ECLI:NL:RBLIM:2024:3130, Rechtbank Limburg, 29-05-2024, C/03/307698 / HA ZA 22-335
Rechtbank Limburg — Uitspraak 
Datum: 2024-05-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Civiel recht. Bodemzaak. Aannemingsovereenkomst. Eisers in conventie stellen dat de aannemer niet tijdig een deugdelijke woning gebouwd heeft. Zij willen bevrijd worden van hun betalingsverplichting voor zover zij daar nog niet aan voldaan hebben. Ook maken zij aanspraak op een door de aannemer te betalen vergoeding voor schade en kosten. De aannemer betoogt dat deugdelijk werk geleverd is en dat de klachten zien op minderwerk waarvoor de aannemer niet verantwoordelijk is. De bouwtijd was volgens de aannemer niet haalbaar door de omvang van het meerwerk en de aanwezigheid van andere aannemers op de bouw. De rechtbank oordeelt dat van kleine gebreken geen sprake was. Eisers in conventie mochten het werk afkeuren. De rechtbank is verder voornemens om een deskundige te benoemen. De rechtbank stelt vast dat de bouwtijd is overschreden en dat de door de aannemer aangedragen redenen voor overschrijding van de bouwtijd niet opgaan.

RECHTBANK Limburg
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Maastricht
    
    
    
      Zaaknummer: C/03/307698 / HA ZA 22-335
    
    
    
      
        Vonnis van 29 mei 2024
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1 [eiseres in conventie, verweerster in reconventie sub 1] , 
    
      2. [eiser in conventie, verweerder in reconventie sub 2], 
      beiden te [woonplaats 1] ,
      eisende partijen in conventie,
      verwerende partijen in reconventie,
      hierna samen te noemen: [eisers in conventie, verweerders in reconventie] ,
      advocaat: mr. C.S.B.E. Reinders te Voerendaal,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1 [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie sub 1] , 
    
      2. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie sub 2], 
      beiden te [woonplaats 2] ,
      gedaagde partijen in conventie,
      eisende partijen in reconventie,
      hierna samen te noemen: [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ,
      advocaat: mr. M. van Sintmaartensdijk te Maastricht.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding met bijlagen 1 t/m 29
      - het overzicht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] met beslagstukken 1 t/m 5 - de conclusie van antwoord in conventie tevens eis in reconventie met bijlagen 30 t/m 34 - de brief van 12 oktober 2022 waarin een mondelinge behandeling is bepaald
      - de conclusie van antwoord in reconventie
      - de brief van 6 juli 2023 van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] met 16 foto’s - het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 6 juli 2023
      - de spreekaantekeningen van [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      - de spreekaantekeningen van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie]
      - de brief van 12 juli 2023 van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] met opmerkingen over het proces-verbaal
      - de brief van de rechtbank van 19 juli 2023 met als inhoud dat niet wordt overgaan tot  
      aanpassing van het proces-verbaal en de brief van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt toegevoegd aan het   dossier - de akte na comparitie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] - de (antwoord)akte na mondelinge behandeling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en de vennootschap onder firma [naam VOF] (hierna: de vof) hebben op 29 mei 2020 een aannemingsovereenkomst gesloten voor de bouw van een woning op een perceel grond van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat gelegen is aan de [adres] te [woonplaats 2] . De omvang van de werkzaamheden blijkt volgens de overeenkomst uit de technische omschrijving, tekeningen en staten van wijziging voor zover aanwezig. De aanneemsom bedraagt € 412.296,74 inclusief btw (€ 340.741,10 exclusief btw) en dient in acht termijnen te worden betaald afhankelijk van het gereedkomen van bepaalde delen van het werk. Overeengekomen is dat de woning wordt opgeleverd binnen 170 werkbare werkdagen na de start van de bouw.
      
    
    
      2.2.
      Op de overeenkomst zijn van toepassing ‘de Algemene Voorwaarden voor de aannemingsovereenkomst voor Eengezinswoning, vastgesteld door BouwGarant op 1 januari 2020’ (hierna: de algemene voorwaarden). Artikel 11 lid 5 van deze algemene voorwaarden bepaalt dat bij overschrijding van het aantal werkbare werkdagen de vof een gefixeerde schadevergoeding verschuldigd is van 0,25 promille van de aanneemsom per kalenderdag.
      
    
    
      2.3.
      De bouw is gestart op 31 mei 2020. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben de eerste zes termijnen betaald (80% van de aanneemsom inclusief btw) en daarnaast € 15.000,00 inclusief btw contant, in totaal € 344.837,39 inclusief btw.
      
    
    
      2.4.
      Op 11 december 2021 hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] een ingebrekestelling gestuurd aan de vof vanwege overschrijding van de bouwtijd en een forse lekkage in een van de slaapkamers in het souterrain aan de achterzijde.
      
    
    
      2.5.
      De vof is op 27 december 2021 ontbonden. De vereffening van het vermogen van de vof moet nog plaatsvinden. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] zijn de voormalig vennoten van de vof. Om de bouw van de woning van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] af te ronden heeft de vof in liquidatie [naam BV] (hierna: [naam BV] ) ingeschakeld.
      
    
    
      2.6.
      
        [naam BV] op heeft 5 januari 2022 namens de vof in liquidatie aansprakelijkheid afgewezen.
      
    
    
      2.7.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben de vof (in liquidatie) op 9 maart 2022 opnieuw schriftelijk ingebreke gesteld vanwege overschrijding van de bouwtijd, de lekkage en andere gebreken. Ook is aanspraak gemaakt op de gefixeerde schadevergoeding wegens overschrijding van de bouwtijd.
      
    
    
      2.8.
      Op 14 april 2022 heeft een opname van het werk plaatsgevonden.
      
    
    
      2.9.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben op 17 juni 2022 conservatoir derdenbeslag laten leggen ten laste van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie]
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      3.1.
      
        
          [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vorderen - samengevat - dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:I	primair:
        de aannemingsovereenkomst tussen partijen (partieel) ontbindt en [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt de herstelkosten te betalen van € 78.760,00 inclusief btw, althans een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
      
      
      
        subsidiair:
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] veroordeelt tot nakoming van de aannemingsovereenkomst door het alsnog verrichten van de werkzaamheden zoals die voortvloeien uit het proces-verbaal van opname opgesteld door [naam 1] (bijlage 17 bij de dagvaarding), binnen een termijn van twee maanden na dagtekening van dit vonnis en op straffe van verbeurte van een (hoofdelijke) dwangsom van € 1.000,00 per dag of dagdeel dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] na het verstrijken van die termijn geheel of gedeeltelijk in gebreke blijven;
        II	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen een schadevergoeding voor onherstelbare gebreken en overige gevolgschade, op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet, alhans een door de rechtbank in goede justitie vast te stellen bedrag, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        III	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen de gefixeerde schadevergoeding van € 103,07 per kalenderdag vanaf 17 maart 2021 tot de datum van partiële ontbinding, althans een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        IV	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen € 69.396,09 aan saldo ‘meer- en minderwerk’, althans een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        V	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen € 3.838,12 aan deskundigenkosten, te vermeerderen met de kosten van de constructeur en [naam 2] en de wettelijke rente van de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        VI	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen € 2.661,00 aan buitengerechtelijke incassokosten, althans een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt, te vermeerderen met de wettelijke rente van de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        VII	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen de beslagkosten, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;
        VIII	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hoofdelijk veroordeelt aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te voldoen de proceskosten en de nakosten.
      
      
    
    
      3.2.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren verweer. 
      
    
    
      3.3.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      3.4.
      
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] vorderen - samengevat - dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
        I	[eisers in conventie, verweerders in reconventie] veroordeelt aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] te voldoen € 191.255,39 te vermeerderen met € 4.820,67 aan contractuele rente, € 2.687,55 aan buitengerechtelijke incassokosten en € 979,16 aan beslagkosten;
        II	[eisers in conventie, verweerders in reconventie] veroordeelt aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] te voldoen de proceskosten en de nakosten.
      
      
    
    
      3.5.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voeren verweer. 
      
    
    
      3.6.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      
        Kern van de zaak
      
    
    
    
      4.1.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat de vof niet tijdig een deugdelijke woning gebouwd heeft. Zij willen daarom, zo begrijpt de rechtbank, bevrijd worden van hun betalingsverplichting voor zover zij daaraan nog niet voldaan hebben. Ook maken zij aanspraak op een door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] te betalen vergoeding voor schade en kosten. Zij wonen niet in de woning, omdat deze volgens hen door alle gebreken onbewoonbaar is.
      
    
    
      4.2.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betogen dat de vof deugdelijk werk geleverd heeft. De klachten van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zien op de kwaliteit van het minderwerk dat uitgevoerd is door andere aannemers. Daarvoor is de vof niet verantwoordelijk. De bouwtijd was niet haalbaar door de omvang van het meerwerk en door de aanwezigheid van andere aannemers op de bouw, die in opdracht werkten van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De vof kon hierdoor niet aan een stuk doorwerken. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] menen dat de woning klaar is voor bewoning.
      
      
        
          Hoedanigheid gedaagde partijen
        
      
      
    
    
      4.3.
      Voordat de rechtbank ingaat op de vorderingen in conventie, wordt eerst bezien in welke hoedanigheid gedaagden in conventie door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in deze procedure betrokken zijn. Een schuldeiser van een vof kan namelijk zowel de vof (de gezamenlijke vennoten in hun hoedanigheid) aanspreken als de vennoten in privé. 
      
    
    
      4.4.
      In de dagvaarding is niet expliciet vermeld in welke hoedanigheid [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] worden aangesproken: als gezamenlijke vennoten van de vof in liquidatie, als vennoten in privé of allebei. Tijdens de mondelinge behandeling hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] toegelicht dat zij [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] uitsluitend aanspreken als vennoten in privé. De rechtbank zal daarvan uitgaan.
      
    
    
      4.5.
      Omdat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] als vennoten in privé zijn gedagvaard, is artikel 18 Wetboek van Koophandel relevant. Dit artikel bepaalt dat bij een vof alle vennoten hoofdelijk verbonden zijn voor de verbintenissen van de vof. Dat betekent dat iedere vennoot aangesproken kan worden voor alle verbintenissen uit rechtshandelingen en de wet.
      
      
        
          De vordering I tot en met IV
        
      
      
    
    
      4.6.
      
        De rechtbank zal nu de vorderingen I tot en met IV in conventie beoordelen. Bij de beoordeling van deze vorderingen zal blijken dat partijen van mening verschillen over:
        A) de omvang van het aan de vof opgedragen werk: welke werkzaamheden zijn uit de opdracht gehaald (minderwerk) en voor welke extra werkzaamheden is opdracht gegeven (meerwerk)?
        B) de kwaliteit van het werk van de vof: heeft de vof het werk op onderdelen gebrekkig uitgevoerd?C) de bouwtijd: is de overeengekomen bouwtijd nog van toepassing gelet op de omvang van het minder- en meerwerk?
        D) heeft er op 14 april 2022 een oplevering van de woning plaatsgevonden?
      
      
      
        
          A: De omvang van het aan de vof opgedragen werk
        
      
      
    
    
      4.7.
      Dat er sprake is geweest van minder- en meerwerk staat vast. Partijen twisten over de omvang daarvan.
      
      
        
          Minderwerk 
        
      
    
    
      4.8.
      Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] verliep de planning van het werk door de vof vanaf aanvang slecht. Offertes voor delen van het werk bleken niet te zijn opgevraagd door de vof. Om bouwvertraging te voorkomen, hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zelf in overleg met de vof bij aannemers offertes opgevraagd. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat het minderwerk in totaal € 71.452,51 exclusief btw (€ 86.457,54 inclusief btw) bedraagt. Dit bedrag is als volgt samengesteld:
       € 64.536,42 € 64.536,42 exclusief btw (€ 78.089,07 inclusief btw) voor werk dat was opgedragen maar dat later uit de opdracht is gehaald (bijlage 18 bij de dagvaarding):
      
        
          
          
          
            
              
                stucwerk(opdracht aan [naam 3] )
              
              
                €   7.950,00 ex btw
              
            
            
              
                vensterbanken en tegelwerk(opdracht aan [naam 4] )
              
              
                €   6.149,76 ex btw
              
            
            
              
                aluminium puien(opdracht aan [naam 5] )
              
              
                € 26.313,44 ex btw
              
            
            
              
                schilderwerk spanten en diversen
                (opdracht [naam 6] )
              
              
                € 13.393,22 ex btw
              
            
            
              
                trap
                (opdracht [naam 7] )
              
              
                € 10.730,00 ex btw
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                € 64.536,42 ex btw
              
            
          
        
      
      
      
         € 5.676,42 € 5.676,42 ex btw (€ 6.868,47 inclusief btw) vanwege het niet gerealiseerde pannendak. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben het dak met zonnepanelen laten bedekken door Solar en Duramotion. Zij hebben zelf de facturen voldaan (zie randnummer 39 dagvaarding, en herhaald in de antwoord-akte na mondelinge behandeling).
         € 5.676,42 € 1.239,67 ex btw (€ 1.500,00 inclusief btw) omdat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] op eigen kosten de aansluiting van de bouw op stroom en water hebben geregeld, terwijl [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat op grond van de overeenkomst had moeten doen (zie randnummer 39 dagvaarding, en herhaald in de antwoord-akte na mondelinge behandeling). 
      
      
    
    
      4.9.
      De rechtbank begrijpt dat volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] het minderwerk in totaal € 57.111,62 exclusief btw (€ 69.105,05 inclusief btw) bedraagt. De rechtbank leidt dat af uit de bedragen die genoemd staan in randnummers 9.1. en 9.3. van de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie: € 184.641,09 inclusief btw minus € 115.536,04 inclusief btw. Uit welke concrete minderwerkposten dit bedrag bestaat, is niet vermeld. Als de rechtbank de minposten optelt die blijken uit productie 30 van de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie, dan volgt daaruit een ander bedrag, te weten € 56.565,61 exclusief btw. Ondanks expliciete opdracht daartoe van de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling, vermeldt de akte na comparitie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen concrete minderwerkposten met bedragen.
      
    
    
      4.10.
      De rechtbank overweegt dat de door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedragen bij de posten ‘stucwerk’, ‘aluminium puien’, ‘schilderwerk spanten en diversen’ en ‘trap’ blijken uit de door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] opgestelde meer- en minderwerkstaten nr. 12 (productie 8 dagvaarding: - € 7.950,00 exclusief btw), nr. 27 (productie 7 dagvaarding: - € 26.313,44 exclusief btw), nr. 28 (productie 7 dagvaarding: - € 13.393,22 exclusief btw) en nr. 26 (productie 7 dagvaarding: - € 10.730,00 exclusief btw). De rechtbank zal daarom uitgaan van de juistheid van deze bedragen.
      
    
    
      4.11.
      Met betrekking tot de post ‘vensterbanken en tegelwerk’ geldt dat de rechtbank het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 6.149,76 ex btw niet ziet staan in de door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] gemaakte calculatie (productie 3 dagvaarding). Het bedrag dat in die calculatie opgenomen is voor ‘tegelwerk en vensterbank’ bedraagt € 7.000,00 en dat bedrag is blijkens de door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] opgestelde meer- en minderwerkstaat nr. 16 (productie 8 dagvaarding) volledig als minderwerk opgenomen. De rechtbank zal uitgaan van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde lagere bedrag van € 6.149,76 ex btw.
      
    
    
      4.12.
      De rechtbank overweegt verder dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de minderwerkposten € 5.676,42 exclusief btw (dakpannen) en € 1.239,67 exclusief btw (aansluiting stroom en water op de bouw) niet betwist heeft, zodat de rechtbank deze posten als vaststaand aanneemt.
      
