Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met een nieuwe financieringsstructuur voor de regionale publieke omroep (28856)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 2089-2102

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 30, pagina 2089-2102

27-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28856Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met een nieuwe financieringsstructuur voor de regionale publieke omroep (28856)Pagina 2089-2102
Behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit van de Raad van de Europese Unie betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie (Overleveringswet) (29042)Pagina 2154-2161
Regeling van werkzaamheden (donderdag 27 november 2003)Pagina 2102-2104
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 27 november 2003)Pagina 2161-2162
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2004 (29200 XVI)Pagina 2104-2127
Debat over het Europees StabiliteitspactPagina 2127-2154
Presentie en opening (donderdag 27 november 2003)Pagina 2089-2089

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Mediawet in verband met een nieuwe financieringsstructuur voor de regionale
publieke omroep (28856).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken, ligt er al een
poosje. Het voordeel daarvan is dat je er nog eens goed over kunt nadenken
en alle argumenten op je kunt laten inwerken. De fractie van D66 is tot de
conclusie gekomen dat zij niet instemt met de weg die in het wetsvoorstel
wordt ingeslagen, waarbij alle middelen voor de regionale omroep, dus zowel
de middelen die landelijk op de begroting staan, als de 60 mln euro die de
afgelopen jaren via het Provinciefonds naar de omroepen is gegaan, als compensatie
voor de afschaffing van de omroepbijdragen, worden overgeheveld naar het Provinciefonds,
zonder oormerk. De rol die regionale en lokale omroep spelen in de regionale
en lokale samenleving en democratie is een uiterst wezenlijke, te meer daar
het dagbladlandschap regionaal en lokaal de afgelopen tien tot 20 jaar ernstig
is verschraald. Voor de pluriformiteit en diversiteit van de meningsvorming
is het van groot belang dat die regionale en lokale omroep er zijn. Het is
ook heel belangrijk dat die omroepen zo onafhankelijk mogelijk zijn. Ze moeten
voor hun financiering niet afhankelijk zijn van provincies, dan wel gemeenten.
Je kunt stellen dat er in de wet een formele onafhankelijkheid is opgenomen.
Dat klopt, maar er is vaak wel een verschil tussen formeel en materieel. Formeel
kunnen wij iets in de wet zetten, maar materieel hebben politici
op alle niveaus vaak de neiging zich met de inhoud van de media te bemoeien.Nog niet zo lang geleden maakte ik een discussie in een provincie mee,
waarbij zowel de provinciebestuurders als de regionale omroepen aanwezig waren.
Ik hoorde de provinciebestuurders afwegen dat ze subsidie belangrijk vonden
en dat daar goed mee moest worden omgegaan, maar ze vonden ook dat ze de media
maar weinig zagen in een bepaalde stad of in de zaal van Provinciale Staten.
Materieel ontstaat er dus wel degelijk druk. Ook op lokaal niveau, al hebben
wij het daar vandaag niet over, maar het betreft hetzelfde dossier, hoor je
te vaak voorbeelden van bestuurders die hun rol als financier van de omroep
verwarren met andere rollen. Het mooiste voorbeeld vind ik dat van de wethouder
die ook voorzitter was van een voetbalclub. Omdat de lokale omroep wat lullig
berichtte over de voetbalclub werd de subsidie ingetrokken. Die verwevenheid
moeten wij niet willen. Je kunt stellen dat hier ook sprake van is op landelijk
niveau. Dat klopt, maar dan wijs ik op de wettelijke garanties wat dat betreft.
Daarnaast is er sprake van een veel groter bewustzijn als het gaat om de bedreigingen
daarvan. Er hoeft maar iemand over satire of de onafhankelijkheid van het
NOS-Journaal te beginnen en we hebben ogenblikkelijk een breed publiek debat.
Zo hoort het ook. Dat is het principiële argument.Ik heb nog een argument. Zouden wij de middelen ongeoormerkt naar provincie
en gemeente sturen, dan leidt dat er de komende jaren ongetwijfeld toe, onder
de druk van de vele miljoenen aan bezuinigingen die ook Provincie- en Gemeentefonds
worden opgelegd, dat regionale en lokale omroep onder druk komen te staan,
terwijl ze toch al niet ruim in hun jasje zitten. Oormerken is in de systematiek
van het Provincie- en Gemeentefonds overigens niet goed mogelijk, maar dat
is een tweede praktisch argument voor mijn stelling dat het niet zo verstandig
is de richting in te slaan die in het wetsvoorstel wordt voorgesteld.De heer De Grave (VVD):Voorzitter. De heer Bakker zei dat men zich bij het Rijk bewust is van
de kwetsbaarheid en de belangen van de onafhankelijke media. Wat geeft hem
de indruk dat de gekozen vertegenwoordigers in de Staten, de provinciale democratie,
zich daar niet zo bewust van zijn?De heer Bakker (D66):De ervaring in tal van discussies en de voorbeelden die ik ken, zowel
lokaal als regionaal. Ik wijs voorts op de debatten die ik heb gevolgd, ook
tussen provinciale bestuurders. Zij zeggen gewoon dat ze, omdat ze de media
financieren, ook een beetje verwachten dat hun mening wordt opgeschreven.
Dat gaat echter voorbij aan de journalistieke onafhankelijkheid. Formeel zal
men zich daar wel bewust van zijn, maar materieel constateer ik, ook op landelijk
niveau, dat wij graag een beetje invloed willen uitoefenen. Op landelijk niveau
slaat de vlam dan ogenblikkelijk in de pan en gelukkig maar.Ik vind het principieel niet wenselijk dat het medium dat een desbetreffend
bestuur kritisch moet volgen en moet kunnen bekritiseren en controleren door
hetzelfde bestuur wordt gefinancierd. Als ik die redenering zou houden voor
het landelijke niveau, dan zou ik tot de conclusie moeten komen dat wij de
media door Brussel moeten laten financieren, maar dat is een absurde consequentie.
Op landelijk niveau kan dat niet. Op regionaal en lokaal niveau, ook gelet
op de praktijk, vind ik dit wel degelijk een argument van gewicht. Daar komt
het tweede praktische argument bij dat ik vrees dat zowel de lokale als de
regionale omroep ernstig onder druk komen te staan de komende jaren, omdat
ze meelopen in de bezuinigingen op provincies en gemeenten.Mijn fractie voelt dus weinig voor deze route in het wetsvoorstel. Ik
wacht graag de beantwoording van de staatssecretaris af. Dan discussiëren
wij in tweede termijn weer verder.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. Ik kan voor een deel aansluiten bij het gestelde door de heer
Bakker. Ik kom nog terug op datgene wat hij heeft gezegd. Deze discussie is
eigenlijk het gevolg van de enkele jaren geleden afgeschafte omroepbijdrage,
waardoor de oormerking van gelden voor de provincie via de opcenten onmogelijk
werd. Dus ontstond een discussie over de financiering van de regionale omroep.
Op dit moment vindt die duaal plaats. Voor een deel gebeurt het rechtstreeks
via het Provinciefonds. Voor een deel komt er ook nog geld via de rijksbegroting.
Daarnaast constateren wij dat de provinciebesturen zelf nog aanvullende middelen
beschikbaar stellen. Dat is prima. Dat is de verantwoordelijkheid van de provinciebesturen
zelf. Daar treden wij niet in.Het wetsvoorstel ligt er overigens al enige jaren. De CDA-fractie heeft
in de schriftelijke ronde al de nodige kanttekeningen geplaatst. Die hebben
alles te maken met het oormerken van de publieke middelen, bestemd voor de
publieke omroep. In het verleden hebben wij daar al het nodige over gezegd,
ook in deze Kamer, naar aanleiding van de overheveling van het rijksgeld voor
de lokale omroep naar het Gemeentefonds. Die overheveling werd niet geoormerkt.
Een grote meerderheid van de Kamer wilde dat overigens wel, maar dat bleek
niet te kunnen. Vervolgens hebben wij gezien dat er nogal wat gemeenten waren
die het geld dat bestemd was voor de lokale publieke omroep, voor andere doeleinden
hebben gebruikt. Het geld werd bijvoorbeeld uitgegeven aan trottoirs, stoeptegels
en lantaarnpalen. Ik zeg niet dat alle provincies hier op dezelfde manier
mee omgaan, maar wij hebben toch al signalen gekregen, onder andere uit het
oosten van het land, die erop wijzen dat ook daar de zorg groot is dat middelen
die bestemd zijn voor de regionale publieke omroep anders zullen worden ingezet.
Dat is nu precies wat de fractie van het CDA niet wil. Ik kan mij in die zin
kortheidshalve aansluiten bij de woorden van collega Bakker. Wij vinden dat
geld dat bedoeld is voor de regionale omroep, daar terecht moet komen.Het bevreemdt ons zeer dat het IPO, de koepel van de provincies, aangeeft
dat het zich niet meer gebonden acht aan de tot nu toe gemaakt afspraken met
het kabinet als de Kamer via een amendement besluit tot het oormerken van
deze middelen. Dat is heel raar. Dat maakt de vrees dat het niet goed komt,
alleen maar groter. De fractie van het CDA is graag bereid om een amendement
in te dienen dat tot doel heeft de middelen te oormerken, maar als op voorhand
al bekend is dat de provincies dat niet willen, rest maar een ding: aan de
staatsse cretaris vragen of dit wel zo'n verstandig voorstel
is. Is het dan niet beter om het voorstel aan te houden of in te trekken en
opnieuw met partijen te praten? Het moet duidelijk zijn dat wij de rol van
de provincies voluit respecteren, maar wij vinden de regionale publieke omroep
van een zodanig belang dat je daarvoor optimale garanties moet vragen. Ik
heb zojuist al aangegeven dat onze ervaring met de lokale omroep in dat opzicht
allerminst goed is.Daar komt nog bij dat je je moet afvragen wat er gebeurt als je het geld
niet oormerkt. Zal bij een onverhoopte bezuiniging op het Provinciefonds wel
of niet een op een worden doorbezuinigd op de regionale omroepen? Wij vinden
dat dit niet moet gebeuren. Ik wil hierbij toch verwijzen naar het debat van
afgelopen maandag, waarin de Kamer uitvoerig heeft gesproken over de regionale
omroep. De hele Kamer heeft toen aangegeven dat op de regionale omroepen niet
moet worden bezuinigd. Wat is dan volgens de Kamer de beste garantie: het
geld vanuit de rijksmiddelen naar de regionale omroep laten vloeien, of het
geld overhevelen naar het Provinciefonds zonder het te oormerken, met het
risico van een verdere doorbezuiniging? De fractie van het CDA is geneigd
om te kiezen voor de eerste optie. Daarom vraag ik de staatssecretaris of
het nu allemaal wel zo verstandig is en of er niet toch een mogelijkheid is
om de oormerking via de wet te garanderen. Het gaat ons daarbij niet alleen
om het oormerken van de bestemming van de middelen, maar ook om de garantie
dat minimaal hetzelfde aantal publieke regionale zenders in de ether wordt
gehouden. Ook die inspanningsverplichting zouden het Rijk en de provincies
elkaar moeten opleggen.Ik vind dat de wet van de regionale publieke omroepen wel een tandje meer
kan vragen, namelijk het overeind houden van het huidige programma-aanbod.
De wet spreekt alleen over de minimumeisen waaraan de regionale omroep moet
voldoen, maar er wordt niet ingegaan op de vraag of datgene wat nu wordt gebracht,
misschien wel het vertrekpunt kan zijn.Wij zijn er nog niet van overtuigd dat de bevoegdheden van het Commissariaat
voor de media, een onafhankelijk toezichthouder die moet kunnen ingrijpen,
in de nieuwe structuur wel voldoende gewaarborgd zijn. De relatie tussen het
commissariaat en de provincies zal immers moeten veranderen als het commissariaat
toeziet op de ordentelijke besteding van middelen.Als laatste meld ik nog een punt van zorg dat onder andere door de NVJ,
de Nederlandse vereniging van journalisten, en de programmamakers naar voren
is gebracht, namelijk de onafhankelijkheid van de regionale omroep. Wie de
kranten goed heeft gelezen, kan zien dat dit misschien niet helemaal ten onrechte
is. Het mag niet voorkomen dat provincies regionale omroepen benaderen in
de zin van "voor wat, hoort wat". Als dat de mores wordt, moeten wij met dat
principe buitengewoon voorzichtig omgaan. Daarom vraag ik de staatssecretaris
of deze signalen ook haar hebben bereikt. En zo ja, heeft de staatssecretaris
die dan in dezelfde omvang als wij gekregen en hoe wil zij daarmee omgaan?De heer De Grave (VVD):Voorzitter. Ik vrees, gehoord de geluiden over dit wetsvoorstel, dat de
staatssecretaris het met mijn eenzame steun moet doen. De VVD-fractie heeft
geen problemen met dit wetsvoorstel. Wij zijn van mening dat het van buitengemeen
belang is dat er een krachtige regionale en lokale omroep is. Ik mag dat ook
persoonlijk zeggen. Ik heb redelijk goede "credentials" als het gaat om AT5
en hoe die omroep in Amsterdam van de grond is gekomen in de tijd dat ik daar
wethouder was. Amsterdam heeft er veel geld in gestoken om een en ander van
de grond te krijgen.Ik vind de keuze van de staatssecretaris logisch. Er is sprake van een
hybride financiering van de regionale omroepen. Een keuze is vervolgens logisch:
ofwel wordt de financiering bij de gekozen vertegenwoordigers gelegd ofwel
bij het Rijk. Naar mening van de VVD-fractie moet de financiering van de regionale
omroep liggen bij de gekozen vertegenwoordigers van de provincies. De regionale
omroep moet wortelen in de regionale en provinciale democratie. Daar moeten
dan ook de afwegingen worden gemaakt. Wij maken op rijksniveau ook afwegingen.
Zo hebben wij bijvoorbeeld besloten om 80 mln euro te bezuinigen op de landelijke
omroepen omdat wij van mening zijn dat er andere prioriteiten zijn. Die afweging
maken wij op rijksniveau. Daarop worden wij gecontroleerd. Diezelfde afweging
moet ook kunnen plaatsvinden op provinciaal niveau. Ik heb niet bij voorbaat
reden om aan te nemen dat onze gekozen collega's in de provincies deze verantwoordelijkheid
niet aan zouden kunnen. Dat geldt te meer omdat ik niet zou weten wat die
provincies hebben misdaan. De cijfers van het IPO laten bij de financiële
aspecten van de omroepen geen dramatische effecten zien. Daar wordt keurig
netjes gehandeld als het gaat om de financiering van de regionale omroepen.
Mocht het bij bezuinigingen zo zijn dat er nadere afwegingen worden gemaakt,
dan wijs ik erop dat wij dat ook doen op rijksniveau.Een ander argument van de heer Bakker en anderen is dat de regionale democratie
de controletaak van de regionale omroep kan beïnvloeden. Er zijn opmerkingen
van statenleden en anderen die zeggen dat er meer van het een of van het ander
moet gebeuren. Ik herinner mij een debat in de Kamer met de heer Bakker en
de heer Atsma over de publieke omroep. De heer Atsma vroeg zich af of het
Journaal niet een beetje te links was en of daar niet allerlei journalisten
zitten met verbindingen die niet deugen.De heer Atsma (CDA):Ik teken bezwaar aan. De heer De Grave moet mij goed citeren. Ik heb gevraagd
of de staatssecretaris in het kader van de integriteitsnotitie wil ingaan
op wat in De Telegraaf op dit punt is verschenen. Ik heb geen waardeoordelen
gegeven.De heer Bakker (D66):Ook ik wil wat rechtzetten. De heer De Grave wijst immers ook in mijn
richting. Ik herinner mij een discussie waarbij de LPF heeft gezegd eens stevig
met de publieke omroepen te willen spreken omdat de onafhankelijkheid van
het NOS-Journaal hen niet aan stond. Met vele anderen heb ik daar toen buitengewoon
woest op gereageerd. Ik vind dat dit niet aangaat.Ik heb de volgende vraag. Een wethouder in een gemeente zegt een omroep
best te willen steunen, maar zegt daarbij dat die omroep dan wel vaker moet
langskomen omdat hij de omroep nooit ziet. Kan dat volgens
de heer De Grave?De heer De Grave (VVD):Nu ik dit punt naar voren heb gebracht, blijkt dat ook in dit huis over
dit onderwerp wordt gediscussieerd!Als het gaat om de politieke kleur van berichtgeving beperk ik mij tot
de LPF. Wij spreken echter volledig open over de vraag waaraan de omroepen
aandacht moeten geven: nieuws, drama of film. Is het dan raar dat een wethouder
van een gemeente tegen een regionale omroep zegt het op prijs te stellen als
er meer aandacht wordt geschonken aan zijn gemeente? Er mag toch gesproken
worden over het soort programma, zolang het maar niet gaat in de zin dat een
VVD-wethouder zegt dat er meer aandacht aan de VVD gegeven moet worden? Dan
zitten wij op één lijn. Ik vind het niet zo'n probleem als een
gemeente of een provincie zich wil bezighouden met het soort programma's dat
wordt uitgezonden. Wij discussiëren ook over de vraag hoeveel aandacht
moet worden besteed aan bepaalde onderwerpen. Ik denk daarbij aan informatie
of drama. Ik zie niet in wat er anders is dan de discussies die wij hier hebben.De heer Bakker (D66):De regionale omroepen maken een journalistieke afweging. Zij moeten beoordelen
of wat er gebeurt interessant genoeg is om de luisteraars ermee lastig te
vallen. Dat is toch geen afweging van de bestuurder?De heer De Grave (VVD):Een beetje stevige regionale omroep zal een onafhankelijke afweging maken.
Wij hebben hier ook discussies over bepaalde programma's, maar dat is wat
anders dan een discussie over de politieke inhoud of over het soort bericht.
Het zou wat anders zijn als een gemeente zou zeggen dat een omroep te kritisch
is over een bepaald onderwerp en daarom geen geld meer geeft.De heer Bakker (D66):Zij kunnen natuurlijk een onafhankelijke afweging maken totdat de subsidie
in het geding komt. U weet dat dit soort dingen nooit formeel wordt gespeeld,
maar dat het materieel wel heel vaak een rol speelt. Ik weet niet of u mensen
van de lokale en de regionale omroepen hebt gesproken. Ik heb dat gedaan en
dan merk je dat die dingen spelen. Zeker onder druk van bezuinigingen wordt
dat extra gevoelig.De heer De Grave (VVD):Het is uiteindelijk een kwestie van een voldoende krachtige regionale
democratie. Van de fantastische D66-woordvoerders in provincies als Drenthe
en Overijssel mogen wij verwachten dat zij daartegen optreden. Je moet geloven
in de kracht en de kwaliteit van gekozen collega's in de provincie. In de
provincie zullen dezelfde discussies plaatsvinden en ik heb geen reden om
aan te nemen dat onze collega's in de provincie niet in staat zijn om deze
afwegingen te maken.Voorzitter. Het Commissariaat voor de media heeft de Kamer een brief gestuurd
over het punt van de onafhankelijkheid. Het commissariaat wijst erop dat in
artikel 107, tweede lid, van de Mediawet wettelijke maatregelen zijn opgenomen
om de onafhankelijkheid te beschermen. Het commissariaat stelt uitdrukkelijk
dat vrees voor provinciale overheidsinmenging geen beletsel hoeft te zijn
voor invoering van de gewijzigde Mediawet. Het commissariaat vindt dus zelf
dat die onafhankelijkheid beter is gewaarborgd.Dan ga ik in op het financiële argument. Het Rijk maakt natuurlijk
ook afwegingen over bezuinigingen. Het is niet noodzakelijkerwijze beter als
het bij het Rijk blijft. De staatssecretaris schrijft in de mediabrief dat
zij niet wil bezuinigen op de regionale omroep vanwege de afspraken die zijn
gemaakt in het IPO. Stel dat de Kamer zou besluiten om dit wetsvoorstel niet
aan te nemen. Dan vervallen die afspraken en daarmee vervalt die argumentatie.
Dan is de vraag aan de orde hoe het verder gaat met de regionale omroep, want
er wordt wel bezuinigd op de lokale en de centrale omroep. Mijn voorstel is
om dit wetsvoorstel aan te nemen. Waarom nemen wij het voorstel van het Commissariaat
voor de media niet over? Laten wij de zaak twee à drie jaar aanzien
en dan het commissariaat vragen om te evalueren hoe het zit met de punten
die tijdens dit debat zijn ingebracht. Dan kunnen wij op grond van de praktijkervaringen
beoordelen of de vrees terecht is dat de onafhankelijkheid onvoldoende is
gewaarborgd en dat de invloed van de provincies te groot is. Dan kunnen wij
aan de hand van feitelijke omstandigheden alsnog besluiten om te recentraliseren.De heer Atsma (CDA):De vraag aan de staatssecretaris over de bezuinigingen op de regionale
omroepen begrijp ik niet zo goed, want de Kamer vindt dat er niet bezuinigd
moet worden. Ik mag toch aannemen dat u nog steeds dat standpunt bent toegedaan?
Het Rijk heeft een wettelijke taak om de regionale omroepen overeind te houden.
Denk maar aan de regionale omroep rampenzender. Vindt u dat de coördinatie
en de medefinanciering dan ook maar volledig op het bordje van de provincies
moeten worden gelegd?De heer De Grave (VVD):Ik zal eerst ingaan op de tweede vraag. Ik ben het met de heer Atsma eens:
dit is inderdaad een wettelijke taak. Daarom zijn er in de Mediawet bepalingen
opgenomen over onder andere de rol van het Commissariaat voor de media en
de onafhankelijkheid, over het aantal uren dat moet worden uitgezonden, enz.
