ECLI:NL:CRVB:1997:ZB7089, Centrale Raad van Beroep, 29-07-1997, 95/8908 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-07-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Geldlening ter voorziening in bedrijfskapitaal; motivering bob; schadevergoeding;
         gederfde winst; wettelijke rente.

95/8908 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A., wonende te B., appellant,
    
    en
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
      Venlo, gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens appellant is mr R. Haase, advocaat te Venlo, op in het
      aanvullend beroepschrift aangegeven gronden in hoger beroep
      gekomen van een door de Arrondissementsrechtbank te Roermond
      onder dagtekening 15 november 1995 tussen partijen gewezen
      uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend en nadere stukken
      ingezonden.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 4 februari 1997, waar
      appellant in persoon is verschenen, bijgestaan door mr
      P.J.R.M. Vos, advocaat te Venlo. Gedaagde heeft zich daar, als
      aangekondigd, niet doen vertegenwoordigen.
    
    
    
      Na behandeling van het geding ter zitting van de Raad is
      gebleken dat het onderzoek niet volledig was geweest, in
      verband waarmee de Raad heeft besloten het onderzoek te
      heropenen.
    
    
    
      Mr Vos, voornoemd, heeft desgevraagd een opgave ingezonden van
      het aantal uren dat W.P.J.M. Geraeds, werkzaam bij Wilgerven
      administratieve dienstverlening, heeft besteed aan een door
      hem opgesteld financieel plan.
    
    
    Gedaagde heeft bij brief van 16 mei 1997 een vraag beantwoord.
    
    
      Met toestemming van partijen heeft de Raad vervolgens onder
      toepassing van artikel 8:57 van de Algemene wet bestuursrecht
      (Awb) in samenhang met artikel 21, eerste lid, van de
      Beroepswet, bepaald dat nader onderzoek ter zitting achterwege
      blijft.
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1996 is de Algemene Bijstandswet
      ingetrokken en zijn de Algemene bijstandswet en de
      Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet in werking
      getreden.
      Het in dit geding aan de orde zijnde geschil wordt beoordeeld
      aan de hand van de ABW en de daarop berustende bepalingen,
      zoals die luidden ten tijde als hier van belang.
    
    
    
      Aan de aangevallen uitspraak, waarin appellant als eiser is
      aangeduid en gedaagde als verweerder, ontleent de Raad de
      volgende, als vaststaand aan te nemen feiten en
      omstandigheden:
      "Eiser - geboren in 1956 - is tot 1991 in
      dienstbetrekking werkzaam geweest. In verband met
      een bedrijfsongeval is hij arbeidsongeschikt
      geworden. Sedertdien is hij in het genot van een
      uitkering ingevolge de AAW en de WAO berekend naar
      een mate van arbeidsongeschiktheid van 25 tot 35%
      alsmede, tot mei 1994, een (gedeeltelijke) uitkering
      ingevolge de WW. Daarbij werkt eiser vanaf 1 april
      1993 voor 15 uren per week als chauffeur bij b.v. X. te Y.
      Eisers echtgenote exploiteert sedert 1983 een
      verkooppunt van consumptieijs aan huis.
      Op 13 december 1993 heeft eiser bij verweerders
      sociale dienst een aanvraag om een bedrijfskrediet
      (bijstand) uit hoofde van de BZ-regeling ingediend
      teneinde als zelfstandige door middel van een
      rijdende winkel een ambulante handel in luxe
      ijsproducten, frisdranken en diepvries - patisserie
      - producten op te zetten. Volgens eiser is door de
      ABN/AMRO-bank een bedrijfskrediet geweigerd. Eiser
      heeft voor de door hem beoogde activiteiten reeds
      een nog op te knappen en aan te passen bedrijfswagen
      aangekocht.
      Verweerder heeft op 1 maart 1994 een voor eiser
      ongunstige rapportage van het Instituut voor het
      Midden- en Kleinbedrijf (IMK) Limburg, kantoor
      Venlo, verkregen. Overeenkomstig het advies van de
      Commissie Zelfstandigen heeft verweerder op 3 maart
      1994 aan eiser meegedeeld dat zijn aanvraag is
      afgewezen omdat ook in geval van bijstandsverlening
      het bedrijf niet levensvatbaar wordt geacht.
      Bij het thans bestreden besluit heeft verweerder
      zijn beslissing gehandhaafd.
      In het kader van de behandeling van het verzoek ex
      artikel 8:81 van de Awb tegen het weigeringsbesluit
      van 3 maart 1994 zijn van de kant van eiser meerdere
      bedenkingen naar voren gebracht tegen de
      IMK-rapportage van 1 maart 1994.
    
