ECLI:NL:RBAMS:2024:2176, Rechtbank Amsterdam, 17-04-2024, 1304034624
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2024-04-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht

Samenvatting: België, vervolgings-EAB, overlevering toegestaan

RECHTBANK AMSTERDAM
    INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
    
    
    
      Parketnummer: 13-040346-24
    
    
    
      
        Datum uitspraak: 17 april 2024 
      
    
    
    
    
      
      
            UITSPRAAK
      
    
    
    
    
      op de vordering van 16 februari 2024 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB).
      Dit EAB is uitgevaardigd op 5 februari 2024 door een onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel, België (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:  
    
    
    
      
        	[opgeëiste persoon] ,
      
      	geboren in [geboorteplaats] op [geboortedag] 2001, 
      	ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres:
      	[adres]
      gedetineerd in het Justitieel Complex [plaats] ,
    
    
    
      hierna ‘de opgeëiste persoon’.
    
    
  
  
    
      1Procesgang
    
    
      De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 3 april 2024, in aanwezigheid van mr. W.H.R Hogewind, officier van justitie. De opgeëiste persoon heeft afstand gedaan van zijn recht op zitting te worden gehoord. Hij is vertegenwoordigd door zijn gemachtigd raadsman, mr. M. Rasterhoff, advocaat te Amsterdam.
    
    
    
      De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd.
    
    
  
  
    
      2Identiteit van de opgeëiste persoon 		
    
    
      De rechtbank heeft de identiteit van de opgeëiste persoon onderzocht en vastgesteld dat de 
      bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat de opgeëiste persoon de Nederlandse nationaliteit heeft. 
    
    
  
  
    
      3Grondslag en inhoud van het EAB
    
    
      Het EAB vermeldt een internationaal bevel tot aanhouding bij verstek van de onderzoeksrechter bij de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel van 31 januari 2024.
    
    
    
      De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan een naar Belgisch recht strafbaar feit. Dit feit is omschreven in het EAB.
    
    
    
      3.1.
      
         	Genoegzaamheid
      
      
      
        
          Standpunt van de verdediging
        
      
      
      
        De raadsman stelt zich op het standpunt dat het EAB niet genoegzaam is vanwege de onduidelijkheid betreffende de rol van de opgeëiste persoon en het ontbreken van een beschrijving van de soort verdovende middelen die ingevoerd zouden zijn, dan wel welke hij in bezit zou hebben gehad op 27 oktober 2023.
      
      
      
        
          Standpunt van de officier van justitie
        
      
      
      
        De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat in de aanvullende informatie van 20 maart 2024 aangegeven wordt wat de rol van de opgeëiste persoon was en dat het om cocaïne zou gaan, en dat hiermee aan artikel 2 OLW is voldaan.
      
      
      
        
          Oordeel van de rechtbank
        
      
      
      
        De rechtbank overweegt dat het EAB en de aanvullende informatie gegevens bevatten op basis waarvan het voor de opgeëiste persoon duidelijk is waarvoor zijn overlevering wordt verzocht. Het is voor de rechtbank duidelijk dat het verzoek voldoet aan de in de OLW genoemde vereisten. Het EAB bevat een beschrijving van de omstandigheden waaronder het strafbare feit is gepleegd, met vermelding van de datum, de plaats en de mate van betrokkenheid van de opgeëiste persoon bij het strafbare feit. De beschrijving van het feit waarborgt ook de naleving van het specialiteitsbeginsel. Ten overvloede merkt de rechtbank op dat in onderdeel e) van het EAB vermeldt wordt om welke verdovende middelen (te weten: cocaïne) het zou gaan. 
      
      
    
  
  
    
      4Strafbaarheid
    
    
      
        Feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW
      
    
    
    
      De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst het strafbare feit aan als een zogenoemd lijstfeit, dat in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld. Het feit valt op deze lijst onder nummer 5, te weten:
    
    
    
      
        	-illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen
      
      
        Uit het EAB volgt dat op dit feit naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld.
    
    
    
      Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven.
    
    
  
  
    
      5De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW
    
    
      De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit. De rechtbank stelt vast dat de opgeëiste persoon daarnaast zodanige banden heeft met Nederland, dat de tenuitvoerlegging van een eventueel na overlevering opgelegde straf, uit het oogpunt van sociale re-integratie beter in Nederland kan plaatsvinden dan in de uitvaardigende lidstaat. Zijn overlevering kan daarom worden toegestaan, wanneer is gewaarborgd dat de opgeëiste persoon, in geval van veroordeling in de uitvaardigende lidstaat tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf na overlevering, deze straf in Nederland mag ondergaan.
    
