ECLI:NL:GHARL:2024:7410, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10-10-2024, TBS P24/36
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2024-10-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Penitentiair strafrecht

Samenvatting: Vernietiging. Het hof verlengt de terbeschikkingstelling met twee jaar. Het hof oordeelt dat niet te verwachten valt dat het einde van de terbeschikkingstelling aan de orde zal zijn binnen de termijn die resteert bij een verlenging van de terbeschikkingstelling met een termijn van één jaar.

TBS P24/36 
    
    
      Beslissing van 10 oktober 2024
    
  
  
    De kamer van het hof als bedoeld in artikel 67 van de Wet op de rechterlijke organisatie heeft te beslissen op het beroep van
  
  
    
      
        [verdachte]
      ,
    geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1977,
    verblijvende in Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de Penitentiaire Inrichting (PI) te [plaats] , 
    verder te noemen: de terbeschikkinggestelde.
  
  
    Het beroep is ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond, van 22 januari 2024. Deze beslissing houdt in de verlenging van de terbeschikkingstelling met een termijn van een jaar.
  
  
    Het hof heeft gelet op dezelfde stukken als de rechtbank en daarnaast op:
  
  - het proces-verbaal van de zitting van dit hof van 28 maart 2024;
  - de tussenbeslissing van dit hof van 11 april 2024 en de daarin genoemde stukken;
  - het proces-verbaal van de zitting van dit hof van 11 juli 2024;
  - de pro justitia rapportage van psychiater E.M.M. Mol van 29 juli 2024;
  - de pro justitia rapportage van psycholoog A.J. Klumpenaar van 1 augustus 2024;
  - het aanvullend advies van Reclassering Nederland van 10 september 2024;
  - het emailbericht van [naam] , reclasseringswerker, van 24 september 2024 waaruit volgt dat de terbeschikkinggestelde op 30 september 2024 kan worden opgenomen bij de Forensisch Psychiatrische Afdeling (FPA) [naam] te [plaats] ;
  - het e-mailbericht van mr. H.C. Ingelse van 24 september 2024, inhoudende het verzoek om een directe uitspraak.
  
    Het hof heeft ter zitting van 28 maart 2024 gehoord de terbeschikkinggestelde, bijgestaan door zijn raadsman, mr. H.C. Ingelse, advocaat te Maastricht, en de advocaat-generaal, mr. V. Smink, en ter zitting van 26 september 2024 de terbeschikkinggestelde, zijn raadsman voornoemd en de advocaat-generaal, mr. A. Kooij.
  
  
    Tevens heeft het hof op beide zittingen gehoord mevrouw [naam] , reclasseringswerker verbonden aan Reclassering Nederland. 
  
  
    Overwegingen
    
    
      
        Procesverloop
      
      Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft bij arrest van 7 oktober 2020 aan de terbeschikkinggestelde de maatregel van terbeschikkingstelling met voorwaarden opgelegd en deze maatregel dadelijk uitvoerbaar verklaard.
    
    
    
      De terbeschikkinggestelde heeft zich in 2021 en in 2023 onttrokken aan de maatregel en is naar het buitenland gegaan. Op 6 oktober 2023 heeft de rechter-commissaris, belast met de behandeling van strafzaken in de rechtbank Limburg, de voorlopige verpleging van de terbeschikkinggestelde bevolen. De rechtbank Limburg heeft in haar beslissing van 13 november 2023 bevolen dat de terbeschikkinggestelde alsnog van overheidswege zal worden verpleegd. Tegen deze beslissing heeft de terbeschikkinggestelde beroep ingesteld. Daarop heeft het hof op 1 oktober 2024 beslist, de beslissing waarvan beroep vernietigd en de vordering afgewezen onder wijziging van de voorwaarden.
    
    
    
      Daarnaast heeft de rechtbank Limburg bij beslissing van 22 januari 2024 de maatregel met een termijn van een jaar verlengd. Ook tegen deze beslissing heeft de terbeschikkinggestelde beroep in gesteld. Dit beroep is gelijktijdig met het hiervoor genoemde behandeld en daarop zal het hof heden beslissen.
    
    
    
      Op 11 april 2024 heeft het hof een tussenbeslissing gewezen, samengevat inhoudende
      dat het hof het noodzakelijk acht dat twee externe gedragsdeskundigen, te weten een psychiater en een psycholoog, adviseren over de verlenging van de terbeschikkingstelling en het passende behandelkader voor de terbeschikkinggestelde, waaronder de vraag of mogelijkheden worden gezien tot voortzetting van de behandeling in het kader van een terbeschikkingstelling met voorwaarden, al dan niet met toevoeging van de voorwaarde ‘klinische behandeling’. Verder acht het hof het wenselijk dat de reclassering, nadat de psychiater en de psycholoog gerapporteerd hebben, nader rapporteert over dezelfde punten als de psychiater en psycholoog, te weten de verlenging van de terbeschikkingstelling en het passende behandelkader voor de terbeschikkinggestelde.
    
    
    
      Pro justitia rapportage van psychiater Mol van 29 juli 2024 en psycholoog A.J. Klumpenaar van 1 augustus 2024
      Beide deskundigen achten een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege niet noodzakelijk. Vanwege het recidivegevaar en de bij de terbeschikkinggestelde nog aanwezige psychopathologie achten de deskundigen het wel noodzakelijk dat de terbeschikkingstelling met voorwaarden wordt gecontinueerd. Een intramurale klinische behandeling is daarbij volgens de deskundigen vanuit behandeloogpunt niet nodig omdat de terbeschikkinggestelde binnen de huidige context van een PPC goed functioneert. Volgens hen is de terbeschikkinggestelde voldoende stabiel om direct door te stromen naar begeleid wonen. De deskundige Klumpenaar heeft wel opgemerkt dat een korte periode in een klinische zorgsetting overwogen kan worden om de terbeschikkinggestelde weer te laten wennen aan het hebben van meer vrijheden en om de stap naar begeleid wonen goed voor te bereiden. Beide deskundigen adviseren tot een verlening van de maatregel met twee jaar.
    
    
    
      Het advies van de reclassering van 10 september 2024
      Naar aanleiding van de pro justitia rapportages van 29 juli 2024 en 1 augustus 2024 heeft de reclassering alsnog geadviseerd de terbeschikkingstelling met voorwaarden voort te zetten. De terbeschikkinggestelde heeft de afgelopen periode een positieve ontwikkeling laten zien. Hij heeft depotmedicatie en gedijt goed in de structuur van het PPC. Hij wil zijn medicatie blijven slikken en hij wil graag terug naar een begeleide woonvorm. De reclassering acht de stap vanuit detentie naar een forensische woonvorm echter te groot. Omdat de terbeschikkinggestelde zich in het verleden tot tweemaal toe heeft onttrokken aan het toezicht, heeft het de voorkeur van de reclassering om de overgang naar een beschermde woonvorm via een tussenstap van een kortdurende plaatsing op een FPA te laten verlopen. De reclassering heeft daartoe de voorwaarden aangevuld waaronder dit zou kunnen geschieden. Ook de reclassering adviseert tot verlenging van de maatregel met twee jaar.
    
    
    
      De reclassering heeft per mail van 24 september 2024 laten weten dat de terbeschikkinggestelde per 30 september 2024 bij FPA [naam FPA] te [plaats] kan worden geplaatst. De deskundige [naam] heeft dit ter zitting bevestigd en verklaard dat de FPA deze plaats slechts korte tijd kan garanderen en dat daarom een spoedige beslissing van het hof gewenst is. Ter zitting heeft zij tevens verklaard dat de reclassering zich kan vinden in een plaatsing in de FPA in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden.
    
    
    
      
        Het standpunt van de terbeschikkinggestelde
      
      De externe deskundigen hebben geadviseerd tot voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. De reclassering heeft zich daarbij aangesloten. Alle deskundigen hebben een verlenging met twee jaar geadviseerd. De terbeschikkinggestelde kan zich daarin vinden. Hij is ook bereid zich aan alle (gewijzigde) voorwaarden te houden. De verdediging heeft zich niet verzet tegen een verlenging met twee jaar. 
    
    
    
      
        Het standpunt van het openbaar ministerie
      
      Er is voldaan aan de voorwaarden voor verlenging van de maatregel. Gelet hierop is voortzetting van de maatregel geïndiceerd. Zowel psychiater Mol als psycholoog Klumpenaar hebben een voorkeur voor het voortzetten van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. In dat kader is volgens de deskundigen een verlenging met twee jaar geïndiceerd. De reclassering heeft zich daarbij aangesloten en de mogelijkheden van plaatsing van de terbeschikkingstelling in het kader van een voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden onderzocht. Dit is gelukt en per 30 september 2024 kan de terbeschikkinggestelde terecht bij FPA [naam FPA] . De terbeschikkinggestelde heeft aangegeven dat hij bereid is zich aan de voorwaarden te houden zoals de Reclassering Nederland die heeft geformuleerd. Dit is een nieuwe stap voor de terbeschikkinggestelde. Gezien zijn problematiek is een stapsgewijs en geleidelijk resocialisatietraject aangewezen. De verwachting is dat dit meer tijd in beslag neemt dan de tijd die resteert bij de verlenging met een jaar. De advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging van de beslissing van de rechtbank en tot verlenging van de maatregel met twee jaar.
    
    
    
      
        Het oordeel van het hof
      
    
    
    
      
        Vernietiging 
      
      Het hof zal de beslissing van de rechtbank vernietigen omdat het tot een andere verlengingsbeslissing komt.
    
    
    
      
        Indexdelicten
      
      Bij arrest van 7 oktober 2020 heeft het gerechtshof ’s-Hertogenbosch aan de terbeschikkinggestelde de maatregel van terbeschikkingstelling met voorwaarden opgelegd voor 
    
    - telkens opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander en gemeen gevaar voor goederen te duchten is;
    - mishandeling;
    Dit zijn misdrijven die gericht zijn tegen en/of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van personen. 
    
    
      
        Stoornis en recidivegevaar
      
      Bij de terbeschikkinggestelde is sprake van een lichte verstandelijke beperking en van een 
      chronisch psychiatrisch ziektebeeld met periodiek psychotische verschijnselen
      met maniform gedrag. Volgens psycholoog Klumpenaar is er voorts sprake van een schizoaffectieve stoornis van het bipolaire type, terwijl psychiater Mol de diagnose schizofrenie stelt. Beide stoornissen kunnen gezien worden als behorende binnen het schizofrene spectrum. Beide deskundigen zien momenteel geen psychotische symptomen bij
      terbeschikkinggestelde. 
    
    
    
      Binnen het huidige kader wordt door beide deskundigen het recidiverisico als laag ingeschat. Bij beëindiging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden loopt het recidiverisico op naar matig tot hoog.
    
    
    
      
        Verlenging
      
      Gelet op de advisering en op hetgeen overigens op de zitting naar voren is gekomen, stelt het hof vast dat de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de maatregel vereist.
    
    
    
      Volgens psychiater Mol , psycholoog Klumpenaar is bij voortzetting van de terbeschikkingstelling een verlenging met twee jaar geïndiceerd. Een verlenging met een jaar wordt als onvoldoende lang beoordeeld om te bezien of de terbeschikkinggestelde langere tijd stabiel functioneert binnen beschermd wonen. De deskundige [naam] heeft de eerdere adviezen van de reclassering om de terbeschikkingstelling met een termijn van twee jaren te verlengen gehandhaafd. 
    
    
    
      Het hof heeft op 1 oktober 2024 de vordering tot het alsnog van overheidswege verplegen van de terbeschikkinggestelde afgewezen. Het hof heeft daarbij overwogen dat gelet op de rapportages van de beide gedragsdeskundigen en de rapportage van 10 september 2024 van de reclassering, is gebleken dat het toezicht, de behandeling en de resocialisatie ondanks de overtreding van de voorwaarden op verantwoorde wijze kan worden voortgezet in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. 
    
    
    
      Het hof heeft als uitgangspunt dat de terbeschikkingstelling verlengd dient te worden met een termijn van twee jaar wanneer aannemelijk is geworden dat de behandeling en resocialisatie van de terbeschikkinggestelde in het bestaande juridische kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging van de terbeschikkingstelling met een termijn van een jaar. Nu hiervan sprake is, zal het hof, overeenkomstig de standpunten van de advocaat-generaal en de verdediging, de maatregel met twee jaar verlengen. 
    
    
    
  
  
    BESLISSING
    
    
      Het hof:
    
    
    
      
        Vernietigt de beslissing van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond, van 22 januari 2024 met betrekking tot de terbeschikkinggestelde, [verdachte].
    
    
    
      Verlengt de terbeschikkingstelling met een termijn van twee jaar.
    
    
    
      Aldus gedaan door
      mr. M. Keppels, voorzitter,
      mr. M.J. Vos en mr. E.A.K.G. Ruys, raadsheren, 
      en drs. I.M. van Woudenberg en drs. C.J.J.C.M. van Gestel, raden,
      in tegenwoordigheid van mr. J.P. Fuchs-van Dis, griffier,
      en op 10 oktober 2024 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
      mr. Ruys en de raden zijn buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.