ECLI:NL:HR:2018:789, Hoge Raad, 29-05-2018, 16/03373
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2018-05-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Medeplegen van het telen van hennep, art. 3.B. Opiumwet. Bewijsklacht medeplegen. Blijkens de bewijsvoering heeft het Hof o.m. vastgesteld dat in een (slaap)kamer op de eerste etage een sigarettenpeuk is aangetroffen met daarop DNA dat overeenkomt met het DNA-profiel van verdachte, dat in de schuur van de woning in Breda voor hennepteelt gebruikte handschoenen zijn aangetroffen met daarin aan de binnenzijde DNA-materiaal dat overeenkomt met het DNA-profiel van mededader C alsmede het DNA-profiel van bewoner en mededader A, dat verdachte tezamen met een onbekende persoon naar een growshop is gegaan en zich vervolgens heeft opgehouden in de nabijheid van genoemde woning en dat verdachte in OVC-gesprekken met C, welke gesprekken zijn opgenomen in een auto die zich t.t.v. die gesprekken in de omgeving van B bevond, heeft gesproken over het laten komen van "die Duitser" naar de bouwmarkt, (de wijze van) vervoer van zakken, het plaatsen van groeilicht/lampen en de zichtbaarheid van een over het plafond lopende kabel. ‘s Hofs mede daarop gebaseerde oordeel dat sprake is van een voor medeplegen vereiste bewuste en nauwe samenwerking van verdachte met zijn mededaders, is niet onbegrijpelijk en toereikend gemotiveerd. CAG: anders. Samenhang met 16/02820.

29 mei 2018
    Strafkamer
    nr. S 16/03373
    SSA/JHO
    
     
    Hoge Raad der Nederlanden
    
     
     
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof Den Haag van 20 mei 2016, nummer 22/002994-15, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1980.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft P.M. Rombouts, advocaat te Amsterdam, bij schriftuur en aanvullende schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schrifturen zijn aan dit arrest gehecht en maken daarvan deel uit.
      De plaatsvervangend Advocaat-Generaal D.J.M.W. Paridaens heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak, maar uitsluitend wat betreft de beslissingen ten aanzien van het onder 1. tenlastegelegde en de opgelegde straf, tot terugwijzing van de zaak naar het Gerechtshof Den Haag, opdat de zaak in zoverre op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
      De raadsman heeft daarop schriftelijk gereageerd.
    
    
  
  
    
      2Beoordeling van het eerste middel
    
    
      2.1.
      Het middel klaagt onder meer dat de bewezenverklaring ten aanzien van het handelen tezamen en in vereniging (hierna: het medeplegen) niet uit de bewijsvoering kan worden afgeleid.
      
      
        2.2.1.
        
          Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:
          "hij op tijdstippen in de periode van 1 januari 2009 tot en met 19 mei 2011 te Breda, tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk heeft geteeld een hoeveelheid van meer dan 30 gram van een materiaal bevattende hennep, zijnde hennep een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst II."
        
        
      
      
        2.2.2.
        
          Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen:
          "1. Een proces-verbaal van inbeslagneming [a-straat 1] te Breda (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:
          Op 19 mei 2011 vond een doorzoeking plaats in de woning aan de [a-straat 1] te Breda. Deze woning wordt blijkens een huurovereenkomst gehuurd door [betrokkene 1] en [betrokkene 2] .
          In de meterkast werd waargenomen dat de kap van de meterkast niet meer was verzegeld. Door een medewerker Enexis van de afdeling Fraudebestrijding werd een afzonderlijk proces-verbaal opgemaakt waarin is omschreven dat er in deze woning illegaal stroom is gebruikt.
          In het toilet werd waargenomen dat de plafond was voorzien van enkele boorgaten en dat de luchtafvoer niet was voorzien van een rooster. De toilet was blijkbaar voorheen voorzien van een verlaagd plafond welke is verwijderd.
          In de tuin is een schuur gevestigd. Na openen van deze schuur is een complete inventarisatie van een hennepkwekerij in beslag genomen.
          In de 1e kamer werden diverse materialen voor een hennepkwekerij in beslag genomen.
          De 3e kamer rechts was een lege kamer welke was voorzien van ijzeren haken aan het plafond, houten balken en een donker kleed welke was bevestigd aan een houten plank te grote van het slaapkamer raam, welke kan relateren dat in deze kamer, kwekerij(en) heeft plaatsgevonden.
          Op de traptreden werden diverse hennepresten aangetroffen en voor nader onderzoek in beslag genomen.
          Op de overloop/zolder was een geopende kamer. Deze was leeg en had rondom de muren een vochtrand dan wel een vervuilingrand, welke kan relateren dat in deze kamer, kwekerij(en) heeft plaatsgevonden.
        
        
        
          2. Een geschrift, zijnde een aangifte, (...) opgemaakt en ondertekend door [betrokkene 5] , medewerkster Fraudebestrijding Enexis B.V. (...). Het houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          Pleegplaats: Breda
          Adres: [a-straat 1]
          Verklaring aangever
          De fraude-inspecteur constateerde op 19 mei 2011 verboden handelingen aan de elektriciteitsinstallatie en trof het volgende aan:
          De fraudespecialist en de politieambtenaar hebben aan de hand van indicatoren vastgesteld dat er sprake is geweest van eerdere oogsten. Uit het door Enexis B.V. ingestelde onderzoek is gebleken dat er een hennepplantage was ingericht in bovengenoemd perceel. Dit betekent dat er in deze periode vermoedelijk sprake is van tenminste 4 eerdere oogsten. Deze indicatoren wonden onderbouwd met foto's. Op de foto's afgedrukt op bladzijde 2011 is te zien dat er resten van planten aangetroffen zijn. Dit is een aanwijzing voor eerdere oogsten. Op de foto's afgedrukt op bladzijde 2113 is te zien dat er sprake was van een flinke vervuiling van gebruikte apparatuur. Dit is een aanwijzing dat de apparatuur langer in gebruik is. Ook de koolstoffilter was sterk vervuild. Op de foto afgedrukt op bladzijde 2114 is de ketting verschoven, zodat aangetoond kan worden dat dit koolstoffilter hier vanaf het begin van de kweekperiode gehangen heeft. Op diverse materialen zijn kalkresten aangetroffen. Dit is een aanwijzing dat er al langere tijd gekweekt is. De foto's op bladzijde 2115 tonen de betreffende kalkresten. Op de foto op bladzijde 2116 staan aangetroffen materialen die gebruikt worden in het droogproces van de hennep.
          Een bijlage bij dit rapport houdt onder meer in (blz 2118):
          Stof op: Kappen van armatuur van de assimilatielampen, het stoffilter van de koolcilinder, rotorblad van ventilator.
          Kalkaanslag op: afdekzeil, plantpotten.
          Afval: Hennepafval in zakken, hennepaanslag op schaartjes, oude aarde-afval in zakken/potten, verpakking stekblokken, verpakking.
          Droogmateriaal: droogrekjes
          Overig materiaal: schaartjes.
        
        
        
          3. Een geschrift, zijnde een rapportage Aantreffen goederen gerelateerd aan hennepkwekerij [a-straat 1] te Breda 19 mei 2011 van Ecoloss Services BV d.d. 9 juni 2011, opgemaakt door [betrokkene 6] (...). Het houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          In opdracht van de politie Zuid-Holland-Zuid, afdeling zware Criminaliteit, zijn op 19 mei 2011 goederen welke konden worden gerelateerd aan een hennepkwekerij door Ecoloss Services BV verwijderd en getransporteerd.
          Tijdens het onderzoek door de politie werd (rand)apparatuur ten behoeve van de inrichting van een hennepkwekrij c.q. de productie van hennep aangetroffen in een perceel gelegen aan de [a-straat 1] te Breda. De (rand)apparatuur was opgeslagen in een garage gelegen aan de achterzijde van een woning en op de begane grond en in een slaapkamer op de 1e etage.
          In het pand werden aangetroffen:
          - 531 gebruikte potten
          - 18 hoge druk natriumlampen
          - 51 armaturen
          - 5 afzuiginstallaties c.q. aanjagers
          - 5 koolstoffilters
          - 46 transformatoren
          - 9 ventilatoren
          - 3 bevloeiingsinstallatie
          - 3 dompelpompen
          - 14 droogbedden c.q. rekken
          - 1 EC-meter
          - 1 hoge druk (hand)pomp
          - 3 kachels
          - 1 multifan
          - 2 schakelkasten
          - 2 sproeilansen
          - 2 vloeistofbassins (leeg)
          - 3 vloeistofpompen
          - 1 kunststof rek
          Naast de aangetroffen randapparatuur werden er in het pand geconcentreerde groeibevorderingsmiddelen aangetroffen, bestaande uit 3 jerrycans en 18 flacons meststoffen.
        