    
    
      In de uitspraak van 30 augustus 1994 in de zaak
      AWB 94/1375 heeft de president van de rechtbank bij
      wijze van voorlopige voorziening aan verweerder
      opgedragen het IMK te benaderen voor aanvullende
      rapportage binnen vier weken na 30 augustus 1994.
      Wegens het uitblijven van die nadere rapportage
      heeft eiser zich op 6 oktober 1994 opnieuw tot de
      president gewend met een verzoek om een voorziening.
      Bij de behandeling van dat verzoek is gebleken dat
      de opdracht tot nadere rapportage eerst op 7 oktober
      1994 aan het IMK was verstrekt, waarna het Instituut
      op 12 oktober 1994 nader heeft gerapporteerd.
      Bij uitspraak van 24 oktober 1994 in de zaak
      AWB 94/1796 heeft de president de gevraagde
      voorziening afgewezen.
      Ook tegen de nadere IMK-rapportage van 12 oktober
      1994 zijn van de kant van eiser bezwaren naar voren
      gebracht.".
    
    
    
      De rechtbank heeft het tegen het bestreden besluit van
      20 juni 1994 ingestelde beroep ongegrond verklaard bij
      uitspraak van 15 november 1995. Zij heeft geoordeeld dat
      onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat het bedrijf van
      appellant bij rechtmatige exploitatie levensvatbaar is en
      heeft bij haar oordeelsvorming doorslaggevende betekenis
      gehecht aan de tot dan toe door het Instituut voor het
      Midden- en Kleinbedrijf (IMK) Limburg verstrekte gegevens
      omtrent de levensvatbaarheid van het bedrijf van appellant.
      Aan een voor appellant gunstig advies van de door haar
      geraadpleegde deskundige mr H.B.R. Morsink en het daarbij op
      verzoek van appellant gevoegde financieel plan, opgesteld door
      W.P.J.M. Geraeds van Wilgerven administratieve
      dienstverlening, is de rechtbank voorbijgegaan.
      Wel heeft de rechtbank termen aanwezig geacht om gedaagde te
      veroordelen in de proceskosten van appellant in eerste aanleg
      en deze kosten begroot op f 2.130,-- als kosten voor verleende
      rechtsbijstand en op f 116,60 in verband met voormeld
      financieel plan.
    
    
    Het hoger beroep tegen de aangevallen uitspraak
    
    
      De in het beroepschrift aangevoerde grieven hebben in
      hoofdzaak betrekking op het oordeel van de rechtbank dat
      onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat het bedrijf van
      appellant bij rechtmatige exploitatie levensvatbaar is.
    
    
    
      Gedaagde heeft zijn standpunt in het verweerschrift
      gehandhaafd.
    
    
    
      De gemachtigde van appellant heeft vervolgens bij brief van 23
      januari 1997 de Raad een nieuw rapport van het IMK, gedateerd
      23 september 1996, doen toekomen waarin de volgende conclusies
      en adviezen zijn opgenomen:
      "Conclusies
      Vanaf 1983 verkoopt het echtpaar A. ijs
      vanuit de garage aan de woning in P.straat te C.
      Men wil de activiteiten uitbreiden met de
      ventverkoop van ijs en aanverwante produkten.
      In verband met de uitbreiding van de activiteiten,
      waardoor overigens de situatie ontstaat waarbij van
      een volwaardige bedrijfsopzet kan worden gesproken,
      is een krediet van f 35.000,- noodzakelijk.
      Bij eerdere onderzoeken is negatief geadviseerd ten
      aanzien van verstrekking van een dergelijk krediet
      aangezien het bedrijf niet levensvatbaar werd
      geacht. Op grond van de huidige situatie komen wij
      wel tot een levensvatbare bedrijfsopzet.
      Ten aanzien van de vorige rapportages bestaan de
      belangrijkste afwijkingen uit:
      - De samenstelling van de omzet. Inmiddels is vast
      komen te staan dat zowel het thuisverkopen als het
      venten rechtmatig wordt uitgeoefend;
      - De hoogte van de brutowinstmarge. In tegenstelling
      tot de eerder aangehouden marge van 33,3% gaan wij,
      na analyse van de in- en verkopen, uit van een marge
      van 39,0%.
      Advies aan de ondernemer
      Wij hebben de heer A. geadviseerd een
      officiële boekhouder aan te trekken aangezien het
      administratief inzicht te wensen over laat.
      Advies aan de gemeente
      Op grond van de huidige omstandigheden adviseren wij
      u de heer A. een Bbz-krediet van f 35.000,-
      te verstrekken onder de volgende voorwaarden:
      - krediet f 35.000,-, rente 6%, looptijd 5 jaar
      - aflossing f 1.000,- per maand in de maanden maart
      tot en met september (7 maanden)
      - met ingang van 1997 dient een officiële boekhouder
      te worden ingeschakeld
      - zekerheid: derde hypothecaire inschrijving op het
      woonhuis (1e hypotheek pro resto f 63.000,- 2e
      hypotheek pro resto f 43.800,-)
      - verder de gebruikelijke voorwaarden.".
    
    
    
      Blijkens de bij die brief gevoegde stukken heeft gedaagde dit
      laatste advies overgenomen en bij besluit van
      7 oktober 1996 op een nieuwe aanvraag van appellant om
      voorziening in bedrijfskapitaal op grond van het Besluit
      bijstandverlening zelfstandigen hem een lening verstrekt van f 35.000,--.
      Dat neemt echter niet weg dat appellant nog steeds belang
      heeft bij een inhoudelijke beoordeling van het bestreden
      besluit, aangezien om toepassing van artikel 8:73 van de Awb
      is verzocht ter zake van gederfde winst.
    
    
    In verband hiermee overweegt de Raad het volgende.
    
    
      Gelet op de in het IMK-rapport van 23 september 1996 opgenomen
      gegevens vermag de Raad niet in te zien dat in het kader van
      de beoordeling van de aanvraag van appellant van 13 december
      1993 tot een ander oordeel zou moeten worden gekomen ten
      aanzien van de levensvatbaarheid van de onderneming van
      appellant dan dat vermeld in het rapport van 23 september
      1996. De Raad laat daarbij wegen dat uit dat rapport naar
      voren komt dat de aanvankelijk door het IMK gehanteerde
      uitgangspunten voor de berekening van de bruto-winstmarge en
      van de zogeheten aflossingscapaciteit als gedeeltelijk onjuist
      moeten worden bestempeld en dat mitsdien van een reële
      begroting van het te verwachten inkomen geen sprake is geweest.
      De door gedaagde gehanteerde grond voor afwijzing van de
      gevraagde geldlening ter voorziening in bedrijfskapitaal moet
      daarom worden verworpen, zodat het bestreden besluit wegens
      strijd met artikel 7:12, eerste lid, van de Algemene wet
      bestuursrecht (Awb) niet kan worden gehandhaafd.
      De Raad acht het geraden om met toepassing van artikel 8:72,
      vierde lid, van de Awb ook het primaire besluit van 3 maart
      1994 te vernietigen, omdat dit besluit op dezelfde, niet
      houdbaar gebleken grond berust.
      Van het geven van een opdracht tot het nemen van een nieuw
      besluit ziet de Raad ten slotte af, omdat de door appellant
      verlangde geldlening ad f 35.000,-- inmiddels door gedaagde is
      verstrekt.
    
    
    Het verzoek om schadevergoeding
    
    
      De door appellant genoemde schadepost gederfde winst is
      volgens hem ontstaan omdat gedaagde niet tijdig is overgegaan
      tot het verstrekken van de gevraagde geldlening. Het verzoek
      van appellant om deze post te vergoeden ziet derhalve op
      vergoeding van gestelde geleden schade wegens vertraging in de
      voldoening van een geldsom.
    
    
    
      In 's Raads uitspraken van 30 maart 1995 (gepubliceerd in AB
      1995/334, JB 1995/99) en van 1 en 8 november 1995
      (gepubliceerd in JB 1995/314 respectievelijk JB 1995/296) ligt
      besloten dat voor de vaststelling van zodanige schade zoveel
      mogelijk aansluiting dient te worden gezocht bij het
      civielrechtelijk schadevergoedingsrecht.
      De Raad heeft voorts in zijn uitspraak van 16 april 1996,
      gepubliceerd in JB 1996/118, reeds overwogen dat artikel 6:119
      van het Burgerlijk Wetboek (BW) de omvang en de duur van een
      dergelijke schadevergoedingsverplichting normeert. In het
      eerste lid van dat artikel is bepaald dat schadevergoeding,
      verschuldigd wegens vertraging in de voldoening van een
      geldsom, bestaat in de wettelijke rente van die som over de
      tijd dat de schuldenaar in verzuim is geweest, zodat er in dit
      geval geen plaats is voor zelfstandige vergoeding van de
      gederfde winst die volgens appellant uit de vertraagde
      betaling van de lening is voortgevloeid.
    
