Behandeling van: - het wetsvoorstel Invoeringswet Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, eerste gedeelte (wijziging van Boek 4) (17141)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5275-5277

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 71, pagina 5275-5277

08-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 17141Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: - het wetsvoorstel Aanpassing van het fiscale procesrecht aan de Algemene wet bestuursrecht en wijziging van een aantal fiscale en andere wetten (herziening van het fiscale procesrecht) (25175)Pagina 5308-5313
Behandeling van: - het wetsvoorstel Invoeringswet Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, eerste gedeelte (wijziging van Boek 4) (17141)Pagina 5275-5277
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels inzake het treffen van voorzieningen ten behoeve van remigratie (Remigratiewet) (25741)Pagina 5322-5352
Lijst van ingekomen stukken (woensdag 8 april 1998)Pagina 5352-5353
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Opiumwet in verband met het creëren van de mogelijkheid voor de burgemeester om bestuursdwang toe te passen ter handhaving van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet in voor het publiek toegankelijke lokalen en de daarbij behorende erven (25324); - het wetsvoorstel Wijziging van de Opiumwet in verband met de invoering van een verhoogde strafmaat voor beroeps- of bedrijfsmatige hennepteelt (25325)Pagina 5277-5306
Regeling van werkzaamheden (woensdag 8 april 1998)Pagina 5306-5308
Presentie en opening (woensdag 8 april 1998)Pagina 5275-5275
Behandeling van: - het wetsvoorstel Voorschriften betreffende onder meer instellingen van voortgezette kunstopleidingen op het gebied van de muziek met ingang van het studiejaar 1998-1999 (25770)Pagina 5313-5322

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Invoeringswet
Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, eerste gedeelte
(wijziging van Boek 4) (17141).(Zie wetgevingsoverleg van 8 december 1997.)De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik mag wel stellen dat dit een historisch ogenblik is. Ik geef graag het
woord aan de heer Biesheuvel, die zal spreken namens de vaste commissie voor
Justitie.De heer Biesheuvel (CDA):Mevrouw de voorzitter! Is na bijna vijftig jaar voorstellen voor een nieuw
erfrecht het einde in zicht? Is de kogel door de erfrechtelijke kerk en is
daarmee een einde gekomen aan het vervolgfeuilleton van de meeslepende avonturen
van de langstlevende echtgenoot? Het antwoord op al deze vragen is ja! Met
deze plenaire afronding van het wetsvoorstel dat alleen al vanwege de lage
nummering legendarisch is geworden – ik meen dat wij inmiddels al voorbij
nummer 25900 zijn – kan worden gesteld dat de Tweede Kamer eruit is.
Ik vind het een eer om namens de gehele Kamer op dit moment over het voorstel
inzake het nieuwe versterferfrecht het woord te mogen voeren. Dat de Kamer
daar min of meer gelijk over dacht, bleek ook wel uit het laatste overleg.
De woordvoerders mevrouw Swildens, mevrouw J.M. de Vries, mevrouw De Koning,
de heer Van den Berg en ik denken in een gelijke richting. Daarmee drukt de
Kamer ook uit dit moment niet geheel onopgemerkt voorbij te willen laten gaan.