Kortom: de wettelijke taak wordt op deze manier ingevuld. Een wettelijke taak
hoeft echter niet te betekenen dat een deel van de financiering van het Rijk
komt.Ik heb mij in het debat over de mediabegroting geschaard achter het standpunt
dat er niet bezuinigd mag worden op de regionale omroep. Ik wijs echter op
de argumenten van de staatssecretaris. Zij heeft verwezen naar de afspraken
die zij heeft gemaakt met het IPO. Als de Kamer dit wetsvoorstel verwerpt,
vervallen die afspraken. In de logica van de afweging die het Rijk moet maken,
is het de vraag waarom er wel moet worden bezuinigd bij de nationale en de
lokale omroepen en niet bij de regionale omroepen.De heer Atsma (CDA):Dit is volstrekt helder: er kan niet bezuinigd worden op de regionale
omroepen. De Kamer heeft dit een- en andermaal uitgesproken. Ik ga ervan uit
dat de staatssecretaris de motie van de Kamer uitvoert. Dat zal de heer De
Grave toch ook willen?De heer De Grave (VVD):Dit is een andere argumentatie dan die van de staatssecretaris.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Volgens ons is de crux van dit wetsvoorstel: verantwoord loslaten.
Door wijziging van de financieringsstructuur komen zowel het geld als de verantwoordelijkheid
voor de regionale omroepen bij de provincies te liggen. De provincies hebben
aangegeven dat zij die verantwoordelijkheid graag oppakken en aan kunnen.
Mijn fractie is in principe bereid dit voorstel te steunen, al moeten er voldoende
wettelijke waarborgen worden gegeven. De vraag is op dit moment of aan alle
condities is voldaan om dit voorstel te kunnen uitvoeren.De regionale omroepen hebben nogal wat bezwaarpunten naar voren gebracht.
Zij vrezen dat er onvoldoende waarborgen zijn om een en ander goed te laten
verlopen.Een belangrijk punt is de doeluitkering, dat wil zeggen de oormerking
van het geld. Als ik de opmerkingen van de regionale omroepen beluister, begrijp
ik de achterliggende gedachte van hun bezwaar wel. Gevreesd wordt dat er ongelijkheid
tussen provincies zal ontstaan. Ook vertrouwen de omroepen er niet op dat
de provincies voldoende geld beschikbaar zullen tellen.Ik verwijs voor een voorbeeld van de gang van zaken in de afgelopen periode
naar mijn eigen provincie, Overijssel. Zelfs in de afgelopen jaren toen de
provincie toch al een zekere verantwoordelijkheid droeg, is er onvoldoende
geld naar RTV-Oost gegaan, doordat de indexering van het Provinciefonds hoger
was dan die van de mediabegroting. Je praat dan over bedragen van zo'n € 900.000
en dat is niet kinderachtig voor zo'n omroep.Ik hoor graag een reactie van de staatssecretaris op de angst en het gebrek
aan vertrouwen die op dit moment leven bij de regionale omroepen. Wij zijn
van mening dat bij het afstaan van verantwoordelijkheden ook hoort dat je
vertrouwen schenkt. Daar hoort in principe geen oormerking van middelen bij.
Je moet op een bepaald moment het vertrouwen hebben dat het goed gaat als
je het loslaat.Het vastleggen van de zorgplicht door de provincies vinden wij een belangrijk
punt. Dit zou vertrouwen moeten geven. De regionale omroepen geven aan dat
het vangnet dat inhoud moet geven aan de zorgplicht, niet gebaseerd zou moeten
worden op de hoeveelheid uren die in 2001 door de regionale omroepen zijn
uitgezonden, maar op de financiële middelen die vanaf 2001 geïndexeerd
aan de omroepen ter beschikking zijn gesteld. Wil de staatssecretaris hierop
reageren?Ik begrijp dat alle vragen die op dit moment leven tot gevolg kunnen hebben
dat er voor dit wetsvoorstel onvoldoende steun is in deze Kamer. De oplossing
die de heer De Grave heeft aangegeven, namelijk om een aantal jaren aan de
slag te gaan en goed te volgen via het Commissariaat voor de media hoe zich
dit ontwikkelt, vind ik interessant. Ik wacht het antwoord van de staatssecretaris
op mijn opmerkingen over de zorgplicht en de doeluitkering af, maar dit zou
mogelijkerwijs een oplossing kunnen zijn om provincies het vertrouwen te geven
dat zij moeten hebben en daarnaast aan de regionale omroepen duidelijk te
maken dat er nadrukkelijk wordt toegezien op de uitvoering zodat er kan worden
ingegrepen als het fout gaat.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik begrijp het punt van de heer De Grave heel goed. Ik kijk
de laatste week ook naar het NOS-Journaal en bij het zien van Erwin Krol bekruipt
mij elke keer het gevoel dat het weerbericht steeds rechtser wordt. Ik maak
mij daar zorgen over. Ik vind ook dat wij daarover moeten kunnen spreken in
het parlement. Het gaat niet goed met het weer. De berichtgeving wordt rechtser.
Het bevalt mij niet. Misschien kan de staatssecretaris daarop reageren want
zij gaat over de kwaliteit van de publieke omroep dus ook over de kwaliteit
van het weer en daar gaat het niet goed mee. Wij moeten ons daar druk over
maken. Daar heeft de heer De Grave gelijk in.Ik kom op het wetsvoorstel. Het is op zich logisch: regionale omroep wordt
regionaal gefinancierd. Regionaal wordt daarover besloten en de provincie
mag daarop zeggenschap uitoefenen. Die stap is ooit een keer gezet en dit
wetsvoorstel is in dat kader consistent. De vraag is of de regionale omroepen,
die wij allen zeer liefhebben, daarmee voldoende geholpen zijn. De vraag is
verder of provincies in de periode dat zij steeds meer verantwoordelijk werden
voor het wel en wee van de regionale omroep – zij kregen nog niet alle
middelen maar zij kregen wel nieuwe middelen om aan de regionale omroep te
besteden – ons vertrouwen hebben verdiend. Daarover bestaat onduidelijkheid.
Ik verzoek de staatssecretaris om aan te geven hoe zij dat beoordeelt.Het beeld van de twaalf provincies die ons land rijk is, is tamelijk divers.
Een aantal provincies heeft extra geld geïnvesteerd en is op een goede
en leuke manier bezig om de regionale omroep op te zetten, in leven te houden
en te bevorderen. Dat is natuurlijk prima. Over die provincies horen wij geen
berichten over ongewenste inmenging; zij nemen een bescheiden bestuurlijke
positie in zodat de regionale omroep autonoom kan functioneren. Daar gaat
het dus helemaal volgens het boekje. Als dat de realiteit was in alle twaalf
provincies, had mijn fractie er niet veel problemen mee om dit wetsvoorstel
aan te nemen. Het beeld is echter divers; dat is reeds geschetst door de organisatie
van de publieke omroep en in dit debat zijn voorbeelden daarvan genoemd. In
Overijssel en in de Hollandse provincies schijnt het niet goed te gaan. Het
punt is echter vrij kardinaal. De staatssecretaris is namelijk niet alleen
verantwoordelijk voor hetgeen zich in de landelijke media aandient maar ook
voor het gehele medialandschap dat in Nederland wenselijk wordt geacht. Daarbinnen
kunnen verantwoordelijkheden worden toebedeeld aan verschillende partijen,
zoals provincies en gemeentes, maar het blijft de plicht van de staatssecretaris
om daarop toe te zien. Zij moet mij ervan overtuigen dat zij vertrouwen heeft
in het vermogen van de provincies om de verantwoordelijkheid die met dit wetsvoorstel
bij hen terechtkomt, waar te maken. Ik ben daar namelijk niet van overtuigd,
gelet op de verschillende berichten. In een aantal provincies gaat het gewoon
niet goed, zoals in Overijssel waar mediageld is besteed aan de MKZ-crisis.Naar mijn mening liggen twee opties voor. Wij kunnen het wetsvoorstel
amenderen en op die manier ervoor zorgen dat het via het Provinciefonds voor
regionale omroepen bestemde geld daadwerkelijk daar terechtkomt. De provin ciale beleidsvrijheid wordt daarmee beperkt, hetgeen niet gewaardeerd
zal worden, maar de kans wordt groter dat het geld aan het beoogde doel besteed
wordt. Het risico daarvan is evenwel dat de provincies hun handen aftrekken
van de provinciale en regionale omroep en daarin geen extra geld meer stoppen.
De andere optie is dat wij het voorstel op dit punt niet aannemen en de staatssecretaris
zich opnieuw bezint op mogelijkheden om de verantwoordelijkheid bij provincies
te laten, waarbij de onafhankelijkheid en een bodemfinanciering van publieke
omroepen is geregeld. Voor een deel is dit geregeld in het wetsvoorstel, aan
de hand van de urennorm, maar mijn fractie is daarmee niet overtuigd. De heer
Slob sprak daar terecht ook over. Als je in het wetsvoorstel een vangnetconstructie
wilt hanteren, dan is het logischer om dat te doen op basis van reeds toebedeelde
financiële middelen met als ijkpunt het jaar 2001.Ik overzie het slagveld. Het is best mogelijk dat de staatssecretaris
mij er ook in dit debat weer niet van kan overtuigen dat alle Nederlandse
provincies de verantwoordelijkheid uit het wetsvoorstel echt waarmaken. Ik
geef de staatssecretaris daarom nadrukkelijk in overweging om haar eigen wetsvoorstel
opnieuw tegen het licht te houden en het aan te passen of het in te trekken.
Door zich te bezinnen neemt zij het signaal serieus. De staatssecretaris houdt
wat mijn fractie betreft systeemverantwoordelijkheid voor het geheel der media
in Nederland, inclusief regionale en lokale omroepen. Wat ons betreft zijn
ze door het onderhavige wetsvoorstel onvoldoende geborgd.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Voorzitter. De regering wil de rijksbijdrage aan de regionale omroep overbrengen
naar het Provinciefonds. Daarover gaat het wetsvoorstel. Hoewel het een voorstel
is van het vorige kabinet, lijkt het wel alsof het daarentegen gaat over eigen
verantwoordelijkheid. Maar de vraag die wij onszelf moeten stellen, die de
staatssecretaris zichzelf moet stellen en die bij provincies gesteld kan worden,
is wiens verantwoordelijkheid het eigenlijk betreft. Ik vind het dan ook wat
merkwaardig dat de staatssecretaris in het stuk de eigen verantwoordelijkheid
van het Rijk helemaal niet benadrukt. Die verantwoordelijkheid is opgenomen
in de wet, want er is een zorgplicht, zoals de anderen al hebben gezegd. Maar
er wordt helemaal niet op ingegaan dat de omroepen niet voor niets "regionale
omroepen" heten. Het zijn geen "provinciale omroepen". Het zijn regionale
omroepen, omdat ze ooit uit landelijke omroepbijdragen werden gefinancierd.
Het Rijk vond het namelijk erg belangrijk dat er regionale omroepen waren.
Dat de financiering later werd overgeheveld naar provincies, is vooral het
gevolg van het feit dat een aantal partijen, onder meer in de Kamer, vond
dat dit moest. Voor alle duidelijkheid zeg ik dat de PvdA-fractie dat nooit
heeft gevonden. Het is logisch dat nu die stap eenmaal is gezet, men op de
gedachte komt om de financiering over te hevelen naar het Provinciefonds.
