ECLI:NL:CRVB:2000:ZB8961, Centrale Raad van Beroep, 30-08-2000, 98/6003 WW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-08-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

98/6003 WW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    het Landelijk instituut sociale verzekeringen, appellant,
    
    en
    
    A., wonende te B., gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Appellant is op daartoe bij aanvullend beroepschrift aangevoerde gronden in hoger beroep
      gekomen van een door de Arrondissementsrechtbank te Middelburg onder dagtekening 31 juli
      1998 tussen partijen gewezen uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    Namens gedaagde heeft mr H. Koelewijn, advocaat te Woerden, een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op 7 juni 2000, waar appellant zich heeft
      doen vertegenwoordigen door mr P. Kraak, werkzaam bij SFB Uitvoeringsorganisatie Sociale
      Verzekeringen N.V., en waar gedaagde - daartoe vanwege de Raad opgeroepen - in persoon is
      verschenen, bijgestaan door mr Koelewijn, voornoemd, als zijn raadsvrouw.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      De Raad stelt voorop dat het in dit geding aan de orde zijnde geschil wordt beoordeeld
      aan de hand van de Werkloosheidswet (WW) en de daarop berustende bepalingen, zoals die
      luidden ten tijde als hier van belang. Dat betekent dat in casu getoetst wordt aan de
      wet- en regelgeving, zoals die luidt na invoering van de Wet boeten, maatregelen en
      terug- en invordering sociale zekerheid (Wet Boeten).
    
    
    
      Gelet op de inhoud van de gedingstukken gaat de Raad gaat bij zijn oordeelsvorming uit
      van de volgende feiten en omstandigheden.
    
    
    
      Per 31 oktober 1994 is gedaagde in aanmerking gebracht voor uitkering ingevolge de WW
      voor een duur (inclusief de vervolguitkering) van drie jaar. Op de inkomstenverklaring
      over de periode van 12 mei 1997 tot en met 8 juni 1997 heeft gedaagde aangegeven dat hij
      door het arbeidsbureau naar een werkgever is verwezen om grondwerk in C. (België) te gaan
      doen. Uit nader onderzoek is vervolgens gebleken dat het ging om werk aan een spoorlijn,
      dat hem via het uitzendbureau VBAZ te Oostburg was aangeboden bij X. te Y. en dat
      gedaagde het betreffende werk had kunnen gaan doen per 28 mei 1997 voor een periode van 3
      maanden. Door de werkgever zou gezorgd worden voor vervoer met een busje vanaf D., waar
      vandaan de reis naar Y. ongeveer 1,5 uur zou duren. Daarvoor zou gedaagde een vergoeding
      ontvangen van 1 reisuur per dag alsmede f 0,15 per kilometer voor de afstand van (bijna)
      10 kilometer tussen gedaagdes (afgelegen in de polder gesitueerde) woning en de
      opstapplaats van het busje in D. In het kader van dat onderzoek heeft gedaagde vervolgens
      gesteld dat hij dat werkaanbod, zonder contact te hebben opgenomen met genoemde
      werkgever, van de hand heeft gewezen in verband met de daaraan naar zijn inschatting
      verbonden lange reistijd in combinatie met de door hem veronderstelde beloning van
      (hooguit iets meer dan) het minimumloon.
    
    
    
      Bij besluit van 31 juli 1997 is de WW-uitkering van gedaagde ingaande 28 mei 1997
      blijvend geheel geweigerd, aangezien gedaagde de, gelet op de duur van de werkloosheid en
      de reistijd, als passend te beschouwen werkzaamheden bij X. had kunnen aanvaarden,
      hetgeen appellant in strijd achtte met één van de ingevolge artikel 24 van de WW op
      gedaagde rustende verplichtingen. Tevens is de over de periode van 28 mei 1997 tot en met
      4 juli 1997 onverschuldigd aan gedaagde betaalde uitkering ten bedrage van f 2.051,63
      bruto van hem teruggevorderd.
    
    
    
      In het namens gedaagde ingediende bezwaarschrift en tijdens de in het kader van de
      bezwaarprocedure gehouden hoorzitting is benadrukt dat het vervoer van gedaagdes woning
      naar D., mede gelet op de omstandigheid dat hij in verband met het parttime werk van zijn
      echtgenote niet steeds over een auto kon beschikken en op de gebrekkige busverbindingen
      ter plaatse, een groot praktisch probleem opleverde. Als gevolg daarvan zou de reistijd
      minimaal 2 x 2 uur per dag belopen, wat onder omstandigheden zelfs tot 8 uur per dag zou
      kunnen uitlopen.
      Daardoor zou er volgens gedaagde, gezien ook de "Richtlijn passende arbeid bij
      werkloosheid" van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 13 mei 1992,
      welke uitgaat van een maximum van ongeveer 3 uur per dag, geen sprake zijn van passende
      arbeid. Zulks in de ogen van gedaagde te minder, gezien de zijns inziens ondermaatse
      reiskostenvergoeding. Ook heeft gedaagde een beroep gedaan op de in artikel 27, vijfde
      lid, van de WW opgenomen mogelijkheid dat wegens dringende redenen van oplegging van een
      maatregel wordt afgezien. Verder was gedaagde het niet eens met de genoemde
      terugvordering en ten slotte heeft hij verzocht om vergoeding van de in de
      bezwaarprocedure gemaakte kosten van rechtsbijstand.
    
    
    
      Bij het besluit op bezwaar van 4 november 1997 (het bestreden besluit) heeft appellant
      aan de voormelde maatregel vastgehouden onder verwijzing naar artikel 24, eerste lid,
      aanhef en onder b ten tweede, van de WW, inhoudende dat de werknemer voorkomt dat hij
      werkloos is of blijft doordat hij nalaat aangeboden passende arbeid te aanvaarden of door
      eigen toedoen geen passende arbeid verkrijgt.
      Daartoe heeft appellant in het bijzonder overwogen dat van gedaagde verwacht had mogen
      worden dat hij niet zonder meer had geconcludeerd dat het aangeboden werk vanwege de
      reistijd niet passend was en dat gedaagde met de betrokken werkgever de mogelijkheid van
      een betere oplossing voor het vervoer had kunnen bespreken. Ook zou gedaagde volgens
      appellant een andere oplossing voor het vervoer tussen zijn woning en de opstapplaats
      hebben kunnen overwegen, bijvoorbeeld door middel van de fiets. Van een dringende reden
      om af te zien van de maatregel achtte appellant voorts geen sprake.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het beroep gegrond verklaard en het
      bestreden besluit vernietigd met beslissingen omtrent griffierecht en proceskosten. Aan
      dat oordeel heeft de rechtbank slechts ten grondslag gelegd dat zowel het voormelde
      primaire besluit als het bestreden besluit op bezwaar niet voldoen aan het bepaalde in
      artikel 36, derde lid, van de WW, voor zover daarin wordt voorgeschreven dat het besluit
      tot terugvordering melding maakt van de termijn of termijnen waarbinnen moet worden
      betaald, alsmede dat het besluit bij gebreke van tijdige betaling zal worden
      tenuitvoergelegd op de wijze als omschreven in artikel 36a.
    
    
    
      Appellant heeft zich in hoger beroep gekeerd tegen de overwegingen van de rechtbank welke
      tot vernietiging van het bestreden besluit hebben geleid en heeft zich voorts aangesloten
      bij het eerder reeds vanwege gedaagde aan de Raad gedane verzoek om het tussen partijen
      bestaande geschil finaal te beslechten door een uitspraak te doen over de rechtmatigheid
      van de aan gedaagde opgelegde maatregel en de daaruit voortvloeiende terugvordering.
    
    
    
      Gedaagde heeft zich in in hoger beroep allereerst gesteld achter de overwegingen van de
      aangevallen uitspraak, waaraan hij heeft toegevoegd dat appellant ten onrechte geen
      aandacht heeft geschonken aan de in het tweede lid van artikel 36 van de WW aangegeven
      mogelijkheid om in geval van dringende redenen geheel of gedeeltelijk van terugvordering
      af te zien. Ten aanzien van de opgelegde maatregel is zijdens gedaagde verwezen naar
      hetgeen in bezwaar en in de procedure bij de rechtbank is aangevoerd. Wat betreft het
      aangeboden werk heeft gedaagde voorts in twijfel getrokken of een positieve reactie
      zijnerzijds had geleid tot daadwerkelijke indiensttreding. Verder is van zijn kant
      benadrukt dat er ten aanzien van de maatregel zijns inziens sprake is van dringende
      redenen als bedoeld in het vijfde (thans zesde) lid van artikel 27 van de WW, aangezien
      het om een eerste overtreding ging. Ten slotte heeft gedaagde zijn, door de rechtbank
      niet behandelde, vorderingen ten aanzien van vergoeding van de wettelijke rente en
      vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in de bezwaarfase herhaald.
    
    
    De Raad overweegt als volgt.
    
    
      Allereerst moet worden vastgesteld dat het bij de rechtbank tegen het bestreden besluit
      ingestelde beroep van gedaagde - en overigens ook zijn bezwaar - zich alleen richtte
      tegen de opgelegde maatregel en de daaruit voortvloeiende terugvordering; hij heeft noch
      de invordering van het teruggevorderde bedrag als zodanig noch het ontbreken van
      uitsluitsel daaromtrent tot onderwerp van geschil gemaakt. Door desalniettemin daarover
      te beslissen en het bestreden besluit deswege te vernietigen is de rechtbank naar het
      oordeel van de Raad buiten de grenzen van de rechtsstrijd tussen partijen getreden,
      hetgeen betekent dat de aangevallen uitspraak voor vernietiging in aanmerking komt.
    
    
    
      Het verzoek van partijen om finale beslechting van het tussen hen bestaande geschil mede
      in aanmerking nemend, zal de Raad geen gebruik maken van de mogelijkheid om de zaak terug
      te wijzen naar de rechtbank, maar zal hij doen hetgeen de rechtbank had behoren te doen,
      te weten het - op basis van de door partijen ten processe ingenomen standpunten - geven
      van een oordeel omtrent de aan gedaagde opgelegde maatregel en de daaruit voortvloeiende
      terugvordering.
    
    
    
      De Raad overweegt dienaangaande in de eerste plaats dat uit de voorhanden gegevens met
      een voldoende mate van zekerheid is af te leiden dat gedaagde op 28 mei 1997 bij X. had
      kunnen beginnen, als hij op het hem gedane aanbod was ingegaan. Te minder heeft de Raad
      reden voor twijfel aan het causaal verband tussen gedaagdes weigerachtige opstelling en
      het voortduren van diens werkloosheid, nu zijnerzijds eerst in hoger beroep het bestaan
      van dit verband is aangevochten.
    
    
    
      Voor de Raad is voorts genoegzaam aannemelijk geworden dat het om een aanbod van passende
      arbeid ging. Blijkens artikel 24, derde lid, van de WW wordt als passende arbeid
      beschouwd alle arbeid die voor de krachten en bekwaamheden van de werknemer is berekend,
      tenzij aanvaarding om redenen van lichamelijke, geestelijke of sociale aard niet van hem
      kan worden gevergd. Gesteld noch gebleken is dat de arbeid niet voor gedaagdes krachten
      en bekwaamheden was berekend of dat redenen van lichamelijke of geestelijke aard daaraan
      in de weg stonden. Gelet in het bijzonder op de duur van gedaagdes werkloosheid en de in
      de bouwsector niet ongebruikelijke lange reistijden enerzijds en op het ontbreken van
      indicaties omtrent (andere) relevante belemmeringen anderzijds, acht de Raad in dit geval
      in een reistijd van in totaal 4 uur per dag, of zelfs wat meer, geen redenen van sociale
      aard als eerderbedoeld gelegen. De Raad gaat er verder vanuit dat het voor gedaagde
      mogelijk was om een niet al te tijdrovende oplossing te vinden voor het vervoer tussen
      zijn woning en de opstapplaats van eerdergenoemd busje in D. Hij heeft daartoe in de
      eerste plaats doen wegen dat gedaagde heeft nagelaten om aan zijn potentiële werkgever de
      vraag voor te leggen of hij op een voor hem gunstiger plaats op het busje zou kunnen
      stappen, zodat het niet uitgesloten moet worden geacht dat dit tot de mogelijkheden
      behoorde. Tevens is de Raad gebleken dat gedaagde zeer wel in staat is geweest om zijn,
      aan het op een afgelegen locatie wonen inherente, vervoersprobleem bij eerdere
      dienstverbanden en ook bij de kort na de datum in geding aanvaarde functie afdoende op te
      lossen. De Raad merkt verder op dat het aan de aangeboden arbeid verbonden salaris
      ongeveer f 700,-- bruto boven het minimumloon lag, hetgeen tevens beduidend meer is dan
      de door hem op dat moment genoten vervolguitkering. De aan gedaagde geboden
      reiskostenvergoeding is zeker niet riant te noemen, maar dat doet aan de passendheid van
      de arbeid niet af, nu het immers niet ongebruikelijk is dat de kosten van
      woon-werkverkeer geheel of ten dele voor eigen rekening van de werknemer blijven. De Raad
      stelt voorts vast dat de door gedaagde ingeroepen Richtlijn passende arbeid bij
      werkloosheid, nog daargelaten dat appellant zich daaraan niet gebonden acht en ook niet
      behoeft te achten, openlaat dat onder omstandigheden wordt afgeweken van de daarin als
      uitgangspunt opgenomen maximale reisduur van 3 uur per dag.
    
    
    
      De conclusie moet dan ook worden getrokken dat gedaagde heeft geweigerd passende arbeid
      te aanvaarden dan wel door eigen toedoen geen passende arbeid heeft verkregen, zodat hij
      het voorschrift van artikel 24, eerste lid, aanhef en onder b ten tweede, van de WW heeft overtreden.
      Vanwege de zojuist geconstateerde overtreding alsmede de omstandigheid dat het aan
      gedaagde gedane aanbod een functie met dezelfde urenomvang als die van zijn recht op
      werkloosheidsuitkering betrof, was appellant op grond van het bepaalde in artikel 27,
      tweede lid, van de WW gehouden om ingaande 28 mei 1997 de maatregel van blijvende gehele
      weigering van de uitkering op te leggen.
    
    
    
      Betreffende gedaagdes betoog dat er in casu dringende redenen zijn om af te zien van het
      opleggen van een maatregel, als bedoeld in artikel 27, vijfde (thans zesde) lid, van de
      WW, stelt de Raad voorop dat de in genoemd artikellid aangeduide dringende redenen niet
      kunnen bestaan uit factoren welke te maken hebben met de oorzaak en de mate van
      verwijtbaarheid van het einde van de dienstbetrekking. Het kabinet heeft er in de
      parlementaire behandeling van het ontwerp van de Wet Boeten geen misverstand over laten
      bestaan dat de bedoelde dringende redenen slechts gelegen kunnen zijn in de
      onaanvaardbaarheid van de gevolgen die een maatregel voor een verzekerde heeft. De Raad
      ziet noch in de tekst, noch in de systematiek van de sanctiebepalingen van de WW, noch
      anderszins, aanknopingspunten om de uit de wetsgeschiedenis naar voren komende beoogde
      beperkte reikwijdte van die bepaling uit te breiden. Dat de maatregel in casu tot
      onacceptabele consequenties voor gedaagde zou hebben geleid, komt uit de gedingstukken
      niet naar voren. De omstandigheid dat het de eerste overtreding van gedaagde was, vormt
      in ieder geval niet een dergelijke consequentie.
    
    
    
      De Raad is ten slotte van oordeel dat de toegepaste maatregel ook overigens niet in
      strijd is met enige regel van geschreven of ongeschreven recht dan wel met enig algemeen
      rechtsbeginsel. Evenmin ziet de Raad reden om te oordelen dat de terugvordering van de
      vanaf 28 mei 1997 betaalde uitkering de rechterlijke toetsing niet zou kunnen doorstaan.
      Ook ziet de Raad geen aanwijzingen voor het aannemen van dringende redenen om geheel of
      ten dele van de terugvordering af te zien.
    
    
    
      Uit het vorenoverwogene vloeit voort dat het beroep tegen het bestreden besluit alsnog
      ongegrond moet worden verklaard.
    
    
    
      Gelet in het bijzonder op de wijze waarop gedaagde in deze procedure bij de Raad
      betrokken is geraakt, acht de Raad termen aanwezig om appellant op grond van artikel 8:75
      van de Algemene wet bestuursrecht te veroordelen in de proceskosten van gedaagde in hoger
      beroep. Deze kosten worden begroot op f 1.420,-- voor verleende rechtsbijstand en f 80,10
      aan reiskosten in verband met het bijwonen van de zitting van de Raad.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het beroep tegen het bestreden besluit alsnog ongegrond;
      Veroordeelt appellant in de proceskosten van gedaagde in hoger beroep tot een bedrag
      groot f 1.500,10.
    
    
    
      Aldus gewezen door mr M.A. Hoogeveen als voorzitter en mr Th.C. van Sloten en
      mr Th.M. Schelfhout als leden, in tegenwoordigheid van mr I. de Hartog als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 30 augustus 2000.
    
    
    (get.) M.A. Hoogeveen.
    
    (get.) I. de Hartog.
    
    
      JdB
      0109