    
    
      Het Parket procureur des Konings heeft bij brief van 20 maart 2024 de volgende garantie gegeven:
    
    
    
      
        “In antwoord op uw brief inzake de overlevering van [opgeëiste persoon] (geboren op [geboortedag] 2001), sta ik u de garantie toe voor de terugkeer van de betrokkene naar uw land.
      
    
    
    
      
        Overeenkomstig artikel 5 §3 van het kaderbesluit dd. 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel houdt deze garantie in dat, eens betrokkene in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maateregel is veroordeeld, deze persoon naar uw land wordt overgebracht teneinde deze straf of maatregel aldaar te ondergaan.”
      
    
    
    
      Naar het oordeel van de rechtbank is deze garantie voldoende.
    
    
  
  
    
      6Artikel 11, OLW: detentieomstandigheden 
    
    
      Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank geoordeeld dat er ten aanzien van alle detentie-instellingen in België een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden in België worden onderworpen aan een onmenselijke of vernederde behandeling, gelet op de detentieomstandigheden in België, en dat daarom de tot dan toe verstrekte algemene detentiegarantie niet meer voldoet.
    
    
    
      Bij brief van 25 maart 2024 heeft het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele rechten en Vrijheden de volgende garantie afgegeven:
    
    
    
      
        “Ter beantwoording van het verzoek om een individuele detentiegarantie uitgaande van Arrondissementsparket Amsterdam (dd. 21 maart 2024) betreffende de detentieomstandigheden waaraan 
        
          [opgeëiste persoon] 
         (° [geboortedag] 2001) zal worden onderworpen na overlevering ingevolge het Europees aanhoudingsbevel (dd. 5 februari 2024, ref. 2023/0092) met oog op strafvervolging uitgaande de Belgische gerechtelijke autoriteiten, verstrek ik u de volgende informatie. 
      
    
    
  
  
    
      1In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden? 
    
      [opgeëiste persoon] zal worden opgesloten in de gevangenis van Haren indien na overlevering door de bevoegde gerechtelijke autoriteit wordt beslist dat de persoon in voorlopige hechtenis dient te blijven. 
    
    
      
        2. 	Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling? 
      
      
        België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel. 
      
      
        In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [opgeëiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering: 
      
      - De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3 m2 individuele levensruimte. Dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten. 
      - De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair. 
      o De sanitair blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm
      o Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau. 
      - De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen. 
      - Er worden verschillende dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten. 
    
    
  
  
    
      3Sanitaire en hygiëne omstandigheden 
    Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren.”
    
    
      Aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt, gaat de rechtbank uit van de geboden zekerheid in voorgaande garantie.
    
    
    
      De rechtbank is gelet op deze garantie van de Belgische autoriteiten, van oordeel dat het vastgestelde algemene reële gevaar van onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden hiermee voor de opgeëiste persoon is weggenomen. Het algemene gevaar dat de rechtbank heeft aangenomen, wordt door deze garantie namelijk uitgesloten ten aanzien van de opgeëiste persoon nu hij zal worden geplaatst in een instelling op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder met relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden).
    
    
    
      De rechtbank is ambtshalve bekend met de recente geweldsincidenten in de gevangenissen in Antwerpen (13 maart 2024) en Sint-Gillis (18 maart 2024), als ook met de landelijke staking van begin april in Belgische detentie-instellingen. Deze omstandigheden vormen naar het oordeel van de rechtbank een bevestiging van het algemene gevaar en de noodzaak van een individuele detentiegarantie. Dit maakt echter niet dat er sprake is van een situatie waarin aannemelijk is geworden dat de afgegeven individuele detentiegarantie niet voldoet. 
    
    
  
  
    
      7Slotsom
    
    
      De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. Om die reden staat de rechtbank de overlevering toe.
    
    
  
  
    
      8Toepasselijke wetsbepalingen
    
    
      De artikelen 2, 5, 6 en 7 Overleveringswet. 
    
    
  
  
    
      9Beslissing
    
    
      
        STAAT TOE de overlevering van [opgeëiste persoon] aan de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel (België) voor het feit zoals dat is omschreven in onderdeel e) van het EAB. 
    
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door
      mr. C. Klomp,  				                         			voorzitter,
      mrs. B.M. Vroom-Cramer en A. Pahladsingh,                       				   rechters,
      in tegenwoordigheid van L.E. Poel,		                              			   griffier,
      en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 17 april 2024.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. 
      
    
    
  
  
     Zie artikel 23 Overleveringswet.
  
  
     Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW.
  
  
     Zie onderdeel e) van het EAB.
  
  
    Rechtbank Amsterdam, 14 december 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:7536.
  
  
    Hof van Justitie van de Europese Unie, 25 juli 2018, zaak ML (C-220/18, ECLI:EU:C:2018:589), punt 114.