ECLI:NL:RBROT:2024:8825, Rechtbank Rotterdam, 23-08-2024, 10823825 CV EXPL 23-32273
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2024-08-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Reisorganisatie maakt zich schuldig aan oneerlijke handelspraktijken.  Mogelijkheid om reviews te plaatsen zonder controle vooraf of de reis werkelijk gemaakt is. Ook geen onderscheid op de website (die ook een reviewplatform is) tussen reviews van eigen klanten en klanten van andere organisaties. Consument heeft de pakketreisovereenkomst op goede gronden vernietigd en daarom moet de organisatie de reissom terugbetalen. Aanspraak op vergoeding voor gederfde vakantievreugde, nu Richtlijn die aanspraak geeft en de Nederlandse wet richtlijnconform moet worden uitgelegd.

RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
      locatie Rotterdam
    
    
    
      zaaknummer: 10823825 CV EXPL 23-32273
    
    
    
      datum uitspraak: 23 augustus 2024
    
    
    
      
        Vonnis van de kantonrechter
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1
      [eiser 1],
    
      
        2. [eiser 2],
      woonplaats: [woonplaats],
      eisers,
      die zelf procederen,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        Vakanties.nl B.V.,
      vestigingsplaats: Rotterdam,
      gedaagde,
      gemachtigde: mevrouw A. de Koning.
    
    
    
      De partijen worden hierna (in enkelvoud) ‘[eiser 1]’ en ‘Vakanties.nl’ genoemd.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het dossier bestaat uit de volgende processtukken:
      
        
          de dagvaarding van 24 november 2023, met bijlagen;
        
        
          het antwoord, met bijlagen;
        
        
          de reactie op het antwoord (repliek), met bijlagen;
        
        
          de reactie op de repliek (dupliek), met bijlagen.
        
      
      
    
    
      1.2.
      Op 2 juli 2024 is de zaak tijdens een zitting besproken. Daarbij waren [eiser 1] en [eiser 2] aanwezig. Namens Vakanties.nl was aanwezig [naam] (commercieel directeur), bijgestaan door de gemachtigde. 
      
    
  
  
    
      2De beoordeling
    
    
      
        Waar gaat deze zaak over?
      
    
    
    
      2.1.
      
        [eiser 1] heeft op 15 juli 2023 via internet een pakketreis geboekt op de website van Zoover.nl, een handelsnaam van Vakanties.nl. Dit ging om een all-inclusive vakantie naar een vijfsterrenresort in Turkije. Op 15 juli 2023 heeft hij de volledige reissom van € 4.981,65 betaald. Het vertrek stond gepland voor 27 juli 2023. 
      
    
    
      2.2.
      Na het boeken heeft [eiser 1] ontdekt dat de informatie over het resort op de website van Zoover.nl niet klopte. Meer in het bijzonder heeft hij ontdekt dat reviews die opgenomen waren bij de accommodatie op de website van Zoover.nl althans het daarop gebaseerde reviewcijfer (dat op het moment van boeken 9,1 was met als bijschrift “fenomenaal”), niet juist konden zijn, gelet op de elders beschikbare informatie over het resort. 
      
    
    
      2.3.
      
        [eiser 1] heeft Vakanties.nl bericht dat volgens hem sprake is van oneerlijke handelspraktijken, omdat er onjuiste informatie is verstrekt bij het aangaan van de overeenkomst. Hij heeft de overeenkomst voor de pakketreis daarom vernietigd. [eiser 1] is niet op vakantie gegaan.
      
    
    
      2.4.
      In deze procedure eist [eiser 1] terugbetaling van de reissom van € 4.981,65 en daarnaast een vergoeding vanwege gederfde vakantievreugde van nog eens hetzelfde bedrag. Ook eist [eiser 1] buitengerechtelijke kosten van € 1.056,53. 
      
      
        
          De beslissing in het kort
        
      
      
    
    
      2.5.
      De kantonrechter oordeelt dat [eiser 1] de overeenkomst terecht heeft vernietigd. Daarom moet Vakanties.nl de reissom terugbetalen. [eiser 1] heeft ook recht op een vergoeding voor gederfd vakantiegenot, welke vergoeding door de kantonrechter wordt bepaald op € 750,-. Aan buitengerechtelijke kosten wordt een bedrag van € 800,51 toegewezen. 
      
      
        
          
            [eiser 1] heeft de overeenkomst terecht vernietigd
        
      
      
    
    
      2.6.
      
        [eiser 1] mocht de overeenkomst voor de pakketreis vernietigen, omdat deze tot stand is gekomen als gevolg van een oneerlijke handelspraktijk van Vakanties.nl. Artikel 6:193j lid 3 BW bepaalt dat de overeenkomst in dat geval vernietigbaar is. [eiser 1] heeft in zijn e-mail van 21 juli 2023 aan Vakanties.nl de overeenkomst buitengerechtelijk vernietigd.
      
    
    
      2.7.
      
