ECLI:NL:RBROT:2023:12794, Rechtbank Rotterdam, 07-11-2023, C/10/662128 / FA RK 23-5141
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2023-11-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: verzoek van de man tot wijziging van de hoofdverblijfplaats van de minderjarige. De minderjarige heeft altijd bij de vrouw in Nederland gewoond. Omdat de man in Amerika woont, houdt de wijziging van de hoofdverblijfplaats in feite een verhuizing naar Amerika in. Het verzoek is dan ook aan de criteria van de Hoge Raad voor een verhuizing getoetst.

Rechtbank Rotterdam
    
    
      Team familie
    
    
    
      Zaaknummer / rekestnummer: C/10/662128 / FA RK 23-5141
    
    
    
      
        Beschikking van 7 november 2023 over de hoofdverblijfplaats van de minderjarige, de regeling van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, vervangende toestemming op grond van artikel 1:253a BW en de onderhoudsbijdrage
      
    
    
    
      in de zaak van:
    
    
    
      
        
          [naam01]
        , hierna: de man,
      ingeschreven te [woonplaats01],
      verblijvende in de Verenigde Staten van Amerika, 
      advocaat mr. P.H. Kramer te Spijkenisse,
    
    
    
      t e g e n
    
    
    
      
        
          [naam02]
        , hierna: de vrouw,
      wonende te [woonplaats02],
      advocaat mr. W.M. Smeets te Hellevoetsluis.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          het verzoekschrift met bijlagen van de man, ingekomen op 12 juli 2023;
        
        
          het verweerschrift tevens zelfstandig verzoek met bijlagen van de vrouw, ingekomen op 19 september 2023;
        
        
          het verweerschrift op (voorwaardelijk) zelfstandig verzoek van de man, ingekomen op 25 september 2023;
        
        
          de berichten met bijlagen van de man van 1 augustus 2023, 20 september 2023 en 24 september 2023.
        
      
      
    
    
      1.2.
      De mondelinge behandeling van de zaak heeft plaatsgevonden op 26 september 2023. Daarbij zijn verschenen:     
      
        
          de man, bijgestaan door zijn advocaat;
        
        
          de vrouw, bijgestaan door haar advocaat;
        
        
          de raad voor de kinderbescherming Rotterdam-Dordrecht (hierna: de raad), vertegenwoordigd door [naam03].
        
      
      
    
    
      1.3.
      De minderjarige is, gelet op haar leeftijd, in de gelegenheid gesteld haar mening kenbaar te maken. De minderjarige heeft hier gebruik van gemaakt.
      
      
    
  
  
    
      2De vaststaande feiten
    
    
      2.1.
      Het huwelijk van partijen is op 10 maart 2021 ontbonden door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking van 22 februari 2021 in de registers van de burgerlijke stand.
    
    
      2.2.
      
        Partijen zijn de ouders van de minderjarige:
        
          [kind01 ], geboren op [geboortedatum01] 2008 te [geboorteplaats01].
      
      
    
    
      2.3.
      
        Partijen zijn verder de ouders van de jong-meerderjarige:
        
          [kind02], geboren op [geboortedatum02] 2004 te [geboorteplaats02]. 
      
      
    
    
      2.4.
      De minderjarige en de jong-meerderjarige wonen bij de vrouw.
      
    
    
      2.5.
      De vrouw bezit de Nederlandse nationaliteit. De man en de minderjarige bezitten zowel de Nederlandse als de Amerikaanse nationaliteit.
      
    
    
      2.6.
      Partijen hebben een ouderschapsplan opgesteld, dat zij respectievelijk hebben ondertekend op 4 en 5 januari 2021.
      
      
    
  
  
    
      3De beoordeling
    
    
      3.1.
      
        Hoofdverblijfplaats, vervangende toestemming en zorgregeling
      
      
      
        3.1.1.
        De man verzoekt te bepalen dat de hoofdverblijfplaats van de minderjarige voortaan bij hem zal zijn. Verder verzoekt de man hem vervangende toestemming te verlenen voor het reizen met de minderjarige naar de woning van de man in Vereinigde Staten van Amerika (hierna: Amerika) en voor inschrijving  op een school aldaar. De man verzoekt daarnaast de in het ouderschapsplan overeengekomen regeling van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken (hierna: zorgregeling) te wijzigen, inhoudende dat de minderjarige naar behoefte contact met de vrouw zal hebben.
        
