ECLI:NL:CRVB:1999:ZB8147, Centrale Raad van Beroep, 02-03-1999, 98/6295 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1999-03-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

98/6295 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Rotterdam, appellant,
    
    en
    
    A, thans wonende te B, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Appellant is op bij beroepschrift aangegeven gronden in hoger beroep gekomen van een door de
      Arrondissementsrechtbank te Rotterdam onder dagtekening 7 juli 1998 tussen partijen gewezen
      uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Namens gedaagde heeft W. Hoogendoorn, wonende te Rotterdam, een verweerschrift
      ingediend, dat is aangevuld bij schrijven van 4 december 1998.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op 19 januari 1999, waar appellant zich heeft
      doen vertegenwoordigen door mr M.J.B. van der Hoeven en mr F.L. Martens, beiden werkzaam bij
      de gemeente Rotterdam, terwijl voor gedaagde is verschenen W. Hoogendoorn, voornoemd.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Gedaagde, geboren in 1957, ontving een uitkering op grond van de Rijksgroepsregeling werkloze
      werknemers naar de norm voor een woningdeler van 23 jaar en ouder aangezien zij inwoonde bij
      haar moeder. De hoogte van die norm bedroeg f 1.093,68 per maand.
    
    
    
      In verband met de inwerkingtreding op 1 januari 1996 van de Algemene bijstandswet (Abw) heeft
      appellant met betrekking tot gedaagde in mei 1996 een onderzoek ingesteld naar de rechtsgevolgen
      waartoe de toepassing van de Abw zal leiden inzake het recht op bijstand, een en ander
      overeenkomstig artikel 5, eerste lid, van de Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet
      (hierna: Iw). Tijdens dit onderzoek is onder meer naar voren gekomen dat gedaagde nog steeds bij
      haar moeder inwoonde.
    
    
    
      Bij besluit van 23 mei 1996, verzonden 30 mei 1996, heeft appellant gedaagde meegedeeld dat
      besloten is haar vanaf 1 mei 1996 een uitkering toe te kennen op grond van de Abw en dat de
      norm voor een alleenstaande van 21 jaar of ouder f 970,56 per maand bedraagt. Appellant heeft
      hierbij overwogen dat gedaagde geen recht heeft op een toeslag omdat zij inwoont bij haar
      moeder. Appellant heeft hierbij verwezen naar artikel 3, zesde lid, van de ter uitvoering van
      artikel 38 van de Abw vastgestelde Verordening toeslagen en verlagingen Algemene bijstandswet
      (hierna: de Verordening). Voorts is gedaagde meegedeeld dat de hoogte van de uitkering in
      beginsel eerst vanaf 1 januari 1997 wordt vastgesteld volgens de Abw.
    
    
    
      Gedaagde heeft tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend waarbij zij heeft aangevoerd dat
      zij zich niet kan verenigen met de verlaging van haar uitkering. Zij heeft, zo is aangevoerd,
      woonkosten van f 300,- per maand terwijl de aan haar toegekende uitkering even hoog is als de
      uitkering voor een alleenstaande zonder woonkosten, te weten 50% van de norm van een gehuwde.
      Zij verzoekt haar dan ook in aanmerking te laten komen voor een toeslag van 10%.
    
    
    
      Bij besluit van 28 januari 1997 heeft appellant de bezwaren van gedaagde ongegrond verklaard.
      Gedaagde heeft hierbij verwezen naar het ter zake uitgebrachte advies van de Algemene
      Beroepscommissie Kamer VI, kort samengevat inhoudende dat ingevolge artikel 3, zesde lid, van de
      Verordening geen toeslag kan worden verleend indien de belanghebbende zijn hoofdverblijf
      heeft bij zijn ouder(s).
    
    
    
      De rechtbank heeft het door gedaagde tegen laatstgenoemd besluit ingestelde beroep gegrond
      verklaard, dit besluit vernietigd en bepaald dat appellant een nieuw besluit op het
      bezwaarschrift neemt.
      In de aangevallen uitspraak (waarbij appellant als verweerder is aangeduid) is daartoe het
      volgende overwogen:
      "Artikel 3 van de verordening luidt - voor zover hier van belang - als volgt:
      2.  De toeslag voor de alleenstaande in wiens woning geen ander zijn hoofdverblijf heeft wordt
      bepaald op 20% van het netto minimumloon.
      3.  De toeslag bedraagt voor de alleenstaande, op wie het tweede lid niet van toepassing is,
      10% van het netto minimumloon.
      6.  In afwijking van het bepaalde in het eerste en het derde lid, wordt geen toeslag verleend,
      indien de belanghebbende zijn hoofdverblijf bij zijn ouder(s) geeft.
    
