ECLI:NL:RBOBR:2024:6108, Rechtbank Oost-Brabant, 08-07-2024, WR24/021
Rechtbank Oost-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2024-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Wraking. Verzoek afgewezen, processuele beslissing.

beslissing
    RECHTBANK OOST-BRABANT
    
    
      Wrakingskamer
    
    
    
      zaaknummer: WR 24-021
    
    
    
    
      
        Beslissing van 8 juli 2024
      
    
    
    
      van de meervoudige wrakingskamer van de rechtbank op het verzoek van
    
    
    
      
        
          [verzoeker]
        ,
      wonende te Uden,
      raadsvrouw mr. F. van Baarlen
    
    
    
      hierna te noemen: verzoeker,
    
    
    
      strekkende tot de wraking van
    
    
    
      
        mr. E.C.P.M. Valckx,
      rechter-commissaris in strafzaken in deze rechtbank,
      hierna te noemen: de rechter. 
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        
          het proces-verbaal van bevindingen voorafgaand aan het verhoor van de rechter-commissaris in strafzaken van de rechtbank Oost-Brabant van 14 juni 2024 in de strafzaak met parketnummer 01 .322491.20, waarin het mondelinge wrakingsverzoek van verzoeker en de gronden daarvoor zijn vermeld;
        
        
          de e-mail van mr. F. Van Baarlen aan de rechter van 14juni 2024, te 14.02 uur, houdende een nieuwe wrakingsgrond;
        
        
          de schriftelijke reactie van de rechter op het wrakingsverzoek van 18 juni 2024;
        
        
          de e-mail van mr. Van Baarlen, betreffende haar aanvulling/commentaar op het proces-verbaal van bevindingen voorafgaand aan het verhoor;
        
        
          de spreekaantekeningen van mr. Van Baarlen, overgelegd op de mondelinge behandeling van de wrakingskamer op 27juni 2024.
        
      
      Voorts heeft de wrakingskamer de beschikking over e-mail correspondentie tussen mr. Van Baarlen en de rechter voorafgaand aan het wrakingsverzoek, te weten:
      
        
           de e-mail van mr. Van Baarlen van 13 juni 2024, te 14:35 uur;
        
        
           de e-mail van de rechter in antwoord daarop van 13 juni 2024, te 16:42;
        
        
           de e-mail van mr. Van Baarlen van 13 juni 2024, te 17:41.
        
      
      
      
      
      
      
      
    
    
      1.2.
      
        Bij de mondelinge behandeling van het wrakingsverzoek op 27 juni 2024 zijn
        verschenen:
      
      - de raadsvrouw van verzoeker, mr. Van Baarlen.
      - de rechter.
      
      
    
  
  
    
      2Het wrakingsverzoek 
    
      2.1.
      Het verzoek strekt tot wraking van de rechter, in haar hoedanigheid van rechter-commissaris in de strafzaak tegen verzoeker (verdachte) met parketnummer 01.322491.20.
      
    
    
      2.2.
      
        Verzoeker heeft aan zijn wrakingsverzoek, zakelijk weergegeven, het volgende ten
        grondslag gelegd.
        Op 14 en 27 juni 2024 waren er getuigenverhoren gepland bij de rechter-commissaris.
        Verzoeker heeft de raadsvrouw kort daarvoor, op 13 juni 2024, aangezocht om hem te
        verdedigen in de strafzaak. De raadsvrouw heeft zich daarop gesteld. Op het moment van de
        geplande verhoren heeft de raadsvrouw nog geen kennis kunnen nemen van het dossier, het
        dossier dus ook niet met verzoeker kunnen bespreken en zich niet adequaat op de
        getuigenverhoren kunnen voorbereiden. Daardoor kon zij tijdens de getuigenverhoren ook
        geen effectieve verdediging voeren. De raadsvrouw heeft de rechter daarom gevraagd de
        getuigenverhoren aan te houden. Dit verzoek is niet gehonoreerd door de rechter. Daarop
        heeft de raadsvrouw de rechter voor de tweede keer gemotiveerd verzocht de
        getuigenverhoren aan te houden.
        Het afwijzen van het tweede verzoek om aanhouding en het aansluitend doorzetten van een
        aantal getuigenverhoren, terwijl de raadsvrouw zich daar niet op heeft kunnen voorbereiden,
        is voor de raadsvrouw van verzoeker aanleiding geweest de rechter te wraken.
        De rechter is na de wraking doorgegaan met het verrichten van inhoudelijke
        werkzaamheden in de zaak door enkele getuigen te horen, terwijl het wrakingsprotocol de
        rechter gebiedt bij een wraking alle inhoudelijke werkzaamheden in de zaak te staken.
        Het handelen van de rechter – het ondanks het verzoek daartoe niet aanhouden van de
        getuigenverhoren en het, ondanks het wrakingsverzoek, horen van enkele getuigen – levert
        een zwaarwegende aanwijzing op voor het aannemen van (minst genomen) de schijn van
        partijdigheid. Die vrees voor vooringenomenheid is, aldus de raadsvrouw, objectief
        gerechtvaardigd. 
      
      
    
    
      2.3.
      
        De rechter heeft laten weten niet in de wraking te berusten. Zij heeft -samengevat- aangevoerd dat de afwijzing van het verzoek tot uitstel van de getuigenverhoren een
        processuele beslissing is. Dit levert geen grond voor wraking op. De rechter heeft zich
        vervolgens genoodzaakt gezien om de verhoren van de eerste drie getuigen door te laten
        gaan, omdat dit werkzaamheden betroffen die geen uitstel duIdden. Het ging om kwetsbare
        getuigen, die tevens als slachtoffer dienen te worden beschouwd en waardoor de rechter zich
        op grond van de EU-Slachtofferrichtlijn genoodzaakt voelde hun ondervraging geen
        onnodige vertraging te laten oplopen. De beslissing om getuigen te horen is een
        (proces)beslissing en levert geen grond voor wraking op.
      
