ECLI:NL:CRVB:1997:ZB7375, Centrale Raad van Beroep, 18-12-1997, 96/9843 AAWAO, 96/3555 AAWAO, 96/3858 AAWAO;96/11324 AAWAO, 96/11325 AAWAO
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-12-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Malus; verzoek om terug te komen op eerdere rechtens onaantastbare
         beslissingen; toetsingskader.

96/9843 AAWAO
      96/3555 AAWAO en 96/3858 AAWAO
      96/11324 AAWAO en 96/11325 AAWAO
    
    
    
      O.
      U I T S P R A A K
    
    
    
    in de gedingen tussen:
    
    
      1. X B.V.,
      appellante 1, hierna aan te duiden als X;
      2. Y B.V.,
      appellante 2, hierna aan te duiden als Y;
      3. Z B.V.,
      appellante 3, hierna aan te duiden als Z,
    
    
    en
    
    het Landelijk instituut sociale verzekeringen, gedaagde.
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN DE GEDINGEN
    
    
      Met ingang van 1 maart 1997 is de Organisatiewet sociale
      verzekeringen 1997 in werking getreden. Ingevolge de
      Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 treedt
      het Landelijk instituut sociale verzekeringen (hierna: Lisv)
      in de plaats van de betrokken bedrijfsverenigingen. In de
      onderhavige gedingen is het Lisv in de plaats getreden van de
      Nieuwe Industriële Bedrijfsvereniging, de Bedrijfsvereniging
      voor Detailhandel, Ambachten en Huisvrouwen en de
      Bedrijfsvereniging voor Bank- en Verzekeringswezen,
      Groothandel en Vrije Beroepen.
      In deze uitspraak wordt onder gedaagde tevens verstaan het
      bestuur van deze bedrijfsverenigingen.
    
    
    
      Gedaagde heeft ten aanzien van X bij besluit van 19
      oktober 1995, ten aanzien van Y bij besluiten van 26
      oktober 1994 en 29 juni 1995 en ten aanzien van Z bij
      besluiten van 27 oktober 1995 en 7 december 1995 mededeling
      gedaan dat de verzoeken van appellanten om terug te komen van
      een reeds in rechte vaststaande beslissing waarbij aan
      appellanten op grond van artikel 59i van de Algemene
      Arbeidsongeschiktheidswet zoals die bepaling ten tijde hier
      van belang luidde, een geldelijke bijdrage is opgelegd, worden
      geweigerd.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbanken te Haarlem en Breda hebben de
      beroepen van X en Z bij uitspraken van
      respectievelijk 4 oktober 1996 en 8 oktober 1996, ongegrond
      verklaard. Ten aanzien van Y heeft de
      Arrondissementsrechtbank te Zutphen bij uitspraak van
      29 februari 1996 het beroep tegen het besluit van
      26 oktober 1994 ongegrond verklaard en het beroep tegen
      besluit van 29 juni 1995 niet-ontvankelijk verklaard.
    
    
    
      Namens X is drs A.F. Koelewijn, belastingadviseur te
      Amstelveen, namens Y is mr A.A.F. Talitsch, advocaat
      te Dordrecht, en namens Z is mr A.C. Siemons, advocaat
      te Amsterdam, van die uitspraken bij de Raad in hoger beroep
      gekomen. Bij aanvullende beroepschriften van verschillende
      data zijn de gronden voor het hoger beroep uiteengezet.
    
    
    
      Gedaagde heeft bij brieven van respectievelijk van 24 juni
      1997, 5 september 1996 en 17 april 1997 van verweer gediend.
    
    
    
      Namens Y heeft mr Talitsch de Raad nog twee brieven
      d.d. 9 juli 1997, met bijlage, en d.d. 22 september 1997 doen
      toekomen.
    
    
    
      De gedingen zijn, gevoegd met de zaak 96/11528 AAWAO,
      behandeld ter zitting van de Raad, gehouden op 2 oktober 1997,
      waar X niet is verschenen. Y heeft zich doen
      vertegenwoordigen door mr Talitsch voornoemd. Z is
      verschenen bij haar gemachtigde mr Siemons voornoemd. Gedaagde
      heeft zich bij die gelegenheid doen vertegenwoordigen door drs
      M.P.W. Wiertz, werkzaam bij Gak Nederland B.V. en mr W.P.J.M.
      van Gestel, werkzaam bij Cadans Uitvoeringsinstelling B.V..
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Deze gedingen betreffen verzoeken om terug te komen van
      eerdere malusopleggingen. In deze gedingen hebben de
      appellanten geen beroep ingesteld tegen de oorspronkelijke
      beslissing waarbij de malus werd opgelegd. Pas nadat die
      beslissingen in rechte onaantastbaar waren geworden, hebben
      zij zich tot gedaagde gewend met het verzoek om terug te komen
      van de eerdere malusoplegging. De gronden waarop dat verzoek
      berust, zijn de volgende.
    
    
    
      Namens X is aangevoerd dat bij haar het vertrouwen is
      gewekt dat de opgelegde malusbeslissing ingetrokken zou
      worden. Dit vertrouwen zou zijn gewekt door een brief van de
      voor de administrateur van gedaagde werkzame accountmanager
      drs J.W.A.M. Fraza d.d. 15 juli 1994. In die brief komt de
      volgende passage voor:
      "Wij nemen aan dat het mogelijk niet verschuldigd
      zijn van de malus op grond van toekomstige
      jurisprudentie met zich brengt dat in de door u
      gesignaleerde gevallen overeenkomstig wordt
      gehandeld. Mocht blijken dat de malussen ten
      onrechte zijn opgelegd, dan zal het feit dat u geen
      beroep heeft doen instellen geen argument mogen
      vormen voor de conclusie dat deze niettemin
      verschuldigd zijn. Overigens zullen wij ons richten
      naar hetgeen de toezichtskamer van de SVR t.a.v.
      deze problematiek als oordeel zal uitspreken."
    
    
    
      Namens Y is aangevoerd dat bij de malusoplegging
      gedaagde er ten onrechte van is uitgegaan dat Y aan de
      werknemer waarop de malusbeslissing betrekking had, geen
      passend werk had aangeboden.
    
    
    
      Namens Z is - kort samengevat - aangevoerd dat de grond
      voor gedaagde om terug te komen van de eerdere malusoplegging
      niet zo zeer gelegen is in het feit dat de Raad eerder een
      principieel oordeel heeft gegeven over de malusoplegging als
      zodanig, doch dat uit die uitspraak blijkt dat er zodanige
      gebreken aan de malusbesluiten kleven dat de
      uitvoeringsinstellingen in redelijkheid niet kunnen weigeren
      terug te komen op die besluiten. Daarbij speelt in de visie
      van Z met name een rol dat de
      standaard-malusopleggingen aan geen van de door de Raad
      gestelde eisen voldeden en dat daardoor fundamentele rechten
      werden geschonden.
    
    
    De Raad overweegt het volgende.
    
    
      Uitgangspunt is dat de inhoud van inmiddels tot stand gekomen
      jurisprudentie op zichzelf geen grond vormt voor het
      doorbreken van het rechtens onaantastbaar zijn van besluiten
      waartegen geen beroep bij de rechter is ingesteld, of die
      gezien het resultaat van een wel bij de rechter gevolgde
      rechtsgang in rechte onaantastbaar zijn geworden. Naar het
      oordeel van de Raad wordt dit niet anders indien in die
      jurisprudentie gewezen is op een mogelijke schending van
      fundamentele rechten. De reden voor deze beperking van de
      mogelijkheid om alsnog het eerdere besluit door de rechter
      beoordeeld te krijgen, is gelegen in het uitgangspunt dat een
      belanghebbende binnen de daarvoor geldende beroepstermijn bij
      de rechter in beroep kan komen tegen een besluit, doch dat na
      ommekomst van die termijn of nadat in die rechtsgang tot een
      eindresultaat is gekomen, het (potentiële) geschil geëindigd
      is (lites finiri oportet).
      Het voorgaande neemt niet weg dat een bestuursorgaan indien
      het geen toepassing kan of wil geven aan artikel 4:6, tweede
      lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb), bevoegd
      is om op aanvraag van een belanghebbende terug te komen van
      een eerder in rechte onaantastbaar geworden besluit, indien
      daardoor geen rechten van derden worden geschonden, en zo een
      terugkomen niet expliciet is verboden. Het bestuursorgaan kan
      zulks echter ook weigeren.
    
