ECLI:NL:RBHAA:2011:BP6067, Rechtbank Haarlem, 24-02-2011, 476508/ CV EXPL 10-5850
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2011-02-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Werknemer na dienstverband van bijna 20 jaar wegens bedrijfseconomische omstandigheden ontslagen.
        Afspiegelingsbeginsel niet geschonden.
        Gebleken dat ingrijpen in personeelsbestand noodzakelijk was. Het om die reden laten vervallen van de functie van werknemer is beslissing die behoort tot domein werkgever.
        Ontslag toch kennelijk onredelijk, vanwege houding werkgever tijdens ontslagprocedure nadat tegen de werknemer is gezegd dat een ontslagvergunning voor hem zou worden aangevraagd. Werkgever heeft geen enkel contact meer met werknemer gehad over het voorgenomen ontslag, nooit gevraagd of werkgever iets voor hem zou kunnen betekenen, geen hulp bij het zoeken naar een andere baan of outplacement aangeboden, geen gesprek gevoerd over wensen en/of mogelijkheden elders of behoefte aan bijscholing, zelfs nooit aan hem gevraagd hoe het met hem gaat terwijl werknemer al die tijd gewoon op kantoor aanwezig is geweest.
        Schadevergoeding begroot aan de hand van in vonnis vermelde omstandigheden w.o. 
        - begrote kosten outplacementtraject vanwege ontbreken aanbod daartoe;
        - ontbreken overleg met werknemer om te bezien of werkgever ondanks haar beperkte financiele mogelijkheden, kon voorkomen dat werknemer met zijn gezin onmiddellijk in financiele problemen zou geraken (inkomensachteruitgang € 800,- per maand);
        - aanname dat het werknemer geruime tijd zal kosten een andere baan te vinden, gelet op eenzijdige werkervaring, beperkte opleiding en leeftijd, periode van zes maanden voor rekening van werkgever gebracht;
        - immateriele component vanwege de wijze waarop werkgever met werknemer is omgegaan.

RECHTBANK HAARLEM
      Sector kanton
    
    
    Locatie Zaandam
    
    
      zaak/rolnr.: 476508/ CV EXPL 10-5850
      datum uitspraak: 24 februari 2011
    
    
    VONNIS VAN DE KANTONRECHTER 
    
    inzake
    
    
      [eiser]
      te [woonplaats]
      eiser
      hierna te noemen [eiser]
      gemachtigde mr. M. Butter
    
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap FINISH PROFILES B.V.
      te Purmerend
      gedaagde
      hierna te noemen Finish Profiles
      gemachtigde mr. C.I.M. Molenaar.
    
    
    
    
      De procedure
      [eiser] heeft Finish Profiles gedagvaard op 26 juli 2010. Finish Profiles heeft schriftelijk geantwoord. De kantonrechter heeft bij tussenvonnis van 28 oktober 2010  een comparitie van partijen gelast, die heeft plaatsgevonden op 25 januari 2011. Bij brief van 13 januari 2011 (ingekomen ter griffie op 14 januari 2011) heeft [eiser] drie producties in het geding gebracht.  De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat partijen tijdens de comparitie verder naar voren hebben gebracht. 
    
    
    
      De feiten
      a. [eiser] is op 15 juli 1990 bij Finish Profiles in dienst getreden. Laatstelijk was hij werkzaam als verkoper binnendienst tegen een salaris van € 2.485,- bruto per maand exclusief vakantietoeslag. [eiser] is 49 jaar oud. 
    
    
    
      b. Finish Profiles heeft UWV Werkbedrijf verzocht de arbeidsovereenkomst tussen partijen te mogen beëindigen wegens bedrijfseconomische omstandigheden. [eiser] heeft in die procedure verweer gevoerd. UWV Werkbedrijf heeft, nadat aanvullende informatie aan Finish Profiles is gevraagd, bij brief van 19 november 2009 toestemming verleend om de arbeidsovereenkomst tussen partijen op te zeggen. UWV Werkbedrijf heeft onder meer – voor zover van belang – overwogen:
      (…)Gelet op het vorenstaande, waaronder de overgelegde financiële gegevens, heeft werkgever voldoende aannemelijk gemaakt genoodzaakt te zijn een reorganisatie door te voeren, waarbij maatregelen genomen dienen te worden in de personele sfeer. Hierdoor komt de arbeidsplaats van werknemer te vervallen, terwijl alternatief voor ontslag ontbreekt.(…)
      (…)Van strijd met het afspiegelingsbeginsel is naar mijn mening geen sprake. Mij is niet gebleken dat de functie van betrokken werknemer onderling uitwisselbaar is met die van “aansturing/hoofd verkoop”. (…)
    
    
    c. Bij brief van 23 november 2009 heeft Finish Profiles de arbeidsovereenkomst met [eiser] opgezegd met inachtneming van de wettelijke opzegtermijn. De arbeidsovereenkomst is per 1 april 2010 beëindigd. Finish Profiles heeft [eiser] geen afvloeiingsregeling of een outplacementtraject aangeboden.
    
    d. [eiser] heeft zich daags na 23 november 2009 ziek gemeld en heeft als gevolg daarvan tot de datum van ontslag geen werkzaamheden meer verricht voor Finish Profiles.
    
    
    
      De vordering
      [eiser] vordert (samengevat) een verklaring van recht dat het hem gegeven ontslag kennelijk onredelijk is en veroordeling van Finish Profiles tot betaling van een schadevergoeding van € 50.992,20 bruto. [eiser] legt aan de vordering het volgende ten grondslag. Het ontslag is kennelijk onredelijk omdat Finish Profiles in strijd met het afspiegelingsbeginsel heeft gehandeld. De functie van [eiser] is in zijn ogen uitwisselbaar met een andere functie, die wordt ingenomen door iemand die minder lang in dienst is dan [eiser]. De werkzaamheden die [eiser] uitvoerde blijven onverkort bestaan en daarom is [eiser] gelet op zijn leeftijd en dienstjaren van mening dat hij niet voor ontslag in aanmerking diende te komen. [eiser] betwist dat de bank van Finish Profiles heeft geëist dat zij met een reorganisatieplan zou komen. Tenslotte voert [eiser] aan dat Finish Profiles geen enkele vergoeding heeft aangeboden, terwijl zij tijdens het dienstverband onvoldoende zorg heeft gedragen voor het “employable” houden van [eiser] door bijvoorbeeld het aanbieden van opleiding.
      Tijdens de comparitie van partijen heeft [eiser] hier nog aan toegevoegd dat hij Finish Profiles ook verwijt dat zij - kort weergegeven - nadat [eiser] werd medegedeeld dat een ontslagvergunning voor hem zou worden aangevraagd, geen enkele belangstelling meer voor hem heeft getoond.
    
    
    
      Het verweer
      Finish Profiles betwist de vordering. Zij voert het volgende aan.
      De functie van [eiser] is niet onderling uitwisselbaar met andere functies binnen Finish Profiles. Het afspiegelingsbeginsel is dan ook niet geschonden. De noodzaak tot het nemen van maatregelen in de personele sfeer is voldoende aannemelijk geworden. De ontslagvergunning is, na uitvoerig onderzoek door het UWV Werkbedrijf, verleend en het enkele feit dat geen vergoeding is aangeboden maakt het ontslag niet kennelijk onredelijk. Daar komt volgens Finish Profiles bij dat haar de financiële middelen ontbreken om een ontslagvergoeding te betalen.
    
    
    
      De beoordeling 
      1. [eiser] heeft aangevoerd dat Finish Profiles het afspiegelingsbeginsel niet juist heeft toegepast, omdat zijn functie uitwisselbaar is met een andere functie in het bedrijf. Hij heeft ter onderbouwing van dit standpunt gesteld dat hij de capaciteiten en kennis heeft om de werkzaamheden van die andere, door hem beoogde, functie uit te oefenen en dat hij dat ook in het verleden daadwerkelijk heeft gedaan ter vervanging van zijn collega.
      Naar het oordeel van de kantonrechter miskent [eiser] hiermee dat het bij de vraag of functies onderling uitwisselbaar zijn er niet om gaat of die functies voor een bepaalde werknemer passend zijn.
      Uitwisselbare functies zijn functies die naar functie-inhoud, vereiste kennis en vaardigheden en vereiste competenties vergelijkbaar en naar niveau en beloning gelijkwaardig zijn. [eiser] heeft onvoldoende onderbouwd waarom hij, in tegenstelling tot het oordeel van UWV Werkbedrijf, meent dat zijn functie in bedoelde zin onderling uitwisselbaar is met een andere functie binnen Finish Profiles.
    
    
    2. [eiser] heeft daarnaast aangevoerd dat het ontslag kennelijk onredelijk is omdat Finish Profiles geen enkele voorziening voor hem heeft getroffen. Als gevolg van zijn leeftijd, gebrekkige opleiding en eenzijdige werkervaring zijn de gevolgen van de opzegging voor hem te ernstig in vergelijking met het belang van de werkgever bij de opzegging.
    
    3. De kantonrechter stelt voorop dat uit de stukken en dat wat tijdens de comparitie van partijen naar voren is gebracht in voldoende mate is gebleken dat Finish Profiles om het hoofd boven water te kunnen houden genoodzaakt was tot ingrijpen in haar personeelsbestand. Het enkele feit dat Finish Profiles niet exact heeft voldaan aan het verzoek van UWV Werkbedrijf doordat zij geen door de bank op schrift gestelde eis tot reorganisatie en geen reorganisatieplan heeft overgelegd, maakt dit niet anders. Uit de wel overgelegde stukken, waarover ook UWV Werkbedrijf beschikte, blijkt een en ander genoegzaam. Dat Finish Profiles er in dit verband voor heeft gekozen om de functie van [eiser] te laten vervallen en diens werkzaamheden te verdelen over de nog resterende werknemers, is – nu van strijd met het afspiegelingsbeginsel geen sprake is - een beslissing die naar het oordeel van de kantonrechter behoort tot het eigen domein van de ondernemer. Finish Profiles kon dan ook in redelijkheid komen tot ontslag van [eiser]. 
    
    4. Niettemin is de kantonrechter van oordeel dat Finish Profiles in de aanloop naar het ontslag niet als goed werkgever heeft gehandeld jegens [eiser]. Als onvoldoende weersproken staat vast dat niemand van de leiding van Finish Profiles [eiser], nadat hem was verteld dat een ontslagvergunning voor hem was aangevraagd, ooit heeft gevraagd of Finish Profiles iets voor hem zou kunnen betekenen. [eiser] heeft gesteld, en deze stelling is door Finish Profiles niet bestreden, dat hij al die maanden dat de procedure bij UWV Werkbedrijf heeft geduurd, geen enkel contact met zijn leidinggevende of met een andere sleutelfiguur van Finish Profiles heeft gehad over zijn dreigende ontslag. Actieve hulp bij het zoeken naar een andere baan (en daar wordt niet onder verstaan het vrijblijvend informeren bij branchegenoten zonder daar met [eiser] over te spreken) is niet aangeboden. Een outplacementtraject is niet aangeboden, een gesprek over eventuele wensen en/of mogelijkheden elders of behoefte aan bijscholing is niet gevoerd. Volgens [eiser], en Finish Profiles heeft dit niet betwist, is zelfs nooit aan hem gevraagd hoe het met hem gaat, terwijl hij al die tijd gewoon op kantoor aanwezig is geweest. 
    
    5. De kantonrechter is van oordeel dat dit het ontslag kennelijk onredelijk maakt, omdat Finish Profiles door aldus te handelen zich niet als goed werkgever heeft gedragen. [eiser] was immers al bijna 20 jaar in dienst en aangenomen mag worden dat hij gelet op zijn leeftijd en eenzijdige werkervaring niet gemakkelijk aan een andere baan zal komen, terwijl hij als kostwinner van een gezin met kinderen, afhankelijk is van zijn inkomen. Weliswaar behoeft van een productiebedrijf als Finish Profiles niet te worden verwacht dat zij haar medewerkers voortdurend schoolt in brede zin, maar dat schept dan wel verplichtingen op het moment dat die medewerkers na een langdurig dienstverband op de nominatie komen te staan om te worden ontslagen. Aan die verplichtingen heeft Finish Profiles op geen enkele wijze voldaan. Finish Profiles heeft in dit verband aangevoerd dat zij [eiser] niet kon bemiddelen naar een andere baan, omdat [eiser] zich had ziek gemeld. Deze stelling gaat echter niet op. Ter zitting is immers duidelijk geworden dat [eiser] zich pas heeft ziek gemeld toen de ontslagvergunning was verleend. 
    
