ECLI:NL:RBDHA:2024:21250, Rechtbank Den Haag, 10-12-2024, NL24.41927
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2024-12-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht

Samenvatting: Beroep tegen het niet tijdig beslissen op een asielaanvraag (bnt). De maximale beslistermijn van negen maanden als vervat in artikel 5, vierde lid, van de Gezinsherenigingsrichtlijn, wordt overschreden. Deze termijn ziet echt op de beslistermijn en niet op de nadere beslistermijn. Het is aan verweerder om te bepalen welke documenten of informatie hij nodig heeft voor het nemen van een zorgvuldig besluit. Artikel 5, vijfde lid, Gezinsherenigingsrichtlijn bevat een inspanningsverplichting en geen verplichting om de aanvragen van minderjarige met spoed te behandelen. Het beroep is gegrond.

uitspraak
  
    
      
        
      
    
    
      
        
      
    
  
  
    RECHTBANK DEN HAAG
    
    
      Zittingsplaats Utrecht Bestuursrecht zaaknummer: NL24.41927
      
        uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
      
    
    
  
  
    
      [eiser] , eiser V-nummer: [V-nummer]
    
      (gemachtigde: mr. N. Imminga), en
      
        de minister van Asiel en Migratie, verweerder.
    
    
  
  
    Inleiding
    
    
      1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep dat eiser heeft ingediend, omdat verweerder volgens hem niet op tijd heeft beslist op zijn aanvraag om een machtiging tot voorlopig verblijf voor verblijf als familie- of gezinslid in het kader van nareis (de aanvraag). Eiser heeft de aanvraag ten behoeve van zijn ouders ingediend.
    
    
    
      1.1.
      De rechtbank heeft partijen laten weten dat zij een zitting niet nodig vindt en heeft gevraagd of zij het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaak niet behandeld op een zitting.1
      
      
    
  
  
    Beoordeling door de rechtbank
    
    2. Eiser heeft verzocht om vrijstelling van de verplichting om griffierecht te betalen. Eiser heeft voldoende aangetoond dat hij aan de voorwaarden voor deze vrijstelling voldoet. De rechtbank verleent eiser daarom vrijstelling van de verplichting om griffierecht te betalen.
    
    3. Verweerder hanteert vanaf 15 januari 2024 in nareiszaken het first-in first-out (fifo)- principe. In verband met deze nieuwe werkwijze is het de rechtbank bekend dat verweerder primair verzoekt om beroepen tegen het niet tijdig beslissen op aanvragen in nareiszaken aan te houden tot het moment dat verweerder de betreffende zaken zal gaan behandelen. De rechtbank wijst het verzoek af, omdat de aard van een beroep tegen het niet-tijdig beslissen zich in beginsel tegen een aanhouding verzet. Een aanhouding van de behandeling van het beroep neemt namelijk voor verweerder de prikkel weg om voortvarend tot een beslissing te komen.
    
      
        
      
    
    1. Artikel 8:57, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
    
    
    4. Tegen het niet tijdig nemen van een besluit kan beroep worden ingesteld.2 Het beroepschrift kan worden ingediend zodra het bestuursorgaan in gebreke is om op tijd een besluit te nemen en twee weken zijn verstreken nadat een schriftelijke ingebrekestelling door het bestuursorgaan is ontvangen.3
    
    
      
        Is het beroep ontvankelijk en gegrond?
      
    
    5. Verweerder heeft de aanvraag op 31 januari 2024 ontvangen. Verweerder moet in beginsel uiterlijk binnen 90 dagen na ontvangst van de aanvraag beslissen.4 Verweerder heeft de beslistermijn met drie maanden verlengd. Eiser heeft verweerder op
    2 augustus 2024 in gebreke gesteld. Dit is na het verstrijken van de beslistermijn. Ook heeft eiser meer dan twee weken na de ingebrekestelling beroep in gesteld. Dit betekent dat het beroep terecht is ingediend. Het beroep is gegrond.
    
    
      
        Welke beslistermijn legt de rechtbank verweerder op?
      
