ECLI:NL:HR:2009:BI1136, Hoge Raad, 19-06-2009, 07/11567
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2009-06-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Verenigingsrecht. Beëindiging lidmaatschap coöperatieve vereniging; toelaatbaarheid van boeteregeling in licht van mededingingsrecht, matiging bedongen boete (RO 81).

19 juni 2009
      Eerste Kamer
      07/11567
      EV/EE
    
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    Arrest
    
    in de zaak van:
    
    
      1. de commaniditaire vennootschap KWEKERIJ VEMA C.V.,
      gevestigd te 's-Gravenzande, gemeente Westland, waarvan de vennoot is: 
      a. [Eiser 1],
      wonende te [woonplaats],
      2. [Eiseres 2],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 2a],
      b. [eiser 2b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      3. [Eiser 3], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 3a],
      b. [eiseres 3b], beiden wonende te [woonplaats],
      4. [Eiseres 4], 
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 4a],
      b. [eiseres 4b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      5. [Eiseres 5], gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 5a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 5b],
      wonende te [woonplaats],
      6. [Eiseres 6], 
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 6a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 6b], 
      wonende te [woonplaats],
      c. [eiser 6c], 
      wonende te [woonplaats],
      7. [Eiseres 7],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 7a],
      b. [eiser 7b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      8. [Eiseres 8],
      gevestigd te [woonplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiseres 8a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiseres 8b],
      wonende te [woonplaats],
      c. [eiser 8c], 
      wonende te [woonplaats],
      d. [eiser 8d], 
      wonende te [woonplaats],
      9. [Eiseres 9], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 9a],
      b. [eiseres 9b], beiden wonende te [woonplaats], 
      10. [Eiseres 10],
      gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de maten zijn:
      a. [eiser 10a],
      b. [eiseres 10b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      11. [Eiser 11], wonende te [woonplaats],
      12. [Eiseres 12], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 12a],
      b. [eiser 12b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      13. [Eiseres 13], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 13a], 
      b. [eiser 13b], beiden wonende te [woonplaats],
      14. [Eiseres 14], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoot is:
      a. [eiser 14a],
      wonende te [woonplaats],
      15. [Eiseres 15],
      gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 15a],
      b. [eiseres 15b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      16. [Eiseres 16], 
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 16a],
      b. [eiser 16b],
      c. [eiser 16c],
      allen wonende te [woonplaats],
      17. [Eiseres 17], 
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 17a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 17b],
      wonende te [woonplaats],
      18. [Eiseres 18], statutair gevestigd te [vestigingsplaats],
      19. [Eiser 19],
      wonende te [woonplaats],
      20. [Eiseres 20], gevestigd te [vestigingsplaats],
      21. [Eiseres 21], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 21a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 21b], wonende te [woonplaats],
      22. [Eiseres 22], gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de vennoten zijn,
      a. [eiser 22a],
      b. [eiseres 22b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      23. de vennootschap onder firma FIRMA CORZO, gevestigd te Naaldwijk, gemeente Westland,
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 23a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 23b],
      wonende te [woonplaats],
      24. [Eiseres 24],
      gevestigd [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 24a],
      b. [eiser 24b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      25. [Eiseres 25],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoot is:
      a. [eiser 25a],
      wonende te [woonplaats],
      26. [Eiseres 26],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 26a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 26b],
      wonende te [woonplaats],
      27. de commanditaire vennootschap KWEKERIJ 'T LOO C.V., gevestigd te De Lier, gemeente Westland,
      waarvan de vennoot is:
      a. [eiser 27a],
      wonende te [woonplaats],
      28. [Eiseres 28],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 28a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 28b],
      wonende te [woonplaats],
      29. [Eiseres 29], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoot is:
      a. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid DE BRUIDSBOGERD B.V., 
      gevestigd te Naaldwijk, gemeente Westland,
      30. [Eiseres 30],
      gevestigd te [vestigingsplaats], waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiseres 30a],
      b. [eiseres 30b],
      beide gevestigd te [vestigingsplaats],
      31. [Eiseres 31],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 31a],
      b. [eiser 31b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      32. [Eiseres 32].,
      gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 32a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 32b],
      wonende te [woonplaats],
      c. [eiseres 32c], wonende te [woonplaats],
      33. [Eiseres 33],
      statutair gevestigd te [vestigingsplaats],
      34. [Eiser 34],
      wonende te [woonplaats],
      35. [Eiseres 35], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 35a],
      b. [eiser 35b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      36. [Eiseres 36],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 36a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 36b],
      wonende te [woonplaats],
      37. [Eiseres 37], gevestigd te [vestigingsplaats], 
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiseres 37a],
      b. [eiseres 37b],
      beide gevestigd te [vestigingsplaats],
      38. [Eiseres 38], gevestigd te [vestigingsplaats],
      39. [eiser 39],
      wonende te [woonplaats],
      40. [Eiser 40],
      wonende te [woonplaats],
      41. [Eiseres 41],
      gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 41a],
      wonende te [woonplaats],
      b. [eiser 41b],
      wonende te [woonplaats],
      c. [eiser 41c],
      wonende te [woonplaats],
      d. [eiser 41d],
      wonende te [woonplaats],
      42. [Eiseres 42], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoot is:
      a. [eiser 42a],
      wonende te [woonplaats],
      43. [Eiser 43],
      wonende te [woonplaats],
      44. [Eiseres 44], gevestigd te [vestigingsplaats],
      waarvan de vennoten zijn:
      a. [eiser 44a],
      b. [eiser 44b],
      beiden wonende te [woonplaats],
      EISERS tot cassatie, 
      advocaat: mr. P.J.L.J Duijsens,
    
    
    t e g e n
    
    
      De coöperatie COÖPERATIE THE GREENERY U.A., voorheen genaamd Coöperatie Voedingstuin Nederland U.A.,
      gevestigd te 's-Gravenhage,
      VERWEERSTER in cassatie, 
      advocaat: mr. J.W.H. van Wijk.
    
    
    Partijen zullen hierna ook worden aangeduid als Vema c.s. en The Greenery.
    
    1. Het geding in feitelijke instanties
    
    
      Vema c.s. hebben bij exploot van 2 juni 1999 The Greenery gedagvaard voor de rechtbank 's-Gravenhage en gevorderd, kort gezegd:
      -te verklaren voor recht dat het lidmaatschap van Vema c.s. met onmiddellijke ingang per datum opzegging is beëindigd;
      -te verklaren voor recht dat het stelsel van bepalingen inhoudende het vasthouden van The Greenery aan opzegging tegen het einde van het boekjaar, in combinatie met de statutaire leveringsverplichting, het opleggen van boetes en het vasthouden aan de verplichte ledenlening, in strijd is met art. 85 EG-verdrag, althans art. 6 en/of 24 Mw;
      -primair de ten aanzien van Vema c.s. genomen boetebesluiten te vernietigen wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid, subsidiair The Greenery te verbieden de ten opzichte van Vema c.s. genomen boetebesluiten ten uitvoer te leggen op grond van strijd met de redelijkheid en billijkheid;
      -The Greenery te veroordelen tot betaling van de verrekende of ontvangen bedragen aan Vema c.s., te vermeerderen met de wettelijke rente;
      -met veroordeling van The Greenery in de kosten van de procedure.
    
    
    
      The Greenery heeft de vorderingen bestreden.
      De rechtbank heeft bij vonnis van 23 juli 2003 de vorderingen afgewezen.
      Tegen dit vonnis hebben Vema c.s. hoger beroep ingesteld bij het gerechtshof te 's-Gravenhage.
    
    
    
      Bij arrest van 14 juni 2007 heeft het hof verstaan dat het hoger beroep van appellante sub 1 (Kwekerij Vema C.V.) is ingetrokken en het vonnis van de rechtbank bekrachtigd.
      Het arrest van het hof is aan dit arrest gehecht.
    
    
    2. Het geding in cassatie
    
    
      Tegen het arrest van het hof hebben Vema c.s. beroep in cassatie ingesteld. De cassatiedagvaarding is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      The Greenery heeft geconcludeerd tot niet-ontvankelijkverklaring van Kwekerij Vema C.V. en voor het overige tot verwerping.
      De zaak is voor partijen toegelicht door hun advocaten en voor The Greenery mede door mr. F.M. Ruitenbeek-Bart, advocaat bij de Hoge Raad.
      De conclusie van de Advocaat-Generaal J.L.R.A. Huydecoper strekt tot niet-ontvankelijkverklaring van Kwekerij Vema C.V. in haar cassatieberoep en ten aanzien van de overige 43 eisers tot verwerping.
    
    
    3. Beoordeling van de middelen 
    
    De in de middelen aangevoerde klachten kunnen niet tot cassatie leiden. Zulks behoeft, gezien art. 81 RO, geen nadere motivering nu de klachten niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
    
    4. Beslissing
    
    
      De Hoge Raad:
      verwerpt het beroep;
      veroordeelt Vema c.s. in de kosten van het geding in cassatie, tot op deze uitspraak aan de zijde van The Greenery begroot op € 371,34 aan verschotten en € 2.200,-- voor salaris.
    
    
    Dit arrest is gewezen door de raadsheren A. Hammerstein, als voorzitter, O. de Savornin Lohman en F.B. Bakels, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer E.J. Numann op 19 juni 2009.