    6. Resteert de vraag naar de hoogte van de schadevergoeding. Naar het oordeel van de kantonrechter wordt deze bepaald op grond van de volgende omstandigheden en factoren. Het ontslag is niet kennelijk onredelijk omdat de arbeidsovereenkomst niet had mogen worden opgezegd. Voldoende aannemelijk is geworden dat Finish Profiles ernstige financiële problemen als gevolg van de recessie ondervindt en dat om die reden arbeidsplaatsen moesten komen te vervallen. Ook is voldoende aannemelijk geworden dat er geen ruime mogelijkheden zijn voor het treffen van een geldelijke voorziening voor de ontslagen werknemers. De opzegging is onredelijk vanwege – vooral – de wijze waarop en de voorwaarden waaronder die heeft plaatsgevonden. Zoals hiervoor is overwogen had het op de weg van Finish Profiles gelegen om [eiser] behulpzaam te zijn bij het zoeken naar een andere baan. Dat had zij bijvoorbeeld kunnen doen door [eiser] een outplacementtraject aan te bieden, dan wel – in overleg – hem nadere scholing aan te bieden, voor zover hij daar behoefte aan zou hebben gehad. De kosten daarvan, die noodzakelijkerwijs moeten worden geschat, vormen een bestanddeel van de schadevergoeding. Ook had van Finish Profiles mogen worden verwacht dat zij in overleg met [eiser] was getreden om te bezien of zij, ondanks haar beperkte financiële mogelijkheden, kon voorkomen dat [eiser] met zijn gezin onmiddellijk in financiële problemen (inkomensachteruitgang nu van ca € 800,- bruto per maand) zou geraken. Een gesprek hierover is wel het minste wat van Finish Profiles mocht worden verwacht. Aangenomen mag worden dat het [eiser] geruime tijd zal kosten voor hij een nieuwe baan heeft gevonden. Alle omstandigheden in aanmerking genomen is de kantonrechter van oordeel dat een periode van zes maanden voor rekening van de werkgever behoort te komen. Voldoende aannemelijk is geworden dat de wijze waarop Finish Profiles met [eiser] is omgegaan na een dienstverband van 20 jaar [eiser] heeft geschaad. Een immateriële component maakt om die reden ook deel uit van de te bepalen schadevergoeding. 
    
    7. Aldus oordelend komt de kantonrechter tot de slotsom dat het aan [eiser] gegeven ontslag kennelijk onredelijk is. Finish Profiles is gehouden tot het betalen van een bedrag aan schadevergoeding van € 7.500,- bruto.
    
    8. De proceskosten komen voor rekening van Finish Profiles omdat deze in het ongelijk wordt gesteld.
    
    
      De beslissing
      De kantonrechter:
    
    
    - verklaart het door Finish Profiles aan [eiser] gegeven ontslag kennelijk onredelijk;
    
    - veroordeelt Finish Profiles tot betaling aan [eiser] van € 7.500,- (ZEVENDUIZEND VIJFHONDERD EURO) bruto wegens schadevergoeding te vermeerderen met de wettelijke rente over dat bedrag vanaf 1 april 2010  tot aan de dag van de algehele voldoening; 
    
    
      - veroordeelt Finish Profiles  tot betaling van de proceskosten, die aan de kant van [eiser]  tot en met vandaag worden begroot op de volgende bedragen:
      dagvaarding			€ 73,89
      vastrecht			€ 208,-
      salaris gemachtigde		€ 500,-
    
    
    - verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;
    
    - wijst af het meer of anders gevorderde.
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. E.C. Smits en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum in aanwezigheid van de griffier.