ECLI:NL:RBROT:2017:9922, Rechtbank Rotterdam, 15-12-2017, 6093288
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2017-12-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: afwijzing vordering verzekeraar tot teruggave van door reiziger betaalde belasting en toeslag na annulering van non-refundalble vliegticket

RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
      zaaknummer: 6093288 \ CV EXPL  17-22287
    
    
    
      uitspraak: 15 december 2017
    
    
    
      
        vonnis van de kantonrechter, zitting houdende te Rotterdam,
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de commanditaire vennootschap
      
        Re-fund.com C.V.,
      gevestigd te Amsterdam,
      eiseres in conventie, verweerster in reconventie,
      procederend in persoon,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        Pragema Travel & Insurance B.V. ,
      gevestigd te Rotterdam,
      gedaagde in conventie, eiseres in reconventie,
      procederend in persoon.
    
    
    
      Partijen worden hierna aangeduid als “Re-fund” en “Pragema”.
    
    
  
  
    
      1Het verloop van de procedure
    
    
      1.1
      Het verloop van de procedure volgt uit de volgende processtukken, waarvan de kantonrechter kennis heeft genomen:
      
        
          het exploot van dagvaarding van 16 juni 2017 met producties;
        
        
          de conclusie van antwoord met producties;
        
        
          het tussenvonnis van 10 juli 2017 waarin een comparitie van partijen is bepaald, en
        
        
          het proces-verbaal van de op 8 augustus 2017 gehouden comparitie van partijen.
        
      
      
    
    
      1.2
      De datum voor de uitspraak van dit vonnis is nader bepaald op heden.
      
      
    
  
  
    
      2De vaststaande feiten
    
    
      Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend, dan wel niet of onvoldoende gemotiveerd weersproken, staat tussen partijen, voor zover van belang, het volgende vast.
    
    
    
      2.1
      Re-fund is een organisatie die in opdracht handelt van aanbieders van annuleringsverzekeringen. Voor haar opdrachtgevers vordert Re-fund op grond van onverschuldigde betaling/ongerechtvaardigde verrijking luchthavenbelastingen, taxen en andere toeslagen/surchages (hierna: “luchthavenbelastingen en toeslagen”) terug van luchtvaartmaatschappijen en reisaanbieders.
      
    
    
      2.2
      
        Op de overeenkomsten tussen de reizigers en Pragema zijn de algemene voorwaarden van Pragema van toepassing. Onder de kop Annuleren / wijzigen is onder andere het volgende opgenomen:
        
          (…)’Indien op verzoek van de opdrachtgever een annulering plaatsvindt van, of wijzigingen worden aangebracht in, zullen de daaraan verbonden kosten in rekening worden gebracht. Dat kunnen naast de door de dienstverlener in rekening gebrachte annuleringen of wijzigingskosten, ook zijn de kosten die Pragema Travel moet maken om de annulering c.q. wijziging tot stand te brengen. (…)
        
      
      
      
        
          U kunt het beste vooraf bij ons telefonisch informatie inwinnen over de annulering- of wijzigingskosten van de luchtvaartmaatschappij. In de meeste gevallen zijn deze kosten 100%, hetgeen betekent dat restitutie niet mogelijk is. (…)
        
        
          Indien de annuleringskosten op uw ticket niet 100% zijn, kunnen wij het ticket voor (gedeeltelijke) refund indienen bij de luchtvaartmaatschappij. (…)’
        
      
      
      
    
  
  
    
      3De vordering en het verweer in conventie
    
    
      3.1
      Re-fund heeft bij dagvaarding gevorderd bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, Pragema te veroordelen:
      
      
        
          primair
        
      
      
      
        I. inzage te verschaffen in de in de dagvaarding omschreven gegevens onder oplegging van een dwangsom van € 500,00 per dag per dossier dat Pragema in verzuim is;
        II. te betalen € 388,56, te vermeerderen met de bedragen die voortvloeien uit I en de wettelijke rente over die bedragen van 22 juni 2016 tot de dag van betaling;
      
      
      
        
          subsidiair
        
      
      
      
        III. tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan Re-fund te betalen € 2.331,36 vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 22 juni 2016 tot de dag van algehele voldoening;
        IV. Pragema te veroordelen in de kosten van het geding;
        V. Pragema te veroordelen in de nakosten zoals omschreven in de dagvaarding.
      
      
    
    
      3.2
      Aan haar vordering legt R-fund - zakelijk weergegeven en voor zover thans van belang - ten grondslag dat de bij een vliegticket inbegrepen luchthavenbelastingen en toeslagen slechts verschuldigd zijn indien de passagier daadwerkelijk met het vliegtuig vertrekt. Van zes van de bij de verzekeraar namens wie Re-fund procedeert verzekerde personen is de reis geannuleerd:
      
      
        
          factuurnummer		aantal annuleringen 	retour betaald aan 					Pragema 
        
      
      
      
        009465 ([naam reiziger])				1			€ 388,56
        014989	([naam reiziger])		2			€ 114,34 (eerst onbekend)
        010378	([naam reiziger])			1			onbekend
        012734	([naam reiziger])			1			€ 396,06 (eerst onbekend)
        009314	([naam reiziger])			1			onbekend
        Tijdens de comparitie van partijen zijn de volgende posten aan de vordering toegevoegd:
      
      
      
        11599 ([naam reiziger])			1			€ 397,23
        14948 ([naam reiziger])			1			€   57,85
      
      
      
        Bij diezelfde wijziging van eis vermindert Re-fund haar vordering tot een bedrag van € 1.321,89 en trekt zij haar primaire vordering in. 
      
      
      
        De verzekeraar heeft de annuleringsclaim van de betreffende reizigers uitbetaald. Pragema heeft de door de luchtvaartmaatschappij aan haar terugbetaalde luchthavenbelastingen en toeslagen zonder enig recht onder zich gehouden, althans Pragema heeft nagelaten om die bedragen terug te vorderen van de luchtvaartmaatschappijen Surinam Airways en/of KLM. Pragema is verplicht om alle luchthavenbelasting en toeslagen van de betreffende reizigers (als onverschuldigd betaald of waarmee ongerechtvaardigd verrijkt) terug te betalen. Ondanks herhaald verzoek daartoe door Re-fund heeft Pragema nagelaten om inzicht te geven in de door haar van de luchtvaartmaatschappij ontvangen luchthavenbelastingen en toeslagen met betrekking tot de onderhavige geannuleerde vluchten.
      
      
    
    
      3.3
      
        Pragema heeft de vordering betwist en heeft daartoe - zakelijk weergegeven en voor zover thans van belang - aangevoerd dat op de facturen duidelijk staat aangegeven dat de annuleringskosten 100% bedragen en er dan ook geen grond is voor restitutie. De door
        Re-fund gevorderde bedragen zijn bovendien veel te hoog. Pragema heeft van Re-fund om betaling van € 75,00 per dossier gevraagd alvorens zij aan de accountant zou vragen om een en ander voor Re-fund uit te zoeken, omdat dit werk veel tijd en zoekwerk kost. Dat bedrag is door Pragema nooit van Re-fund ontvangen, reden waarom Pragema ook nooit onderzoek heeft gedaan. In het door Pragema gehanteerde en bij Re-fund bekende BSP systeem zijn tickets maar één jaar zichtbaar. 
      
      
      
    
  
  
    
      4De vordering in reconventie
    
    
      4.1
      Pragema vordert betaling van Re-fund van € 490,00 ter zake van gemaakte kosten om ‘alles uit te laten zoeken’ en € 450,00 aan verweerkosten.
      
    
    
      4.2
      Aan haar vordering legt Pragema ten grondslag dat zij door de dagvaarding van Re-fund genoodzaakt was om toch nog, ondanks haar betalingsweigering en het uitblijven van de betaling door Re-fund vooraf van € 75,00 per dossier, een en ander uit te (laten) zoeken. 
      
    
  
  
    
      5De beoordeling
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      5.1
      Re-fund heeft gesteld dat de verzekeraars namens wie zij in deze zaak optreedt vorderingsgerechtigd zijn jegens Pragema. Daartoe voert Re-fund aan dat de verzekerden aanspraak hebben gemaakt op hun annuleringsverzekering en de verzekeraar de claims heeft uitbetaald, waardoor ‘de verzekeraar is gesubrogeerd in het vorderingsrecht op de luchtvaartmaatschappij c.q. het reisbureau’, aldus Re-fund. Artikel 7:962 BW ziet op deze materie. Aan de vereisten van lid 1 van dat artikel is voldaan, zodat er sprake is van subrogatie van de vorderingen van de verzekerden op de verzekeraars. De verzekeraars zijn derhalve vorderingsgerechtigd jegens Pragema.
      
    
    
      5.2
      
        Re-fund is op grond van de lastgevingsverklaringen van 22 mei 2017, 18 mei 2017 en
        22 mei 2017 bevoegd om in deze zaak op eigen naam op te treden namens ASR Verzekeringen, UVM Verzekeringsmaatschappij N.V. (Unigarant Verzekeringen) en Delta Lloyd Schadeverzekering N.V. De posten waarop deze zaak betrekking heeft zien alle op uitkeringen van claims aan verzekerden van voornoemde maatschappijen, zodat Re-fund ter zake van de gehele vordering bevoegd is.
      
      
    
    
      5.3
      Re-fund heeft tijdens de comparitie van partijen de primaire vordering ingetrokken, zodat alleen nog de subsidiaire vordering resteert om op te beslissen. Pragema is akkoord met de wijziging van eis, inhoudende dat er twee posten aan de vordering zijn toegevoegd, maar het totaal gevorderde bedrag is verminderd tot € 1.321,89.
      
    
    
      5.4
      Vast staat dat de 8 betreffende vliegtickets bij Pragema zijn geboekt en door de reiziger zijn geannuleerd. Ook staat vast dat Pragema met betrekking tot die tickets een totaalbedrag van € 1.411,89 van de luchtvaartmaatschappij(en) retour heeft ontvangen. De te beantwoorden vraag is of Pragema gerechtigd is om dat totaalbedrag te behouden of dat zij dat bedrag dient te voldoen aan Re-fund. 
      
    
    
      5.5
      
        Door Pragema is onweersproken gesteld dat de onderhavige tickets zogenaamde aanbiedingstickets of low-costtickets betreffen. Dat staat ook met zoveel woorden op de tickets vermeld door de mededeling: ‘Let op: UW ticket is niet wijzigbaar, 100% annuleringskosten.’ Daarmee is deze zaak, zoals door Pragema aangevoerd, anders dan de eerder door Re-fund bij deze rechtbank gevoerde zaken waarin sprake was van refundable tickets. De door partijen aangehaalde bepalingen van de algemene voorwaarden van Pragema te dier zake spelen hier dan ook geen rol. Tussen Pragema en de reiziger is een wijze van contracteren overeengekomen waarbij de reiziger bij een annulering alsnog 100% van het overeengekomen bedrag aan Pragema verschuldigd is. De vraag is of het redelijk is om een dergelijke bepaling overeen te komen. Die vraag beantwoordt de kantonrechter bevestigend. Daarbij speelt onder andere een rol dat het aanbiedingstickets betreft. Door
        Re-fund is niet weersproken dat de onderhavige tickets (aanzienlijk) goedkoper zijn dan reguliere vliegtickets naar de betreffende bestemming(en). Pragema geeft te kennen dat hij een minieme marge heeft bij de verkoop van die aanbiedingstickets. De teruggave van de luchthavenbelastingen en toeslagen is voor hem eigen een soort positief bedrijfsrisico. De reizigers hebben op hun beurt (ook) zelf gekozen voor een relatief goedkoop ticket, met de kans dat zij bij annulering 100% van de kosten verschuldigd zouden zijn. Bij een duurder, wel refundable ticket, zou dat anders zijn geweest. De reizigers hebben derhalve vooraf een afweging gemaakt, althans kunnen maken. Daarbij hebben zij het risico genomen dat zij bij een annulering hun geld ‘kwijt’ zouden zijn. 
      
      
    
    
      5.6
      Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de vordering van Re-fund moet worden afgewezen.
      
    
    
      5.7
      Re-fund wordt als de in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van de procedure. Pragema heeft aangevoerd dat zij € 450,00 aan verweerkosten heeft gemaakt. Dat acht de kantonrechter aannemelijk, gelet op het feit dat er naast een schriftelijke ronde een comparitie van partijen heeft plaatsgevonden. De kantonrechter ziet aanleiding om het gevorderde bedrag toe te wijzen. 
      
      
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      5.8
      Pragema vordert in reconventie € 490,00 aan kosten ‘om alles uit te laten zoeken’. Begrepen wordt dat Pragema die kosten vordert op grond van artikel 6:96 lid 2 onder a BW. De ratio van dat artikel is dat het alleen redelijk is van de benadeelde te verlangen dat hij zijn schade beperkt indien hij ervan op aan kan dat in het kader daarvan in redelijkheid gemaakte kosten vergoed zullen worden. Pragema heeft onbetwist gesteld dat hij € 490,00 aan kosten heeft gemaakt om alle informatie op te vragen waarom Re-fund in deze procedure (en voorafgaand daar aan) heeft verzocht. Gelet op de herhaalde verzoeken daartoe door Re-fund worden de door Pragema gevorderde kosten aangemerkt als in redelijkheid gemaakt. Gelet op de beslissing in conventie komen die kosten voor vergoeding in aanmerking. Het gevorderde bedrag van € 490,00 op dit punt wordt dan ook toegewezen. 
      
    
    
      5.9
      Re-fund wordt als de in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van de procedure. Pragema is niet vertegenwoordigd door een juridisch gemachtigde en heeft geen reis-, verblijf- of verletkosten opgegeven anders dan in conventie, zodat ter zake daarvan geen bedrag toewijsbaar is. 
      
      
    
  
  
    
      6De beslissing
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      wijst de vordering af;
    
    
    
      veroordeelt Re-fund in de proceskosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van Pragema vastgesteld op € 450,00;
    
    
    
      
        in reconventie
      
    
    
    
      veroordeelt Re-fund tot betaling tegen kwijting aan Pragema van € 490,00;
    
    
    
      veroordeelt Re-fund in de proceskosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van Pragema vastgesteld op nihil.
    
    
    
    
    
    
    
      Dit vonnis is gewezen door mr. R. Kruisdijk en uitgesproken ter openbare terechtzitting.
      703