    
    
      Blijkens de toelichting op artikel 3, derde lid van de verordening worden door verweerder de
       schaalvoordelen van het gezamenlijk bewonen van een woning geschat op 10% van het netto minimumloon.
      In de toelichting op het zesde lid van artikel 3 van de verordening wordt aangegeven dat door de
      wetgever op verschillende plaatsen in de wet wordt erkend dat de relatie tussen ouder en kind een
      andere is dan die tussen andere inwonenden, hetgeen in het gemeentelijk beleid tot uitdrukking
      komt door de toeslag van de ouder niet op 10% maar op 20% te stellen, als er uitsluitend
      inwonende kinderen zijn, ongeacht hun leeftijd. De keerzijde hiervan is, dat geen toeslag wordt
      verleend aan een bij zijn ouder(s) inwonend kind.
    
    
    Verweerder heeft het bestreden besluit gebaseerd op het bepaalde in artikel 3, lid 6 van de verordening.
    
    De rechtbank overweegt daaromtrent het volgende.
    
    
      In het algemeen kan naar het oordeel van de rechtbank niet zonder enige nadere motivering gezegd
      worden, dat de thuiswonende alleenstaande van 21 jaar en ouder zich voor lagere kosten van het
      bestaan ziet geplaatst, dan bij voorbeeld de alleenstaande in wiens woning een ander (niet zijnde een
      ouder) zijn hoofdverblijf heeft en wiens schaalvoordeel in verband daarmee op 10% is geschat. De
      omstandigheid dat de relatie tussen ouder en kind een andere, niet c.q. minder commerciële, is
      dan tussen andere inwonenden brengt dit - bij gebreke aan een wettelijke onderhoudsplicht ten
      aanzien van bedoelde kinderen van 21 jaar en ouder - niet zonder meer mee.
    
    
    
      Nu de omstandigheid dat een thuiswonende alleenstaande volgens de bepalingen van de verordening
      niet voor een toeslag in aanmerking komt, ook overigens niet - kenbaar - gerechtvaardigd wordt
      door een ontbreken van hogere algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan dan waarin de
      bijstandsnorm voorziet, als gevolg van het niet of niet geheel kunnen delen van deze kosten met
      een ander, dient het bepaalde in artikel 3, lid 6 van de verordening als in strijd met het
      bepaalde in artikel 33 Abw, buiten werking gelaten te worden.".
    
    
    Appellant kan zich hiermee niet verenigen.
    
    Naar aanleiding van hetgeen in hoger beroep is aangevoerd overweegt de Raad het volgende.
    
    
      Ingevolge artikel 30, eerste lid, van de Abw bedraagt ten tijde hier van belang de bijstandsnorm
      voor een alleenstaande van 21 jaar en ouder f 976,81 per kalendermaand, zijnde 50% van de norm
      zoals die geldt voor gehuwden.
      Op grond van het bepaalde in artikel 33, eerste lid, van de Abw verhogen burgemeester en
      wethouders, voorzover hier van belang, voor een alleenstaande van 21 jaar en ouder de bijstandsnorm
      met een toeslag voorzover de belanghebbende hogere algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan
      heeft dan waarin de bijstandsnorm voorziet, als gevolg van het niet of niet geheel kunnen delen
      van deze kosten met een ander.
    
