ECLI:NL:RBLIM:2017:4442, Rechtbank Limburg, 17-05-2017, C/03/216153 / HA ZA 16-48
Rechtbank Limburg — Uitspraak 
Datum: 2017-05-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Aanneming van werk; vaste aanneemsom of richtprijs van € 3.471,50 of werk op regiebasis voor meer dan € 50.000,00? Meerwerk.

vonnis
    RECHTBANK LIMBURG
    
    
      Burgerlijk recht
    
    
    
      Zittingsplaats Roermond
    
    
    
    
      zaaknummer / rolnummer: C/03/216153 / HA ZA 16-48
    
    
    
      
        Vonnis van 17 mei 2017
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [eiser in conventie, verweerder in reconventie]
        ,
      wonende te [woonplaats eiser in conventie, verweerder in reconventie] ,
      eiser in conventie,
      verweerder in reconventie,
      advocaat mr. A.M.T. Snijders te Roermond,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1 [gedaagde sub 1 in conventie, eiser in reconventie] ,
    
      wonende te [woonplaats gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ,
      2.	[gedaagde sub 2 in conventie, eiser in reconventie],
      wonende te [woonplaats gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ,
      gedaagden in conventie,
      eisers in reconventie,
      advocaat mr. J.B.Th. van 't Grunewold te Roermond.
    
    
    
    
      Partijen zullen hierna [eiser in conventie, verweerder in reconventie] en [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] (beide gedaagden) of [gedaagde sub 2 in conventie, eiser in reconventie] (gedaagde sub 2) genoemd worden.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          de dagvaarding
        
        
          de conclusie van antwoord tevens conclusie van eis in reconventie
        
        
          de conclusie van antwoord in reconventie
        
        
          het proces-verbaal van comparitie van 3 april 2017.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
      2.1.
      
        [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft een interieur- en timmerbouwbedrijf en verricht daarnaast allerlei kluswerkzaamheden zoals verf- en restauratiewerkzaamheden.
      
      
    
    
      2.2.
      
        [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft op 2 juni 2014 een offerte uitgebracht ten behoeve van onderhoud en schilderwerk aan de boeiboord en de dakkapel aan de achterzijde van het woonhuis van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] [eiser in conventie, verweerder in reconventie] was al in mei 2017 begonnen met de uitvoering van deze verrichten van werkzaamheden.
      
    
    
      2.3.
      De offerte luidt als volgt.
      
      
        “Bijgaand ontvangt u, onze offerte betreffende.
        Betreft boeiboord en dakkapel: Onderhoudswerkzaamheden, Restauratie, schilderwerken.
      
      
      
        *Boeiboord aan pannendak boven achterzijde woonhuis: afbranden oude verf en oude boeiplank verwijderen, schuren van bestaande boei en tweemaal in grondverf zetten met een vochtregulerende Sikkens Primer, tussenschuren en afkitten van naden, aanbrengen nieuw boeiboord gronden van schroeven en plamuren en weer gronden tbv nieuw boeiboord. Aflakken met een vochtregulerende Sikkens verf, indicatie arbeid 30 u.
      
      
      
        *Dakkapel achterzijde woonhuis: afbranden oude verf, schuren van bestaande boei en tweemaal in grondverf zetten met een vochtregulerende Sikkens Primer, tussenschuren en afkitten van naden, stopverf vervangen van beglazing. Aflakken met een vochtregulerende Sikkens verf, indicatie arbeid 20 u.
      
      
      
        *Benodigde materialen: Boeiboord achterzijde (zaag, frees en voorbewerking schilderwerk).								€ 557,50
        * Huur steiger per week.							€ 112,50
        *Huur steigeruitbouw tbv dakkapel.						€ 000,00
        *Huur steiger op en afbouwen.						€ 120,00
        *Sikkens Primer, Sikkens EPS, Zuidwest Primer.				€ 215,75
        *WR fast plamuur, ZW hybrisael, schuurmateriaal, reiniger en overige.		€   78,50
      
      
      
        Aanneemsom op basis van nacalculatie a €47,75 u.
        Bovengenoemde prijzen zijn zonder 6% btw op uurloon en 21% btw op materialen.
      
      
      
        Totaal exclusief BTW 	€ 3471,75
        BTW 00% 	       	€   000,00
        Totaal inclusief BTW 	€   000,00
      
      
      
        De bijgevoegde alg. voorw. zijn van toepassing op deze overeenkomst.”
      
      
      
        (…)
      
      
    
    
      2.4.
      Op 26 november 2014 factureert [eiser in conventie, verweerder in reconventie] een bedrag van € 19.903,77 aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betreffende de werkzaamheden in mei, juni en juli 2014. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betaalt deze factuur.
      
    
    
      2.5.
      
        Op 22 januari 2015 factureert [eiser in conventie, verweerder in reconventie] een bedrag van € 29.367,34 aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betreffende de werkzaamheden in augustus en september 2014. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betaalt 
        € 5.000,00 op deze factuur.
      
      
    
    
      2.6.
      
        Bij brief van 4 maart 2015 aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] maakt [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] bezwaar tegen de hoogte van de facturen en vraagt hij specificaties van de verrichte werkzaamheden en de materiaalkosten. Bij brief van 13 april 2015 aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] maakt hij bezwaar tegen de ontvangen specificaties en materiaalkosten. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] begroot de kosten van de werkzaamheden op € 13.182,77 en vordert het door hem teveel betaalde bedrag van 
        € 11.721,00 terug. 
      
      
    
    
      2.7.
      Bij brief van 30 april 2015 sommeert [eiser in conventie, verweerder in reconventie] , [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] tot betaling van de openstaande factuur van € 24.367,34.
      
    
    
      2.8.
      Bij brief van 6 mei 2015 betwist de gemachtigde van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de juistheid van de beide facturen. 
      
    
    
      2.9.
      Bij brief van 17 juli 2015 sommeert [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] [eiser in conventie, verweerder in reconventie] om de overeengekomen werkzaamheden af te maken. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] verricht daarop enkele werkzaamheden.
      
    
    
      2.10.
      Bij brief van 13 oktober 2015 aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ontbindt [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de overeenkomst partieel. Bij brief van 28 december 2015 becijfert [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] wat hij volgens hem verschuldigd is aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] en vordert hij een bedrag van € 21.508,13 van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] terug.
      
    
    
      2.11.
      Op 12 januari 2006 factureert [eiser in conventie, verweerder in reconventie] een bedrag van € 2.411,42 aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voor de na 17 juli 2015 verrichte werkzaamheden. Deze factuur betaalt [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    in conventie
    
      3.1.
      
        
          [eiser in conventie, verweerder in reconventie] vordert  samengevat - veroordeling van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] tot betaling van € 26.778,76, vermeerderd met rente en kosten, waaronder buitengerechtelijke kosten van 
        € 1.042,78 en nakosten.
      
      
    
    
      3.2.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voert verweer. 
      
    
    
      3.3.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
      
        
          in reconventie
        
      
    
    
      3.4.
      
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] vordert  samengevat - veroordeling van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] tot betaling van € 21.508,13, vermeerderd met rente en kosten, waaronder buitengerechtelijke kosten van 
        € 1.198,00 en nakosten.
      
      
    
    
      3.5.
      
        [eiser in conventie, verweerder in reconventie] voert verweer. 
      
    
    
      3.6.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    in conventie
    
      4.1.
      Tussen partijen staat niet ter discussie dat zij een aannemingsovereenkomst hebben gesloten en dat de door [eiser in conventie, verweerder in reconventie] op 2 juni 2014 uitgebrachte offerte door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] is aanvaard. Wel staat tussen partijen ter discussie of sprake is van een aanneemsom op regiebasis (volgens [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ) ofwel van een vaste -  dan wel richtprijs (volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ).  
      
    
    
      4.2.
      Over het algemeen kiezen partijen voor een regieovereenkomst in situaties dat het door de aard van het werk of wegens tijdsgebrek niet mogelijk is de te verrichten werkzaamheden goed te omschrijven en te begroten. Als dat wel het geval is wordt vaak voor een vaste aanneemsom gekozen. Dat is één prijs voor het hele werk (uitgezonderd meerwerk). 
      
    
    
      4.3.
      In dit geval zijn de werkzaamheden duidelijk in de offerte omschreven en is een totale som van € 3.471,50 exclusief btw vermeld gebaseerd op een geïndiceerd aantal arbeidsuren van 50. Anders dan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] stelt kan uit de enkele zin “Aanneemsom op basis van nacalculatie a €47,75 u” niet worden afgeleid dat sprake is van een aanneemsom op regiebasis. Dat partijen dit wel hebben beoogd en/of dat er in dit geval ook redenen waren om op regiebasis te contracteren, heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] niet gesteld. Deze stelling van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] passeert de rechtbank dan ook als onvoldoende onderbouwd. 
      
    
    
      4.4.
      Dan is de vraag of een vaste aanneemsom of een richtprijs is overeengekomen. Door de toevoeging van de zin “Aanneemsom op basis van nacalculatie a €47,75 u” houdt de rechtbank het ervoor dat geen vaste aanneemsom maar een richtprijs is overeengekomen.
      
    
    
      4.5.
      
        Een richtprijs mag op grond van artikel 7:752 lid 2 BW met niet met meer dan tien procent worden overschreden, tenzij de aannemer de opdrachtgever zo tijdig mogelijk voor de waarschijnlijkheid van een verdere overschrijding heeft gewaarschuwd.
        
          [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft echter niet heeft onderbouwd dat met de in de offerte opgenomen werkzaamheden meer dan 50 arbeidsuren en/of hogere dan de daarin opgenomen kosten waren gemoeid. Een duidelijke en inzichtelijke specificatie die die stelling zou kunnen onderbouwen ontbreekt. Ten overvloede merkt de rechtbank daarbij op dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] desgevraagd ter zitting heeft verklaard dat hij [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet heeft gewaarschuwd voor de waarschijnlijkheid van een verdere prijsoverschrijding. 
      
      
    
    
      4.6.
      Dan stelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] dat er meerwerk is overeengekomen. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] erkent dat opdracht is gegeven tot het meerwerk houdende het schilderen van de ramen op de verdieping, waarmee volgens hem een redelijke prijs van € 600,00, exclusief btw gemoeid gaat. Hij betwist opdracht te hebben gegeven tot ander meerwerk. 
      
    
    
      4.7.
      Voor meerwerk geldt het volgende. Als de opdrachtgever toevoegingen of veranderingen in het overeengekomen werk wenst, kan de aannemer slechts dan een verhoging van de prijs vorderen, wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een daaruit voortvloeiende prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen (artikel 7:755 BW). Nog afgezien van de vraag of [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] opdracht heeft gegeven tot ander meerwerk – [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft dit betwist en [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft haar stelling daarop onvoldoende gemotiveerd gehandhaafd - heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] desgevraagd ter zitting verklaard dat hij [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] nooit op een noodzakelijke prijsverhoging heeft gewezen. Evenmin heeft hij gesteld dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen. 
      
    
    
      4.8.
      Conclusie van het vorenstaande is dat aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen hoger bedrag toekomt dan de som van € 3.471,75 en € 600,00 voor het meerwerk, beide bedragen te vermeerderen met btw en dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] met zijn betaling van € 24.903,77 ruimschoots aan zijn verplichtingen heeft voldaan zodat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ter zake de aanneemovereenkomst niets meer van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft te vorderen. 
      
    
    
      4.9.
      
        [eiser in conventie, verweerder in reconventie] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] worden begroot op:
      - griffierecht		885,00
      - salaris advocaat		1.158,00 (2,0 punten × tarief € 579,00)
      Totaal	€ 	2.043,00
      
      
        
          in reconventie
        
      
    
    
      4.10.
      
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] vordert ter zake van onverschuldigde betaling en schade ter zake onafgemaakt werk een bedrag van in totaal € 21.508,13. Hij stelt een aanneemsom verschuldigd te zijn van € 3.471,50 en meerwerk van € 600,00 dus in totaal € 4.071,50 te vermeerderen met btw. Daarop strekt volgens hem een schade van € 1.080,00 exclusief btw in mindering voor herstel en afronding van de werkzaamheden, zodat hij eigenlijk 
        € 2.991,75 exclusief btw en € 3.395,64 inclusief btw had moeten betalen. Hij onderbouwt de schade van € 1.080,00 exclusief btw met een rapport van Bouwadviesbureau [X] van 1 december 2015. Nu hij geen € 3.395,64 maar € 24.903,77 heeft betaald, vordert hij € 21.508,13 van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] (terug). 
      
      
    
    
      4.11.
      
        
          [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft als eerste verweer gevoerd dat hij niet gehouden is tot (gedeeltelijke) terugbetaling van de door hem ontvangen bedragen omdat restauratiewerk op basis van nacalculatie is overeengekomen. In conventie heeft de rechtbank al over deze stelling geoordeeld. Uit overweging 4.8 volgt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] enkel de aanneemsom van 
        € 3.471,50 en een meerprijs van € 600,00 verschuldigd is, nog te vermeerderen met btw. 
      
      
    
    
      4.12.
      Met betrekking tot de schadepost van € 1.080,00 voor herstel en afronding van de overeengekomen (€ 480,00) en niet overeengekomen werkzaamheden (€ 600,00), overweegt de rechtbank als volgt. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] betwist enige schadevergoedingsplicht te hebben nu hij niet in verzuim is geraakt omdat hij niet in de gelegenheid is gesteld de gebreken te verhelpen en/of het werk af te maken. 
      
    
    
      4.13.
      
        De rechtbank oordeelt ter zake als volgt. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] bij brief van 
        17 juli 2015 gesommeerd vóór 14 september 2015 het overeengekomen werk af te maken. Deze termijn acht de rechtbank, gelet op de relatief geringe aard van die werkzaamheden, ruimschoots voldoende. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft binnen de gestelde termijn het werk niet geheel afgemaakt. Daarmee zou op zichzelf genomen het verzuim zijn ingetreden op grond waarvan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de overeenkomst gedeeltelijk buitengerechtelijk zou hebben kunnen ontbinden, ware het niet dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft erkend dat hij [gedaagde sub 2 in conventie, eiser in reconventie] , ondanks een afspraak daartoe, niet meer in zijn woning heeft toegelaten om het werk af te maken. Weliswaar lag bedoelde afspraak na 14 september 2015 maar [gedaagde sub 2 in conventie, eiser in reconventie] heeft ermee ingestemd dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] het werk op een latere datum mocht afmaken. Hij diende [eiser in conventie, verweerder in reconventie] op de afgesproken datum dan ook feitelijk in staat te stellen de werkzaamheden af te maken. Omdat hij dat niet heeft gedaan is [eiser in conventie, verweerder in reconventie] niet in verzuim gekomen en kan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen aanspraak maken op de schade ad € 480,00 die samenhangt met het feit dat de overeengekomen werkzaamheden niet zijn afgemaakt.
      
      
    
    
      4.14.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] kan wel aanspraak maken op de schade die samenhangt met het niet overeengekomen werk. Dit werk is zonder toestemming van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] verricht en niet afgemaakt. De herstelkosten daarvoor ad € 600,00 kan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] als schade op [eiser in conventie, verweerder in reconventie] verhalen.
      
    
    
      4.15.
      
        De rechtbank zal de vordering van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] uit hoofde van schadevergoeding verrekenen met die van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] uit hoofde van meerwerk, die beide € 600,00 bedragen. 
        Dan is [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] enkel nog de oorspronkelijke aanneemsom verschuldigd van € 3.471,75 en te vermeerderen met btw € 3.842,69 (€ 370, 94 btw: 21 % over € 1.084,25 en 6 % over 2.387,50). [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft echter feitelijk € 24.903,77 betaald. Hij heeft dus in totaal een bedrag van € 21.061,08 onverschuldigd betaald. De rechtbank zal de vordering voor dat bedrag toewijzen. 
      
      
    
    
      4.16.
      De rechtbank zal de vordering tot vergoeding van buitengerechtelijke kosten toewijzen. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft zijn stelling dat hij buitengerechtelijke werkzaamheden heeft verricht onderbouwd en de rechtbank zal de kosten daarvoor tot de in het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten bepaalde tarief, toewijzen.
      
    
    
      4.17.
      
        
          [eiser in conventie, verweerder in reconventie] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] worden begroot op:
        - salaris advocaat		579,00 (2,0 punten × factor 0,5 × tarief € 579,00)
        Totaal	€ 	579,00
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    De rechtbank
    
    
      
        in conventie
      
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen af,
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] tot op heden begroot op € 2.043,00,
      
      
        
          in reconventie
        
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] om aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] te betalen een bedrag van € 21.061,08 (eenentwintig duizendeenenzestig euro en acht eurocent), vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW over dit bedrag met ingang van 18 januari 2016 tot de dag van volledige betaling,
      
    
    
      5.4.
      
        veroordeelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] in de buitengerechtelijke kosten van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] van 
        € 1.192,59 inclusief btw,
      
      
    
    
      5.5.
      veroordeelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] tot op heden begroot op € 579,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW over dit bedrag met ingang van de veertiende dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,
      
    
    
      5.6.
      wijst het meer of anders gevorderde af.
      
      
        
          in conventie en in reconventie
        
      
      
    
    
      5.7.
      veroordeelt [eiser in conventie, verweerder in reconventie] in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 205,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 68,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, en te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW over de nakosten met ingang van veertien dagen na de betekening van dit vonnis tot aan de voldoening,
      
    
    
      5.8.
      verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
      
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. R. Kluin en in het openbaar uitgesproken op 17 mei 2017.
      
    
  
  
    type: TN
    coll: