ECLI:NL:RBHAA:2006:AY5132, Rechtbank Haarlem, 26-07-2006, 120290/HA ZA 06-18
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2006-07-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Luchtvervoerdersaansprakelijkheid. Verdrag van Warschau/Montreal Protocol 4. Vervoer van bloemen van Schiphol naar Miami. Vertraging van 48 uur. Protest ex art. 26 VvW/MP4 gedaan vóór aankomst van (beschadigde) zending bloemen in Miami. Gelet op art. 23 lid 1 Vvw/MP4 nietigheid van 72-uur regel in de algemene voorwaarden van de vervoerder.

vonnis
      RECHTBANK HAARLEM
    
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 120290 / HA ZA 06-18
    
    Vonnis van 26 juli 2006
    
    in de zaak van
    
    
      1.	de naamloze vennootschap
      HDI VERZEKERINGEN N.V. tevens h.o.d.n. HANNOVER INTERNATIONAL INSURANCE (NEDERLAND),
      gevestigd te Rotterdam,
      2.	de naamloze vennootschap
      FORTIS CORPORATE INSURANCE N.V.,
      gevestigd te Amstelveen,
      3.	de naamloze vennootschap
      SCHADEVERZEKERING MAATSCHAPPIJ ERASMUS N.V.,
      gevestigd te Rotterdam,
      4.	de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      IMPORT BLUMEX EXPORT B.V.,
      gevestigd te Limmen,
      5.	de rechtspersoon naar vreemd recht
      BLUMEX USA INC.,
      gevestigd te Jamaica, New York, Verenigde Staten van Amerika,
      eiseressen,
      procureur mr. M. Middeldorp,
      advocaat mr. J.D. van de Meent te Rotterdam,
    
    
    tegen
    
    
      de rechtspersoon naar vreemd recht
      AMERICAN AIRLINES INC.,
      gevestigd te Dallas, Texas, Verenigde Staten van Amerika,
      gedaagde,
      procureur mr. H.K. Garvelink,
      advocaat mr. M. Koelemeijer te Rotterdam.
    
    
    Partijen zullen hierna HDI, Fortis, Erasmus, Import Blumex Export, Blumex USA en American Airlines genoemd worden. HDI, Fortis, Erasmus, Import Blumex Export en Blumex USA zullen samen HDI c.s. genoemd worden.
    
     
     1.	De procedure
    
    
      1.1.	Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - het tussenvonnis van 29 maart 2006;
      - het proces-verbaal van comparitie van 31 mei 2006 met de daarin genoemde productie. 
    
    
    1.2.	Ten slotte is vonnis bepaald.
    
    
    2.	De feiten
    
    2.1.	Blijkens een luchtvrachtbrief, genummerd 001-3985- 7790 van 9 december 2003 (verder: de luchtvrachtbrief, productie E1/G1), heeft American Airlines zich jegens Import Blumex Export verbonden om 189 dozen met snijbloemen (verder: de zending) door de lucht te vervoeren van Schiphol, via Londen (Verenigd Koninkrijk) naar Miami (Verenigde Staten van Amerika).
    
    
      2.2.	Op de luchtvrachtbrief staat onder meer vermeld:
      "FRESH FLOWERS 
      HIGHLY PERISHABLE!
      MUST FLY AS BOOKED!!!!
      DO NOT DELAY
      KEEP AWAY FROM FROST AND HEAT
      KEEP COOL WHENEVER POSSIBLE!!"
    
    
    2.3.	De zending is door Nether Cargo Services B.V. (verder: Nether Cargo) op 9 december 2003 aangeleverd bij American Airlines. Vervolgens is de zending diezelfde dag naar Londen vervoerd, vanwaar zij op 10 december 2003 naar Miami zou worden vervoerd.
    
    2.4.	American Airlines heeft per abuis de zending in Londen bij het verkeerde vliegtuig afgeleverd. Dit is ontdekt, maar de zending kan niet meer tijdig voor de vlucht van 10 december bij het juiste vliegtuig worden afgeleverd. Vervolgens is de zending op 12 december 2003 van Londen naar Miami vervoerd, waar deze diezelfde middag is aangekomen.
    
    
      2.5.	Hoofdstuk 2.3. (Acceptance of goods) van de condities van American Airlines (productie G2) vermeldt in paragraaf 7 (perishables) onder meer:
      “American Airlines will transport perishables subject to the following conditions:
      a. (...)
      b. The shipment has been prepared and packed to withstand a 72 hour transit, regardless of the service level requested or provided.
      	Note:
      	American Airlines will not be liable for the spoilage of perishable shipments in transit less than 72-hours. The transit time for perishable shipments will begin at the required cut-off time (defined in American Airlines Rule 3.5.1.2.) for the booked flight.
      c. The shipment must have the proper packaging. Proper packaging is defined as packaging capable of protecting the contents from damage due to changes in climate, temperature, altitude or other ordinary exposure which may prevail in flight, or at a transfer point, or at origin or destination, or when available facilities cannot protect the shipment against such conditions”.
    
    
    
      2.6.	In een faxbericht van Nether Cargo aan American Airlines van 11 december 2003 (productie E3) staat onder meer het volgende:
      "Preliminary notice of claim
      Protest ex Art. 26.2 The Warsaw/The Hague Convention
      (...)
      We hereby complaint to you on behalf of our principles:
      Blumex BV, Aalsmeer
      For the irregularity caused to the above mentioned shipment.
    
    
    
      Description of irregularity:
      48 hours delay !!!!! shipment was deliverd by American Airlines at the wrong Aircraft, at the time AA discovered this it was too late to make a switch to the MIA Aircraft.
    
    
    Instructions for: AA
    
    On behalf of consignee and/or shipper om the Air waybill and or any other party interested in the cargo we herewith lodge a formal complaint as mentioned in art. 26 of the Warsaw / The Hague Convention.
    
    We and any person on whose behalf this complaint is made, expressly reserve all rights against the Carrier(s), his/their servants, agents and independent contractors, notably the right to claim all damages related to or in connection  with the aforesaid damages."
    
    2.7.	Blumex USA heeft AM Cargo Surveyors Inc. ingeschakeld om de zending op 12 december 2003 na aankomst in Miami te inspecteren. AM Cargo Survayors Inc. heeft haar bevindingen neergelegd in een rapport van 29 december 2003 met nummer 0312-0037 (verder: het expertiserapport, productie E2).
    
    
      2.8.	In een brief van 17 februari 2004 (productie E2) heeft Expertisebureau Groenendijk B.V. de schade aan de hand van het expertiserapport begroot op US $ 14.002,79 te vermeerderen met de kosten van AM Cargo Survayors Inc. ad US $ 437,--.
      In deze brief staat onder meer vermeld:
      "Op voorhand wordt gevreesd dat aanzienlijke schade zal ontstaan en in overleg met Blumex Miami wordt besloten preventief een lokale expert in te schakelen. Am Cargo Survayors Inc. heeft deze kwestie in Amerika begeleid, American Airlines uitgenodigd voor mede-opname van de schade, doch zij hebben er de voorkeur aan gegeven deze kwestie op afstand te volgen.
      Omtrent de bevindingen van de lokale survayor mag ik u verwijzen naar zijn rapport van expertise nummer 0312-0037, waarvan de inhoud er kortheidshalve op neer komt , dat alle verscheepte variëteiten een verhoogde temperatuur variërend tussen 46 en 54 °F vertoonden, in alle gevallen condensatie in de kartons werd aangetroffen. En de kwaliteit en het shelf-life ernstig te leiden had gehad onder de verlengde transportduur en de temperatuurstijging. De bloemen bleken onverkoopbaar te zijn (...)" 
    
    
    2.9.	HDI, Fortis en Erasmus zijn verzekeraars van Import Blumex Export. Zij hebben de door Import Blumex Export geleden schade aan haar vergoed, verminderd met het overeengekomen eigen risico van € 600,--.
    
    
    3.	De vordering
    
    3.1.	HDI c.s. vorderen dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, American Airlines zal veroordelen tot betaling aan HDI c.s., ieder tot het deel waartoe zij zich bij de verzekering ook hebben verbonden, althans aan HDI c.s. gezamenlijk ter nadere verdeling met in achtneming van het deel waartoe zij zich onder de verzekeringsovereenkomst hebben verbonden, althans aan HDI, althans Fortis, althans Erasmus, althans Import Blumex Export, althans Blumex USA een schadevergoeding ad € 11.508,93 (zegge: elfduizend vijfhonderd acht euro en drieënnegentig eurocent), alsmede een vergoeding ad € 392,70 (zegge: driehonderd en tweeënnegentig euro en zeventig euro cent) aan expertisekosten, beide bedragen te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 11 december 2003, althans vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening, met veroordeling van American Airlines in de kosten van dit geding, alsmede buitengerechtelijke kosten die op grond van het rapport Voorwerk worden begroot op € 780,50, te vermeerderen met wettelijke rente over laatstgenoemd bedrag vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening.
    
    3.2.	Tegen de achtergrond van de hiervoor weergegeven feiten hebben HDI c.s. het volgende aan hun vordering ten grondslag gelegd. Bij aflevering van de zending in Miami is vastgesteld dat de snijbloemen als gevolg van de opgelopen vertraging zwaar beschadigd waren en als totaal verloren aangemerkt dienden te worden. American Airlines is aansprakelijk voor de schade, aangezien deze tijdens de vervoersperiode is ontstaan. De totale schade bedraagt € 11.508,93 te vermeerderen met expertisekosten ter hoogte van € 392,70. Op grond van de verzekeringsovereenkomst heeft HDI 35%, Fortis 35% en Erasmus 30% van voormelde schade vergoed aan Import Blumex Export, verminderd met het eigen risico ad € 600,--. De buitengerechtelijke kosten worden gevorderd als door HDI c.s. geleden vermogensschade.
    
    
    4.	Het verweer
    
    American Airlines heeft gemotiveerd verweer gevoerd. Daarop zal, voor zover van belang, bij de beoordeling van het geschil nader worden ingegaan.
    
    
    5.	De beoordeling
    
    5.1.	Partijen zijn het er over eens dat op het vervoer van de zending het Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer, zoals gewijzigd bij het Haags protocol van 28 september 1955 en het vierde protocol van Montreal van 25 september 1975  (verder: VvW/MP4) van toepassing is.
    
    5.2.	De rechtbank Haarlem is bevoegd van de vordering kennis te nemen op grond van artikel 28 lid 1 VvW/MP4, aangezien American Airlines in het arrondissement Haarlem een bureau heeft, door welks zorg de overeenkomst is gesloten.
    
    
      5.3.	American Airlines heeft onder verwijzing naar het vierde lid van artikel 26 VvW/MP4 op de eerste plaats aangevoerd dat HDI c.s. niet ontvankelijk zijn in hun vordering, omdat niet is geprotesteerd als bedoeld in het tweede lid van genoemd artikel.
      American Airlines heeft ter onderbouwing van dit verweer aangevoerd dat het onder 2.6 bedoelde faxbericht van Nether Cargo geen protest is als bedoeld in artikel 26 VvW/MP4. In de eerste plaats, omdat het faxbericht een protest is tegen de vertraging en niet tegen schade. Voorts, omdat niet duidelijk is dat Nether Cargo bevoegd was om namens geadresseerde, Blumex Miami (zijnde, naar American Airlines erkent, Blumex USA)  te protesteren en ten slotte, omdat het protest niet tijdig is, aangezien het niet is gedaan binnen eenentwintig dagen na aanneming van de zending door Blumex USA, maar al op 11 december 2003 toen de schade nog niet bekend was.
    