        
        
          4. Een proces-verbaal Sporenonderzoek d.d. 19 mei 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:
          Op 19 mei 2011 werd door mij verbalisant als forensisch onderzoeker forensisch onderzoek naar sporen verricht in een woning aan [a-straat 1] te Breda. Er werd een onderzoek ingesteld naar aanleiding van de hierna veiliggestelde goederen:
          A. Restanten van gedroogde plantendelen uit garage (SINr: AABY9165NL)
          B. Restanten van gedroogde plantdelen van trap naar zolder (SINr: AABY9164NL)
          C. Restant van een gedroogd plantendeel op schoen uit garage (SINr: AABY9161NL)
          D. Restanten van gedroogde plantendelen uit hangnetten garage (SINr: AABY9162NL)
          E. Restanten van plantendelen op voorzolder (SINr: AABY9163NL).
          Ik, verbalisant, heb de gedroogde plantendelen middels Narcotest Disposakit nr. 8. getest. De geteste stof reageerde positief op de aanwezigheid van hennep/THC, zijnde een middel voorkomende op Lijst II van de Opiumwet.
        
        
        
          5. Een proces-verbaal Sporenonderzoek d.d. 30 mei 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in – zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:
          Op 19 mei 2011 werd door mij verbalisant als forensisch onderzoeker een forensisch onderzoek naar sporen verricht in verband met een handel e.d. softdrugs (lijst 2), gepleegd op 19 mei 2011.
          Het onderzoek is verricht in een woning te [a-straat 1] Breda
          De navolgende sporen zijn aangetroffen en veiliggesteld:
          In de schuur:
          - 1 paar geel witte rubber handschoenen op dacty/DNA SINr: AABY9166NL)
          - 1 paar geel witte rubber handschoenen op dacty/DNA (SINr: AABY9174)
          In slaapkamer 3 op eerste etage
          - 1 sigarettenpeuk veiliggesteld op speeksel/DNA (SINr:9171NL)
        
        
        
          6. Een proces-verbaal identificatie n.a.v. DNA-sporen d.d. 22 augustus 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaar:
          Dat van de hierna als verdachte genoemd persoon werd door het Nederlands Forensisch Instituut een DNA profiel opgenomen in de nationale databank.
          Achternaam: [verdachte]
          Voornamen: [voornamen verdachte]
          Geboren: [geboortedatum] 1980 te [geboortedatum]
          Uit het vergelijkend onderzoek bleek dat het hieronder genoemde spoor is geïdentificeerd op het DNA profiel van verdachte voornoemd SIN: AABY9171NL
        
        
        
          7. Een rapport van het Nederlands Forensisch Instituut te Den Haag, nr. 2011.10.20.052, d.d. 1 november 2011, opgemaakt en ondertekend door de deskundige drs. J. Klaver (...). Dit rapport houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van deze deskundige:
          Onderstaand onderzoeksmateriaal is onderworpen aan een DNA-onderzoek:
          AABY9166NL#01: een bemonstering van de binnenzijde van een rubber handschoen.
          AABY9174NL#01: een bemonstering van de binnenzijde van een rubber handschoen.
        
        
        
          
            
            
            
            
              
                
                  SIN
                
                
                  Matchkans
                
                
                  Celmateriaal
                  kan
                  afkomstig zijn van
                
              
              
                
                  AABY9166NL#01
                  
                
                
                  Kleiner dan 1 op 1 miljard
                
                
                  
                    [betrokkene 1]
                  
                
              
              
                
                  AABY9174NL#01
                  
                
                
                  Kleiner dan 1 op 1 miljard
                
                
                  
                    [medeverdachte]
                  
                  
                
              
              
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
            
          
        
        
          8. Een proces-verbaal van bevindingen d.d. 1 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaren:
          Op 26 mei 2011 werd [medeverdachte] aangehouden. In zijn fouillering werd een sleutelbos aangetroffen.
          De sleutelbos bestond uit:
          - Insteeksleutel merk Zaso
          - Sleutel merk Ivana.
          Op 29 mei 2011 vond een doorzoeking plaats in de woning aan de [a-straat 1] te Breda. De sloten uit de voordeur werden in beslag genomen. De deur werd afgesloten met een deurslot en een insteekdeurslot. Op de deurslot staat Ivana vermeld en op het insteekslot staat Zaso vermeld.
          Wij, verbalisanten, stelden vast dat de insteeksleutel van het merk Zaso paste in het insteekdeurslot Zaso. Het slot was hiermee te vergrendelen en te ontgrendelen. Ook werd door ons vastgesteld dat het deurslot Ivana met de deursleutel te vergrendelen en te ontgrendelen.
        
        
        
          9. Een proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 6 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als de op 6 juni 2011 afgelegde verklaring van [betrokkene 2] :
          Met wie heb je een relatie?
          - met [verdachte] . Sinds 2004.
          - In 2006 hebben we het huis aan [b-straat] in Zwijndrecht gekocht.
          Hoe ziet jouw gezinssamenstelling eruit?
          - [verdachte] , mijn partner, en ons dochtertje.
          Wie zijn de vrienden van [verdachte] ?
          - [medeverdachte] . Deze jongens komen ook wel bij ons thuis.
        
        
        
          10. Een proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 7 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als de op 7 juni 2011 afgelegde verklaring van [medeverdachte] :
          
            [medeverdachte] , wie is [betrokkene 1] ?
          - Dat is een jongen die ik ken. Wij kennen elkaar 2 tot 3 jaar.
          Zegt het adres [a-straat 1] te Breda jou iets?
          - Ja, dat klinkt mij wel bekend als het adres van [betrokkene 1]
          Kan jij de woning van [betrokkene 1] binnen?
          - Ja, dat denk ik wel volgens mij heb ik de sleutels van die woning bij mij.
        
        
        
          11. Een proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 7 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als de op 7 juni 2011 afgelegde verklaring van [betrokkene 1] :
          - Waar woon je in Duitsland?
          Ik leef hier in Nederland. Al drie jaar. Ik heb in Leipzig gewoond voordat ik in 2008 naar Nederland kwam.
          - Via wie ben je naar Nederland gekomen?
          Via [verdachte] , een vriend van mij.
          - Je had het over [verdachte] ?
          
            [verdachte] .
          - Hoe ben je aan de woning aan de [a-straat 1] gekomen?
          
            [betrokkene 2] heeft mij geholpen bij het inschrijven (het hof begrijpt; [betrokkene 2] )
          - Kunnen we er vanuit gaan dat jij degene bent die het huurcontract heeft ondertekend?
          Ja, dat is mijn handtekening. Ik heb toch gezegd dat het mijn huis is. Ik woonde daar.
        
        
        
          12. Een proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 7 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als de op 7 juni 2011 afgelegde verklaring van [betrokkene 2] : 
          Hoe ging het met die woonruimte?
          - [betrokkene 1] (het hof begrijpt; [betrokkene 1] ) was zelf op zoek gegaan naar woning en kwam op een gegeven moment met een huurwoning in Breda. Dit betrof een woning aan de [a-straat 1] .
          - [betrokkene 1] ging die woning huren.
          In hoeverre was [verdachte] (het hof begrijpt: verdachte [verdachte] ) op de hoogte van deze werkwijze?
          - Hij wist het
          Kwam [verdachte] wel eens bij hem aan de [a-straat 1] ?
          - Ja die kwam daar wel eens
          Hoe vaak kwam [verdachte] daar?
          - In het begin wel vaak. Hij ging daar ook nog wel eens heen om te blowen.
        
        
        
          13. Een proces-verbaal van verhoor verdachte d.d. 8 juni 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als de op 8 juni 2011 afgelegde verklaring van [betrokkene 1]
          - Wie bezoeken jou aan de [a-straat 1] ?
          
            [verdachte] ook, [medeverdachte] ook, die was met [verdachte] mee. (het hof begrijpt: [medeverdachte] en de verdachte)
          Ik heb het loodje van de meterkast afgehaald. Ik had nog iets nodig voor de stroom.
        
        
        
          14. Een proces-verbaal van bevindingen d.d. 5 mei 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaren:
          OVC-gesprek 1 april 2011.
          Hieronder zijn enkele passages aangehaald van een gesprek wat [medeverdachte] en [verdachte] in de auto voeren op 1 april 2011
        
        
        
          17:09:26
          
            [medeverdachte] : Laten we die Duitser effe naar de BOUWMARKT komen
          
            [verdachte] : voor die zakken
          
            [medeverdachte] : ja.. toch..
          
            [verdachte] : zie je het voor je, dat snapt ie allemaal niet eens joh, hij doet het in zijn eentje nog opvallender als dat wij het zouden doen he
          
            [medeverdachte] : wou je deze op het plein zetten
          
            [verdachte] : voordeur...boodschappen! Er is een maand niks gebeurd daar joh...zie je hem dat al doen...
          
            [medeverdachte] : Ja of we halen die auto effe op 
          
            [verdachte] : Bij hem?
          
            [medeverdachte] : ja
          
            [verdachte] : maar die auto staat daar ook vandaag voor het eerst daar
          
            [medeverdachte] : ja nou en. Auto's zat
          
            [verdachte] : dus die kennen ze toch ook al lang
          
            [medeverdachte] : al die spullen uit te gaan laaien
          
            [verdachte] : ik loop een (1) keer met die vier (4) tassen achterin, twee links, twee rechts. Zo door de voordeur als jij hem openzet vanaf de parkeerplaats met die.. en binnen ben ik met die vier zakjes
          
            [medeverdachte] : links...rechts/rest.... van de grond
          
            [verdachte] : laat die Duitster er lekker buiten. Ik wil hem best die auto pakken natuurlijk
          
            [medeverdachte] : Ja (lachend)
          
            [verdachte] : daarom heb je alweer hoofdpijn van hem hoor, als je hem moet gaan vragen he?
          
            [medeverdachte] : ja
          
            [verdachte] : dan gaat ie rustig een opmerking plaatsen: ja en uh hallo uh loop ik nog meer risico. Maar dan...
          
            [verdachte] : dat is een strak plan van jou zeg
          
            [verdachte] : dat is het gewoon, ik heb het gewoon veelste warm heel de tijd
        
        
        
          17:20:26
          
            [verdachte] zegt, we kenne ook bij jou voor proberen.. (ovb) zelf gezegd het is wel een optie, maar ja je zit een beetje met je buren he.. (ovb)
          
            [medeverdachte] zegt, het is wel een optie inderdaad he dan hebben we nog wat meer dozen weer naar binnen te sjouwen. maar voor mij maak het niet zoveel uit.... (ovb) kleuren printer een contract versturen..
          
            [verdachte] zegt, als ze/je weggaat (mvb)
          
            [medeverdachte] zegt, ja als ze/je weggaat (mvb)
          
            [verdachte] zegt, dan heb je daar ook rust dan ken je daar nog op een gegeven moment DIE AARDE gaan doen.
          
            [verdachte] zegt, voor mij boeit het geen tering, maar het is het is wat jij zei... (ovb) met dat rijden. Dat je niet daar in de buurt moet komen (mvb).
          
            [medeverdachte] zegt, eigenlijk zou ik het gewoon... (ovb) Want dan kennen ze geen twee (2) weken staan. Twaalf (12) dagen ook eigenlijk niet. Maximaal tien (10) dagen. Want ik heb eigenlijk net een beetje te weinig licht. Zou ik er effe snel een lampie bij moeten hangen?
          
            [verdachte] zegt, dat is het probleem niet hoor 
          
            [medeverdachte] zegt, nou als ze staan wel.
          
            [verdachte] vraagt, hoeveel lampen heb je nu, twee (2)?
          
            [medeverdachte] zegt, ja
          
            [verdachte] , zegt, ja dan moet je er een (1) tje bij hebben?
          
            [medeverdachte] (ovb)
          
            [verdachte] zegt, maar uh wat zie je daar voor probleem in? Ik heb uh.. (ovb) in de garage liggen.
          Alles.
          
            [medeverdachte] (ovb)... vierhonderd (400) watt (mvb)
          
            [medeverdachte] zegt, ja we kunnen op zich ook wel.... (ovb) een 600 er tussen hangen (mvb)
          
            [verdachte] zegt (ovb) driehonderd (300). Je hoef toch alleen maar een vierhonderd (400) bulb te kopen.
          
            [verdachte] zegt, dus gewoon een setje kopen.
          
            [medeverdachte] zegt, ja maar die koop ik nou niet meer.
          
            [verdachte] zegt, nee precies, maar als je die een maandag koopt en die erbij hangt als ze al staan dat gaat bijna niet.
          
            [medeverdachte] zegt, nou dan moet ik ze weg halen en die andere verplaatsen.. (ovb)..
          
            [verdachte] zegt, ja
          
            [medeverdachte] zegt, Ja [verdachte].. ja he.. waarom denken we daar nou pas aan?
          
            [verdachte] zegt, Ja dat schoot me ineens te binnen vanwege dat rijden, omdat we natuurlijk (mvb) hierheen rijden. En omdat jij dat had gezegd met dat rijden. Rijden ze weer niet. Ik denk ja dan heb je dat ook niet (mvb).
          
            [medeverdachte] zegt.. (ovb) gisteren aan gedacht
          
            [verdachte] zegt, no
          
            [verdachte] zegt, maar ja zo'n ouwe lamp van mij met een ouwe bulb dan blijft die zestien (16) zat
          
            [medeverdachte] zegt, het gaat om groeilicht. Moet je hebben.
          
            [verdachte] zegt, ja dat is dus uh een paar uurtjes samen extra werk. Een (1) keer naar het bureau en een (1) keer STEKKER eruit en STEKKER erin
          
            [medeverdachte] zegt, ja klopt.., lekker doen..
          
            [verdachte] zegt, dat moet jij lekker zelf zeggen..
        
        
        
          17:24:21
          
            [verdachte] zegt, we pleuren die dozen erin en dan gaan we terug, gaan we wat eten en dan gaan we vanavond/dalijk op ons gemakkie zitten
          
            [medeverdachte] zegt, ja wel. AARDE halen
          
            [verdachte] zegt, ja 
          
            [verdachte] zegt, dan ken ik dat raampje misschien laten maken door [betrokkene 3] (fon).
          
            [medeverdachte] zegt, o ja
          
            [verdachte] zegt, ik zit alleen heel erg. Als ik nagedacht had als er dan zo'n vent is, als die vent moet pissen, dan heb je wel een klein probleempje. Die kabel loopt over het plafond he.
          
            [medeverdachte] zegt, ja.
          
            [verdachte] zegt, dus je ken hem niet laten pissen. Dat ken echt niet! Ik had al gedacht, we draaien effe het bolletje dr uit dat het licht kapot is, maar dan zie je het nog. 
          
            [medeverdachte] zegt, ja.
          
            [verdachte] zegt, we moeten er echt wat tegenaan hangen hoor. 
          
            [medeverdachte] zegt, hij is wel wit he? Geschilderd toch (mvb).
          
            [verdachte] zegt, nee zwart
          
            [medeverdachte] zegt, o zwarte okee
          
            [verdachte] zegt, ja in de gang loopt ie ook maar door heeftie dat bosje... (ovb)
          
            [medeverdachte] zegt, ja ja okee.
        
        
        
          15. Een proces-verbaal van bevindingen d.d. 11 mei 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaren:
          In de periode van 18 januari 2011 tot 28 april 2011 wordt middels het telefoonnummer in gebruikt bij [verdachte] veel telefonisch contact gelegd met het telefoonnummer van [betrokkene 1] .
          Op 1 april 2011 zijn er opnamen gemaakt van gesprekken tussen [medeverdachte] en [verdachte] . (hof: zie bewijsmiddel 14) Tijdstippen 17.09 en 17.24 en 17.26 uur.
          Uit gegevens van het baken blijkt dat het voertuig van [medeverdachte] op bovengenoemde datum en tijdstippen zich in de omgeving van Breda bevond.
        
        
        
          16. Een proces-verbaal van bevindingen d.d. 13 mei 2011 van de politie Zuid-Holland-Zuid (...). Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van de betreffende opsporingsambtenaren:
          Op maandag 17 januari 2011 werd waargenomen dat:
        
      
    
    
      12.09
      
        uur.
        
          [verdachte] rijdt als bestuurder van de Volkswagen, voorzien van het kenteken [AA-00-BB] , in Zwijndrecht. Op de bijrijderplaats van de Volkswagen zit een onbekende man. Die verder NN1 wordt genoemd.
      
    
    
      12.50
      
        uur.
        
          [verdachte] parkeert de Volkswagen gekentekend [AA-00-BB] op het terrein van Zadelhof, bio cultuur (growshop, te Etten-Leur. [verdachte] en NN1 stappen uit de Volkswagen en lopen in de richting van dit bedrijf.
      
    
    
      12.54
      
        uur.
        
          [verdachte] en NN1 lopen vanuit de richting van Zadelhof bio cultuur en vervolgens stappen zij als respectievelijk bestuurder en bijrijder in de Volkswagen voorzien van het kenteken [AA-00-BB] , waarna zij wegrijden.
      
    
    
      13.08
      
        uur.
        De Volkswagen voorzien van het kenteken [AA-00-BB] staat zonder inzittenden geparkeerd op de Somenweide te Breda. [verdachte] en NN1 lopen weg vanuit de richting van de Volkswagen.
      
    
    
      13.12
      
        uur.
        
          [verdachte] en NN1 lopen op een pleintje gelegen tussen de Oppermoeren, Raaimoeren en de [a-straat 1] te Breda.
      
    
    
      14.00
      
        uur.
        
          [verdachte] en NN1 lopen over de Oppermoeren te Breda in de richting van de Volkswagen gekentekend [AA-00-BB] ."
      
      
      
      
        2.2.3.
        
          Het Hof heeft ten aanzien van de bewezenverklaring voorts het volgende overwogen:
          "In de woning aan de [a-straat 1] te Breda is op 19 mei 2011 een hennepkwekerij aangetroffen. Het huurcontract voor deze woning stond op naam van [betrokkene 1] en [betrokkene 2] , de partner van de verdachte. [betrokkene 2] was in de bewezenverklaarde periode woonachtig in Zwijndrecht, samen met de verdachte en hun beider kind. [betrokkene 1] woonde wel daadwerkelijk in deze woning in Breda. Hij paste op de woning. Hij heeft ook het loodje van electriciteitsmeter verwijderd. Uit de aangetroffen dna-sporen in de rubberen handschoenen van [betrokkene 1] en [medeverdachte] leidt het hof af dat zij beiden daadwerkelijk werkzaamheden ten behoeve van het kweken van hennep verricht hebben. [medeverdachte] beschikte over de sleutels van de woning en had aldus te allen tijde toegang tot deze woning. In kamer 3 is een peuk aangetroffen met daarop dna van de verdachte. In deze kamer is op enig moment ook hennep gekweekt. Ook uit het als bewijsmiddel weergegeven OVC gesprek tussen verdachte en [medeverdachte] , alsmede de observatie d.d. 17 januari 2011 leidt het hof af dat de verdachte tezamen en in vereniging met [medeverdachte] en met [betrokkene 1] , werkzaamheden heeft verricht ten behoeve van de kwekerij. Hierbij is sprake geweest van een zodanig nauwe en bewuste samenwerking, waarbij de intellectuele en/of materiele bijdrage aan het delict van ieder van de drie verdachten van voldoende gewicht is, om de gevolgtrekking 'medeplegen' te kunnen dragen (HR 2.12.2014, ECLI:NL:HR:2014:3474).
          Periode
          Uit de onder bewijsmiddel 2 en 3 weergegeven omstandigheden, leidt het hof af dat er in de periode voorafgaand aan de datum 19 mei 2011 hennep in de woning gekweekt is. Het hof wijst daarbij nog op het gegeven dat in de woning hennepafval is aangetroffen en voor het knippen gebruikte schaartjes. De omstandigheid dat de potjes niet schoon waren, betekent dat deze niet zo gekocht zijn, ook niet tweedehands."
        
        
      
    
    
      2.3.
      Blijkens zijn hiervoor onder 2.2 weergegeven bewijsvoering heeft het Hof onder meer vastgesteld dat in een (slaap)kamer op de eerste etage een sigarettenpeuk is aangetroffen met daarop DNA dat overeenkomt met het DNA-profiel van de verdachte, dat in de schuur van de woning aan de [a-straat 1] in Breda voor hennepteelt gebruikte handschoenen zijn aangetroffen met daarin aan de binnenzijde DNA-materiaal dat overeenkomt met het DNA-profiel van mededader [medeverdachte] alsmede het DNA-profiel van bewoner en mededader [betrokkene 1] , dat de verdachte op 17 januari 2011 tezamen met een onbekende persoon naar een growshop is gegaan en zich vervolgens heeft opgehouden in de nabijheid van genoemde woning en dat de verdachte in OVC-gesprekken op 1 april 2011 met [medeverdachte] , welke gesprekken zijn opgenomen in een auto die zich ten tijde van die gesprekken in de omgeving van Breda bevond, heeft gesproken over – kort gezegd – het laten komen van "die Duitser" naar de bouwmarkt, (de wijze van) vervoer van zakken, het plaatsen van groeilicht/lampen van 300, 400 en 600 Watt en de zichtbaarheid van een over het plafond lopende kabel. Het mede daarop gebaseerde oordeel van het Hof dat sprake is van een voor medeplegen vereiste bewuste en nauwe samenwerking van de verdachte met zijn mededaders, is niet onbegrijpelijk en toereikend gemotiveerd.
      
    
    
      2.4.
      Het middel faalt in zoverre.
      
    
  
  
    
      3Beoordeling van de middelen voor het overige
    
    
      De middelen kunnen ook voor het overige niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81, eerste lid, RO, geen nadere motivering nu de middelen in zoverre niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
    
    
    
  
  
    
      4Ambtshalve beoordeling van de bestreden uitspraak
    
    
      	De Hoge Raad doet uitspraak nadat meer dan twee jaren zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep. Dat brengt mee dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6, eerste lid, EVRM is overschreden. Gelet op de aan de verdachte opgelegde gevangenisstraf van zes maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren, en de mate waarin de redelijke termijn is overschreden, is er geen aanleiding om aan het oordeel dat de redelijke termijn is overschreden enig rechtsgevolg te verbinden en zal de Hoge Raad met dat oordeel volstaan.
    
    
  
  
    
      5Beslissing
    
    
      De Hoge Raad verwerpt het beroep.
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president J. de Hullu als voorzitter, en de raadsheren M.J. Borgers en A.E.M. Röttgering, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 29 mei 2018.