        Dat sprake is (geweest) van een oneerlijke handelspraktijk van Vakanties.nl, volgt uit het bepaalde in artikel 6:193g onder z BW. Handelspraktijken die worden genoemd in artikel 6:193g BW zijn onder alle omstandigheden misleidend. Onder z wordt genoemd:
        
          “beweren dat beoordelingen van producten zijn ingediend door consumenten die het product daadwerkelijk hebben gebruikt of aangekocht, zonder dat de handelaar redelijke en proportionele stappen heeft genomen om na te gaan of deze beoordelingen daadwerkelijk afkomstig zijn van dergelijke consumenten.”
        
      
      
    
    
      2.8.
      Uit de reactie van Vakanties.nl en ook met name de toelichting die zij op de zitting heeft gegeven, blijkt dat het mogelijk is om reviews op haar website te plaatsen, zonder dat daarbij een boekingsnummer moet worden opgegeven of anderszins wordt geverifieerd dat de desbetreffende accommodatie ook werkelijk is bezocht. Vakanties.nl neemt – zo blijkt uit haar stellingen – als uitgangspunt dat reviews door consumenten zijn geplaatst die daadwerkelijk de accommodatie bezocht hebben en doet pas achteraf onderzoek, bijvoorbeeld als (zoals in dit geval) er in korte tijd veel erg positieve reviews worden geplaatst, en vraagt de plaatser van de review dan (pas) om een boekingsnummer. De kantonrechter vindt dit te passief, zeker nu het plaatsen van een review al mogelijk is bij het enkele bezoeken van de website en het daardoor ook mogelijk was dat de hotelier zelf een aantal (kennelijk positieve) reviews heeft geplaatst. Na onderzoek door Vakanties.nl daalde het reviewcijfer naar 5,8 op 2 augustus 2023, wat een aanzienlijk verschil is met het cijfer van 9,1 dat circa twee weken eerder werd getoond toen [eiser 1] zijn boeking plaatste. [eiser 1] is daarmee op het verkeerde been gezet. 
      
    
    
      2.9.
      Niet gebleken is dat het reviewproces niet zodanig kan worden ingericht dat alleen diegenen die een reis hebben geboekt (en niet vervolgens hebben geannuleerd) bij Zoover.nl een uitnodiging krijgen om een review te schrijven. Vakanties.nl heeft in dit verband nog aangevoerd dat zij ook reviews plaatst van personen die niet via Zoover.nl (en dus via Vakanties.nl) hebben geboekt maar via andere aanbieders. Het onderscheid tussen Zoover als boekingsplatform en reviewplatform is daarmee niet duidelijk. Hoewel van Vakanties.nl niet kan worden verwacht dat zij in haar hoedanigheid van reisorganisatie de verantwoordelijkheid draagt voor reviews van consumenten die niet bij haar geboekt hebben, mag van haar wel worden verwacht dat zij juist bij die reviews duidelijk aangeeft dat het gaat om reizen die niet via haar geboekt zijn en dat zij deze reviews daarom niet op juistheid kan controleren. Dat is nu echter niet duidelijk. Niet geverifieerde reviews zouden ook niet mee moeten wegen in het reviewcijfer of er zou duidelijk moeten worden aangegeven dat het reviewcijfers mede is gebaseerd op niet geverifieerde reviews van personen die via een ander aanbieder hebben geboekt. 
      
    
    
      2.10.
      Dit alles maakt dat de kantonrechter oordeelt dat Vakanties.nl zich schuldig heeft gemaakt aan een oneerlijke handelspraktijk als bedoeld in artikel 6:193g onder z BW en dat [eiser 1] daarom de overeenkomst mocht ontbinden. Alles wat [eiser 1] verder naar voren heeft gebracht over de (on)juistheid van de informatie op de website van Vakanties.nl, leidt niet tot een ander oordeel en hoeft daarom niet meer te worden besproken. 
      
      
        
          Vakanties.nl moet de reissom terugbetalen
        
      
      
    
    
      2.11.
      Nu de overeenkomst is vernietigd, moet Vakanties.nl de reissom terugbetalen. Vast staat dat die € 4.981,65 bedraagt. Deze vordering wordt toegewezen. 
      
    
    
      2.12.
      Omdat [eiser 1] de overeenkomst zelf al buitengerechtelijk heeft vernietigd, heeft hij geen belang bij zijn eis dat de kantonrechter dit (nogmaals) doet. Die eis wordt daarom niet toegewezen.
      
      
        
          
            [eiser 1] heeft recht op een vergoeding voor gederfd reisgenot
        
      
      
    
    
      2.13.
      
        [eiser 1] maakt ook aanspraak op een vergoeding voor gederfd reisgenot. De wet kent geen specifieke aanspraak op deze vergoeding in een situatie als deze. Dit betekent dat de vergoeding die [eiser 1] eist moet worden beoordeeld op grond van artikel 6:106 BW (de algemene regel over immateriële schadevergoeding). 
      