    
    
      Ter zitting van de Raad heeft de gemachtigde van appellant het
      verzoek om schadevergoeding desgevraagd in die zin nader
      gepreciseerd dat appellant op grond van artikel 8:73 van de
      Awb veroordeling tot vergoeding van wettelijke rente wenst
      over een bedrag van f 35.000,--, dat volgens hem reeds in
      maart 1994 aan hem had behoren te worden verstrekt. Aangezien
      artikel 6:119 BW de schadevergoeding wegens vertraging in de
      voldoening van een geldsom vastlegt op de wettelijke rente van
      die som, acht de Raad de vordering tot vergoeding van
      wettelijke rente wel toewijsbaar.
      Aan gedaagde is vervolgens de vraag voorgelegd of - voor het
      geval dat de Raad mocht besluiten de aangevallen uitspraak
      niet in stand te laten en het inleidend beroep alsnog gegrond
      te verklaren - hij zich voor de bepaling van het bedrag
      waarover de wettelijke rente zou moeten worden berekend, met
      voormeld bedrag van f 35.000,-- zou kunnen verenigen. Bij
      brief van 16 mei 1997 heeft gedaagde die vraag bevestigend
      beantwoord.
      Onder de werking van het BZ, zoals dat tot 1 januari 1996
      luidde, golden er geen algemeen verbindende voorschriften met
      betrekking tot de dag waarop de geldlening aan appellant had
      moeten zijn betaald. Gelet hierop neemt de Raad omwille van
      een praktische en eenvormige rechtstoepassing tot uitgangspunt
      dat in geval van verlening van een geldlening op grond van het
      BZ het juiste bedrag van de geldlening had moeten zijn
      uitgekeerd uiterlijk op de laatste dag van de maand waarin de
      datum valt van de bekendmaking van het primaire besluit. De
      eerste dag waarop wettelijke rente over meergenoemd bedrag van
      f 35.000,-- verschuldigd is, moet derhalve worden gesteld op 1
      april 1994 (vergelijk de op renteschade in verband met
      toekenning van een periodieke ABW-uitkering betrekking
      hebbende uitspraak van de Raad van 9 januari 1996,
      gepubliceerd in JB 1996/36 en JABW 1996/55) en de laatste dag
      waarop over deze geldsom rente is verschuldigd op de dag
      waarop alsnog op grond van het besluit van 7 oktober 1996 tot
      verstrekking van deze geldsom is overgegaan.
      Bij de berekening van de wettelijke rente dient telkens na
      afloop van een jaar het bedrag waarover wettelijke rente wordt
      berekend, te worden vermeerderd met de over dat jaar
      verschuldigde rente.
    
    
    De proceskosten
    
    
      In hoger beroep is verzocht de hoogte van het begrote bedrag
      als vergoeding voor de kosten van het door W.P.J.M. Geraeds
      ten behoeve van de gedingvoering in eerste aanleg opgesteld
      financieel plan vast te stellen op een bedrag van f 940,-- in
      plaats van op f 116,60, zoals de rechtbank in haar uispraak
      heeft bepaald.
      Aangezien uit de aan appellants gemachtigde gezonden brief van
      voornoemde Geraeds van 7 maart 1997 blijkt dat deze 16 uren
      besteed heeft aan het opstellen van dat plan, welk aantal de
      Raad niet bovenmatig voorkomt, en aan appellant een bedrag van
      f 800,-- vermeerderd met de over dat bedrag verschuldigde
      omzetbelasting van f 140,-- heeft gedeclareerd, zal de Raad
      met toepassing van de artikelen 1, aanhef en onder b, en 2,
      eerste lid, onder b, van het Besluit proceskosten
      bestuursrecht in verbinding met de artikelen 1, eerste lid,
      aanhef en onder IV en 7a van het Besluit tarieven in
      strafzaken de gevraagde vergoeding alsnog toekennen.
      De Raad acht voorts termen aanwezig gedaagde te veroordelen in
      de overige proceskosten van appellant. Het totale bedrag aan
      te vergoeden proceskosten wordt door de Raad vastgesteld op
      f 4.898,50 en wel berekend in eerste aanleg op
      - f 2.130,-- voor verleende rechtsbijstand,
      - f   940,-- voor de rapportage van Geraeds;
      en in hoger beroep op
      - f 1.775,-- voor verleende rechtsbijstand en
      - f    53,50 voor reiskosten.
      In verband met de verleende toevoeging zal de Raad ten slotte
      toepassing geven aan het tweede lid van artikel 8:75 van de
      Awb.
    
    
    Beslist wordt thans als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het inleidend beroep alsnog gegrond en vernietigt
      het bestreden besluit en het daaraan voorafgaande besluit van
      3 maart 1994;
      Veroordeelt gedaagde tot vergoeding van renteschade en van
      proceskosten als hiervoor in rubriek II is aangegeven, te
      voldoen door de gemeente Venlo;
      Bepaalt dat het te vergoeden bedrag aan proceskosten wordt
      betaald aan de griffier van de Raad;
      Gelast dat de gemeente Venlo het gestorte griffierecht van
      totaal f 200,-- aan appellant vergoedt.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr C.G. Kasdorp als voorzitter en mr G.A.J.
      van den Hurk en mr J.M.A. van der Kolk-Severijns als leden, in
      tegenwoordigheid van A.H. Berends als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 29 juli 1997.
    
    
    (get.) C.G. Kasdorp.
    
    (get.) A.H. Berends.
    
    
    
      HD/AS
      24.07