    
    
      Naar vaste jurisprudentie van de Raad dient een dergelijke
      weigering te worden geëerbiedigd, tenzij aan het eerdere
      besluit dusdanige gebreken kleven dan wel zich dusdanige
      omstandigheden hebben voorgedaan, dat het bestuursorgaan in
      redelijkheid niet had mogen weigeren dat eerdere besluit
      ongedaan te maken. Daarbij ligt het op de weg van de
      betrokkene die van het bestuursorgaan verlangt dat het
      terugkomt van een rechtens onaantastbaar geworden besluit,
      feiten of omstandigheden aan te dragen, die bij de eerdere
      besluitvorming geen rol hebben gespeeld en evenmin destijds
      als beroepsgrond naar voren had kunnen worden gebracht dan wel
      de evidente onjuistheid van dat besluit aan te tonen.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad heeft geen van de appellanten aan
      dit vereiste voldaan.
    
    
    
      De grief van Z dat bij de malusoplegging in strijd is
      gehandeld met fundamentele rechten, had, onder gebruikmaking
      van de in de wet gegeven beroepsmogelijkheden, destijds
      voorgelegd kunnen worden aan de rechter. De ernst van de grief
      is naar het oordeel van de Raad niet van invloed op de
      handhaving van het uitgangspunt van het bestuursprocesrecht
      dat slechts binnen de wettelijke beroepstermijn opgekomen kan
      worden tegen besluiten. Om die reden moet het beroep van
      Z falen.
    
    
    
      Om dezelfde reden kan ook het beroep van Y niet
      slagen. De stelling dat bij de malusoplegging gedaagde er ten
      onrechte van is uitgegaan dat Y aan de werknemer
      waarop de malusbeslissing betrekking had, geen passend werk
      zou hebben aangeboden, had in een geschil naar aanleiding van
      de malusoplegging aan de orde kunnen komen.
    
    
    
      Het beroep van X op het vertrouwen dat is gewekt met de
      hiervoor geciteerde passage uit een brief van gedaagde aan de
      gemachtigde van X kan evenmin slagen. De Raad kan zich
      verenigen met hetgeen de rechtbank dienaangaande heeft
      overwogen.
    
    
    
      Naar aanleiding van hetgeen in hoger beroep inzake X is
      aangevoerd, overweegt de Raad nog het volgende.
    
    
    
      Gedaagde heeft zich terecht op het standpunt gesteld dat de
      inhoud van deze brief niet gedragsbepalend is geweest. De
      brief is geschreven nadat de beroepstermijn al was verstreken,
      zodat X al zijn processuele bevoegdheden prijs had
      gegeven. Voorts is de Raad van oordeel dat de inhoud van de
      brief onvoldoende onvoorwaardelijk is om relevant vertrouwen
      te wekken. Met name de verwijzing naar het standpunt van de
      Toezichtskamer van de SVR vormt een in dit verband relevant
      voorbehoud.
    
    
    
      Gelet op het vorenstaande komen de aangevallen uitspraken voor
      bevestiging in aanmerking.
    
    
    
      De Raad ziet geen aanleiding om toepassing te geven aan
      artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    Gelet op het vorenstaande moet als volgt worden beslist.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraken.
    
    
      Aldus gegeven door mr A.F.M. Brenninkmeijer als voorzitter, mr
      G.P.A.M. Garvelink-Jonkers en mr L.J.A. Damen als leden, in
      tegenwoordigheid van mr L.H. Vogt als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 18 december 1997.
    
    
    
    (get.) A.F.M. Brenninkmeijer.
    
    
    (get.) L.H. Vogt.
    
    
    
    
      HL
      501