      
        
          Slotsom minderwerk
        
      
    
    
      4.13.
      De slotsom is dat de rechtbank bij de beoordeling zal uitgaan van minderwerk met een omvang van in totaal € 71.452,51 exclusief btw (€ 86.457,54 inclusief btw).
      
      
        
          Meerwerk 
        
      
    
    
      4.14.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat het meerwerk € 23.881,70 exclusief btw (€ 28.896,86 inclusief btw) bedraagt en dat zij daarvan € 9.782,16 exclusief btw (€ 11.836,41 inclusief btw) betaald hebben. Voor de omvang van het meerwerk verwijzen [eisers in conventie, verweerders in reconventie] naar productie 18 bij de dagvaarding:
      
      
        
          
          
          
            
              
                Extra afvoeren grond
              
              
                €   9.782,16 ex btw
              
            
            
              
                Meer wapening dan begroot
              
              
                €   2.880,14 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen extra voorzetwand
              
              
                €   1.777,84 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen ombouw Geberit
              
              
                €      415,59 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen extra muur
              
              
                €      753,57 ex btw
              
            
            
              
                Begane grond ombouw Geberit
              
              
                €      428,16 ex btw
              
            
            
              
                Begane grond extra muur badkamer
              
              
                €      645,98 ex btw
              
            
            
              
                Extra sparingen voor installateur (spotjes en MV) in breedplaatvloeren
              
              
                €   2.092,60 ex btw
              
            
            
              
                Hoekje voor shampoo
              
              
                €      480,36 ex btw
              
            
            
              
                ‘2020’ cijfers in betonmuur
              
              
                €   1.137,31 ex btw
              
            
            
              
                Plinten
              
              
                €      782,71 ex btw
              
            
            
              
                Eikenhout voor trap
              
              
                €      413,22 ex btw
              
            
            
              
                Vloerverwarming op zolderniveau
              
              
                €   2.292,06 ex btw
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                € 23.881,70 ex btw
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.15.
      Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] was de hoeveelheid meerwerk veel omvangrijker, namelijk € 152.595,94 exclusief btw (€ 184.641,09 inclusief btw).
      
      
         Door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemd meerwerk
      
    
    
      4.16.
      De rechtbank gaat eerst in op de meerwerkposten die [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemd hebben (zie rov. 4.14). Het is de rechtbank opgevallen dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] deels andere bedragen noemen bij die posten:
      
      
        
          
          
          
            
              
                Extra afvoeren grond
              
              
                €   10.078,05 ex btw
              
            
            
              
                Meer wapening dan begroot
              
              
                €     2.946,65 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen extra voorzetwand
              
              
                €     1.831,62 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen ombouw Geberit
              
              
                €      428,16 ex btw
              
            
            
              
                Souterrain leveren en plaatsen extra muur
              
              
                €      776,36 ex btw
              
            
            
              
                Begane grond ombouw Geberit
              
              
                €      428,16 ex btw
              
            
            
              
                Begane grond extra muur badkamer
              
              
                €      645,98 ex btw
              
            
            
              
                Extra sparingen voor installateur (spotjes en MV) in breedplaatvloeren
              
              
                €   2.092,60 ex btw
              
            
            
              
                Hoekje voor shampoo
              
              
                €      480,36 ex btw
              
            
            
              
                ‘2020’ cijfers in betonmuur
              
              
                €   1.137,31 ex btw
              
            
            
              
                Plinten
              
              
                
              
            
            
              
                Eikenhout voor trap
              
              
                €      341,11 ex btw
              
            
            
              
                Vloerverwarming op zolderniveau
              
              
                €   4.359,14 ex btw
              
            
          
        
      
      
    
    
      4.17.
      Over deze posten overweegt de rechtbank als volgt:
      
        
          De meerwerkpost ‘extra afvoeren grond’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 1 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 9.782,16 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht waarop het door hen genoemde hogere bedrag gebaseerd is. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 9.782,16 exclusief btw;
        
        
          De meerwerkpost ‘meer wapening dan begroot’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 2 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 2.880,14 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht waarop het door hen genoemde hogere bedrag gebaseerd is. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 2.880,14 exclusief btw;
        
        
          De meerwerkpost ‘Souterrain leveren en plaatsen extra voorzetwand’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 5 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 1.777,84 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht waarop het door hen genoemde hogere bedrag gebaseerd is. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 1.777,84 exclusief btw;
        
        
          De meerwerkpost ‘Souterrain leveren en plaatsen ombouw Geberit’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 6 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 415,59 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht waarop het door hen genoemde hogere bedrag gebaseerd is. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 415,59 exclusief btw;
        
        
          De meerwerkpost ‘Souterrain leveren en plaatsen extra muur’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 8 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 753,57 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht waarop het door hen genoemde hogere bedrag gebaseerd is. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 753,57 exclusief btw;
        
        
          Partijen zijn het eens over de meerwerkposten ‘Begane grond ombouw Geberit’ ad € 428,16 exclusief btw (meer- en minderwerkstaat nr. 13), ‘Begane grond extra muur badkamer’ ad 645,98 exclusief btw (meer- en minderwerkstaat nr. 14), ‘Extra sparingen voor installateur (spotjes en MV) in breedplaatvloeren’ ad € 2.092,60 exclusief btw (meer- en minderwerkstaat nr. 15), ‘hoekje voor shampoo’ ad € 480,36 exclusief btw (meer- en minderwerkstaat nr. 22) ‘2020 cijfers in betonmuur’ ad € 1.137,31 exclusief btw, zodat de rechtbank hiervan zal uitgaan;
        
        
          De meerwerkpost ‘plinten’ staat vermeld in de meer- en minderwerkstaat nr. 33 van de vof (productie 7 dagvaarding) voor een bedrag van € 782,71 exclusief btw. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben deze meerwerkpost niet opgenomen in hun eigen overzicht en ook anderszins niet op deze meerwerkpost gereageerd. De rechtbank gaat daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 782,71 exclusief btw;
        
        
          
            [eisers in conventie, verweerders in reconventie] rekenen bij de meerwerkpost ‘eikenhout voor trap’ met een bedrag van € 413,22 exclusief btw (€ 500,00 inclusief btw). [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten dat een afspraak gemaakt is voor € 500,00 inclusief btw materiaal en werkzaamheden. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] rekenen met € 341,11 exclusief btw (€ 412,74 inclusief btw) voor uitsluitend het materiaal, zo begrijpt de rechtbank. De rechtbank kan het door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] genoemde bedrag niet relateren aan de meer- en minderwerkstaat nr. 43 waarin dit bedrag niet voorkomt, noch als materiaalkosten noch als uurloon. Bij gebrek aan een deugdelijke betwisting gaat de rechtbank bij de meerwerkpost ‘eikenhout voor trap’ daarom uit van een bedrag van € 413,22 exclusief btw;
        
        
          De rechtbank begrijpt dat bij de meerwerkpost ‘gevolgen vloerverwarming op zolderniveau’ (meer- en minderwerkstaat nr. 52) partijen discussiëren over de omvang van de werkuren. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is maximaal 16 uur realistisch nu het slechts gaat om 24 m² plaatmateriaal. Wanneer de rechtbank in de meer- en minderwerkstaat nr. 52 het daar vermelde totale uurloon deelt door het tarief per uur dan blijkt dat de vof 61 uur in rekening heeft gebracht. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet toegelicht, naar aanleiding van het commentaar van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] , waarom voor de uitvoering van dit meerwerk 61 werkuren nodig waren. Bij gebrek aan een gemotiveerde betwisting gaat de rechtbank daarom uit van het door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] genoemde bedrag van € 2.292,06 exclusief btw.
        
      
      
    
    
      4.18.
      Het totaal van alle in 4.17 vastgestelde bedragen is € 23.881,70 exclusief btw (inclusief € 28.896,86).
      
      
         Door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] genoemd meerwerk
      
    
    
      4.19.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] stellen dat er nog meer meerwerk is verricht. Zij noemen een groot aantal meerwerkposten die [eisers in conventie, verweerders in reconventie] onvermeld laten. De rechtbank zal daar nu op ingaan. 
      
    
    
      4.20.
      
        Meer- en minderwerkstaat nr. 11a ziet op ‘rioolwerkzaamheden voor loodgieter’ en bedraagt € 4.855,82. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is dit geen meerwerk, maar gaat het om kosten die gemaakt zijn vanwege het herstellen van een eigen fout van de vof. De buitenpomp was niet gerealiseerd op de plek waar deze had moeten komen en daardoor is er meer materiaal gebruikt. Ook is er geen reden om de infiltratiekratten als onderdeel van het meerwerk op te voeren, omdat die al opgenomen zijn in de calculatie, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] merken in het algemeen op dat er sprake is van “meerwerk op regiebasis” en dat het bewijs van de fout bij [eisers in conventie, verweerders in reconventie] ligt. 
      
      
        4.20.1.
        Nu [eisers in conventie, verweerders in reconventie] concreet aangevoerd hebben waarom deze meer- en minderwerkstaat onterecht is, had het op de weg van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] gelegen om daarop gemotiveerd inhoudelijk te reageren. Dat hebben zij nagelaten, waardoor de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] als ontoereikend betwist komt vast te staan. De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaat nr. 11a dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.21.
      
        Meer- en minderwerkstaat nr. 17 ziet op ‘betimmeringen boven kozijnen keuken’ en bedraagt € 3.759,87. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zijn deze kosten veroorzaakt doordat de vof wederom een eigen fout heeft moeten herstellen. De vof heeft zich niet gehouden aan de maten op de bouwtekening. De geleverde metalen spanten waren niet conform die tekening. De balkenlaag van de verdiepingsvloer werd hierdoor te laag gerealiseerd, waardoor ook het plafond verlaagd en aangepast moest worden. De tekeningen zijn daarop aangepast, zo stellen [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
      
        4.21.1.
        Ook bij deze post laten [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] na om concreet in te gaan op de verwijten die gemaakt zijn aan het adres van de vof. De opmerking dat de tekeningen zijn aangepast in overleg met de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is geen reactie op de stelling dat dit nodig was door een fout van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] Bij gebrek aan een deugdelijke betwisting, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaat nr. 17 dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.22.
      
        Meer- en minderwerkstaat nr. 18 ziet op ‘diverse aftimmerwerken’ en bedraagt € 594,32. Met betrekking tot deze werkzaamheden hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] gesteld dat het plafond verlaagd moest worden omdat de vof per ongeluk leidingen doorboord had, waardoor die vervangen moesten worden. Het herstel van de eigen fout is geen meerwerk, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
      
        4.22.1.
        De reactie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] is identiek aan de reactie op meer- en minderwerkstaat nr. 17. Wat de rechtbank bij staat nr. 17 heeft overwogen, geldt ook voor deze meerwerkpost. Bij gebrek aan een deugdelijke betwisting, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaat nr. 18 dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.23.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 20a ziet op ‘spant en gordingen in staal ipv hout’ en bedraagt € 19.995,10. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is de dakconstructie (hoeveelheid materiaal) al voor het sluiten van de aanneemovereenkomst gewijzigd en zijn de tekeningen toen al aangepast. Op basis van die nieuwe informatie heeft de vof gecalculeerd, althans dat had zij kunnen doen. Van meerwerk is daarom geen sprake, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Het betoog van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] houdt in dat de materialen en de tekeningen zijn gewijzigd. 
      
      
        4.23.1.
        In het licht van de concrete stellingen van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is de reactie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] als betwisting onvoldoende. Uit productie 34 van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] bij meer- en minderwerkstaat nr. 21 blijkt dat op 21 april 2020 – dat is vóór het sluiten van de aannemingsovereenkomst – de vof en [eisers in conventie, verweerders in reconventie] via e-mail gecommuniceerd hebben over de hoeveelheid te gebruiken materiaal. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben nagelaten om hierop te reageren. Bij gebrek aan een deugdelijke betwisting, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaat nr. 20a dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.24.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 21 ziet op ‘dak’ en bedraagt € 10.087,42. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat de dakbedekking anders is uitgevoerd, omdat de vof geen dakdekker kon vinden die het werk binnen de begroting, zoals opgenomen in de calculatie, kon maken. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] volstaan met de opmerking dat het dak is gewijzigd en dat daarvoor opdracht is gegeven. 
      
      
        4.24.1.
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] reageren niet op de stelling dat de wijziging nodig was omdat de vof geen dakdekker vond die bereid was het werk voor het gecalculeerde bedrag uit te voeren. Dat had wel van hen verlangd mogen worden. Dat betekent dat de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] als onvoldoende betwist komt vast te staan. Het gevolg is dat er geen grond bestaat om deze kosten bij [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in rekening te brengen. De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaat nr. 21 dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.25.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 24 ziet op ‘nutsvoorzieningen en leidingen’ en bedraagt € 764,96. De meer- en minderwerkstaat nr. 25 ziet op ‘meterkast plaatsen’ en bedraagt € 432,70. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat het voor hen onduidelijk is welke werkzaamheden in rekening worden gebracht. Zij vermoeden dat het gaat om het aanleggen van voorzieningen die noodzakelijk waren voor het bouwproces. Die behoren echter tot de verantwoordelijk voor de vof, zo stellen zij. Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] valt het leidingwerk en het aanbrengen van de meterkast niet onder de verplichtingen van de vof op grond van de overeenkomst. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] verwijzen in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie naar “de e-mail van Keulen” (staat nr. 24) en “de e-mail van [naam 9] ” (staat nr. 25). 
      
      
        4.25.1.
        Voor de rechtbank is niet duidelijk op welke e-mailberichten [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] doelen, omdat in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie geen e-mails gevoegd zijn achter de tabbladen bij deze twee meer- en minderwerkstaten. Evenmin is er een concrete verwijzing naar elders in het dossier opgenomen. Naar het oordeel van de rechtbank hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] onvoldoende toegelicht waarop deze werkzaamheden betrekking hebben gehad en wanneer [eisers in conventie, verweerders in reconventie] opdracht gegeven hebben tot het vermeende meerwerk. De rechtbank neemt de meer- en minderwerkstaten nr. 24 en nr. 25 dan ook niet mee in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.26.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 26 ziet op ‘hout interieur keuken-woonkamer-Accoya’ en bedraagt € 2.149,71. De meer- en minderwerkstaat nr. 42 ziet op ‘accoyahout leveren en aanbrengen’ en bedraagt € 42.779,01. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] maakt het accoyahout voor 90 m² deel uit van de calculatie. In totaal is er, zo heeft hun architect berekend, ongeveer 57 m² uitgevoerd, te weten 5 m² interieur en 52 m² exterieur. Het spuitwerk is verricht op basis van een offerte van [naam 8] , die onderdeel was van de calculatie. Het is voor [eisers in conventie, verweerders in reconventie] een raadsel waarom zoveel extra in rekening gebracht wordt op dit deel van het werk. Met betrekking tot de meer- en minderwerkstaat nr. 26 hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] in de conclusie van antwoord/eis in reconventie verwezen naar “de e-mail [naam 9] ” en in de akte na de comparitie hebben zij opgemerkt dat de constructie/materialen en dus ook de tekeningen zijn gewijzigd, waarbij zij verwijzen naar de gewijzigde tekeningen die horen bij de meer- en minderwerkstaat nr. 20a. In het kader van de meer- en minderwerkstaat nr. 42 verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie naar “correspondentie”. 
      
      
        4.26.1.
        De rechtbank constateert dat in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie achter het tabblad van de meer- en minderwerkstaat nr. 26 bouwtekeningen gevoegd zijn, maar geen e-mail van [naam 9] . Achter het tabblad behorend bij meer- en minderwerkstaat nr. 42 is geen correspondentie aangetroffen, maar alleen een overzicht met posten, met strepen en opmerkingen in hokjes terwijl niet duidelijk is van wiens hand dit is. Het had op de weg gelegen van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] om duidelijk uit te leggen, waarom er een hoger bedrag in rekening gebracht is dan de post die genoemd is in de calculatie (€ 23.130) en waaruit blijkt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] met dat meerwerk ingestemd hebben. Bij gebrek aan onderbouwing van dit meerwerk, zal de rechtbank meer- en minderwerkstaten nr. 26 en nr. 42 niet betrekken in de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.27.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 29 c ziet op ‘binnen deuren leveren en aanbrengen’ en bedraagt € 2.001,86. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen deze staat geaccordeerd te hebben om uit een impasse te geraken, terwijl ze het er inhoudelijk niet mee eens zijn. 
      
      
        4.27.1.
        Wat ook zij van de motieven van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] om destijds in te stemmen, vaststaat dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] getekend hebben voor deze meer- en minderwerkstaat. De rechtbank betrekt deze meer- en minderwerkstaat nr. 29 c met een bedrag van € 2.001,86 exclusief btw bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.28.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 30 ziet op ‘hang en sluitwerk’ en bedraagt € 417,25. Ook deze staat is getekend door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Zij vinden dat ze niet tot betaling gehouden zijn, omdat het hang- en sluitwerk nog niet compleet is. 
      
      
        4.28.1.
        Nu [eisers in conventie, verweerders in reconventie] de meer- en minderwerkstaat ondertekend hebben, staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat er sprake is van meerwerk. De rechtbank betrekt deze meer- en minderwerkstaat nr. 30 met een bedrag van € 417,25 exclusief btw bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.29.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 32 ziet op ‘grind koffers aanbrengen’ en bedraagt € 974,84. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat ‘grind’ behoorde tot een stelpost in de calculatie. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] niet toegelicht wat de rechtvaardiging is van dit meerwerk. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dit meerwerk erkend hebben en zij verwijzen daarbij naar correspondentie in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie achter het tabblad van de meer- en minderwerkstaat nr. 55. 
      
      
        4.29.1.
        In de calculatie bij het onderdeel ‘buitenriool’ is een stelpost opgenomen voor € 2.200,00 met de omschrijving “grondwerk riool incl. zand voor aan te vullen en grind onder infiltratie excl. pompput”. De rechtbank is van oordeel dat het aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] is om toe te lichten waarom er sprake is van meerwerk; wat is er meer gedaan aan werk dan in de stelpost begroot was? Anders dan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] menen, bevat de correspondentie achter voornoemd tabblad geen erkenning van deze meerwerkpost. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vragen alleen of de grindkoffers besteld zijn. Bij gebrek aan onderbouwing betrekt de rechtbank de meer- en minderwerkstaat nr. 32 niet bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.30.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 34 ziet op ‘verven houten balken’ en bedraagt € 3.652,42. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] betogen dat de meerprijs voor ‘vuren geschaafd’ buitenproportioneel is en dat zij de houten balken zelf geverfd hebben. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] erkennen dat partijen twisten over de hoogte van het bedrag. 
      
      
        4.30.1.
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] laten na om gemotiveerd toe te lichten waarom de prijs voor het geschaafde vurenhout redelijk is. Ook reageren zij niet op de stelling dat onterecht verfwerk in rekening wordt gebracht, omdat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat zelf gedaan hebben. De rechtbank is gelet hierop van oordeel dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] onvoldoende gemotiveerd toegelicht hebben dat alle onderdelen van deze staat in rekening gebracht mochten worden en dat er sprake is geweest van een redelijke prijs. Meer- en minderwerkstaat 34 zal daarom niet betrokken worden in de berekening van de omvang van het meerwerk. 
        
      
    
    
      4.31.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 35 ziet op ‘balkon dikker geworden dan uitgangspunt’ en bedraagt € 412,14. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] naar “de e-mail van de architect”. De rechtbank begrijpt dat dit een e-mail van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is van 28 juli 2020. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] begrijpen niet wat die mail te maken heeft met deze meerwerkpost. Ook stellen zij dat het balkon niet is uitgevoerd conform de tekening en dat de kosten daarvan niet voor hun rekening horen te komen. Bij akte na comparitie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] weer naar de e-mail van de architect van 28 juli 2020 en betogen zij dat als gevolg daarvan de balkonvloer dikker is geworden. 
      
      
        4.31.1.
        Zonder nadere toelichting, die niet gegeven is door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] , is de door hen gemaakte gevolgtrekking voor de rechtbank niet te volgen. Uit de e-mail van de architect is immers niet af te leiden dat de gekozen afvoergoot een dikkere balkonvloer tot gevolg heeft gehad. Bij gebrek aan een deugdelijke onderbouwing neemt de rechtbank de meer- en minderwerkstaat nr. 35 niet mee bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.32.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 38 ziet op ‘boren gaten tbv installatie’ en bedraagt € 1.585,90. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat op grond van de overeenkomst de gaten aangebracht hadden moeten worden. De vof was vergeten deze gaten aan te brengen en heeft dat later alsnog moeten doen. Hiervoor wordt nu ten onrechte meerwerk in rekening gebracht, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] naar een e-mail van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] van 27 november 2021.
      
      
        4.32.1.
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] reageren niet gemotiveerd op de stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat via deze werkstaat kosten in rekening gebracht worden die onderdeel zijn van de aanneemsom. Uit de e-mail van 27 november 2021 kan de rechtbank niet afleiden dat er sprake is van een opdracht tot meerwerk. In die e-mail constateren [eisers in conventie, verweerders in reconventie] alleen dat er een gat naar buiten geboord moet worden vanwege kabels voor een buitensensor. Zij wijzen erop dat diverse vakwerklieden naar elkaar wijzen als het om de uitvoering gaat. De e-mail is een oproep aan de vof om hierin regie te nemen. Bij gebrek aan onderbouwing betrekt de rechtbank de meer- en minderwerkstaat nr. 38 niet bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.33.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 41 ziet op ‘diverse posten klein’ en bedraagt € 906,80. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] merken op dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dit meerwerk niet onderbouwen. Uit de toelichting blijkt niet wat voor werk er uitgevoerd is. In de akte na comparitie hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen nadere omschrijving gegeven bij deze post.
      
      
        4.33.1.
        Als toelichting bij de diverse posten staat “hulp bij het leggen van de leidingen bij brug” en “wachten bij [naam 10] ”. Achter staat nr. 41 is bij de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie een overzicht met posten aangetroffen, die deels zijn doorgestreept, met opmerkingen en pijlen, terwijl niet duidelijk is van wiens hand dit is. Uit dit overzicht kan de rechtbank geen nadere toelichting afleiden die ziet op meer- en minderwerkstaat nr. 41. Zonder nadere toelichting, die niet gegeven is door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] , is onduidelijk waarop de werkzaamheden betrekking hebben en of die aangemerkt kunnen worden als meerwerk. Bij gebrek aan onderbouwing betrekt de rechtbank de meer- en minderwerkstaat nr. 41 niet bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.34.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 44 ziet op ‘stelkozijnen’ en bedraagt € 7.461,14. Bij de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] naar een e-mail van [naam 9] van 22 februari 2022, waarin de projectleider van de vof schrijft “Na de verstrekking van de opdracht is de tekening gemaakt die afwijkt van de uitgangspunten”. Als reactie daarop stellen [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat de vof de aanpassing van de stelkozijnen zonder hun medeweten en op eigen houtje gedaan heeft, waardoor daarna opnieuw een aanpassing nodig was. Dat moet voor rekening blijven van de vof, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      
      
        4.34.1.
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben in de akte na comparitie niet meer gemotiveerd gereageerd op die opmerking van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] Deze meerwerkpost is, in het licht van de gemotiveerde reactie van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] , onvoldoende onderbouwd door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaat nr. 44 dan ook niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.35.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 46 ziet op ‘spitten tuin (stelpost)’ en bedraagt € 496,21. De meer- en minderwerkstaat nr. 47 ziet op ‘afvoeren overtollige grond eindfase’ en bedraagt € 2.990,23. De meer- en minderwerkstaat nr. 50a ziet op ‘aanbrengen teelaarde’ en bedraagt € 2.230,81. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] bij de meer- en minderwerkstaat nr. 46 naar een e-mail van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De rechtbank heeft deze niet aangetroffen achter het tabblad dat hoort bij deze staat. Met betrekking tot de staat nr. 47 verwijzen zij naar een e-mail van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Op welke e-mail van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] doelen, is de rechtbank niet duidelijk; achter het tabblad dat hoort bij staat nr. 47 zitten meerdere e-mails van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Als onderbouwing voor staat nr. 50a hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] een factuur van [naam 11] gericht aan de vof bijgevoegd waarop een aantal posten aangevinkt zijn, die ook opgenomen zijn in staat nr. 50a. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen zij verder nog naar “de e-mail van [naam 9] ”. De rechtbank heeft die e-mail achter het tabblad dat hoort bij staat nr. 50a niet aangetroffen. Het bezwaar van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] ziet erop dat de vof niet toegelicht heeft waarom de kosten ten opzichte van de stelpost 66% meer zijn. Ook stellen zij dat de afgevoerde grond zag op grond van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ; de grond was het resultaat van een bouwfout ten gevolge waarvan een kuil gegraven is. 
      
      
        4.35.1.
        Ook voor deze drie meer- en minderwerkstaten geldt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] nalaten om inhoudelijk te reageren op de punten van kritiek van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] op deze staten. Het gevolg is dat de gegrondheid van deze meer- en minderwerkstaten niet is komen vast te staan. De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaten nrs. 46, 47 en 50a dan ook niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.36.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 49 ziet op ‘cementdekvloeren badkamers’ en bedraagt € 953,30. Als onderbouwing verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie naar een e-mail van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] van 9 februari 2022. 
      
      
        4.36.1.
        De rechtbank leest in deze e-mail geen erkenning van meerwerk door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Zij wijzen er juist op dat de stukadoor geconstateerd heeft dat het voorwerk van de vof niet goed is uitgevoerd, waardoor er aanpassingen moesten worden doorgevoerd. De kosten hiervoor moeten volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voor rekening van de vof blijven. Nu [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen onderbouwing gegeven hebben voor de gegrondheid van deze meerwerkstaat, is niet komen vast te staan dat er sprake is van meerwerk. De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaat nr. 49 dan ook niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.37.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 51 ziet op ‘goot en drainage voor kelderramen’ en bedraagt € 1.422,79. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] naar de “e-mail van [naam 9] ”. Deze e-mail heeft de rechtbank niet aangetroffen achter het tabblad dat hoort bij deze staat. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is er geen sprake van meerwerk. De noodzaak van dit deel van het werk bleek uit de bouwtekeningen. Mocht de vof dit niet verwerkt hebben in de calculatie dan komt dat voor haar risico en rekening gelet op artikel 10 van de aannemingsovereenkomst dat luidt “alle kosten en rechten aan deze overeenkomst verbonden, zijn inbegrepen in de aanneemsom”, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Als reactie hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] opgemerkt dat “de betreffende onderdelen op de specificatie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] ontbreken”.
      
      
        4.37.1.
        De rechtbank begrijpt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] met deze opmerking bedoelen dat de posten die op de meerwerkstaat staan, niet in de calculatie zijn opgenomen. De stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat de werkzaamheden volgden uit de tekeningen en dus in de calculatie opgenomen hadden moeten zijn, hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] onbesproken gelaten. Zij hebben evenmin gereageerd op het betoog dat artikel 10 van de aannemingsovereenkomst in dat geval in de weg staat aan het alsnog in rekening brengen van deze kosten. De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaat nr. 51 als ontoereikend onderbouwd niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.38.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 53 ziet op ‘wand en deur verdieping + brug’ en bedraagt € 5.276,77. De meer- en minderwerkstaat nr. 54 ziet op ‘giet-ijzeren goot’ en bedraagt € 1.044,20. Ter onderbouwing van beide staten hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] bij de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwezen naar de “e-mail [naam 9] ”. Deze is echter niet bijgevoegd achter de tabbladen die horen bij deze staten. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] menen dat de vof voor deze staten geen onderbouwing heeft gegeven. Meer specifiek merken zij ten aanzien van staat nr. 54 nog op dat er sprake is geweest van een wijziging op verzoek van de vof. Bij akte na de comparitie voeren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] aan dat het meerwerk erkend is door [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      
      
        4.38.1.
        De rechtbank constateert dat de bewuste staten niet ondertekend zijn door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Ook anderszins is de rechtbank niet van een erkenning in of buiten rechte gebleken. Een nadere toelichting op de noodzaak van het meerwerk en het moment waarop [eisers in conventie, verweerders in reconventie] daartoe opdracht gegeven hebben, ontbreekt. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben daardoor onvoldoende onderbouwd dat er sprake is geweest van meerwerk. De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaten nr. 53 en nr. 54 dan ook niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.39.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 55 ziet op ‘L-elementen voortuin’ en bedraagt € 3.913,56. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie voeren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] aan dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] deze staat ondertekend hebben. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wijzen erop dat dit niet klopt; zij hebben de staat niet ondertekend. De L-elementen behelzen bovendien geen meerwerk omdat ze onderdeel zijn van de post ‘betonwerk’. Bij akte na de comparitie wijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] op een e-mail van 15 juli 2021 van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] die gevoegd is achter het tabblad dat hoort bij staat nr. 55.
      
      
        4.39.1.
        De rechtbank leest in de e-mail van 15 juli 2021 geen erkenning van dit meerwerk door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Verder hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet gereageerd op de stelling dat de L-elementen onderdeel zijn van de post ‘betonwerk’. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben deze staat naar het oordeel van de rechtbank ontoereikend onderbouwd in het licht van de reactie van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De meer- en minderwerkstaat nr. 55 zal daarom niet betrokken worden bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.40.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 56 ziet op ‘stalen balk voorgevel’ en bedraagt € 4.876,21. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat het geen meerwerk betreft omdat het werk blijkt uit de tekening op basis waarvan de calculatie is gemaakt. Met verwijzing naar artikel 10 van de aannemingsovereenkomst betogen zij dat het niet opnemen van deze kosten in de calculatie voor rekening en risico van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] komt. Bij akte na comparitie voeren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] aan dat de betreffende onderdelen ontbreken op de specificatie.
      
      
        4.40.1.
        De rechtbank begrijpt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] met deze opmerking willen zeggen dat de posten die op de meerwerkstaat staan niet in de calculatie zijn opgenomen. De stelling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat het werk volgt uit de tekening en dus in de calculatie opgenomen had moeten zijn, hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] onbesproken gelaten. Zij hebben evenmin gereageerd op het betoog dat artikel 10 van de aannemingsovereenkomst in dat geval in de weg staat aan het alsnog in rekening brengen van deze kosten. De rechtbank zal de meer- en minderwerkstaat nr. 56 als ontoereikend onderbouwd dan ook niet betrekken bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
        
      
    
    
      4.41.
      
        De meer- en minderwerkstaat nr. 57 ziet op ‘koekoek op aangeven van [naam 12] ’ en bedraagt € 456,52. In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie verwijzen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] naar een e-mail van Van der Velde van 6 februari 2022. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat de vof een verkeerde, niet passende, koekoek geleverd heeft. Het is niet de bedoeling dat zij die foute koekoek via een meerwerkstaat alsnog moeten betalen, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
    
    
      4.42.
      Bij akte na de comparitie reageren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet op het verwijt dat er sprake was van een verkeerde koekoek. De rechtbank kan daarom niet vaststellen dat er sprake is van meerwerk en om die reden zal de meer- en minderwerkstaat nr. 57 niet betrokken worden bij de berekening van de omvang van het meerwerk.
      
      
        
          Slotsom meerwerk
        
      
    
    
      4.43.
      Gelet op al het voorgaande neemt de rechtbank als meerwerk in aanmerking: 
      - rov. 4.18		€ 23.881,70 exclusief btw
      
        
          rov. 4.27.1		€   2.001,86 exclusief btw
        
        
          rov. 4.28.1		€ 417,25 exclusief btw +
        
      
      
        Totaal				€ 26.300,81 exclusief btw (€ 31.823,98 inclusief btw)
        
          
          Saldo minderwerk – meerwerk
        
      
    
    
      4.44.
      Het saldo minderwerk na aftrek van het meerwerk bedraagt:
      
        
          minderwerk (rov. 4.13)	€ 71.452,51 exclusief btw (€ 86.457,54 inclusief btw)
        
        
          meerwerk (rov. 4.43)	€ 26.300,81 exclusief btw (€ 31.823,98 inclusief btw) -
        
      
      Totaal				€ 45.151,70 exclusief btw (€ 54.633,56 inclusief btw)
      
      
        
          B en D: De opname van het werk op 14 april 2022 en de kwaliteit van het werk
        
      
      
    
    
      4.45.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat uit het proces-verbaal van opname van hun architect van 14 april 2022 (productie 17 dagvaarding), blijkt dat zij het werk hebben afgekeurd. De vof heeft ondanks ingebrekestelling geweigerd de gebreken te herstellen. De vof is daarom in verzuim geraakt. Deze tekortkoming rechtvaardigt de gedeeltelijke ontbinding van de aannemingsovereenkomst, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] De schade voor het herstel van de gebreken, bedraagt € 78.760,00 inclusief btw. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] verwijzen daarbij naar het rapport van [naam bouwadviseur] . 
      
    
    
      4.46.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat diverse gestelde gebreken zien op werk dat niet (meer) tot de overeenkomst behoort. Het werk dat de vof verricht heeft, is deugdelijk. Er is uitsluitend sprake van kleine gebreken die aan oplevering niet in de weg staan.  
      
    
    
      4.47.
      Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] was de planning van het werk van de vof slecht. Er dreigde steeds meer vertraging. Zij stellen dat zij in overleg met de vof delen van de bouw noodgedwongen bij derden neergelegd hebben. Dat betekent echter niet dat de vof als hoofdaannemer voor die delen geen verantwoordelijkheid meer draagt.
      
      
      
      
      
        
          Kwaliteit van het werk
        
      
      
    
    
      4.48.
      De rechtbank zal hieronder de gestelde gebreken langslopen zoals die blijken uit productie 17 bij de dagvaarding en waarop [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] gereageerd hebben in randnummer 4.3. van de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie.
      
      
        
          Luchtdichtheid woning
        
      
    
    
      4.49.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat uit de Rapportage luchtdichtheidstest van TLS van 12 april 2022 (productie 15 dagvaarding) blijkt dat de woning niet luchtdicht is, terwijl dat wel overeengekomen is blijkens de bouwtekening met aanvullende eisen. Het probleem openbaart zich onder meer bij alle houten en aluminium kozijnen, bij de deurkozijnen, bij de meterkast en de aansluiting van het dak op de woning. De woning voldoet niet aan de minimale eisen van het destijds geldende Bouwbesluit, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
    
    
      4.50.
      Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] wordt de luchtdichtheidseis niet gehaald omdat de pui, die geplaatst is door een derde, lekt aan de onderzijde.
      
    
    
      4.51.
      De rechtbank overweegt als volgt. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten niet dat op de bouwtekening die als productie 2B bij dagvaarding is overgelegd en die onderdeel is van de overeenkomst van partijen bij de “aanvullende eisen” vermeld staat: “luchtdichtheidsklasse 3 conform NEN 2686”. De rechtbank begrijpt dat deze klasse staat voor een hoger niveau van luchtdichtheid dan de minimumnorm die voorgeschreven is in het tot 1 januari 2024 geldende artikel 5.4. van het Bouwbesluit. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten de inhoud van de Rapportage luchtdichtheidstest van TLS niet, zodat de inhoud daarvan vaststaat. Als conclusie staat in dit rapport vermeld dat gezien de hoeveelheid luchtlekken er geen concrete Qv10 (=luchtdoorlatendheid)-waarde is vast te stellen. Daarmee staat vast dat de woning niet voldoet aan de vereisten die volgen uit de bouwtekening. Het feit dat de aluminium kozijnen uiteindelijk niet door de vof maar door een ander, [naam 5] , geleverd en geplaatst zijn, ontslaat de vof niet van verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de aansluiting van de aluminiumkozijnen met de betonconstructie. De vof moet op grond van de overeenkomst immers zorgdragen voor oplevering van een woning die voldoet aan luchtdichtheidsklasse 3 conform NEN 2686. Dat betekent dat als een derde de puien levert en plaatst, de vof erop moet toezien dat na het plaatsen van de puien voldaan is aan de overeengekomen NEN-norm. De vraag of de vof of [naam 5] de lucht- en waterdicht tape, die thans mist, had moeten aanbrengen, kan daarmee onbeantwoord blijven. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben verder niet betwist dat de woning ook op andere plaatsen, waar derden geen betrokkenheid bij gehad hebben, niet voldoet aan de NEN-norm. 
      
      
        4.51.1.
        
          Uit de rov. 4.51 volgt dat er sprake is van een tekortkoming van de vof. De rechtbank is voornemens om een deskundige te benoemen en als vraag voor te leggen:
          - Welke kosten moeten gemaakt worden om de woning te laten voldoen aan luchtdichtheidsklasse 3 conform NEN 2686?
        
        
        
          
            Maatvoering woning
          
        
      
    
    
      4.52.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat de maatvoering van de woning op diverse punten afwijkt, waardoor deze vóór de rooilijn staat. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] brengen daartegen in dat het perceel kleiner is dan gecommuniceerd is ten tijde van het sluiten van de overeenkomst.
      
    
    
      4.53.
      Als onbetwist staat vast dat de woning gebouwd is in strijd met de geldende rooilijn. Naar het oordeel van de rechtbank behoort het tot de taak van de aannemer erop toe te zien dat het werk gebouwd wordt met inachtneming van de rooilijn. Nu dat niet is gebeurd, is er sprake van een tekortkoming.
      
      
        
          Waterlekkage bij het slaapkamerraam aan de achterzijde van de gevel
        
      
    
    
      4.54.
      Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is de afwerking rondom de puien niet gemaakt conform de uitvoeringstekening, waardoor de woning niet in gebruik genomen kan worden. 
      
    
    
      4.55.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten de lekkage niet, maar stellen dat het een gevolg is van de onjuiste plaatsing van de pui door derden.
      
    
    
      4.56.
      
        Vaststaat dat er een waterlekkage is geweest bij het slaapkamerraam aan de achterzijde van de gevel doordat de afwerking niet conform de uitvoeringstekening is. Hiervoor heeft de rechtbank overwogen dat de vof eindverantwoordelijk is voor het luchtdicht zijn van de woning. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] mogen op grond van de overeenkomst ook een waterdichte woning verwachten. Het is de taak van de vof om erop toe te zien dat daarvan sprake is, ook als anderen delen van het werk uitvoeren. Ook op dit punt is er dus sprake van een tekortkoming. De rechtbank is voornemens om aan de deskundige de volgende vraag te stellen:
        - Welke kosten moeten gemaakt worden om de woning waterdicht te laten zijn?
      
      
      
        
          Raken waterleiding tijdens de bouw
        
      
    
    
      4.57.
      De rechtbank begrijpt uit het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat tijdens de bouw drie keer de waterleiding is geraakt en dat dit steeds hersteld is. Nu herstel heeft plaatsgevonden en niet gesteld is dat het herstel op ondeugdelijke wijze is uitgevoerd, is van een tekortkoming geen sprake (meer).
      
      
        
          Hang- en sluitwerk
        
      
    
    
      4.58.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen dat de zwarte coating op het hang- en sluitwerk van de binnendeuren op diverse plaatsten in de woning loslaat, dat op diverse plaatsen nog onderdelen ontbreken en dat de blanke rvs schroeven nog vervangen moeten worden door zwart afgewerkte schroeven. 
      
    
    
      4.59.
      Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] is het hang- en sluitwerk voor de opname opnieuw gecoat. Ook voeren zij aan dat het deurbeslag inmiddels vervangen is. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] betwisten dat laatste ter zitting.
      
    
    
      4.60.
      De rechtbank is voornemens de deskundige met betrekking tot de gehele woning als vragen voor te leggen:
      
        
          Laat de zwarte coating op het hang- en sluitwerk van de binnendeuren op diverse plaatsen los?
        
        
          Ontbreken er onderdelen van het hang- en sluitwerk?
        
        
          Bevinden zich in het hang- en sluitwerk blanke RVS schroeven, waar dit zwart afgewerkte schroeven zouden moeten zijn?
        
        
          Wat zijn de kosten van herstel? 
        
      
      
      
      
      
        
          De betonafwerkvloer
        
      
    
    
      4.61.
      De betonafwerkvloer bevat volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] op diverse plekken in diverse ruimten witte plekken, strepen van de vlindermachine en scheuren buiten de dilitatiezaagsneden. De dilitatiezaagsneden zijn bovendien willekeurig, niet evenwijdig en niet op gelijke afstand aangebracht. Op diverse plekken ontbreekt de kitnaad bij de aansluiting van de vloer, bijvoorbeeld bij deurdorpels. Ter plaatse van de stalen kolommen lijkt er geen randisolatie te zijn aangebracht, waardoor de afwerkvloer daar niet vrij kan werken, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
    
    
      4.62.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat de onderaannemer bereid is tot herstel.
      
    
    
      4.63.
      
        Gelet op wat hierna overwogen zal worden in rov. 4.143 tot en met 4.148 gaat de rechtbank voorbij aan het aanbod van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] tot herstel. De rechtbank stelt vast dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de gestelde gebreken met betrekking tot de betonafwerkvloer niet betwisten. De rechtbank is voornemens de deskundige als vraag voor te leggen:
        - Wat zijn de herstelkosten van de gebreken aan de betonafwerkvloer?
      
      
      
        
          Beschadigingen aan delen werk dat al afgerond was.
        
      
    
    
      4.64.
      Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zijn bijvoorbeeld de houten buitenkozijnen en het schilderwerk van wanden en plafonds beschadigd tijdens de werkzaamheden. 
      
    
    
      4.65.
      De rechtbank kan uit de stellingen van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] niet afleiden dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de beschadigingen veroorzaakt hebben. Op de bouw hebben diverse aannemers rondgelopen voor werkzaamheden die nooit tot de oorspronkelijke opdracht behoord hebben. Dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] op dit punt zijn tekortgeschoten kan de rechtbank niet vaststellen.
      
      
        
          Glasvulling balustrades
        
      
    
    
      4.66.
      Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] moeten de balustrades nog voorzien worden van glasvulling. 
      
    
    
      4.67.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] menen dat dit niet valt onder de opdracht omdat [naam 7] de balustrades geleverd heeft. De rechtbank begrijpt, gelet op de reactie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] die opgenomen is in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] , dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] van mening zijn dat de balustrades onderdeel zijn van de trap en de trap minderwerk is. 
      
    
    
      4.68.
      In de calculatie ziet de rechtbank geen afzonderlijke post voor balustrades staan. De rechtbank gaat er daarom vanuit dat de balustrades, en de kennelijk daarbij horende glasvulling, onderdeel zijn van de trap. De trap behoort tot het minderwerk. In beginsel is het gevolg van minderwerk dat de aannemer niet meer op de wijze van uitvoering van dat minderwerk kan worden aangesproken. Voor dat deel van het werk bestaat immers een contractuele relatie tussen de opdrachtgever en de derde. In dit geval ligt het anders: [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zijn in overleg met de vof op zoek gegaan naar een derde partij voor de trap, zij hebben de factuur van de derde partij betaald, echter de offerte is, zoals onbetwist door hen gesteld is, op naam van de vof gesteld. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet gemotiveerd betwist dat vanwege de tenaamstelling van de offerte de vof de formele contractspartij is. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] kunnen de derde, die de trap geleverd en geplaatst heeft, daarom niet tot nakoming aanspreken voor zover het de ontbrekende glasdelen betreft. Alleen de vof kan dat als contractspartij. De vof had zich dus moeten inspannen om de derde tot nakoming te bewegen. Door dat niet te doen, is de vof tekortgeschoten jegens [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      
      
        4.68.1.
        
          De rechtbank is voornemens de deskundige als vraag voor te leggen:
          - Wat zijn de kosten voor het aanbrengen van de glasvulling?
        
        
        
          
            Berging
          
        
      
    
    
      4.69.
      Met betrekking tot de berging stellen [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat er blokken betonsteen loszitten ter plaatse van de nok aan de voorgevel en dat het deurbeslag en het hang- en sluitwerk ontbreken. 
      
    
    
      4.70.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betogen dat de gebreken hersteld zijn voor de opname.
      
    
    
      4.71.
      
        Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60. De rechtbank is voornemens de deskundige als vragen voor te leggen:
        - Zitten er blokken betonsteen los ter plaatse van de nok aan de voorgevel? Zo ja, wat zijn de herstelkosten?
      
      
      
        
          Entresol
        
      
    
    
      4.72.
      Met betrekking tot de entresol staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] drie punten:
      
        
          het ventilatiekanaal moet nog voorzien worden van een rooster;
        
        
          de randafwerking van de vloer is anders uitgevoerd dan op de tekening;
        
        
          de balustrades moeten nog voorzien worden van glasvulling. 
        
      
      
    
    
      4.73.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] verklaren in de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie met betrekking tot de entersol dat deze geen deel uitmaakt van de overeenkomst. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] menen, zo begrijpt de rechtbank uit het proces-verbaal van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] , dat het plaatsen van een rooster onderdeel is van de opdracht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] aan [naam 12] . 
      
    
    
      4.74.
      De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken het aanbrengen van een rooster in het ventilatiekanaal als onderdeel van het opgedragen werk is opgenomen. De rechtbank kan, zonder nadere toelichting die niet is gegeven, dit niet uit de calculatie afleiden. Ook is het niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Bij gebrek aan onderbouwing kan niet worden vastgesteld dat de vof op dit punt tekortgeschoten is. De rechtbank verwerpt dan ook het verwijt ten aanzien van het rooster.
      
      
        4.74.1.
        Voor de rechtbank is onduidelijk wat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] bedoelen met de afwijkende uitvoering van de randafwerking van de vloer. Ziet deze klacht op een betonvloer die gestort is door de vof of ziet het op de aansluiting van de trap op de vloer. Kortom, wat is niet goed afgewerkt: de vloer of de trap die aansluit op de vloer? Zonder nadere toelichting, die niet is gegeven, kan de rechtbank niet vaststellen dat er sprake is van een tekortkoming van de vof. De rechtbank verwerpt daarom het verwijt over de afwijkende uitvoering van de randafwerking van de vloer.
        
      
      
        4.74.2.
        
          Wat betreft de glasvulling verwijst de rechtbank naar de overwegingen onder het kopje ‘glasvulling balustrades’.
          
            Entreehal
          
        
      
    
    
      4.75.
      Met betrekking tot de entreehal staat in het proces-verbaal van opname van de architect van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] :
      
        
          ontbrekend deurbeslag voordeur en huidige scharnieren (roesten) moeten gewisseld worden voor rvs scharnieren;
        
        
          betonsteenwanden aan weerszijden van de trap staan niet recht boven elkaar maar uit het lood. Het verschil kan niet weggewerkt worden. De scheefstand heeft negatieve invloed op de kwaliteitsindruk;
        
        
          de randafwerking boven het raamkozijn bij het trapbordes, die aangebracht is door de vof, is te lang en buigt uit naar voren. Als gevolg daarvan is het stucwerk aan het scheuren;
        
        
          de verkeerde boorgaten in de spanten moeten nog afgewerkt worden.
        
      
      
    
    
      4.76.
      In de conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie reageren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] alleen met de opmerking dat het stucwerk in de entreehal geen deel uitmaakt van de overeenkomst en dat de boorgaten van de spanten zijn afgewerkt voor de datum van de opname. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten dat er sprake is van ontbrekend deurbeslag. 
      
    
    
      4.77.
      
        Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60. De rechtbank constateert dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] het tweede gestelde gebrek niet betwisten, zodat dit vaststaat. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten verder niet dat de vof de randafwerking boven het raamkozijn heeft aangebracht, dat deze te lang is en naar voren buigt. Dat betekent dat het gebrek vaststaat. Dat een ander het stucwerk heeft aangebracht, is niet relevant. De scheuren in het stucwerk worden veroorzaakt door het gebrekkige werk van de vof en de kosten van het herstel vormen de gevolgschade. 
        De rechtbank is voornemens de deskundige als vragen voor te leggen:
      
      
        
          Welke schade kan begroot worden als waardevermindering van de woning voor het niet kunnen herstellen van de scheefstand van de betonsteenwanden aan weerszijden van de trap?
        
        
          Wat zijn de herstelkosten van de randafwerking boven het raamkozijn bij het trapbordes en het stucwerk dat op die plek aan het scheuren is?
        
        
          Zijn de boorgaten in de spanten deugdelijk hersteld? Zo nee, hoeveel bedragen de herstelkosten?
        
      
      
      
        
          Toilet
        
      
    
    
      4.78.
      Met betrekking tot het toilet staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] vijf punten:
      
        
          de drukplaat van het toilet zit los;
        
        
          het toiletmeubel is beschadigd aan de randen en het kitwerk moet nog uitgevoerd worden;
        
        
          het ventilatieventiel van de afdekplaat ontbreekt;
        
        
          de verf op de geschilderde binnendeur is beschadigd door het herhaaldelijk openen van de voordeur zonder rekening te houden met de toiletdeur;
        
        
          het hang, sluit en deurbeslag zijn niet volledig aangebracht en voldoen niet aan de kwaliteit die mag worden verwacht.
        
      
      
    
    
      4.79.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren met betrekking tot de eerste vier punten aan dat deze geen onderdeel zijn van de overeenkomst. Het deurbeslag is volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] inmiddels vervangen.
    
    
      4.80.
      De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken de eerste drie punten (drukplaat, beschadiging toiletmeubel, kitwerk, ventilatieventiel afdekplaat) vermeld staan als onderdeel van het werk dat opgedragen is aan de vof. De rechtbank kan, zonder nadere toelichting die niet gegeven is, dit niet uit de calculatie afleiden. Ook is het niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over deze punten in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Bij gebrek aan onderbouwing kan niet worden vastgesteld dat de vof op deze drie punten tekortgeschoten is. Deze verwijten worden dan ook verworpen. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben verder niet toegelicht waaruit blijkt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] de verf op de geschilderde binnendeur beschadigd hebben. Een nadere toelichting had wel verwacht mogen worden, zeker gelet op het aantal aannemers dat op de bouw rondliep in opdracht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Dat de vof op het vierde punt tekortgeschoten is, is daarom evenmin komen vast te staan. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
        
          Badkamer
        
      
    
    
      4.81.
      Met betrekking tot de badkamer staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] twee punten:
      
        
          de elektra-aansluiting van de elektrische radiator ontbreekt;
        
        
          het hang, sluit en deurbeslag zijn incompleet en voldoen niet aan de kwaliteit die verwacht mag worden.
        
      
      
    
    
      4.82.
      Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] is het eerste punt geen onderdeel van de overeenkomst met de vof. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat het deurbeslag inmiddels vervangen is.
      
    
    
      4.83.
      De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te vermelden waar in de calculatie of elders in contractstukken vermeld staat dat het aanbrengen van de elektra-aansluiting hoort tot het werk van de vof. De rechtbank kan dit, zonder nadere toelichting die niet gegeven is, niet uit de calculatie afleiden. Ook is het niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Bij gebrek aan onderbouwing kan de rechtbank dus niet vaststellen dat de vof op dit punt tekortgeschoten is. Dit verwijt wordt dan ook verworpen. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
        
          Slaapkamer
        
      
    
    
      4.84.
      Met betrekking tot de slaapkamer staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] drie punten:
      
        
          er zitten stickerresten op het glas van de aluminiumkozijnen. Het is de vraag of deze resten nog te verwijderen zijn;
        
        
          het hang, sluit en deurbeslag zijn incompleet en voldoen niet aan de kwaliteit die verwacht mag worden;
        
        
          bouwresten op aluminium kozijnen kunnen schade geven door de lange bouwtijd. Het risico is aanwezig dat de zoutresten inbijten in het aluminium.
        
      
      
    
    
      4.85.
      Met betrekking tot de stickerresten merken [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] op dat dit niet behoort tot de overeenkomst met de vof. Het deurbeslag is volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] inmiddels vervangen. De cementsluier op de aluminium kozijnen is [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] onbekend.
      
      
        4.85.1.
        
          Vaststaat dat [naam 5] de aluminium kozijnen in opdracht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] geleverd en geplaatst heeft. Naar het oordeel van de rechtbank kan de vof daarom niet aangesproken worden op stickerresten die [naam 5] kennelijk na plaatsing niet verwijderd heeft. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60. De rechtbank is verder voornemens om de deskundige de volgende vragen te stellen:
          - Is er sprake van bouwresten op de aluminium kozijnen die geleid hebben tot schade of in de toekomst zullen leiden tot schade? Zo ja, is herstel nog mogelijk?Als herstel mogelijk is, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
        
          
            Woonkamer
          
        
      
    
    
      4.86.
      Met betrekking tot de woonkamer staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] drie punten:
      
        
          de stalen spanten staan uit het lood tussen de woonkamer en de entreehal. Herstel is niet mogelijk. Het doet afbreuk aan de kwaliteitsindruk van de woning;
        
        
          door een fout in de stalen spanten is de balklaag van de verdiepingsvloer lager komen te liggen dan op de tekening is aangegeven. Doordat het plafond nu lager hangt, voldoet de ruimte niet meer aan de hoogte van 2,6 m.
        
        
          de spanten zijn aangeleverd met roestplekken. Omdat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] deze zelf weg geschilderd hebben, waren de roestplekken op het moment van de opname niet meer zichtbaar.
        
      
      
    
    
      4.87.
      Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] valt de scheefstand binnen de bouwtoleranties waarbij zij verwijzen naar productie 24 bij de dagvaarding. De roestvlekken zijn weggewerkt.
      
    
    
      4.88.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet betwist dat door een fout van de vof het plafond lager hangt dan overeengekomen is, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben evenmin betwist dat er roestvlekken op de spanten zaten. De rechtbank neemt dat als vaststaand aan. De rechtbank is voornemens om de deskundige de volgende vragen te stellen:
      
        
          Valt de scheefstand van de stalen spanten binnen de bouwtoleranties? Zo nee, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
          Tot welke waardevermindering leidt het verlaagde plafond?
        
        
          Hebben roetsplekken in spanten constructieve gevolgen of is er alleen sprake van een esthetisch probleem?
        
        
          Zijn de roestplekken ondanks dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] deze overgeschilderd hebben, inmiddels weer zichtbaar geworden? Zo ja, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
      
      
      
        
          Eetkamer
        
      
    
    
      4.89.
      Met betrekking tot de eetkamer staan in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zeven punten:
      
        
          lekkage en luchtdichtheid;
        
        
          kleurverschil in schilderwerk van de spanten (overgang verticale kolommen naar schuine spantbenen);
        
        
          op plintniveau ontbreekt een zwarte rugdekking achter de naad van de centrale kastenwand;
        
        
          het hang, sluit en deurbeslag zijn niet volledig aangebracht en voldoen niet aan de kwaliteit die verwacht mag worden;
        
        
          het geschilderd plafond, dat zich op zes meter hoogte bevindt, zit onder het stof;
        
        
          tussen de pui en de betonvloer zit zichtbaar speling. Aan de linkerkant sluit de vloer dicht aan op de pui en aan de rechterkant zie je een opening;
        
        
          bouwresten op aluminium kozijnen kunnen schade geven doordat het risico bestaat dat de zoutresten inbijten in het aluminium.
        
      
    
    
      4.90.
      Ten aanzien van de gestelde gebreken 1, 2, 3, 5 en 6 stellen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat dit niet behoort tot de opdracht aan de vof.
      
    
    
      4.91.
      Het eerste en ook het zesde verwijt, zo begrijpt de rechtbank, zien op het niet lucht- en waterdicht zijn van de woning, onder meer ter hoogte van de pui. De rechtbank heeft in rov. 4.51 tot en met 4.51.1 al geoordeeld over de luchtdichtheid en in 4.56 over de waterdichtheid. Het antwoord dat de deskundige zal geven op de vragen van de rechtbank die in 4.51.1 en 4.56 geformuleerd zijn, heeft betrekking op de gehele woning en is dus ook van belang voor deze klachten die zien op de eetkamer.
      
      
        4.91.1.
        
          [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben nagelaten toe te lichten waar in de calculatie of elders in de contractstukken vermeld is dat het schilderwerk van de spanten, het schilderwerk van het plafond en een zwarte rugdekking achter de naad van de centrale kastenwand onderdeel zijn van het werk van de vof. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over deze punten in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Dat er sprake is van tekortkomingen kan de rechtbank daarom niet vaststellen. Het gevolg is dat het tweede, derde en vijfde verwijt verworpen worden.
        
      
      
        4.91.2.
        Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
        
      
      
        4.91.3.
        
          
            [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niets opgemerkt over het zevende verwijt, zodat de rechtbank ervan uitgaat dat er bouwresten door de vof zijn achtergelaten op de aluminium kozijnen. In verband daarmee is de rechtbank voornemens om aan de deskundige de volgende vragen te stellen:
          - Is herstel nog mogelijk? Als herstel mogelijk is, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
        
          
            Bijkeuken
          
        
      
    
    
      4.92.
      In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de bijkeuken verwezen naar de eerder gemaakte opmerkingen onder ‘algemeen’ over vloer, deurbeslag en beschadigingen. 
      
    
    
      4.93.
      De rechtbank begrijpt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] met betrekking tot ‘vloer’ en ‘beschadigingen’ doelen op wat vermeld staat onder ‘algemeen’ op pagina 3 van productie 17 bij dagvaarding bij de onderwerpen ‘betonafwerkvloer’ en ‘beschadigingen tijdens de werkzaamheden’
      
    
    
      4.94.
      Wat betreft de ‘vloer’ verwijst de rechtbank naar rov. 4.63. De rechtbank gaat er vanuit dat de deskundige in het kader van de beantwoording van de vraag bij rov. 4.63 ook ingaat op de vloer in de bijkeuken. De klachten over de beschadigingen verwerpt de rechtbank met verwijzing naar rov. 4.65. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
        
          Keuken
        
      
    
    
      4.95.
      In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de keuken melding gemaakt van vier punten:
      
        
          het screendoek is beschadigd; diverse horizontale snedes in een rechte lijn doorsnijden het screendoek;
        
        
          de spanten zijn aangeleverd met roestplekken die [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zelf weg geschilderd hebben. Op het moment van de opname zijn deze plekken niet meer zichtbaar;
        
        
          het ventilatieventiel van de afdekplaat ontbreekt;
        
        
          door een fout in de stalen spanten is de balklaag van de verdiepingsvloer lager komen te liggen dan op de tekening staat. Het plafond van de keuken voldoet daardoor niet meer aan de hoogte van 2,6 m. Als gevolg daarvan zijn diverse aanpassingen gemaakt onder andere aan de keukenkast en de koof van de screens.
        
      
      
    
    
      4.96.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] merken met betrekking tot het eerste en derde verwijt op dat dit geen onderdeel uitmaakt van de overeenkomst. Over het tweede en vierde verwijten laten zij zich niet uit.
      
    
    
      4.97.
      De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] geen feiten aangevoerd hebben waaruit afgeleid kan worden dat de vof de partij geweest is die het screendoek beschadigd heeft. Een tekortkoming door de vof kan de rechtbank daarom niet vaststellen. Dit eerste verwijt wordt verworpen.
      
      
        4.97.1.
        
          [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet betwist dat er roestvlekken op de spanten zaten en dat dit een gebrek is. De rechtbank neemt dat als vaststaand aan. De rechtbank is voornemens ten aanzien van het tweede verwijt als vragen aan de deskundige te stellen:
        
          
            Hebben roetsplekken in spanten constructieve gevolgen of is er alleen sprake van een cosmetisch probleem?
          
          
            Zijn de roestplekken ondanks dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] deze overgeschilderd hebben, weer zichtbaar geworden? Zo ja, wat is in geld uitgedrukt de kwaliteitsvermindering van de woning?
          
        
        
      
      
        4.97.2.
        De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken met betrekking tot het ventilatieventiel van de afdekplaat vermeld staat dat dit onderdeel is van het werk dat opgedragen is aan de vof. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank kan, zonder nadere toelichting die niet gegeven is, niet vaststellen dat de vof op dit punt tekortgeschoten is. De rechtbank verwerpt dan ook het derde verwijt.
        
      
      
        4.97.3.
        
          
            [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet betwist dat door een fout van de vof het plafond lager hangt dan overeengekomen is, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank is voornemens de volgende vragen te stellen aan de deskundige:
          - Wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning door de verlaging van het plafond, die geleid heeft tot aanpassing van de keukenkast en de koof van de screens?
        
        
        
          
            Hal
          
        
      
    
    
      4.98.
      In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de hal melding gemaakt van drie punten:
      
        
          deurbeslag (kruk en cilinder incl. garnituur) van de buitendeur ontbreekt. De scharnieren moeten nog gewisseld worden voor RVS scharnieren. De huidige scharnieren roesten onder invloed van het accoyahout;
        
        
          de meterkastplaat is niet luchtdicht afgewerkt;
        
        
          het slot van de meterkast ontbreekt en verder wordt verwezen naar ‘algemeen’ voor zover het gaat over het hang- en sluitwerk.
        
      
      
    
    
      4.99.
      
        [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betogen dat het deurbeslag al vervangen is. Zij reageren niet op het derde verwijt, zodat dit gebrek vaststaat. Ten aanzien van de meterkastplaat stellen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat dit geen deel uitmaakt van de overeenkomst.
      
      
        4.100.	Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
      
        4.100.1. Dat de meterkastplaat niet luchtdicht is afgewerkt, is niet betwist, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. Uit de calculatie blijkt niet dat het plaatsen van de meterkast en alles wat daarbij komt kijken, onderdeel is van de overeenkomst. Het is verder niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank gaat er daarom vanuit dat het plaatsen van de meterkastplaat uitgevoerd is door een derde partij. Die derde partij dient er voor zorg te dragen dat de meterkastplaat luchtdicht wordt afgewerkt. Dat betekent naar het oordeel van de rechtbank echter niet dat de vof geen verantwoordelijkheid draagt als de meterkastplaat niet luchtdicht is. De vof moet op grond van de overeenkomst immers zorgdragen voor de oplevering van een woning die voldoet aan luchtdichtheidsklasse 3 conform NEN 2686. Dat betekent dat als een derde de meterkastplaat installeert, de vof erop moet toezien dat na het plaatsen daarvan voldaan is aan de overeengekomen NEN-norm voor de woning. Door dat niet te doen, is de vof tekortgeschoten jegens [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      
      
      
        4.100.2. In rov. 4.51.1 heeft de rechtbank overwogen dat zij voornemens is de deskundige te vragen welke kosten gemaakt moeten worden om de woning te laten voldoen aan luchtdichtheidsklasse 3 conform NEN 2686. De rechtbank zal de deskundige verzoeken om bij de beantwoording van die vraag ook het niet luchtdicht afwerken van de meterkastplaat te betrekken:
      
      
        
          Kunt u bij de beantwoording van de vraag in rov. 4.51.1 betrekken dat de meterkastplaat niet luchtdicht is afgewerkt?
        
        
          Wat zijn de kosten voor het plaatsen van het slot op de meterkast, voor zover u dit niet al bij de beantwoording van de vragen van rov. 4.60 betrokken heeft?
        
      
      
      
        
          Gang
        
        4.101.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de gang melding gemaakt van drie punten:
      
      
        
          onderaan de trap, ter plaatse van de deuropening van de slaapkamer aan de voorzijde van de woning, staan de betonsteenmuren scheef. De stukadoor heeft die scheefstand gecorrigeerd. Verwezen wordt verder naar de opmerkingen op dit punt bij de ‘entreehal’;
        
        
          diverse scheuren zijn zichtbaar in het stucwerk en bevinden zich hoofdzakelijk bij deuropeningen. Onduidelijk is of er sprake is van droogscheuren of gebreken;
        
        
          gebreken aan de betonvloer zijn zowel zichtbaar op de begane grond als in het souterrain. Zaagsneden/dilatatievoegen zijn onooglijk aangebracht.
        
      
      
      
        4.102.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] merken ten aanzien van de eerste twee verwijten op dat dit geen onderdeel is van de overeenkomst. Zij betwisten de gebreken in de betonvloer niet, maar stellen dat de onderaannemer een oplossing aangeboden heeft in de vorm van het wegwerken van de zaagsneden.
      
      
      
        4.103.	De rechtbank overweegt met betrekking tot het eerste verwijt dat uit de calculatie blijkt dat ‘betonwerk’ deel uitmaakt van de aan de vof opgedragen werkzaamheden. Dat de betonsteenmuren scheef staan, is niet betwist door [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] , zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank begrijpt dat de stukadoor de scheefstand optisch heeft proberen te corrigeren met stucwerk. Wat daarvan ook zij, als de betonsteenmuren scheef staan, is er sprake van een gebrek. De rechtbank is voornemens om aan de deskundige de volgende vraag te stellen:
      
      - Wat is in geld uitgedrukt de kwaliteitsvermindering van de woning?
      
      
        4.103.1. Stucwerk behoort tot het minderwerk. Dat betekent dat eventuele gebreken aan het stucwerk niet voor rekening van de vof komen. De rechtbank wijst dit verwijt dan ook af.
      
      
      
        4.103.2. De gebreken aan de betonvloer in de woning zijn beoordeeld in rov. 4.63. In het kader van de beantwoording van de vraag die in rov. 4.63 aan de deskundige is gesteld, zal ook de betonvloer in de gang aan de orde komen.
      
      
      
        
          Berging
        
        4.104.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de berging melding gemaakt van twee punten:
      
      
        
          raamopeningen zijn niet uitgevoerd zoals oorspronkelijk op de tekening is aangegeven;
        
        
          bouwresten op de aluminium kozijnen kunnen schade geven door de lange bouwtijd. Het risico is aanwezig dat de zoutresten inbijten in het aluminium.
        
      
      
      
        4.105.	De rechtbank stelt als onbetwist vast dat de raamopeningen niet uitgevoerd zijn conform de tekening. Het is de rechtbank niet duidelijk wat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] bedoelen met de opmerking dat de raamopeningen uitgevoerd zijn conform de begroting. Willen zij daarmee zeggen dat partijen (later) afgeweken zijn van de tekening in de calculatie? Ook is het de rechtbank niet duidelijk op welk onderdeel van de calculatie [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] doelen. Zij verwijzen niet naar een concrete post in de calculatie. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat niet toereikend betwist is dat de wijze van uitvoeren van de raamopeningen gebrekkig is. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vraag te stellen:
      
      - Is het mogelijk om de raamopeningen alsnog te maken op de wijze die op de tekening is aangegeven? Zo ja, wat zijn de herstelkosten? Zo nee, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      4.105.1. Dat er bouwresten op de aluminium kozijnen zitten, is niet betwist, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vragen te stellen:
      - Is er sprake van bouwresten op de aluminium kozijnen die geleid hebben tot schade of in de toekomst zullen leiden tot schade? Zo ja, is herstel nog mogelijk?Als herstel mogelijk is, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          Slaapkamer voor
        
        4.106.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de slaapkamer voor melding gemaakt van twee punten:
      
      
        
          verwijzing naar algemene opmerkingen ten aanzien van afwerkvloer en hang- en sluitwerk;
        
        
          bouwresten op de aluminium kozijnen kunnen schade geven door de lange bouwtijd. Het risico is aanwezig dat de zoutresten inbijten in het aluminium.
        
      
      
      
        4.107.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betwisten dat het hang- en sluitwerk niet in orde is. Voor de rest reageren zijn niet op deze twee punten.
      
      
      
        4.108.	Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
      
        4.108.1. Wat betreft de ‘vloer’ verwijst de rechtbank naar rov. 4.63. De rechtbank gaat ervan uit dat de deskundige in het kader van de beantwoording van de vraag bij rov. 4.63 ook ingaat op de vloer in de slaapkamer voor.
      
      
      
        4.108.2. Dat er bouwresten op de aluminium kozijnen zitten, is niet betwist, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank zal de deskundige de volgende vragen stellen:
      
      - Is er sprake van bouwresten op de aluminium kozijnen die geleid hebben tot schade of in de toekomst zullen leiden tot schade? Zo ja, is herstel nog mogelijk?Als herstel mogelijk is, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          Slaapkamer achter
        
        4.109.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de slaapkamer achter melding gemaakt van zes punten:
      
      
        
          er is een waterlekkage boven het aluminium buitenkozijn aan de achtergevel. Bij ‘algemeen’, waarnaar verwezen wordt ter toelichting, staat dat de oorsprong van deze lekkage zeer waarschijnlijk ligt bij het daarboven gelegen balkon.
        
        
          de vensterbanken verschillen van dikte. Dit doet afbreuk aan de algehele kwaliteitsindruk van de woning;
        
        
          zie ‘algemeen’ voor opmerkingen ten aanzien van de afwerkvloer en hang- en sluitwerk;
        
        
          het ventilatieventiel van de afdekplaat ontbreekt;
        
        
          het stukwerk ter plaatse van het buitenkozijn is rot als gevolg van de waterlekkage vanuit het balkon;
        
        
          bouwresten op de aluminium kozijnen kunnen schade geven door de lange bouwtijd. Het risico is aanwezig dat de zoutresten inbijten in het aluminium.
        
      
      
      
        4.110.	De rechtbank heeft eerder in dit vonnis al geoordeeld over de lekkage boven het aluminium kozijn aan de achtergevel. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet betwist dat het stucwerk ter plaatse van het buitenkozijn is gaan rotten als gevolg van de waterlekkage vanuit het balkon, zodat de rechtbank dit als vaststaand aanneemt. Dat het stucwerk geen onderdeel was van de overeenkomst, zoals [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] stellen, is niet relevant. Immers onbetwist is dat het rotte stukwerk het gevolg is van de lekkage van het aluminium kozijn. Dat een lekkage is ontstaan, is eerder in dit vonnis aangemerkt als een tekortkoming van de vof. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Wat zijn de herstelkosten van het stucwerk dat rot is?
      
      
        4.110.1. Wat betreft het verschil in dikte van de vensterbankdelen stellen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat de afwijking valt binnen de norm. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Valt het verschil in dikte van de vensterbanken binnen de norm? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn dan de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is dan in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.110.2. Wat betreft de ‘vloer’ verwijst de rechtbank naar rov. 4.63. De rechtbank gaat ervan uit dat de deskundige in het kader van de beantwoording van de vraag bij rov. 4.63 ook ingaat op de vloer in de slaapkamer achter.
      
      
      
        4.110.3. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
      
        4.110.4. Met betrekking tot het ontbrekende ventilatieventiel van de afdekplaat voeren [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] aan dat dit geen deel uitmaakt van de overeenkomst. De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken met betrekking tot het ventilatieventiel van de afdekplaat vermeld staat dat dit onderdeel is van het werk dat opgedragen is aan de vof. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank kan, zonder nadere toelichting die niet gegeven is, niet vaststellen dat de vof op dit punt tekortgeschoten is. De rechtbank verwerpt dan ook het vierde verwijt.
      
      
      
        4.110.5. Dat er bouwresten op de aluminium kozijnen zitten is niet betwist, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vragen te stellen:
      
      - Hebben de bouwresten op de aluminium kozijnen geleid tot schade of zullen deze in de toekomst leiden tot schade? Zo ja, is herstel nog mogelijk? Als herstel mogelijk is, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          Badkamer
        
        4.111.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de slaapkamer achter melding gemaakt van drie punten:
      
      
        
          het plafond is verlaagd door een reparatie van de waterleiding in het kelderdak. Hiermee voldoet de plafondhoogte niet aan 2,6 m zoals op de tekening is aangegeven;
        
        
          het sanitair is gedeeltelijk gedemonteerd door de aannemer omdat vanwege de lekkage een verlaagd plafond gemaakt moest worden. Het sanitair is niet teruggeplaatst;
        
        
          er is sprake van een afwijkende opbouw WCD boven badkamermeubel.
        
      
      
      
        4.112.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat het plafond 6 cm is verlaagd en dat dit geen probleem oplevert. Met betrekking tot het sanitair van de badkamer en de aflopende opbouw WCD merken zij op dat dit geen deel uitmaakt van de verplichtingen van de vof.
      
      
      
        4.113.	De rechtbank overweegt dat niet betwist is dat het plafond lager is uitgevoerd dan overeengekomen was. Dat levert een tekortkoming op. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning doordat het plafond in de badkamer 6 cm lager is uitgevoerd?
      
      
        4.113.1. De rechtbank overweegt verder dat niet betwist is dat de vof het sanitair gedeeltelijk verwijderd heeft om het verlaagde plafond te kunnen maken. Het was aan de vof om het sanitair later, nadat het plafond gereed was, terug te (laten) plaatsen. Nu dat niet gebeurd is, is dat een tekortkoming van de vof. De rechtbank zal de deskundige vragen:
      
      - Wat zijn de kosten voor het laten terugplaatsen van het sanitair?
      
      
        4.113.2. Met betrekking tot de afwijkende opbouw WCD is de rechtbank van oordeel dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nagelaten hebben toe te lichten uit welke contractstukken blijkt dat dit deel uitmaakt van het aan de vof opgedragen werk. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank verwerpt daarom dit verwijt.
      
      
      
        
          Techniek
        
        4.114.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] wordt ten aanzien van de techniek melding gemaakt van vier punten:
      
      
        
          diverse roestplekken in het plafond. Ter plaatse van de roestplekken zijn metalen pluggen te zien in het betondak;
        
        
          de WTW-ventilatieunit is nog niet aanwezig vanwege een probleem met de levertijd bij de leverancier van [naam 12] ;
        
        
          vanuit deze ruimte is het begin van het herstelde waterleidingtraject zichtbaar;
        
        
          hang, sluit en deurbeslag is niet volledig aangebracht en voldoet niet aan de kwaliteit die normaal verwacht mag worden.
        
      
      
      
        4.115.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] merken ten aanzien van het onderwerp ‘techniek’ in het algemeen op dat dit geen deel uitmaakt van de overeenkomst. Meer specifiek voeren zij in de pleitnotities voor de mondelinge behandeling aan dat de complete e-installatie, w-installatie en n-r-installatie door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in eigen beheer zijn uitgevoerd.
      
      
      
        4.116.	De rechtbank overweegt dat het plafond onderdeel uitmaakt van het betonwerk dat door de vof is uitgevoerd (zie nr. 21 van de calculatie). Als in dat plafond roestplekken te zien zijn, kan de vof daarop aangesproken worden. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Is herstel van de roestplekken mogelijk? Zo ja, wat zijn de herstelkosten ? Zo nee, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.116.1. Voor de WTW-ventilatieunit en de waterleiding geldt dat deze geen deel uitmaakten van het aan de vof opgedragen werk. Voor zover de vorderingen gegrond zijn op klachten hierover, worden deze afgewezen.
      
      
      
        4.116.2. Het hang- en sluitwerk en het deurbeslag zal door de deskundige worden beoordeeld in het kader van rov. 4.60.
      
      
      
        
          Exterieur 
        
        4.117.	Over de buitenkant van de woning zijn in het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 28 opmerkingen opgenomen. De rechtbank splitst het commentaar op de buitenkant op in een aantal onderdelen.
      
      
      
        
          algemeen, wandafwerking bij balkon en zetwerkdorpels
          4.118.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          algemeen: betonlook pleisterwerk van de plint is niet aangebracht en de ondergrond is niet klaargemaakt voor de pleisterwerken;
        
        
          wandafwerking bij balkon: wandvlakken ter plaatse van aansluiting op dak moeten nog afgewerkt worden met gevelpleisterwerk conform tekeningen van de architect;
        
        
          algemeen: er is een vraag over het woningpeil ten opzichte van het straatpeil en het aangrenzend terrein/maaiveld;
        
        
          algemeen: op diverse plaatsen rondom de woning zijn beschadigingen en lijmresten van de steenstrips zichtbaar op de houten kozijnen;
        
        
          zetwerk dorpels ter plaatse van de voor- en achterdeur zijn niet uitgevoerd conform de maatvoering op de tekening van de architect. Daarbij zijn er gaten geboord aan de voorzijde die de algehele kwaliteitsindruk schaden;
        
        
          algemeen: op diverse plaatsen is zichtbaar in het gevelwerk dat de steenstrips niet consequent in een verhouding van 50/50 zijn verwerkt. Dit zorgt voor kleurvlakken zichtbaar in het gevelwerk die voortkomen uit twee verschillende typen steenstrips. Dit doet afbreuk aan de algehele kwaliteitsindruk van de woning.
        
      
      
      
        4.119.	Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] maakt de betonlook pleisterwerk van de plint geen deel uit van de overeenkomst evenals de wandafwerking bij het balkon. Over het woningpeil, de beschadigingen en de lijmresten van de steenstrips merken zij niets op. Zij betwisten dat de zetwerkdorpels niet conform de tekening van de architect uitgevoerd zijn en dat de steenstrips niet consequent zijn aangebracht.
      
      
      
        4.120.	De rechtbank overweegt dat in de calculatie vermeld is dat betonlook plinten aangebracht zullen worden (zie laatste regel nummer 22 ‘metselwerk’). Als voor het realiseren van de betonlook nodig is dat de plinten gestuct worden – zo begrijpt de rechtbank de opmerkingen op pagina 22 van het proces-verbaal van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] – dan maakt het stucwerk aan de plinten naar het oordeel van de rechtbank deel uit van het werk. Dat partijen voor ander stucwerk in de woning overeengekomen zijn dat dit minderwerk betreft, doet daar niet aan af. De rechtbank is voornemens de deskundige de vraag voor te leggen:
      
      - Wat zijn de kosten om de plinten te stuccen?
      
        4.121.	Ten aanzien van het overige stucwerk buiten overweegt de rechtbank als volgt.
        
          [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zijn van mening, zo volgt uit pagina 22 van het proces-verbaal van opname van hun architect, dat alleen het binnenstucwerk tot het minderwerk behoort en niet het buitenstucwerk. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben in hun processtukken niet gemotiveerd toegelicht waaruit blijkt dat partijen overeengekomen zijn dat alleen het binnenstucwerk uit de opdracht gehaald is. Eerder in het vonnis is vastgesteld dat ‘het stucwerk’ tot het minderwerk behoort. Bij gebrek aan een nadere onderbouwing gaat de rechtbank er daarom vanuit dat al het stucwerk - ook buiten (behoudens rov. 4.120) - uit de opdracht gehaald is. Het verwijt over de wandafwerking bij het balkon wordt dan ook verworpen.
      
      
      
        4.121.1. Met betrekking tot het woningpeil is de rechtbank voornemens om aan de deskundige te vragen:
      
      
        
          Is de woning ten opzichte van de straat en het aangrenzende terrein/maaiveld op het juiste peil gebouwd? 
        
        
          Als het woningpeil niet juist is, welke (mogelijke) negatieve gevolgen (bijvoorbeeld handhaving gemeente en noodzaak legalisering) heeft dit? Zijn de gevolgen te herstellen en zo ja, wat zijn de herstelkosten?
        
      
      
      
        4.121.2. Dat op diverse plaatsen rondom de woning beschadigingen en lijmresten van de steenstrips zichtbaar zijn op de houten kozijnen is niet betwist, en staat daarmee vast. Evenmin is betwist dat deze gebreken toe te rekenen zijn aan de vof, zodat ook daarvan uitgegaan wordt. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Kunnen de beschadigingen rondom de woning en de lijmresten van de steenstrips die zichtbaar zijn op de houten kozijnen, hersteld worden en zo ja, wat zijn de herstelkosten? Zo nee, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.121.3. De rechtbank is voornemens om over de verwijten met betrekking tot de zetwerkdorpels en de steenstrips vragen te stellen aan de deskundige:
      
      
        
          Zijn de zetwerkdorpels ter plaatse van de voor- en achterdeur uitgevoerd conform de maatvoering op de tekening van de architect? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
          Schaden de gaten geboord aan de zichtzijde de algehele kwaliteitsindruk? Zo ja, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
          Zijn de steenstrips consequent in een verhouding van 50/50 verwerkt? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
      
      
      
        
          voorgevel, achtergevel rechts van balkon, linker zijgevel, rechter zijgevel
        
        4.122.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          voorgevel: de maatvoering van de betonkeermuur met de cijfers ‘2020’erin is verkeerd en niet uitgevoerd als zichtwerkbeton. Afgesproken is met de aannemer dat deze wand niet gesloopt zal worden maar meegenomen wordt in de betonlook pleisterwerken van de plint waarmee de maatverschillen weggewerkt worden. De ‘2020’ cijfers zijn onkundig in de bekisting aangebracht waardoor het eindresultaat niet voldoet aan de eisen van zichtwerkbeton;
        
        
          voorgevel: de prefab betonkeerwanden zijn op diverse plaatsen beschadigd en onvakkundig gerepareerd. Daarbij is de keerwand die van de voorgevel tot de straat loopt te lang ten opzichte van wat op de tekening staat. Dit doet afbreuk aan de algehele kwaliteitsindruk van de woning;
        
        
          bij de achtergevel rechts van het balkon is door de aannemer een onooglijke reparatie uitgevoerd met bitumen in een poging om de lekkage te verhelpen bij de slaapkamer in het souterrain. Inmiddels is gebleken dat de lekkage niet verholpen is. Deze reparatie haalt de algehele kwaliteitsindruk van de woning omlaag.
        
      
      
      
        4.123.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] zijn het niet eens met het eerst genoemde verwijt over de voorgevel. Het maakt geen onderdeel uit van de overeenkomst. De klacht over de prefab betonkeerwanden is volgens hen hersteld voor de datum van oplevering. Met betrekking tot de achtergevel rechts van het balkon merken zij op dat de gevel nog gestukadoord moet worden.
      
      
      
        4.124.	Wat betreft het eerste verwijt begrijpt de rechtbank dat hoewel de maatvoering van de keermuur kennelijk niet in orde is, besloten is om niet tot sloop over te gaan en correctie via het pleisterwerk uit te voeren. Uit de e-mail van 10 april 2021 van de vof aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] (productie 22 dagvaarding) blijkt naar het oordeel van de rechtbank dat de kosten voor rekening van de vof komen: “als de hele muur gesloopt gaat worden, is de kans groot op scheuren en schade aan het huis. Een idee is nu om een betonlook te stukadoren op de muur. (…) Rekening gaat dan naar [naam 13] ”. De rechtbank begrijpt dat “ [naam 13] ” een onderaannemer van de vof is. Uit deze e-mail leidt de rechtbank af dat in de rechtsrelatie tussen [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en de vof de afspraak gemaakt is dat de kosten voor het stucwerk betaald worden door de vof. De vof zal de rekening op haar beurt doorschuiven naar haar onderaannemer. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Wat zijn de kosten om de keermuur van een betonlook pleisterwerk te voorzien om de maatverschillen weg te werken?
      
      
        4.124.1. Het aanbrengen van het cijfer ‘2020’ maakt deel uit van het meerwerk dat opgedragen is aan de vof. Dat de wijze van uitvoeren van dit cijfer onkundig is, is niet betwist, zodat de rechtbank daarvan uitgaat. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Is herstel mogelijk van de wijze waarop ‘2020’ in de keermuur is aangebracht? Zo ja, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.124.2. Ook voor de beoordeling van het tweede verwijt is voorlichting door de deskundige nodig gelet op het verweer van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat herstel aan de prefab betonkeerwanden al heeft plaatsgevonden. Dat de keerwand die van de voorgevel tot de straat loopt te lang is ten opzichte van wat op de tekening staat, is niet betwist, zodat de rechtbank dat als vaststaand aanneemt. Ook is niet betwist dat dit afbreuk doet aan de algehele kwaliteitsindruk van de woning. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vraag te stellen:
      
      
        
          Is er sprake van beschadigingen aan de prefab betonkeerwanden die onvakkundig zijn gerepareerd? Zo ja, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
          Leidt het feit dat de keerwand die van de voorgevel tot de straat loopt te lang is ten opzichte van wat op de tekening staat, tot waardevermindering van de woning? Zo ja, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
      
      4.124.3. De rechtbank begrijpt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] met betrekking tot het derde verwijt van mening zijn dat de onooglijke wijze van uitvoering van de reparatie niet erg is, omdat er toch nog stucwerk plaats moet vinden. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vraag te stellen:
      - Is de reparatie, bij de achtergevel rechts van het balkon, met als doel om de lekkage bij de slaapkamer in het souterrain te verhelpen bouwkundig én esthetisch op de juiste wijze uitgevoerd? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          linker zijgevel en rechter zijgevel
        
        4.125.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          linker zijgevel: in plaats van prefabbeton MEA koekoek heeft de aannemer een Cortenstaal koekoek geleverd en gemonteerd. Dit is niet conform de tekening en de wens van de opdrachtgever. Het koekoekrooster met ketting ontbreekt nog. De woning kan hierdoor niet in gebruik genomen worden;
        
        
          rechter zijgevel: bij de oprit komen WTW, bodemsondes en mantelbuispomp naar buiten. Dit geheel is niet afgewerkt. Er ontbreekt een koekoek. Deze koekoek dient stevig genoeg te zijn om overheen te rijden, daar hij zich op de oprit bevindt;
        
        
          rechter zijgevel: de hellingbaan en trap naar de voordeur, de trap naar het terras en de terrasvloer en de trap in het talud ontbreken;
        
        
          linker en rechterzijgevel: de hoekstukken van de accoyahouten gevelbekleding wijken af in kleur ten opzichte van het overige schilderwerk.
        
      
      
      
        4.126.	Over de geplaatste kelderkoekoek is volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] vooraf overleg geweest. De afwerking van de WTW, bodemsondes en mantelbuispomp en de hellingbaan maken geen deel uit van de overeenkomst. Het kleurverschil van de hoekstukken van de accoyahouten gevelbekleding is inherent aan de productkeuze; het betreft een natuurproduct, aldus [gedaagden in conventie, eisers in reconventie]
      
      
      
        4.127.	De rechtbank stelt vast dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet betwist hebben dat oorspronkelijk overeengekomen is dat een MEA koekoek geplaatst zou worden. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betogen, zo begrijpt dat de rechtbank, dat partijen later een ander type zijn overeengekomen en dat dat type geplaatst is. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben hun stelling echter niet onderbouwd. Wanneer, door wie en met wie de afwijkende afspraak gemaakt is, is niet bekend. Bewijstukken om deze stelling te staven, zijn niet overgelegd. De rechtbank verwerpt daarom het verweer van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] Daarmee staat vast dat niet de juiste koekoek geleverd is. Dat het koekoekrooster met ketting nog ontbreekt en dat dit onderdeel is van het aan de vof opgedragen werk, is niet betwist, zodat de rechtbank dit als vaststaand aanneemt. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      
        
          Is plaatsing van een prefabbeton MEA koekoek nog mogelijk? Zo ja, wat zijn de kosten daarvan? Als plaatsing daarvan niet meer mogelijk, is er dan sprake van een waardevermindering van de woning doordat er een Cortenstaal koekoek geplaatst is en zo ja, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
        
        
          Kan de woning in gebruik genomen worden ook al ontbreekt het koekoekrooster met ketting? Welke zijn de kosten aan plaatsing van een koekoekrooster met ketting? 
        
      
      
      
        4.127.1. De installaties behoren niet tot de aan de vof opgedragen werkzaamheden, zodat klachten over de afwerking niet voor rekening van de vof komen. De rechtbank wijst daarom de klachten over de afwerking van de WTW, bodemsondes en mantelbuispomp af. De rechtbank kan uit de calculatie niet afleiden dat de vof ook de koekoek in de rechter zijgevel zou moeten plaatsen. De calculatie maakt melding van één koekoek (zie calculatie nr. 21, 16e regel). Niet is gebleken dat daarnaast via meerwerk nog opdracht gegeven is voor een andere koekoek. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank wijst daarom de klacht ten aanzien van deze koekoek af.
      
      
      
        4.127.2. De rechtbank kan uit de calculatie niet afleiden dat de hellingbaan, de trap naar de voordeur, het terras, de terrasvloer en de trap in het talud deel uitmaken van het opgedragen werk. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie hierover in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd of in andere contractstukken, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Ook deze klacht zal daarom worden afgewezen.
      
      
      
        4.127.3. Wat betreft de kleur van de hoekstukken van de accoyahouten gevelbekleding is de rechtbank voornemens om de deskundige de volgende vragen voor te leggen:
      
      - Is er sprake van een niet acceptabele afwijking van de kleur van de hoekstukken van de accoyahouten gevelbekleding of is het kleurverschil inherent aan de aard van het materiaal? Als er sprake is van een niet acceptabele kleurafwijking, is herstel mogelijk en zo ja, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          kruipruimte ventilatie
        
        4.128.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar dat de gevelroosters ontbreken.
      
      
      
        4.129.	Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] kunnen deze nog niet geplaatst worden, omdat het stucwerk nog niet is uitgevoerd.
      
      
      
        4.130.	De rechtbank leidt uit de reactie van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] af dat erkend wordt dat het plaatsen van de gevelroosters onderdeel uitmaakt van het opgedragen werk. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Welke kosten zijn verbonden aan het alsnog plaatsen van de gevelroosters?
      
      
        
          achtergevel
        
        4.131.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          de betonwerken van het balkon voldoen niet aan de specificatie voor zichtwerk en zijn niet conform tekening uitgevoerd. Op diverse plaatsen zitten onkundige/slordige fouten en het oppervlak is onregelmatig en gevuld met beschadigingen. Herstelwerkzaamheden zijn slecht uitgevoerd en hebben het resultaat niet kunnen verbeteren. De algehele kwaliteitsindruk van de woning wordt hierdoor negatief beïnvloed;
        
        
          balustrades bij het terras en het balkon ontbreken. De woning kan hierdoor niet in gebruik genomen worden;
        
        
          naast het balkon, aan de zijde van huisnummer 31, ontbreekt een steenstrip;
        
        
          op het stalen spant zitten nog cementresten en het dient nog geschilderd te worden;
        
        
          achtergevel rechts van balkon: buiten, onder het balkon, aan de zijde van huisnummer 31, is door de aannemer een onooglijke reparatie uitgevoerd met bitumen in een poging om de lekkage te verhelpen bij de slaapkamer in het souterrain. Inmiddels is gebleken dat de lekkage niet verholpen is. Deze reparatie haalt de algehele kwaliteitsindruk van de woning omlaag.
        
      
      
      
        4.132.	Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] heeft de vof de betonwerken van het balkon uitgevoerd conform de tekening. 
      
      
      
        4.133.	De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Voldoen de betonwerken van het balkon aan de specificatie voor zichtwerk en zijn ze conform de tekening uitgevoerd? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.133.1. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] voeren aan dat de balustrades bij terras en balkon geen deel uitmaken van de overeenkomst.
      
      
      
        4.133.2. De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken met betrekking tot de balustrades bij het terras en het balkon vermeld staat dat dit onderdeel is van het werk dat opgedragen is aan de vof. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie hierover in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd of in andere contractstukken, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank wijst deze klacht af.
      
      
      
        4.133.3. Met betrekking tot de steenstrip merken [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] op dat hen niet bekend is dat deze ontbreekt.
      
      
      
        4.133.4. De rechtbank is voornemens aan de deskundige de vraag voor te leggen:
      
      - Ontbreekt er naast het balkon een steenstrip? Zo ja, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        4.133.5. De rechtbank constateert dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet betwisten dat op het stalen spant nog cementresten zitten en dat het nog geschilderd dient te worden. Ook hebben [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet betwist dat buiten, onder het balkon, aan de zijde van huisnummer 31, door de vof een onooglijke reparatie uitgevoerd is met bitumen in een poging om de lekkage te verhelpen bij de slaapkamer in het souterrain, en dat gebleken is dat de lekkage niet verholpen is. De rechtbank is voornemens de deskundige de volgende vragen te stellen:
      
      
        
          Wat zijn de kosten voor het verwijderen van de cementresten op het stalen spant en hoeveel bedraagt het schilderwerk dat nog uitgevoerd moet worden?
        
        
          Wat zijn de kosten voor het verhelpen van de lekkage op een esthetisch deugdelijke wijze, voor zover deze kosten niet al verwerkt zijn bij het antwoord in het kader van rov. 4.124.3?
        
      
      
      
      
      
        
          dak, balkon, keermuur aan de straat en zichtwerkbeton
        
        4.134.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          dak: zinkwerken zijn niet netjes afgewerkt. Dit haalt de algehele kwaliteitsindruk van de woning omlaag;
        
        
          balkon: de afwateringsgoot ter plaatse van het balkon is niet op de juiste manier behandeld tegen roestvorming en deze is nu bijna volledig verroest aan het oppervlak. Deze afwateringsgoot dient in de kleur RAL9004 roestbestendig verduurzaamd te zijn;
        
        
          keermuur aan de straat: de metalen brievenbus ontbreekt.
        
      
      
      
        4.135.	Volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] maken het zinkwerk en de metalen brievenbus geen deel uit van de overeenkomst. De wijze van bewerking van de afwateringsgoot is een keuze geweest van de architect, aldus [gedaagden in conventie, eisers in reconventie]
      
      
      
        4.136.	Met betrekking tot de zinkwerken overweegt de rechtbank dat in de calculatie onder nr. 33 melding gemaakt wordt van ‘zinken nokafwerking’. Het was aan [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] om gemotiveerd uit te leggen waarom het zinkwerk aan de nok toch geen deel (meer) uitmaakt van de overeenkomst. Nu [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dit nagelaten hebben, gaat de rechtbank ervan uit dat het zinkwerk aan de nok, waarop commentaar geleverd is, onderdeel is van de overeenkomst. Dat betekent dat de vof of dit punt is tekortgeschoten. De rechtbank is voornemens aan de deskundige de volgende vragen te stellen:
      
      - is herstel van de afwerking van het zinkwerk aan de nok nog mogelijk? Zo ja, wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, wat is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning? 
      
      
        4.136.1. De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken met betrekking tot de metalen brievenbus vermeld staat dat dit onderdeel is van het werk dat opgedragen is aan de vof. Het is niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. De rechtbank wijst deze klacht af.
      
      
      
        4.136.2. Wat betreft de afwateringsgoot is de rechtbank voornemens een vraag aan de deskundige te stellen:
      
      - Is de afwateringsgoot ter plaatse van het balkon op de juiste manier behandeld tegen roestvorming uitgaande van de keuze voor de kleur RAL9004? Zo nee, is herstel mogelijk en wat zijn de herstelkosten? Als herstel niet mogelijk is, was is in geld uitgedrukt de waardevermindering van de woning?
      
      
        
          zichtwerkbeton, terrein en terras
        
        4.137.	In het proces-verbaal van opname van de architect van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] staat als commentaar:
      
      
        
          zichtwerkbeton: de doppen (afwerking) ontbreken in het betonwerk ter plaatse van de gaten voor de bekistingsafstandhouders;
        
        
          terrein: de afwerking van de zandopvangput dient nog gemaakt te worden. Er steekt nu een dikke pijp meters boven het maaiveld uit. Deze installatie is geleverd en geïnstalleerd door de aannemer;
        
        
          terrein: bestrating/korrelmix is niet aangebracht;
        
        
          terras: de keerwanden bij de achterdeur, voor het terras, zijn geplaatst zonder dat er nagedacht is hoe de afwatering van het terras dient plaats te vinden;
        
        
          terrein: teelaarde is niet over het gehele perceel aangebracht;
        
        
          terrein: de pompput ligt te hoog in de oprit. Hierdoor is een gelijke afwatering van achteren naar voren, naar de stoeprand niet meer mogelijk. De aannemer heeft de pomput ingegraven in de grond.
        
      
      
      
        4.138.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] verklaren niet te weten dat er doppen ontbreken in het betonwerk. Met betrekking tot de afwerking van de zandopvang, de bestrating/korrelmix, de afwatering bij de keerwanden en de pomp merken zij op dat dit allemaal geen deel uitmaakt van de overeenkomst. Het punt van het aanbrengen van de teelaarde is al opgelost volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie]
      
      
      
        4.139.	De rechtbank begrijpt dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet betwisten dat onderdeel van de overeenkomst is dat de vof zorgt voor doppen/afwerking in het betonwerk ter plaatse van de gaten voor de bekistingsafstandenhouders. De rechtbank neemt dat als vaststaand aan. De rechtbank is voornemens de deskundige te vragen:
      
      - Ontbreken er doppen/afwerking in het betonwerk ter plaatse van de gaten voor de bekistingsafstandenhouders? Zo ja, wat zijn de herstelkosten?
      
      
        4.140.	De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] nalaten te benoemen waar in de calculatie of elders in contractstukken het aanbrengen van de zandopvangput, de bestrating/korrelmix en de pompput als onderdelen van het opgedragen werk zijn opgenomen. De rechtbank kan, zonder nadere toelichting die niet is gegeven, dit niet uit de calculatie afleiden. Ook is het niet aan de rechtbank om op zoek te gaan naar informatie over dit punt in de tekeningen van de architect die als productie 2 bij de dagvaarding zijn overgelegd, nu partijen daar niet specifiek naar verwijzen. Deze verwijten worden afgewezen.
      
      
      
        4.140.1. De rechtbank overweegt dat de keerwanden bij de achterdeur onderdeel uitmaken van het aan de vof opgedragen werk. Zonder nadere toelichting, die niet is gegeven, kan de rechtbank niet vaststellen dat ook het aanleggen van het terras en de afwatering van het terras onderdeel uitmaken van het werk van de vof. Deze klacht wordt daarom afgewezen.
      
      
      
        4.140.2. Met betrekking tot de teelaard is de rechtbank voornemens een vraag aan de deskundige te stellen:
      
      - Is teelaarde over het gehele perceel aangebracht? Zo nee, wat zijn de kosten om dat alsnog te doen?
      
      
        
          Uitlating partijen voornemen benoeming deskundigenbericht
        
      
      
      
        4.141.	De rechtbank begrijpt uit de akten van partijen na de mondelinge behandeling dat partijen in geval van een deskundigenbenoeming als deskundige benoemd wensen te zien mevrouw ing. J.M.A. Kuijper. Voordat de rechtbank haar zal benaderen, krijgen partijen eerst de gelegenheid bij akte zich uit te laten over het voornemen van de rechtbank om tot een benoeming van een deskundige over te gaan en over de hiervoor in de vonnis voorgestelde vragen. Naast die vragen zal de rechtbank de deskundige ook nog de vraag voorleggen:
      
      - Zijn er nog overige opmerkingen die u wilt maken naar aanleiding van uw onderzoek?
      4.142.	Nadat partijen zich bij akte hierover uitgelaten hebben, zal de rechtbank een offerte opvragen bij de beoogd deskundige. Na ontvangst van de offerte zal de rechtbank partijen  in de gelegenheid stellen zich uit te laten over de hoogte daarvan.
      
      
        
          Oplevering  
        
      
      
      
        4.143.	Hoewel er met betrekking tot de gestelde gebreken nog veel vragen te beantwoorden zijn door een deskundige, is de rechtbank van oordeel dat op 14 april 2022 van een oplevering geen sprake is geweest. Van slechts kleine gebreken, zoals [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] betogen, is geen sprake. Dat blijkt alleen al uit het feit dat de woning niet lucht- en waterdicht is. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] mochten het werk afkeuren. 
      
      
      
        
          Onbetaald gelaten laatste twee termijnfacturen – verzuim – partiële ontbinding
        
      
      
      
        4.144.	[eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben de zevende en achtste termijnfacturen van de vof niet betaald, omdat de stand van het werk niet ver genoeg was om te mogen factureren. Er was sprake van een lekkage ter plaatse van de puien die niet hersteld werd, waardoor niet gezegd kan worden dat het wind- en waterdicht maken van de buitenschil en alle binnenwanden en binnenkozijnen gereed was. 
      
      
      
        4.145.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] menen dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] met tijdige betaling van die twee termijn-facturen in verzuim zijn. Alle werkzaamheden waren uitgevoerd. 
      
      
      
        4.146.	De rechtbank is van oordeel dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] gelet op artikel 4 lid 1 van de overeenkomst nog niet gehouden waren om de laatste twee termijnfacturen te betalen. Dit artikel bepaalt namelijk dat de vijfde termijn pas verschuldigd is na het gereedkomen van het wind- en waterdicht maken van de buitenschil. Eerder is al overwogen dat de woning niet wind- en waterdicht is. De zevende en achtste termijn zijn dus nog niet opeisbaar. Het verweer van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dat er sprake is van schuldeisersverzuim wordt verworpen.
      
      
      
        
          Vordering I primair en vordering II
        
      
      
      
        4.147.	Ondanks ingebrekestelling is de vof niet tot herstel van de gebreken overgegaan. Dat betekent dat de vof in verzuim is geraakt. De vordering van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] onder I primair om de overeenkomst partieel te ontbinden, is toewijsbaar, voor zover het ziet op de nog niet betaalde laatste twee termijnfacturen.
      
      
      
        4.148.	Nadat een deskundigenbericht is uitgebracht, zal de rechtbank beoordelen wat de omvang van de herstelkosten zijn (vordering I onder primair) en of er onherstelbare gebreken en overige gevolgschade is (vordering II). In een later stadium kan bezien worden of verwijzing naar de schadestaat, in het kader van vordering II, nog nodig is. 
      
      
      
        
          C: De bouwtijd
        
      
      
      
        4.149.	De bouw is gestart op 31 mei 2020 (zie rov. 2.3). Op grond van artikel 5 van de aannemingsovereenkomst bedraagt de bouwtijd 170 werkbare werkdagen (zie rov. 2.1). Bij overschrijding van deze termijn is de vof zonder ingebrekestelling een gefixeerde schadevergoeding verschuldigd van 0,25 promille van de aanneemsom per kalenderdag (zie rov. 2.2).
        4.150.	Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] was de bouwtijd op 17 maart 2021 verstreken. Op die dag was de bouw niet gereed. Bij brief van 11 december 2021 is de vof vanwege de bouwtijd-overschrijding ingebreke gesteld. Met een bouwtijdverlenging hebben zij nooit ingestemd, ook niet toen na ontbinding van de vof de bouw voortgezet is door [naam BV] . Het aantal meerwerkstaten waarop een bouwtijdverlenging is vermeld, is op een hand te tellen, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie] 
      
      
      
        4.151.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] brengen daartegen in dat het meerwerk substantieel was, waardoor het uitgangspunt van 170 werkbare dagen niet meer geldt. Derden die minderwerk uitvoerden, hebben hun werk bovendien niet tijdig uitgevoerd: de aluminium puien, de keuken, de trap van de verdieping, het stucwerk, de schilder, de tegelwanden, de vloer van de badkamer, de vloer van de wc, de loodgieter voor de wc, het afmonteren van de badkamer en het afwerken van de elektriciteit. Hierdoor kon de vof haar eigen planning niet meer realiseren. Tot slot hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] volgens [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] geen rekening gehouden met vakantieperiodes en onwerkbaar weer.
      
      
      
        4.152.	Als reactie daarop hebben [eisers in conventie, verweerders in reconventie] gesteld dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] niet concreet gemaakt hebben dat derden het werk van de vof vertraagd hebben.
      
      
      
        4.153.	De rechtbank overweegt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] bij de berekening van het verstrijken van de bouwtijd rekening gehouden hebben met 35 onwerkbare dagen (zie productie 10 dagvaarding: aanvang bouw op 31 mei 2020 + 35 onwerkbare dagen + 170 dagen). [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben niet aangevoerd hoeveel onwerkbare dagen er geweest zijn, zodat de rechtbank uitgaat van 35 onwerkbare dagen. Uit artikel 11 lid 1 van de algemene voorwaarden blijkt dat vakantiedagen niet behoren tot de werkbare dagen. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben niet betwist dat er 35 vakantiedagen geweest zijn. Dat betekent, rekening houdend met weekenden en feestdagen waarop niet gewerkt wordt, dat op zijn vroegst de bouwtijd verstreken was op 11 mei 2021. Vaststaat inmiddels dat ook op die datum de bouw niet gereed was.
      
      
      
        4.154.	Eerder in dit vonnis is overwogen dat de omvang van het minderwerk aanzienlijk groter is dan de omvang van het meerwerk, zodat het meerwerk, zonder nadere concrete toelichting die niet is gegeven, niet als oorzaak van de overschrijding van de bouwtijd aangemerkt kan worden. De rechtbank verwerpt daarom dit verweer.
      
      
      
        4.155.	[gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben weliswaar opgesomd wanneer de in rov. 4.151 genoemde werken gereed zijn gekomen, maar die enkele data zeggen niets over de startdata van de aannemers en de duur van hun werk. Volgens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] moesten juist de andere aannemers met hun werk wachten totdat de vof ver genoeg klaar was. Van [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] mag verwacht worden dat zij meer handen en voeten geven aan hun beroep op overmacht: wat was de stand van het werk toen de andere aannemers begonnen, hoe lang zouden zij volgens de planning bezig zijn en hoe lang hebben zij daadwerkelijk over hun werk gedaan, welk deel van het werk van de vof is vertraagd door welke andere aannemer? Nu het beroep op overmacht onvoldoende is uitgewerkt, verwerpt de rechtbank dit verweer.
      
      
      
        
          Vordering III
        
      
      
      
        4.156.	Gelet op voorgaande overwegingen zijn [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] een gefixeerde schadevergoeding verschuldigd vanaf 11 mei 2021. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben de hoogte van het gevorderde bedrag van € 103,07 per dag niet betwist, zodat de rechtbank daarvan zal uitgaan. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben een vergoeding gevorderd tot het moment van partiële ontbinding van de overeenkomst. Met het betekenen van de dagvaarding is duidelijk geworden dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] (primair) niet langer nakoming van de overeenkomst wensen. De rechtbank zal de gefixeerde schadevergoeding dan ook toewijzen vanaf 11 mei 2021 tot de dag van de dagvaarding (13 juli 2022). De over de gefixeerde schadevergoeding gevorderde wettelijke rente is toewijsbaar met ingang van de dag van de dagvaarding.
      
      
      
        
          Vordering IV
        
      
      
      
        
          Slotsom minderwerk – meerwerk vermeerderd met wat al betaald is aan meerwerk
        
        4.157.	 Eerder in dit vonnis is overwogen dat het minderwerk het meerwerk overstijgt met een bedrag van € 45.151,70 exclusief btw (€ 54.633,56 inclusief btw).
      
      
      
        4.158.	[eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen in de akte na mondelinge behandeling dat zij aan meerwerk al € 9.782,16 ex btw, ofwel € 11.836,41 inclusief btw voldaan hebben. Zij verwijzen daarbij naar productie 18 van de dagvaarding. Uit deze productie leidt de rechtbank af dat het betaalde bedrag ziet op het meerwerk ‘extra afvoeren van grond’. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] hebben dit niet betwist zodat de rechtbank hiervan zal uitgaan. Het in totaal door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te veel betaalde bedrag komt dan uit op € 54.633,56 inclusief btw + € 11.836,41 inclusief btw = € 66.469,97 inclusief btw. De wettelijke rente over dit bedrag is toewijsbaar vanaf de dagvaarding.
      
      
      
        
          Vorderingen V tot en met VIII 
        
      
      
      
        4.159.	In afwachting van de uitkomst van het deskundigenbericht zal de rechtbank iedere verdere beslissing aanhouden.
      
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
      
        4.160.	[eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben aangevoerd dat [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] in hun vordering niet ontvangen kunnen worden. Alleen de ontbonden vof kan de vorderingen in reconventie instellen. Het is echter niet de ontbonden vof die in conventie in rechte betrokken is, maar [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] in privé op grond van artikel 18 WvK, aldus [eisers in conventie, verweerders in reconventie]
      
      
      
        4.161.	De rechtbank is van oordeel dat dit verweer slaagt. [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] zijn in conventie niet in hun hoedanigheid van voormalig vennoten aangesproken, maar persoonlijk op grond van artikel 18 WvK (zie rov. 4.4 en 4.5). De vordering in reconventie kan alleen ingesteld worden door de ontbonden vof. Bij eindvonnis zullen [gedaagden in conventie, eisers in reconventie] dan ook niet ontvankelijk verklaard worden in hun reconventionele vordering.
      
      
      
        4.162.	Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      5.1.
      verwijst de zaak naar de rol van 26 juni 2024 voor uitlating akten aan de zijde van beide partijen zoals bepaald is in rov. 4.141,
      
    
    
      5.2.
      houdt iedere verdere beslissing aan,
      
      
        
          in reconventie
        
      
      
    
    
      5.3.
      houdt iedere verdere beslissing aan.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. I.M. Etman en in het openbaar uitgesproken op 29 mei 2024.
      
      
      
        typ: me