ECLI:NL:CBB:2001:AB1352, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 26-04-2001, AWB 01/282
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-04-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
    
      No. AWB 01/282						26 april 2001
      	11230
    
    
    
    
    Uitspraak in de zaak van:
    
    
      1. A, te B,
      2. de Afdeling Groningen van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren, te 
      Groningen,
      3. de Afdeling Assen en omstreken van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van 
      Dieren, te Assen,
      appellanten,
      gemachtigde: mr C.T. Dekker, advocaat te Groningen, 
      tegen
      de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te 's-Gravenhage, verweerder,
      gemachtigde: mr J.C.M. Oudshoorn, werkzaam bij verweerder,
    
    
    
    
    
    
      1.	De procedure
      Op 2 april 2001 hebben appellanten verweerder verzocht om appellante A ontheffing te 
      verlenen van het verbod dieren te vaccineren tegen mond- en klauwzeer, alsmede om 
      uiterlijk 4 april 2001 v¢¢r 15.00 uur op dit verzoek te beslissen, bij gebreke waarvan zal 
      worden aangenomen dat de gevraagde ontheffing is geweigerd. 
      Op 6 april 2001 hebben appellanten bezwaar gemaakt tegen het uitblijven van een 
      beslissing van verweerder op hun verzoek om ontheffing.
    
    
    
      Op 6 april 2001 hebben appellanten tevens de president van het College verzocht bij 
      voorlopige voorziening te bepalen dat appellante A haar dieren kan vaccineren tegen 
      mond- en klauwzeer, met de volgende voorschriften:
      "	1)	voordat tot vaccinatie wordt overgegaan wordt vastgesteld dat de dieren niet 
      	besmet zijn;
      2)	er wordt geregistreerd dat de dieren inge‰nt zijn;
      3)	het wordt verboden de dieren gedurende een - door de president te bepalen 
      termijn - te verwijderen van het perceel waarop de dieren zijn ge‰nt."
    
    
    
      Bij brief van 9 april 2001 heeft het College verweerder verzocht hierop te reageren bij 
      wege van beslissing op bezwaar.
      Bij besluit van 11 april 2001 heeft verweerder beslist op het bezwaar van appellanten.
      Tegen dit besluit hebben appellanten op 12 april 2001 beroep bij het College ingesteld.
      Op 13 april 2001 heeft het College bepaald dat de zaak versneld wordt behandeld.
      Op 18 april 2001 heeft verweerder een verweerschrift ingediend.
      Op 23 april 2001 heeft het College partijen bericht voornemens te zijn het onderzoek ter 
      zitting achterwege te laten en hen in de gelegenheid gesteld zich uit te laten over 
      voorgenomen prejudici‰le vragen.
      Op 24, onderscheidenlijk 25 april 2001 hebben appellanten en verweerder daarop 
      schriftelijk gereageerd. 
      Het College heeft met toestemming van partijen bepaald dat het onderzoek ter zitting 
      achterwege blijft. 
    
    
    
    
      2.	De grondslag van het geschil
      2.1	Richtlijn 85/511/EEG van de Raad van 18 november 1985 tot vaststelling van 
      gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer (Pb. 1985, L 315, 
      blz. 11), zoals nadien enkele malen gewijzigd (hierna: Richtlijn 85/511/EEG), luidt, voor 
      zover hier van belang, als volgt:
      "	(.)
      Overwegende dat, zodra de aanwezigheid van de ziekte wordt vermoed, 
      maatregelen moeten worden getroffen om de ziekte onmiddellijk doeltreffend 
      te kunnen bestrijden nadat bevestiging van het vermoeden is verkregen; (.)
      (.)
    
    
    
      Artikel 2
      (.)
      Voorts wordt verstaan onder:
      a)	(.)
      b)	(.)
    
    
    
      c)	besmet dier: alle voor de ziekte vatbare dieren waarop:
      -	klinische symptomen of na het slachten letsels werden vastgesteld die op 
      mond- en klauwzeer kunnen duiden, of
      	-	de aanwezigheid van mond- en klauwzeer officieel werd vastgesteld na 
      laboratoriumonderzoek;
      d)	van besmetting verdacht dier: alle voor de ziekte vatbare dieren die klinische 
      symptomen of na het slachten letsels vertonen, zodat met recht de 
      aanwezigheid van mond- en klauwzeer mag worden vermoed;
      e)	van besmetting verdacht dier: alle voor de ziekte vatbare dieren die - 
      volgens de ingewonnen epizo”tiologische inlichtingen - rechtstreeks of 
      onrechtstreeks in contact kunnen zijn geweest met het mond- en 
      klauwzeervirus.
    
    
    
      Artikel 5
      Zodra is bevestigd dat zich in een bedrijf een of meer dieren als omschreven in 
      artikel 2, onder c), bevinden, zien de Lid-Staten erop toe dat de bevoegde 
      autoriteit de volgende maatregelen neemt:
    
    
    
      1.	de offici‰le dierenarts neemt de passende monsters of laat deze nemen met 
      het oog op de onderzoeken door het in de bijlage vermelde laboratorium, 
      wanneer deze monsternemingen en onderzoeken niet zijn verricht tijdens de 
      periode van verdenking overeenkomstig artikel 4, lid 1, eerste alinea;
      2.	naast de in artikel 4, lid 1, genoemde maatregelen, worden onverwijld de 
      volgende maatregelen getroffen:
      -	worden alle voor de ziekte vatbare dieren op het bedrijf onder officieel 
      toezicht ter plaatse afgemaakt, op zodanige wijze dat alle gevaar voor 
      verspreiding van het mond- en klauwzeervirus kan worden voorkomen,
      -	worden voornoemde dieren, na het afmaken, onder officieel toezicht 
      vernietigd, op zodanige wijze dat alle gevaar voor verspreiding van het 
      mond- en klauwzeervirus kan worden voorkomen,
      	(.)
      3.	de onder 1 bedoelde bepalingen kunnen buiten werking worden gesteld 
      wanneer een secundaire besmettingshaard optreedt die epidemiologisch is 
      verbonden met een primaire besmettingshaard waarvoor reeds monsters zijn 
      genomen;
      4.	de bevoegde autoriteit kan de onder 1 bedoelde maatregelen uitbreiden tot 
      de onmiddellijk aangrenzende bedrijven, wanneer in verband met de ligging 
      hiervan, de plaatselijke situatie of de contacten met de dieren van het bedrijf 
      waar de ziekte werd geconstateerd, voor een besmetting moet worden 
      gevreesd.
    
