ECLI:NL:HR:2014:396, Hoge Raad, 21-02-2014, 11/04252
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2014-02-21 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Uitleg overeenkomst rechtsbijstandverzekering; vrije keuze rechtshulpverlener; beding dat bijstand door medewerkers van verzekeraar wordt verleend. Vervolg op HR 28 september 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW7507 en HvJEU 7 november 2013, C-442/12. Richtlijn 87/344/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering. Vergoeding rechtsbijstand afhankelijk van besluit verzekeraar dat de zaak door externe rechtshulpverlener zal worden behandeld? Recht op advocaat verzekerde indien procesvertegenwoordiging niet verplicht is?

21 februari 2014
    Eerste Kamer
    11/04252
    LZ/TT
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    Arrest
    
    in de zaak van:
    
    
      
        [eiser],wonende te [woonplaats],
      EISER tot cassatie,
      advocaten: mr. A.H.H. Vermeulen en          mr. A.H. Vermeulen,
      
    
    
      t e g e n
      
    
    
      DAS NEDERLANDSE RECHTSBIJSTAND VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ N.V.,gevestigd te Amsterdam,
      VERWEERSTER in cassatie,
      advocaten: mr. J.W.H. van Wijk en           mr. J. van Duijvendijk-Brand.
    
    
    
    
      Partijen zullen hierna ook worden aangeduid als [eiser] en DAS.
    
    
  
  
    
      1Het geding
    Voor het verloop van het geding tot dusver verwijst de Hoge Raad naar: 
    a.	zijn arrest in de zaak 11/04252 van 28 september 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW7507;
    b.	het arrest in de zaak C-442/12 van het Hof van Justitie van de Europese Unie te Luxemburg van 7 november 2013. 
    
      	Deze arresten zijn aan dit arrest gehecht.        
      De nadere conclusie van de Advocaat-Generaal J. Spier strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot verwijzing.
    
    
  
  
    
      2Verdere beoordeling van het middel
    
      2.1
      De Hoge Raad heeft in zijn tussenarrest van 28 september 2012 vragen van uitleg gesteld aan het HvJEU, en heeft iedere verdere beslissing aangehouden in afwachting van de uitspraak van het HvJEU.
    
    
      
        
          2.2	Het HvJEU heeft in zijn arrest van 7 november 2013, nr. C-442/12, op de door de Hoge Raad gestelde vragen voor recht verklaard:
        “1) Artikel 4, lid 1, sub a, van richtlijn 87/344/EEG van de Raad van 22 juni 1987 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering, moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat een rechtsbijstandverzekeraar die in zijn verzekeringsovereenkomsten regelt dat rechtsbijstand in beginsel wordt verleend door zijn werknemers, tevens bedingt dat de kosten van rechtsbijstand van een door de verzekerde vrij gekozen advocaat of rechtsbijstandverlener slechts vergoed kunnen worden indien de verzekeraar van mening is dat de behandeling van de zaak aan een externe rechtshulpverlener moet worden uitbesteed.
        2)	Voor de beantwoording van de eerste vraag maakt het geen verschil of rechtsbijstand voor de desbetreffende gerechtelijke of administratieve procedure naar nationaal recht verplicht is.”
      
      
    
    
      2.3
      Uit de beantwoording van de prejudiciële vragen door het HvJEU volgt dat de onderdelen 1 en 2 van het middel terecht aanvoeren dat het recht op vrije keuze van een rechtshulpverlener niet afhankelijk is van een besluit van de rechtsbijstandverzekeraar dat de zaak door een externe rechtshulpverlener zal worden behandeld. Die onderdelen slagen dan ook in zoverre. Voor het overige behoeft het middel geen behandeling.
      
    
    
      2.4
      Nu reeds in eerste aanleg vaststond dat DAS instemde met het voeren van een procedure voor de kantonrechter, had het hof de primaire vordering van [eiser] moeten toewijzen. Uit het antwoord van het HvJEU op de tweede prejudiciële vraag volgt dat daartoe – anders dan de voorzieningenrechter heeft overwogen – geen debat behoefde plaats te vinden over de vraag of [eiser] het recht had zich door een advocaat te laten bijstaan in een procedure waarbij procesvertegenwoordiging niet verplicht is. Voorts heeft DAS niet gesteld dat zij met [eiser] beperkingen van de te vergoeden kosten is overeengekomen als bedoeld in de punten 26 en 27 van het arrest van het HvJEU.
      
    
    
      2.5
      De Hoge Raad zal de zaak niet zelf afdoen maar het geding verwijzen, aangezien de mogelijkheid bestaat  dat gedeelten van de primaire vordering door tijdsverloop hun belang hebben verloren.
      
    
  
  
    
      3Beslissing
    
      	De Hoge Raad:
      vernietigt het arrest van het gerechtshof te Amsterdam van 26 juli 2011;
      verwijst het geding naar het gerechtshof Den Haag ter verdere behandeling en beslissing;
      veroordeelt DAS in de kosten van het geding in cassatie, tot op deze uitspraak aan de zijde van [eiser] begroot op € 465,99 aan verschotten en € 2.600,-- voor salaris.
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president F.B. Bakels als voorzitter en de raadsheren A.M.J. van Buchem-Spapens, C.A. Streefkerk, A.H.T. Heisterkamp en C.E. Drion, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer G. de Groot op 21 februari 2014.