    
    
      5.4.	 Dit verweer faalt. In bedoeld faxbericht staat vermeld: "On behalf of consignee and/or shipper on the Air waybill (...) we herewith lodge a formal complaint as mentioned in art. 26 of the Warsaw / The Hague Convention".  Hieruit blijkt niet alleen dat met dat bericht protest wordt gedaan als bedoeld in artikel 26 VvW/MP4, maar ook dat het protest mede wordt gedaan namens Blumex Miami (die in de kop van het faxbericht expliciet wordt vermeld als consignee). Voorts worden in het faxbericht nadrukkelijk alle rechten voorbehouden om alle schade als gevolg van de vertraging te verhalen. Artikel 26 lid 2 VvW/MP4 stelt niet als eis dat het protest pas wordt verzonden nadat de schade is geleden. Aangenomen moet worden dat een protest in ieder geval niet te vroeg is uitgebracht, als het is verzonden, nadat redelijkerwijs met het optreden van schade rekening moest worden gehouden. HDI c.s. hebben terecht gesteld dat hiervan in dit geval sprake is, aangezien het protest is verzonden nadat de vertraging van 48 uur bekend was geworden en het een zending snijbloemen betreft die naar hun aard een beperkte levensduur hebben.
      Voormeld oordeel brengt mee dat in het midden kan blijven of Blumex USA gehouden was tot een protest als bedoeld in artikel 26, tweede lid van het Verdrag.
    
    
    5.5.	American Airlines heeft voorts aangevoerd dat zij niet aansprakelijk is voor de gestelde schade vanwege vertraging, aangezien er geen sprake is van vertraging in de zin van artikel 19 VvW/MP4. Artikel 19 VvW/MP4 geeft niet aan wanneer er sprake is van vertraging in de zin van dat artikel. Daarom vindt artikel 8 van de 'conditions of contract' van American Airlines (verder: de algemene voorwaarden) toepassing. Hierin wordt bepaald: "Carrier undertakes to complete the carriage hereunder with reasonable dispatch", aldus nog altijd American Airlines.
    
    
      5.6.	Artikel 8 van de algemene voorwaarden, waarop American Airlines zich beroept, is niet door haar in het geding gebracht. HDI c.s. hebben evenwel verklaard bekend te zijn met de algemene voorwaarden en hebben de toepasselijkheid daarvan niet betwist. Evenmin hebben zij betwist dat artikel 8 van die voorwaarden de door American Airlines aangehaalde bepaling bevat. Er is daarom geen aanleiding om American Airlines op te dragen deze algemene voorwaarden alsnog in het geding te brengen, zoals zij heeft aangeboden.
      Blijkens de vermeldingen op de luchtvrachtbrief zijn partijen overeengekomen dat de zending met de vlucht van 10 december 2003 naar Miami zou worden vervoerd. Vast staat dat dit vervoer op 12 december 2003, 48 uur later, heeft plaatsgevonden. 
      Of een dergelijk oponthoud vertraging oplevert in de zin van artikel 19 VvW/MP4,  moet bij gebreke van een overeengekomen tijdstip van aankomst worden bezien aan de hand van de in voormeld artikel 8 bedoelde “reasonable dispatch”. In de rubriek 'nature and quantity of goods' van de luchtvrachtbrief is de aard van de zending omschreven als 'fresh flowers'. Voorts staat op de luchtvrachtbrief onder meer vermeld 'highly perishable', 'must fly as booked' en 'do not delay'. Op grond van deze vermeldingen moet worden aangenomen dat American Airlines wist, althans kon weten dat het bij de zending ging om verse bloemen, waarvan de kwaliteit, en daarmee ook de waarde als handelswaar, in betrekkelijk korte tijd afneemt. Onder genoemde omstandigheden is de grens die voor de duur van deze zending nog als redelijk kan worden bestempeld, overschreden. Er is daarom sprake van vertraging in de zin van artikel 19 VvW/MP4. Met die relatief korte levensduur van de bloemen is ook het oorzakelijke verband tussen de vertraging en de schade voldoende gegeven. De rechtbank passeert het door American Airlines bij gebrek aan wetenschap gevoerde verweer dat causaal verband zou ontbreken.
    
    
    5.7.	American Airlines heeft in dit verband voorts aangevoerd dat de zending niet conform de blijkens haar voorwaarden geldende zogeheten '72-uur regel' (zie hiervoor onder 2.5) was verpakt. Aangezien het vervoer binnen 72 uur heeft plaatsgevonden, is American Airlines van oordeel dat zij niet aansprakelijk kan worden gehouden voor de door HDI c.s. gestelde schade. Tegenover dit verweer stellen HDI c.s. zich op het standpunt dat de 72-uur regel op grond van artikel 23 VvW/MP4 nietig is. 
    
    5.8.	Artikel 23 lid 1 VvW/MP4 heeft de strekking de regeling van de aansprakelijkheid van de vervoerder, als neergelegd in het Verdrag, tot dwingend recht te maken in die zin dat de vervoerder zich niet met een beroep op enig contractueel beding geheel of gedeeltelijk kan onttrekken aan de aansprakelijkheid zoals die voor hem voortvloeit uit het Verdrag, noch het geldend maken van die aansprakelijkheid kan doen afhangen van voorwaarden die in het Verdrag niet zijn voorzien (HR 12-02-1982, NJ 1982, 589). Nu de vervoerder ingevolge artikel 19 VvW/MP4 aansprakelijk is voor de schade voortspruitende uit vertraging in het luchtvervoer van goederen en het Verdrag geen voorwaarden stelt ten aanzien van de verpakking van goederen of de minimale duur van de vertraging voordat deze tot aansprakelijkheid kan leiden, is de 72-uur regel een beding in vorenbedoelde zin. Deze regel sluit immers de aansprakelijkheid voor bederf van goederen die voor een periode van minder dan 72-uur in transit zijn expliciet uit en leidt er voorts toe dat andere schade als gevolg van vertraging die de transittijd van 72 uur niet overschrijdt, niet tot aansprakelijkheid van American Airlines kan leiden, omdat in dat geval de zending kennelijk niet volgens de voorschriften is verpakt. Ingevolge artikel 23 lid 1 VvW/MP4 is de 72-uur regel daarom nietig, zodat American Airlines daarop geen beroep kan doen. De toepasselijkheid van artikel 23 lid 2 VvW/MP4 is gesteld noch gebleken. 
    
    5.9.	American Airlines heeft bovendien aangevoerd dat zij niet aansprakelijk is, omdat de gestelde schade niet is veroorzaakt door een gebeurtenis die heeft plaatsgevonden tijdens de periode dat zij de zending onder haar hoede had. De rechtbank begrijpt dit verweer aldus dat American Airlines aansprakelijkheid (ook) op grond van artikel 18 VvW/MP4 betwist.  Ter onderbouwing van dit verweer voert American Airlines aan dat een dergelijke gebeurtenis niet is gesteld of gebleken, dat Import Blumex Export de schade heeft veroorzaakt door de bloemen niet te verpakken op een wijze dat zij een vervoerstermijn zouden doorstaan van 72 uur, als bedoeld in paragraaf 7 van hoofdstuk 2.3 van de algemene voorwaarden van American Airlines, en ten slotte dat niet vast staat dat de bloemen in goede en gezonde staat zijn aangeleverd.
    
    5.10.	HDI c.s. hebben gesteld dat American Airlines de bloemen in goede, gezonde en complete staat ten vervoer in ontvangst heeft genomen, maar dat bij aflevering in Miami is vastgesteld dat de bloemen zwaar beschadigd waren. HDI c.s. hebben hiermee voldaan aan de op hen rustende stelplicht, ook voor zover zij aansprakelijkheid gronden op artikel 18 VvW/MP4. 
    
    5.11.	Gelet op hetgeen in rechtsoverweging 5.8. is overwogen met betrekking tot de 72-uur regel, behoeft de stelling van American Airlines dat Import Blumex Export de schade heeft veroorzaakt door de bloemen niet te verpakken op een wijze dat zij een vervoerstermijn zouden doorstaan van 72 uur geen verdere bespreking. 
      
    5.12.	Ook het verweer dat de zending niet in goede, gezonde en complete staat is ontvangen wordt verworpen. Tegenover dit door American Airlines bij gebrek aan wetenschap gevoerde en niet onderbouwde verweer, hebben HDI c.s. ter comparitie gesteld dat de bloemen in goede staat waren aangeleverd in een koelwagen en dat er gelet op de duur van de vertraging altijd sprake zou zijn van schade.  American Airlines heeft hiertegenover geen voor bewijs vatbare feiten of omstandigheden aangevoerd die erop zouden kunnen wijzen dat de zending niet in goede, gezonde en complete staat is ontvangen, zodat haar standpunt onvoldoende is gemotiveerd.
    
    
      5.13.	Slotsom van het voorgaande is dat American Airlines aansprakelijk is voor de door HDI c.s. geleden schade. 
      5.14.	American Airlines heeft betwist dat er schade is geleden door HDI c.s. Ook heeft zij de omvang van de gestelde schade betwist. Daartoe heeft American Airlines in de eerste plaats aangevoerd dat er niet een zogenoemd 'cargo damage rapport' beschikbaar is. Dit betoog kan alleen al niet slagen, omdat eventuele schade ook op andere wijze dan met een cargo damage rapport kan worden aangetoond. Bovendien heeft American Airlines aangevoerd dat een cargo damage rapport door haar wordt opgesteld indien (de agent van) de geadresseerde schade aan een zending constateert en American Airlines hiervan op de hoogte stelt. Uit de hiervoor onder 2.8 aangehaalde brief van Expertisebureau Groenendijk B.V. blijkt dat American Airlines is uitgenodigd om de schade mede op te nemen, maar dat zij daarvan geen gebruik heeft willen maken. Met de enkele mededeling dat zij niet weet of zij is uitgenodigd, heeft American Airlines dit onvoldoende weersproken. Nu daarom vaststaat dat American Airlines niet is ingegaan op de uitnodiging om de schade op te nemen, kan zij het ontbreken van een cargo damage rapport ook daarom niet in redelijkheid aanvoeren ter onderbouwing van haar stelling dat de vertraging van de zending niet tot schade heeft geleid.
    
    
    5.15.	In de tweede plaats heeft American Airlines aangevoerd dat het door HDI c.s. overgelegde expertiserapport geen onderbouwing van de schadevordering bevat. De rechtbank begrijpt dit verweer in die zin dat de schade onvoldoende door HDI c.s. zou zijn onderbouwd. Ook dit verweer faalt. HDI c.s. hebben ter onderbouwing van de schade verwezen naar het expertiserapport en de onder 2.8 aangehaalde brief van Expertisebureau Groenendijk B.V. In het expertiserapport is voor de gehele zending de conditie beschreven waarin de verschillende soorten snijbloemen na aankomst in Miami zijn aangetroffen. Expertisebureau Groenendijk B.V. heeft op basis van het expertiserapport geconcludeerd dat de gehele zending onverkoopbaar was en de schade daarom begroot op het totaalbedrag van de overgelegde factuur voor Blumex USA, zijnde US $ 14.002,79 (€ 11.508,93) vermeerderd met de kosten van het expertiserapport ad US $ 473,-- (€ 392,70). Gezien deze gemotiveerde onderbouwing van de schade is de enkele betwisting door American Airlines daarvan onvoldoende om tot afwijzing van de vordering te kunnen leiden. 
    