    
    
      Artikel 9
      1.	De Lid-Staten zien erop toe dat - zodra de diagnose van mond- en 
      klauwzeer officieel is gesteld - de bevoegde autoriteit rondom het besmette 
      bedrijf een beschermingsgebied met een straal van minstens 3 km en een 
      toezichtgebied met een straal van minstens 10 km afbakent. Bij de afbakening 
      van deze gebieden moet rekening worden gehouden met natuurlijke 
      hindernissen en de mogelijkheid om controles uit te voeren en met de 
      technologische vooruitgang die het mogelijk maakt de mogelijke verspreiding 
      van het virus door de lucht of anderszins te voorzien; zo nodig moet de 
      afbakening in het licht van deze factoren worden herzien.
      2. (.)
    
    
    
      Artikel 13
      1.	De Lid-Staten zien erop toe dat:
    
    
    	-	het gebruik van mond- en klauwzeervaccins verboden wordt,
    
    	(.)
    
    
      3. Onverminderd het bepaalde in lid 1 met betrekking tot het gebruik van 
      mond- en klauwzeervaccins, kan worden besloten een noodvaccinatie uit te 
      voeren op een wijze die een volledige immuniteit van de dieren garandeert, 
      wanneer de aanwezigheid van mond- en klauwzeer is bevestigd en de ziekte 
      zich op grote schaal dreigt te verspreiden. De in dat geval te nemen 
      maatregelen hebben met name betrekking op:
    
    
    
      -	de omvang van het geografisch gebied waar de noodvaccinatie moet worden 
      uitgevoerd,
    
    
    -	soort en leeftijd van de te vaccineren dieren,
    
    -	duur van de vaccinatiecampagne,
    
    
      -	een specifiek verbod op verplaatsing voor gevaccineerde dieren en de 
      produkten daarvan,
    
    
    -	het specifieke merken en registreren van de gevaccineerde dieren, 
    
    -	andere in verband met de noodsituatie vereiste maatregelen.
    
    
      Het besluit om tot noodinenting over te gaan wordt genomen door de 
      Commissie, in samenwerking met de betrokken Lid-Staat, volgens de 
      procedure van artikel 16. Bij dit besluit wordt in het bijzonder rekening 
      gehouden met de dichtheid van de veebezetting in sommige gebieden en de 
      noodzaak speciale rassen te beschermen.
    
    
    
      In afwijking van de eerste alinea mag het besluit om tot noodinenting rond de 
      ziektehaard over te gaan evenwel worden genomen door de betrokken Lid-
      Staat na kennisgeving aan de Commissie, mits de wezenlijke belangen van de 
      Gemeenschap niet in gevaar worden gebracht. Dit besluit wordt onmiddellijk 
      ge‰valueerd in het kader van het Permanent Veterinair Comit‚ volgens de 
      procedure van artikel 16."
    
    
    
      Bij Beschikking 2001/246/EG  van de Commissie van 27 maart 2001 houdende 
      vaststelling van voorschriften voor de bestrijding en de uitroeiing van mond- en klauwzeer 
      in Nederland (Pb. 2001, L 88, blz. 21), welke is gewijzigd bij Beschikking 2001/279/EG 
      van de Commissie van 5 april 2001 (Pb. 2001, L 96, blz. 19), is op grond van artikel 13 
      van Richtlijn 85/511/EEG onder meer het volgende bepaald:
      "	Artikel 1
    
    
    Voor de toepassing van deze beschikking gelden de onderstaande definities:
    
    
      1.	Preventieve doding: het doden van gevoelige dieren op bedrijven in een 
      gebied met een bepaalde straal rond een bedrijf waarvoor de in artikel 4 of 
      artikel 5 van Richtlijn 85/511/EEG vastgestelde beperkende maatregelen 
      van toepassing zijn.
    
    
    
      Deze doding heeft ten doel het aantal dieren van gevoelige soorten in een 
      besmet gebied snel te doen dalen.
    
    
    
      2.	Suppressievaccinatie: noodvaccinatie van dieren van gevoelige soorten op 
      ge‹dentificeerde bedrijven in een bepaald gebied, het vaccinatiegebied, die 
      uitsluitend wordt uitgevoerd in combinatie met preventieve doding als 
      omschreven in punt 1.
    
    
    
      Deze vaccinatie heeft ten doel de hoeveelheid circulerend virus en het risico 
      van virusverspreiding buiten het omschreven gebied dringend te 
      verminderen, zonder evenwel vertraging bij het preventief doden te 
      veroorzaken.
    
    
    
      Deze vaccinatie mag uitsluitend worden uitgevoerd wanneer het preventief 
      doden van dieren van gevoelige soorten om een van de onderstaande 
      redenen moet worden uitgesteld voor een periode die waarschijnlijk langer 
      is dan de periode die nodig is om virusverspreiding effectief tegen te gaan 
      door immunisatie:
      	-	beperkingen inzake de capaciteit om dieren van gevoelige soorten te 
      doden overeenkomstig Richtlijn 93/119/EEG,
      	-	beperkingen inzake de beschikbare capaciteit om de gedode dieren te 
      vernietigen overeenkomstig artikel 5, lid 2, tweede streepje van Richtlijn 
      85/511/EEG.
    
    
    
      3.	Beschermende vaccinatie: noodvaccinatie van runderen op ge‹dentificeerde 
      bedrijven in het vaccinatiegebied, die uitsluitend wordt uitgevoerd in 
      combinatie met de preventieve doding van bepaalde categorie‰n andere 
      dieren van gevoelige soorten, als omschreven in punt 1, en al dan niet in 
      combinatie met suppressievaccinatie als omschreven in punt 2.
    
    
    
      Deze vaccinatie heeft ten doel de hoeveelheid circulerend virus en het risico 
      van virusverspreiding buiten het omschreven gebied snel te verminderen, en 
      mag slechts plaatsvinden op voorwaarde dat de in het kader van de 
      beschermende vaccinatie gevaccineerde dieren van gevoelige soorten niet 
      preventief worden gedood.
    
    
    Artikel 2
    
    
      1.	Onverminderd Richtlijn 85/511/EEG van de Raad, en met name de artikelen 
      4, 5 en 9, mogen de bevoegde autoriteiten van Nederland besluiten gebruik 
      te maken van noodvaccinatie onder de in de bijlagen vastgestelde 
      voorwaarden.
    
    
    
      BIJLAGE II - Voorwaarden voor de toepassing van beschermende vaccinatie bij 
      de bestrijding en uitroeiing van mond- en klauwzeer op grond van artikel 13, 
      lid 3, van Richtlijn 85/511/EEG
    
    
    
      (.)
      6.6	Intrekking van de beperkende maatregelen
      Volgens de procedure van artikel 16 en onverminderd artikel 9 van 
      Richtlijn 85/511/EEG, ten vroegste:
      		-	12 maanden na de voltooiing van de in punt 3 bedoelde maatregelen 
      of, als dat later is, ten vroegste 12 maanden na de laatste uitbraak in 
      het vaccinatiegebied, of
      		-	3 maanden nadat het laatste gevaccineerde dier is geslacht. "
    
    
    
      Bij de Europese Overeenkomst inzake de bescherming van landbouwhuisdieren, 
      vastgesteld op 10 maart 1976 in het kader van de Raad van Europa, en goedgekeurd 
      namens de EEG bij artikel 1 van besluit 78/923/EEG van de Raad van 19 juni 1978, 
      (hierna: de Europese Overeenkomst) is onder meer het volgende bepaald:
      "	Artikel 3
      Alle dieren dienen te worden ondergebracht, verzorgd en voorzien van voer en 
      water op een wijze die - gelet op de soort, het ontwikkelingsstadium en de 
      mate van aanpassing en domesticatie - in overeenstemming is met hun 
      fysiologische en ethologische behoeften zoals de ervaring heeft geleerd en door 
      de wetenschap is vastgesteld." 
    
    
    
      Aangaande de Europese Overeenkomst heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 
      19 maart 1998, Compassion in World Farming (C-1/96, Jurispr. blz. I-1251) onder meer 
      het volgende overwogen:
      "	Om te beginnen moet worden opgemerkt, dat de overeenkomst sinds de 
      inwerkingtreding ervan deel uitmaakt van de communautaire rechtsorde. 
    
    
    
      Uit de formulering van de in de punten 3 tot en met 6 van dit arrest genoemde 
      bepalingen blijkt echter, dat de overeenkomstsluitende partijen over een 
      aanzienlijke discretionaire bevoegdheid beschikken bij de keuze van de 
      middelen ter uitvoering van de Overeenkomst. 
    
    
    
      Zoals de advocaat-generaal in punt 132 van zijn conclusie heeft opgemerkt, 
      heeft het in de Overeenkomst tot uitdrukking komende streven, de 
      overeenkomstsluitende partijen te sensibiliseren om voor het houden van de 
      dieren voorwaarden te handhaven die het welzijn van dieren op de vitale 
      punten respecteren, geen neerslag heeft gevonden in de vaststelling van normen 
      waarvan de niet-inachtneming in de richtlijn de geldigheid daarvan zou kunnen 
      aantasten. 
    
    
    
      Uit de tekst zelf van die bepalingen blijkt immers, dat zij een indicatieve 
      waarde hebben en slechts voorzien in het opstellen van aanbevelingen aan de 
      overeenkomstsluitende partijen met het oog op de toepassing van de beginselen 
      van de Overeenkomst."
    
    
    
    
    
    
    
      Bij de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (hierna: GWD), is onder meer het 
      volgende bepaald:
      "	Artikel 3
    
    
    
      Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden voor bij die maatregel 
      aangewezen categorie‰n van houders van dieren van bij die maatregel 
      aangewezen soorten of categorie‰n van dieren regelen gesteld omtrent:
      (.)
      Ÿ. het gebruik van sera, entstoffen, antibiotica en chemotherapeutica;
    
    
    Artikel 15.
    
    
      1. Deze afdeling is van toepassing op door Onze Minister aangewezen 
      besmettelijke dierziekten bij:
      a. vee;
      b. pluimvee;
      c. bijen;
      d. nertsen;
      e. andere dieren behorende tot bij algemene maatregel van bestuur aangewezen 
      soorten of categorie‰n van dieren;
      f. andere dieren van door Onze Minister voor een termijn van ten hoogste acht 
      maanden aangewezen soorten of categorie‰n van dieren.
    
    
    
      2. Een besmettelijke dierziekte kan worden aangewezen, indien:
      a. de ziekte zich snel kan uitbreiden, ernstige schade kan berokkenen aan de 
      betrokken diersoort en niet of niet volledig kan worden voorkomen of 
      bestreden met normale bedrijfsmiddelen;
      b. de nakoming van een internationale overeenkomst of een besluit van een 
      volkenrechtelijke organisatie zulks met zich brengt of
      (.)
    
    
    
      4. Bij algemene maatregel van bestuur wordt bepaald wanneer dieren als 
      verdachte dieren moeten worden aangemerkt."
    
    
    
      Het Besluit, houdende regelen betreffende het gebruik sera en entstoffen (hierna: het 
      Besluit sera en entstoffen) luidt onder meer als volgt:
      "	Gelet op (.) Richtlijn nr. 85/511/EEG van de Raad van de Europese 
      Gemeenschappen van 18 november 1985 tot vaststelling van 
      gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer;
    
    
    (.)
    
    
    Artikel 3
    
    
      Het is voor alle categorie‰n van houders van dieren verboden vee, pluimvee, 
      nertsen en anderen in het Besluit aanwijzing diersoorten besmettelijke 
      dierziekten aangewezen soorten of categorie‰n van dieren te behandelen of 
      door middel van derden te behandelen met niet levende entstoffen en met sera 
      tegen mond- en klauwzeer, (.), de in Bijlage I van richtlijn 92/119/EEG 
      genoemde dierziekten en (.) tenzij Onze Minister het gebruik van bepaalde 
      niet levende entstoffen en sera heeft toegelaten in aangewezen gebieden met 
      betrekking tot bepaalde diersoorten of dieren of Onze Minister ontheffing heeft 
      verleend.
    
    
    Artikel 4
    
    
      1. Aanvragen om een ontheffing als bedoeld in de artikelen 2 en 3 moeten 
      worden ingediend bij Onze Minister.
    
    
    
      2. Aan de ontheffing kunnen voorschriften worden verbonden. Zij kan onder 
      beperkingen worden verleend."
    
    
    
      2.2	Op grond van de stukken en het onderzoek ter zitting zijn in deze zaak de volgende feiten 
      en omstandigheden voor het College komen vast te staan.
      -	Appellante A houdt, naar zij heeft gesteld, 
    
    
    
      "	een viertal schapen (ras: Hampshire Down) en een tweetal geiten (ras: Saane) 
      op haar woonadres te B. Deze dieren worden als hobby gehouden. Er wordt 
      niet mee gefokt, noch zijn zij bestemd voor de levering van melk en/of vlees. 
      (.). De dieren zullen (.) niet van het terrein afkomen, totdat zij een 
      natuurlijke dood sterven."
    
    
    
      -	De woonplaats B van appellante A is gelegen in de provincie Drente en buiten de 
      vaccinatiegebieden die zijn genoemd in bijlagen I en II van 2001/246/EG als 
      gewijzigd bij Beschikking 2001/279/EG.
      -	De appellanten, genoemd onder 2. en 3. in de aanhef van deze uitspraak, zijn 
      afzonderlijke rechtspersonen (verenigingen) en blijkens hun statuten afdelingen van 
      de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren. 
      -	Appellante A is lid van de Afdeling Groningen, appellante sub 2., die blijkens haar 
      statuten ten doel heeft "dieren te beschermen, hun belangen te behartigen, hun 
      welzijn te bevorderen, en al wat daarmede verband houdt in stand te houden en meer 
      ingang te doen vinden."
      -	De woonplaats van appellante A is gelegen in het werkgebied de Afdeling Assen en 
      omstreken, appellante sub 3., die een gelijkluidende statutaire doelstelling heeft.
    
    
    
      3.	Het bestreden besluit
      Het bestreden besluit luidt onder meer als volgt: 
      "	De situatie van mevrouw A is echter op geen enkele wijze vergelijkbaar met de 
      situatie waarin dierentuinen verkeren. De belangen die gemoeid zijn met het 
      houden van dieren in dierentuinen - die bijvoorbeeld bijdragen aan 
      biodiversiteit en aan educatieve doelen - stijgen uit boven de belangen die 
      gediend zijn met de belangen van mevrouw A bij de door haar gehouden 
      dieren.
      Daar komt bij dat vaccinatie in dierentuinen door de Commissie bovendien 
      evenzeer aan beperkingen onderworpen is. De dierentuinen moeten zijn 
      gelegen binnen een gebied met een straal van 25 km rond een mkz-uitbraak en 
      de vaccinatiemogelijkheid is beperkt tot dieren vermeld op de lijst bedreigde 
      diersoorten vastgesteld door de Internationale Unie voor het behoud van de 
      natuur.
      Zoals blijkt uit het voorgaande zijn er dus zowel juridische als feitelijke 
      verschillen tussen de dieren waarvoor ontheffing wordt gevraagd en dieren in 
      dierentuinen. Het beroep op het gelijkheidsbeginsel kan dan ook niet slagen.
    
    
    (.)
    
    
      Ten aanzien van uw stelling dat Richtlijn 85/511 (EEG) buiten toepassing moet 
      blijven wegens strijd met de Europese Overeenkomst tot bescherming van 
      Landbouwhuisdieren merk ik het volgende op.
    
    
    (.)
    
    
      Hoofdstuk I van de Overeenkomst spreekt over "general principles"), en ook de 
      redactie van het ingeroepen artikel 3 maakt duidelijk dat de bepaling het 
      karakter van een beginsel heeft. Artikel 2 legt aan de verdragsstaten de 
      verplichting op daaraan uitvoering te geven ("shall give effect to the 
      principles". Hoofdstuk II voorziet in concretisering van deze general principles, 
      voorziet daartoe in een Standing Committee (artikel 8), dat tot taak heeft 
      aanbevelingen aan de verdragsstaten te doen (artikel 8, lid 5).
    
    
    (.)
    
    
      Van een verdragsverplichting tot implementatie van deze aanbevelingen over te 
      gaan is niet zonder meer sprake. Artikel 9, leden 3 en 4, voorziet in meldings- 
      en motiveringsplichten terzake, maar belet het uitblijven van implementatie 
      niet.
    
    
    
      Het voorgaande betekent dat de Overeenkomst geen bepalingen bevat die 
      zouden kunnen worden beschouwd als eenieder verbindende bepalingen als 
      bedoeld in de artikelen 93 en 94 Grondwet.
    
    
    (.)
    
    
      De tweede conclusie die in verband met de Overeenkomst moet worden 
      getrokken is, dat het ontheffingsverzoek zich buiten de scope ervan bevindt.
    
    
    
      Aandacht verdient verder, dat richtlijn 85/511/EEG zoals gewijzigd bij 
      90/423/EEG de communautaire en nationale autoriteiten een palet maatregelen 
      aan reikt ter bestrijding van mkz, waarbij getuige artikel 13, lid 3 vaccinatie in 
      noodsituaties rechtens niet is uitgesloten. Er is dus geen ongeclausuleerd 
      vaccinatieverbod, maar een verbod dat in noodsituaties kan wijken.
    
    
    
      Uw stelling dat er bij tot totstandkomen van het vaccinatie verbod in het geheel 
      geen rekening is gehouden met het welzijn van dieren is derhalve onjuist."
    
    
    
      Ten verweer tegen het beroep is voorts onder meer het  volgende aangevoerd:
      "	Nationaalrechtelijk is duidelijk, dat de overeenkomst geen eenieder 
      verbindende bepalingen als bedoeld in de artikelen 93 en 94 Grondwet bevat. 
      Hoofdstuk I van de Overeenkomst speekt met zoveel woorden over "general 
      principles", en ook de redactie van het ingeroepen artikel 3 maakt duidelijk dat 
      de bepaling het karakter van een beginsel heeft. Hoofdstuk II onderkent in 
      artikel 9 de noodzaak van concretisering van deze beginselen, en voorziet 
      daartoe (in artikel 8) in de oprichting van een Standing Committee, dat tot taak 
      heeft aanbevelingen aan de verdragstaten te doen.
    
    
    (.)
    
    
      De overeenkomst wil bevorderen, dat houden en exploiteren aan 
      randvoorwaarden worden verbonden. Niet meer en niet minder. In ieder geval 
      verplicht de Overeenkomst naar het oordeel van verweerder er niet tot dieren te 
      vaccineren tegen besmettelijke dierziekten zoals mond- en klauwzeer.
    
    
    (.)
    
    
      De slotsom moet zijn dat, zelfs wanneer zou moeten worden aangenomen dat 
      artikel 3 van de onderhavige Overeenkomst rechtsplichten voor de 
      gemeenschapswetgever betreffende de bestrijding van mkz zou inhouden, die 
      rechtsplichten met richtlijn 90/423/EEG zijn non-vaccinatie en stamping out, 
      moet worden vastgesteld dat richtlijn 90/423/EEG is gegrond op veterinair 
      onderzoek naar war de beste mkz-aanpak voor de Europese veestapel als geheel 
      zou zijn."
    
    
    
      4.	Het standpunt van appellanten
      Appellanten hebben voor de gronden van hun beroep verwezen naar hun verzoek om een 
      voorlopige voorziening, dat onder meer als volgt luidt:
      "	Verzoeksters achten het inentingsverbod van art. 13 van RI,. 85/511 op zichzelf 
      reeds in strijd met hogere regels van gemeenschapsrecht, maar menen dat in 
      ieder geval de wijze waarop de Europese Commissie gebruik maakt van de 
      mogelijkheid toestemming te geven voor (nood)inentingen, in strijd is met 
      deze regels. 
    
    
    
      De regels waarmee RI. 85/511 in strijd is, zijn, primair, de Europese 
      Overeenkomst tot bescherming van landbouwhuisdieren (European Convention 
      for the protection of animals kept for farining purposes.) en, subsidiair, het 
      algemene gemeenschapsrechtelijke rechtsbeginsel dat alle passende 
      maatregelen worden getroffen om het welzijn van dieren te verzekeren en te 
      waarborgen dat die dieren niet onnodig aan pijn of leed worden blootgesteld en 
      dat hen geen onnodig letsel wordt toegebracht. (.)
    
    
    
      De Europese Overeenkomst, gesloten in het kader van de Raad van Europa, is 
      zowel door alle lidstaten van de EG, als door de EG zelf ondertekend en 
      geratificeerd. 
    
    
    
      Dit Verdrag bepaalt in artikel 3: 
      "Animals shall be housed and provided with food, water and care in a manner 
      which - having regard to their species and to their degree of development, 
      adaptation and domestication - is appropriate to their physiological and 
      ethological needs in accordance with established experience and scientific 
      knowledge."
    
    
    
      Dit artikel verlangt derhalve dat landbouwhuisdieren de zorg krijgen die 
      aangewezen is voor hun fysiologische en ethologische behoeften. De bepaling 
      houdt een onvoorwaardelijke verplichting in voor de verdragspartijen. Gezien 
      haar inhoud en bewoordingen leent in ieder geval deze bepaling van de 
      Europese Overeenkomst zich voor rechtstreekse toepasselijkheid binnen de 
      communautaire rechtsorde. 
    
    
    
      Uit art. 3 vloeit voort dat wanneer een houder van landbouwhuisdieren 
      geconfronteerd wordt met een dreigende besmetting van zijn dieren, hij de 
      nodige zorg moet verlenen om die besmetting te voorkomen. Dat betekent in 
      sommige gevallen het isoleren van de dieren. Indien er echter middelen ter 
      beschikking zijn om de besmetting met aan zekerheid grenzende 
      waarschijnlijkheid te voorkomen, dan dienen ingevolge art. 3 die middelen te 
      worden gebruikt, wil er sprake zijn van voldoende zorg. Een en ander zal 
      althans moeten worden afgewogen tegen de ernst van de ziekte en de mate 
      waarin de dieren onder de ziekte te lijden zullen hebben. 
      (.)
      Uit de ondertekening en ratificatie door de EG van de Europese Overeenkomst, 
      de Overeenkomst inzake de bescherming van slachtdieren, de verklaring bij het 
      Verdrag van Maastricht, het Protocol bij het Verdrag van Amsterdam en de 
      verwijzingen in de secundaire regelgeving blijkt genoegzaam dat aanvaard 
      moet worden dat in het gemeenschapsrecht een algemeen rechtsbeginsel van 
      dierenwelzijn bestaat dat inhoudt dat alle passende maatregelen worden 
      getroffen om het welzijn van dieren te verzekeren en te waarborgen dat die 
      dieren niet onnodig aan pijn of leed worden blootgesteld en dat hen geen 
      onnodig letsel wordt toegebracht. 
    
    
    
      Dit beginsel brengt met zich mee dat dieren die mogelijk met een besmettelijke 
      ziekte in aanraking kunnen komen, een preventieve behandeling kunnen 
      krijgen, waardoor die dieren onnodige pijn of leed wordt bespaard. 
    
    
    
      De communautaire regelgeving en de uitvoering daarvan door de Commissie 
      (en de lidstaten) moet aan dat algemeen rechtsbeginsel worden getoetst. 
      (.)
      Zou Rl. 85/511 voorzien in een mogelijkheid het inentingsverbod terzijde te 
      stellen indien overwegingen van dierenwelzijn dat vereisen, dan zou deze 
      richtlijn geacht kunnen worden in overeenstemming te zijn met het genoemde 
      algemene rechtsbeginsel. 
    
    
    
      Geconstateerd moet echter worden dat Rl. 85/511, althans de wijze waarop de 
      Commissie haar hanteert (en derhalve uitlegt) die mogelijkheid niet biedt. 
    
    
    
      De beslissingen die de Commissie tot nu toe heeft genomen betreffende de 
      mogelijkheid om tot inentingen over te gaan (met uitzondering van de 
      toestemming aan dierentuinen om onder strikte voorwaarden preventief in te 
      enten), zijn niet gebaseerd op de wens dieren te behoeden voor leed, maar om 
      problemen met de destructiecapaciteit tijdelijk op te lossen. Bovendien blijkt 
      uit zowel de adviezen van het Permanent Veterinair Comit‚ als uit de 
      beslissingen van de Commissie ter zake dat op geen enkele manier het welzijn 
      van de betrokken dieren in acht wordt genomen. 
    
    
    
      Verzoeksters concluderen dan ook dat art. 13, lid 1, van Rl. 85/511 in strijd is 
      met de Europese Overeenkomst en het algemeen rechhsbeginsel van 
      dierenwelzijn."
    
    
    
    
    
    
      Bij hun beroepschrift hebben appellanten voorts onder meer het volgende aangevoerd:
      "	Appellanten betwisten dat art. 3 van de Europese Overeenkomst slechts een 
      beginsel inhoudt. Weliswaar geeft art. 9, lid 1, van de Overeenkomst de daar 
      bedoelde Permanente Commissie de verantwoordelijkheid voor het opstellen 
      van aanbevelingen inzake de beginselen van Hoofstuk I van de Overeenkomst, 
      maar dat doet er niet aan af dat de in dat hoofstuk opgenomen beginselen 
      tevens onvoorwaardelijke verplichtingen kunnen inhouden die geen nadere 
      uitwerking behoeven. De verplichting om dieren de zorg (of verzorging) te 
      geven die in overeenstemming is met hun fysiologische en ethologische 
      behoeften is daar een van. Een dergelijke verplichting behoeft ook geen nadere 
      implementatie.
    
    
    (.)
    
    
      De Minister leidt uit het arrest van het Hof van Justitie van 19 maart 1998 (VK-
      exportverbod voor kalveren) dat de Europese Overeenkomst niet aan de 
      geldigheid van een richtlijn in de weg kan staan. De aangehaalde uitspraak 
      moet echter in context van de zaak waarop hij betrekking heeft worden gezien. 
      Het ging in die zaak om de vraag of de vaststelling van minimumnormen onder 
      meer ten aanzien van de afmetingen van kalverhokken en de samenstelling van 
      kalvervoer in overeenstemming was met de bij en krachtens de Europese 
      Overeenkomst vastgestelde normen.
    
    
    
      Het is evident dat de normen van Hoofstuk I van de Europese Overeenkomst er 
      zich niet toe lenen na te gaan of die voorgeschreven afmetingen en 
      samenstelling in overeenstemming met die normen zijn. Dat ligt echter anders 
      met de vraag of dieren moeten kunnen worden inge‰nt tegen een besmettelijke 
      ziekte. De bepaling dat de dieren, kort gezegd, de nodige zorg moeten krijgen, 
      vormt een direct toetsingskader voor de beantwoording van die vraag.
    
    
    
      Ook wanneer een bepaling zich ervoor leent na te gaan of de Gemeenschap of 
      een lidstaat bij de opstelling van regelgeving of de uitvoering daarvan binnen 
      de door die bepaling aangegeven grenzen is gebleven, is derhalve sprake van 
      directe werking van die bepaling.û Dit is zelfs het geval indien binnen die 
      grenzen mogelijk ruimte bestaat voor de Gemeenschap of de lidstaten om 
      keuzen te maken."
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      5.	De beoordeling van het geschil
      5.1	Aangaande de nationale procesgang overweegt het College als volgt.
      Toen appellanten hun bezwaarschrift op 6 april 2001 bij verweerder indienden, was een 
      redelijke termijn verstreken, waarbinnen zou moeten zijn beslist op hun verzoek van 
      2 april 2001 om ontheffing van het vaccinatieverbod, bepaald bij artikel 3 van het Besluit 
      sera en entstoffen. Weliswaar is de periode tussen het verzoek om ontheffing en het maken 
      van bezwaar kort, maar in omstandigheden als hier aan de orde is, gezien de vitale en 
      urgente belangen die voor betrokkenen op het spel staan, snel reageren van de kant van 
      verweerder vereist. Derhalve was sprake van het niet tijdig nemen van een besluit toen 
      appellanten hun bezwaarschrift indienden.
      Voorts ziet het College gezien de termen van bedoeld verzoek om ontheffing, die in 
      verband moeten worden gezien met genoemde belangen, en gezien de opstelling van 
      verweerder in vergelijkbare, eerdere zaken, welke opstelling ook blijkt uit verweerders 
      beslissing op bezwaar, grond om in dit bijzondere geval het op 6 april 2001 vigerende 
      fictieve besluit te duiden als een fictieve weigering van de gevraagde ontheffing.
      5.2	Hetgeen appellanten hebben aangevoerd stelt het College ten eerste voor de beantwoording 
      van de vraag of het vaccinatieverbod waartoe artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG strekt, in 
      strijd is met artikel 3 van de Europese Overeenkomst. Dienaangaande overweegt het 
      College het volgende.
      Naar het Hof van Justitie heeft overwogen in zijn arrest Compassion in World Farming (C-
      1/96, hiervoor aangehaald), heeft het in de overeenkomst tot uitdrukking komende streven, 
      de partijen daarbij te sensibiliseren om voor het houden van de dieren voorwaarden te 
      handhaven die het welzijn van dieren op de vitale punten respecteren, geen neerslag 
      gevonden in de vaststelling van normen waarvan de niet-inachtneming in een richtlijn de 
      geldigheid daarvan zou kunnen aantasten. In zijn overwegingen heeft het Hof van Justitie 
      met name artikel 3 van genoemde overeenkomst betrokken. 
    
    
    
      Anders dan appellanten hebben betoogd, is het voorschrift in artikel 3 van de Europese 
      Overeenkomst dat dieren dienen te worden verzorgd, zodanig gerelateerd aan verschillende 
      omstandigheden en behoeften, die een nadere appreciatie en tenuitvoerlegging behoeven, 
      dat naar het oordeel van het College niet gesproken kan worden van een duidelijke, 
      nauwkeurig omschreven en onvoorwaardelijke verplichting die geen nadere implementatie 
      behoeft, en die - in de woorden van appellanten - een direct toetsingskader vormt voor de 
      vraag of dieren inge‰nt moeten kunnen worden.
      Derhalve kan het College niet toekomen aan een beoordeling of het vaccinatieverbod 
      waartoe artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG strekt, in strijd is met artikel 3 van de 
      Europese Overeenkomst.
      5.2	Appellanten hebben voorts aangevoerd dat het vaccinatieverbod in strijd is met een door 
      hen gesteld algemeen communautair rechtsbeginsel, inhoudende dat alle passende 
      maatregelen worden getroffen om het welzijn van dieren te verzekeren en te waarborgen 
      dat die dieren niet onnodig aan pijn of leed worden blootgesteld en dat geen onnodig letsel 
      wordt toegebracht. 
      Zulks stelt het College ten eerste voor de vraag of zodanig regel als rechtsbeginsel waaraan 
      het vaccinatieverbod moet worden getoetst, deel uitmaakt van de communautaire 
      rechtsorde, en zo ja of dit rechtsbeginsel zodanige inhoud heeft dat het vaccinatieverbod 
      wegens strijd hiermee ongeldig moet worden geacht. 
      Nu een antwoord op deze vragen naar het oordeel van het College noodzakelijk is voor de 
      beoordeling van het geschil, is het geboden op grond van artikel 234 EG het Hof van 
      Justitie te vragen uitspraak te doen over de geldigheid van het vaccinatieverbod.
      5.3	Voorts ziet het College zich gesteld voor de vraag of het vaccinatieverbod waartoe artikel 
      13 van Richtlijn 85/511/EEG strekt, in gevallen van een ernstige en omvangrijke uitbraak 
      van mond- en klauwzeer, die zoals hier, niet tot enkele locaties in de Gemeenschap beperkt 
      blijft, proportioneel is. Daartoe moet worden uitgemaakt of zodanig vaccinatieverbod in 
      redelijke verhouding staat tot het belang van het doel dat hiermee wordt getracht te 
      bereiken, en of dit middel noodzakelijk is om dit doel te bereiken dan wel met minder 
      vergaande middelen kan worden volstaan (zie in deze zin onder meer het arrest van het Hof 
      van Justitie van 1 oktober 1985, BDBL/Corman, 125/83, Jur. 1985, blz 1035, punt 36, 
      arrest van 30 juni 1987, Roquette Frˆres/ONIC, 47/86, Jur. 1987, blz. 2889, punt 19; en 
      arrest van 9 november 1995, Duitsland/Raad, C 426/93, Jur. 1995, blz I. 3723). 
      Aangaande de belangen die zijn te betrekken bij een beoordeling van bedoelde vraag naar 
      de evenredigheid, overweegt het College als volgt.
      Blijkens de considerans bij Richtlijn 85/511/EEG dienen de daarbij voorgeschreven 
      maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer te worden gezien in het licht van de 
      taak van de Gemeenschap de gezondheidstoestand van de veestapel te verbeteren om tot 
      een hogere rentabiliteit van de veehouderij te komen. 
      Deze richtlijn is gewijzigd bij Richtlijn 90/423/EEG met de overweging dat een niet-
      vaccinatiebeleid voor de Gemeenschap als geheel de voorkeur verdient boven een 
      vaccinatiebeleid, en dat stopzetting van vaccinatie vergezeld moet gaan van een beleid 
      waarbij besmette dieren systematisch worden afgemaakt en afgevoerd voor destructie 
      ("stamping out"). 
      Uit artikel 5 gelezen in samenhang met artikel 2 van Richtlijn 85/511/EEG volgt dat deze 
      dodingsverplichting alle voor de ziekte vatbare dieren op het bedrijf betreft. Daarnaast kan 
      de bevoegde autoriteit deze maatregel uitbreiden tot onmiddellijk aangrenzende bedrijven 
      wanneer in verband met de ligging hiervan, de plaatselijke situatie of de contacten met 
      dieren van het bedrijf waar de ziekte werd geconstateerd, voor een besmetting moet 
      worden gevreesd. Deze doding heeft ten doel het aantal dieren van gevoelige soorten in een 
      besmet gebied snel te doen dalen. 
      Aangezien Nederland een hoge dichtheid heeft aan voor besmetting met mond- en 
      klauwzeer vatbare dieren en bescherming door middel van preventieve vaccinatie 
      ingevolge artikel 13, derde lid, van Richtlijn 85/511/EEG niet is geoorloofd, betreft deze 
      doding een groot aantal dieren. Door inenting van voor mond- en klauwzeer vatbare dieren 
      kan worden voorkomen dat deze dieren met het virus besmet raken, en kan voorts worden 
      vermeden dat dieren op grote schaal worden afgemaakt. Bestrijding van mond- en 
      klauwzeer zou derhalve eveneens kunnen geschieden door vaccinatie. Met name bij een 
      uitbraak van mond- en klauwzeer met een omvang als thans in de Gemeenschap aan de 
      orde, lijkt een dergelijke maatregel op zich zelf minder vergaand dan doding van dieren.
      Aangezien artikel 13, derde lid, van Richtlijn 85/511/EEG voorziet dat de Commissie kan 
      besluiten een noodvaccinatie uit te voeren wanneer de aanwezigheid van mond- en 
      klauwzeer is bevestigd en de ziekte zich op grote schaal dreigt te verspreiden, dient de 
      vraag te worden beantwoord of de wijze waarop de Commissie gebruik maakt van deze 
      bevoegdheid voldoet aan het proportionaliteitsbeginsel. Bij artikel 1 van haar Beschikking 
      2001/246/EG, hiervoor in õ 2.1 genoemd, heeft de Commissie onderscheid gemaakt tussen 
      suppressievaccinatie en beschermende vaccinatie. Suppressievaccinatie is hierbij 
      gedefinieerd als een noodvaccinatie van dieren van gevoelige soorten op ge‹dentificeerde 
      bedrijven in een bepaald gebied, die wordt uitgevoerd in combinatie met preventieve 
      dodingen. Beschermende vaccinatie is een noodvaccinatie van zodanige runderen die niet 
      preventief worden gedood, in combinatie met de preventieve doding van bepaalde 
      categorie‰n andere dieren van gevoelige soorten en al dan niet in combinatie met 
      suppressievaccinatie. Ingevolge punt 6.6 van bijlage II van Beschikking 2001/246/EG mag 
      intrekking van de beperkende maatregelen ten vroegste plaatsvinden 12 maanden na 
      voltooiing van de vaccinatiecampagne of, als dat later is, ten vroegste 12 maanden na de 
      laatste uitbraak in het vaccinatiegebied casu quo 3 maanden nadat het laatste gevaccineerde 
      dier is geslacht. Deze voorwaarde brengt mee dat de beperkende maatregelen als 
      vastgesteld in bijlage IV van Beschikking 2001/246/EG tenminste 12 maanden na 
      be‰indiging van de vaccinatiecampagne van toepassing blijven. Deze maatregelen 
      betreffen zowel runderen die zijn gevaccineerd (onderdeel 1, sub a), tot en met c), en 
      onderdeel 2, sub a), b), en d 2), e), en f), van bijlage IV van Beschikking 2001/246/EG) als 
      andere runderen (onderdeel 1, sub d), en e), onderdeel 2, sub d), 1, en d) 3, van bijlage IV 
      van Beschikking 2001/246/EG). 
    
    
    
    
    
      De vraag naar de proportionaliteit en dus naar de rechtmatigheid van deze Beschikking 
      2001/246/EG, betreft in de eerste plaats de vraag of deze voorwaarden noodzakelijk zijn 
      voor het gestelde doel: de bestrijding van mond- en klauwzeer. Dit doel staat niet op zich, 
      maar wordt in de considerans bij Richtlijn 85/511/EEG gerelateerd aan het belang van een 
      hogere rentabiliteit van de veehouderij, en aldus, naar het oordeel van het College, aan de 
      doelstelling van artikel 33, eerste lid onder b), EG. 
      Het College heeft er bij het formuleren van deze vraag niet aan voorbijgezien dat 
      Beschikking 2001/246/EG lidstaten de keuze laat tussen suppressievaccinatie en 
      beschermende vaccinatie. Aldus beschouwd is er ruimte het eventuele disproportionele 
      karakter van de suppressievaccinatie te ontgaan door te kiezen voor een beschermende 
      vaccinatiecampagne. De keuze voor deze laatste campagne is voor een lidstaat, gelet op 
      beperkende maatregelen die Beschikking 2001/246/EG daar zelf aan verbindt en die, 
      tengevolge van prijsdaling, op termijn het slachten van gevoelige dieren in nog grotere 
      omvang tot gevolg hebben, evenwel zodanig beperkt dat in feite de suppressievaccinatie 
      resteert en de gepresenteerde keuze re‰le betekenis zou kunnen missen.
      In de tweede plaats betreft de vraag naar de proportionaliteit de beperking van de materi‰le 
      geografische werkingssfeer van Beschikking 2001/246/EG. Bijlage III van Beschikking 
      2001/246/EG definieert het gebied voor suppressievaccinatie als delen van de provincies 
      Gelderland, Overijssel, Noord-Brabant en Flevoland terwijl het gebied voor beschermende 
      vaccinatie is gedefinieerd als een gebied van ongeveer 25 km rond Oene. De geografische 
      beperking aan de bevoegdheid beschermende vaccinatie toe te passen, strekt naar het 
      oordeel van het College niet ter verwezenlijking van een betere gezondheidstoestand van 
      de communautaire veestapel als doel op zich, maar lijkt samen te hangen met het mede in 
      aanmerking genomen motief van een hogere rentabiliteit van de veehouderij. Het College 
      ziet voor deze samenhang een aanknopingspunt in de vijfde overweging van de pr‚ambule 
      van Beschikking 2001/279/EG, waarin wordt gerefereerd aan "de status ten aanzien van 
      mond- en klauwzeer in het internationale handelsverkeer". Dit noopt tot een verdere 
      toetsing, namelijk van een kennelijke afweging tussen het belang van de groep van 
      veehouders waartoe appellante A behoort, bij de mogelijkheid hun vee te beschermen door 
      vaccinatie tegen mond- en klauwzeer en het handelsbelang waarvan gewag wordt gemaakt 
      in Beschikking 2001/279/EG. 
      Tenslotte overweegt het College dat bij een belangenafweging ter toetsing van het 
      vaccinatieverbod en de wijze waarop de Commissie hieraan toepassing heeft gegeven, 
      tevens de beperkingen voor andere sectoren van het economisch en maatschappelijk leven  
      betrokken behoren te worden. Immers, zoals de praktijk thans aantoont, heeft een uitbraak 
      van mond- en klauwzeer die grote gebieden van verschillende lidstaten beslaat, wezenlijke 
      belemmeringen tot gevolg, niet alleen voor de veehouderij en de toeleverende en 
      verwerkende industrie, maar ook voor andere, niet bij de veehouderij betrokken 
      economische sectoren en andere geledingen van de maatschappij.
      5.4	Het College overweegt voorts dat in Richtlijn 85/511/EEG, en met name zijn artikel 13, 
      derde lid, geen uitdrukkelijke grondslag is te lezen voor het stellen voor de voorwaarde die 
      de Commissie heeft gesteld voor de toepassing van bedoelde suppressievaccinatie en die er 
      toe noopt bedoelde noodvaccinatie gepaard te laten gaan met het doden van de 
      gevaccineerde dieren. Zodanige maatregel gaat verder dan het afmaken van dieren waartoe 
      artikel 5, onder 4, van Richtlijn 85/511/EEG de nationale autoriteiten de mogelijkheid 
      biedt.
      Ook in dit licht rijst de vraag naar de geldigheid van Beschikking 2001/246/EG.
      5.5	Voor zijn beslissing op het beroep van appellanten acht het College het noodzakelijk dat 
      omtrent de rechtsgeldigheid van het vaccinatieverbod waartoe artikel 13 van Richtlijn 
      85/511/EEG strekt, en de wijze waarop de Commissie bij Beschikking 2001/246/EG 
      toepassing aan dit artikel heeft gegeven, zekerheid te verkrijgen. 
      Het is derhalve geboden op grond van artikel 234 EG het Hof van Justitie te vragen 
      hierover uitspraak te doen.
    
    
    
    
      5.6	Het College overweegt voorts dat de prejudici‰le vragen die het hiertoe aan het Hof van 
      Justitie moet stellen, een beantwoording met buitengewone spoed behoeven. Het College 
      zal derhalve verzoeken deze vragen overeenkomstig de in artikel 104bis van het Reglement 
      voor de procesvoering te behandelen. Hierbij neemt het College de navolgende 
      omstandigheden in aanmerking.
      In Nederland is op woensdag 21 maart 2001 de eerste uitbraak van mond- en klauwzeer 
      geconstateerd te Olst. Later op die dag is een uitbraak geconstateerd in Welsum. Op het 
      moment van deze beslissing is sprake van 25 uitbraken. Het merendeel van deze uitbraken 
      betreft het gebied rond Oene, een uitbraak werd geconstateerd in Kootwijkerbroek en twee 
      uitbraken hebben zich voorgedaan in het gebied rond Ee (Friesland).
      Ingevolge artikel 5 van richtlijn 85/511/EEG worden alle voor de ziekte vatbare dieren op 
      een bedrijf waar zich een met mond- en klauwzeer besmet dier bevindt, afgemaakt. Op 
      basis van artikel 5, sub 4, van richtlijn 95/511/EEG worden eveneens de voor de ziekte 
      vatbare dieren op de onmiddellijk aangrenzende bedrijven geruimd. Inmiddels is een 
      aanzienlijk aantal voor mond- en klauwzeer vatbare dieren gedood.
      De maatregelen die sinds de eerste uitbraak van mond- en klauwzeer zijn getroffen ter 
      voorkoming van verspreiding van het virus, hebben niet kunnen voorkomen dat het virus 
      inmiddels ook buiten de gebieden waar het aanvankelijk was geconstateerd (Oene en 
      omstreken, Kootwijkerbroek) is verspreid. Immers, op 11 april 2001 zijn ook uitbraken in 
      Ee vastgesteld. 
      Indien het vaccinatieverbod van artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG ongeldig zou zijn, 
      zoals door appellanten gesteld, staat aan de veehouders een middel ter beschikking tot 
      bescherming tegen het mond- en klauwzeer-virus. 
      Anderzijds betekent, naar uit publicaties van de Commissie blijkt, het afzien van dit 
      vaccinatieverbod en het preventief vaccineren dat de Gemeenschap zijn status "vrij van 
      mond- en klauwzeer zonder vaccinatie" verliest. Verlies van deze status betekent, aldus 
      deze publicaties, substanti‰le verliezen in de handel met derde landen. Een eventueel 
      oordeel dat het vaccinatieverbod ongeldig is, zou aldus ook grote betekenis hebben voor de 
      belangen van de Gemeenschap.
      Aangezien het mond- en klauwzeervirus uiterst virulent is en moeilijk te voorspellen is hoe 
      het zich zal verspreiden is het voor de drie appellanten van groot belang snel uitsluitsel te 
      verkrijgen over de rechtmatigheid van het vaccinatieverbod. 
      Voorts, met betrekking tot andere dieren dan die welke onder de reikwijdte vallen van de 
      statutaire doelomschrijving van de appellanten sub 2. en 3., moet worden onderkend dat 
      veel veehouders risico's lopen welke met die van appellante A vergelijkbaar zijn, hoewel 
      zij niet reeds op dit moment een procedure bij het College aanhangig hebben gemaakt. Uit 
      oogpunt van effici‰nte rechtsbedeling is daarom eveneens gewenst dat op zeer korte 
      termijn duidelijkheid wordt verkregen over de rechtmatigheid van het vaccinatieverbod.
      5.7	Het vorenoverwogene leidt tot de navolgende beslissingen.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      6.	De beslissing
      Het College
      -	Verzoekt het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen om bij wijze van prejudici‰le beslissing en onder toepassing van de in artikel 104bis van het Reglement voor de procesvoering een uitspraak te doen over de volgende vragen:
    
    
    
      1.	Is het vaccinatieverbod waartoe artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG strekt, ongeldig wegens strijd met het gemeenschapsrecht en met name het proportionaliteitsbeginsel ?
      2.	Is de wijze waarop de Commissie toepassing heeft gegeven aan bedoeld artikel 13, met name bij Beschikking 2001/246/EG, gewijzigd bij Beschikking 2001/279/EG, ongeldig wegens strijd met het gemeenschapsrecht ?
    
    
    -	houdt iedere verdere beslissing aan.
    
    
    Aldus gewezen door mr R.R. Winter, mr B. Verwayen en mr M.J. Kuiper, in tegenwoordigheid van mr I.K. Rapmund, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 26 april 2001.
    
    
    w.g. R.R. Winter						w.g. I.K. Rapmund