ECLI:NL:RBROT:2010:BL3684, Rechtbank Rotterdam, 03-02-2010, 325419 / HA ZA 09-540
Rechtbank Rotterdam — Uitspraak 
Datum: 2010-02-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Documentair krediet en documentair incasso. CISG (Weens Koopverdrag). Documentair krediet. Nederlandse koper komt met Koreaanse verkoper overeen om door middel van letter of credit te betalen. Koper richt zich naar instructies van derde die over de documenten blijkt te beschikken, en betaalt ondanks protest van verkoper op de basis 'documents against payment'. Betaling D/P levert geen betaling conform overeenkomst en L/C op. Geen bevrijdende betaling.

RECHTBANK ROTTERDAM
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 325419 / HA ZA 09-540
    
    Vonnis van 3 februari 2010
    
    in de zaak van
    
    
      de rechtspersoon naar buitenlands recht INTER TEXTECH CO. LTD.,
      gevestigd te [adres],
      eiseres,
      advocaat mr. M.C.J. Swart,
    
    
    tegen
    
    
      de besloten vennootschap [gedaagde],
      gevestigd te [adres],
      gedaagde,
      advocaat mr. O.E. Meijer.
    
    
    
    Partijen zullen hierna Inter Textech en [gedaagde] genoemd worden.
     
    
    
      1.	De procedure
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      -	de dagvaarding d.d. 19 februari 2009, met producties;
      -	de conclusie van antwoord, met producties;
      -	het tussenvonnis van 29 april 2009, waarbij een comparitie van partijen is gelast;
      -	de brief van de zijde van [gedaagde] d.d. 24 juli 2009, met drie producties;
      - het proces-verbaal van comparitie van partijen d.d. 11 augustus 2009.
    
    
    
    
      2.	De feiten
      Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet of onvoldoende gemotiveerd weersproken, gelet ook op de in zoverre niet betwiste inhoud van de in het geding gebrachte producties, staat tussen partijen - voor zover van belang - het volgende vast.
    
    
    
      2.1.	Op 4 juni 2008 is tussen partijen een overeenkomst tot stand gekomen uit hoofde waarvan Inter Textech aan [gedaagde] afdekfolie heeft verkocht voor de prijs van USD 38.024,40. De overeenkomst is neergelegd in een ‘pro forma invoice’ die -voor zover thans relevant- bepaalt:
      	“Payment 	: by L/C at sight in favor of Inter Textech Co., Ltd 
      Bank name 	: Kookmin Bank (…)”. 
    
    
    2.2.	De afdekfolie is geproduceerd door Qingdao Minplus Plastics Co. Ltd. (hierna: Minplus) te Qingdao, China. 
    
    
      2.3.	Ingevolge een op 6 juni 2008 gedateerd aanvraagformulier heeft [gedaagde] door ING Bank ten behoeve van Inter Textech als begunstigde een letter of credit tot een bedrag groot USD 38.041,00 doen openen. Het aanvraagformulier vermeldt voorts, voor zover thans relevant: 
      “Advising Bank: Kookmin Bank (…)
      (…)
      Tenor: Sight
      (…)
      Available by: Negotiation
      (…)
      Available with: Any bank
      (…)
      Latest Date of Shipment: [gewijzigd in: (invoeging rb.)] 25 juli 2008
      Documents Required: (…)
      Documentary Credits (…) issued by ING Bank are subject to the latest version of the Uniform Customs and Practice for Documentary Credits ICC Publication (…).”.
    
    
    Ter comparitie is komen vast te staan dat de letter of credit overeenkomstig het aanvraagformulier van [gedaagde] -met de daarop aangetekende wijziging- is geopend.
     
    
      2.4.	Op 26 juli 2008 ontving [gedaagde] een e-mail van mevro[z], die luidde, voor zover thans relevant:
      “This is Tency from Qingdao Minplus Plastics co., Ltd, I have an urgent shock news to 
      inform you that we Qingdao Minplus has been bankrupted on Jul.24th, 2008. 
      (…) We were suddenly informed by our leader that our President ([x]) and Vice President ([y]) have escaped to Korea on July 23rd night, and then our cornpany has been controlled by government, our account has also been frozen by China Construction Bank. 
      (…)
      Sincerely speaking, as a person in charge who contacted buyer directly, we Chinese staff are so painful about current situation as some of our customers will suffer big loss due to Minplus’s bankruptcy, some of them have already sent us deposit, and some of them even paid balance payment but they might lose both money and goods!! . Now, we wish all of our customers to pay keen attention that Minplus is not exist any longer, if some one contact you for further business from Korea, you'd better think over it. As for the customers who are cheated, we'd like to suggest you to contact your country's Embassy in Korea for help. Hereunder are Minplus Korea office details (Maybe you have already sent deposit or opened L/C to this beneficiary):
      INTER TEXTECH CO., LTD (…) 
      Bank information: KOOKMIN BANK (…) 
      And you are also welcome to contact Mr. Alex, Miss Selina, Miss Tency & Miss Jessica for further help. (…)”.
    
    
    
      2.5.	In een e-mail van 4 augustus 2008 schreef [z] aan [gedaagde], voor zover thans relevant:
      “(…) Now the original documents is kept by [y], who is in charge of Inter Textech now, and he is also the Vice president of Qingdao Minplus (…)”.
    
    
    
      2.6.	Later diezelfde 4 augustus 2008 schreef [z] aan [gedaagde], voor zover thans relevant:
      “(…) we made a mistake, (…) the b/l for your order is in our hand (…) Please kindly refer to the attached B/L. 
      As you may know, the L/C is already invalid. Here we would like you to send the total amount $38024.4 to the below account. Once we get the amount, we will send to you at once the original documents: 
      Name of account : PRESTIGE BRIGHT LIMITED ADD:RM907 JQD482 WING TUCK COMM CTR 177-183 WING LOK ST HK Bank details: Shenzhen Development bank Co., Ltd, (…)”.
    
    
    
      2.7.	Weer later diezelfde 4 augustus 2008 schreef [z] aan [gedaagde], voor zover thans relevant:
      “(…)
      As you may know we were cheated by Korean. Inter Textech ( Korea office) has the L/C, but the L/C is invalid now. It is impossible for us to send the b/l to Inter Textech. (…) Finally, we found a way to solve this problem. We would like to know if you can accept D/P at sight payment term: We sent the documents from our bank to your bank, once your bank get the documents, they will ask you to get it. When you get the documents, you can pay to your bank. 
      As we see, this way is safe for both you and me. In this case, if you accept, please kindly send to us your bank information for D/P issue so that tomorrow we will go to bank and check if it is possible to make D/P. And we can supply documents: signed commercial invoice in 4-fold, packing list in 3-fold, inspection certificate, full set of original bl, but Certificate of origin is not available now. 
      	(…)”.
    
    
    
      2.8.	Op 5 augustus 2008 schreef de heer [y], werkzaam bij Inter Textech, per e-mail aan [gedaagde], voor zover thans relevant:
      “I am [y] and was in charge of Sales Department. I am sales director of Qingdao Minplus Plastics and staying in Korea because of life threatening of Chinese. 
      Actually some staffs are spreading bad rumors about Minplus. (…) and we found some of our staffs or person in charge some market sales stole B/L and asking money to customers to send to their own account. 
      As you know, you issued L/C to Korea (Intertextech) and accordingly Korea sent all payment to Qingdao already. But we cannot find out B/L and it seems somebody has the B/L illegally. (…) So if somebody contacted you with B/L, please let us know who was. (…) 
      Young 
      Intertextech Co., Ltd.”. 
    
    
    
      2.9.	Bij bericht van 6 augustus 2008 heeft Shenzhen Development Bank aan ING Bank documenten ter zake van de voor [gedaagde] bestemde zending aangeboden, met -voor zover thans relevant- het navolgende bericht:
      “We hand you herewith the following documents for collection which is subject to URC No. 522.
      Total amount: USD 38,024.40 
      Conditions 	maturity date 	tenor 
      	d/p				at sight 
      Drawer: Prestige Bright Limited (…) 
      Drawee: Thom. H. van der Boon B.V. (…)
      Document 	B/L 	Insp.C. 	Inv	P/L
      One mail 		3/3+1C 	3 	3 	3 
      Instructions:
      Deliver documents against payment.”. 
    
    
    2.10.	Van 5 tot en met 14 augustus 2008 hebben Inter Textech en [gedaagde] veelvuldig gecorrespondeerd. In die correspondentie heeft [gedaagde] aangegeven dat haar bank de documenten van [z] had ontvangen, waarop Inter Textech ([y]) met verbazing reageerde en verzocht het cognossement terug te zenden, opdat zij het kon endosseren en kon presenteren aan haar bank. Ter besparing van tijd en kosten bood Inter Textech aan ook betaling ‘T/T’ (‘telegraphic transfer’, elektronische overboeking, rb.) te zullen accepteren. [gedaagde] gaf daarop aan dat zij de documenten wilde opnemen en onder het L/C zou betalen. Inter Textech heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat [gedaagde] niet aan de verkeerde partij moest betalen.
    
    2.11.	Op 19 augustus 2008 heeft [gedaagde] aan ING Bank opdracht gegeven tot afwikkeling van het documentair incasso en tot betaling van USD 38.024,40. Op 21 augustus 2008 zond ING Bank haar de originele documenten toe, waarmee [gedaagde] vervolgens aflevering van de zaken aan zichzelf heeft bewerkstelligd. 
    
    2.12.	Inter Textech is ook nadien aanspraak blijven maken op betaling. Op 20 november 2008 heeft de advocaat van Inter Textech [gedaagde] gesommeerd tot betaling.
    
    
    
      3.	De vordering
      De vordering luidt -zakelijk weergegeven- om, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, [gedaagde] te veroordelen tot betaling de tegenwaarde in euro’s van USD 38.024,40, tegen de officiële koerswaarde op de dag van betaling, vermeerderd met de wettelijke rente bedoeld in artikel 6:120 lid 2 BW over dit bedrag vanaf 1 september 2008, alsmede € 1.158,00, te vermeerderen met de wettelijke rente bedoeld in artikel 6:120 lid 2 BW over dit bedrag vanaf 19 februari 2009, met veroordeling van [gedaagde] in de kosten van de procedure.
    
    
    Tegen de achtergrond van de vaststaande feiten heeft Inter Textech aan de vordering de volgende stellingen ten grondslag gelegd.
    
    3.1.	[gedaagde] dient haar contractuele betalingsverplichting aan Inter Textech na te komen. 
    
    3.2.	Betaling moest plaatsvinden binnen een redelijke termijn na levering, derhalve uiterlijk op 1 september 2008, zodat [gedaagde] over de hoofdsom de wettelijke handelsrente verschuldigd is.
    
    
      3.3.	Inter Textech heeft een advocaat moeten inschakelen en in dat verband kosten moeten maken. Dat is schade als bedoeld in artikel 6:96 lid 2 sub c BW, welke schade conform het rapport Voorwerk II wordt begroot op € 1.158,--.
      4.	Het verweer
      Het verweer strekt tot afwijzing van de vordering, met veroordeling van Inter Textech, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, in de kosten van het geding.
    
    
    [gedaagde] heeft daartoe het volgende aangevoerd.
    
    4.1.	[gedaagde] heeft bevrijdend betaald. De letter of credit is in overeenstemming met de Pro Forma Invoice opgesteld. De letter of credit is aan ‘any bank’ gericht en [gedaagde] mocht aan ‘any bank’ bevrijdend betalen. De letter of credit schrijft betaling ‘documents against payment’ voor. Shenzhen Development Bank beschikte over de documenten en [gedaagde] heeft conform de instructie van deze bank betaald. Hiermee voldeed [gedaagde] aan de betalingsvoorwaarden van de Pro Forma Invoice en de letter of credi[y] is nooit aan [gedaagde] gepresenteerd als gevolmachtigde van Inter Textech. Betwist wordt dat hij volmacht heeft om namens Inter Textech op te treden.
    
    4.3.	Inter Textech heeft de schade aan zichzelf te wijten omdat zij het cognossement in blanco heeft geëndosseerd en daardoor de controle over de goederen uit handen gaf. Zij had zich tot de zeevervoerder moeten wenden en het cognossement moeten herroepen indien zij meende dat de documenten door fraude in onbevoegde handen waren geraakt.
    
    4.4.	De overeenkomst wordt beheerst door het recht van Korea. In Korea bestaat geen wettelijke handelsrente zodat deze vordering niet toewijsbaar is.
    
    
      4.5.	De vordering wegens buitengerechtelijke incassokosten wordt betwist. Er is slechts eenmaal aangemaand. De correspondentie tussen partijen betrof geen aanmaningen maar een discussie over de wijze van betaling. 
      Over de incassokosten is geen rente verschuldigd. Deze vordering is onvoldoende onderbouwd.
    
     
    
    
      5.	De beoordeling
      5.1.	De rechtbank ontleent bevoegdheid aan artikel 2 Verordening (EG) nr. 44/2001 (‘EEX-Verordening’).
    
    
    
      5.2.	Partijen zijn in verschillende staten gevestigd. Zij hebben een koopovereenkomst betreffende roerende zaken gesloten. Zowel Nederland als (Zuid) Korea is partij bij het VN-Verdrag inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken (‘CISG’). Gelet op deze omstandigheden is ingevolge artikel 1 lid 1 sub a CISG dit verdrag van toepassing op de overeenkomst tussen partijen.
      Het ter comparitie door Inter Textech gedane beroep op de algemene (verkoop)voorwaarden van [gedaagde], waarin een rechtskeuze voor Nederlands recht besloten zou liggen, wordt als onvoldoende relevant gepasseerd. Indien dit beroep al zou slagen zou dit ingevolge artikel 1 lid  1 sub b CISG leiden tot toepassing van dit verdrag, dat het op dit terrein geldende Nederlandse recht inhoudt. Gesteld noch gebleken is dat in de door Inter Textech in algemene termen ingeroepen bepaling de toepasselijkheid van het CISG, al dan niet impliciet, is uitgesloten. Deze zaak vergt geen aanvullende toepassing van het Nederlandse of het Koreaanse recht, zoals volgt uit hetgeen hieronder zal worden overwogen.
    
    
    5.3.	Ingevolge artikel 53 CISG is [gedaagde] als koper verplicht om de koopprijs te betalen in overeenstemming met de eisen van de overeenkomst en het verdrag. Partijen verschillen van mening over de vraag of [gedaagde] deze betalingsverbintenis is nagekomen. Inter Textech stelt dat [gedaagde] niet heeft betaald, [gedaagde] stelt dat zij met de onder 2.9 en 2.11 bedoelde betaling in overeenstemming met de overeenkomst en de letter of credit bevrijdend heeft betaald.
    
    
      5.4.	De overeenkomst bepaalt dat betaling moet geschieden ‘by L/C at sight in favor of Inter Textech Co., Ltd.’. Ingevolge de voorwaarden van het documentair krediet en de daarop toepasselijke UCP diende Inter Textech aan een willekeurige bank (‘Available with: any bank’) de door het documentair krediet vereiste documenten (zoals vermeld onder ‘Documents Required:)’) te presenteren. Indien de aangeboden documenten na controle door Kookmin bank als adviserende bank dan wel ING Bank als openende bank kredietconform zouden worden bevonden, zou ING Bank (al dan niet door tussenkomst van een andere bank) aan Inter Textech het kredietbedrag van USD 38.024,00 betalen, ten laste van [gedaagde]. Vervolgens zou [gedaagde] met de aldus opgenomen documenten de beschikking over de goederen kunnen verkrijgen. 
      Tussen partijen is niet in geschil dat Inter Textech onder het documentair krediet geen documenten heeft gepresenteerd om betaling te verkrijgen. Zonder een dergelijke aanbieding van documenten door de begunstigde kan geen sprake zijn van betaling door afwikkeling van het documentair krediet, zoals partijen waren overeengekomen. 
    
    
    
      5.5.	De betaling die [gedaagde] heeft verricht, is -anders dan zij betoogt- geen contractconforme betaling onder de letter of credit. 
      Uit de feiten weergegeven onder 2.4 tot en met 2.7 blijkt dat [z] -die zich duidelijk distantieerde van Inter Textech- aan [gedaagde] voorspiegelde dat betaling onder de letter of credit niet langer mogelijk was, en voorstelde om in plaats daarvan te betalen op de bankrekening van Prestige Bright Limited bij Shenzhen Development Bank, en vervolgens voorstelde om ‘documents against payment’, derhalve via een documentair incasso, te betalen. Vervolgens bood Shenzhen Development Bank ten behoeve van Prestige Bright Limited aan ING Bank documenten ter incasso aan, conform de URC 522, en heeft [gedaagde] ING Bank geïnstrueerd om voor deze documenten te betalen, zoals blijkt uit de feiten genoemd onder 2.9 en 2.12. 
      Aldus staat vast dat [gedaagde] niet via een documentair krediet en aan Inter Textech heeft betaald, maar via een documentair incasso en aan Prestige Bright Limited.
      Het verweer dat de letter of credit ‘documents against payment’ voorschrijft, is onjuist. 
      Het verweer dat in beide gevallen documenten worden aangeboden tegen betaling, miskent de verschillen tussen beide betalingsmechanismen.
      Het verweer dat de letter of credit was gericht aan ‘any bank’ en dat aan ‘any bank’ bevrijdend mocht worden betaald, is bij gebrek aan nadere toelichting, die ontbreekt, onbegrijpelijk en gelet op de onder 5.4 hierboven weergegeven strekking en werking van de letter of credit onjuist. 
    
     
    
      5.6.	De door [gedaagde] gedane betaling bevrijdt haar niet van haar verbintenis jegens Inter Textech. Bijzondere bijkomende omstandigheden, die tot een ander oordeel zouden kunnen leiden, zijn gesteld noch gebleken. 
      Gesteld noch gebleken is immmers dat de aan Prestige Bright Limited gedane betaling Inter Textech heeft bereikt. Evenmin is gesteld of gebleken is dat de gekozen betalingswijze aan Inter Textech is toe te rekenen. Zelfs indien [gedaagde], zoals zij ter comparitie heeft verklaard, uit het verzoek om de aangeboden documenten op te nemen niet kon opmaken dat dit namens Prestige Bright Limited werd gedaan, dan nog moest haar gelet op de correspondentie met enerzijds [z] en anderzijds Inter Textech duidelijk zijn dat de documenten niet door of namens Inter Textech werden aangeboden. 
      [y] bevoegd was om namens Inter Textech op te treden, hetgeen [gedaagde] betwist, is niet relevant voor de vraag of [gedaagde] bevrijdend heeft betaald. [gedaagde] heeft zich immers niet gericht naar instruc[y] of verzocht om (bevoegdelijk gegeven) instructies van Inter Textech, maar zich laten leiden door een derde die duidelijk aangaf niet namens Inter Textech op te treden.
    
    
    5.8.	Het verweer dat de schade aan Inter Textech zelf te wijten zou zijn, omdat zij de zeevervoerder had kunnen weerhouden van afgifte van de goederen, en omdat zij door het blanco endossement van het cognossement de controle over de goederen uit handen heeft gegeven, komt neer op een beroep op eigen schuld. Voor toepassing van dat leerstuk is geen plaats, nu de vordering van Inter Textech niet strekt tot schadevergoeding, maar tot nakoming. 
    
    5.9.	Het vorenstaande brengt mee dat de vordering van Inter Textech tot betaling van de koopprijs toewijsbaar is, met dien verstande dat de rechtbank geen aanleiding ziet om de tegenwaarde in euro’s van de in Amerikaanse dollars luidende geldschuld toe te wijzen. De vordering zal derhalve worden toegewezen tot haar nominale bedrag, USD 38.024,40. 
    
    5.10.	De vordering tot betaling van rente over de hoofdsom heeft Inter Textech ter comparitie laten varen, zodat deze geen beoordeling behoeft.
    
    5.11.	Inter Textech vordert vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten groot € 1.158,--. Na de gemotiveerde betwisting door [gedaagde] heeft Inter Textech nagelaten deze vordering nader uit te werken en te onderbouwen, zodat deze als onvoldoende gemotiveerd gehandhaafd zal worden afgewezen.
    
    
      5.12.	[gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Inter Textech worden begroot op:
      - dagvaarding	EUR 	75,25
      - vast recht		685,00
      - salaris advocaat		1.158,00 (2,0 punten × tarief EUR 579,00)
      Totaal	EUR 	1.918,25
    
     
     
    
      6.	De beslissing
      De rechtbank
    
    
    veroordeelt [gedaagde] om aan Inter Textech te betalen een bedrag van EUR 38.024,40 (achtendertig duizendvierentwintig euro en veertig eurocent),
    
    veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten, aan de zijde van Inter Textech tot op heden begroot op EUR 1.918,25,
    
    verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
    
    wijst het meer of anders gevorderde af.
    
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. P.A.M. van Schouwenburg-Laan en in het openbaar uitgesproken op 3 februari 2010.?
    
    
    1885