ECLI:NL:RBAMS:2024:1498, Rechtbank Amsterdam, 27-03-2024, C/13/740385 / HA ZA 23-903
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2024-03-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Haviltex. Uitleg bemiddelingsovereenkomst. Geen sprake van onverschuldigde betaling van het honorarium. Geen terugbetalingsverplichting.

RECHTBANK Amsterdam
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zaaknummer: C/13/740385 / HA ZA 23-903
    
    
    
      
        Vonnis van 27 maart 2024
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        BE RELEVANT B.V., 
      gevestigd te Amsterdam,
      eiseres,
      hierna te noemen: Be Relevant,
      advocaat: mr. A.W.T. Janus te Amsterdam,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        SUNODOS RECRUITMENT NL B.V., 
      gevestigd te Diemen,
      gedaagde,
      hierna te noemen: Sunodos,
      advocaat: mr. E.A.C. van Kempen te 's-Gravenhage.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          het tussenvonnis van 27 december 2023;
        
        
          het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 15 februari 2024 en de daarin genoemde stukken;
        
        
          de brief van mr. A.W.T. Janus van 22 februari 2024 met opmerkingen naar aanleiding van het proces-verbaal.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      Be Relevant is een consultancybureau. Sunodos is een onderneming die zich richt op werving van kandidaten.
      
    
    
      2.2.
      
        Sunodos laat aan Be Relevant weten dat zij een geschikte kandidaat heeft gevonden voor de functie van Account Executive. Vervolgens hebben partijen contact over de voorwaarden voor de werving van deze kandidaat (hierna: de kandidaat) door Sunodos voor Be Relevant. In een e-mail van 5 mei 2023 7:44 uur schrijft Sunodos aan Be Relevant onder andere:
        
          “(…)
        
        
          Vandaag ga je [naam] spreken en zoals beloofd stuur ik je onze overeenkomst en algemene voorwaarden. In een notendop:
        
        
          (…)
        
        
          2. 2 maanden garantietermijn: kosteloos zoeken van een vervanger
        
        
          (…)”
        
      
      
    
    
      2.3.
      
        Be Relevant antwoordt in een e-mail van 5 mei 2023 09:13 uur onder andere: 
        
          “(…)
        
      
      
        1. In de eerste instantie is mijn intentie (bij positieve uitkomst gesprekken) een voorstel neer te leggen van 1x 6 maanden. Na succesvolle 6 maanden: verlenging / nieuw contract, zonder houdbaarheidsdatum
      
      
        
          1. Hoe ziet de honorarium berekening eruit in deze constructie?
        
        
          (…)”
        
      
      
    
    
      2.4.
      
        Sunodos antwoordt in een e-mail van 5 mei 2023 16:44 uur onder andere:
        
          “(…)
        
        
          Zoals besproken, je betaalt maar 1 keer een fee voor een succesvolle bemiddeling. Dan is de kandidaat voor jou”(…).
      
      
    
    
      2.5.
      
        Op 5 mei 2023 sluiten partijen een schriftelijke overeenkomst (hierna: de overeenkomst). In de overeenkomst staat onder andere:
        
          “(…)
        
        
          Artikel 4 Vergoedingen
        
      
      
        1. Het volledige Honorarium is verschuldigd in geval van een succesvolle vervulling van een Werving en selectieopdracht. Met succesvolle vervulling wordt verstaan ondertekening van de Arbeidsovereenkomst danwel schriftelijk akkoord op een arbeidsvoorwaardenvoorstel door de door SUNODOS aangedragen Kandidaat.
      
      
        (…)
      
      
        3. 50% Van het honorarium wordt na ondertekening van de Arbeidsovereenkomst danwel schriftelijk akkoord op een arbeidsvoorwaardenvoorstel gefactureerd. De andere 50% wordt gefactureerd op startdatum.
      
      
        
          (…)
        
        
          Artikel 5 Garantiebepalingen
        
      
      
        1. Indien de aanstelling van een Kandidaat wordt beëindigd binnen de eerste twee (2) maanden van de looptijd van het contract van de Kandidaat, wordt de Werving en selectieopdracht beschouwd als zijnde niet geslaagd (…)
      
      
        2. In het geval zoals beschreven staat in het voorgaande lid zal SUNODOS de volgende optie aanbieden:
      
      a. a) kosteloos het zoeken van een vervanger.”
      
    
    
      2.6.
      De kandidaat treedt op basis van een arbeidsovereenkomst (hierna: de arbeidsovereenkomst) met ingang van 1 augustus 2023 bij een payrollonderneming (hierna: de payrollonderneming) in dienst om bij Be Relevant arbeid te verrichten als Account Executive. De arbeidsovereenkomst is op 31 mei 2023 door de payrollonderneming en op 2 juni 2023 door de kandidaat ondertekend.
      
    
    
      2.7.
      Be Relevant betaalt aan Sunodos een honorarium van in totaal € 26.952,76 op basis van twee facturen ter hoogte van € 13.476,38 elk. De eerste factuur is gedateerd 30 mei 2023 en de tweede factuur 1 augustus 2023.
      
    
    
      2.8.
      Bij Be Relevant rijzen twijfels over de geschiktheid van de kandidaat. Op 24 augustus 2023 laat Be Relevant aan Sunodos per e-mail onder andere weten dat zij voornemens is om het contract van de kandidaat te ontbinden, dat er volgens artikel 5.1 van de overeenkomst geen sprake is van een succesvolle werving- en selectieopdracht als het contract met de kandidaat binnen twee maanden wordt ontbonden en dat dit leidt naar de restitutie van het betaalde honorarium. Sunodos antwoordt op 28 augustus 2023 per e-mail onder andere dat Be Relevant wettelijk gezien vrij is het contract van de kandidaat te ontbinden binnen zijn proeftermijn, dat dit valt onder artikel 5.1 (niet succesvolle bemiddeling) en dat Be Relevant dan recht heeft op een vervanger die Sunodos uiteraard graag voor Be Relevant vindt.
      
    
    
      2.9.
      Op 30 augustus 2023 sluiten de payrollonderneming en de kandidaat een vaststellingsovereenkomst waarin onder andere is bepaald dat de tussen hen bestaande arbeidsovereenkomst eindigt.
      
    
    
      2.10.
      Be Relevant heeft geen gebruik gemaakt van het aanbod van Sunodos om kosteloos een vervanger te zoeken voor de kandidaat.
      
    
  
  
    
      3De vordering en het verweer
    
    
      3.1.
      Be Relevant vordert – samengevat – dat de rechtbank bij uitvoerbaar te verklaren vonnis Sunodos veroordeelt tot betaling van € 26.952,76, vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 1 september 2023 en de proceskosten.
      
    
    
      3.2.
      Be Relevant legt daaraan – samengevat – het volgende ten grondslag. Er is op basis van artikel 5.1 van de overeenkomst geen sprake van een succesvolle werving of plaatsing, aangezien de arbeidsovereenkomst van de kandidaat binnen twee maanden is beëindigd. Omdat achteraf is gebleken dat de voorwaarde voor betaling niet was vervuld, is er sprake van onverschuldigde betaling ex artikel 6:203 BW. Uit artikelen 4 en 5 van de overeenkomst, alsmede de e-mail van Sunodos van 5 mei 2023 16:44 uur volgt dat Sunodos heeft toegezegd dat het honorarium alleen verschuldigd is wanneer sprake is van een succesvolle werving. Daarnaast is Sunodos tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst omdat de kandidaat ongeschikt was voor de functie bij Be Relevant. De door Be Relevant geleden schade is het aan Sunodos betaalde honorarium voor de onsuccesvolle werving. 
      
