ECLI:NL:RBZWB:2024:1625, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 28-02-2024, 10554363 CV EXPL  23-1927 (E)
Rechtbank Zeeland-West-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2024-02-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Het betreft een overeenkomst tot aanneming van werk ex artikel 7:750 lid 1 BW. Op grond van art 7:755 BW kan een aannemer in geval van meerwerk bij de opdrachtgever een verhoging van de prijs vorderen, als hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van de prijsverhoging. Dit is anders als de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen. Met andere woorden als het voor de opdrachtgever vooraf duidelijk moet zijn geweest dat het meerwerk voor extra kosten zou zorgen. Als er geen prijs is bepaald, is de opdrachtgever op grond van art. 7:752 lid 1 BW een redelijke prijs verschuldigd. In deze procedure wordt niet al het in rekening gebrachte meerwerk toegewezen. De opdrachtgever heeft recht op terugbetaling van een deel van het door hem betaalde meerwerk.

RECHTBANK 
      ZEELAND-WEST-BRABANT
    
    
    
      Civiel recht
      Kantonrechter 
    
    
    
      Zittingsplaats Breda
    
    
    
      Zaaknummer: 10554363 \ CV EXPL  23-1927
    
    
    
      
        Vonnis van 28 februari 2024
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [eiseres in conventie] B.V., 
      te [plaats 1] ,
      eisende partij in conventie,
      verwerende partij in reconventie,
      hierna te noemen: [eiseres in conventie] ,
      gemachtigde: mr. P. Thole,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1 [gedaagde in conventie 1] , 
    
      te [plaats 2] ,2. [gedaagde in conventie 2], 
      te [plaats 2] ,
      gedaagde partijen in conventie,
      eisende partijen in reconventie,
      hierna samen te noemen: [gedaagden in conventie] ,
      procederende in persoon.
    
    
    
      
        De zaak in het kort
      
      Partijen zijn het niet eens over de hoogte van het door [eiseres in conventie] in rekening gebrachte meerwerk. In dit vonnis wordt het meerwerk per post besproken en tot de conclusie gekomen dat [gedaagden in conventie] een te hoog bedrag aan meerwerk hebben betaald. Hoe tot dit oordeel is gekomen, wordt in dit vonnis toegelicht.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1
      Het verdere verloop van de procedure blijkt uit:
      - het tussenvonnis van 30 augustus 2023;
      - de akte overlegging nadere producties van [eiseres in conventie] ;
      - de mondelinge behandeling van 22 januari 2024, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
      
    
    
      1.2
      Na de mondelinge behandeling heeft de kantonrechter besloten voldoende te zijn voorgelicht om vonnis te kunnen wijzen.
      
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      Tussen partijen staan de volgende feiten vast:
    
    
    a. [eiseres in conventie] is een besloten vennootschap die stukadoors- en schilderwerkzaamheden verricht. [gedaagden in conventie] hebben [eiseres in conventie] benaderd vanwege de aankoop van een nieuwe woning die geheel verbouwd diende te worden. [eiseres in conventie] en [gedaagden in conventie] kende elkaar vanwege eerdere door [eiseres in conventie] bij [gedaagden in conventie] uitgevoerde werkzaamheden.
    
    
      [eiseres in conventie] en [gedaagden in conventie] zijn gezamenlijk door de gehele woning gelopen om te bespreken wat er gedaan moest worden. Op dat moment was de woning nog niet aan [gedaagden in conventie] opgeleverd en woonde de vorige bewoners er nog. Er waren geen bouwtekeningen aanwezig, alleen de plattegronden uit de verkoopbrochure.
    
    Op 16 december 2021 heeft [eiseres in conventie] aan [gedaagden in conventie] een offerte uitgebracht voor stukadoorswerkzaamheden, binnen- en buitenschilderwerk. Het totaalbedrag van die offerte is € 38.900,09 inclusief (9%) btw. In de offerte is opgenomen dat eventueel meer- of minderwerk zal worden verrekend.
    
    Gedurende de werkzaamheden is er op verzoek en in opdracht van [gedaagden in conventie] door [eiseres in conventie] meerwerk uitgevoerd. Het buitenschilderwerk is uiteindelijk komen te vervallen.
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      3.1
      
        [eiseres in conventie] vordert - samengevat - veroordeling van [gedaagden in conventie] tot betaling van € 9.244,95, een bedrag van € 837,25 aan buitengerechtelijke incassokosten, vermeerderd met rente en kosten. Kort samengevat legt [eiseres in conventie] aan de vordering ten grondslag dat de eindfactuur van € 18.744,95 niet geheel door [gedaagden in conventie] is voldaan. [gedaagden in conventie] hebben van de eindfactuur slechts € 9.500,- betaald en ten onrechte een bedrag van € 9.244,95 onbetaald gelaten.
      
    
    
      3.2
      
        [gedaagden in conventie] voeren verweer. [gedaagden in conventie] concluderen tot niet-ontvankelijkheid van [eiseres in conventie] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [eiseres in conventie] .
      
    
    
      3.3
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      3.4
      
        [eisers in reconventie] hebben tijdens de mondelinge behandeling hun eis verminderd en vorderen - samengevat - veroordeling van [verweerster in reconventie] tot betaling van € 4.466,08 op grond van onverschuldigde betaling, vermeerderd met rente en kosten.
      
    
    
      3.5
      
        [verweerster in reconventie] voert verweer. [verweerster in reconventie] concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [eisers in reconventie] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [eisers in reconventie] .
      
    
    
      3.6
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      
        in conventie en reconventie gezamenlijk
      
    
    
    
      
        Het geschil samengevat
      
    
    
    
      4.1
      
        Tussen partijen is kort gezegd in geschil de vraag of al het door [eiseres in conventie] in rekening gebrachte meerwerk terecht is. [eiseres in conventie] heeft aan zijn vordering ten grondslag gelegd dat er gedurende de werkzaamheden vanuit [gedaagden in conventie] verschillende extra opdrachten en verzoeken bij zijn gekomen, die het werk fors duurder hebben gemaakt. [gedaagden in conventie] verweren zich hiertegen. Zij erkennen dat er wat extra werk is bijgekomen, maar niet voor het bedrag dat nu aan meerwerk in rekening is gebracht. Na afloop van het werk en nadat alle facturen en specificaties zijn ontvangen, zijn [gedaagden in conventie] alles nog eens goed nagelopen. Zij zijn tot de conclusie gekomen dat zij te veel aan [eiseres in conventie] hebben betaald. Het te veel betaalde vorderen zij in reconventie terug. Hieraan leggen zij ten grondslag dat zij dat bedrag onverschuldigd hebben betaald. [eiseres in conventie] verweert zich tegen deze vordering. Hij betwist dat hij dit bedrag ten onrechte aan meerwerk in rekening heeft gebracht. Ook is een deel van het aan meerwerk in rekening gebrachte bedrag, al in eerdere facturen betaald. Nu deze betalingen zonder protest zijn verricht, is daarmee de verschuldigdheid erkend.
        Wat verder door partijen naar voren is gebracht, komt bij de beoordeling van de afzonderlijke meerwerkposten aan de orde.
      
      
      
        
          Wat is er in rekening gebracht en wat is er betaald?
        
      
      
    
    
      4.2
      Uit de overgelegde stukken en de (over en weer niet betwiste) verklaringen van partijen begrijpt de kantonrechter dat het volgende in rekening is gebracht. In de offerte van 16 december 2021 is voor een totaalbedrag van € 38.900,09 inclusief btw aan werkzaamheden opgenomen. Op die offerte is het buitenschilderwerk komen te vervallen. Dat is een totaalbedrag van € 7.281,70 inclusief btw. De aanneemsom exclusief meerwerk bedraagt € 31.618,39 inclusief btw. Vervolgens is er in drie verschillende facturen een totaalbedrag van € 22.209,24 inclusief btw meerwerk in rekening gebracht. Daarmee komt het totaalbedrag dat door [eiseres in conventie] bij [gedaagden in conventie] in rekening is gebracht op het volgende:
      
      
        	€ 31.618,39
        	€   4.039,81	in rekening gebracht meerwerk factuur 16 december 2021
        	€   3.781,16	in rekening gebracht meerwerk factuur 14 februari 2022
        
          € 14.388,27	in rekening gebracht meerwerk factuur 21 april 2022
        	€ 53.827,63	Totaal in rekening gebracht inclusief btw
      
      
      
        
          [gedaagden in conventie] hebben het volgende betaald:
      
      
      
        	€ 14.939,81	factuur 16 december 2021
        	€ 13.625,00	factuur 14 februari 2022
        	€   6.517,87	factuur 14 februari 2022
        
          €   9.500,00	eindfactuur 21 april 2022 (met een totaalbedrag van € 18.744,95)
        	€ 44.582,68	Totaal door [gedaagden in conventie] inclusief btw voldaan
      
      
      
      
        
          Staat een vordering als erkent vast als deze is betaald?
        
      
      
    
    
      4.3
      
        [eiseres in conventie] heeft als verweer op de eis in reconventie onder andere aangevoerd dat met het betalen van de facturen van 16 december 2021 en 14 februari 2022 het in die facturen in rekening gebrachte meerwerk door [gedaagden in conventie] is erkend. Dat verweer gaat niet op. Uit de betaling op zichzelf volgt niet dat de juistheid van de vordering erkend wordt. Als dat zo was, dan zou de wettelijke regeling van onverschuldigd betaling in de artikelen 6:203 BW en verder, zonder betekenis zijn. Naar het oordeel van de kantonrechter kunnen [gedaagden in conventie] in deze procedure in verweer komen tegen en in reconventie een vordering instellen met betrekking tot al het door [eiseres in conventie] in rekening gebrachte meerwerk.
      
      
        
          Een aantal uitgangspunten voorafgaand aan de verdere beoordeling
        
      
      
    
    
      4.4
      Het betreft een overeenkomst tot aanneming van werk zoals beschreven in artikel 7:750 lid 1 Burgerlijk Wetboek (hierna BW). Op grond van art 7:755 BW kan een aannemer ( [eiseres in conventie] ) in geval van meerwerk bij de opdrachtgever ( [gedaagden in conventie] ) een verhoging van de prijs vorderen, als hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van de prijsverhoging. Dit is anders als de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen. Met andere woorden als het voor de opdrachtgever vooraf duidelijk moet zijn geweest dat het meerwerk voor extra kosten zou zorgen. Als er geen prijs is bepaald, is de opdrachtgever op grond van art. 7:752 lid 1 BW een redelijke prijs verschuldigd.
      
    
    
      4.5
      Tussen partijen is voorafgaand aan het uitvoeren van het meerwerk geen prijs afgesproken. Ook is onvoldoende gesteld of gebleken dat [gedaagden in conventie] steeds door [eiseres in conventie] is gewezen op de extra kosten van het meerwerk met daarbij een prijsindicatie. Om nu te beoordelen of [gedaagden in conventie] het in rekening gebrachte meerwerk moet betalen, moet steeds worden beoordeeld of zij hebben moeten weten dat het meerwerk extra kosten met zich meebracht. Omdat voor het weerwerk niet steeds vooraf een prijs is vastgesteld en overeengekomen, moet per post een redelijke prijs worden vastgesteld.
      
      
        
          Prijs per m2 of uurloon
        
      
      
    
    
      4.6
      Bij het vaststellen van een redelijke prijs, is de kantonrechter van oordeel dat zo veel mogelijk moet worden aangesloten bij wat partijen wel zijn overeengekomen. In de offerte wordt gerekend met m2 prijzen, maar voor het meerwerk wordt uurloon gerekend. [eiseres in conventie] stelt dat dit redelijk is, omdat hij voor het meerwerk extra terug moest komen en mensen voor in heeft moeten huren. Daarvoor moest er extra worden gereden en gereedschap worden meegenomen. Omdat dit niet van te voren met [gedaagden in conventie] is besproken en overeengekomen, is de kantonrechter van oordeel dat dit niet redelijk is. [gedaagden in conventie] hebben niet hoeven te verwachten dat het meerwerk door middel van het rekenen in uurloon in rekening zou worden gebracht. Daarom wordt bij de beoordeling van het meerwerk steeds zoveel mogelijk uitgegaan van een prijs per m2.
      
      
        
          Wat valt in ieder geval in de offerte?
        
      
      
    
    
      4.7
      Uit de overgelegde stukken en de (over en weer niet betwiste) verklaringen van partijen begrijpt de kantonrechter dat de volgende werkzaamheden in ieder geval in de offerte vallen. Met betrekking tot het stucwerk: de plafonds en wanden van de begane grond en de eerste verdieping. Het geoffreerde schilderwerk op gepleisterde delen heeft betrekking op de begane grond, eerste verdieping en de zolder. Ten aanzien van het schilderwerk van de houten delen vallen in de offerte: alle binnendeuren inclusief kozijnen, twee trappen met hekwerk, houten panelen en dakspanten, alle houten gevelkozijnen, -ramen en -deuren. Dit alles zoals het aanwezig was op het moment van het bezichtigen voor de offerte. Hierna wordt op iedere meerwerkpost afzonderlijk ingegaan.
      
      
        
          Factuur 16 december 2021: verwijderen loszittend stucwerk, spijkers en behang woonkamer, badkamer, gang, overloop en slaapkamers
        
        Ten aanzien van deze meerwerkpost heeft [eiseres in conventie] aangegeven dat pas nadat alles was gestript, zichtbaar was wat er aan loszittend stucwerk, spijkers en behang achter is gebleven. Dit moest allemaal netjes worden gemaakt, voordat er gestukt kon worden. Tijdens de mondelinge behandeling heeft [eiseres in conventie] ook aangegeven dit niet als meerwerk aan [gedaagden in conventie] te hebben gemeld. [gedaagden in conventie] hebben naar voren gebracht dat zij ervan uitgingen dat dit onder de offerte viel. Voorafgaand aan het maken van de offerte is door het huis gelopen. [eiseres in conventie] had op dat moment de staat van de wanden moeten zien. De kantonrechter is van oordeel dat dit niet als meerwerk in rekening kan worden gebracht. [eiseres in conventie] had als professional moeten voorzien dat er voorwerk aan de wanden moest worden verricht, voordat er stucwerk kon worden aangebracht. Op het moment dat alles in zodanige staat werd aangetroffen dat er (veel) extra werk moest worden verricht, dan vooraf ingeschat, had het op de weg van [eiseres in conventie] gelegen om [gedaagden in conventie] hierover te informeren. Dit is geen noodzakelijke prijsverhoging die [gedaagden in conventie] zelf hadden moeten begrijpen.
      
      
      
        
          Factuur 16 december 2021: stucwerk wanden en plafonds zolderverdieping
        
        Ten aanzien van het stucwerk van de wanden en plafonds op de zolderverdieping zijn partijen het eens dat dit niet in de offerte valt. Punt van geschil is dat [eiseres in conventie] hiervoor een uurloon heeft gerekend en [gedaagden in conventie] vinden dat moet worden uitgegaan van een prijs per m2. Zoals in 4.6 al is overwogen, is de kantonrechter van oordeel dat voor het meerwerk moet worden uitgegaan van een prijs per m2. Tijdens de mondelinge behandeling schatte [eiseres in conventie] de zolder op 83 m2 en [gedaagden in conventie] op 60 m2. De kantonrechter zal [eiseres in conventie] hierin volgen en uitgaan van 83 m2. Tussen partijen is niet in geschil dat hiervoor een prijs van € 27,50 exclusief btw per m2 redelijk is. Ten aanzien van deze meerwerkpost wordt daarom uitgegaan van: 83 m2 x € 27,50 te vermeerderen met 9% btw = € 2.487,93.
      
      
      
        
          Factuur 16 december 2021: huur bouwdroger week 49 en 50 a € 75,- per week
        
        
          [gedaagden in conventie] erkennen deze post als meerwerk. Deze meerwerkpost wordt daarom in zijn geheel meegenomen. Het gaat om een bedrag van € 150,- exclusief btw = € 163,50 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: stucwerk kast zolder
        
        Zoals eerder overwogen valt het stucwerk op zolder niet in de offerte en wordt uitgegaan van een m2 prijs en geen berekening op basis van uurloon. [eiseres in conventie] heeft aangegeven dat de kast op zolder ongeveer 6 m2 is en een m2 prijs van € 25,- redelijk is. Dit hebben [gedaagden in conventie] niet weersproken. Ten aanzien van deze meerwerkpost wordt daarom uitgegaan van 6 m2 x € 25,- te vermeerderen met 9% btw = 163,50 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: na tegelen badkamer + wc: stucwerk gelijk smeren met tegelwerk incl. afplakken, voorlijmen en opruimen
        
        Over deze meerwerkpost heeft [eiseres in conventie] naar voren gebracht dat hij in de offerte is uitgegaan van eenmaal stuken achter de tegels. Later kreeg hij opdracht om nogmaals te stuken toen de tegels er al zaten. Op die manier stuken is veel extra werk omdat alles dan afgeplakt moet worden. [eiseres in conventie] schat het werk op 5 m2, maar gezien het extra werk zou een m2 prijs van € 75,- redelijk zijn. [gedaagden in conventie] hebben het idee wel gezegd te hebben dat er eerst getegeld ging worden en er daarna gestuukt moest worden. Maar als het onder meerwerk zou vallen, vinden zij een m2 prijs van € 35,- redelijk. Door [gedaagden in conventie] is niet betwist dat [eiseres in conventie] de badkamer tweemaal heeft gestukt. Hoe een en ander vooraf is gelopen en hoe de opdracht ten aanzien van de badkamer is gegeven, is niet helemaal duidelijk geworden. De kantonrechter acht het daarom redelijk voor deze post uit te gaan van 5 m2 x € 35,- te vermeerderen met btw = € 190,75.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: meerprijs ORAC kooflijst (+ extra rondom keuken schouw, woonkamer haard, studeerkamer tussenwand)
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat [gedaagden in conventie] een andere lijst hebben uitgekozen dan in de offerte stond. [gedaagden in conventie] voeren aan dat zij weliswaar een andere lijst hebben uitgekozen, maar wel een vrij simpele. [gedaagden in conventie] zouden meerdere malen naar de prijs van de andere lijst hebben gevraagd, maar hier door [eiseres in conventie] niet over zijn geïnformeerd. [eiseres in conventie] geeft aan dat de lijst die [gedaagden in conventie] hebben uitgezocht duurder was dan de geoffreerde lijst. Dat [gedaagden in conventie] hebben gevraagd naar de prijs van die andere lijst, wordt door [eiseres in conventie] niet betwist. Zoals eerder aangegeven had het op de weg van [eiseres in conventie] gelegen om [gedaagden in conventie] te wijzen op de noodzakelijke prijsverhoging. [gedaagden in conventie] hebben gevraagd naar de prijs van de andere lijst, hieruit blijkt dat voor [eiseres in conventie] duidelijk moet zijn geweest dat [gedaagden in conventie] niet wisten wat de prijsverhoging zou zijn. Om deze kosten als meerwerk in rekening te brengen, had [eiseres in conventie] vooraf duidelijk aan moeten geven wat de meerprijs van de andere lijsten zou zijn. Dit deel van het meerwerk kan niet worden meegenomen.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: aanbrengen rozetten 2x 807, 3x 809, 2x 808
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat de rozetten als meerwerk in rekening zouden worden gebracht. Deze meerwerkpost wordt daarom in zijn geheel meegenomen. Het gaat om € 666,18 exclusief btw = € 726,14 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: huur bouwdroger 4 weken
        
        
          [gedaagden in conventie] erkennen deze post als meerwerk. Deze meerwerkpost wordt daarom in zijn geheel meegenomen. Het gaat om een bedrag van € 300,- exclusief btw = € 327,- inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 14 februari 2022: stucwerk haard woonkamer, tussenwand studeerkamer en reparatie kelderwand
        
        Wat betreft de haard heeft [eiseres in conventie] naar voren gebracht dat hij bij het stuken van de wand een deel open heeft gelaten voor het plaatsen van de haard. Het stuken van de haard is niet meegenomen in de offerte. Daarvoor heeft hij later opdracht gekregen en is hij extra teruggekomen. [gedaagden in conventie] betwisten dat [eiseres in conventie] niet wist dat de haard gestukt moest worden. Ook gaat het maar om een klein stukje extra stucwerk. De kantonrechter oordeelt hierover als volgt. [eiseres in conventie] heeft bij het stuken van de wand een stukje open gelaten voor het plaatsen van de haard. Dat er een haard zou komen, was in ieder geval op dat moment bekend. Het had op de weg van [eiseres in conventie] gelegen om bij [gedaagden in conventie] aan te geven dat het stuken van de haard voor hem niet in de offerte viel en hij daar extra kosten voor in rekening zou brengen. Dit deel van het meerwerk wordt daarom niet meegenomen.
        Wat betreft de tussenwand in de studeerkamer heeft [eiseres in conventie] naar voren gebracht dat alles al was gestukt en er daarna een extra wand in de studeerkamer is geplaatst. Die moest ook gestukt worden, dat viel buiten de offerte. Door [gedaagden in conventie] is niet betwist dat er aan de tussenwand in de studeerkamer aanpassingen zijn gedaan en er daarom extra stukwerk is verricht.
        Tussen partijen is niet in geschil dat de kelderwand buiten de offerte valt en als meerwerk in rekening kan worden gebracht.
        Voor deze drie meerwerkposten is gezamenlijk een bedrag van € 487,50 in rekening gebracht. [eiseres in conventie] heeft aangegeven dat daarvan ongeveer de helft voor de haard is. Zoals de kantonrechter hiervoor oordeelde, wordt het stukwerk van de haard niet als meerwerk meegenomen. Dit betekent dat voor de extra tussenwand in de studeerkamer en de kelderwand een bedrag van € 243,75 als meerwerk in rekening is gebracht, dat acht de kantonrechter redelijk. Een bedrag van € 265,69 inclusief btw wordt als meerwerk voor deze posten meegenomen.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: leveren + aanbrengen kooflijst plafond overloop (incl. taxen) & wandlijst P8020 woonkamer (incl. taxen)
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat het aanbrengen van de koof- en wandlijst niet in de offerte vallen. Deze bedragen worden in het meerwerk als gefactureerd meegenomen. Het gaat om een totaalbedrag van € 895,- exclusief = € 975,55 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022:trappen schoonmaken + repareren 3 mandagen + materiaal
        
        Partijen verschillen er niet over van mening dat de trappen in de offerte zijn meegenomen. [eiseres in conventie] brengt hierover naar voren dat de trappen door de sloper in zeer slechte staat zijn achtergelaten. Daarom moesten er allemaal lijmresten worden verwijderd waardoor de trap beschadigde en met plamuur netjes moest worden gemaakt. [gedaagden in conventie] zeggen hierover dat zij ervan uit zijn gegaan dat dit meegenomen was in de offerte. Als het duurder zou worden vanwege de staat van de trap, had [eiseres in conventie] dit van te voren aan moeten geven. De kantonrechter is van oordeel dat dit niet als meerwerk in rekening kan worden gebracht. [eiseres in conventie] had als professional moeten voorzien dat er vloerbedekking op de trap lag en dit zou worden verwijderd. Dat het onzeker zou zijn hoe de trap er onder de vloerbedekking uit zou zien, had hij op zijn minst van te voren aan moeten geven. Op het moment dat alles in zodanige staat werd aangetroffen dat er (veel) extra werk moest worden verricht dan vooraf ingeschat, had het op de weg van [eiseres in conventie] gelegen om [gedaagden in conventie] hierover te informeren. Dit is geen noodzakelijke prijsverhoging die [gedaagden in conventie] zelf hadden moeten begrijpen. Tussen partijen is niet in geschil dat de bovenste trap breder is gemaakt en hierdoor voor [eiseres in conventie] meerwerk is ontstaan omdat dit vooraf niet is besproken. [eiseres in conventie] heeft aangegeven dat de extra kosten vanwege het verlengen van de trap € 450,- exclusief btw zijn. Dit is door [gedaagden in conventie] niet weersproken. De kantonrechter acht dit bedrag redelijk. Daarom wordt ten aanzien van deze meerwerkpost uitgegaan van een bedrag van € 490,50 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: extra (breed) deurkozijn + assetraven werkkamer dekkend schilderen
        
        Over dit punt heeft [eiseres in conventie] aangegeven dat het gaat om een extra breed kozijn en daarom meerwerk is. [gedaagden in conventie] hebben aangegeven dat het kozijn misschien 50 cm breder is. Daartegenover was er daardoor ook minder stucwerk aan de wanden. Het kozijn viel op zichzelf in de offerte, maar is alleen iets breder. De kantonrechter oordeelt over dit punt dat dit niet als meerwerk wordt meegenomen. Door [eiseres in conventie] is niet of onvoldoende weersproken dat het hier gaat om 50 cm extra kozijn. Als hier al meerwerk uit is gekomen, had [eiseres in conventie] dit vooraf bij [gedaagden in conventie] aan moeten geven. Dit is geen noodzakelijke prijsverhoging die [gedaagden in conventie] zelf hadden moeten begrijpen.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: aanbrengen behang wc
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat het aanbrengen van behang in de wc niet in de offerte valt. Dit bedrag wordt in het meerwerk als gefactureerd meegenomen. Het gaat om een bedrag van € 100,- exclusief = € 109,- inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: kelder: loszittende verf en stucwerk verwijderen, stucwerk aanhelen, wanden dekkend taxen + trapje schilderen
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat de kelder niet in de offerte valt. [eiseres in conventie] heeft aangegeven extra werk aan de kelder te hebben gehad. Nadat de keuken was geplaats, is de keldermuur beschadigd. Voor het herstellen van de beschadiging is € 150,- gerekend. De rest van het bedrag betreft het werk aan de kelder. De kantonrechter is van oordeel dat [gedaagden in conventie] niet of onvoldoende hebben weersproken dat [eiseres in conventie] ook herstelwerkzaamheden aan de kelder heeft verricht. Het bedrag van € 150,- dat hij hiervoor heeft gerekend acht de kantonrechter ook niet onredelijk. Voor het overige zijn partijen het eens over deze meerwerkpost. Daarom wordt het hele bedrag van € 637,50 exclusief btw = 694,88 inclusief btw als meerwerk meegenomen.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: interieur kasten primeren + aflakken totaal 60 manuren + materiaal
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat deze kasten buiten de offerte vallen. [eiseres in conventie] heeft hier 60 manuren voor gerekend, een bedrag van € 3.750 exclusief btw. Dit bedrag vinden [gedaagden in conventie] veel te hoog. [gedaagden in conventie] hebben aangegeven dat het om het schilderen van planken in drie inbouwkasten gaat. [eiseres in conventie] heeft hiertegenover gezegd dat de kasten door iemand anders zijn gemaakt en door [eiseres in conventie] zijn geschilderd. De kasten zijn echter meerdere keren door [gedaagden in conventie] afgekeurd. De timmerman die de kasten heeft gemaakt moest dingen aanpassen, waarna [eiseres in conventie] alles weer opnieuw kon schilderen. [gedaagden in conventie] hebben aangegeven dat er weliswaar wat dingen zijn veranderd, maar de kasten niet steeds helemaal opnieuw zijn gemaakt. [eiseres in conventie] heeft niet driemaal de gehele kast hoeven schilderen. In reactie hierop heeft [eiseres in conventie] aangegeven dat als er alleen al planken uit worden gehaald, je de verf beschadigt en deze moet worden bijgewerkt. De kantonrechter is van oordeel dat als de kasten na het aanpassen zodanig waren beschadigd, dat [eiseres in conventie] hier veel extra werk aan had, hij dit vooraf bij [gedaagden in conventie] had moeten melden. [gedaagden in conventie] hebben dit niet als noodzakelijke extra kosten hoeven te verwachten. Dat de kasten op zichzelf in het meerwerk meegenomen moeten worden, is tussen partijen niet in geschil. [gedaagden in conventie] gaan uit van 5 m2 per kast. [eiseres in conventie] heeft aangegeven dat de kasten 10 m2 per kast zijn en er moet worden uitgegaan van een m2 prijs van € 15,50. De kantonrechter zal wat betreft het aantal m2 [eiseres in conventie] volgen en daarom uitgaan van in totaal 30 m2. Dat een m2 prijs van € 15,50 redelijk zou zijn, is door [gedaagden in conventie] niet of onvoldoende weersproken en wordt ook door de kantonrechter redelijk geacht. Ten aanzien van deze post wordt als meerwerk daarom meegenomen 30 m2 x € 15,50 te vermeerderen met 9% btw = € 506,85.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: alle houten vloerplinten, geprofileerde assetraven & neuten repareren/afkitten + dekkend schilderen
        
        Ten aanzien van dit punt is door [eiseres in conventie] aangegeven dat de vloerplinten niet in de goede kleur waren en daarom overgeschilderd moesten worden. De assetraven waren op het moment van het maken van de offerte niet aanwezig en daarom als meerwerk meegenomen. Het gaat om geprofileerde assetraven, daarom voor het schilderwerk erg bewerkelijk. [gedaagden in conventie] zijn het niet eens over de omvang van deze meerwerkpost. Dat het iets aan meerwerk zou zijn wordt erkend of in ieder geval niet geheel weersproken. De kantonrechter is van oordeel dat ten aanzien van dit meerwerk [gedaagden in conventie] hadden moeten begrijpen dat dit noodzakelijke extra kosten met zich mee zou brengen. Op het moment van het opstellen van de offerte was nog niet bekend dat er geprofileerde lijsten en assetraven zouden komen. Dat geprofileerde lijsten en assetraven wat schilderwerk betreft bewerkelijker is dan gladde, hadden [gedaagden in conventie] uit zichzelf moeten begrijpen. Het hiervoor als meerwerk in rekening gebrachte bedrag van € 3.078,16 inclusief btw zal geheel als meerwerk worden meegenomen.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: koof afzuigkap dekkend schilderen in kleur wand
        
        Tussen partijen is niet in geschil dat deze post niet in de offerte valt. Dit bedrag wordt in het meerwerk als gefactureerd meegenomen. Het gaat om een bedrag van € 132,50,- exclusief = € 144,43 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: kamer Vicky kastdeur + kozijn 3x overschilderen i.v.m. kleurwijziging
        
        Door [gedaagden in conventie] is aangegeven dat [eiseres in conventie] in eerste instantie niet met de juiste kleur heeft geschilderd. In reactie daarop heeft [eiseres in conventie] aangegeven dat hij dit heeft teruggevonden en juist is. Het gebruik van de verkeerde kleur is aan hemzelf te wijten geweest. Tussen partijen is niet langer in geschil dat dit niet als meerwerk moet worden meegenomen.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: diverse wanden en plafonds reinigen, repareren/ bijwerken/ overtexen i.v.m. vervuiling of beschadigingen
        
        Ten aanzien van dit punt heeft [eiseres in conventie] aangegeven dat er heel veel muren beschadigd waren nadat iedereen klaar was met het werk. Dit is allemaal door [eiseres in conventie] hersteld. [eiseres in conventie] heeft dit niet vooraf met [gedaagden in conventie] besproken. [gedaagden in conventie] brengen ten aanzien van dit punt naar voren dat er wel herstelwerkzaamheden nodig waren en ook zijn verricht. De beschadigingen waren niet zodanig dat daar 2,5 dag, een bedrag van € 1.050,- voor gerekend moet worden. [gedaagden in conventie] achten het redelijk als hiervoor 8 uur in rekening wordt gebracht. De kantonrechter oordeelt hierover als volgt. Op het moment dat [eiseres in conventie] zag dat zijn werk door anderen was beschadigd, had hij dit moeten melden bij [gedaagden in conventie] Zij hadden vervolgens de gelegenheid gehad om iemand daarvoor aansprakelijk te stellen. In ieder geval was het aan [gedaagden in conventie] geweest om [eiseres in conventie] opdracht te geven tot herstel over te gaan en niet aan [eiseres in conventie] om zonder overleg over te gaan tot herstel. [gedaagden in conventie] zijn nu geconfronteerd met meerwerk van werkzaamheden waarvan zij niet op de hoogte waren. Dat er enig herstel nodig was, is door [gedaagden in conventie] overigens wel erkend of niet voldoende weersproken. Zo hebben [gedaagden in conventie] aangegeven dat er bijvoorbeeld een stopcontact scheef zat. Dat na het recht hangen de muur een stukje hersteld moest worden, begrijpen [gedaagden in conventie] wel. De kantonrechter acht het daarom met [gedaagden in conventie] redelijk om voor het herstelwerk 8 manuren te rekenen. Een bedrag van € 420,- exclusief btw = € 457,80 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: houtrotreparaties diverse gevelkozijnen binnen en buiten
        
