ECLI:NL:RBROT:2025:2613, Rechtbank Rotterdam, 27-02-2025, 11448803 CV EXPL 24-5663
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2025-02-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Incident; bevoegdheid civiel kantonrechter; zaak draait om inning wettelijk vastgesteld collegegeld door openbare universiteit, een publiekrechtelijk persoon. Het college van bestuur van een openbare universiteit heeft in beginsel te gelden als een bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1 lid 1 onder a Awb; De organisatie en de bekostiging van universiteiten zijn geregeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De UvA is een (openbare) bekostigde instelling in de zin van deze wet. In de WHW is bepaald welke bijdragen studenten verschuldigd zijn voor het volgen van een bachelor- of masteropleiding (zie artikel 7.45 lid 1 WHW voor de hoogte van het wettelijk collegegeld). De rechtsmachtsverdeling met betrekking tot geschillen in het hoger onderwijs is na het SCAU-arrest van de Hoge Raad (Hoge Raad 3 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1049) duidelijk. Bij geschillen waarbij opgekomen wordt tegen een algemeen verbindend voorschrift (zoals bijvoorbeeld een voorschrift waarin afgeweken wordt van de wettelijk vastgestelde hoogte van het collegegeld) maar dat pas effect heeft voor de betrokken student door een besluit van een bestuursorgaan en tegen dat besluit een met voldoende waarborgen omklede rechtsgang openstaat, moet die voorgeschreven rechtsgang worden gevolgd of de student kan het algemeen verbindend voorschrift laten beoordelen door de bestuursrechter.

RECHTBANK ROTTERDAM
    
    
      locatie Dordrecht
    
    
    
      zaaknummer: 11448803 CV EXPL 24-5663
    
    
    
      datum uitspraak: 27 februari 2025
    
    
    
      
        Vonnis van de kantonrechter
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        Universiteit van Amsterdam,
      vestigingsplaats: Amsterdam,
      eiseres in conventie,
      gedaagde in incident en in reconventie, 
      gemachtigde: Agin Otten gerechtsdeurwaarders,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [gedaagde]
        ,
      woonplaats: [woonplaats],
      gedaagde in conventie,
      eiser in incident en in reconventie,
      die zelf procedeert.
    
    
    
      De partijen worden hierna ‘UvA’ en ‘[gedaagde]’ genoemd.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    Het dossier bestaat uit de volgende processtukken:
    
      
        de dagvaarding van 9 december 2024, met bijlagen;
      
      
        het antwoord in conventie, eis in incident en in reconventie;
      
      
        het antwoord in incident.
      
    
    
  
  
    
      2De beoordeling 
    
    
      
        Wat is de kern? 
      
    
    
      2.1.
      
        [gedaagde] heeft zich ingeschreven bij UvA voor de bachelor Duitse Taal en Cultuur. [gedaagde] heeft volgens UvA van 1 september 2023 tot en met 31 augustus 2024 onderwijs gevolgd. Het collegegeld bedroeg dat studiejaar € 2.338,- (inclusief € 24,- administratie-kosten). Hiervan is een bedrag van € 1.079,86 onbetaald gebleven. UvA heeft [gedaagde] aangeschreven dit bedrag te voldoen, alsmede € 156,86 aan buitengerechtelijke incassokosten. [gedaagde] heeft hierop € 215,60 betaald zodat een totaal bedrag van € 1.021,12 resteert. UvA eist in de hoofdzaak betaling van dit bedrag en de proceskosten.   
      
    
    
      2.2.
      
        [gedaagde] heeft in incident gesteld dat de kantonrechter niet bevoegd is kennis te nemen van deze zaak nu – kort gezegd – er geen sprake is van een civielrechtelijke overeenkomst tussen hem en UvA nu UvA een publiekrechtelijk persoon is en het collegegeld vaststelt en int op grond van publiekrechtelijke wet- en regelgeving. 
      
    
    
      2.3.
      De kantonrechter is van oordeel dat zij bevoegd is van onderhavige zaak kennis te nemen en stelt [gedaagde] in het incident in het ongelijk. Hierna wordt uitgelegd waarom. 
      
      
        
          Taakverdeling bestuursrechter en civiele rechter
        
      
    
    
      2.4.
      Een openbare universiteit is een rechtspersoon die naar publiekrecht is ingesteld. Het college van bestuur van een openbare universiteit heeft in beginsel te gelden als een bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1 lid 1 onder a Algemene Wet Bestuursrecht (hierna: Awb). 
      
    
    
      2.5.
      De organisatie en de bekostiging van universiteiten zijn geregeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De UvA is een (openbare) bekostigde instelling in de zin van deze wet. In de WHW is bepaald welke bijdragen studenten verschuldigd zijn voor het volgen van een bachelor- of masteropleiding (zie artikel 7.45 lid 1 WHW voor de hoogte van het wettelijk collegegeld).
      
    
    
      2.6.
      
        De rechtsmachtsverdeling met betrekking tot geschillen in het hoger onderwijs is na het SCAU-arrest van de Hoge Raad duidelijk. Bij geschillen waarbij opgekomen wordt tegen een algemeen verbindend voorschrift (zoals bijvoorbeeld een voorschrift waarin afgeweken wordt van de wettelijk vastgestelde hoogte van het collegegeld) maar dat pas effect heeft voor de betrokken student door een besluit van een bestuursorgaan en tegen dat besluit een met voldoende waarborgen omklede rechtsgang openstaat, moet die voorgeschreven rechtsgang worden gevolgd of de student kan het algemeen verbindend voorschrift laten beoordelen door de bestuursrechter. 
        Met betrekking tot de inning van het wettelijk vastgesteld collegegeld, waar het in deze zaak omgaat, is geen sprake van een dergelijk voorschrift. In die zaken is de civiele rechter bevoegd nu de WHW op zichzelf geen executoriale titel biedt voor de inning van het verschuldigde collegegeld.
      
      
      
        
          
            [gedaagde] moet de proceskosten betalen
        
      
    
    
      2.7.
      
        De proceskosten in incident komen voor rekening van [gedaagde] omdat hij ongelijk krijgt (artikel 237 Rv). De kantonrechter begroot de kosten die hij aan UvA moet betalen op  € 135,- aan salaris voor de gemachtigde (1 punt) en € 67,50 aan nakosten. Dat is in totaal 
        € 202,50. Hier kan nog een bedrag bij komen als dit vonnis wordt betekend. 
      
      
      
        
          Vervolg van de hoofdzaak
        
      
    
    
      2.8.
      De kantonrechter wil de zaak namelijk met partijen bespreken op een zitting. De partijen krijgen op de zitting de mogelijkheid om hun kant van het verhaal te vertellen, tevens wordt gekeken of partijen de kwestie (alsnog) onderling kunnen oplossen. Daarnaast wordt [gedaagde] in de gelegenheid gesteld een aanvullende conclusie van antwoord in conventie te nemen en UvA een conclusie van antwoord in reconventie. Deze conclusies moeten uiterlijk tien werkdagen voor de zitting aan de wederpartij en de rechtbank worden toegezonden. 
      
    
    
      2.9.
      Als één van de partijen verhinderd is op de in de beslissing bepaalde datum, moet deze partij dit binnen één week na ontvangst van dit vonnis aan de kantonrechter onder opgave van redenen berichten, onder vermelding van de zittingsdatum en het zaaknummer. Daarbij moet opgave gedaan worden van de verhinderdata van alle partijen voor de komende drie maanden. 
      
    
    
      2.10.
      
        Iedere verdere beslissing wordt in dit stadium van het geding aangehouden.
        
          3.	De beslissing
        
        De kantonrechter:
      
      
      
        
          in incident
        
      
    
    
      3.1.
      verklaart zich bevoegd van dit geschil kennis te nemen;
      
    
    
      3.2.
      veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten, die aan de kant van UvA worden begroot op € 202,50;
      
      
        
          in de hoofdzaak
        
      
      
    
    
      3.3.
      bepaalt dat elk van partijen (in persoon of behoorlijk vertegenwoordigd en desgewenst met een gemachtigde) op dinsdag 29 april 2025 om 10.00 uur zal dienen verschijnen ter zitting van de kantonrechter mr. J.C. Halk. De zitting zal plaatsvinden in het gerechtsgebouw te Dordrecht, Steegoversloot 36;
      
    
    
      3.4.
      houdt iedere verdere beslissing aan.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. J.C. Halk en in het openbaar uitgesproken.
        745
      
    
  
  
     Hoge Raad 3 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1049