    
    
      3.3.
      Sunodos voert verweer. Zij voert – samengevat – het volgende aan. Sunodos heeft terecht het honorarium betaald gekregen, omdat zij conform de overeenkomst de kandidaat heeft geworven voor Be Relevant en met de kandidaat een arbeidsovereenkomst tot stand is gekomen. Hiermee is de bemiddeling ten einde gekomen. De garantieregeling van artikel 5 van de overeenkomst houdt niet in dat Be Relevant recht heeft op teruggave van het honorarium als de arbeidsovereenkomst binnen twee maanden wordt beëindigd. In artikel 5 lid 2 van de overeenkomst staat dat Sunodos in dat geval aanbiedt om kosteloos te zoeken naar een vervanger. Sunodos heeft dat aangeboden, maar Be Relevant heeft daarvan geen gebruik gemaakt. Daarnaast wijst zij erop dat zij ook op grond artikel 7:426 BW recht heeft op loon. Verder betwist Sunodos dat zij tekort is geschoten in de nakoming van haar verplichtingen uit de overeenkomst. Het is Sunodos niet toe te rekenen dat de kandidaat Be Relevant niet beviel en ook bij een wanprestatie is het gebruikelijk dat je in de gelegenheid wordt gesteld alsnog correct na te komen. Dat is niet gebeurd. 
      
    
    
      3.4.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      Be Relevant legt aan haar vordering ten eerste ten grondslag dat het honorarium onverschuldigd is betaald. Op grond van artikel 6:203 lid 1 BW is sprake van onverschuldigde betaling sprake als iemand een ander zonder rechtsgrond een goed heeft gegeven.
      
    
    
      4.2.
      Naar het oordeel van de rechtbank is er geen sprake van onverschuldigde betaling. Er was ten tijde van de betalingen van het honorarium namelijk een rechtsgrond voor de betalingen. Er was immers voldaan aan artikel 4 lid 1 van de overeenkomst, te weten dat de door Sunodos aangedragen kandidaat een arbeidsovereenkomst heeft ondertekend. Verder is niet in geschil dat conform artikel 4 lid 3 van de overeenkomst is gefactureerd. 
      
    
    
      4.3.
      Be Relevant betoogt echter dat uit de overeenkomst en de toelichting daarop door Sunodos volgt dat Sunodos het honorarium moet terugbetalen als de arbeidsovereenkomst van de kandidaat binnen twee maanden wordt beëindigd. Bij de beantwoording van de vraag of dat het geval is, is van belang hoe artikelen 4 en 5 van de overeenkomst moeten worden uitgelegd. Daarbij komt het aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij is niet alleen de letterlijke tekst van de bepalingen van belang, maar kunnen ook andere omstandigheden van belang zijn (de zogenoemde Haviltex-maatstaf).
      
    
    
