ECLI:NL:HR:2020:1803, Hoge Raad, 17-11-2020, 19/03584
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2020-11-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Rijden zonder rijbewijs, art. 107.1 WVW 1994. P-v tz. in h.b. is bij ontstentenis van voorzitter van enkelvoudige kamer hof door griffier hof vastgesteld en ondertekend en door afdelingsvoorzitter hof “voor gezien” ondertekend. Art. 327 Sv. Nietigheid onderzoek ttz. en uitspraak? P-v tz. in h.b. is niet door rechter die over zaak heeft geoordeeld vastgesteld en ondertekend overeenkomstig art. 327 Sv. Aan dat verzuim doet niet af dat dit p-v wel is vastgesteld en ondertekend door griffier. O.g.v. tweede volzin van art. 327 Sv kan vaststelling en ondertekening van p-v door rechter die over zaak heeft geoordeeld, immers niet worden gemist. Enkele onderaan p-v vermelde grond dat sprake is van “ontstentenis van voorzitter” (hetgeen kennelijk aanleiding heeft gegeven voor het “voor gezien” ondertekenen door afdelingsvoorzitter) vormt niet zodanig bijzondere omstandigheid dat aan zo’n verzuim te verbinden gevolg van nietigheid van onderzoek ttz. en naar aanleiding daarvan gegeven einduitspraak achterwege kan blijven. Volgt vernietiging en terugwijzing. CAG (anders): klacht m.b.t. ondertekening p-v mist feitelijke grondslag aangezien p-v is ondertekend door griffier en afdelingsvoorzitter, wel cassatie op andere gronden (laatste woord en aanwezigheidsrecht).

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
    
    
    
      STRAFKAMER
    
    
    
    
    
      
        Nummer	19/03584 
      
        Datum		17 november 2020
    
    
    
    
      ARREST
    
    
    
    
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het gerechtshof Den Haag van 26 juli 2019, nummer 22/000100-19, in de strafzaak 
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        [verdachte], 
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1982,
      hierna: de verdachte.
    
    
  
  
    
      1Procesverloop in cassatie
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft J. Kuijper, advocaat te Amsterdam, bij schriftuur een cassatiemiddel voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      De advocaat-generaal E.J. Hofstee heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
  
  
    
      2Beoordeling van het cassatiemiddel
    
      2.1
      Het cassatiemiddel klaagt onder meer dat het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 26 juli 2019 niet overeenkomstig artikel 327 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) is vastgesteld en ondertekend. 
    
    
      2.2
      Bij de aan de Hoge Raad gezonden stukken bevinden zich(i) een proces-verbaal van de terechtzitting van het hof (enkelvoudige kamer) van 26 juli 2019, bladzijden 1 en 2, en(ii) een aantekening mondeling arrest als bedoeld in artikel 425 lid 3 Sv, bladzijden 3-5. De Hoge Raad begrijpt dat de onder i en ii bedoelde stukken tezamen vormen het proces-verbaal van de terechtzitting waarin het mondeling arrest is aangetekend, als bedoeld in artikel 425 lid 3 Sv. Deze aantekening mondeling arrest is aan het slot voorzien van twee handtekeningen en houdt onder meer in: “Dit proces-verbaal is bij ontstentenis van de voorzitter door de griffier vastgesteld en ondertekend en voor gezien mede ondertekend door [betrokkene 1], afdelingsvoorzitter.”.
    
    
      2.3
      
        Artikel 327 Sv, dat op grond van artikel 415 lid 1 Sv ook in hoger beroep van toepassing is, luidt:
        “Het proces-verbaal wordt door den voorzitter of door een der rechters, die over de zaak heeft geoordeeld, en den griffier vastgesteld en zoo spoedig mogelijk na de sluiting van het onderzoek ter terechtzitting en in elk geval binnen den in het eerste lid van artikel 365 vermelden termijn onderteekend. Voor zoover de griffier tot een en ander buiten staat is, geschiedt dit zonder zijne medewerking en wordt van zijne verhindering aan het slot van het proces-verbaal melding gemaakt.”
      
      
        2.4.1
        Het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 26 juli 2019 is niet door de rechter die over de zaak heeft geoordeeld vastgesteld en ondertekend overeenkomstig artikel 327 Sv. Aan dat verzuim doet niet af dat dit proces-verbaal wel is vastgesteld en ondertekend door de griffier. Op grond van de tweede volzin van artikel 327 Sv kan vaststelling en ondertekening van het proces-verbaal door de rechter die over de zaak heeft geoordeeld, immers niet worden gemist. 
      
      
        2.4.2
        De enkele onderaan het proces-verbaal vermelde grond dat sprake is van “ontstentenis van de voorzitter” – hetgeen kennelijk aanleiding heeft gegeven voor het “voor gezien” ondertekenen door de afdelingsvoorzitter – vormt niet een zodanig bijzondere omstandigheid dat het aan het in 2.4.1 bedoelde verzuim te verbinden gevolg van nietigheid van het onderzoek ter terechtzitting en de naar aanleiding daarvan gegeven einduitspraak achterwege kan blijven.
      
    
    
      2.5
      Het cassatiemiddel slaagt. 
    
  
  
    
      3Beslissing
    
      De Hoge Raad:
      - vernietigt de uitspraak van het hof;
      - wijst de zaak terug naar het gerechtshof Den Haag, opdat de zaak opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president J. de Hullu als voorzitter, en de raadsheren E.S.G.N.A.I. van de Griend en J.C.A.M. Claassens, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 17 november 2020.