In die zin is wel sprake van een zekere logica. Erg slim is het plan echter
niet. Ik begrijp heel goed dat de regionale omroepen er een heleboel vraagtekens
bij zetten.Ik noem een argument dat mijn collega's nog niet hebben genoemd. Alle
vragen die zij hebben gesteld, heb ik overigens ook. Het antwoord van de staatssecretaris
daarop hoor ik zodadelijk wel. Bij de fiscalisering van de omroepbijdragen
en bij het afschaffen van het tientje is er uitdrukkelijk over gesproken dat
de bijdragen niet zouden worden verlaagd in het geval van een overheveling.
De rijksoverheid heeft toen echter geprobeerd om er toch op te bezuinigen.
In de Tweede Kamer heeft de heer Bakker er samen met de heer Atsma voor gezorgd
dat dit niet is gebeurd. Dat de overheveling op het niveau van 2001 zit, is
te danken aan een aantal collega's. Ik ben er heel blij mee.Het Rijk heeft de wettelijke taak om de regionale omroepen als het nodig
is te gebruiken als rampenzender en bij calamiteiten. Het moet echter bijna
een overleg openen met de afzonderlijke provincies. Als per provincie de eigen
verantwoordelijkheid voor de regionale omroep moet worden ingevuld, kan het
Rijk het overleg niet voeren met het Provinciefonds of het IPO. Hoe kun je
in dat geval een zorgplicht vervullen? Een aantal collega's heeft gesproken
over het voorstel van het IPO, maar ik heb gemerkt dat de gedeputeerden er
per provincie verschillend over denken. Ik vind dat goed, want dat gebeurt
altijd als wij wetgeving maken waarbij de provincie betrokken is. Maar het
betekent ook dat wij niet voetstoots hoeven over te nemen wat daar wordt gezegd.Ik heb nog een vraag over de rampenzender. Enige tijd geleden is de quick
scan uitgevoerd. Gebleken is dat voor de zender veel meer geld beschikbaar
moest komen dan uiteindelijk is gebeurd. Uit berichten van de regionale omroepen
heb ik begrepen dat zij er nooit meer iets van hebben gehoord. Ze zijn dus
in de wet aangeduid als rampenzender bij calamiteiten, maar er is nooit besproken
wat zij in dat geval moeten doen. Ik herinner de staatssecretaris er ook aan
dat wij maandag hebben besproken dat ondertiteling van de regionale omroep
in dat verband ontzettend belangrijk is.Net heeft de heer Atsma tegen de heer De Grave gezegd dat volgens de motie-Jorritsma
niet moest worden bezuinigd op regionale en lokale omroepen. Maandag heb ik
al gezegd dat het Rijk wel heeft bezuinigd op lokale omroepen en dat dit dus
fout is. Eigenlijk moeten wij daar allemaal tegen in opstand komen. Volgens
de motie mag ook niet op regionale omroepen wordt bezuinigd.Wij hebben over de situatie in Overijssel een brief gekregen van RTV Oost.
Het kan zijn dat die vergelijkbaar is met andere provincies. Kan de staatssecretaris
duidelijk maken in hoeverre de tot nu uitgekeerde bedragen integraal zijn
overgeheveld naar de regionale omroepen? Dit is voor ons belangrijk om te
weten. Ik ben het eens met de heren Vendrik en Slob dat op de bodem in het
wetsvoorstel moet worden opgepast en de financiële middelen meer in aanmerking
moeten worden genomen. Overigens kon de regering vroeger uit de rijksmiddelen
bijpassen als een provincie niet genoeg geld had om een regionale omroep tot
stand te brengen en in stand te houden vanwege het inwonertal. Kan daarvoor
tegenwoordig uit het Provinciefonds worden geput?Voorbeelden van de voorzitter van de voetbalclub en de wethouder die invloed
willen, zijn heel mooi. Dergelijke dingen gebeuren altijd. Minister Donner
wil ook invloed hebben op de Nederlandse omroep. Dat kunnen
wij daartegen wegstrepen. Misschien waren die voorbeelden dus niet de beste.Kan de staatssecretaris nog eens duidelijk maken wat het toezicht van
het Commissariaat voor de media inhoudt? Het commissariaat zegt dat het volgens
de wet wel enige bevoegdheden heeft, maar mij is niet duidelijk waarvoor zij
precies verantwoordelijk zijn en hoe zij de onafhankelijkheid kunnen blijven
controleren. Volgens mij heeft het Commissariaat voor de media noch sanctiemiddelen
noch betrekkingen met de provinciale besturen. Ik begrijp dus waarlijk niet
hoe het commissariaat dit bewerkstelligt. Kortom: ik heb genoeg redenen om
te zeggen dat dit wetsvoorstel niet de goede weg is. Wat is dan wel de goede
weg? Volgens mij zit er niet veel anders op dan er opnieuw over te onderhandelen.
Onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid zijn voor mij de belangrijkste aspecten.
In die zin ben ik het dan ook niet met de heer De Grave eens dat je je wantrouwen
in gekozen bestuurders in de provincie uitspreekt als je zegt dat het een
rijksverantwoordelijkheid moet blijven. Dat is hier natuurlijk niet aan de
orde. Ieder regeert naar zijn vermogen, dus naar zijn capaciteiten; niet naar
zijn geldelijke vermogen. Ik vind het jammer om te moeten constateren dat
bepaalde provincies niet in staat zijn om het bedrag dat de regionale omroep
toekomt, integraal over te hevelen. Zij hebben kennelijk inhoudelijk –
dus niet financieel – niet het vermogen om dat te doen. Wij moeten hiermee
rekening houden.Ik heb begrepen van het IPO en van individuele gedeputeerden dat oormerking
binnen het Provinciefonds hun echt een gruwel zou zijn en dat zij dan nog
liever de doeluitkering hebben. Bestuurlijk ben ik het ze eens. Ik vind dat
wij onze verantwoordelijkheid nemen. Ik zeg dus klip en klaar tegen de staatssecretaris
dat ik het wat dat betreft beter vind als de doeluitkering gewoon wordt behouden
en er niet wordt overgegaan tot oormerking. Dan doe je bestuurlijk namelijk
iets waarvan je tijden geleden al hebt gezegd dat je het niet zou doen.De vergadering wordt van 11.00 uur tot 11.05 uur geschorst.Staatssecretaris Van der Laan:Voorzitter. Ik constateer dat de kern van de discussie eigenlijk de vraag
is, welk vertrouwen er is dat de provincies het belang van de regionale omroep
ook financieel zullen garanderen. Daarmee gaat het ook meteen om het fundament,
het principiële uitgangspunt voor het wetsvoorstel. Gelet op de meerderheden
die zich aftekenen, is het een ondankbare taak om een gloedvol betoog te houden
over vertrouwen in de provincie, maar ik ga toch proberen om de Kamer ervan
te overtuigen dat wij deze verantwoordelijkheid aan de provincie kunnen geven.Natuurlijk hebben ook de regionale omroepen voor oormerking gepleit. Ik
ben het met mevrouw Van Nieuwenhoven eens dat oormerking binnen het Provinciefonds
niet aan de orde is. En voor de duidelijkheid stel ik ook maar even vast dat
er bij het bedrag van 60 mln dat niet geoormerkt naar het Provinciefonds gaat
en het bedrag van 46 mln op de begroting van OCW dat op dit moment naar de
regionale omroep gaat, in feite reeds sprake is van een doeluitkering. Het
gaat bij dit wetsvoorstel dus om het door middel van een generieke of een
algemene uitkering overdragen van de verantwoordelijkheid aan de provincies
voor alleen dit deel. Voor het bedrag van 46 mln is dit wetsvoorstel dus niet
belangrijk, want dat is feitelijk al een doeluitkering en het hoeft er dus
ook niet in te worden opgenomen.In 2000 hebben de provincies compensatie gekregen voor het vervallen van
de mogelijkheid van het leggen van een opslag op de omroepbijdragen. Dit geld
is niet geoormerkt naar de provincie gegaan. Overigens is de motie-Atsma waarin
gevraagd werd om dit geld wél te oormerken, in 2001 door de Kamer verworpen.Gelet op de cijfers is er geen aanleiding om te verwachten dat de provincies
het geld dat voor de regionale omroep bestemd is, daar in de praktijk niet
aan zullen besteden. Uit onderzoek blijkt dat de provincies het huidige bedrag
van 60 mln gewoon aan de regionale omroepen besteden. Er is wel een verschil
per provincie; de ene doet er een forse schep geld bij, de andere komt maar
net aan het bedrag of blijft er iets onder. Volgens mijn informatie zijn er
geen provincies die er ver onder blijven, maar de ene provincie is enthousiaster
dan de andere. Het IPO geeft dan ook aan dat macro de beschikbare middelen
gewoon voor de regionale omroep zijn gebruikt. Dit is een belangrijke reden
om vertrouwen in de provincie te hebben. Daarnaast heb ik geconstateerd dat
het IPO een convenant met de stichting ROOS heeft gesloten waarmee min of
meer gegarandeerd wordt dat dit geld in de komende vijf jaar voor de regionale
omroep beschikbaar blijft.Dit zijn voor mij de twee belangrijkste redenen om vertrouwen in de provincie
te hebben. Daarnaast geldt dat het kabinet een tegenstander is van specifieke
uitkeringen; ook daarom hebben wij dit wetsvoorstel ingediend.De heer Slob (ChristenUnie):De staatssecretaris geeft aan dat, terugkijkend naar de afgelopen jaren,
het geld ook is besteed. Ik verzoek haar in dat verband even in te gaan op
het concrete voorbeeld van Overijssel dat door de Kamer is genoemd, waarbij
de indexering van het Provinciefonds hoger lag dan de indexering van de mediabegroting.
Ik ben benieuwd hoe zij daar tegenaan kijkt, omdat daarover op het provinciaal
niveau een discussie is geweest.Staatssecretaris Van der Laan:Het gaat dan concreet om RTV Oost, waarvan wij allemaal een fax hebben
ontvangen. Ik heb het uitgezocht en het is mij gebleken dat RTV Oost eenzelfde
indexering heeft ontvangen zoals deze zou zijn uitgekeerd via de mediabegroting.
Zou deze omroep volledig zijn bekostigd door het Rijk, vanuit de mediabegroting,
dan had men dezelfde indexering ontvangen als nu het geval is. De provincie
heeft ervoor gekozen om niet de indexering van het Provinciefonds als uitgangspunt
te nemen, maar de indexering van de mediabegroting. Dat is de beleidsvrijheid
van een provincie en de provincie is hier niet onder de indexering van de
mediabegroting gaan zitten. In die zin wil ik daar verder geen oordeel aan
verbinden.Een ander argument waarom ik denk dat wij met het wetsvoorstel zouden
moeten doorgaan, is dat er voldoende waarborgen zijn ingebouwd. Er is een
bekostigings plicht in dit wetsvoorstel opgenomen, wat tot
nu toe nog niet het geval was. De provincies worden verplicht hun regionale
omroep te bekostigen en dat wordt gecombineerd met het aantal uren radio en
televisie. Dit aantal uren is vastgesteld op basis van het jaar 2001. De reden
daarvoor is dat in 2001 de afspraken zijn gemaakt.Gevraagd is waarom gekozen is voor een aantal uren en niet voor een normbedrag
per inwoner. Er zijn wat dat betreft verschillende mogelijkheden overwogen
bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel. In die periode was ik er echter
niet bij. Een normbedrag per uur had gekund, maar in dat geval praat je feitelijk
over een doeluitkering. De facto praat je bij elk normbedrag – of het
nu een normbedrag per inwoner is of een normbedrag per uur – over het
vastleggen van een bedrag waaruit de provincie de regionale omroep moet bekostigen.
Dat was dus meer window-dressing geweest voor een feitelijke situatie van
doeluitkering, wat het fundament van dit wetsvoorstel sterk zou verarmen.
Wij hebben ervoor gekozen om 2001 als peiljaar te nemen en dat niet steeds
weer aan te passen, al naar gelang de voortgang van dit wetsvoorstel. Wij
denken dat het fenomeen 2001 een solide basis vormt.De heer Vendrik (GroenLinks):Als de staatssecretaris haar eigen urencriterium serieus neemt, kom je
op dezelfde redenering uit. Immers, het urencriterium betekent iets en dan
doe je iets af aan de provinciale autonomie, of het betekent niets en dan
is het window-dressing.Staatssecretaris Van der Laan:Nee, dat ziet u verkeerd. Als je praat over uren dan praat je over een
voor de burger gegarandeerd beschikbaar zijn van radio en televisie. Ik kan
dit aangeven met behulp van de volgende metafoor: je kunt met een Mazda van
Rotterdam naar Den Haag en je kunt met een Mercedes van Rotterdam naar Den
Haag, ongeacht of je in de file moet staan. Dat is ook het punt met die uren.
Je garandeert een aantal uren uitzending, maar daar kun je verschillende kosten
aan hebben, want je hebt dure uren en goedkope uren. Het betekent dat een
provincie hier kan kiezen vanuit het belang dat zij eraan hecht een hoge kwaliteit
met de uitzendingen te bereiken. Overigens gaat het wetsvoorstel uit van de
algemene verplichting van een goede kwaliteitsopvatting ten aanzien van de
uitzendingen. Je kunt echter kiezen voor allerlei soorten programma's binnen
de regionale omroep en het ene programma is nu eenmaal duurder dan het andere.
Dat is de feitelijke situatie en daarmee is de algemene vrijheid voor de regionale
omroep een gegeven. Het betreft dan ook feitelijk geen doeluitkering, maar
het is alleen een garantie van radio- en televisieaanbod.Daarnaast is gevraagd door de VVD-fractie hoe ik het voorstel van het
Commissariaat voor de media beoordeel, wat betreft een evaluatie over twee
jaar. Ik denk dat het, als je uitgaat van dit wetsvoorstel, een heel interessant
voorstel is van het Commissariaat voor media. Laten wij met z'n allen, als
wij het hier hebben over vertrouwen, zeggen: wij geven dat vertrouwen, maar
gelet op de aarzeling die er bij menig Kamerlid leeft, zullen wij het over
twee jaar gaan evalueren. Wij zullen dan kijken of de ontwikkeling zich doorzet
en dan zullen wij, als dit inderdaad zo blijkt te zijn, opnieuw met elkaar
in gesprek gaan over wat wij ervan vinden.In dit verband is door mevrouw Van Nieuwenhoven gevraagd wat de bevoegdheden
van het Commissariaat voor de media precies zijn: wat kan het Commissariaat
voor de media doen, als het dit gaat monitoren? Het Commissariaat voor de
media kan dat monitoren maar heeft geen sanctiebevoegdheden. Het zou ook zeer
inconsistent zijn in de bestuurlijke verhoudingen in Nederland als het Commissariaat
voor de media kan ingrijpen in de autonomie van de provincies. Dat zou ook
te ver gaan. Als het Commissariaat voor de media dat constateert, zal hij
de minister van BZK en mij daarover informeren. Wij kunnen dan stappen zetten
via het Provinciefonds. Er is inderdaad geen sprake van rechtstreekse sancties.De heer Atsma (CDA):Welke bevoegdheden heeft het Commissariaat voor de media dan wél?
Gaat u met het IPO praten of worden de provincies rechtstreeks aangesproken
op wat er is gebeurd? Dat wordt toch bijna een niet uit te voeren monstrum?
Het Commissariaat voor de media is de onafhankelijke toezichthouder en nu
gaat de minister van BZK of u, mevrouw de staatssecretaris, dealen met het
IPO of met de individuele provincies. Dat kan toch niet?Staatssecretaris Van der Laan:Ik ben het met u eens, mijnheer Atsma, dat de rol van het commissariaat
beperkt is tot monitoring en signalering. Als er over twee jaar een evaluatie
komt, is het de verantwoordelijkheid van de minister van BZK en mijzelf of
wij maatregelen treffen. Als de gesprekken tot niets leiden en het vertrouwen
wordt beschaamd, kunnen wij alsnog wettelijke maatregelen nemen. Het Commissariaat
voor de media kan inderdaad niet direct ingrijpen.De heer De Grave (VVD):Dat is toch geen groot probleem? Het commissariaat moet vaststellen dat
er gehandeld wordt in strijd met de Mediawet, met de wettelijke verplichting
die de provincies hebben in het kader van het medebewind zoals de Raad van
State ook heeft aangegeven. De sanctie daarop kan worden toepast door de minister
van BZK. Met andere woorden: het systeem is echt rond!Staatssecretaris Van der Laan:Precies, het systeem is rond. Ik beantwoord vragen van uw collega's, mijnheer
De Grave, die het jammer vinden dat het commissariaat niet kan ingrijpen.
De minister van BZK en ik hebben een aanwijzingsbevoegdheid, maar wij weten
allemaal dat dit instrument niet dagelijks wordt toegepast. Het is een fors
instrument.Ik verwacht ook niet dat het allemaal misgaat. De provincies houden de
keuze tussen een Mazda en een Mercedes. Ik erken dat verschil. De uren worden
gegarandeerd. Er wordt een minimumbedrag gegeven. Aan de financiële middelen
die daarvoor uitgetrokken zijn op de begrotingen van 2001, zou een indicatie
van de hoogte van dat bedrag ontleend kunnen worden. Wij hebben er bewust
voor gekozen om niet een normbedrag te hanteren.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Ik wil nog even terugkomen op het toezicht. Wij zijn wél de medewetgever.
Wij regelen soms dingen in de hoop dat die nooit nodig te hebben. Het is net
als bij contracten, als je gaat uitzoeken waaraan je wel of
niet verplicht bent, ben je meestal op het punt dat je er iets aan wilt veranderen.Als in de Mediawet als zodanig het Commissariaat voor de media steeds
de toezichthouder is, kan het niet zo zijn dat de toezichthouder eerst naar
u en dan naar de minister van BZK moet en dat de minister van BZK met zijn
ambtenaren een onderzoek gaat doen of de klacht wel gegrond is en zo ja, een
aanwijzing geeft. Dat is toch een rare manier van een wet maken?Staatssecretaris Van der Laan:Mag ik u een tegenvraag stellen, mevrouw Van Nieuwenhoven? Stel dat wij
geheel tegen de gewoonte in zouden overwegen, het Commissariaat voor de media
een sanctionerende positie te geven in relatie tot de provincie, zou het wetsvoorstel
voor u dan wel aanvaardbaar zijn? U zult het toch met mij eens zijn dat dit
een hoogst ongebruikelijke bestuurlijke constructie is?Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Dan zou er op één onderdeel in ieder geval sprake zijn van
een verbetering. Er wordt in mijn ogen ook een raar besluit genomen door de
verantwoordelijkheid bij de desbetreffende provincie te leggen. Dan moet er
een relatie zijn tussen het Commissariaat voor de media en iedere provincie.
In mijn ogen geeft dat aan hoe idioot dit voorstel is.Staatssecretaris Van der Laan:Dan praat je weer over het vertrouwen dat wij hebben in de provincie.
Daarover gaat deze discussie toch.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Ik wil hier toch afstand van nemen. Ik ben het wel met de staatssecretaris
eens dat het ook over vertrouwen gaat, maar voor mij gaat het vooral over
het nemen van verantwoordelijkheid en de rijksverantwoordelijkheid.Staatssecretaris Van der Laan:Ik begrijp het gevoelen en de redeneringen van de Kamer op dit punt. Ik
geef aan waarom ik alles afwegende uiteindelijk dit wetsvoorstel verdedig.In het debat zijn ook de lokale omroepen genoemd. Wij hebben het nu alleen
over de regionale omroepen, maar de lokale omroepen zitten al in de situatie
waarin wij de regionale omroepen willen brengen. Ik krijg langzamerhand het
gevoel dat wij de discussie wat breder moeten voeren. Misschien moeten wij
dat in tweede termijn wisselen, maar misschien kan het ook nu bij interruptie.
Ik proef dat ik de Kamer niet kan overtuigen. Dan heb ik toch de neiging om
de discussie in een bredere context te voeren: waarom willen wij de regionale
omroepen nu met alle kracht verdedigen en onafhankelijk maken, terwijl de
lokale omroepen op dit moment wel volledig in de gemeentelijke positie zijn
geplaatst? Ik begrijp dat de Kamer daarover wil spreken.De voorzitter:Wij gaan niet in op de suggestie van de staatssecretaris om het debat
bij interruptie te voeren. Stelt u een korte vraag.De heer Atsma (CDA):Ik verwijs slechts naar mijn inbreng. Een aantal van ons heeft aangegeven
dat het bij de overheveling van het geld van het Gemeentefonds richting lokale
omroepen op vele fronten niet goed gaat. Wij hebben er tientallen voorbeelden
van dat het inderdaad in straatlantaarns en klinkers wordt gestoken.De heer Vendrik (GroenLinks):Binnenkort spreken wij over het Frequentiebesluit. Dan komen wij wat mij
betreft opnieuw met deze staatssecretaris te spreken over de positie van lokale
omroepen, want daar gaat veel niet goed. Ik neem aan dat de staatssecretaris
daar ten volle toe bereid is.Staatssecretaris Van der Laan:Ik heb nu deze discussie gehoord en ik loop ook al een aantal maanden
in het medialandschap rond. Mij bekruipt het gevoel dat het soms een welles-nietesdiscussie
wordt. Dat vind ik jammer. Wat mij betreft voeren wij deze discussie vanuit
een visie: wat vinden wij van de lokale en de regionale omroepen? De Kamer
geeft een heel duidelijk signaal bij dit wetsvoorstel. Ik wil dat signaal
heel serieus nemen. Ik zal er in tweede termijn, afhankelijk van de inbreng
van de leden, uitgebreider op terugkomen. Nu constateer ik dat er een inconsistentie
is. Als dit wetsvoorstel niet op voldoende steun in de Kamer kan rekenen,
dan komt de discussie over de lokale omroep vanzelf op gang.De heer Slob (ChristenUnie):De staatssecretaris zei aan het begin van haar eerste termijn dat zij
er nog vol voor zou gaan om de Kamer te overtuigen. Ik heb nu de indruk dat
de overtuiging bij haar langzaam maar zeker is weggezakt en dat ook zij begint
te aarzelen of dit wetsvoorstel wel de goede weg is. Dan vraag ik mij af waarmee
wij bezig zijn. Ik ben dan ook van mening dat de staatssecretaris zelf de
conclusie moet trekken: wij stoppen nu en ik kom op een later moment terug.
Anders houden wij elkaar een beetje voor de gek.Staatssecretaris Van der Laan:Ik stel voor dat wij in tweede termijn hierop terugkomen. Ik zal de Kamer
in tweede termijn aanhoren en dan een oordeel geven en een definitieve conclusie
trekken. U proeft dat goed.Ik heb nog een paar kleine vragen over, onder andere over de fiscalisering
van de financiering. Mevrouw Van Nieuwenhoven stelde dat het Rijk voor de
fiscalisering de omroepbijdrage voor de regionale omroep vaststelde. Dit is
niet helemaal juist. Weliswaar stelde het Rijk de provincie in de gelegenheid
een heffing op te leggen, maar het was aan de provincie om hier al dan niet
gebruik van te maken.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Ik word in deze discussie weleens gehinderd door mijn geheugen. De heer
Vendrik voegde mij al toe: pas op, want dan is het heel moeilijk als je probeert
consistent te zijn. Volgens mij is het waar wat de staatssecretaris zegt,
maar niet helemaal. Dat tientje werd niet van het begin af aan geheven voor
regionale omroepen. Dat is pas later gebeurd.Staatssecretaris Van der Laan:Ik ben bang dat ik dat geheugen niet heb, omdat ik wat korter op dit dossier
zit. Het lijkt mij niet zinvol om daarop nu dieper in te gaan.Ik denk dat ik daarmee de vragen heb beantwoord.De heer De Grave (VVD):Ik vraag mij af of wij nog wel een tweede termijn moeten houden. Als ik
de staatssecretaris zo beluister, is zij tot de conclusie gekomen dat dit
wetsvoorstel ook wat haar betreft niet meer verdedigbaar is. Dan kan zij het
dus intrekken. Wil de staatssecretaris er nog voor gaan of is zij tot de conclusie
gekomen dat zij het beter kan intrekken?Staatssecretaris Van der Laan:Door de discussies tijdens de voorbereiding van het voorstel en ook hier
heb ik mij de vraag gesteld hoe het zich verhoudt tot de positie van de lokale
omroepen en de bredere problematiek van de onafhankelijke, diverse en pluriforme
informatievoorziening op regionaal en lokaal niveau. Die bredere visie heb
ik in mijn achterhoofd. Het gaat er niet om of ik onverkort wil vechten voor
dit wetsvoorstel. Ik proef dat er nu eigenlijk een veel fundamentelere vraag
aan de orde is. Ik wil het wetsvoorstel best verdedigen, maar of het nu aangenomen
wordt of niet, ik wil toch een visie aan de Kamer presenteren en daarover
met haar discussiëren over de manier waarop wij aankijken tegen de onafhankelijkheid
en daarmee de financiering van lokale en regionale omroepen. Ik zou dit willen
verbreden naar de positie van kranten op lokaal en regionaal niveau. Vanuit
die fundamentele discussie kunnen wij vervolgens over wetsvoorstellen en dergelijke
praten. Nu gaan wij via één wetsvoorstel een veel bredere discussie
aan.De voorzitter:De Kamer praat nu over dít wetsvoorstel. Het gaat niet aan om in
een tweede termijn een brede discussie te starten over verwante onderwerpen.De heer De Grave (VVD):Ik begrijp het standpunt van de staatssecretaris. Mijn suggestie is om
een korte tweede termijn te houden om hierop in te gaan.De voorzitter:Dat lijkt mij een goed idee.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Het siert de staatssecretaris dat zij in haar eerste termijn
aankondigde, het wetsvoorstel gloedvol te zullen verdedigen, maar de gloed
en de passie kwamen pas op het laatst, toen zij de gedachte ontwikkelde om
de discussie te verbreden tot de regionale en lokale media. Ik begrijp dat
de staatssecretaris in dat geval dit wetsvoorstel wil intrekken of aanhouden.
Heeft dat tot gevolg dat de huidige financiering zal worden voortgezet?Er zijn belangrijke elementen aan de orde geweest, in de eerste plaats
de bredere verantwoordelijkheid voor het medialandschap die wij hier op rijksniveau
nu eenmaal hebben. In eerste termijn heb ik mijn principiële en praktische
argumenten al naar voren gebracht. Ik plaats nog enkele kanttekeningen.Waarom geen evaluatie over twee jaar? De Kamer debatteert hier aan de
hand van de praktijkervaring van de afgelopen paar jaar, sinds die 60 mln
naar het Provinciefonds ging. Zij is tot de conclusie gekomen dat dit niet
de goede weg is.Ik begrijp de opmerking van de heer De Grave over de bezuinigingen niet
echt goed. Hij kan zich de redenering van de staatssecretaris wel voorstellen:
als het weer landelijk gaat, komt het ook weer in aanmerking voor bezuinigingen.
Het staat even los van deze discussie, maar vorig jaar is in de motie-Jorritsma
gevraagd niet op de regionale en lokale omroepen te bezuinigen. Naar mijn
mening staat die motie als een huis, zoals altijd het geval is bij moties
van Jorritsma.De heer De Grave (VVD):Daarover kan toch helemaal geen misverstand bestaan? Ik stelde een vraag
aan de staatssecretaris. Ik citeerde haar argument uit de Mediabrief, namelijk
dat zij niet bezuinigt op de regionale omroep vanwege de afspraken die zij
met het IPO heeft gemaakt. Nu vervallen die afspraken. Dan is het toch logisch
dat ik haar vraag hoe zij daar nu tegenover staat? Dat staat los van mijn
standpunt dat hierop niet bezuinigd moet worden. Ik vraag de staatssecretaris
naar haar argumentatie.De heer Bakker (D66):Nu begrijp ik de redenering van de heer De Grave.Voorzitter. De motie-Jorritsma wilde ik genoemd hebben. De staatssecretaris
gaat nadenken over een bredere benadering. Ik verwacht dat zij daar over een
aantal maanden op terug komt. Wanneer denkt zij dat te doen? Ik neem aan dat
in dat licht wordt bekeken hoe de financiering eruit moet zien: wat is het
niveau van de financiering, op welke wijze wordt deze uitgevoerd en hoe is
de verdeling over de provincies. Juist omdat het niet om de provinciale maar
om de regionale omroep gaat, vind ik het belangrijk op te merken dat sommige
provincies twee regio's hebben en daarom voor twee regio's kunnen kiezen.
Mij lijkt dat dit element in de overwegingen moet worden betrokken. Ten slotte spreek ik mijn waardering uit voor de flexibiliteit van de
staatssecretaris in dit debat. Het is evident dat zij een wetsvoorstel dat
zij niet zelf heeft ingediend, graag verdedigt. Dat siert haar. Gelet op het
verloop van het debat is het ook goed om vast te stellen dat wij eigenlijk
een andere discussie op het oog hebben en dat wij die volgend jaar kunnen
voeren.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. De fractie van het CDA dankt niet alleen de staatssecretaris,
maar ook een enkele collega die heeft gewezen op de consistentie in het betoog
van het CDA.Ik heb al aangegeven waarom wij in feite al vanaf het begin niet zo enthousiast
waren over dit voorstel. Collega Van Nieuwenhoven zei al dat dit niks te maken
heeft met het hebben van vertrouwen, maar wel met het dragen van verantwoordelijkheid.
In die context moeten de opmerkingen die ik heb gemaakt, worden gehoord. Het
is ook te lezen in mijn eerdere inbrengen. Ik heb hierover nog wel een vraag
aan de staatssecretaris. Ik heb al eerder aangegeven dat provincies –
het verschilt van provincie tot provincie – heel veel eigen geld in
de regionale omroep steken. Dat is geweldig. Daar hoeft naar onze mening helemaal
niets aan te veranderen en wij nemen ook aan dat daar niets in verandert als
de staatssecretaris het voorstel terugneemt. Ik die zin ben ik wel benieuwd
naar de reactie van de staatssecretaris.Een aantal provincies heeft misschien niet gedreigd, maar wel het vingertje
opgestoken: als jullie niet akkoord gaan, overwegen wij een vraagteken te
plaatsen bij de middelen die wij voor de regionale omroep hebben begroot.
Zijn de staatssecretaris die signalen ook bekend en zo ja, wat is zij van
plan daaraan te doen? Ik kan mij heel goed voorstellen dat de staatssecretaris
over dit punt nog met het IPO zal spreken. De omroepen mogen aan het eind
van de rit niet de dupe worden van deze discussie. Daar hebben zij niet om
gevraagd en dat hebben zij ook niet verdiend. De koepel van de regionale omroepen,
ROOS, heeft wel gevraagd om duidelijkheid over het oormerken van de middelen.
Of het nu het oormerken of de doeluitkering betreft, laat ik in
het midden, maar ROOS heeft daar nadrukkelijk om gevraagd en daar wil ik de
staatssecretaris op wijzen.De staatssecretaris geeft onomwonden toe dat het Commissariaat voor de
media in de nieuwe situatie een tandeloze organisatie wordt. Het commissariaat
kan wel signaleren, maar niet meer ingrijpen. Als het een signaal doorgeleidt
naar het kabinet, moet het kabinet optreden. Dat kan op zichzelf al een heel
rare discussie opleveren, maar ik wijs er ook op dat het commissariaat op
dit moment wel kan ingrijpen. Het doet meer dan alleen toezien op de bedragen
die door de provincie worden doorgesluisd naar de regionale omroepen. Het
commissariaat kijkt bijvoorbeeld ook of de regionale omroep zich houdt aan
de afspraak over de reclame. Dat is een basistaak van het commissariaat. Als
ingegrepen moet worden, moet dat onmiddellijk kunnen en dan moet daar niet
via een U-bocht, via het Rijk, op teruggekomen worden. Ik wil weten of dit
een juiste conclusie is. Het commissariaat staat immers op afstand. Ik wijs
tevens op het toezicht op de besteding van de Stifo-middelen. Op dit moment
gaat € 450.000 vanuit het Stimuleringsfonds naar de regionale omroepen.
Daarop moet het commissariaat ook toezien. Er zijn kortom veel meer vragen
dan die in eerste termijn zijn opgeworpen. Het CDA blijft bij het eerder ingenomen
standpunt. Het is verstandig om het wetsvoorstel terug te nemen en met ROOS,
met de organisaties die de regionale omroepen verzorgen, met het IPO, met
alle andere betrokkenen en ook met de Kamer nader te overleggen.De heer De Grave (VVD):Voorzitter. Hoe zou een Kamerlid problemen kunnen hebben met een flexibele
staatssecretaris? Dat is vanuit het oogpunt van een parlementariër fantastisch.
Ik heb echter toch moeite met de gang van zaken. Wat mij betreft is het van
tweeën een. De staatssecretaris neemt de verdediging van dit wetsvoorstel
vol op zich en stelt vervolgens vast dat ondanks haar gloedvolle verdediging,
met steun van een aantal leden van de Kamer, een meerderheid van de Kamer
niet is overtuigd. Zij kan het wetsvoorstel vervolgens terugtrekken en met
nieuwe voorstellen komen. De staatssecretaris kan ook zelf reeds twijfels
hebben over consistentie en samenhang met een aantal onderwerpen. Zij had
dan de Kamer voor het debat kunnen berichten het wetsvoorstel aan te zullen
houden en met nadere voorstellen te komen. Dat waren de twee mogelijkheden.
Nu zitten wij een beetje tussen die twee mogelijkheden in. Dat betreur ik.Wij moeten het niet mooier maken dan het is. Wij kunnen geen scheiding
aanbrengen tussen vertrouwen en verantwoordelijkheid. Die zaken hangen met
elkaar samen. De kernvraag is of wij de verantwoordelijkheid voor lokale omroepen
en regionale omroepen toevertrouwen aan de gekozen vertegenwoordigers op lokaal
en regionaal niveau. Dat is in mijn wijze van zien de fundamentele vraag die
aan de orde is. De voorbeelden die naar voren zijn gebracht, bewijzen dat
ook. Het gaat daarin om gedragingen van provincies en gemeenten waarvan de
Kamer zegt: wij vinden die niet in de haak. Het moet daarom volgens sommigen
anders geregeld worden. Als die overheden de verantwoordelijkheid niet op
een goede wijze invullen, moet het Rijk die verantwoordelijkheid in hun ogen
op zich nemen. De staatssecretaris heeft dus gelijk als zij stelt dat het
een vertrouwenskwestie is. De vraag is hoe wij de verantwoordelijkheden in
dit land willen regelen. Dat geldt niet alleen hier, maar ook bij onderwerpen
zoals wegen en politie. De verdeling van bevoegdheden komt daarbij voort uit
een verantwoordelijkheid die de Kamer toebedeelt aan gekozen vertegenwoordigers
op regionaal of lokaal niveau.Gegeven de situatie moeten wij deze discussie ten principale voeren. De
staatssecretaris heeft immers gelijk dat het inconsistent is om de financiering
bij de regionale omroep te laten zoals die is, deels via provincie en deels
via het Rijk. Ook moet de vraag over de verantwoordelijkheid rond de lokale
omroepen aan de orde komen. Wij moeten de hele zaak dus ten principale hernemen.
Ik neem aan dat dit gebeurt aan de hand van een brief met voorstellen en gedachten
van de staatssecretaris over dit punt.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik vond het een creatieve vondst van collega Bakker om te
spreken van flexibiliteit in het debat. Ik moet echter zeggen dat bij mij
de verwarring enigszins toesloeg toen ik de staatssecretaris in eerste termijn
hoorde spreken. Je gelooft erin of je gelooft er niet in. Als zij niet in
het wetsvoorstel gelooft, hadden wij niet over het wetsvoorstel moeten spreken.
Dit wetsvoorstel is door het vorige kabinet voorbereid. Het huidige kabinet
heeft echter zeker mogelijkheden om aanpassingen te verrichten als het kabinet
vindt dat het anders moet. Zo werkt dat.Bij mijn fractie was een zekere bereidheid aanwezig om verder te gaan
met dit wetsvoorstel. Wij zien de provincies deze taak uitvoeren. Wel moeten
wij eerst discussie voeren over de condities waaronder een en ander gaat plaatsvinden.
Ik heb in dat opzicht een aantal punten genoemd. Ik heb vragen gesteld over
de invulling van het vangnet door dit wetsvoorstel. Als de staatssecretaris
straks verder aan het werk gaat met dit wetsvoorstel, geef ik dit punt alvast
mee met de vraag daar nadrukkelijk naar te kijken. Ik heb als voorbeeld gevraagd
naar de wijze waarop in Overijssel met de gelden is omgegaan in de afgelopen
jaren. De staatssecretaris gaf aan dat er een fax is verstuurd. Dat klopt.
Die heb ik ook ontvangen. Ik heb de discussie in de provincie van zeer nabij
gevolgd. De staatssecretaris zegt dat omdat men niet onder de mediabegroting
is gaan zitten, het hier gaat om de beleidsvrijheid van de provincie. Het
was toch de bedoeling dat zou worden uitgegaan van de algemene uitkering van
het Provinciefonds? Als dat het geval is, dan is er wel een gat. Ook ik kan
tellen. Ik vraag de staatssecretaris om de Kamer hierover te rapporteren.
Ik denk dat het beter is om er op een later moment verder over te spreken.
Wij vinden het wel van belang dat de middelen die de provincies nodig hebben
om de regionale omroepen in de ether te houden voor het komende jaar gewaarborgd
zijn, maar dat lijkt mij eerlijk gezegd geen probleem.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Het maakt niet uit of het een Mazda of een Mercedes is, want
hij is door de bocht en daar nemen wij kennis van. Dit betekent dat het debat
vandaag eigenlijk even wordt beëindigd. Dat moet mij deugd,
omdat wij van de fractie van GroenLinks behoefte hebben aan een breder debat
over het medialandschap, regionaal en lokaal. Ik heb in eerste termijn al
gezegd dat deze staatssecretaris daarvoor systeemverantwoordelijk is. Vervolgens
is de vraag hoe je dat doet. Hoe zorg je voor de middelen? Hoe zorg je voor
de goede condities: onafhankelijke redacties en een niet al te opdringerige
lokale of regionale overheid? Daar spreken wij de andere overheden ook op
aan. Wij bemoeien ons met de omroep, maar er is wel een grens. Dan komt Thorbecke
in beeld. Dat hoort regionaal en lokaal ook zo te gebeuren.Met het oog op het komende debat over de herverdeling van frequenties
merk ik op dat er nog weleens dingen gebeuren die wij eigenlijk liever niet
zien gebeuren. Ik vind dat het een landelijke verantwoordelijkheid is om vast
te stellen dat dit niet mag gebeuren. Daar horen regels, voorzieningen en
praktijken bij. Dat debat moet in den brede gevoerd worden en dat zegt de
staatssecretaris ook toe. Zij neemt dit wetsvoorstel daar als het ware in
mee. Dat vind ik een goede ontwikkeling, maar ik vind wel dat dit snel moet
gebeuren. Volgens mij zijn er geen maanden nodig om er nog eens goed over
na te denken. Ik verwacht dat er aan het begin van het voorjaar een mooi stuk
van de staatssecretaris ligt, met een heldere visie op de manier waarop zij
haar systeemverantwoordelijkheid oppakt en de betekenis daarvan voor de financiën.Ik heb tot slot nog één vraag. Ik blijf een beestje dat
zich graag bezighoudt met financiën. Als dit wetsvoorstel niet doorgaat,
moet de staatssecretaris met een nota van wijziging komen op de begroting
van het ministerie van OCW 20004, waar de Kamer nog over moet stemmen. Ik
meen dat die overheveling in de begroting voor 2004 plaatsvindt en dus moet
er een nota van wijziging komen. Dat lijkt mij niet zo'n probleem, maar er
is nog een ander probleem. De begroting voor het Provinciefonds ligt al in
de Eerste Kamer en kan niet meer geamendeerd worden. Er moet dus iets van
een novelle komen. Zie ik dat goed of zie ik dat verkeerd?Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Voorzitter. Ik denk dat op dit moment druk wordt gezocht naar het antwoord
op de laatste vraag van de heer Vendrik. Dat zullen wij dus zo wel horen.Natuurlijk gaat dit debat ook over het vertrouwen, maar voor mij gaat
het meer over de vraag welk vertrouwen wij hebben in het beleid dat wordt
gevoerd en wie daarvoor verantwoordelijk is. Wij vinden dat hier ook een verantwoordelijkheid
voor het Rijk ligt.Ik vind het flauw dat de heer De Grave zegt dat dit debat niet gehouden
had hoeven worden, als de meerderheid van de Kamer het niet eens is met wat
hij het liefst had gezien. Ik vind dat dit debat wel moest worden gehouden,
want het wetsvoorstel lag er al. Er is een schriftelijke inbreng geweest en
dan is het goed dat hier een afronding plaatsvindt. Het gebeurt iedere dag
wel een keer dat wij het niet eens worden.De heer De Grave (VVD):Dat heeft er helemaal niets mee te maken. Ik richtte mij niet tot de Kamer,
maar tot de staatssecretaris. De heer Slob heeft al gezegd dat wij van het
kabinet een heldere inzet mogen verwachten. Ofwel het kabinet verdedigt voluit
een wetsvoorstel en moet dan vaststellen dat de meerderheid van de Kamer het
er niet mee eens is. Dat is prima. Ofwel het kabinet is al zelf tot de conclusie
gekomen dat het een bredere discussie wil voeren, ook in relatie tot de lokale
omroep. Dan had de staatssecretaris ons een briefje moeten sturen met de mededeling
dat zij die zaak eerst in een breder perspectief wilde zien. Mijn opmerkingen
gingen over de wijze waarop de staatssecretaris heeft geopereerd.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Nou, het spijt mij dat ik u kennelijk vals beschuldigd heb. In dat geval
geef ik aan dat ik in tegenstelling tot u van mening ben dat de staatssecretaris
op een heldere en duidelijke manier met de Kamer debatteert. Maandag heb ik
over een open en heldere manier gesproken maar zo af en toe gebruik ik weer
eens andere woorden. Ik vind dat de staatssecretaris de nodige flexibiliteit
bezit om tijdens een debat aan te geven dat zij anticipeert op de vragen en
de opmerkingen van de Kamerleden en naar aanleiding daarvan conclusies trekt.De heer De Grave (VVD):De staatssecretaris heeft gezegd dat zij naar het wetsvoorstel heeft gekeken
en zichzelf de vraag heeft gesteld of het onderwerp niet breder moest worden
bezien. Ik had haar overweging op dit punt graag voor de aanvang van het debat
gehoord, zodat wij deze hadden kunnen betrekken bij het debat.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Ik zie aan de beweging van de staatssecretaris dat zij graag zelf wil
reageren op die opmerking. Ik zal mij daarom niet vermoeien met het geven
van een antwoord in haar plaats.Ten behoeve van de discussie die wij gaan voeren, verzoek ik de staatssecretaris
om meer duidelijkheid omtrent het onderwerp van de regionale omroep als rampenzender.
Daar ligt natuurlijk een taak voor de minister van BZK. Misschien moet ook
eens onderzocht worden welke taken precies voor de regionale omroep zijn.
Dat punt hoort ook thuis in de discussie die wij in de toekomst gaan voeren.Ik ben niet zo snel geneigd om te zeggen dat de lokale en regionale omroepen
op het punt van de rijksverantwoordelijkheid helemaal gelijk behandeld kunnen
worden. Die opgave lijkt mij namelijk onmogelijk. Bovendien is van een gelijke
behandeling in het verleden nooit sprake geweest. Overigens betekent dit niet
dat de bezuiniging op de lokale omroep via het Gemeentefonds niet had mogen
plaatsvinden volgens de motie-Jorritsma c.s.Dit debat gaat niet alleen over verantwoordelijkheden, maar ook over vertrouwen.
Ik heb voldoende vertrouwen in de staatssecretaris dat hierover in de toekomst
een goede discussie wordt gevoerd.Staatssecretaris Van der Laan:Voorzitter. Ik ben enigszins verbaasd over de irritatie van de heer De
Grave ten aanzien van mijn werkwijze. Ik heb in eerste termijn aangegeven,
dat ik de behandeling van dit wetsvoorstel heb aangegrepen om een denkwijze
te vormen. Ongeacht de uitkomst van dit debat heb ik in overweging
genomen om het wetsvoorstel in een bredere context te plaatsen. Ik had nog
geen beslissing genomen en was zelfs nog niet overtuigd van de noodzaak daartoe.
Ik schat in dat het wetsvoorstel niet wordt aangenomen door de Kamer, maar
ook als het wel wordt aangenomen, ben ik nog steeds van plan om dat debat
te starten. Ik ben in elk geval blij dat ik met de Kamer over dit onderwerp
heb kunnen debatteren en wij met elkaar tot de conclusie gekomen zijn dat
een bredere discussie noodzakelijk is.De kern van mijn tweede termijn is dan ook dat ik graag een bredere visie
formuleer op de positie van regionale en lokale omroepen. Ik heb daarbij de
informatievoorziening en pluriforme functie van de regionale en locale omroepen
en die van de schrijvende pers in een democratische samenleving voor ogen.
Vanuit dat perspectief wil ik het debat aangaan. Daaruit volgen logische consequenties,
en soms dilemma's, waaruit uiteindelijk een keuze moet worden gemaakt aan
de hand van een wetsvoorstel. Ik begrijp dat de Kamer van mij verwacht dat
dit traject op korte termijn wordt doorlopen. Het voorbehoud dat ik daarbij
maak, betreft het grote aantal gesprekspartners op dit dossier. Volgend jaar
september komt een WRR-rapport beschikbaar over het brede medialandschap.
Ik heb het sterke vermoeden dat daarin een hoofdstuk is opgenomen over de
regionale en lokale omroepen. Ik zal daarom met de WRR moeten overleggen over
de manier waarop hij de advisering wil vormgeven. Als ik over een paar maanden
een visie geef, dan zal de WRR het hoofdstuk hierover achterwege laten.Ik heb begrepen dat het IPO en de ROOS samen werken aan een toekomstvisie,
evenals de VNG en de OLON. Ik wil die visies er ook graag bij betrekken. Afhankelijk
van hun timing zal ik reageren. Het zijn allemaal momenten in het proces,
waarmee ik rekening wil houden. Ik zal zo snel mogelijk reageren, maar ik
heb met heel veel en belangwekkende partners te maken. Ik wil het proces zorgvuldig
inrichten, te meer daar ik gezien de standpuntbepalingen van het IPO verwacht
dat men niet erg blij is met de uitkomsten van dit debat. Natuurlijk moet
ik in overleg met het IPO, maar dat wil ik erg graag zorgvuldig doen. Uit
het knikken van de woordvoerders begrijp ik dat zij het met mij eens zijn
dat een en ander ook over de schrijvende pers moet gaan en niet alleen over
de omroepen zelf.De heer De Grave heeft gevraagd wat ik doe met de bezuinigingen in het
kader van de mediabegroting. Omdat er een vrij brede motie is waarin wordt
gevraagd, af te blijven van de regionale financiering, is het nu niet mijn
intentie de bezuiniging op dat punt zijn beslag te laten krijgen. Er zijn
nu drie dagen verstreken sinds de behandeling van de mediabegroting van 2004.
De 16 mln staat. De regionale omroepen worden daarvan nu dus uitgezonderd.
Als consequentie daarvan moeten het MCO en de Wereldomroep meer bezuinigen.
Laten wij dat met elkaar vaststellen. Ik respecteer de motie, maar dit is
de consequentie.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Bij die 16 mln waren de regionale omroepen helemaal niet betrokken. Waarom
moeten het MCO en de Wereldomroep dan nu meer bezuinigen?Staatssecretaris Van der Laan:Uit het deel van de begroting waarvan nu de 16 mln moet worden weggehaald,
worden verschillende onderdelen gefinancierd. Als ik een aantal elementen
van de begroting uitzonder van de bezuinigingen waarmee de 16 mln moet worden
gehaald, dan moet ik het geld dus wel ergens anders vandaan halen.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Maar in wat wij hebben gewisseld over de omroepbegroting hebt u juist
aangegeven dat u niet zou bezuinigen op de regionale omroep. U had de 16 mln
ingevuld zonder dat u bezuinigde op de regionale omroep. Ik snap daarom niet
waarom u de 16 mln er opeens bijhaalt.Staatssecretaris Van der Laan:Die haal ik er niet bij. Ik geef alleen aan dat de mogelijkheid om te
bezuinigen op de regionale omroepen is weggevallen. Daarmee moet de 16 mln
nog wel binnen het cohort worden gevonden.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):Dat had u ons gezegd. U had ons vóór maandag laten weten
dat u niet op de regionale omroepen zou bezuinigen.Staatssecretaris Van der Laan:Dat herhaal ik.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA):U kunt nu toch niet opeens zeggen dat er nu dús meer moet worden
bezuinigd op de Wereldomroep en het MCO?Staatssecretaris Van der Laan:Ik zeg niet dat er meer op wordt bezuinigd. In mijn brief heb ik de bezuinigingen
hun beslag laten krijgen zoals zij hun beslag hadden gekregen. De hoogte ervan
is mede veroorzaakt door het feit dat de regionale omroepen ervan zijn uitgezonderd.
Dat deel ik u mede. Ik ben het met u eens dat er volstrekt geen nieuw feit
is. Maar wat ik zei is wel de consequentie van het feit de regionale omroepen
zijn uitgezonderd van mijn mogelijkheden om te bezuinigen.De heer Vendrik (GroenLinks):De consequentie van de uitkomst van het debat van vandaag is dat het deel...Staatssecretaris Van der Laan:...niet ter discussie staat.De heer Vendrik (GroenLinks):Precies. Dat deel zou naar het Provinciefonds gaan. Het geld komt weer
terug op de begroting van OCW. Het maakt dus opnieuw deel uit van de mediabegroting.
Maar dat impliceert niet dat er een nieuwe discussie start over de invulling
van de 16 mln.Staatssecretaris Van der Laan:Dat klopt.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan is het helder.Staatssecretaris Van der Laan:Dat is helemaal helder. Ik respecteer de motie en zal niet bezuinigen
op het deel van de begroting voor regionale omroep.Voorzitter. Er is een wat uitgebreidere vraag gesteld over de positie
van het Commissariaat voor de media en al zijn mogelijkheden. Ik stel voor
dat ik schriftelijk helderheid verschaf over mijn zienswijze inzake het commissariaat.
Bovendien stel ik voor dat ik mijn mening over zijn positie ten opzichte van
de regionale en lokale omroepen in het perspectief van die visie geef. De heer Vendrik heeft nog een vraag gesteld over de begrotingstechniek.
De OCW-begrotingswet hoeft niet geamendeerd te worden. De financiering loopt
vanaf 2004 gewoon door. Het zal gebeuren zoals nu. Dit punt wordt met de fondsbeheerders
besproken. Kortom, het komt goed. Excuseer mij dat ik niet zoveel van de financiële
techniek weet. Er is in ieder geval geen probleem. Hopelijk is dat voldoende
geruststellend.Ik denk dat ik daarmee de vragen voldoende heb beantwoord.Ik kondig bij dezen aan dat ik het wetsvoorstel aanhoud. Ik zal de uitkomsten
van dit debat met het kabinet bespreken. Ook zal ik overleggen met de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de consequenties hiervan
voor het beleid om zoveel mogelijk algemene uitkeringen te verstrekken.De heer Atsma (CDA):Ik heb aan de staatssecretaris gevraagd of ook zij signalen heeft gekregen
dat provincies overwegen om een deel van de eigen bijdrage, dus uit de eigen
middelen niet meer aan de regionale omroep ter beschikking te stellen indien
het wetsvoorstel niet door de Kamer komt. Als dit het geval is, wil de staatssecretaris
de provincies en het IPO hierop aanspreken?Staatssecretaris Van der Laan:Ik zal de provincies hier zeker op aanspreken. Ook mij ontbreekt het echter
aan de mogelijkheid om sancties op te leggen. Laten wij dit vaststellen. De
provincies zijn in deze zaal vast vertegenwoordigd. Zij geven natuurlijk voeding
aan de discussie als zij dit doen. Zij zullen zich dit realiseren, dus ik
heb er vertrouwen in dat zij dit niet zullen doen. De provincies hebben ook
in de briefwisseling en de gesprekken gezegd dat zij de regionale omroepen
belangrijk vinden. Het zou dus jammer zijn als zij dergelijke consequenties
aan een meningsverschil met het Rijk verbonden over de rug van die omroepen.
Ik zou dat zeer betreuren. Ik heb er dus vertrouwen in dat het IPO en de provincies
niet een dergelijke consequentie aan dit debat zullen verbinden.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik ga er ook van uit dat de staatssecretaris schriftelijk
reageert op mijn opmerkingen over de situatie bij RTV Oost. Ik vind namelijk
niet bevredigend wat zij daarover heeft gezegd, vandaar dat ik haar heb verzocht
om hierop terug te komen. Dat kan wat mij betreft schriftelijk.Staatssecretaris Van der Laan:Dat doe ik graag schriftelijk, want u wilde precies weten hoe het met
de ophoging zat. Wilde u het niet ook in een breder kader geplaatst zien en
weten hoe het met alle regionale omroepen zat? Of wilde u alleen informatie
over RTV Oost?De heer Slob (ChristenUnie):Ik zie graag hoe deze casus in de afgelopen jaren is behandeld.Staatssecretaris Van der Laan:Dan zal ik het daartoe beperken.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wij zouden nu beginnen met de tweede termijn van de behandeling van de
begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ik deel
mee wat al aan de woordvoerders is meegedeeld, namelijk dat de twee brieven
waarom is verzocht in de eerste termijn zijn ontvangen, en enige bestudering
vergen. Daarom stel ik voor om nu reeds te schorsen voor de lunchpauze en
die een kwartier langer te laten duren dan de drie kwartier die daarvoor staat.
Wij kunnen dan om 13.00 uur beginnen met de tweede termijn van de behandeling
van de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Ik kondig nu aan dat met de minister-president en de minister van Financiën
de vaste afspraak is gemaakt dat wij om 16.00 uur precies beginnen met het
debat over het Stabiliteitspact. Ik wil mij daaraan houden. Dat betekent dat
wij de tweede termijn van de behandeling van de begroting van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om 16.00 uur onderbreken voor het debat
over het Europese Stabiliteitspact, al kan ik mij nauwelijks voorstellen dat
dit nodig zal zijn. Die is dan vast afgelopen.Mevrouw Smits (PvdA):Voorzitter. Ik ga hiermee akkoord. Ik weet alleen niet hoelang het debat
over het Stabiliteitspact duurt. Kunnen wij het vervolg van de tweede termijn
van de behandeling van de begroting van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport eventueel uitstellen tot dinsdag?De voorzitter:Ik stel voor om die vanavond te houden.Mevrouw Smits (PvdA):Ongeacht de tijd?De voorzitter:Nee, ik stel voor dat wij de vergadering wel om 23.00 sluiten. U maakt
het steeds erger, zou ik bijna zeggen.De vergadering wordt van 12.00 uur tot 13.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-2089-2102.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl