ECLI:NL:RBNNE:2024:1489, Rechtbank Noord-Nederland, 15-04-2024, 194262
Rechtbank Noord-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2024-04-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Zorgmachtiging. Zitting wordt voorgezet buiten aanwezigheid betrokkene om, nadat betrokkene de aanwezigen met een waterpomptang bedreigd heeft.

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
    Afdeling Privaatrecht
    
    
      Locatie: Leeuwarden
    
    
    
      Zaak-/rekestnr.: C/17/194262 / FA RK 24-616 
    
    
    
      
        Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
      
    
    
    
      Beschikking van 15 april 2024 naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
    
    
    
      
        
          [naam] ,
      
      geboren op [geboortedatum] , 
      wonende te [adres] ,
      hierna te noemen: betrokkene,
      advocaat: mr. M.R. Rauwerda, kantoorhoudende te Leeuwarden.
    
    
    
  
  
    
      1Het procesverloop
    
    
      1.1.
      De rechtbank heeft kennisgenomen van het verzoekschrift van de officier van justitie, ingekomen bij de griffie op 27 maart 2024 en van de volgende bijlagen:
      - de medische verklaring d.d. 22 maart 2024;
      - het zorgplan d.d. 6 maart 2024;
      - de zorgkaart d.d. 15 februari 2024;
      - de bevindingen van de geneesheer-directeur als bedoeld in artikel 5:15 Wvggz;
      - het door de geneesheer-directeur opgestelde voorstel voor een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 5:17 lid 4 Wvggz d.d. 25 maart 2024;
      - gegevens over een eerder voor betrokkene afgegeven rechterlijke machtiging op grond van de Wet Bopz;
      - gegevens over een eerder voor betrokkene afgegeven crisismaatregel, machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel of zorgmachtiging op grond van de Wvggz;
      - politiegegevens als bedoeld in de Wet politiegegevens;
      - strafvorderlijke en justitiële gegevens als bedoeld in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens;
      - een verklaring van de griffier dat het curatele- en bewindregister ten aanzien van betrokkene geen gegevens bevat.
      
    
    
      1.2.
      De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 15 april 2024 op de locatie Jelgerhuis van de GGZ Friesland te Leeuwarden. Daarbij zijn de volgende personen gehoord:
      - betrokkene, bijgestaan door mr. M.R. Rauwerda;
      - [naam] , psychiater;
      - [naam] , begeleider.
      
    
    
      1.3.
      Betrokkene is - na bedreiging van de aanwezigen met een waterpomptang - uit de kamer waar de zitting plaatsvond gezet, is vervolgens vertrokken en niet meer teruggekeerd. De rechtbank heeft vervolgens de zitting zonder aanwezigheid van betrokkene voortgezet. Betrokkene heeft de rechtbank nog wel (op dreigende toon) medegedeeld tegen de machtiging te zijn en geen zorg meer te willen ontvangen.
      
    
    
      1.4.
      De officier van justitie is niet ter zitting verschenen, omdat hij een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig achtte.
      
    
    
      1.5.
      Na de mondelinge behandeling is een kennisgeving van de mondelinge uitspraak aan de zorgaanbieder uitgereikt.
      
    
  
  
    
      2De beoordeling
    
    
      2.1.
      De rechter kan op verzoek van de officier van justitie een zorgmachtiging verlenen ten aanzien van betrokken wanneer wordt voldaan aan de criteria en de doelen van verplichte zorg als bedoeld in artikel 3:3 en 3:4 Wvggz. Verplichte zorg is zorg die ondanks verzet kan worden verleend.
      
      
        Wanneer het gedrag van betrokkene als gevolg van een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel, kan als uiterste middel verplichte zorg worden verleend, mits er geen mogelijkheden voor zorg op basis van vrijwilligheid zijn, er geen minder bezwarende alternatieven zijn, het verlenen van verplichte zorg evenredig is en redelijkerwijs te verwachten is dat het verlenen van verplichte zorg effectief is.
      
      
      
        Verplichte zorg kan worden verleend om ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen of de door een psychische stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen.
      
