ECLI:NL:GHDHA:2025:212, Gerechtshof Den Haag, 09-01-2025, BK-24/401 tot en met BK-24/411
Gerechtshof Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-01-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Kosten naheffingsaanslag parkeerbelasting. Art. 234, lid 5 en lid 6 van de Gemeentewet en art. 2 van het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen. De kostenraming voldoet aan de gestelde eisen. De Heffingsambtenaar heeft aannemelijk gemaakt dat de betwiste kostenposten meer dan slechts zijdelings verband houden met de inning van niet betaalde parkeerbelastingen.

GERECHTSHOF DEN HAAG
    
    
      Team Belastingrecht
      meervoudige kamer
      nummers BK-24/401 tot en met BK-24/411
    
    
    
    Uitspraak van 9 januari 2025
    
    
      in het geding tussen:
    
    
    
      [X] te [Z] , belanghebbende,
    (gemachtigde: I.N.D.J. Rissema) 
    
    
      en
    
    
    de heffingsambtenaar van de gemeente Den Haag, de Heffingsambtenaar,
    (vertegenwoordiger: […] ) 
    
    
      op het hoger beroep van belanghebbende tegen de uitspraak van de Rechtbank Den Haag (de Rechtbank) van 13 maart 2024, nummers SGR 23/191, SGR 23/194, SGR 23/197, SGR 23/201, SGR 23/203, SGR 23/206, SGR 23/209, SGR 23/211, SGR 23/216, SGR 23/218 en SGR 23/220.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
    
      1.1.
      Aan belanghebbende zijn een naheffingsaanslagen in de parkeerbelastingen van de gemeente Den Haag opgelegd ten bedrage van € 68,50 bestaande uit € 2 aan parkeerbelasting per naheffingsaanslag en € 66,50 aan kosten van de naheffingsaanslag per naheffingsaanslag. De naheffingsaanslagen hebben de aanslagnummers […] (naheffing 1), […] (naheffing 2), […] (naheffing 3), […] (naheffing 4), […] (naheffing 5), […] (naheffing 6), […] (naheffing 7), […] (naheffing 8), […] (naheffing 9), […] (naheffing 10) en […] (naheffing 11).
      
    
    
      1.2.
      Bij uitspraken op bezwaar heeft de Heffingsambtenaar het bezwaren tegen de naheffingsaanslagen 1 tot en met 4 en 6 tot en met 11 ongegrond verklaard. Het bezwaar tegen aanslag 5 is bij uitspraak op bezwaar gegrond verklaard. 
      
    
    
      1.3.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraken op bezwaar beroep ingesteld bij de Rechtbank. Ter zake hiervan is een griffierecht geheven van € 50. De Rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard. 
      
    
    
      1.4.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld. Ter zake hiervan is een griffierecht geheven van € 138. Op 13 mei 2024 heeft belanghebbende de gronden van het hoger beroep aangevuld. Op 25 oktober 2024 heeft de Heffingsambtenaar, daartoe uitgenodigd, een nader stuk ingediend, waarbij een gedetailleerde kostenraming is overgelegd. Op 6 november 2024 heeft belanghebbende gereageerd op dit nadere stuk.
      
    
    
      1.5.
      De mondelinge behandeling van de zaak heeft plaatsgehad ter zitting van 12 november 2024. Partijen zijn verschenen. Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt.
      
    
  
  
    Feiten
    
    
      2.1.
      Tijdens een controle op de ondergenoemde data en tijdstippen is door de parkeercontroleur geconstateerd dat de onderstaande auto’s zonder geldige parkeervergunning geparkeerd stonden en dat ook geen parkeerbelasting was voldaan. Naar aanleiding daarvan heeft de Heffingsambtenaar belanghebbende de volgende naheffingsaanslagen opgelegd:
      
      
        
          
          
          
          
          
          
          
          
            
              
                
                  Zaak-nummer
                
              
              
                
                  Aanslag-nummer
                
              
              
                
                  Datum
                
              
              
                
                  Tijdstip
                
              
              
                
                  Locatie
                
              
              
                
                  Kenteken
                
              
              
                
                  Uitspraak op bezwaar
                
              
            
            
              
                SGR 23/191
              
              
                
                  […] (naheffing 1)
              
              
                04-11-22
              
              
                23.34 uur
              
              
                
                  [adres 1]
                
              
              
                
                  [kenteken 1]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/194
              
              
                
                  […] (naheffing 2)
              
              
                06-11-22
              
              
                23.22 uur
              
              
                
                  [adres 2]
                
              
              
                
                  [kenteken 1]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/197
              
              
                
                  […] (naheffing 3)
              
              
                30-10-22
              
              
                20.48 uur
              
              
                
                  [adres 3]
                
              
              
                
                  [kenteken 1]
                
              
              
                27-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/201
              
              
                
                  […] (naheffing 4)
              
              
                28-10-22
              
              
                09.26 uur
              
              
                
                  [adres 4]
                
              
              
                
                  [kenteken 2]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/203
              
              
                
                  […] (naheffing 5)
              
              
                25-10-22
              
              
                19.44 uur
              
              
                
                  [adres 5]
                
              
              
                
                  [kenteken 3]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/206
              
              
                
                  […] (naheffing 6)
              
              
                07-11-22
              
              
                22.51 uur
              
              
                
                  [adres 6]
                
              
              
                
                  [kenteken 1]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/209
              
              
                
                  […] (naheffing 7)
              
              
                23-10-22
              
              
                19.55 uur
              
              
                
                  [adres 7]
                
              
              
                
                  [kenteken 3]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/211
              
              
                
                  […] (naheffing 8)
              
              
                25-10-22
              
              
                22.29 uur
              
              
                
                  [adres 8]
                
              
              
                
                  [kenteken 4]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/216
              
              
                
                  […] (naheffing 10)
              
              
                24-10-22
              
              
                10.05 uur
              
              
                
                  [adres 9]
                
              
              
                
                  [kenteken 2]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/218
              
              
                
                  […] (naheffing 9)
              
              
                03-11-22
              
              
                20.33 uur
              
              
                
                  [adres 10]
                
              
              
                
                  [kenteken 1]
                
              
              
                23-12-22
              
            
            
              
                SGR 23/220
              
              
                
                  […] (naheffing 11)
              
              
                30-10-22
              
              
                22.25 uur
              
              
                
                  [adres 11]
                
              
              
                
                  [kenteken 5]
                
              
              
                23-12-22
              
            
          
        
      
    
    
      
      
        Deze locaties zijn door burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag aangewezen als plaatsen waar alleen tegen betaling van parkeerbelasting of met een geldige parkeervergunning mag worden geparkeerd. 
      
      
    
    
      2.2.
      
        De kostenraming 2022 ter zake van de bij de naheffingsaanslagen in rekening te brengen kosten van de gemeente is onderverdeeld conform artikel 2, lid 1, van het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen (het Besluit), namelijk als volgt:
        A. vaste informatieverwerkingskosten;
        B. variabele informatieverwerkingskosten;
        C/D. kosten van afschrijving en interest;
        E. personeelskosten;
        F. overheadkosten.
      
      
      
    
  
  
    Oordeel van de Rechtbank
    
    3. De Rechtbank heeft geoordeeld, waarbij belanghebbende is aangeduid als eiser en de Heffingsambtenaar als verweerder:
    
    
      
        “Naheffingsaanslagen 1 tot en met 4 en 6 tot en met 11
      
    
    
    4. Eiser stelt dat de kosten van de naheffingsaanslagen ten onrechte zijn opgelegd, omdat het door verweerder gehanteerde bedrag voor kosten van de naheffing niet vóór 1 september 2021 bekend is gemaakt. Volgens eiser dient dit bedrag voor voormelde datum in de Staatscourant te zijn gepubliceerd. Aangezien dat niet is gebeurd, is artikel 5:10 van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (de Verordening) in strijd met artikel 3, tweede lid, van het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen (het Besluit) en dus onverbindend. Voorts stelt eiser dat de kostenberekening van de naheffingsaanslagen niet overeenstemt met artikel 2 van het Besluit, omdat bij het vaststellen van de hoogte van de kosten van de naheffingsaanslagen ook de kosten van parkeerautomaten zijn meegerekend en artikel 2, eerste lid, van het Besluit daarvoor geen grondslag biedt.
    
    5. Uit artikel 3 van het Besluit volgt dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (de Minister) jaarlijks vóór 1 september in de Staatscourant bekendmaakt hoe hoog de kosten die in rekening worden gebracht bij het opleggen van een naheffingsaanslag parkeerbelasting maximaal mogen zijn. Dit maximale bedrag geldt voor het daaropvolgende kalenderjaar. De rechtbank stelt vast dat de Minister dit bedrag op 13 september 2021 in de Staatscourant bekend heeft gemaakt voor het jaar 2022 en dus niet vóór 1 september 2021.
    
    6. Vast staat dat de Verordening is gepubliceerd op 23 december 2021 en dat het in artikel 5:10 van de Verordening vermelde kostenbedrag voor de naheffingsaanslagen in overeenstemming is met het op grond van het Besluit aangepaste maximumbedrag van € 66,50. Dat dit maximumbedrag pas op 13 september 2021 in de Staatscourant is gepubliceerd, heeft niet tot gevolg dat de Verordening op dit punt in strijd is met artikel 3, tweede lid, van het Besluit en om die reden onverbindend zou zijn. Uit de tekst van laatstgenoemde bepaling noch uit de nota van toelichting bij de wijziging (Staatsblad 1998, 696) is af te leiden dat het aangepaste maximumbedrag niet geldt voor het daaropvolgende kalenderjaar als het niet vóór, maar op of na 1 september van het voorliggende jaar bekend wordt gemaakt. Gelet op de nota van toelichting is de mogelijkheid om de naheffingskosten te wijzigen bedoeld om gemeenten kostendekkend te kunnen laten werken. Anders dan eiser betoogt, is de bekendmakingsdatum uitsluitend bedoeld om gemeenten de gelegenheid te geven het kostenbedrag in hun verordening voor het daaropvolgende kalenderjaar tijdig aan te passen aan het bedrag dat bij het opleggen van naheffingsaanslagen parkeerbelasting maximaal voor de kosten daarvan in rekening mag worden gebracht (ECLI:NL:GHDHA:2023:2043). De stelling van eiser slaagt dus niet.
    
    7. De stelling van eiser dat de kostenberekening van de naheffingsaanslagen niet overeenstemt met artikel 2 van het Besluit slaagt evenmin. De rechtbank ziet geen aanleiding anders te oordelen dan gerechtshof Den Haag (ECLI:NL:GHDHA:2023:2043) reeds heeft gedaan met betrekking tot de kostenraming voor het jaar 2021. De omschrijving van de kostenposten is immers voor het jaar 2022 niet veranderd ten opzichte van 2021. De argumenten van eiser met betrekking tot de kosten van de parkeerautomaten en het rekenen met inbare naheffingsaanslagen, zijn in voornoemde procedure reeds expliciet aan de orde geweest en afgewezen en de rechtbank ziet geen aanleiding om voor 2022 anders te oordelen. Wat eiser ter zitting nog heeft aangevoerd, maakt dit niet anders.
    
    8. Gelet op wat hiervoor is overwogen, zijn de beroepen betreffende naheffingsaanslagen 1 tot en met 4 en 6 tot en met 11 ongegrond verklaard.
    
    
      
        Naheffingsaanslag 5
      
    
    
    9. Op grond van artikel 7:15, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht worden de kosten die een belanghebbende redelijkerwijs heeft moeten betalen in verband met de behandeling van zijn bezwaar alleen vergoed voor zover het bestreden besluit wordt herroepen wegens een aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. Verweerder heeft naheffingsaanslag 5 in de uitspraak op bezwaar slechts uit coulance vernietigd. Deze naheffingsaanslag is daarom niet herroepen vanwege een aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. Verweerder heeft daarom terecht het verzoek om een kostenvergoeding in bezwaar afgewezen.
    
    
      
        Conclusie
      
    
    
    10. Gelet op wat hiervoor is overwogen, zijn de beroepen ongegrond verklaard.
    
    11. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.”
    
    
  
  
    Beoordeling van het hoger beroep
    
    
      5.1.
      Niet in geschil is dat belanghebbende op het moment van de controles niet beschikte over een geldige parkeervergunning en geen parkeerbelasting had voldaan voor het parkeren van zijn auto in een gebied waarin alleen tegen betaling van parkeerbelasting of met een geldige parkeervergunning mag worden geparkeerd.
      
      
        5.2.1.
        Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat de tariefbepaling in de Verordening onverbindend dan wel partieel onverbindend is, omdat de kostenraming die daaraan ten grondslag ligt niet voldoet aan de daaraan gestelde regels. In de kostenraming zijn volgens belanghebbende kosten opgenomen die niet samenhangen met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting, zoals artikel 234, lid 6, van de Gemeentewet en het daarop gebaseerde artikel 2 van het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen (het Besluit) voorschrijven.
        
      
      
        5.2.2.
        Het gaat daarbij onder meer om de kosten voor parkeerautomaten (die voor 50% zijn toegerekend), de bijdrage voor GSM-providers (die eveneens voor 50% zijn toegerekend) en kosten voor de parkeerapp voor bezoekers (die voor 70% zijn toegerekend).
        
      
      
        5.2.3.
        Van de gedetailleerde kostenraming die de Heffingsambtenaar in zijn nader stuk heeft overgelegd wijst belanghebbende de volgende posten als niet toerekenbaar aan, omdat ze niet voldoen aan het criterium dat ze verband houden met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting:
        - A1 DSB Parkeren op straat - Beheer en onderhoud parkeersystemen;
        - A4 DSB Parkeren op straat - Parkeerapp;
        - C2 DSB Parkeren op straat - Kapitaalslasten straatparkeren: SR Afschr Machines apparaten en inst (econ nut);
        - C3 DSB Parkeren op straat - Kapitaalslasten straatparkeren: Toegerekende rente activa;
        - E5 DSB Handhavingsorganisatie Vergunningen & Handhaving Parkeervergunningen     - Salariskosten;
        - E11 Dienst Stedelijke Ontwikkeling (afdeling mobiliteit) - DSO Parkeerbeleid;
        - E12 DSB Handhavingsorganisatie Bedrijfsondersteuning - Bec 14070 Dienst Bedrijfsvoering (voorheen Bedrijfsexpertise Centrum) - (Telefoongesprekken betreffende vergunningen/bezwaar en overige parkeerzaken).
        
      
      
        5.2.4.
        Voorts betwist belanghebbende dat de kosten in verband met bezwaar en beroep tegen de naheffingsaanslagen, die zijn opgenomen onder de posten ‘E4 DSB Handhavingsorganisatie Vergunningen & Handhaving Team Bezwaar’ en ‘E12 DSB Handhavingsorganisatie Bedrijfsondersteuning - Bec 14070 Dienst Bedrijfsvoering (voorheen Bedrijfsexpertise Centrum) (Telefoongesprekken betreffende vergunningen/bezwaar en overige parkeerzaken)’ toerekenbaar zijn, omdat deze naar zijn mening samenhangen met het bieden van rechtsbescherming en niet of slechts zijdelings met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting.
        
      
    
    
      5.3.
      Primair stelt belanghebbende zich op het standpunt dat deze posten uit de kostenraming geëlimineerd zouden moeten worden, omdat ze niet voldoen aan het criterium dat ze samenhangen met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting. Subsidiair stelt belanghebbende zich op het standpunt dat, indien zou worden geoordeeld dat deze posten wel samenhangen met het opleggen van naheffingsaanslagen, deze posten naar een lager bedrag moeten worden toegerekend, omdat de woorden “voor zover” in artikel 2 van het Besluit een beperking inhouden ten aanzien van de mate waarin bepaalde kosten kunnen worden doorberekend in de hoogte van de kosten van de naheffingsaanslag. Volgens belanghebbende mogen deze kosten slechts worden toegerekend in de mate dat deze samenhangen met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting. In dit verband stelt belanghebbende dat aangesloten zou moeten worden bij de verhouding tussen wel en niet-betaalde parkeerbelasting, die zij – zonder nadere toelichting - schat op 80%:20%.
      
    
    
      5.4.
      De Heffingsambtenaar stelt zich op het standpunt dat artikel 2 van het Besluit aldus moet worden uitgelegd dat de kosten die meer dan zijdelings verband houden met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting volledig mogen worden toegerekend, onder verwijzing naar de uitspraak van Gerechtshof Amsterdam en de conclusie van Advocaat-Generaal Pauwels. De Heffingsambtenaar heeft in zijn nader stuk een gedetailleerde kostenonderbouwing overgelegd. Daarbij heeft de Heffingsambtenaar per post uitgelegd uit welke voorzieningen of werkzaamheden deze bestaat en gemotiveerd dat deze meer dan zijdelings verband houden met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting. De posten hebben volgens de Heffingsambtenaar ofwel een essentiële rol bij het tot stand komen van een geldige kentekenregistratie, die nodig is voor de controle met behulp van scanvoertuigen, ofwel een functie bij het opstellen en afhandelen van de naheffingsaanslagen parkeerbelastingen.
      
      
        5.5.1.
        Bij de beoordeling van de onderhavige geschilpunten staat voorop dat de fiscale parkeerhandhaving in de gemeente Den Haag bestaat uit een samenhangend en onlosmakelijk verbonden geheel van systemen, apparaten, processen, mensen, hardware en software. De systemen voor de parkeercontrole met scanauto’s worden rechtstreeks ‘gevoed’ vanuit parkeerautomaten, parkeerapps en vergunningensystemen. Het hele systeem is erop ingericht dat naheffing van niet-betalers zo efficiënt mogelijk kan plaatsvinden.
        
      
      
        5.5.2.
        De voorwaarde voor de toerekenbaarheid van kosten was in de oorspronkelijke tekst van artikel 2, lid 1, van het Besluit verwoord als “rechtstreeks voortvloeien uit” (de inning van niet-betaalde parkeerbelastingen). Dat is per 1 juli 2019 gewijzigd in “samenhangen met”. Deze tekstuele wijziging brengt mee dat de maatstaf voor de toerekenbaarheid van de kosten is verruimd. Kosten hoeven blijkens de toelichting op deze wijziging niet uitsluitend ten behoeve van de inning van niet-betaalde parkeerbelasting te worden gemaakt om toerekenbaar te zijn. Het Besluit is op dit punt geformuleerd conform de modelbepalingen voor het verhalen van kosten. De ruime formulering van ‘samenhangen met’ brengt mee, dat kosten die meer dan zijdelings verband houden met de inning van niet-betaalde parkeerbelasting kunnen worden toegerekend. Deze uitleg is in overeenstemming met de jurisprudentie over de opbrengstnorm in artikel 229b van de Gemeentewet. Deze uitleg brengt bovendien mee, dat ingeval de kosten voor tenminste 10% samenhangen, ze volledig mogen worden toegerekend. Slechts de kosten die geheel of nagenoeg geheel andere doeleinden dienen, alsmede de kosten die reeds op andere wijze worden verhaald, mogen niet worden toegerekend. Anders dan belanghebbende heeft bepleit, geeft de formulering “voor zover” in artikel 2, lid 1 van het Besluit geen aanleiding om de mogelijkheid van kostenverhaal beperkter uit te leggen. Dat zou indruisen tegen de kennelijk door de besluitgever beoogde zekerstelling van de ruime mogelijkheid tot kostenverhaal door de wijziging van het Besluit per 1 juli 2019.
        
