegrond,
      
      
        vernietigt de uitspraak van de Rechtbank wat betreft de beslissing omtrent de vergoeding van de proceskosten, en
      
      
        veroordeelt de heffingsambtenaar in de proceskosten van belanghebbende tot een bedrag van € 875.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. A.J.H. van Suilen, voorzitter, mr. R. den Ouden en mr. V.F.R. Woeltjes, in tegenwoordigheid van mr. E.D. Postema als griffier. 
    
    
    
      De beslissing is op 9 januari 2024 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
    
      De griffier, 	De voorzitter,
    
    
    
    
    
    
      (E.D. Postema)	(A.J.H. van Suilen)
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert, is een afschrift aangetekend per post verzonden op 10 januari 2024.
    
    
    
    
      Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
      Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
      Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
    
    1. bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
    2 - ( alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
    3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
    
      	a. de naam en het adres van de indiener;
      	b. de dagtekening;
      	c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
       	d. de gronden van het beroep in cassatie.
      Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.