    5.16.	Aangezien HDI c.s. ter comparitie onweersproken hebben gesteld dat de zending is vernietigd, behoeft de stelling van American Airlines dat het mogelijk is dat de zending alsnog is doorverkocht, zodat niet duidelijk is of de vertraging tot schade heeft geleid, geen verdere bespreking.
    
    5.17.	American Airlines heeft aangevoerd dat Import Blumex Export, geconfronteerd met de vertraging, opdracht heeft gegeven door te vliegen naar Miami. Voor zover zij hiermee heeft willen betogen dat de schade (deels) het gevolg is van deze beslissing van HDI c.s. heeft American Airlines haar betoog onvoldoende onderbouwd. HDI c.s. hebben immers gesteld dat er voor gekozen is om de zending door te laten gaan naar Miami, aangezien het de inschatting was dat de schade op deze manier lager zou uitvallen dan wanneer de zending zou worden teruggehaald naar Nederland. Volgens HDI c.s. zou de zending in Nederland onverkoopbaar zijn, omdat men wist dat het een zending met problemen was. American Airlines heeft geen feiten en omstandigheden aangevoerd waaruit kan worden afgeleid dat de schade zich niet of in mindere mate zou hebben voorgedaan, als de zending zou zijn teruggehaald naar Nederland.
    
    5.18.	Met betrekking tot de kosten van het expertiserapport neemt de rechtbank in aanmerking dat de gestelde kosten gezien het overgelegde rapport alleszins aannemelijk en redelijk zijn en dat het redelijk is dat deze kosten zijn gemaakt.
    
    5.19.	Gelet op de voorgaande overwegingen is de door HDI c.s. gevorderde schade in hoofdsom toewijsbaar. Aangezien HDI c.s. onvoldoende duidelijk hebben gemaakt op welke wijze de inhouding van het eigen risico is verdisconteerd in de door hen gehanteerde verdeelsleutel bij de verzekeringsuitkering, zal de rechtbank de vordering toewijzen aan eiseressen gezamenlijk ter nadere verdeling.
    
    5.20.	Gesteld noch gebleken is dat HDI c.s. daadwerkelijk buitengerechtelijke kosten hebben gemaakt. De gevorderde buitengerechtelijke kosten zullen dan ook worden afgewezen.
    
    5.21.	Ten aanzien van de gevorderde rente geldt het volgende. De rechtbank passeert het niet onderbouwde verweer dat over de expertisekosten geen rente verschuldigd is. Wel zal als ingangsdatum 29 november 2005 worden gehanteerd, aangezien de stellingen van HDI c.s. op dit punt onvoldoende duidelijk zijn om verzuim aan de zijde van American Airlines eerder dan op de datum van dagvaarding vast te stellen. Rente over het overige deel van de hoofdsom zal worden toegewezen met ingang van 11 december 2003. 
    
    5.22.	American Airlines zal als de overwegend in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de kosten van het geding. 
    
    
    6.	De beslissing
    
    De rechtbank:
    
    6.1.	Veroordeelt gedaagde tot betaling aan eiseressen gezamenlijk ter nadere verdeling van het bedrag van € 11.508,93 (zegge: elf duizend vijf honderd en acht euro en drie en negentig eurocent), te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 11 december 2003 tot aan de dag der algehele voldoening, alsmede van het bedrag van € 392,70 (zegge: drie honderd twee en negentig euro en zeventig eurocent), te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 29 november 2005 tot de dag der algehele voldoening.
    
    6.2.	Veroordeelt gedaagde in de kosten van dit geding tot aan deze uitspraak aan de zijde van eiseressen begroot op € 365,93 aan verschotten en op € 904,-- aan salaris van de procureur.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. S. Sicking, mr. J.I. de Vreese-Rood en mr. W.S.J. Thijs en in het openbaar uitgesproken op 26 juli 2006.?