ECLI:NL:HR:2000:AA7956, Hoge Raad, 31-10-2000, 00342/00
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2000-10-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: -

31 oktober 2000
      Strafkamer
      nr. 00342/00
    
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    Arrest
    		
    
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te ’s-Gravenhage
      van 25 januari 2000 alsmede tegen alle op de terechtzitting van dit Hof gegeven
      beslissingen in de strafzaak tegen:
      [verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1955, ten tijde van de
      bestreden uitspraak gedetineerd in de Penitentiaire Inrichting “De IJssel” te
      Krimpen aan den IJssel.
    
    
    1. De bestreden einduitspraak
    
    
      Het Hof heeft in hoger beroep - met vernietiging van een vonnis van de Arrondisse-
      -mentsrechtbank te ‘s-Gravenhage van 8 april 1999 - de verdachte vrijgesproken
      van het hem bij inleidende dagvaarding onder 2 primair tenlastegelegde en hem
      voorts ter zake van 1. “poging tot medeplegen van opzettelijk handelen in strijd
      met een in artikel 2, eerste lid onder A, van de Opiumwet gegeven verbod”, 2.
      subsidiair “medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3,
      eerste lid onder B, van de Opiumwet gegeven verbod” en 3. “het deelnemen aan
      een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven” veroordeeld tot 
      zes jaren gevangenisstraf, met verbeurdverklaring zoals in het arrest omschreven.
    
    
    2. Geding in cassatie
    
    
      Het beroep, dat kennelijk niet is gericht tegen de gegeven vrijspraak, is ingesteld
      door de verdachte. Namens deze heeft mr. S.T. van Berge Henegouwen, advocaat 
      te Maastricht, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is 
      aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      De Advocaat-Generaal Machielse heeft geconcludeerd tot verwerping van het 
      beroep.
    
    
    3. Beoordeling van het tweede middel
    
    
      3.1. Het middel keert zich tegen een door het Hof ter terechtzitting in hoger 
      beroep van 21 september 1999 gegeven tussenbeslissing op een namens de 
      verdachte gevoerd verweer, dat strekte tot vernietiging van het vonnis van de 
      Rechtbank te ’s-Gravenhage en verwijzing van de zaak naar die Rechtbank.
    
    
    
      3.2.Voor de beoordeling van het middel is het volgende van belang:
      (i) Ter terechtzitting van de Rechtbank van 25 maart 1999 is aldaar door de 
      raadsman een verzoek tot wraking gedaan van de rechters Poustochkine en 
      Brunner op de grond dat zij vonnis hebben gewezen in de zaak van de 
      medeverdachte [medeverdachte E] in welk vonnis de verdachte in de weerlegging 
      van een bewijsverweer met naam en toenaam zou zijn genoemd.
      (ii) Bij beslissing van diezelfde datum is dat verzoek door een meervoudige kamer 
      van de Rechtbank, als bedoeld in art. 515, eerste lid, Sv, afgewezen, waarna het 
      onderzoek in de hoofdzaak is hervat. 
      (iii) Ter terechtzitting in hoger beroep van 21 september 1999 heeft de raadsman 
      aangevoerd dat “het wrakingsverzoek ten onrechte niet is gehonoreerd” en heeft hij  
      - onder herhaling van de aan dat wrakingsverzoek ten grondslag gelegde
      argumenten - betoogd dat het vonnis van de Rechtbank diende te worden 
      vernietigd met verwijzing van de zaak naar de Rechtbank op de grond dat in eerste 
      aanleg geen sprake is geweest van een onpartijdige behandeling.
      (iv) Het Hof heeft dat verweer  bij tussenbeslissing van 21 september 1999 als 
      volgt verworpen:
      “De verdediging heeft op 25 maart 1999 wraking van twee leden van de
      meervoudige strafkamer van de rechtbank die de zaak in eerste aanleg heeft be-
      handeld verzocht. Het Wetboek van Strafvordering geeft voorschriften over de 
      behandeling van een dergelijk verzoek. Overeenkomstig die voorschriften heeft een 
      wrakingskamer van genoemde rechtbank op 25 maart 1999 bij afzonderlijke
      beslissing het verzoek gemotiveerd afgewezen. Krachtens het bepaalde 
      in artikel 515, lid 5, van het Wetboek van Strafvordering staat tegen deze
      beslissing geen rechtsmiddel open. De beoordeling van de onpartijdigheid van 
      rechters die in eerste aanleg vonnis hebben gewezen is ten gevolge van de 
      bijzondere wrakingsprocedure aan het oordeel van de rechter in hoger beroep 
      onttrokken. Het hof acht zich derhalve niet bevoegd een oordeel uit te spreken 
      over de genomen beslissing in het wrakingsincident.
      Het preliminaire verweer strekkende tot vernietiging van het vonnis waarvan het
      beroep en terugverwijzing naar meergenoemde rechtbank wordt derhalve verwor-
      pen.
      Ten overvloede voegt het hof daar nog aan toe dat in hoger beroep een geheel
      nieuwe en onpartijdige behandeling plaatsvindt”.
    
    
    
      3.3. Het oordeel van het Hof dat het niet bevoegd is in de beoordeling te treden 
      van de in eerste aanleg gegeven beslissing op het wrakingsverzoek, omdat tegen 
      die beslissing geen rechtsmiddel heeft opengestaan, is juist. 
      Onjuist is evenwel het oordeel van het Hof dat de beoordeling van de 
      onpartijdigheid van de rechters die in eerste aanleg vonnis hebben gewezen ten 
      gevolge van de bijzondere wrakingsprocedure aan het oordeel van de rechter in 
      hoger beroep is onttrokken. In deze zaak is in eerste aanleg een door de 
      verdediging gedaan wrakingsverzoek  afgewezen. Deze omstandigheid staat er 
      niet aan in de weg dat de onpartijdigheid van de rechter die in eerste aanleg 
      vonnis heeft gewezen, in hoger beroep ten toets kan komen in het verband van 
      een door of namens de verdachte in hoger beroep gedaan beroep op schending in 
      eerste aanleg van het, in art. 6, eerste lid, EVRM en art. 14, eerste lid IVBPR aan 
      de verdachte gegarandeerde, recht op behandeling van zijn zaak door een 
      onpartijdige rechter.    
      Hetgeen namens de verdachte ter terechtzitting in hoger beroep van 21 september 
      1999 is aangevoerd, kan bezwaarlijk anders worden verstaan dan als mede 
      daartoe strekkende dat het vonnis in eerste aanleg wegens schending van 
      eerdergenoemde verdragsbepalingen diende te worden vernietigd. 
      Het middel klaagt dus terecht over het oordeel van het Hof dat het zich niet 
      bevoegd heeft geacht dat verweer inhoudelijk te beoordelen. Dat behoeft evenwel 
      niet tot cassatie te leiden omdat het verweer op de hierna uiteen te zetten
      gronden dient te worden verworpen. 
    
    
    
      3.4. Het vonnis in eerste aanleg houdt in dat het mede is gewezen door de mrs. 
      Poustochkine en Brunner. Tot de stukken van het geding behoort het - 
      onmiskenbaar in het verweer bedoelde - door de Griffier van de 
      Arrondissementsrechtbank te ‘s-Gravenhage gewaarmerkte  verkorte vonnis van  
      28 januari 1998, waarbij de verdachte [medeverdachte E] is veroordeeld ter zake 
      van onder meer het medeplegen van het opzettelijk handelen in strijd met het in 
      art. 2, eerste lid onder B, van de Opiumwet gegeven verbod. Dat vonnis houdt in 
      dat het mede is gewezen door voornoemde rechters.
      Dat vonnis houdt onder het hoofd “bewijsverweer” in een aantal op de zaak 
      [medeverdachte E] betrekking hebbende overwegingen omtrent een tweetal 
      bijeenkomsten of ontmoetingen in een wegrestaurant waarbij, naar de Rechtbank 
      heeft vastgesteld, behalve [medeverdachte E] ook medeverdachten aanwezig 
      waren, zonder dat de Rechtbank daarbij de verdachte in deze zaak noemt.
    
    
    
      3.5. Bij de beoordeling van een beroep op het ontbreken van onpartijdigheid van de 
      rechter in de zin van art. 6, eerste lid, EVRM en art. 14, eerste lid, IVBPR dient 
      voorop te staan dat een rechter uit hoofde van zijn aanstelling moet worden 
      vermoed onpartijdig te zijn, tenzij zich uitzonderlijke omstandigheden voordoen die 
      een zwaarwegende aanwijzing opleveren dat een rechter jegens de verdachte een 
      vooringenomenheid koestert, althans dat de bij de verdachte dienaangaande 
      bestaande vrees objectief gerechtvaardigd is.
    
    
    
       3.6. De enkele omstandigheid dat de zaak van de verdachte is behandeld door 
      een kamer van de Rechtbank waarin een tweetal leden zitting had die voordien de 
      zaak van een medeverdachte hebben behandeld levert niet een zwaarwegende 
      aanwijzing op als hiervoor onder 3.5 bedoeld (vgl. HR 26 mei 1992, NJ 1992, 676).
      Ook indien zou moeten worden aangenomen dat de Rechtbank in het hiervoor 
      onder 3.4 bedoelde onderdeel uit het tegen [medeverdachte E] gewezen vonnis, 
      waar het spreekt van (een) medeverdachte(n) mede het oog heeft op de verdachte, 
      levert hetgeen de Rechtbank daar heeft geoordeeld evenmin een zodanige 
      zwaarwegende aanwijzing op.
      Van schending van eerdergenoemde verdragsbepalingen is dus geen sprake.
    
    
    3.7. Het middel is derhalve tevergeefs voorgesteld.
    
    4. Beoordeling van het eerste middel
    
    
      Het middel kan niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 101a RO, geen 
      nadere motivering nu het middel niet noopt tot beantwoording van rechtsvragen in 
      het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
    
    
    5. Slotsom
    
    
      Nu geen van de middelen tot cassatie kan leiden, terwijl de Hoge Raad ook geen 
      grond aanwezig oordeelt waarop de bestreden uitspraak, voorzover aan zijn 
      oordeel onderworpen, ambtshalve zou behoren te worden vernietigd, moet het 
      beroep worden verworpen.
    
    
    6. Beslissing
    
    De Hoge Raad verwerpt het beroep.
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president C.J.G. Bleichrodt als voorzitter, en de 
      raadsheren F.H. Koster, A.M.M. Orie, J.P. Balkema en B.C. de Savornin Lohman, 
      in bijzijn van de griffier S.P. Bakker, en uitgesproken op 31 oktober 2000.