ECLI:NL:CRVB:1996:ZB6248, Centrale Raad van Beroep, 22-07-1996, 95/1321 CSV
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1996-07-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Gelijke behandeling van aannemer en inlener bij hoofdelijke
         aansprakelijkstelling? Wetsinterpreterende regels; motiveringsplicht.

95/1321 CSV
    
    
    U I T S P R A A K                        O.
    
    
    in het geding tussen:
    
    
      het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor de Haven- en
      aanverwante bedrijven, Binnenscheepvaart en Visserij,
      appellant,
    
    
    en
    
    B.V. X., gevestigd te Y., gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Onder dagtekening 17 augustus 1992 heeft appellant aan
      gedaagde kennis gegeven van zijn beslissing dat gedaagde
      op grond van artikel 16b van de Coördinatiewet Sociale
      Verzekering (hierna: CwSV) tot een bedrag van f 36.905,56
      hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld voor de premies
      ingevolge de Werkloosheidswet, de Ziektewet, de Wet op de
      arbeidsongeschiktheidsverzekering en de Ziekenfondswet
      die b.v. Q. te P. (hierna: Q.) verschuldigd is in verband met door
      haar werknemers in 1985 voor gedaagde in onderaanneming
      uitgevoerde werkzaamheden.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te Dordrecht heeft bij uitspraak
      van 17 maart 1995 het door gedaagde tegen voormelde
      beslissing ingestelde beroep gegrond verklaard en de
      bestreden beslissing vernietigd.
    
    
    
      Appellant is van die uitspraak bij de Raad in hoger beroep
      gekomen. In een aanvullend beroepschrift van 19 juli
      1995 (met bijlage) zijn de gronden voor het hoger beroep
      uiteengezet.
    
    
    
      Bij schrijven van 6 oktober 1995 is namens gedaagde door
      mr G.A.M. Lieshout, belastingadviseur te Amstelveen, een
      verweerschrift ingediend.
    
    
    
      Bij schrijven van 22 december 1995 heeft appellant desgevraagd
      nadere stukken ingezonden en daarnaast gereageerd
      op het verweerschrift.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op
      25 maart 1996. Appellant heeft zich daar doen vertegenwoordigen
      door mr A.C.J.M. Schröder, werkzaam bij Gak
      Nederland B.V.. Gedaagde heeft zich doen vertegenwoordigen
      door mr Lieshout, voornoemd.
    
    
    
      Na de behandeling van het geding ter zitting van de Raad
      is gebleken dat het onderzoek niet volledig is geweest,
      in verband waarmee de Raad heeft besloten het onderzoek
      te heropenen.
    
    
    
      Bij brief van 24 april 1996 heeft de Raad aan appellant
      nadere vragen gesteld. Bij brief van 30 mei 1996 zijn
      deze door appellant beantwoord.
    
    
    
      Het geding is opnieuw behandeld ter zitting van de Raad,
      gehouden op 10 juni 1996. Appellant heeft zich daar doen
      vertegenwoordigen door mr B. de Pijper, werkzaam bij Gak
      Nederland B.V.. Gedaagde heeft zich doen vertegenwoordigen
      door mr Lieshout, voornoemd.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Bij de in geding zijnde beslissing heeft appellant op
      grond van artikel van de 16b CwSV gedaagde tot een bedrag
      van f 36.905,56 hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de
      premies die haar onderaannemer Q. verschuldigd was
      ter zake van in 1985 voor gedaagde in onderaanneming
      uitgevoerde werkzaamheden.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank de bestreden
      beslissing vernietigd. Allereerst heeft appellant
      naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende gemotiveerd
      op welke grond hij de door gedaagde aangeleverde stukken
      niet betrouwbaar of volledig acht. Daarnaast acht de
      rechtbank de gehanteerde methode van procentuele toerekening
      van de op de G-rekening van Q. gestorte gelden
      in het onderhavige geval een te grove methode. Ten overvloede
      overweegt de rechtbank nog dat de looncorrectie
      ten onrechte (indirect) is gebruteerd.
    
    
    
      In dit geding worden partijen verdeeld gehouden door het
      antwoord op de vraag of de bestreden beslissing in rechte
      stand kan houden.
    
    
    De Raad overweegt het volgende.
    
    
      Bij de berekening van de premie die door Q. is verschuldigd
      ter zake van de voor gedaagde verrichte werkzaamheden,
      is in de bestreden beslissing als premieloon
      60% genomen van de gefactureerde omzet, zoals die blijkt
      uit de aan gedaagde gerichte facturen. Appellant heeft
      gekozen voor het werken met een procentuele schatting,
      omdat naar zijn oordeel de administratie van Q.
      verworpen diende te worden. Door gedaagde is daarentegen
      een berekeningswijze bepleit, waarbij wordt uitgegaan van
      een schatting van het premieloon op basis van de door
      gedaagde bijgehouden urenadministratie.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad is er onvoldoende aanleiding
      om aan deze door gedaagde - jaren later - gemaakte schatting
      de voorkeur te geven boven een berekening op basis
      van de eigen opgave van het premieloon door Q. op de
      facturen aan gedaagde. Gedaagde heeft zich aanvankelijk
      ook daaraan geconformeerd. Aangezien die berekeningswijze
      leidt tot een iets hoger percentage (62,7) van de gefactureerde
      omzet dan de 60% die door appellant is gehanteerd,
      is gedaagde bij de berekening van de aansprakelijkstelling
      niet ongunstig behandeld en kan de bestreden
      beslissing in zoverre in stand blijven.
    
    
    
      In de bestreden beslissing is ten onrechte niet gemotiveerd
      waarom de door gedaagde - in de voorafgaande procedure -
      bepleite schattingsmethode niet is gehanteerd en
      aan de door appellant gehanteerde schattingsmethode de
      voorkeur is gegeven. Daardoor kan aan de hand van de
      bestreden beslissing niet worden gecontroleerd of de door
      gedaagde bepleite schattingsmethode op goede gronden is
      verworpen. Aangezien gedaagde door dit gebrek aan motivering
      niet ernstig in zijn processuele mogelijkheden is
      geschaad, en de bestreden beslissing dateert van voor de
      inwerkingtreding van de Algemene wet bestuursrecht (hierna:
      Awb), zal de Raad aan dit gebrek voorbijgaan.
    
    
    
      In hoger beroep is niet meer in geschil dat als de door
      appellant gehanteerde benaderingswijze met een schattingspercentage
      van 60 wordt aanvaard, er geen sprake is
      van een brutering van de looncorrectie.
    
    
    
      Wél in geschil is nog of de gehanteerde methode van procentuele
      toerekening van de op de G-rekening van Q.
      gestorte gelden in het onderhavige geval een te grove
      methode vormt. Gedaagde heeft ter zake aangevoerd dat,
      aangezien er slechts drie opdrachtgevers van Q. zijn
      geweest die hoofdelijk aansprakelijk zijn gesteld, van
      appellant gevergd kan worden dat hij een specifieke toerekening
      per aansprakelijkstelling maakt. Daarnaast heeft
      gedaagde aangevoerd dat de beide opdrachtgevers die naast
      gedaagde Q. hebben ingeschakeld, aansprakelijk zijn
      gesteld als inleners op grond van artikel 16a van de
      CwSV. Aangezien gedaagde naar zijn oordeel heeft voldaan
      aan de formele vereisten voor vrijwaring op grond van
      artikel 16b, vijfde lid, van de CwSV, verdient hij, als
      aannemer die aansprakelijk is gesteld op grond van artikel
      16b van de CwSV, een andere, gunstigere behandeling
      dan de twee inleners. In ieder geval was er voldoende
      aanleiding om tot een meer individuele toerekening te
      komen.
    
    
    
      De Raad stelt het volgende vast. Omdat appellant van de
      op de G-rekening van Q. gestorte bedragen via betalingen
      van Q. 22,43% heeft ontvangen, heeft appellant
      de aanvankelijke omvang van de aansprakelijkheid van
      gedaagde verminderd met 22,43% van de door gedaagde op de
      G-rekening van Q. gestorte bedragen, terwijl bij de
      twee aansprakelijk gestelde inleners weliswaar de omvang
      van de aansprakelijkheid niet met 22,43% wordt verminderd,
      maar bij de uiteindelijke invordering wel voor dat
      percentage korting wordt gegeven.
    
    
    
      De stelling van gedaagde dat hij een gunstigere behandeling
      verdient dan de twee inleners, berust op de gedachte
      dat artikel 16b, vijfde lid - ten tijde van de eerste
      aansprakelijkstelling artikel 16b, zevende lid -, van de
      CwSV een preferente positie verschaft aan aannemers in
      die zin dat zij door stortingen op de G-rekening hun
      risico van hoofdelijke aansprakelijkstelling kunnen beperken,
      doordat een - sterk geclausuleerd - wettelijk vermoeden
      bestaat dat elke betaling door de onderaannemer
      van premie ten laste van een G-rekening die betrekking
      heeft op het tijdvak waarin het werk is uitgevoerd, ook
      inderdaad op dat werk betrekking heeft. Daarentegen werkt
      zo'n - sterk geclausuleerd - wettelijk vermoeden niet ten
      gunste van inleners die op grond van artikel 16a van de
      CwSV aansprakelijk kunnen worden gesteld.
    
    
    
      De vraag is nu of dit door de wetgever geschapen verschil
      tussen de rechtspositie van een inlener en die van een
      aannemer, impliceert dat in een geval als het onderhavige,
      de door appellant van de G-rekening van Q. ontvangen
      G-gelden allereerst ten goede zouden moeten komen
      aan gedaagde als aannemer, en pas daarna - voor zover er
      dan nog via de G-rekening ontvangen gelden over zijn - aan
      de inleners.
    
    
    De Raad overweegt als volgt.
    
    
      In de praktijk hanteert appellant ter zake wetsinterpreterende
      regels. Deze zijn niet bekend gemaakt, maar in de
      loop van de onderhavige procedure aan de Raad medegedeeld.
      Deze wetsinterpreterende regels houden uiteindelijk
      een gelijke toerekening van de ontvangen G-gelden
      aan aannemers én inleners die op de G-rekening hebben
      gestort, in.
      Ter verdediging van deze wetsinterpreterende regels heeft
      appellant allereerst aangevoerd dat het in de praktijk
      niet te voorkomen valt dat naast aannemers ook inleners
      bedragen storten op een G-rekening. Daarbij wordt het
      saldo van de G-rekening als het ware vermengd, dat wil
      zeggen dat het bestaat uit gelden van aannemers én inleners.
      Op grond van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
      en op grond van de redelijkheid behandelt appellant
      aannemers en inleners die op de G-rekening hebben gestort,
      gelijk, door bij beide categorieën rekening te
      houden met een zelfde kortingspercentage, zij het bij de
      aannemers al bij de vaststelling van de hoogte van de
      hoofdelijke aansprakelijkstelling, en bij de inleners
      eerst bij de invordering.
      Daarnaast is volgens appellant een belangrijk argument
      voor de gekozen benadering dat het onderscheid tussen
      inlener en aannemer in de praktijk vaak moeilijk te maken
      valt, waarbij een groot risico van het maken van fouten
      bestaat, en dat er bij een andere benadering uitvoeringstechnische
      problemen ontstaan.
      Onder deze omstandigheden kan volgens appellant het door
      een aannemer én een onderaannemer nauwkeurig opvolgen van
      het tot 1 oktober 1991 geldende Besluit van de Staatssecretaris
      van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 26 mei
      1982, Stcrt. 1982, 109 (hierna: G-rekeningenbesluit),
      respectievelijk van de vanaf 1 oktober 1991 geldende
      Regeling van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
      Werkgelegenheid van 23 mei 1991, Stcrt. 1991, 105 (hierna:
      G-rekeningenbesluit 1991) niet leiden tot een andere
      benadering.
    
    
    
      Het geschil spitst zich derhalve toe op de vraag of de
      weergegeven wetsinterpreterende regels rechtens aanvaardbaar zijn.
    
    
    
      De Raad stelt voorop dat artikel 16a, tweede lid, van de
      CwSV aan een inlener een volledige vrijwaring toekent
      indien voldaan is aan de daarin opgenomen voorwaarden.
      Indien daaraan niet is voldaan, zoals bij de beide inleners
      van Q. in het onderhavige geval, heeft de inlener
      geen wettelijke bescherming tegen hoofdelijke aansprakelijkstelling.
      Artikel 16b, vijfde lid, van de CwSV
      kent daarentegen ten gunste van de aannemer die op een
      G-rekening heeft gestort, een - sterk geclausuleerd - wettelijk
      vermoeden dat elke betaling door de onderaannemer
      van premie ten laste van die G-rekening, die betrekking
      heeft op het tijdvak waarin een werk is uitgevoerd, ook
      inderdaad op dat werk betrekking heeft. Naar het oordeel
      van de Raad kan het feit dat de mogelijkheid van - onder
      omstandigheden vrijwarende - stortingen op een G-rekening
      door de wetgever wél is geopend voor een aannemer, maar
      niet voor een inlener, niet geheel zonder betekenis zijn
      voor de inhoud van hun respectievelijke rechten en plichten.
      De door appellant ontwikkelde wetsinterpreterende
      regels waarin aan dit door de wetgever gemaakte onderscheid
      in het geheel geen betekenis toekomt, zijn dan ook
      naar het oordeel van de Raad in zoverre onjuist.
    
    
    
      De andere door appellant aangevoerde argumenten om geen
      verschil te maken tussen inleners en aannemers kunnen de
      Raad niet overtuigen.
      Dat het onderscheid tussen inleners en aannemers in de
      praktijk vaak moeilijk te maken valt, kan appellant niet
      ontslaan van de hem door de wetgever opgelegde plicht tot
      het wél maken van dit onderscheid, terwijl de gevolgen
      van een verkeerde wetsinterpretatie en wetstoepassing in
      beginsel voor risico van appellant behoren te komen.
      Verder is het voor appellant toch al noodzakelijk om de
      opdrachtgevers in te delen in inleners en aannemers omdat
      het van het resultaat van die indeling afhangt in welke
      fase de procentuele korting wordt verrekend. Voorts is
      het in het onderhavige geval ook mogelijk gebleken om de
      betrokken opdrachtgevers te splitsen in aannemers en
      inleners.
      Appellant heeft daarnaast onvoldoende aannemelijk gemaakt
      dat de uitvoeringstechnische problemen bij een andere
      benadering zo zeer de vereiste wetstoepassing zouden
      bemoeilijken dat dit ten koste zou mogen gaan van de aan
      de wet ontleende rechten van de betrokken aannemer.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad moet derhalve een aannemer
      in een geval waarin zowel de aannemer zélf als de onderaannemer
      volledig hebben voldaan aan alle voorschriften
      die voortvloeien uit artikel 16b van de CwSV en uit het
      G-rekeningenbesluit dan wel het G-rekeningenbesluit 1991,
      niet hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de
      bedragen die door hem op de G-rekening van de betrokken
      onderaannemer zijn gestort en die door de onderaannemer
      met inachtneming van alle voorschriften van het (van
      toepassing zijnde) G-rekeningenbesluit dan wel het
      G-rekeningenbesluit 1991 aan de bedrijfsvereniging zijn
      doorgestort.
      Aangezien gedaagde stelt dat wel aan alle genoemde voorschriften
      is voldaan, maar appellant zulks niet heeft
      onderzocht, is de bestreden beslissing in zoverre onvoldoende
      zorgvuldig voorbereid.
    
    
    
      Het vorenstaande leidt er toe dat de aangevallen uitspraak,
      zij het op andere gronden, bevestigd dient te worden.
    
    
    
      De Raad acht termen aanwezig om appellant op grond van
      artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht te veroordelen
      in de kosten van het geding in hoger beroep, begroot
      op f 2.130,-- voor de kosten van rechtsbijstand aan
      gedaagde.
    
    
    
      Het vorenstaande houdt tevens in dat, gelet op artikel
      22, derde lid, van de Beroepswet, van appellant een recht
      van f 600,-- dient te worden geheven.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Bevestigt de aangevallen uitspraak;
      Veroordeelt appellant in de proceskosten van gedaagde in
      hoger beroep tot een bedrag groot f 2.130,--, te betalen
      door appellants bedrijfsvereniging;
      Bepaalt dat van appellant een recht van f 600,-- wordt
      geheven, te betalen door appellants bedrijfsvereniging.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr A.F.M. Brenninkmeijer als voorzitter
      en mr G.P.A.M. Garvelink-Jonkers en mr L.J.A. Damen
      als leden, in tegenwoordigheid van mr H.D. Wolthuis als
      griffier, en uitgesproken in het openbaar op 22 juli
      1996.
    
    
    
    (get.) A.F.M. Brenninkmeijer.
    
    
    (get.) H.D. Wolthuis.
    
    
    
      AS
      128