    
    
      Blijkens de geschiedenis van de totstandkoming van de Abw (kamerstukken II 1993/94, nr. 18 p. 30),
      waarbij de Raad in het bijzonder ziet op de uitkeringssystematiek zoals deze in de Abw is
      neergelegd, heeft de wetgever met zoveel woorden aangegeven dat de aanvulling door middel van een
      toeslag geen vrijblijvende bevoegdheid van de gemeenten is, maar een uitdrukkelijke verantwoordelijkheid
      om de bijstand op een zodanig bedrag vast te stellen dat in de noodzakelijke bestaanskosten is
      voorzien, zulks in verband met het karakter van de bijstand als een van overheidswege gegarandeerde
      bestaansvoorziening. Hierbij is de wetgever ervan uitgegaan dat voor een alleenstaande, die de
      algemeen noodzakelijke bestaanskosten niet met een ander kan delen, een uitkering met een hoogte
      van 70% van de norm zoals die geldt voor gehuwden, in het algemeen toereikend moet worden beschouwd
      om in die kosten te kunnen voorzien.
      Uitgangspunt van de wetgever is voorts geweest dat in beginsel slechts in het geval van degene die
      met zijn partner een gezamenlijke huishouding voert kan worden aangenomen dat alle algemeen
      noodzakelijke kosten van het bestaan kunnen worden gedeeld. Als er dus in artikel 3, zesde lid,
      van de Verordening van wordt uitgegaan dat voor een bijstandsgerechtigd kind van 21 jaar en ouder
      die bij zijn ouder(s) inwoont, een uitkering ter hoogte van 50% van de norm voor gehuwden
      toereikend is, impliceert dit tevens de veronderstelling dat de betrokkene de algemeen noodzakelijke
      bestaanskosten geheel met een ander kan delen als ware hij gehuwd.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad kan in het geval dat een kind bij zijn ouder(s) inwoont het hebben
      van enig zogeheten schaalvoordeel niet worden uitgesloten, doch in zijn algemeenheid kan niet
      worden gezegd dat met betrekking tot het kunnen delen van de algemeen noodzakelijke bestaanskosten
      ten aanzien van de in het zesde lid van artikel 3 bedoelde categorie sprake is van een situatie
      die op dit punt geheel vergelijkbaar is met die van gehuwden.
    
    
    
      Uit het vorenstaande volgt dat artikel 3, zesde lid, van de Verordening in strijd is met
      artikel 33 in samenhang met artikel 38, eerste lid, van de Abw.
    
    
    
      Nu het bestreden besluit op evengenoemde bepaling van de Verordening is gebaseerd, komt dit
      besluit wegens strijd met de wet voor vernietiging in aanmerking.
    
    
    
      De Raad overweegt voorts nog dat voorzover het bestreden besluit ervan uitgaat dat de
      rechtsgevolgen van de Abw reeds vanaf 1 mei 1996 werken, zulks niet in overeenstemming is met
      artikel 4, tweede lid, aanhef en onder a, en derde lid van de Iw. Deze bepalingen schrijven
      immers voor dat de toepassing van de Algemene Bijstandswet (ABW) eindigt, zodra burgemeester en
      wethouders in het betreffende geval naar aanleiding van een onderzoek als bedoeld in artikel 5,
      eerste lid van de Iw, een nieuw besluit hebben getroffen en dat op grond van de ABW genomen
      besluiten ten aanzien van de betrokkene van kracht blijven zolang het eerste lid van toepassing is.
      Dat laatste was het geval tot 30 mei 1996, de datum waarop het primaire besluit bekend werd gemaakt.
    
    
    
      De Raad ziet tevens aanleiding om met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet
      bestuursrecht (Awb) het primaire besluit van 23 mei 1996 eveneens te vernietigen.
    
    
    
      Bij het nemen van een nieuw besluit zal appellant tevens een beslissing dienen te nemen omtrent
      het verzoek van gedaagde tot vergoeding van de door haar geleden schade.
    
    
    De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te tegen aan het bepaalde in artikel 8:75 van de Awb.
    
    Beslist moet worden als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Bevestigt de aangevallen uitspraak met dien verstande dat tevens wordt vernietigd het besluit van
      23 mei 1996 en wordt bepaald dat appellant een nieuw besluit neemt met inachtneming van hetgeen is
      overwogen in deze, 's Raads uitspraak;
      Verstaat dat van appellant een griffierecht van f 675,-- wordt geheven.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr C.G. Kasdorp als voorzitter en mr Th.C. van Sloten en mr Ch.J.G. Olde Kalter
      als leden, in tegenwoordigheid van mr I. de Hartog als griffier en uitgesproken in het openbaar
      op 2 maart 1999.
    
    
    (get.) C.G. Kasdorp.
    
    (get.) I. de Hartog.
    
    
      HL
      2202