      
      
        3.1.2.
        De vrouw voert gemotiveerd verweer. Indien het verzoek van de man wordt toegewezen, verzoekt zij de man te bevelen een concreet en onderbouwd voorstel voor de zorgregeling en de kosten daarvan te doen aan de hand van de vakanties, vrije dagen, roostervrije dagen en tussentijdse verlofmogelijkheden aan de zijde van de minderjarige. 
        
      
      
        3.1.3.
        Op grond van artikel 1:253a BW kunnen geschillen over de gezamenlijke uitoefening van het gezag, waaronder een geschil over de hoofdverblijfplaats, op verzoek van de ouders of één van hen aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt. Bij een dergelijke beslissing moeten alle omstandigheden van het geval in acht worden genomen, wat er soms ook toe kan leiden dat andere belangen zwaarder wegen dan het belang van het kind, hoezeer ook dat belang een overweging van de eerste orde moet zijn bij de afweging van belangen. 
        
      
      
        3.1.4.
        Omdat de man in Amerika woont, houdt wijziging van de hoofdverblijfplaats in feite een verhuizing van de minderjarige naar Amerika in. De rechtbank is daarom van oordeel dat bij de beantwoording van de vraag of de minderjarige haar hoofdverblijfplaats bij de man moet krijgen, bij de beslissing alle omstandigheden van het geval in acht moeten worden genomen en alle betrokken belangen moeten worden afgewogen (zie ook de uitspraak van de Hoge Raad van 25 april 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC5901).
        
        
        
      
      
        3.1.5.
        In de afweging van alle belangen kunnen onder meer de volgende omstandigheden betrokken worden: 
        
          
            de noodzaak om te verhuizen;  
          
          
            een goede voorbereiding van de verhuizing;
          
          
            het aanbieden van alternatieven of compensatie voor de verminderingen van de contactmogelijkheden met de andere ouder;
          
          
            de rechten van de andere ouder en de minderjarige op onverminderd contact met elkaar in een vertrouwde omgeving;
          
          
            de verdeling van de zorgtaken en de continuïteit van de zorg;
          
          
            de extra kosten van contact na de verhuizing;
          
          
            de mate waarin ouders nog in staat zijn tot overleg; 
          
          
            de leeftijd van de minderjarige, zijn mening en de mate waarin de minderjarige geworteld is in zijn omgeving of juist extra gewend is aan verhuizingen.
          
        
        
      
      
        3.1.6.
        Op grond van de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling overweegt de rechtbank als volgt. Gebleken is dat de minderjarige aan het begin van dit jaar heeft laten weten haar school in de Amerika te willen afmaken. De man begrijpt de wens van de minderjarige en ondersteunt haar daarin. De vrouw vindt het beter als de minderjarige haar huidige school in Nederland afrondt en daarna eventueel in Amerika gaat studeren. 
        
      
      
        3.1.7.
        De minderjarige heeft schriftelijk en tijdens het gesprek met de kinderrechter duidelijk verwoord waarom zij haar school in Amerika wil afronden en daarom gedurende die periode bij haar vader in Amerika wil wonen. Gebleken is dat zij daar goed over heeft nagedacht. Haar huidige middelbare school stopt, behoudens enkele vakken, de resterende periode met het geven van Engelstalig onderwijs. De minderjarige is erg gemotiveerd zich verder te ontwikkelen. Het volgen van Nederlands onderwijs sluit niet aan op haar opleidings- en carrièreambities. In Nederland heeft ze de opties goed bekeken, maar heeft ze geen geschikt alternatief gevonden. De reistijden met het openbaar vanuit haar huidige woonplaats ([plaatsnaam]) zijn daarvoor te groot. De minderjarige wil graag haar passie volgen en doorgaan met leren op een internationale (Engelstalige) opleiding die haar voorbereidt en naadloos aansluit op een studie op een Amerikaanse universiteit. Samen met haar vader heeft ze scholen in Amerika bezocht en haar keuze al gemaakt. 
        
      
      
        3.1.8.
        Het is een ingrijpende beslissing en groot avontuur wat de minderjarige wil. Vast staat echter dat de minderjarige geboren is in een internationaal gezin. Ze heeft zowel in Nederland als in Amerika familie wonen. Er is geen sprake van een taalbarrière. Ze komt in Amerika weliswaar in een min of meer onbekende woonomgeving te wonen en het contact met haar moeder en broer zal aanzienlijk minder worden, maar daartegenover staat dat zij in het netwerk van haar andere ouder komt te wonen. De man en zijn huidige partner staan volledig achter haar komst. Dit familieverband is een betrouwbaar vangnet voor de minderjarige in haar verdere ontwikkeling.
        
      
      
        3.1.9.
        Hoewel de stellige mening van de minderjarige niet doorslaggevend mag zijn, is de rechtbank van oordeel dat dit gelet op haar leeftijd wel een belangrijke factor is om rekening mee te houden. Het belang van de minderjarige om zich verder te ontwikkelen en haar leven zo in te richten zoals zij noodzakelijk acht gezien haar toekomstambities, is groter dan dat zij in haar vertrouwde omgeving bij haar moeder en broer kan blijven wonen. Anders dan de raad is de rechtbank van oordeel dat de minderjarige de gevolgen van de verhuizing naar Amerika kan overzien. De minderjarige weet precies wat zij wil en dat is zoveel mogelijk opties openhouden om in Amerika een universitaire studie te volgen. Tegenover de mogelijke problemen die de raad verwacht met betrekking tot de integratie van de minderjarige in het Amerikaanse schoolsysteem staat dat de minderjarige in de veilige omgeving van haar vader en zijn familie komt te wonen. 
        
      
      
        3.1.10.
        De vrouw heeft sinds de echtscheiding voor de minderjarige gezorgd. De huidige vorm van de moeder-dochterrelatie stopt na de verhuizing naar Amerika. Ook het contact met [kind02] kan niet op dezelfde manier worden voortgezet. Spontaan fysiek contact is dan niet meer mogelijk. Het is daarom van groot belang dat de ouders duidelijke afspraken maken over de zorgregeling en de financiële consequenties van de verhuizing. Anders dan de man verzoekt, mag de zorgregeling niet in handen van de minderjarige komen te liggen. Gebleken is immers dat de minderjarige in het huidige juridische conflict tussen haar ouders over de wijziging van haar hoofdverblijfplaats is betrokken. Dit is niet in het belang van de minderjarige. Het is de taak van de man en de vrouw om het risico op een loyaliteitsconflict zo klein mogelijk te houden. Dat houdt in dat zij luisteren naar de mening van de minderjarige, maar samen het voortouw houden over de te nemen beslissingen. Duidelijkheid over hoe de zorgregeling praktisch moet worden ingevuld, is daarom van groot belang. De man heeft tijdens de mondelinge behandeling aangeboden indien het verhuisverzoek wordt toegewezen, de toekomstige reis- en verblijfkosten van de vrouw, de broer en de minderjarige in het kader van de zorgregeling te betalen. De rechtbank gaat ervan uit dat de man deze toezegging zal nakomen. 
        
      
      
        3.1.11.
        Alle belangen tegen elkaar afwegend, wordt het verzoek van de man, om de hoofdverblijfplaats van de minderjarige bij hem in de Amerika te bepalen, toegewezen. De rechtbank is van oordeel dat, hoewel de zorgregeling en de financiële gevolgen nog niet voldoende zijn uitgekristalliseerd, dit geen reden is om niet alvast een beslissing over de hoofdverblijfplaats te nemen. Het verzoek zal met ingang van 27 december 2023 worden toegewezen, zodat de minderjarige een aantal dagen heeft om te acclimatiseren in haar nieuwe woonomgeving alvorens zij na de kerstvakantie in Amerika op haar nieuwe school gaat beginnen. Zoals overwogen, mag de uitvoering van de zorgregeling niet in handen van de minderjarige komen te liggen. Het is de verantwoordelijkheid van de ouders,  dat zij aan de hand van het schoolrooster duidelijke afspraken maken over de zorgregeling en de financiële consequenties hiervan. Daarbij dienen partijen tevens een plan te maken over de wijze waarop zij in de toekomst met elkaar zullen communiceren over de minderjarige. De rechtbank heeft er vertrouwen in dat de ouders, die beiden het beste met de minderjarige voor hebben en behoudens de ingrijpende beslissing tot wijziging van de hoofdverblijfplaats in staat zijn tot goed overleg, duidelijke afspraken over de zorgregeling kunnen maken. Het verzoek zal daarom op dit punt worden aangehouden. De advocaten van partijen wordt verzocht de rechtbank vòòr na te noemen datum schriftelijk op de hoogte te stellen van de eventueel gemaakte afspraken dan wel de voorstellen van de ouders afzonderlijk. Indien partijen geen overeenstemming bereiken, zal de rechtbank aan de hand van die voorstellen een beslissing nemen over de zorgregeling, inclusief de financiële consequenties, en de wijze en frequentie van de oudergesprekken.  Het belang van de minderjarige is daarbij leidend.
        
      
      
        3.1.12.
        Omdat het verzoek tot wijziging van de hoofdverblijfplaats wordt toegewezen, worden de verzoeken van de man tot het verlenen van vervangende toestemming voor het reizen met de minderjarige naar Amerika en de inschrijving op een school aldaar eveneens toegewezen.
        
        
        
        
      
    
    
      3.2.
      
        Brief aan de minderjarige
      
      
      
        3.2.1.
        De rechtbank zal de minderjarige van deze beslissing op de hoogte brengen. De kinderrechter zal de volgende brief aan de minderjarige sturen:
        
        
        
          
            Beste [kind01 ], 
          
        
        
        
          
            Op 26 september 2023 hebben wij elkaar gesproken over het verzoek dat je vader heeft ingediend dat jij naar Amerika mag verhuizen. Jouw moeder heeft gevraagd om, als de rechtbank dat verzoek zou goedkeuren, vast te leggen wanneer je met wie contact hebt. Verhuizen naar Amerika heeft namelijk grote gevolgen voor het contact met jouw moeder en broer. Diezelfde middag heb ik samen met twee andere rechters de verzoeken met jouw ouders besproken. Dat was tijdens de zitting. In deze brief schrijf ik je wat onze beslissing is. 
          
          
            In onze beslissing hebben we het verzoek om naar Amerika te verhuizen toegewezen. Dat betekent dat je op 27 december 2023 mag verhuizen naar Amerika.  Deze datum is gekozen om jou en jouw ouders genoeg tijd te geven alles te regelen. Dat gaat niet alleen om schoolzaken maar ook over hoe jij en je moeder en je broer contact met elkaar zullen hebben wanneer je in Amerika woont. Het geeft jou ook wat tijd om in Amerika te wennen, voordat je echt naar school moet. De school heeft dan ook tijd om te bekijken wat er voor jou nodig is om in te stromen en in te halen wat je hebt gemist. 
          
          
            Bij onze beslissing hebben we verschillende dingen belangrijk gevonden. Het is iets dat jij heel graag wil. Je hebt daar ook goed over nagedacht. Daarbij heb je de Amerikaanse nationaliteit en spreek je goed Engels. Het land is voor jou nieuw, maar je gaat bij je vader en zijn partner wonen. Zij staan volledig achter jouw komst. Jouw belang om je verder te ontwikkelen en je te richten op jouw toekomst weegt voor ons zwaarder dan dat je in jouw vertrouwde omgeving bij jouw moeder en broer blijft wonen. 
          
          
            Verhuizen naar Amerika heeft een belangrijk gevolg voor het contact tussen jou en jouw moeder en broer. Uiteraard kan je met alle sociale media makkelijk contact houden, maar even knuffelen kan niet meer zomaar. Tijdens de zitting hebben we daarom ook besproken wat de gevolgen moeten zijn voor een zorgregeling. Een zorgregeling gaat (vooral) over wanneer en hoe je contact hebt met de ouder waar je niet woont. Het is een taak van ouders om goede afspraken te maken. Dat is geen taak van het kind. Tijdens de zitting hebben we van allebei jouw ouders gezien dat ze veel van jou en je broer houden. In het verleden is het ze vaak gelukt ondanks een verschillende mening om toch samen beslissingen te nemen. Zij zullen nu samen moeten praten over de gevolgen van de beslissing dat je mag verhuizen naar Amerika. Wij vertrouwen erop dat jouw ouders, die beiden het beste met jou voor hebben, samen kunnen komen tot goed overleg en zo duidelijke afspraken kunnen maken over de zorgregeling. Die duidelijke afspraken maken zij voor jouw vertrek, zodat je weet waar je aan toe bent. Als het hen toch niet lukt die afspraken te maken voor jouw vertrek, dan zullen wij als rechters de zorgregeling bepalen.
          
        
        
        
          
            We wensen je het allerbeste! 
          
        
        
        
        
        
        
        
        
      
    
    
      3.3.
      
        Onderhoudsbijdrage
      
      
      
        3.3.1.
        
          De man verzoekt wijziging van hiervoor genoemde beschikking van 10 maart 2021
          voormeld ouderschapsplan van januari 2021 in die zin, dat de in dat ouderschapsplan overeengekomen bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van de minderjarige met ingang van de datum van de wijziging van de hoofdverblijfplaats wordt bepaald op nihil.
        
        
      
      
        3.3.2.
        De vrouw voert gemotiveerd verweer.
        
      
      
        3.3.3.
        Omdat het verzoek van de man tot wijziging van de hoofdverblijfplaats van de minderjarige met ingang van 27 december 2023 wordt toegewezen en de kosten van verzorging en opvoeding van de minderjarige vanaf die datum voor rekening van de man komen, ligt in principe het verzoek tot nihilstelling van de kinderbijdrage per die datum eveneens voor toewijzing gereed. Partijen hebben echter nog geen afspraken gemaakt over de extra kosten van het contact na de verhuizing aan de zijde van de vrouw. De rechtbank zal ook deze beslissing aanhouden. 
        
      
    
    
      3.4.
      
        Proceskosten
      
      
      
        3.4.1.
        Omdat ten aanzien van zorgregeling en de onderhoudsbijdrage nog geen eindbeslissing wordt gegeven, wordt nu ook nog geen beslissing genomen over de proceskosten.
        
        
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      4.1.
      wijzigt de beschikking van de rechtbank Rotterdam van 22 februari 2021 en het daarin opgenomen ouderschapsplan van 4/5 januari 2021 in die zin dat de hoofdverblijfplaats van de minderjarige met ingang van 27 december 2023 bij de man zal zijn;
      
      
    
    
      4.2.
      verleent vervangende toestemming aan de man om met de minderjarige naar zijn woning in de Verenigde Staten van Amerika te reizen, aan het adres [adres];
      
    
    
      4.3.
      verleent de man vervangende toestemming voor de inschrijving van de minderjarige op de [naam school], [adres school], zodat zij op deze school als leerling kan starten vanaf januari 2024;
      
    
    
      4.4.
      bepaalt dat de in 4.3 en 4.4. verleende toestemmingen strekken tot vervanging van de vereiste toestemming van de vrouw;
      
    
    
      4.5.
      verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
      
      
      
        
          en voordat verder wordt beslist:
        
      
      
    
    
      4.6.
      bepaalt dat de behandeling van de zaak ten aanzien van de regeling van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken en de onderhoudsbijdrage wordt aangehouden tot 1 december 2023 PRO FORMA, met verzoek aan de advocaten van partijen uiterlijk twee weken vóór laatstgenoemde datum schriftelijk aan de rechtbank te berichten over de resultaten van de onderhandelingen over de zorgregeling en de ouderbijdrage en in geval van geen overeenstemming, beiden een voorstel te doen voor zorgregeling  en de ouderbijdrage, waarna de rechtbank zal beslissen. 
      
      
        
          
          
          
          
            
              
                Deze beschikking is gegeven door mr. S. Wierink, voorzitter, tevens kinderrechter, 
                mr. K. Bakker en mr. H.C.A. de Groot, rechters, tevens kinderrechters, en in het openbaar uitgesproken in aanwezigheid van J. Don-van Loopik, griffier, op 7 november 2023.
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
          
        
      
      
        Voor zover in deze beschikking een of meer eindbeslissingen zijn opgenomen, staat tegen deze beschikking hoger beroep open bij het gerechtshof Den Haag. Het hoger beroep kan slechts worden ingesteld door een advocaat.
        Door verzoeker en degenen aan wie een afschrift van de beschikking is verstrekt of verzonden moet het hoger beroep worden ingesteld binnen drie maanden na de dag van de beschikking. Voor andere belanghebbenden geldt voor het instellen van hoger beroep een termijn van drie maanden na de betekening van de beschikking of nadat de beschikking hun op andere manier bekend is geworden.