ECLI:NL:RBROT:2011:BT2482, Rechtbank Rotterdam, 08-06-2011, 303545 / HA ZA 08-752
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2011-06-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Rechter onbevoegd wegens arbitraal beding? Een arbitraal beding heeft alleen dan tot gevolg dat de gewone rechter onbevoegd is (art 1074 Rv) indien het van kracht is tussen de partijen in de procedure.

vonnis
      RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 303545 / HA ZA 08-752
    
    Vonnis van 8 juni 2011
    
    in de zaak van
    
    
      de vennootschap naar het recht van het land harer vestiging
      MARINE SERVICE SHIPPING (GIBRALTAR) LTD.,
      gevestigd te Gibraltar,
      eiseres in de hoofdzaak,
      verweerster in het incident,
      advocaat mr. F.J. Langelaar,
    
    
    - tegen -
    
    
      de naamloze vennootschap
      CLUB CRUISE ENTERTAINMENT & TRAVELLING SERVICES EUROPE N.V.,
      gevestigd te Rotterdam,
      gedaagde,
      eiseres in het incident,
      advocaat mr. J.F. van der Stelt.
    
    
    
      Partijen worden hierna aangeduid als “MSS”, respectievelijk “CCETS”.
      1.	De procedure
      1.1.	Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	de dagvaarding van 7 maart 2008, met zes producties;
      -	de Incidentele conclusie houdende exceptie van onbevoegdheid voor alle weren, met vier producties;
      -	de Conclusie van antwoord in het incident houdende exceptie van onbevoegdheid voor alle weren, met twee producties;
      -	de akte uitlating producties, met twee producties.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
    
    
    1.2	De rechtbank heeft kennis genomen van deze processtukken.
    
    
    
      2.	De vordering in de hoofdzaak
      2.1	MSS vordert – kort gezegd – dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis CCETS zal veroordelen om aan haar te betalen primair € 392.445,56, subsidiair € 122.607,43 vermeerderd met rente en kosten.
      MSS stelt daartoe – samengevat weergegeven – het volgende.
      2.2	MSS heeft in 2006 in opdracht en voor rekening van CCETS diensten verricht als “broker” bij de totstandkoming van een Charter Party (hierna: de Charter Party) tussen CCETS en Visions Cruises Inc. (hierna: Visions) met betrekking tot het schip “[naam schip]”. De betreffende bevrachting had een looptijd van drie jaar. Zoals vastgelegd in de Charter Party heeft MSS jegens CCETS aanspraak op commissie van € 400,- per dag dat de bevrachting voortduurt, waarbij een jaar wordt gerekend als 333 dagen. MSS heeft in ieder geval aanspraak op € 133.200,- aan commissie.
    
    
    2.3	Anders dan tussen CCETS en Visions overeengekomen, heeft CCETS het schip tijdens de looptijd van de Charter Party teruggenomen en aan een derde vervracht. Tussen CCETS en Visions loopt daarover een arbitrage in Londen, Verenigd Koninkrijk. 
    
    2.4	Ingevolge de commissieafspraak heeft MSS aanspraak op € 399.600,-, althans op € 133.200,-, maar CCETS heeft aan MSS niet meer dan € 10.592,57 betaald. MSS vordert veroordeling tot betaling van het saldo tussen het verschuldigde en het betaalde bedrag, alsmede rente en kosten.
    
    
    
      3.	De vordering en het verweer in het bevoegdheidsincident
      3.1	CCETS vordert – kort gezegd – dat de rechtbank zich onbevoegd zal verklaren, met veroordeling van MSS in de proceskosten, bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis.
      Daartoe voert CCETS – samengevat weergegeven – het volgende aan.
    
    
    
      3.2	De Charter Party bevat in clausule 27 een arbitraal beding, luidende als volgt:
      “(a)  This Charter Party shall be governed by and construed in accordance with English law and any dispute arising out of this Charter Party shall be referred to arbitration in London in accordance with the Arbitration Act 1996 or any statutory modification or re-enactment thereof for the time being in force.”.
      De rechtsverhouding tussen CCETS en MSS wordt beheerst door Engels recht.
      De commissie afspraken zijn vastgelegd in de Charter Party. De vordering in de hoofdzaak vloeit voort uit de Charter Party en is gegrond op de beëindiging van de Charter Party wegens wanprestatie van Visions. Over die beëindiging loopt arbitrage in Londen ingevolge clausule 27. Ook de vordering van MSS in de hoofdzaak is derhalve aan het arbitraal beding van clausule 27 gebonden. MSS kan in de arbitrage optreden hetzij in eigen naam, hetzij via de figuur van “trust” in naam van Visions of van CCETS. 
      Derhalve is deze rechtbank onbevoegd.
    