      4.4.
      Op basis van artikel 4 is sprake van een succesvolle vervulling van een werving- en selectieopdracht als de arbeidsovereenkomst is ondertekend of er een schriftelijk akkoord is op een arbeidsvoorwaardenvoorstel. In dat geval is het honorarium verschuldigd. In artikel 5 lid 1 staat dat de werving en selectie als niet geslaagd wordt beschouwd in geval van beëindiging van het dienstverband binnen een termijn van twee maanden na indiensttreding. In lid 2 is bepaald wat in dat geval de consequentie is: Sunodos zal de optie aanbieden om kosteloos een vervanger te zoeken. In de overeenkomst staat niet dat in geval van beëindiging van het dienstverband van de kandidaat binnen twee maanden alsnog geen honorarium verschuldigd is of dat Sunodos gehouden is het honorarium terug te betalen. Ook in de e-mailcorrespondentie staat dit niet. In de e-mail van 5 mei 2023 16:44 uur van Sunodos aan Be Relevant staat dat Be Relevant maar één keer betaalt voor een succesvolle bemiddeling. Deze e-mail is een antwoord op de vraag die Be Relevant in de e-mail van 5 mei 2023 09:13 uur stelde, namelijk hoe de berekening van het honorarium eruitziet als het contract met de kandidaat na een eerste termijn van zes maanden verlengd wordt. Be Relevant had de e-mail van 5 mei 2023 16:44 uur daarom redelijkerwijze (enkel) zo mogen begrijpen dat zij bij een verlenging van de arbeidsovereenkomst niet nogmaals honorarium verschuldigd is. Be Relevant had daar dus niet redelijkerwijze uit mogen afleiden dat er geen honorarium verschuldigd is bij een beëindiging van de arbeidsovereenkomst van de kandidaat binnen twee maanden na indiensttreding. Bovendien staat in de e-mail die Sunodos op 5 mei 2023 7:44 uur aan Be Relevant stuurde: “2 maanden garantietermijn: kosteloos zoeken van een vervanging”. Deze e-mail ondersteunt de uitleg die Sunodos aan artikel 5 van de overeenkomst geeft. Gelet op het voorgaande is hetgeen wat partijen over en weer redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten dat het honorarium verschuldigd is als de arbeidsovereenkomst is ondertekend of er een schriftelijk akkoord is op een arbeidsvoorwaardenvoorstel en dat Sunodos bij een beëindiging van de arbeidsovereenkomst van de kandidaat binnen twee maanden na indiensttreding aan Be Relevant moet aanbieden om kosteloos een vervanger te zoeken. Partijen zijn dus niet overeengekomen dat Sunodos bij een beëindiging van het dienstverband van de kandidaat binnen twee maanden na indiensttreding gehouden is het honorarium aan Be Relevant terug te betalen.
      
    
    
      4.5.
      Be Relevant voert verder aan dat Sunodos toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst en dat Be Relevant als gevolg daarvan schade heeft geleden ter hoogte van het honorarium. De rechtbank overweegt als volgt. Omdat nergens uit blijkt dat Sunodos niet alsnog een geschikte kandidaat kan werven, moet het ervoor worden gehouden dat nakoming niet blijvend onmogelijk is. Dat heeft tot gevolg dat op grond van artikel 6:74 BW voor toekenning van schadevergoeding onder andere vereist is dat Sunodos in verzuim is geraakt. Op grond van artikel 7:82 lid 1 BW treedt het verzuim in, wanneer de schuldenaar in gebreke wordt gesteld bij een schriftelijke aanmaning waarbij hem een redelijke termijn voor de nakoming wordt gesteld, en nakoming binnen deze redelijke termijn uitblijft. Be Relevant heeft Sunodos geen schriftelijke aanmaning gestuurd waarin zij Sunodos een redelijke termijn geeft om alsnog een geschikte kandidaat te werven. Integendeel, Sunodos heeft aangeboden om kosteloos naar een vervanger te zoeken en Be Relevant heeft ervoor gekozen van dat aanbod geen gebruik te maken. Sunodos is dus niet in verzuim geraakt, zodat niet is voldaan aan dit vereiste voor schadevergoeding. Daarom kan in het midden blijven of Sunodos (toerekenbaar) is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst.
      
    
    
      4.6.
      Op grond van het voorgaande worden de vorderingen van Be Relevant afgewezen.
      
    
    
      4.7.
      Be Relevant is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Sunodos worden begroot op:
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - griffierecht
              
              
                €
              
              
                2.837,00
              
              
                
              
            
            
              
                - salaris advocaat
              
              
                €
              
              
                1.572,00
              
              
                (2,00 punten × € 786,00)
              
            
            
              
                - nakosten
              
              
                €
              
              
                178,00
              
              
                (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                4.587,00
              
              
                
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.8.
      De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van Be Relevant af,
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt Be Relevant in de proceskosten van € 4.587,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als Be Relevant niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt Be Relevant tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
      
    
    
      5.4.
      verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A. Rodriguez Galvis en in het openbaar uitgesproken op 27 maart 2024.