ECLI:NL:HR:2014:3044, Hoge Raad, 28-10-2014, 13/01269
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2014-10-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Witwassen en hawala-bankieren. ’s Hofs oordeel dat de geldbedragen die verdachte en zijn mededaders i.h.k.v. het bedrijf van betaaldienstverlener zonder vergunning hebben verworven en/of voorhanden hebben gehad en/of hebben overgedragen ‘daarmee’ van misdrijf afkomstig zijn, getuigt van een onjuiste rechtsopvatting. Vermogensbestanddelen kunnen in beginsel slechts worden aangemerkt als ‘afkomstig (…) uit enig misdrijf’ i.d.z.v. art. 420 bis en 420quater Sr indien zij afkomstig zijn van een misdrijf gepleegd voorafgaand aan het verwerven en/of voorhanden hebben en/of het overdragen daarvan, terwijl de bewezenverklaring kennelijk niet ziet op de mogelijke opbrengst of verdiensten van het zonder vergunning i.h.k.v. het bedrijf van betaaldienstverlener handelen m.b.t. gelden.

28 oktober 2014
    Strafkamer
    nr. 13/01269
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof Amsterdam van 15 februari 2013, nummer 23/001458-12, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1959. 
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      	Het beroep - dat kennelijk niet is gericht tegen de vrijspraak van feit 2 - is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft mr. J.S. Nan, advocaat te Dordrecht, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      	De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak, maar uitsluitend wat betreft de duur van de opgelegde gevangenisstraf, tot vermindering van de hoogte daarvan en tot verwerping van het beroep voor het overige. 
      	De raadsman heeft daarop schriftelijk gereageerd.
      
      
        2.	Beoordeling van het eerste middel
      
    
    
    
      2.1.
      Het middel klaagt dat het Hof het onder 1 bewezenverklaarde ten onrechte heeft gekwalificeerd als witwassen.
      
    
    
      2.2.
      
        Ten laste van de verdachte is onder 1 en 3 bewezenverklaard dat:
        "1. hij in de periode van 25 juni 2010 tot en met 30 november 2010 te Amsterdam tezamen en in vereniging met een ander of anderen, al dan niet vanuit de wasserette [A], [a-straat 1] te Amsterdam, van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt, immers hebben hij, verdachte, en zijn mededaders voorwerpen, te weten:
        - een geldbedrag van (ongeveer) 80.605,- euro op 26 juni 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 36.740,- euro op 1 juli 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 50.000,- euro en een geldbedrag van onbekende hoogte op 20 respectievelijk 21 oktober 2010;
        - een geldbedrag van 74.000,- euro op 27 oktober 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 50.000,00 euro op 7 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 55.000,00 euro op 9 november 2010;
        - een geldbedrag op 20 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 47.500,00 euro op 22 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 10.000,00 euro op 22 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 124.450,00 euro op 23 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 41.380,00 euro op 26 november 2010;
        - een geldbedrag van (ongeveer) 28.000,00 euro op 28 november 2010;
        - een geldbedrag van 9.900,- euro en 5.000,- euro en 35.000,- euro en 45.000,- euro op 30 november 2010 (woning [verdachte]),
        verworven en/of voorhanden gehad en/of overgedragen, terwijl hij, verdachte, en zijn mededaders wisten, dat bovenomschreven geldbedragen geheel of gedeeltelijk - onmiddellijk of middellijk - afkomstig waren uit enig misdrijf.
        3. hij in de periode van 1 maart 2010 tot en met 30 november 2010 te Amsterdam, althans in Nederland, al dan niet vanuit de wasserette [A], [a-straat 1] te Amsterdam, heeft deelgenomen aan een organisatie, bestaande uit hem, verdachte, en [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] en [medeverdachte 5] en [medeverdachte 6], welke organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven, te weten:
        (gewoonte)witwassen van voorwerpen, te weten: het verwerven en/of voorhanden hebben en/of overdragen van geldbedragen uit enig misdrijf afkomstig."
      
      
    
    
      2.3.
      
        Het Hof heeft ten aanzien van de bewezenverklaring - voor zover in cassatie van belang - het volgende overwogen: 
        "Van misdrijf afkomstig
        Zoals reeds overwogen heeft de verdachte, tezamen met zijn medeverdachten, stelselmatig geldtransacties verricht, in die zin dat in samenspraak met personen in het buitenland die kunnen worden aangemerkt als ondergronds bankiers aldaar, door hen (ondermeer) de onder 1 bewezen verklaarde geldbedragen in Nederland werden verstrekt aan derden, zonder dat deze derden jegens de verdachte en zijn medeverdachten tegenprestaties verrichtten in relatie tot deze bedragen. De verdachte en zijn medeverdachten hebben naar 's hofs oordeel aldus opzettelijk zonder vergunning het bedrijf van betaaldienstverlener uitgeoefend, hetgeen een misdrijf oplevert. De geldbedragen die de verdachte en zijn medeverdachten in het kader van dit uitoefenen hebben verworven, voorhanden hebben gehad en/of hebben overgedragen zijn daarmee van misdrijf afkomstig."
      
      
    
    
      2.4.
      Het oordeel van het Hof dat de geldbedragen die verdachte en zijn mededaders in het kader van het bedrijf van betaaldienstverlener zonder vergunning hebben verworven en/of voorhanden hebben gehad en/of hebben overgedragen "daarmee" van misdrijf afkomstig zijn, getuigt van een onjuiste rechtsopvatting. Vermogensbestandsdelen kunnen immers in beginsel slechts worden aangemerkt als "afkomstig (...) uit enig misdrijf" in de zin van de art. 420bis en 420quarter Sr indien zij afkomstig zijn van een misdrijf gepleegd voorafgaand aan het verwerven en/of voorhanden hebben en/of het overdragen daarvan, terwijl de bewezenverklaring kennelijk niet ziet op de mogelijke opbrengst of verdiensten van het zonder vergunning in het kader van het bedrijf van betaaldienstverlener handelen met betrekking tot gelden. 
      
    
    
      2.5.
      Voor zover het middel hierover beoogt te klagen, is het terecht voorgesteld.
      
    
  
  
    
      3Slotsom
    
    
      	Hetgeen hiervoor is overwogen brengt mee dat de bestreden uitspraak - voor zover aan het oordeel van de Hoge Raad onderworpen - niet in stand kan blijven, het tweede middel geen bespreking behoeft en als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      4Beslissing
    
    
      	De Hoge Raad:
      	vernietigt de bestreden uitspraak, voor zover aan zijn oordeel onderworpen;
      	wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Amsterdam, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren J. de Hullu en E.S.G.N.A.I van de Griend, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 28 oktober 2014.