    
    
      3.3	De conclusie van MSS strekt tot afwijzing van de vordering met veroordeling van CCETS in de kosten van het incident, bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis. 
      Daartoe voert MSS – kort gezegd  – het volgende aan.
    
    
    
      3.4	De opdracht van CCETS aan MSS staat los van de Charter Party. De omstandigheid dat de commissieafspraak in de Charter Party is vastgelegd verandert dat niet. MSS is geen partij bij de Charter Party. 
      De rechtsverhouding tussen partijen wordt beheerst door Nederlands recht. Dat blijkt ook uit een door CCETS opgesteld concept voor een contract tussen partijen, welk concept MSS overigens niet heeft aanvaard. 
      De vordering in de hoofdzaak is niet gegrond op (de beëindiging van) de Charter Party, maar in de overeenkomst van opdracht tussen partijen en/of uit onrechtmatige daad. 
      Daarom is MSS niet gebonden aan het arbitraal beding in de Charter Party, zodat deze rechtbank bevoegd is.
    
    
    
    
      4.	De beoordeling
      in het bevoegdheidsincident 
    
    
    4.1	CCETS heeft zich in haar eerste processtuk, derhalve tijdig, op onbevoegdheid van deze rechtbank in de zin van artikel 1074 Rv beroepen.
    
    4.2	Er is sprake van een internationaal kader nu MSS woonplaats heeft (gevestigd is) in Gibraltar en CCETS in Nederland. 
    
    
      4.3	De vordering in de hoofdzaak betreft een burgerlijke of handelszaak en is ingesteld bij dagvaarding van 7 maart 2008, derhalve na de inwerkingtreding van de Brussel I-Vo. De vraag of deze rechtbank bevoegd is tot kennisneming van de vordering van MSS in de hoofdzaak dient daarom in beginsel aan de hand van de Brussel I-Vo te worden beantwoord.
      Ingevolge artikel 2 Brussel I-Vo heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht. Deze rechtbank is in beginsel de bevoegde rechter.
    
    
    4.4	CCETS beroept zich op het in clausule 27 van de Charter Party opgenomen arbitraal beding. MSS betoogt dat zij niet aan dat arbitraal beding is gebonden.
    
    
      4.5	Een arbitraal beding heeft alleen dan tot gevolg dat de Nederlandse rechter onbevoegd is (in de zin van artikel 1074 Rv) indien het van kracht is tussen de partijen in de procedure.
      Tussen partijen is niet in geschil dat MSS geen partij is bij de Charter Party. In beginsel is MSS dan ook niet aan het arbitraal beding in de Charter Party gebonden.
    
    
    4.6	Blijkens de stellingen van MSS in de dagvaarding is de vordering in de hoofdzaak gegrond op de door MSS gestelde overeenkomst van opdracht tussen haar en CCETS en niet op de Charter Party. De enkele omstandigheid dat de aanspraak van MSS op commissie is vastgelegd in de Charter Party maakt dat niet anders. Het moge zo zijn – zoals CCETS betoogt – dat MSS haar vordering (ook) in arbitrage ingevolge het arbitraal beding in de Charter Party geldend zou kunnen maken, maar nu MSS geen partij is bij de Charter Party sluit zodanige alternatieve weg naar een beslechting van het geschil tussen partijen de bevoegdheid van de gewone rechter niet uit.
    
    4.7	Op het vorenstaande stuit de vordering in het incident af.
    
    4.8	CCETS zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De proceskostenveroordeling zal, als gevorderd en niet bestreden, uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard.
    
    in de hoofdzaak
    
    
      4.9	De rechtbank zal de zaak naar de rolzitting verwijzen voor het nemen van de conclusie van antwoord.
      5.	De beslissing
      De rechtbank
    
    
    in het incident
    
    wijst de vordering af;
    
    veroordeelt CCETS in de aan de zijde van MSS gevallen proceskosten, tot deze uitspraak begroot op € 452,- aan salaris voor de advocaat en op nihil aan verschotten;
    
    verklaart dit vonnis voor zover het de proceskostenveroordeling betreft uitvoerbaar bij voorraad;
    
    in de hoofdzaak
    
    verwijst de zaak naar de rolzitting van woensdag 6 juli 2011 voor het nemen van de conclusie van antwoord.
    
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. W.P. Sprenger en in het openbaar uitgesproken op 8 juni 2011									    1928/2164