ECLI:NL:GHAMS:2022:301, Gerechtshof Amsterdam, 08-02-2022, 200.287.814/01
Gerechtshof Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2022-02-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Overeenkomst van opdracht. Opzegging overeenkomst door makelaar omdat klant niet meewerkte aan vastlegging van de gegevens van diens identiteitsbewijs op grond van de Wwft. Opzegging was gerechtvaardigd en ook overigens geen tekortkoming. Gebondenheid rechtbank aan verwijzing door kantonrechter. Opvragen gegevens door rechtbank in comparitievonnis. Geen verplichting in proces-verbaal te vermelden dat de zitting “op afstand” heeft plaatsgevonden en in dit geval was dat ook niet nodig of nuttig. 
      
      art 7:402 BW, art 7:408 BW, art 6:265 BW, art 6:74 BW, art 22 Rv, art 71-5 Rv, art 612 Rv, art 2 Tijdelijke Wet  COVID-19, art 3 Wet Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft), art 6 Wwft, art 16 Wwft

GERECHTSHOF AMSTERDAM 
    
    
      afdeling civiel recht en belastingrecht, team I
    
    
    
      zaaknummer 			: 200.287.814/01
    
    
    
      zaak-/rolnummers rechtbank Noord-Holland	: 8120207\ CV EXPL 19-8138 en C/15/301921/HA ZA 20-244
    
    
    
      
        arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 8 februari 2022
      
    
    
    
      inzake
    
    
    
      
        
          [appellant]
        ,
      wonend te [woonplaats] ,
      appellant,
      advocaat: mr. G.S. de Haas te Geertruidenberg,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        MAKELAARSLAND B.V.,
      
      gevestigd te Limmen,
      geïntimeerde,
      advocaat: mr. E. Hoekstra te Alkmaar.
    
    
    
  
  
    
      1Het geding in hoger beroep
    
    
      Partijen worden hierna [appellant] en Makelaarsland genoemd.
    
    
    
      
        [appellant] is bij dagvaarding van 21 december 2020 in hoger beroep gekomen van vonnissen van de kantonrechter in de rechtbank Noord-Holland (hierna: de kantonrechter) van 18 december 2019 en 25 maart 2020 alsmede van vonnissen van de rechtbank Noord-Holland (hierna: de rechtbank) van 20 mei 2020 en 23 september 2020, onder bovenvermelde zaak- en rolnummers gewezen tussen [appellant] als eiser en Makelaarsland als gedaagde. De dagvaarding bevat de grieven. Op de eerst dienende dag heeft [appellant] op de rol geconcludeerd overeenkomstig de appeldagvaarding en de aan die dagvaarding gehechte producties in het geding gebracht. 
    
    
    
      Makelaarsland heeft vervolgens een memorie van antwoord, met producties, ingediend. 
    
    
    
      Ten slotte is arrest gevraagd.
    
    
    
      
        [appellant] heeft geconcludeerd dat het hof de bestreden vonnissen zal vernietigen en - uitvoerbaar bij voorraad - alsnog zijn vorderingen zal toewijzen, met veroordeling van Makelaarsland in de kosten van het geding in beide instanties.
      Makelaarsland heeft geconcludeerd tot niet-ontvankelijkverklaring van [appellant] in zijn vorderingen althans tot bekrachtiging van de bestreden vonnissen, met veroordeling van [appellant] in de kosten van (naar het hof begrijpt:) het geding in hoger beroep. 
    
    
    
      Beide partijen hebben in hoger beroep bewijs van hun stellingen aangeboden.
    
    
    
  
  
    
      2Feiten
    
    
      De rechtbank heeft in het bestreden vonnis van 23 september 2020 (het eindvonnis) onder 2.1 tot en met 2.9 de feiten vastgesteld die zij tot uitgangspunt heeft genomen. Deze feiten zijn in hoger beroep niet in geschil en dienen derhalve ook het hof als uitgangspunt. Aangevuld met andere onomstreden feiten luiden die feiten als volgt. 
    
    
    
      2.1
      Op of omstreeks 1 januari 2007 is tussen [appellant] en Makelaarsland een overeenkomst tot stand gekomen op grond waarvan Makelaarsland diensten ging verlenen ten behoeve van de verkoop van de (mede) aan [appellant] in eigendom toebehorende woning (hierna: de overeenkomst). Deze woning is tot heden nog niet verkocht.
      
    
    
      2.2
      
        Per e-mail van 14 mei 2019 heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het navolgende bericht: 
        
          Wij mailen u in verband met de verkoop van uw woning. Na verscherpte wetgeving is
        
        
          Makelaarsland wettelijke verplicht om een kopie legitimatiebewijs in dossier te hebben. Na controle blijkt dat wij geen kopie van u en uw partner in dossier hebben. Daarom ontvangen wij graag een kopie van uw legitimatiebewijzen. 
        
      
      
    
    
      2.3
      
        Per e-mail van 2 juli 2019 heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het navolgende bericht:
        
          Graag ontvangen wij nog een reactie op onderstaande.
        
      
      
    
    
      2.4
      
        
          [appellant] antwoordde daarop per e-mail van 3 juli 2019 als volgt:
        
          Zou u mij een kopie van de betreffende bepaling willen sturen?
        
        
          In zijn algemeenheid wordt het verstrekken van afschriften van identiteitsbewijzen door de overheid afgeraden. Die opvatting wordt door ons gedeeld.
        
      
      
    
    
      2.5
      
        Makelaarsland antwoordde daarop per e-mail van 5 juli 2019 als volgt:
        
          Dank voor uw bericht.
        
        
          Hieronder kunt u de link terugvinden welke betrekking heeft op de wetgeving van de WWFT (wet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering). (...)
        
        
          Hierin staat bepaald dat een instelling (in dit geval wij als makelaar) verplicht zijn om de identiteit van cliënten vast te leggen.
        
        
          Graag zien wij een kopie legitimatiebewijs van u en uw partner tegemoet.
        
        
          Mocht u hierover nog vragen hebben, hoor ik dit graag van u.
        
      
      
    
    
      2.6
      
        
          [appellant] reageerde dezelfde dag per e-mail aan Makelaarsland als volgt:
        
          Met welk artikel is bepaald dat er een kopie van het legitimatiebewijs in uw bezit zou moeten zijn? En dat dit ook met terugwerkende kracht zou gelden voor reeds bestaande overeenkomsten?
        
        
          Onze identiteiten zijn door u reeds vastgesteld bij de totstandkoming van de betreffende overeenkomst.
        
      
      
    
    
      2.7
      
        Per e-mail van 9 juli 2019 heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het navolgende bericht:
        
          In artikel 33 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme staat de bewaarplicht uitgelegd. 
        
        
          Indien u geen kopie van uw legitimatiebewijs wenst te verstrekken zijn de volgende gegevens ook voldoende:
        
      
      
        1. geslachtsnaam;
      
      
        2. voornamen;
      
      
        3. geboortedatum;
      
      
        4. adres en woonplaats/plaats van vestiging;
      
      
        5. aard, nummer, datum en plaats van uitgifte van het document waarmee de identiteit geverifieerd is
      
      
    
    
      2.8
      
        Diezelfde dag reageerde [appellant] per e-mail aan Makelaarsland als volgt:
        
          Vorig jaar hebben wij al een uitgebreid debat met u en uw collega’s gevoerd nav wat er wel en niet verplicht is in het kader van de WWFT.
        
        
          Daarbij werd vastgesteld dat die verplichtingen door Makelaarsland onjuist aan mij werden voorgehouden.
        
        
          In deze kwestie is dat ook zo. De WWFT geldend vanaf 01-01-2019 is niet op onze bestaande overeenkomst van toepassing. Identificatie door Makelaarsland heeft reeds plaatsgevonden bij de totstandkoming van deze overeenkomst.
        
        
          Afgezien daarvan geldt mbt deze overeenkomst dat die naar haar aard een laag risico idzv art 6 WWFT 01-01-2019 met zich mee brengt waardoor een vereenvoudigd cliëntenonderzoek verricht zou dienen te worden, indien de betreffende wet al van toepassing zou zijn.
        
        
          Om herhaling van een onnodig langdurige discussie te voorkomen beschouw ik uw vraag
        
        
          hiermee als afgedaan.”
        
      
      
    
    
      2.9
      
        Later die dag heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het navolgende bericht:
        
          Spijtig om te lezen dat u niet wil meewerken aan onze werkwijze conform de Wwft. Zoals reeds aangegeven is een kopie van het legitimatiebewijs is niet nodig, de gevraagde gegevens zijn voldoende.
        
        
          Wij dienen te voldoen aan de eisen van de wet. Indien u hier niet aan meewerkt zijn wij helaas genoodzaakt om de woning uit de verkoop te halen. Op basis van artikel 5 Wwft moet een zakelijke relatie worden beëindigd wanneer de instelling niet aan de vereisten van het cliëntenonderzoek kan voldoen. Als er al een zakelijke relatie met de cliënt bestaat, maar niet aan het cliëntenonderzoek kan worden voldaan, moet de zakelijke relatie ook worden beëindigd.
        
      
      
    
    
      2.10
      
        
          [appellant] reageerde diezelfde dag als volgt:
        
          Aan de eisen van identificatie is voldaan bij het totstandkomen van de overeenkomst. Er is daarom geen enkele reden om om de woning verplicht uit de verkoop te halen.
        
        
          De wetgeving mbt de WWFT wordt door Makelaarsland onnodig overdreven.
        
      
      
    
    
      2.11
      
        Per e-mail van 16 juli 2019 heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het navolgende bericht:
        
          Ten tijde van het tot stand komen van de opdracht was er nog geen sprake van deze
        
        
          wetgeving. Dit is echter nu wel het geval. Wij dienen dan ook aan de regels van de WWFT te voldoen. Mijn collega heeft u hier al uitleg over gegeven.
        
        
          Indien u bij uw standpunt blijft en de gevraagde niet wenst aan te leveren, zijn wij genoodzaakt de opdracht te beëindigen.
        
        
          Hierbij wil ik u verzoeken om alsnog vóór 19 juli as. de gevraagde gegevens aan te leveren.
        
        
          Indien u in gebreke blijft, zullen wij de opdracht definitief gaan beëindigen.
        
        
          Wij hopen natuurlijk dat u het niet zover zult laten komen en ons alsnog voorziet van de gevraagde gegevens.
        
      
      
    
    
      2.12
      
        
          [appellant] reageerde diezelfde dag onder meer als volgt:
        
          Aan op ons rustende wettelijke verplichtingen wordt door ons altijd voldaan. Zo ook in dit geval. 
        
        
          De identificatie heeft reeds plaatsgevonden. Daar doet niet aan af dat dat de WWFT per 01-01-2019 gewijzigd is. U stelt dat wij niet aan die verplichtingen voldoen. Desverzocht dient u die stelling te bewijzen. Tot op heden gebeurde dat niet. De algemene verwijzing naar de WWFT per 01-01-2019 is daarvoor onvoldoende. Dat geldt ook voor uw dreigementen om de opdracht te gaan beëindigen. Niet staat vast dat, onder de omstandigheden zoals die zich hier voordoen, u verplicht zou zijn de uitvoering van de opdracht (tijdelijk) op te schorten, laat staan definitief te beëindigen. (…)
        
        
          Voor zover dat wettelijk vereist mocht zijn, kan de identificatie opnieuw plaatsvinden door het
        
        
          inzien van de betreffende documenten op ons adres. Nadat die verplichting vast is komen te
        
        
          staan, kunt u daartoe een afspraak met ons maken. Waarbij u uiteraard uw identiteitsgegevens
        
        
          aan ons zal dienen te verstrekken.
        
      
      
    
    
      2.13
      
        Makelaarsland reageerde diezelfde dag - voor zover van belang - als volgt:
        
          De wet bevat een aantal verplichtingen voor diverse instellingen en beroepen, waaronder ook makelaars. Deze wet is in 2008 in het leven geroepen. De laatste jaren is deze wet aangescherpt en ook in het afgelopen jaar is deze verder aangescherpt. Voor makelaars is het verplicht om een cliëntenonderzoek uit te voeren.
        
        
          In artikel 33 van de WWFT staat aangegeven dat we de gegevens van de identiteit vast moeten leggen. We kunnen de makelaar vragen om bij u langs te gaan. Dit neem niet weg dat we evengoed de gegevens van het identiteitsbewijs vast moeten leggen. De makelaar zal in ieder geval de volgende gegevens vast moeten leggen: (..)
        
        
          Uit uw eerdere berichtgeving maak ik op dat u niet wil dat er identiteitsgegevens van u
        
        
          vastgelegd worden. Derhalve is het dan ook niet zinvol om een makelaar bij u langs te sturen. Mocht u hier nu anders over denken, horen we graag van u.
        
        
          Om herhaling van een onnodig langdurige discussie te voorkomen geef ik u hierbij alvast aan dat wij u ons standpunt duidelijk hebben gemaakt en hierover dan ook verder niet in discussie gaan.
        
        
          Mochten wij vóór 19 juli a.s. geen identiteitsgegevens hebben ontvangen/hebben kunnen vastleggen, zijn wij genoodzaakt de opdracht te beëindigen. Nogmaals en wellicht ten overvloede geef ik aan dat we hierover niet in discussie gaan.
        
      
      
    
    
      2.14
      
        
          [appellant] reageerde daarop diezelfde dag - voor zover van belang - als volgt:
        
          Onze identiteitsgegevens zijn door u al vastgesteld en vastgelegd. Nogmaals en ten overvloede geef ik aan dat in mijn eerdere berichten voldoende duidelijk is aangegeven onder welke omstandigheden en op welke wijze onze identiteit nogmaals door u vastgelegd kan worden.
        
      
      
    
    
      2.15
      
        Per e-mail van 31 juli 2019 heeft Makelaarsland aan [appellant] onder meer het volgende bericht:
        
          Mijn collega heeft u telefonisch geprobeerd te bereiken en heeft getracht contact met u te leggen middels e-mail om een afspraak te maken om langs te komen. Helaas beide zonder succes. We hebben geen reactie van u mogen ontvangen.
        
        
          Nu niet gaat blijken dat wij er in gaan slagen om een kopie van uw identiteitsbewijs als ook van mevrouw [X] vast te leggen, zijn wij genoodzaakt om de opdracht te beëindigen.
        
      
      
    
    
      2.16
      
        In een e-mail van 2 augustus 2019 aan Makelaarsland heeft [appellant] zich over de opzegging van de overeenkomst door Makelaarsland beklaagd, omdat die volgens hem zonder recht was geschied. Hij heeft Makelaarsland aansprakelijk gesteld voor de schade als gevolg van de opzegging en haar gesommeerd het verzuim te herstellen. [appellant] heeft zich bereid verklaard een afspraak te maken voor een hernieuwde identificatie, voor het geval daarvoor een wettelijke verplichting zou bestaan. Hij heeft daarover opgemerkt:
        
          Anders dan u kennelijk meent, zal dat - desgevallend - dienen te gebeuren op een moment en een plaats die zowel ons als Makelaarsland schikt. Wij zijn al enige tijd in het buitenland waardoor ons dat in ieder geval niet uitkomt. De stelling of de suggestie dat wij ons hierbij geheel naar uw grillen zouden moeten richten gaat uit van een onjuiste rechtsopvatting. 
        
      
      
    
    
      2.17
      
        Makelaarsland reageerde diezelfde dag -voor zover van belang - als volgt:
        
          Mijn collega welke in de gelegenheid was om u te verifiëren heeft u zowel telefonisch proberen te bereiken als ook per e-mail om een afspraak te maken voor de identificatie. Hierop is geen reactie gekomen. Derhalve hebben wij uw welwillendheid om uw opnieuw te laten identificeren niet gezien en hebben wij noodgedwongen de opdracht beëindigd. Ook gezien er geen uitzicht is geweest dat wij de gegevens wel zouden kunnen vastleggen op enig moment. Omdat wij volgens de wet, zoals meerdere malen uitgelegd, verplicht zijn om ID gegevens in het dossier te hebben en deze niet hebben kunnen verkrijgen, zijn wij verplicht om per direct de opdracht te beëindigen.
        
      
      
      
    
  
  
    
      3Beoordeling
    
    
      
        De procedure in eerste aanleg
      
    
    
    
      3.1
      Bij de inleidende dagvaarding heeft [appellant] gevorderd dat de kantonrechter, uitvoerbaar bij voorraad, 
      - voor recht verklaart dat Makelaarsland onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld en/of wanprestatie heeft gepleegd door de overeenkomst zonder enig recht (eenzijdig) te beëindigen en/of de op grond van die overeenkomst op Makelaarsland rustende verplichtingen niet (volledig en/of behoorlijk) na te komen, 
      - voor recht verklaart dat Makelaarsland is tekortgeschoten in de nakoming van haar verplichtingen jegens [appellant] door in strijd met de Wwft en in strijd met de instructies van [appellant] , de identiteit van (mogelijke) kopers niet vast te stellen en te verifiëren alvorens deze in contact te brengen met [appellant] , 
      - de overeenkomst van [appellant] en Makelaarsland ontbindt op grond van voornoemde gedragingen en/of wanprestatie(s) van Makelaarsland jegens [appellant] en
      - Makelaarsland veroordeelt tot vergoeding van de door [appellant] als gevolg daarvan geleden en nog te lijden schade, nader op te maken bij staat,
      met veroordeling van Makelaarsland in de kosten van het geding. 
      
    
    
      3.2
      Nadat Makelaar zich bij antwoord tegen de vorderingen had verweerd, heeft de kantonrechter [appellant] bij het bestreden vonnis van 18 december 2019 in de gelegenheid gesteld zich bij akte uit te laten over de bevoegdheid van de kantonrechter om van zijn vorderingen kennis te nemen. [appellant] heeft bij akte verklaard dat er duidelijke aanwijzingen waren dat zijn vorderingen geen hogere waarde vertegenwoordigen dan € 25.000,=.
      
    
    
      3.3
      Vervolgens heeft de kantonrechter zich bij het bestreden vonnis van 25 maart 2020 onbevoegd verklaard van de vorderingen van [appellant] kennis te nemen en de zaak in de stand waarin die zich bevond, verwezen naar de sector civiel van de rechtbank. 
      
    
    
      3.4
      Bij het bestreden vonnis van 20 mei 2020 heeft de rechtbank een verschijning van partijen gelast. Bij akte van 3 juni 2020 heeft [appellant] vervolgens te kennen gegeven de rechtbank niet bevoegd te achten, het tussenvonnis van 20 mei 2020 naast zich neer te leggen en het eindvonnis af te wachten om vervolgens zo nodig van de (tussen)vonnissen van de rechtbank en de (tussen)vonnissen van de kantonrechter hoger beroep in te stellen. Makelaarsland heeft per rolbericht van 26 juni 2020 verzocht de bezwaren van [appellant] te verwerpen en aangekondigd wel ter zitting te zullen verschijnen.
      
    
    
      3.5
      Op 9 september 2020 heeft de mondelinge behandeling plaatsgevonden. Makelaarsland heeft daar verweer gevoerd. [appellant] is niet verschenen. 
      
    
    
      3.6
      Bij het bestreden eindvonnis van 23 september 2020 heeft de rechtbank overwogen dat zij gebonden was aan de beslissing van de kantonrechter tot onbevoegdverklaring en verwijzing. De rechtbank heeft verder de vorderingen van [appellant] afgewezen op grond van haar oordeel, samengevat, dat [appellant] tegenover de uitgebreide uiteenzettingen van Makelaarsland in de correspondentie over haar verplichtingen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) onvoldoende gemotiveerde stellingen heeft ingenomen waaruit zou kunnen volgen dat Makelaarsland niet gerechtigd was de overeenkomst op te zeggen, waarbij de rechtbank heeft opgemerkt dat [appellant] zich door niet ter zitting te verschijnen de gelegenheid heeft ontnomen op het verweer van Makelaarsland te reageren. De stelling dat Makelaarsland ten onrechte heeft nagelaten de identiteit van kopers vast te stellen, heeft de rechtbank als onvoldoende onderbouwd gepasseerd. 
      
      
        
          De procedure in hoger beroep
        
      
      
    
    
      3.7
      
        [appellant] heeft in hoger beroep elf grieven naar voren gebracht. De grieven 1 en 2 zijn gericht tegen het bestreden vonnis van 25 maart 2020 van de kantonrechter, de grieven 3 en 4 zijn gericht tegen het bestreden tussenvonnis van 20 mei 2020 van de rechtbank en de overige grieven zijn gericht tegen het bestreden eindvonnis van de rechtbank. 
      
    
    
      3.8
      Het hof stelt vast dat geen grieven zijn gericht tegen het bestreden tussenvonnis van de kantonrechter van 18 december 2019. In het hoger beroep daartegen moet [appellant] dan ook niet-ontvankelijk worden verklaard. 
      
      
        
          De verwijzingsbeslissing
        
      
      
    
    
      3.9
      Met de grieven 1 en 2 klaagt [appellant] dat de kantonrechter in het bestreden vonnis van 25 maart 2020 ten onrechte zich onbevoegd heeft verklaard en de zaak naar de sector civiel van de rechtbank heeft verwezen. Deze klacht stuit af op artikel 71, vijfde lid Rv, eerste volzin, waarin is bepaald dat geen voorziening openstaat tegen een verwijzing door de kantonrechter naar een kamer voor de behandeling van andere zaken dan kantonzaken. [appellant] heeft geen gronden aangevoerd voor doorbreking van dit rechtsmiddelenverbod. Het betoog van [appellant] dat de kantonrechter artikel 93 Rv, aanhef en onder b op onjuiste wijze heeft toegepast, kan niet als zodanig gelden. Dit betekent dat [appellant] ook in zijn hoger beroep tegen dit vonnis niet-ontvankelijk moet worden verklaard. 
      
    
    
      3.10
      De rechtbank heeft in het vonnis van 23 september 2020 overwogen dat zij op grond van artikel 71, vijfde lid is gebonden aan de verwijzingsbeslissing van de kantonrechter. Grief 5 bestrijdt deze overweging. Volgens [appellant] neemt artikel 71, vijfde lid Rv niet weg dat de rechtbank ambtshalve haar bevoegdheid moet onderzoeken, ook na een verwijzing door de kantonrechter. [appellant] wijst hierbij op een uitspraak van de rechtbank Den Haag van 11 juli 2012 (NL:RBSGR:2012:BX1923). Ook deze grief slaagt niet. Dat de rechtbank gebonden is aan de verwijzingsbeslissing betekent dat de rechtbank de eigen bevoegdheid niet meer mag toetsen, om “pingpongen” tussen de kantonrechter en de afdeling civiel te voorkomen. In het door [appellant] aangehaalde vonnis heeft de rechtbank Den Haag bij wege van uitzondering de zaak wel teruggewezen naar de kantonrechter in een geval waarin na de verwijzing door de kantonrechter de eis was verminderd tot onder de grens van de bevoegdheid van de kantonrechter, maar - wat van die beslissing overigens ook zij - een vergelijkbare situatie doet zich hier niet voor. 
      
      
        
          Het comparitievonnis en de comparitie
        
      
      
    
    
      3.11
      In het vonnis van 20 mei 2020, waarbij de rechtbank een comparitie van partijen heeft gelast, heeft de rechtbank [appellant] opgedragen voorafgaand aan de zitting de (inhoud van de) overeenkomst van partijen aan de rechtbank en Makelaarsland te doen toekomen. Verder heeft de rechtbank aangekondigd dat zij ter zitting onder meer een toelichting wilde van [appellant] op de door hem gestelde geleden en nog te lijden schade. Tegen deze instructies zijn de grieven 3 en 4 gericht. [appellant] meent dat de rechtbank ten onrechte niet heeft gemotiveerd waarom op hem ter zake van de inhoud van de overeenkomst enige bewijslast zou rusten en heeft miskend dat hij verwijzing naar de schadestaat had gevorderd, zodat hij slechts de mogelijkheid van schade voldoende aannemelijk hoefde te maken, aan welke verplichting hij naar zijn mening al had voldaan. Als dat laatste volgens de rechtbank anders was, had zij een gemotiveerde bewijsopdracht moeten verstrekken. Buiten dit geval had de rechtbank in het comparitievonnis moeten vermelden dat de vraag om een nadere toelichting geheel vrijblijvend was, aldus [appellant] . Met zijn bezwaren ziet [appellant] echter de artikelen 22 en 612 Rv over het hoofd. Eerstgenoemd artikel bepaalt dat de rechter in alle gevallen en in elke stand van de procedure partijen kan bevelen bepaalde stellingen toe te lichten of bepaalde op de zaak betrekking hebbende bescheiden over te leggen, dat partijen dat alleen kunnen weigeren als daarvoor gewichtige redenen bestaan en dat de rechter uit een weigering zonder gewichtige redenen de gevolgtrekking kan maken die hij geraden acht. Voorts draagt artikel 612 Rv de rechter op de schade zelf in het vonnis te begroten, voor zover hem dit mogelijk is. Deze verplichting geldt ook als, zoals hier, verwijzing naar de schadestaatprocedure is gevorderd. De grieven 3 en 4 zijn dus tevergeefs voorgedragen. 
      
    
    
      3.12
      Tijdens de op 9 september 2020 gehouden zitting heeft de rechtbank gebruik gemaakt van een “tweezijdig elektronisch communicatiemiddel” als bedoeld in artikel 2 van de Tijdelijke Wet COVID-19 Justitie en Veiligheid, die op 24 april 2020 in werking is getreden. In de praktijk betekende dit dat Makelaarsland, die als enige te kennen had gegeven ter zitting te zullen verschijnen, via een internetverbinding met de rechtbank heeft gecommuniceerd. Met grief 6 betoogt [appellant] dat ten onrechte niet in het proces-verbaal van de zitting is vermeld dat de zitting op deze wijze heeft plaatsgevonden en dat de rechtbank deze zittingsvorm niet had mogen kiezen zonder zijn uitdrukkelijke instemming. Ook deze grief faalt. De keuze van de rechtbank was gebaseerd op de wet en uitdrukkelijke instemming van [appellant] daarmee was daarvoor niet vereist, nog daargelaten dat [appellant] te kennen had gegeven om andere redenen niet ter zitting te zullen verschijnen. De wens van [appellant] dat in het proces-verbaal wordt gerelateerd dat een “zitting op afstand” is gehouden, berust niet op enig wettelijk voorschrift, terwijl in dit concrete geval ook niet valt in te zien waarom die vermelding nodig of nuttig zou zijn. 
      
      
        
          Beoordeling van de opzegging
        
      
      
    
    
      3.13
      De grieven 7, 8 en 9 (deels) leggen in volle omvang de vraag aan het hof voor of in het licht van de geldende Wwft-regels een goede grond bestond voor de opzegging van de overeenkomst door Makelaarsland. Zij lenen zich voor gezamenlijke behandeling. 
      
    
    
      3.14
      In de e-mail van 31 juli 2019 staat als reden voor de opzegging vermeld dat het ernaar uitzag dat het Makelaarsland niet ging lukken (lees: de gegevens van) een kopie van het identiteitsbewijs van [appellant] en zijn partner vast te leggen. Onder meer in paragraaf 194 van de appeldagvaarding verwijt [appellant] Makelaarsland dat die “de grondslagen van haar rechtshandeling” zou wijzigen van het ene artikel van de Wwft naar het andere. Dat verwijt is onterecht, omdat in de opzeggingsbrief geen wetsartikelen zijn vermeld en het Makelaarsland vrij staat in de loop van de gerechtelijke procedure de juridische onderbouwing van de feitelijke opzeggingsgrond te wijzigen, zo zij dat al zou hebben gedaan. Elders in de appeldagvaarding heeft [appellant] gesuggereerd dat Makelaarsland in werkelijkheid andere redenen om van de overeenkomst met [appellant] af te willen, maar deze suggestie is ongefundeerd en voor het hof hoe dan ook niet relevant; het gaat in dit geding slechts om de vraag of de door Makelaarsland opgegeven reden voor de opzegging toereikend is. 
      
    
    
      3.15
      Aanvankelijk, in haar e-mail van 14 mei 2019, heeft Makelaarsland [appellant] gevraagd om een kopie van zijn identiteitsbewijs en dat van zijn partner. [appellant] heeft daartegen bezwaar gemaakt en erop gewezen dat de wet aan een cliënt niet de verplichting oplegt om aan de instelling een kopie van het identiteitsbewijs af te geven. In haar e-mail van 9 juli 2019 heeft Makelaarsland erkend dat die verplichting inderdaad niet bestaat en in plaats daarvan gevraagd om vastlegging van een aantal gegevens uit het identiteitsbewijs, zoals naam, adres, geboortedatum en de gegevens van het identiteitsbewijs aan de hand waarvan de identiteit is geverifieerd. Toen [appellant] bleef benadrukken dat bij de totstandkoming van de overeenkomst in 2007 al identificatie had plaatsgevonden, heeft Makelaarsland aangeboden om bij [appellant] langs te gaan om aan de hand van diens identiteitsbewijs en dat van zijn partner de bedoelde gegevens vast te leggen. Het maken van een afspraak daarover is in de periode tussen 16 juli en 31 juli 2019 niet gelukt, doordat Makelaarsland [appellant] telefonisch niet kon bereiken en [appellant] niet reageerde op een e-mail van 25 juli 2019 daarover. Op grond van deze radiostilte heeft Makelaarsland aangenomen dat het maken van een afspraak niet meer zou lukken en de overeenkomst opgezegd. 
      
    
    
      3.16
      Als meest verstrekkende verweer heeft [appellant] aangevoerd dat de Wwft niet van toepassing is op de overeenkomst van partijen, omdat de dienstverlening van Makelaarsland zich beperkte tot het plaatsen van een advertentie op haar website en van haar geen begeleiding van de onderhandelingen met potentiële kopers werd verwacht. [appellant] is van mening dat de inhoud van de Leidraad van de Belastingdienst/Bureau Toezicht Wwft op dit punt onjuist is. Daargelaten dat [appellant] zijn standpunt juridisch onvoldoende heeft gemotiveerd, kan dat standpunt ook feitelijk niet worden gevolgd, omdat uit zijn eigen stellingen (verwijten aan Makelaarsland) al voortvloeit dat Makelaarsland wel degelijk meer deed dan een advertentie plaatsen, namelijk ook potentiële gegadigden met [appellant] in contact bracht, een werkzaamheid die wel degelijk de benaming bemiddeling rechtvaardigt. 
      
    
    
      3.17
      
        [appellant] heeft verder aangevoerd dat de zakelijke relatie tussen hem en Makelaarsland naar haar aard een laag risico op witwassen of financieren van terrorisme met zich bracht, zodat Makelaarsland op grond van artikel 6 Wwft kon volstaan met een vereenvoudigd cliëntenonderzoek. Hij verwijst daarbij naar de risicofactoren in bijlage II bij de vier anti-witwasrichtlijn. Bij een vereenvoudigd cliëntenonderzoek kunnen de onder artikel 3 lid 2 sub a genoemde identificatie en verificatie achterwege blijven omdat het tweede tot en met vierde lid van artikel 3 Wwft in dat geval niet van toepassing zijn, aldus [appellant] .
      
    
    
      3.18
      Dit betoog gaat niet op. Artikel 6 Wwft regelt het vereenvoudigde cliëntenonderzoek. In het vierde lid daarvan is bepaald dat de instelling dient te verzekeren dat aan het bepaalde in artikel 16 Wwft kan worden voldaan. In artikel 16 Wwft (eerste lid en tweede lid aanhef en onder a en b) is voorgeschreven dat de instelling een voorgenomen of verrichte ongebruikelijke transactie onverwijld dient te melden en dat bij die melding de identiteitsgegevens van de cliënt en de aard en het nummer van het identiteitsbewijs van de cliënt moeten worden verstrekt. Hieruit volgt dat, anders dan [appellant] meent, ook in het geval van een vereenvoudigd cliëntenonderzoek de identiteit moet worden gecontroleerd en geverifieerd en de identificatiegegeven moeten worden vastgelegd. Dat in dit geval een ongebruikelijke transactie nog niet aan de orde was, doet niet ter zake; de bedoelde gegevens moeten al op voorhand worden vastgelegd opdat die bij de (onverwijlde) melding kunnen worden verstrekt. Het zou contraproductief zijn als de instelling deze gegevens nog boven water zou moeten krijgen op het moment dat de noodzaak tot het doen van een melding zich al voordoet. 
      
    
    
      3.19
      Makelaarsland heeft betwist dat, zoals [appellant] in zijn onder 2.14 vermelde e-mail heeft gesteld, bij de aanvang van de overeenkomst in 2007 reeds een identificatie en een verificatie en vastlegging van de identiteitsgegevens heeft plaatsgevonden. Het hof wil wel aannemen dat [appellant] zich bij het verlenen van de opdracht in 2007 heeft moeten identificeren met een identiteitsbewijs, maar dat ook vastlegging van de identificatiegegevens heeft plaatsgevonden blijkt nergens uit, is door Makelaarsland bestreden en door [appellant] niet voldoende gemotiveerd gesteld (in de opsomming in paragraaf 163 van de appeldagvaarding is deze handeling nu juist níet vermeld). Het hof gaat daarom aan deze te vage stelling voorbij. Daarbij komt dat ook als vastlegging van de identificatiegegevens in 2007 wél zou hebben plaatsgevonden, de wens van Makelaarsland om na ruim twaalf jaar de gegevens opnieuw te controleren en vast te leggen volkomen redelijk was. Twaalf jaar is voor een bemiddelingsovereenkomst als de onderhavige exceptioneel lang en in het licht daarvan is het gerechtvaardigd dat Makelaarsland (opnieuw) wilde onderzoeken en documenteren met welke wederpartij zij te maken had. Het bepaalde in artikel 3, vijfde lid, aanhef en onder d Wwft verplicht haar daartoe ook. 
      
    
    
      3.20
      Makelaarsland stond dus in haar recht toen zij [appellant] verzocht haar de gelegenheid te bieden zijn identiteit te verifiëren en de gegevens van zijn identiteitsbewijs vast te leggen. Hieraan doet niet af dat [appellant] meent dat Makelaarsland, als zij de verplichting daartoe had, dat al veel eerder had behoren te doen. Ook als Makelaarsland met het vervullen van deze verplichting achterstallig was, kan dat, gegeven de doelstellingen van de Wwft, nooit tot gevolg hebben dat Makelaarsland het “recht” had verwerkt het cliëntenonderzoek alsnog uit te voeren of aan een weigering tot medewerking daaraan niet de consequentie van verbreking van de zakelijke banden mocht verbinden. Verjaring van de gehoudenheid tot medewerking aan dat onderzoek is om dezelfde reden evenmin aan de orde. Het hof spreekt hier welbewust van een gehoudenheid, omdat enerzijds op zichzelf juist is dat, zoals [appellant] heeft aangevoerd, de verplichtingen uit de Wwft op Makelaarsland rusten, maar anderzijds het niet meewerken aan een cliëntenonderzoek ook voor de cliënt zelf consequenties kan hebben, zoals in deze zaak blijkt. 
      
    
    
      3.21
      Immers, [appellant] heeft in woorden wel telkens benadrukt dat hij wilde meewerken aan het gevraagde onderzoek, als de wet dat onderzoek voorschreef, maar in daden heeft zich dat nooit omgezet. De op 16 juli 2019 gegeven termijn van drie dagen om de gevraagde identificatiegegevens te verstrekken heeft [appellant] ongebruikt laten passeren en hij heeft niet gereageerd op de pogingen van Makelaarsland in de twee weken daarna om een afspraak voor een huisbezoek te maken. [appellant] heeft dan wel aangevoerd dat hij in de periode van 16 juli 2019 tot en met 2 augustus 2019 in het buitenland verbleef, maar dat argument snijdt geen hout. Het verblijf in het buitenland verhinderde immers niet dat [appellant] op 2 augustus 2019 wél reageerde op de opzegging. Uit de desbetreffende mail blijkt dat [appellant] op dat moment nog in het buitenland was, van waaruit hij kennelijk kon e-mailen, zodat hij ook had kunnen reageren op het verzoek om contact van 25 juli 2019. Daarbij komt dat de e-mail van 2 augustus 2019 wederom geen blijk gaf van enige bereidwilligheid om binnen redelijke termijn mee te werken aan het cliëntenonderzoek, zodat te begrijpen is dat Makelaarsland op dat moment geen aanleiding zag van haar opzegging terug te komen. 
      
    
    
      3.22
      
        Hetgeen hiervoor is overwogen leidt tot de conclusie dat Makelaarsland de overeenkomst met [appellant] op goede gronden heeft opgezegd. Of ook de echtgenote van [appellant] partij was bij de overeenkomst en of de overeenkomst met haar bij gebreke van opzegging nog doorloopt, kan in het midden blijven, omdat de echtgenote van [appellant] geen partij is in dit geding. 
        De grieven 7, 8 en 9 (deels) hebben geen succes. 
      
      
      
        
          Andere gestelde tekortkomingen van Makelaarsland
        
      
      
    
    
      3.23
      Met het resterende deel van grief 9 verwijt [appellant] de rechtbank dat deze ten onrechte zijn andere verwijten aan Makelaarsland van, kort gezegd, wanprestatie, heeft verworpen. Het gaat hier om het verwijt dat Makelaarsland in strijd met de Wwft en de instructies van [appellant] potentiële gegadigden in contact heeft gebracht met [appellant] zonder hun identiteit te verifiëren, alsmede het verwijt dat Makelaarsland de advertentie van haar website heeft verwijderd terwijl de overeenkomst met de echtgenote van [appellant] nog doorloopt. Laatstgenoemd verwijt stuit af op hetgeen hiervoor onder 3.22 is overwogen. Eerstgenoemd verwijt treft evenmin doel. De Wwft legt deze verplichting niet op aan de makelaar. In artikel 3, dertiende lid Wwft is aan de cliënt van de makelaar gelijkgesteld de wederpartij bij een tot stand gebrachte koopovereenkomst, wat impliceert dat, zoals in eerdergenoemde Leidraad onder 4.6 ook is uitgelegd, (eerst) bij het tekenen van de koopovereenkomst de identiteit van de wederpartij moet zijn geverifieerd. Wat betreft het niet opvolgen van de instructies van [appellant] geldt dat [appellant] niet voldoende heeft uitgelegd waarom hij op basis van de geldende overeenkomst mocht verwachten dat Makelaarsland deze taak op zich zou nemen, terwijl [appellant] even goed zelf op deze wijze de potentiële kijkers kon screenen. Dit betekent dat grief 9 ook voor het overige faalt. 
      
      
        
          Slotsom en kosten 
        
      
      
    
    
      3.24
      Alle inhoudelijke grieven falen. De rechtbank heeft de vorderingen van [appellant] dus terecht afgewezen. De bestreden vonnissen van de rechtbank blijven dus in stand, inclusief de daarin opgenomen kostenveroordeling. Dientengevolge falen ook grief 10, een veeggrief, en grief 11, die over de kosten gaat.
      
    
    
      3.25
      Als de in het ongelijk gestelde partij moet [appellant] de kosten van het hoger beroep dragen. 
      
      
    
  
  
    
      4Beslissing
    
    
      Het hof:
    
    
    
      verklaart [appellant] niet-ontvankelijk in het hoger beroep tegen de vonnissen van de kantonrechter van 18 december 2019 en 25 maart 2020; 
    
    
    
      bekrachtigt de bestreden vonnissen van 20 mei 2020 en 23 september 2020 van de rechtbank;
    
    
    
      veroordeelt [appellant] in de kosten van het geding in hoger beroep, tot op heden aan de zijde van Makelaarsland begroot op € 760,= aan verschotten en € 1.114,= voor salaris.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door mrs. C.A.H.M. ten Dam, J.C.W. Rang en B.J.P.G. Roozendaal en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 8 februari 2022.