      
      
      
      
    
  
  
    
      3De beoordeling
    
      3.1.
      
        Op grond van artikel 5 12 Sv kan een rechter alleen gewraakt worden als zich
        omstandigheden voordoen waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen
        lijden. Daarvan is sprake als de rechter jegens een procesdeelnemer vooringenomen is of als
        de vrees daarvoor objectief gerechtvaardigd is. Daarbij is het uitgangspunt dat een rechter
        wordt vermoed onpartijdig te zijn omdat hij of zij als rechter is aangesteld. Voor het oordeel
        dat de rechterlijke onpartijdigheid toch schade lijdt, bestaat alleen grond in geval van
        bijzondere omstandigheden die een zwaarwegende aanwijzing opleveren voor het aannemen
        van (de objectief gerechtvaardigde schijn van) partijdigheid.
      
      
    
    
      3.2.
      
        De wrakingskamer is van oordeel dat beide wrakingsgronden zien op processuele
        beslissingen van de rechter, te weten een afwijzing van een verzoek om uitstel van het horen
        van getuigen en de beslissing tot het verrichten van werkzaamheden na gewraakt te zijn. Het
        gesloten stelsel van rechtsmiddelen in strafzaken brengt mee dat een rechterlijke
        (tussen)beslissing als zodanig geen grond kan vormen voor wraking: wraking is geen
        verkapt rechtsmiddel. De wrakingskamer komt geen oordeel toe over de juistheid van de
        (tussen)beslissing. Het is dus niet aan de wrakingskamer om de juistheid van de beslissing
        tot het afwijzen van het uitstellen van de getuigenverhoren te beoordelen. Evenmin is het
        aan de wrakingskamer om te beoordelen of het horen van getuigen een beslissing is die geen
        uitstel duldde en waarbij de beslissing op het wrakingsverzoek niet kon worden afgewacht.
        Dat oordeel is voorbehouden aan de rechter die in geval van de aanwending van een
        rechtsmiddel belast is met de behandeling van de zaak. 
      
      
    
    
      3.3.
      
        Wat betreft de motivering van de beslissing geldt evenzeer dat het gesloten stelsel
        van rechtsmiddelen zich ertegen verzet dat die motivering grond kan vormen voor wraking,
        ook indien het gaat om een door de wrakingskamer onjuist, onbegrijpelijk, gebrekkig of te
        summier geachte motivering of om het ontbreken van een motivering. Dit is uitsluitend
        anders indien de motivering van de (tussen)beslissing in het licht van alle omstandigheden
        van het geval en naar objectieve maatstaven gemeten – bijvoorbeeld door de in de
        motivering gebezigde bewoordingen – niet anders kan worden verstaan dan als blijk van
        vooringenomenheid van de rechter die haar heeft gegeven. (HR 25 september 2018,
        ECLI:NL:HR:2018:1770, r.o. 4.2.4.) 
      
      
    
    
      3.4.
      
        De vraag is of de beslissingen, vanwege hun motivering, blijk geven van
        vooringenomenheid. Verzoeker heeft over de beslissing tot afwijzing van het verzoek om
        uitstel van het horen van getuigen niet met voldoende feiten en omstandigheden
        onderbouwd dat daarvan sprake is. Voor wat betreft de beslissing van de rechter om
        getuigen te horen na gewraakt te zijn, geldt dat de rechter heeft gemotiveerd dat de die
        ochtend te horen getuigen kwetsbare getuigen zijn voor wie een verhoor bij de rechter
        commissaris zeer spannend is. Omdat één van de getuigen al was gearriveerd bij de
        rechtbank en de twee overige getuigen (waarschijnlijk) al onderweg waren kon de beslissing
        op het wrakingsverzoek in het belang van deze getuigen niet kon worden afgewacht, aldus
        de rechter. Deze motivering geeft geen blijk van vooringenomenheid van de rechter.
      
      
    
    
      3.5.
      
        De verwijzing van verzoeker naar een uitspraak van de wrakingskamer van de
        rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2018:1830) maakt dit oordeel niet anders, omdat
        de feiten en omstandigheden in die zaak wezenlijk anders zijn dan onderhavige feiten en
        omstandigheden. In die zaak ging het om een procedurele beslissing, namelijk het uitstellen
        van een getuigenverhoor nadat de advocaat had laten weten ziek te zijn en de verhoren niet
        bij te kunnen wonen. In onderhavige zaak heeft de raadsvrouw de verhoren wel kunnen
        bijwonen. Bovendien gaat het anders dan de zaak waar verzoeker naar verwijst in
        onderhavige zaak om volgens de rechter kwetsbare getuigen.
      
      
    
    
      3.6.
      
        De conclusie is dat geen vooringenomenheid van de rechter kan worden
        aangenomen en dat evenmin de daarvoor bestaande vrees objectief gerechtvaardigd is. Het
        wrakingsverzoek wordt daarom ongegrond verklaard.
      
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    De wrakingskamer 
    
    
      - verklaart het verzoek tot wraking ongegrond.
    
    
    
      Deze beslissing is gegeven door mr. C.A. Mandemakers, voorzitter, mr. J.H. Wiggers en mr.
      F. Kooijman, leden, in tegenwoordigheid van de griffier en is in het openbaar uitgesproken
      op 8 juli 2024.
    
    
    
    
    
    
      de griffier					de voorzitter
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.