      
      
        5.5.3.
        Gelet op deze uitgangspunten en de toelichting door de Heffingsambtenaar voldoet de kostenraming aan de gestelde eisen. De betwiste posten houden namelijk meer dan slechts zijdelings verband met het opleggen van naheffingsaanslagen, zodat ze volledig mogen worden toegerekend. Hetgeen belanghebbende hier tegenin heeft gebracht, is onvoldoende om anders te oordelen.
        
      
      
        5.6.1.
        Met betrekking tot de raming van het aantal naheffingsaanslagen waarover de geraamde kosten worden verdeeld, stelt belanghebbende dat de gemeenteraad ten onrechte rekening heeft gehouden met oninbare naheffingsaanslagen, zodat het kostenbedrag per naheffingsaanslag te hoog is geraamd.
        
      
      
        5.6.2.
        Dit standpunt is onjuist. Gelet op vaste jurisprudentie over de opbrengstnorm mag de gemeenteraad bij het ramen van de baten rekening houden met het gegeven dat een deel van de opgelegde naheffingsaanslagen niet inbaar zal zijn. De Heffingsambtenaar heeft bovendien voldoende inzicht verschaft. Belanghebbende heeft onvoldoende aangevoerd om tot een ander oordeel te komen. 
        
      
    
    
      5.7.
      Gelet op het voorgaande is het hoger beroep ongegrond.
      
      
    
  
  
    Proceskosten
    
    
      Er is geen aanleiding voor een vergoeding van de proceskosten.
    
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      Het Gerechtshof bevestigt de uitspraak van de Rechtbank.
    
    
    
    
      Deze uitspraak is vastgesteld door P.J.J. Vonk, L.D.M.A. Reijs en A.P. Bliek-Monsma, in tegenwoordigheid van de griffier T. van Hout. De beslissing is op 9 januari 2025 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert, is een afschrift aangetekend per post verzonden op:
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij 
        de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
      
      
        Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan 
        de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag.
      
      
        Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
      
    
    
    
      
        Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
      
    
    1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
    2 - (alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
    3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
    
      
             a. - de naam en het adres van de indiener;
      
      
             b. - de dagtekening;
      
      
             c. - de vermelding van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
      
      
             d. - de gronden van het beroep in cassatie.
      
    
    
    
      
        Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.
      
    
    
  
  
     Gerechtshof Amsterdam 21 mei 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:1370.
  
  
     Conclusie A-G Pauwels 25 oktober 2024, gemeenschappelijke bijlage bij zaaknummers 23/04460 en 24/02548, ECLI:NL:PHR:2024:1116.
  
  
     Stb. 2019, 46, p. 8.
  
  
     Vergelijk Gerechtshof Amsterdam 21 mei 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:1370, r.o. 4.2.2 en 4.2.3 en Conclusie A-G Pauwels 25 oktober 2024, ECLI:NL:PHR:2024:1116, punt 8.17.
  
  
     Hoge Raad 4 juni 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL0990, Hoge Raad 4 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:777, Hoge Raad 21 juni 2019, ECLI:NL:HR:2019:1016 en ECLI:NL:HR:2019:1020.
  
  
     Hoge Raad 4 juni 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL0990, en Hoge Raad 31 maart 1999, ECLI:NL:HR:1999:AA2710.
  
  
    Hoge Raad 26 oktober 2001, ECLI:NL:HR:2001:AD4849, r.o. 3.2, Hoge Raad 2 december 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU7345, r.o. 4.3.2, Gerechtshof Den Haag 20 september 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:2043, r.o. 5.12 en conclusie A-G Pauwels 25 oktober 2024, gemeenschappelijke bijlage bij zaaknummers 23/04460 en 24/02548, ECLI:NL:PHR:2024:1116, punt 8.37-8.42.