      
    
    
      2.2.
      Uit de overgelegde stukken en hetgeen tijdens de mondelinge behandeling naar voren is gekomen, is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis in de vorm van:
      - neurobiologische ontwikkelingsstoornissen (o.a. verstandelijke beperkingen en ASS);
      - schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen; 
      - middelgerelateerde en verslavingsstoornissen;
      - disruptieve, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen.
      
    
    
      2.3.
      Deze stoornis leidt ernstig nadeel gelegen in:
      - ernstig lichamelijk letsel;
      - ernstige psychische,  materiële of immateriële, of financiële schade;
      - ernstige verwaarlozing;
      - maatschappelijke teloorgang;
      - ernstig verstoorde ontwikkeling voor of van betrokkene of voor een ander;
      - de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept;
      - de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
      
      
        Betrokkene is bekend bij politie en justitie. In het verleden is er sprake geweest van veel agressie naar goederen en mensen. Onder meer hierdoor heeft hij ook zijn huurwoning verloren. Recentelijk zijn er geen agressieve incidenten gemeld. Hij blijft echter onverminderd afwijzend in contact naar zin behandelaars.
      
      
      
        Betrokkene heeft geen ziektebesef of -inzicht en beperkte gewetensfuncties. Zonder de dwang van een zorgmachtiging zal betrokkene geen depotmedicatie accepteren. Hierdoor al betrokkene ontregelen door medicatieontrouw en in de combinatie met mogelijk middelenmisbruik, is de kans erg hoog dat er opnieuw ernstig nadeel optreedt.
      
      
    
    
      2.4.
      Voorgaande maakt dat betrokkene langer zorg nodig heeft voor:
      - het afwenden van ernstig nadeel;
      - het stabiliseren of herstellen van de fysieke gezondheid van betrokkene in het geval diens gedrag als gevolg van de psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel daarvoor;
      - het dusdanig herstellen van de geestelijke gezondheid van betrokkene dat betrokkene zijn autonomie zoveel mogelijk herwint;
      - het stabiliseren van de geestelijke gezondheid van betrokkene.
      
    
    
      2.5.
      
        Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. 
        Betrokkene wil op geen enkele wijze aan een vrijwillige GGZ behandeling vorm geven en staat niet open voor begeleidende contacten om toe te werken naar een ander vorm van behandeling dan een behandeling in een gedwongen kader. Hoewel hij zich momenteel conformeert aan het huidige beleid, wordt niet ingegeven door ziekte-inzicht of op een vanuit betrokkene zelf voortkomende motivatie tot behandeling. De bestaande contacten tussen betrokkene en zijn behandelaars beperken zich tot het toedienen van medicatie. Alle andere doelen van de behandeling worden niet bereikt.
      
      
      
        Om die reden is verplichte zorg nodig. De rechtbank zal aansluiten bij de in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg die zijn gebaseerd op het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur en bestaan uit:
      
      - het toedienen van medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
      - beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - onderzoek van kleding of lichaam;
      - onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
      - controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
      - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
      - opnemen in een accommodatie.
      
    
    
      2.6.
      Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogd effect hebben. De voorgestelde verplichte zorg is evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
      
    
    
      2.7.
      
        Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. De zorgmachtiging zal worden verleend voor de (verzochte) duur van twaalf maanden. 
        
          3.	De beslissing
        
      
      
    
    
      3.1.
      verleent een zorgmachtiging ten aanzien van [naam], inhoudende dat gedurende de geldigheid van de machtiging bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
      - het toedienen van medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
      - beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - onderzoek van kleding of lichaam;
      - onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
      - controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
      - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
      - opnemen in een accommodatie.
      
    
    
      3.2.
      bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 15 april 2025.
      
      
        Deze beschikking is mondeling gegeven en uitgesproken op 15 april 2024 door 
        mr. G.J. Baken, rechter, bijgestaan door de griffier en schriftelijke ondertekend 
        op 18 april 2024.
      
      
      
      
      
        fn. 
      
      
      
        
          Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.