Bij meer onderdelen van het nieuwe Burgerlijke Wetboek is op deze manier inhoud
gegeven aan het momentum.De Tweede Kamer is zich ervan bewust dat het hier om de invoeringswet
gaat, waarbij een deel van Boek 4, zoals het in 1969 wet is geworden, wordt
gewijzigd. Toch wordt hiermee het nieuw BW min of meer compleet. Het erfrecht
in Boek 4 is tot nu toe min of meer een open plek. Tegelijkertijd moet daarbij
worden opgemerkt dat het hier om een fundamentele wijziging gaat. Bovendien
heeft de jarenlange discussie over de gewenste vorm van erfrecht
tevens aangetoond dat een en ander met de nodige emotie gepaard is gegaan,
zowel in de politiek als in de notariële sector. Trouwens, de wetenschap
liet zich ook niet onbetuigd.Het erfrecht is diep geworteld in de cultuur van onze samenleving en kenmerkt
zich door een sociaal-cultureel patroon. In het oude versterfrecht zitten
duidelijk kenmerken van de beginperiode van de 19de eeuw, waarbij het voornamelijk
oog had voor de bezittende klasse. De uitdrukking "het naaste bloed, erft
het goed", gaf goed weer hoe er toen over werd gedacht. In ieder geval was
er voor de langstlevende echtgenoot-moeder weinig ruimte en de positie van
deze persoon kwam pas aan de orde na de twaalfde graad van de verwanten, maar
dan nog tot troost, nog net voor de Staat. In de literatuur is beschreven
hoe in die periode een Twentse boer met zijn kinderen thuiskwam van de begrafenis
van zijn vrouw. Hij zei: ziezo kinderen, nu zijn wij weer onder elkaar. Daaraan
kwam pas een einde in 1923, toen de langstlevende echtgenoot werd gelijkgesteld
met een kind. Daarnaast trad de jurisprudentie weliswaar corrigerend op –
menig notarieel student heeft het arrest van De Visser-Harms goed bestudeerd –
maar ook dat was niet voldoende. De wetgever heeft er langer over gedaan.
In 1954, na de dood van de Leidse hoogleraar Meijers, die overigens op 25
april 1947 een opdracht had gekregen voor het opstellen van een nieuw Burgerlijk
Wetboek, lag er weliswaar een ontwerp voor een nieuw erfrecht klaar, maar
het is toch niet eenvoudig gebleken om een breed gedragen systeem wettelijk
vast te leggen. Een ding werd wel duidelijk: de overheersende positie van
de bloedverwantschap zal moeten wijken voor de zorg voor de echtgenote. Maar
hoe?Het zij voor alle duidelijkheid nog maar eens gesteld: het gaat om versterferfrecht,
dat geldt als de erflater bij testament niet anders heeft bepaald. Indien
een overbrugging van twee uitgangspunten gevonden zou kunnen worden, zou een
oplossing binnen bereik zijn. Die twee belangrijke uitgangspunten zijn: een
betere positie van de langstlevende partner en een reële invulling van
de gerechtvaardigde wensen van kinderen om uitzicht te houden op de voorwerpen
uit nalatenschap van de ouders. Hoe wordt daarbij voorkomen dat in termen
van het keren van stieffamiliegevaar wordt gesproken? Zou een vruchtgebruikconstructie
met de beschikkingsbevoegdheid hierbij de uitkomst kunnen bieden? Uiteindelijk
bleek dit te gecompliceerd te zijn. De nadruk moest komen te liggen op een
eenvoudige regeling die tevens gemakkelijk uitvoerbaar is.Uiteindelijk is een oplossing gekozen die al die kenmerken in zich heeft.
Nadat alles onderzocht is, is het goede behouden. De langstlevende echtgenoot
wordt van rechtswege volledig rechthebbende op de goederen van de nalatenschap,
terwijl de kinderen als erfgenaam van rechtswege een geldvordering ten laste
van de echtgenoot verkrijgen. Die geldvordering van de kinderen wordt in de
regel pas opeisbaar als ook hun overlevende ouder zal zijn overleden. De kinderen
krijgen wilsrechten ten aanzien van het vermogen van de langstlevende echtgenoot,
zodra sprake is van hertrouwen. Op deze manier is een voorstel vastgelegd
dat aansluit bij de maatschappelijke realiteit en niet onnodig conflicten
oproept in familieverhoudingen. Er is nog een derde winstpunt. Onzekerheden
in het rechtsverkeer met derden worden tot een minimum beperkt.Mevrouw de voorzitter! Op 6 april 1990 was het landelijk notarieel studentencongres
gewijd aan de onderlinge verhouding tussen de langstlevende echtgenoot en
de kinderen in het erfrecht. Het thema van de conferentie was: Erfrecht een
kwestie van politiek? Van de huidige woordvoerders in de Tweede Kamer inzake
erfrecht hebben, denk ik, alleen mevrouw Swildens en ikzelf die bijeenkomst
in 1990 meegemaakt. Enkele honderden aanwezige aspirant-kandidaat-notarissen
hoopten wellicht toen al dat de politici met de steen der wijzen zouden komen.
Die verwachting was toen te hoog gesteld.Ondanks de niet aflatende ijver van de vaste commissie voor Justitie,
die eerst onder leiding van mevrouw Swildens en daarna onder leiding van de
heer Van der Burg zich verder over het erfrecht gebogen heeft, is er meer
tijd nodig geweest. Hoewel de politiek het laatste woord heeft over het wetsvoorstel
is een en ander tot stand gekomen na veelvuldig contact met de praktijk en
de wetenschap. Na een uitgebreid wetgevingsoverleg, waarbij vele details afdoende
zijn besproken, en de adequate beantwoording van de minister van nog bij de
vaste commissie voor Justitie levende resterende vragen nadien, is er in feite
geen beletsel meer het groene licht te geven aan het voorstel over een nieuw
erfrecht.Inmiddels kunnen onder anderen de aspirant-kandidaat-notarissen van 1990,
die hopelijk hun bestemming gevonden hebben na hun studie, aan de slag met
het nieuwe erfrecht. Immers, er is in de ogen van de Tweede Kamer op een goede
wijze inhoud gegeven aan het voortzetten van de zorg die man en vrouw ten
opzichte van elkaar hebben, na het beëindigen van het huwelijk door het
overlijden van één van hen. Bovendien is de positie van de kinderen
daarbij niet eenzijdig ondergeschikt gemaakt. Onze bewondering is voor al
degenen die hebben bijgedragen aan de uiteindelijke oplossing, die eenvoudig
is, onnodige kosten vermijdt en zonder veel problemen ingepast kan worden
in de huidige systematiek van de wet. Zonder mensen tekort te doen, zou ik
de namen willen noemen van degenen die in de nabijheid van de minister voor
die oplossing gezorgd hebben, de heren De Die en Van Dijk, en ook van degenen
die ons als vaste Kamercommissie nabij hebben gestaan, de heren Nuytinck en
Stille.Het moet voor de minister een voldoening zijn dit wetsvoorstel door de
Tweede Kamer te mogen loodsen.Minister Sorgdrager:Voorzitter! Hetgeen de heer Biesheuvel aan het eind zei, is waar. Ik ben
heel blij en het verheugt mij enorm dat wij vandaag in deze Kamer de behandeling
van wetsvoorstel 17141, de invoeringswet van het nieuwe erfrecht, mogen afronden.
Inderdaad lijkt de kogel door de erfrechtelijke kerk te zijn. Het ziet er
naar uit dat, wanneer uiteraard ook de Eerste Kamer akkoord zal gaan, decennialang
pogen om ook het erfrecht in het nieuwe Burgerlijk Wetboek een plaats te geven
met succes kan worden bekroond. Er is een mijlpaal bereikt langs een weg van
vele mijlen die al in 1950 begon, toen Meijers zijn afgerond concept voor
Boek 4 gereed had. Ruim 32 jaar geleden, op 22 september en
op 5 en 6 oktober 1965, vond de plenaire behandeling van het voorstel voor
de vaststellingswet van Boek 4 in uw Kamer plaats. Het voorstel werd weliswaar
zonder hoofdelijke stemming aanvaard, maar sommige sprekers benadrukten toen
al dat er in het kader van de invoeringswet nog alle gelegenheid was een en
ander te heroverwegen. Toen vervolgens in 1969 de vaststellingswet in de Eerste
Kamer werd behandeld, heeft mijn toenmalige ambtsvoorganger de heer Polak
dit ook voor een aantal onderdelen nadrukkelijk toegezegd. Het ging toen vooral
om de inrichting van het versterferfrecht en de positie van de langstlevende
echtgenoot. Daarover heeft vervolgens tot aan de huidige kabinetsperiode hardnekkig
verschil van opvatting bestaan; een patstelling zo gezegd. Maar nu is er dan
die oplossing gevonden die brede steun heeft gekregen van de notariële
praktijk en wetenschap en niet in de laatste plaats van uw Kamer.Kern van het voorstel voor het versterferfrecht is dat de langstlevende
echtgenoot van rechtswege volledig rechthebbende is op de goederen van de
nalatenschap. De kinderen krijgen als erfgenaam van rechtswege een geldvordering
ten laste van de echtgenoot ter waarde van hun erfdeel. Die geldvordering
van de kinderen wordt in de regel pas opeisbaar als ook de langstlevende echtgenoot
komt te overlijden. Voorts krijgen de kinderen in verschillende situaties
wilsrechten om uitzicht op goederen te behouden als een van hun ouders is
hertrouwd. Het gaat bij dit alles om versterferfrecht. De erflater kan bij
uiterste wil iets anders regelen.Wij hebben zo twee belangen met elkaar kunnen verenigen: de positie van
de langstlevende echtgenoot wordt verbeterd en in bepaalde gevallen krijgen
de kinderen, wanneer zij dat wensen, een recht op de goederen. Voor de positie
van de langstlevende echtgenoot bevat het voorstel voor de invoeringswet trouwens
nog een ander belangrijk onderdeel dat ik graag nog even wil noemen, namelijk
het wettelijk verzorgingsrecht van de artikelen 4.2A.2.2 en 4.2A.2.3. Mocht
de langstlevende geheel of gedeeltelijk zijn onterfd door haar echtgenoot,
zodat zij niet meer rechthebbende of enig rechthebbende is op de woning die
zij bewoont, dan heeft zij toch in ieder geval het wettelijk recht van vruchtgebruik
van die woning en van de inboedel. Indien dit voor haar verzorging nodig is,
heeft zij ook het recht van vruchtgebruik van andere goederen uit de nalatenschap.
Zij kan hier eventueel ook door hij worden vervangen.Voorzitter! Ik stel het bijzonder op prijs dat de Kamer de behandeling
vandaag op deze wijze met één woordvoerder namens allen wil
afsluiten. Hieruit spreekt immers heel duidelijk dat wij thans allen echt
op één lijn zitten. Daaraan heeft de zorgvuldige voorbereiding,
zowel schriftelijk als mondeling in het wetgevingsoverleg van 8 december van
het vorig jaar, natuurlijk duidelijk bijgedragen. Maar niet alleen met uw
Kamer en in het bijzonder natuurlijk de vaste commissie voor Justitie, is
intensief overleg gevoerd. Dat is ook gebeurd met personen van buiten de politiek.
Ik wil er graag nog eens expliciet melding van maken dat wij bij de voorbereiding
van de voorstellen van velen veel steun hebben gehad. In het bijzonder noem
ik de commissie erfrecht van de Koninklijke notariële broederschap, van
welke commissie mensen als Heuff, Kleijn en Soons al jarenlang deel uitmaken.
Ik noem ook de hoogleraren Luijten en Van Mourik. Ik vermeld bij de meedenkers
van buiten graag ook de heer De Die, die destijds bij mijn ministerie met
het erfrecht was belast, en als laatste de regeringscommissaris de heer Van
Dijk, die uiteindelijk degene is die tot het einde toe dit wetsvoorstel heeft
begeleid.Ik waardeer het in het bijzonder dat de Kamer prioriteit heeft willen
verlenen aan een spoedige voortgang van de invoeringswet en dat de Kamer in
dat verband ook heeft willen instemmen met mijn aanpak van de legitieme portie
van de kinderen, die mij voor dit moment het beste lijkt. Alle inspanning
is nu gericht op de invoering van het nieuwe Boek 4.Voorzitter! Wij zijn inmiddels al volop bezig met twee andere wetsvoorstellen
die voor de invoering van Boek 4 nog nodig zijn. Ik doel hier in de eerste
plaats op het wetsvoorstel tot aanpassing van de overige wetgeving in verband
met het nieuwe erfrecht. Hierin zult u ook de noodzakelijke wijzigingen in
de fiscale wetgeving vinden. Voorts wordt gewerkt aan het wetsvoorstel omtrent
het overgangsrecht. Er wordt naar gestreefd beide wetsvoorstellen nog deze
zomer aan de Raad van State voor te leggen. Hetzelfde geldt voor de wetgeving
inzake artikel 7.3 (schenking) waaromtrent op dit moment een nota van wijziging
in voorbereiding is.Mevrouw de voorzitter! Het is inderdaad een voldoening voor mij om het
wetsvoorstel door de Tweede Kamer te hebben mogen loodsen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt, na goedkeuring van de onderdelen, zonder stemming
aangenomen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5275-5277.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl