ECLI:NL:CRVB:1995:ZB1353, Centrale Raad van Beroep, 16-02-1995, AMP 94/17
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1995-02-16 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Horen getuige; terugwijziging.

AMP 1994/17
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    de Staatssecretaris van Defensie, appellant,
    
    en
    
    A., wonende te B. (Zuid-Afrika), gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Onder dagtekening 30 januari 1992 heeft de Minister van Defensie ten
      aanzien van gedaagde een in afschrift aan deze uitspraak gehecht besluit
      genomen.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage heeft bij uitspraak van 28
      maart 1994, nummer MAW 92/00340, het beroep dat gedaagde tegen dit besluit
      heeft ingesteld, gegrond verklaard en het bestreden besluit vernietigd,
      alsmede de Minister van Defensie opgedragen een nieuw besluit te nemen met
      inachtneming van de uitspraak.
    
    
    
      Van deze uitspraak is de Minister van Defensie bij de Raad in hoger beroep
      gekomen. In een aanvullend beroepschrift is uiteengezet waarom appellant
      zich met de aangevallen uitspraak niet kan verenigen.
    
    
    Gedaagde heeft een verweerschrift, met bijlagen, ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 5 januari 1995. Daar heeft
      appellant, die als uitvloeisel van de ministeriële beschikking d.d. 24
      augustus 1994, Stcrt. 1994, 171, houdende de taakomschrijving van de
      Staatssecretaris van Defensie, als procespartij in de plaats is getreden
      van de Minister van Defensie, zich doen vertegenwoordigen door mr B. Lynen,
      werkzaam bij het Ministerie van Defensie, terwijl gedaagde niet is verschenen.
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Blijkens de gedingstukken is gedaagde van 4 juni 1947 tot 1 mei 1953 in
      werkelijke militaire dienst geweest, eerst als vrijwillig en nadien als
      gewoon dienstplichtige, laatstelijk in de rang van sergeant; bij de
      demobilisatiekeuring op 2 mei 1953 werd "geen bijzonderheden" genoteerd.
      Ingaande 1 oktober 1968 is hij uit de militaire dienst ontslagen wegens
      diensteindiging.
    
    
    
      In april 1989 heeft gedaagde een verzoek ingediend om toekenning van een
      militair invaliditeitspensioen ingevolge de Algemene militaire pensioenwet,
      zulks in verband met gehoorklachten die hij toeschrijft aan een
      schietoefening in maart 1953.
    
    
    
      Gedaagde is vervolgens vanwege de Minister van Defensie onderworpen aan een
      commissoriaal geneeskundig onderzoek. In het van dit onderzoek opgemaakte
      rapport d.d. 24 november 1989 wordt geconcludeerd dat de bij gedaagde
      geconstateerde gehooraandoening beiderzijds is veroorzaakt door de militaire
      dienst, indien het aan hem overkomen schietongeval wordt aangemerkt als
      een ongeval hem overkomen in verband met de uitoefening van de militaire dienst.
    
    
    
      Daarop heeft de Minister van Defensie de Koninklijke Marechaussee een
      onderzoek laten instellen terzake van het door gedaagde gestelde schietongeval.
      In het kader van dit onderzoek is een drietal, door gedaagde genoemde,
      getuigen gehoord, te weten C., D. en E. Daarbij bleek C. niet tezamen met
      gedaagde te hebben gediend, terwijl E. zich van het gestelde voorval niets
      kon herinneren; D. tenslotte had gedaagde destijds wel horen klagen over
      oorsuizingen in verband met een schietoefening en ook gemerkt dat gedaagde
      last had van doofheid, doch was niet zelf bij de bewuste schietoefening
      betrokken geweest.
    
    
    
      Gezien de resultaten van het onderzoek en in aanmerking genomen het
      ontbreken van enig medisch gegeven terzake uit gedaagdes militaire
      dienstperiode, heeft de Minister van Defensie bij het bestreden besluit
      gedaagdes verzoek om toekenning van een militair pensioen afgewezen op de
      grond dat niet is komen vast te staan dat gedaagde in 1953 een ongeval is
      overkomen tijdens de uitoefening van militaire dienst als gevolg waarvan
      hij gehoorklachten zou hebben gekregen.
    
    
    
      Tegen dit besluit heeft gedaagde beroep ingesteld bij de Arrondissementsrechtbank
      te 's-Gravenhage. In het kader daarvan heeft hij aan de rechtbank
      overgelegd afschrift van een schrijven d.d. 15 september 1993 aan
      E. voornoemd, bevattende een uitvoerige reconstructie van het
      door hem gemelde schietongeval en de gebeurtenissen daaromheen, met -
      aangegeven - oogmerk om bij E. een herinnering van het gebeuren te
      bewerkstelligen. Op deze brief is geen reactie gekomen.
      Wel heeft gedaagde, naar blijkt uit het daarvan opgemaakte procesverbaal,
      ter zitting van de rechtbank op 22 maart 1994 - zonder aankondiging vooraf -
      E. als getuige meegebracht.
      Na daartoe aan de gemachtigde van de Minister van Defensie gevraagde en,
      met enige aarzeling verkregen, instemming is E. toen door de rechtbank onder
      ede als getuige gehoord. Deze getuige heeft daarbij verklaard nu zeker te weten
      dat gedaagde in maart/april had deelgenomen aan een schietoefening en dat
      deze de dag erna al klaagde over zijn oren, en voorts dat gedaagde hem had
      verteld dat zonder de verplichte oorbescherming was geschoten.
      De gemachtigde van de Minister van Defensie heeft vervolgens geconstateerd
      dat deze verklaring heel anders luidde dan de eerder tegenover de Koninklijke
      Marechaussee afgelegde verklaring en verzocht om de zaak aan te houden.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank - met voorbijgaan aan het
      verzoek om aanhouding - het door gedaagde ingestelde beroep gegrond
      verklaard en het bestreden besluit vernietigd. Daartoe is doorslaggevend
      geweest het - mede op basis van de ter zitting door E. afgelegde
      verklaring gevormde - oordeel dat met een voldoende mate van zekerheid is
      aangetoond dat gedaagde in maart 1953 in het kader van de uitoefening van
      de militaire dienst heeft deelgenomen aan een schietoefening in een
      volledig gesloten ruimte te Rotterdam zonder dat daarbij de ook destijds
      reeds voorgeschreven gehoorbeschermingsmiddelen voorhanden waren.
    
    
    
      In hoger beroep heeft de Minister van Defensie zich primair op het
      standpunt gesteld dat hij ten gevolge van de gang van zaken betreffende het
      horen van de getuige E. ernstig in zijn processuele belangen is
      geschaad; met name doordat de rechtbank is voorbijgegaan aan het gedane
      verzoek om de zaak aan te houden, zodat hij niet in de gelegenheid is
      geweest om het onderhavige punt feitelijk nader te doen onderzoeken.
    
    
    Dienaangaande overweegt de Raad als volgt.
    
    
      Ingevolge artikel 8:60 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kunnen
      partijen getuigen en deskundigen ter zitting meebrengen of bij aangetekende
      brief of deurwaarder-exploit oproepen, mits daarvan uiterlijk een
      week voor de dag van de zitting aan de rechtbank en aan de andere partijen
      mededeling is gedaan, met vermelding van namen en woonplaatsen.
      De strekking van die bepaling is, overduidelijk, dat uit oogpunt van behoorlijke
      procesvoering dient te worden voorkomen dat partijen ter zitting worden
      overvallen en aldus worden geschaad in hun mogelijkheden van verweer.
    
    
    
      Uit het bovenstaande blijkt dat de rechtbank aan dit, dwingende, voorschrift
      is voorbijgegaan.
    
    
    
      De Raad is van oordeel dat, zoal zou moeten worden aanvaard dat ingevolge
      ter zitting verkregen instemming van de wederpartij aan genoemd voorschrift
      afbreuk kan worden gedaan, de rechter ervoor dient te waken dat
      zich bij het verdere verloop van de behandeling niet de situatie voordoet
      die het voorschrift beoogt te voorkomen.
      Dit betekent naar 's Raads oordeel, mede in aanmerking genomen dat blijkens
      de aangevallen uitspraak de ter zitting door de getuige E. afgelegde verklaring
      in de oordeelsvorming een bepaald niet onbelangrijke rol heeft gespeeld, voor
      dit geval dat de rechtbank op zijn minst het zijdens de Minister van Defensie
      gedane verzoek om de zaak aan te houden met toepassing van artikel 8:64
      dan wel artikel 8:68 van de Awb had behoren in te willigen.
      Reeds om deze reden kan de aangevallen uitspraak niet in stand blijven.
    
    
    
      De Raad zal voorts, nu is gebleken dat de Minister van Defensie de
      gevraagde aanhouding had willen benutten om een nader feitelijk onderzoek
      in te stellen - hetgeen onder de gegeven omstandigheden zijn plaats dient
      te hebben in de procedure in eerste aanleg -, met toepassing van artikel
      26, eerste lid aanhef en onder b, van de Beroepswet terugwijzen naar de
      rechtbank.
    
    
    
      De Raad acht, ten slotte, geen termen aanwezig om toepassing te geven aan
      het bepaalde in artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    Beslist wordt derhalve als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Wijst de zaak voor verdere behandeling terug naar de Arrondissementsrechtbank
      te 's-Gravenhage.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr J.G. Treffers als voorzitter en mr R.C. Schoemaker en
      mr G.L.M.J. Stevens als leden, in tegenwoordigheid van P.R. Bax als griffier.
    
    
    
      Uitgesproken in het openbaar op 16 februari 1995 door voornoemde voorzitter,
      in tegenwoordigheid van voornoemde griffier.
    
    
    (get.) J.G. Treffers.
    
    (get.) P.R. Bax.