        
          [eiseres in conventie] geeft aan dat op het moment dat hij op diverse plekken houtrotreparaties heeft uitgevoerd, hij nog in de veronderstelling was het buitenschilderwerk te gaan doen. Dit is in eerste instantie ook in de offerte meegenomen. [gedaagden in conventie] betwisten op zichzelf niet dat [eiseres in conventie] deze werkzaamheden heeft verricht, maar vinden dat hij dit had moeten melden. Omdat [eiseres in conventie] in eerste instantie het buitenschilderwerk uit zou voeren, acht de kantonrechter het niet onredelijk dat [eiseres in conventie] alvast houtrotreparaties is gaan uitvoeren zonder overleg met [gedaagden in conventie] Het daarvoor in rekening gebrachte bedrag wordt daarom als meerwerk meegenomen. Het gaat om een bedrag van € 628,75 exclusief btw = 685,34 inclusief btw.
      
      
      
        
          Factuur 21 april 2022: toeslag levering en verwerking Little Green verf en latex incl. kleurentoeslag accentkleuren
        
        Ter zitting hebben beide partijen aangegeven dat zij, anders dan in de factuur is opgenomen, een bedrag van € 500,- ten aanzien van deze meerwerkpost redelijk vinden. De kantonrechter zal partijen hierin volgen.
      
      
      
        
          Totaal aan meerwerk in rekening te brengen
        
      
      
    
    
      4.8
      In 4.7 is per post aangegeven welke meerwerkposten naar het oordeel van de kantonrechter door [eiseres in conventie] bij [gedaagden in conventie] in rekening kunnen worden gebracht. Dit is een totaalbedrag van € 11.967,02.
      
      
        
          Wat wordt er in reconventie toegewezen?
        
      
      
    
    
      4.9
      Het offertebedrag zonder meerwerk is € 31.618,39, daarbij wordt een bedrag van € 11.967,02 als meerwerk opgeteld. [eisers in reconventie] zijn [verweerster in reconventie] een totaalbedrag van € 43.585,41 verschuldigd. [eisers in reconventie] hebben een bedrag van € 44.582,68 betaald. Dit betekend dat in reconventie een bedrag van € 997,27 als onverschuldigd betaald wordt toegewezen.
      
      
        
          De vordering in conventie
        
      
      
    
    
      4.10
      In deze procedure is niet vast komen te staan dat [gedaagden in conventie] niet aan hun betalingsverplichtingen richting [eiseres in conventie] hebben voldaan. Nu is geoordeeld dat [eiseres in conventie] een te hoog bedrag aan meerwerk in rekening heeft gebracht en [gedaagden in conventie] te veel aan [eiseres in conventie] hebben betaald, wordt het gevorderde in conventie afgewezen.
      
      
        
          De proceskosten in conventie en reconventie
        
      
      
    
    
      4.11
      
        [eiseres in conventie] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten betalen. Omdat [gedaagden in conventie] zonder gemachtigde procederen, worden de proceskosten aan de kant van [gedaagden in conventie] vastgesteld op € 50,- aan noodzakelijke reis-, verblijf en verletkosten.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De kantonrechter
    
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    1. wijst de vorderingen van [eiseres in conventie] af,
    
    
      
        in reconventie
      
    
    
    2. veroordeelt [verweerster in reconventie] om aan [eisers in reconventie] te betalen een bedrag van € 997,27, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van dit vonnis tot de dag dat alles is betaald,
    
    
    
      
        in conventie en reconventie gezamenlijk
      
    
    
    3. veroordeelt [eiseres in conventie] in de proceskosten van € 50,-, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [eiseres in conventie] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
    
    4. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
    
    5. wijst het meer of anders gevorderde af.
    
    
      Dit vonnis is gewezen door mr. Karsten-Badal en in het openbaar uitgesproken op 28 februari 2024.