    
    
      2.14.
      De kantonrechter oordeelt dat [eiser 1] in dit geval recht heeft op een immateriële schadevergoeding op grond van artikel 6:106 lid 1 BW. Uit de Europese Richtlijn Pakketreizen volgt namelijk dat een reiziger aanspraak heeft op een vergoeding voor immateriële schade die voortvloeit uit het niet of slecht uitvoeren van de dienstverrichtingen die samen de pakketreis vormen. Het voeren van een oneerlijke handelspraktijk moet worden gekwalificeerd als het slecht uitvoeren van zo’n dienstverrichting. De hiervoor genoemde richtlijn gaat uit van maximumharmonisatie, wat betekent dat het Nederlandse recht niet minder (maar ook niet meer) bescherming mag bieden dan die uit de richtlijn voortvloeit. De kantonrechter moet, nu het aan een specifieke regeling ontbreekt die recht geeft op een immateriële schadevergoeding, artikel 6:106 lid 1 BW daarom zo uitleggen dat hieronder het recht op een vergoeding als bedoeld in de richtlijn voortvloeit.
      
    
    
      2.15.
      De kantonrechter vindt het toekennen van een vergoeding ter grootte van het maximum van de reissom in de gegeven omstandigheden niet passend. Zij acht een vergoeding van € 750,- redelijk. Daarbij heeft de kantonrechter meegewogen dat sprake was van een last-minute boeking, waarbij sprake is geweest van beperkte ‘voorpret’ en dat [eiser 1] in de periode waarin hij op vakantie zou zijn gegaan naar eigen zeggen wel uitstapjes heeft gemaakt. Er is dus wel sprake geweest van enig vakantiegenot, hoewel dat er anders heeft uitgezien dan bij het boeken van de reis gedacht. Een vergoeding van € 750,- is voldoende om deze teleurstelling te compenseren. 
      
      
        
          Vakanties.nl moet incassokosten van € 800,51 betalen
        
      
      
    
    
      2.16.
      Als vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten wordt € 800,51 toegewezen. Aan alle voorwaarden om een vergoeding voor deze kosten te krijgen is voldaan (artikel 6:96 BW). Wel zijn de buitengerechtelijke incassokosten alleen berekend over het bedrag dat is toegewezen.
      
      
        
          Vakanties.nl moet rente betalen
        
      
      
    
    
      2.17.
      De rente over een bedrag van € 5.731,65 (de reissom van € 4.981,65 en de vergoeding voor gederfd reisgenot van € 750,-) wordt toegewezen vanaf 21 juli 2023, omdat [eiser 1] genoeg heeft gesteld waaruit volgt dat deze moet worden betaald en Vakanties.nl dat niet heeft betwist. Omdat [eiser 1] de overeenkomst bij e-mail van 21 juli 2023 heeft vernietigd, is toen de terugbetalingsverplichting van Vakanties.nl ontstaan en moet zij vanaf die datum wettelijke rente betalen. 
      
      
        
          Vakanties.nl moet de proceskosten betalen
        
      
      
    
    
      2.18.
      Vakanties.nl moet de proceskosten betalen, omdat zij voor het grootste deel ongelijk krijgt (artikel 237 Rv). De kantonrechter begroot deze kosten aan de kant van [eiser 1] op € 133,84 aan dagvaardingskosten, € 244,- aan griffierecht en € 50,- aan reis- en verletkosten. Dat is in totaal € 427,84. Als Vakanties.nl niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet zij ook de kosten van betekening betalen. Voor het toekennen van (verdere) nakosten is geen grond, omdat [eiser 1] zonder gemachtigde procedeert. 
      
      
        
          Dit vonnis is uitvoerbaar bij voorraad
        
      
      
    
    
      2.19.
      Dit vonnis wordt uitvoerbaar bij voorraad verklaard, omdat [eiser 1] dat eist en Vakanties.nl daar niet op heeft gereageerd (artikel 233 Rv). Dat betekent dat het vonnis meteen mag worden uitgevoerd, ook als één van de partijen aan een hogere rechter vraagt om de zaak opnieuw te beoordelen.
      
    
  
  
    
      3De beslissing
    De kantonrechter:
    
    
      3.1.
      veroordeelt Vakanties.nl om aan [eiser 1] te betalen € 6.532,16 met de wettelijke rente zoals bedoeld in artikel 6:119 BW over een bedrag van € 5.731,65 vanaf 21 juli 2023 tot de dag dat volledig is betaald;
      
    
    
      3.2.
      veroordeelt Vakanties.nl in de proceskosten, die aan de kant van [eiser 1] worden begroot op € 427,84 met de wettelijke rente zoals bedoeld in artikel 6:119 BW over dat bedrag vanaf de vijftiende dag nadat dit vonnis is betekend tot de dag dat volledig is betaald;
      
    
    
      3.3.
      verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;
      
    
    
      3.4.
      wijst al het andere af.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A.M. van Kalmthout en in het openbaar uitgesproken.
        51909