    
    6. Omdat verweerder nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat verweerder dit alsnog moet doen. Het bestuursorgaan moet dit in principe doen binnen twee weken na het verzenden van de uitspraak.5 In bijzondere gevallen of als dat voor de naleving van wettelijke voorschriften nodig is, kan de rechtbank een andere termijn opleggen.6
    
    7. In de uitspraak van 17 maart 2023 heeft deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem, geoordeeld dat bij nareisaanvragen sprake is van zo'n bijzonder geval.7 De rechtbank ziet geen reden om daar in deze uitspraak anders over te oordelen. Ook heeft de rechtbank in die uitspraak uitgangspunten geformuleerd voor het opleggen van een passende beslistermijn. De rechtbank zal deze uitgangspunten ook in deze zaak toepassen.
    
    8. Eiser heeft aangevoerd dat de rechtbank in zijn zaak de uitgangspunten geformuleerd in de uitspraak van 17 maart 2023 van deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem,8 niet mag toepassen. Dit omdat in dat geval de maximale beslistermijn van negen maanden, als vervat in artikel 5, vierde lid, van de Gezinsherenigingsrichtlijn, wordt overschreden. Verder is eiser onder verwijzing naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 augustus 20239 van mening dat het niet de taak van de bestuursrechter is om structurele, collectieve oplossing voor de problemen bij het halen van de termijnen door bestuursorganen te bieden.
    
    9. De rechtbank volgt dit standpunt niet. In rechtsoverweging 5 van voornoemde uitspraak van 17 maart 2023 heeft de rechtbank tot uitdrukking gebracht dat de termijn van negen maanden ziet op de beslistermijn. Dit moet worden onderscheiden van de nadere termijn die de rechtbank met deze uitspraak oplegt. Bij het bepalen van een passende nadere termijn maakt de rechtbank een afweging. Daarbij houdt zij rekening met het belang van zowel een snelle als een zorgvuldige besluitvorming. De omstandigheid dat de termijn van
    
      
        
      
    
    2 Artikel 6:2, aanhef en onder b, van de Awb in samenhang met artikel 7:1, eerste lid, aanhef en onder f, van de Awb.
    3 Artikel 6:12, tweede lid, van de Awb.
    4 Artikel 2u, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw).0
    5 Artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb.
    6 Artikel 8:55d, derde lid, van de Awb.
    7 ECLI:NL:RBDHA:2023:3590.
    8 ECLI:NL:RBDHA:2023:3590.
    9 ECLI:NL:RVS:2023:3209.
    
    
    
      negen maanden is of wordt overschreden, is één van de in deze afweging mee te wegen aspecten. Dit heeft de rechtbank bij het formuleren van de uitgangspunten voor het opleggen van een passende nadere termijn onderkend en meegewogen. De rechtbank past daarom ook in de zaak van eiser de in de voornoemde uitspraak van 17 maart 2023 geformuleerde uitgangspunten toe.
    
    
    10. Verder voert eiser aan dat verweerder in verweerschriften in beroepen tegen het niet tijdig beslissen op gezinsherenigingsaanvragen aangeeft maatwerk te willen bieden. Het opleggen van een ruimere termijn biedt volgens eisers geen maatwerk, maar zorgt ervoor dat de vertraging aan de zijde van verweerder ten onrechte voor het risico van de vreemdelingen komt. Maatwerk zou tevens in een veel eerder stadium geboden kunnen worden. De aanvraag is in het geval van eisers al lange tijd geleden ingediend. Destijds is alle beschikbare informatie ingebracht. Het is volgens eiser niet in te zien waarom verweerder pas na het instellen van een beroep tegen het niet tijdig beslissen overgaat tot het (mogelijk) bieden van een herstelverzuim of een nader onderzoek. Tot slot voert eiser onder verwijzing naar artikel 5, vijfde lid, Gezinsherenigingsrichtlijn, aan dat het feit dat hij als alleenstaande minderjarige naar Nederland is gekomen, noopt tot het zo spoedig mogelijk beslissen op de aanvraag tot gezinshereniging van eiser. Een ruime termijn voor verweerder om de aanvraag te beslissen is daarmee niet in lijn.
    
    11. De rechtbank overweegt op dit punt het volgende. In rechtsoverweging 5.7. van voornoemde uitspraak van 17 maart 2023 heeft de rechtbank tot uitdrukking gebracht dat de omstandigheid dat de vreemdeling het niet eens is met een door verweerder geboden gelegenheid om de aanvraag aan te vullen, niet kan leiden tot een kortere nadere termijn voor deze fase. Het is namelijk in eerste instantie aan verweerder om te bepalen welke documenten of informatie hij nodig heeft voor het nemen van een zorgvuldig besluit. Wat betref de minderjarigheid van eiser overweegt de rechtbank dat artikel 5, vijfde lid, van de Gezinsherenigingsrichtlijn slechts een inspanningsverplichting bevat. Uit dit artikel vloeit geen verplichting voor verweerder om de gezinsherenigingsaanvragen van minderjarige met spoed te behandelen.
    
    12. De rechtbank volgt de standpunten van eiser niet en overweegt in deze zaak het volgende. Verweerder heeft geen verweerschrift ingediend. De stand van zaken in het dossier van eiser is dus onduidelijk. De rechtbank vindt het passend om te bepalen dat verweerder binnen een termijn van acht weken na verzending van de uitspraak moet beslissen. Dit ligt anders als verweerder binnen die termijn besluit tot nader onderzoek en dat schriftelijk aan eiser meedeelt. In dat geval moet het besluit binnen twintig weken na verzending van deze uitspraak bekend worden gemaakt.
    
    
      
        Legt de rechtbank verweerder een rechterlijke dwangsom op?
      
    
    13. De rechtbank bepaalt in deze zaak dat verweerder een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de in de uitspraak bepaalde beslistermijn nu nog wordt overschreden door verweerder. Daarbij geldt wel een maximum van € 7.500,-.10
    
    
      
        Heeft verweerder een bestuurlijke dwangsom verbeurd?
      
    
    14. Eiser heeft de rechtbank verzocht om de dwangsom vast te stellen. Als een bestuursorgaan een besluit niet op tijd neemt, moet het bestuursorgaan een dwangsom betalen voor elke dag dat het te laat is, voor maximaal 42 dagen. De dwangsom bedraagt de
    
      
        
      
    
    10 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb,
    
    
    
      eerste veertien dagen € 23,- per dag, de daaropvolgende veertien dagen € 35,- per dag en de overige dagen € 45,- per dag. Het bestuursorgaan stelt de dwangsom vast binnen twee weken na de laatste dag waarover de dwangsom betaald moet worden.11
    
    
    15. Verweerder heeft de hoogte van de dwangsom niet vastgesteld. De rechtbank doet dit nu alsnog.12 De rechtbank stelt de hoogte van de dwangsom vast op het maximale bedrag van € 1.442,-, omdat er inmiddels al 42 dagen zijn verstreken sinds verweerder in gebreke is.
    
    
      
        Conclusie en gevolgen
      
    
    16. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt en dat verweerder binnen de onder rechtsoverweging 12. genoemde termijn alsnog een besluit op de aanvraag bekend moet maken. Als verweerder dat niet doet, moet hij een dwangsom betalen.
    
    17. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser ook een vergoeding voor de proceskosten die hij heeft gemaakt. Verweerder moet dit betalen. Volgens het Besluit proceskosten bestuursrecht is dit een vast bedrag, omdat eiser een professionele (juridische) hulpverlener heeft ingeschakeld om voor hem een beroepschrift in te dienen. Omdat de zaak alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden, wordt een lager bedrag toegekend (wegingsfactor 0,5). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden. Toegekend wordt € 437,50 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 875,- en een wegingsfactor 0,5).
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      
        verklaart het beroep gegrond;
      
      
        vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit;
      
      
        stelt de door verweerder te betalen dwangsom vast op € 1.442,-;
      
      
        draagt verweerder op om binnen acht weken na de dag van verzending van deze uitspraak een besluit op de aanvraag bekend te maken. Indien binnen die termijn wordt besloten dat nader onderzoek moet plaatsvinden en dat aan eiser schriftelijk is meegedeeld, dan moet het besluit binnen twintig weken na de dag van verzending van deze uitspraak bekend worden gemaakt;
      
      
        bepaalt dat verweerder aan eiser een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag, waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 7.500,-;
      
      
        veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 437,50.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.A. Schaaf, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Khalloufi, griffier.
    
    
    
    
    
    
      
        
      
    
    11 Artikel 4:17, eerste en tweede lid, van de Awb en artikel 4:18 van de Awb.
    12 Artikel 8:55c van de Awb.
    
    
    
      De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
    
    
    
    
      10 december 2024
    
    
    
    
    
    
    
      
        
      
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
  
  
    Bent u het niet eens met deze uitspraak?
    Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.