ECLI:NL:CRVB:1995:ZB3109, Centrale Raad van Beroep, 22-02-1995, Premie 94/155
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1995-02-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: De bewijslast m.b.t. betalingen aan niet met name genoemde personen is aldus dat allereerst de bedrijfsvereniging gezien de gevraagde gegevens en inlichtingen zich op het standpunt moet kunnen stellen dat van premieloon sprake is. Vervolgens dient de ondernemer aannemelijk te maken dat dit niet het geval is. Slaagt de ondernemer daar niet in dan geldt voor deze (in bezwaar en beroep) de verzwaring van de bewijslast in de zin dat deze heeft aan te tonen dat niet van premieloon sprake is.

Premie 1994/155
  
  
    O.
    U I T S P R A A K
  
  
  
  in het geding tussen:
  
  het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor de Metaalnijverheid, appellant,
  
  en
  
  
    
      [A.] en [B.], handelend onder de naam [handelsnaam],
    gevestigd te [vestigingsplaats], gedaagde.
  
  
  
  I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
  
  
    Onder dagtekening 11 mei 1992 heeft appellant gedaagde in kennis gesteld
    van de   beslissing om over de jaren 1986, 1987 en 1988 nader premies vast
    te stellen ingevolge de -toenmalige- Werkloosheidswet, de Ziektewet, de Wet
    op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en de Ziekenfondswet (hierna: de
    WW, ZW, WAO en Zfw) tot een bedrag van f. 25.396,- in totaal over in de
    administratie van gedaagde als acquisitiekosten geboekte bedragen.
    Appellant heeft daartoe in de bestreden beslissing het volgende overwogen:
    "Uit een gehouden looncontrole is gebleken dat u in bovengenoemde jaren
    betalingen heeft gedaan, verantwoord  onder 'acquisitiekosten', aan
    personen waarvan u de personalia niet heeft willen bekendmaken.
    Het bestuur heeft deze gegevens nodig om te kunnen bepalen of deze personen
    voor u werkzaamheden hebben verricht in een arbeidsverhouding op grond
    waarvan zij verzekerd zijn ingevolge bovengenoemde sociale
    verzekeringswetten. Ingevolge artikel 61 van de Organisatiewet Sociale
    Verzekering (OSV), vanaf
    1 januari 1989 ingevolge artikel 50a OSV, bent u verplicht deze gegevens te
    verstrekken. U heeft derhalve geweigerd gegevens te verstrekken waartoe u
    ingevolge een wettelijke bepaling gehouden bent.
    Evenmin heeft u op een andere, voor de bedrijfsvereniging voldoende
    controleerbare wijze aangetoond dat de onderhavige betalingen niet zijn
    gedaan aan personen die tot u in een verzekeringsplichtige
    arbeidsverhouding staan.
    In aanmerking genomen dat de bedrijfsvereniging niet in staat gesteld is
    door eigen onderzoek het bestaan en/of de aard van de arbeidsverhouding te
    beoordelen, neemt de bedrijfsvereniging aan dat de personen aan wie de
    bovenbedoelde betalingen zijn gedaan als werknemer in de zin van de
    eerdergenoemde sociale verzekeringswetten zijn aan te merken.
    Op grond van het bovenstaande worden de bedragen die u over de jaren 1986,
    1987 en 1988 heeft uitbetaald aan onbekende personen, aangemerkt als loon
    in de zin van artikel 4 van de Coördinatiewet Sociale Verzekering (CSV).
    Ingevolge de in de aanhef vermelde sociale verzekeringswetten bent u als
    werkgever over dit loon premie verschuldigd.".
  
  
  
    De Arrondissementsrechtbank te Roermond heeft bij uitspraak van 22 december
    1993 het beroep dat namens gedaagde tegen deze beslissing is ingesteld,
    gegrond   verklaard en de bestreden beslissing vernietigd.
  
  
  
    Appellant is van deze uitspraak bij de Raad in hoger beroep gekomen. Bij
    aanvullend beroepschrift van 9 mei 1994 (met bijlagen) zijn de gronden,
    waarop het hoger beroep berust, uiteengezet.
  
  
  
    Bij brief van 10 oktober 1994 (met bijlagen) heeft gedaagde van contra-
    memorie gediend.
  
  
  
    Het geding is behandeld ter terechtzitting van de Raad, gehouden op 11
    januari 1995, waar van de zijde van appellant is verschenen mr A.C.J.M.
    Schröder, werkzaam bij het Gemeenschappelijk Administratiekantoor. Gedaagde
    is bij die gelegenheid verschenen bij gemachtigde mr W. Eenhoorn,
    belastingadviseur te 's-Gravenhage.
  
  
  
  II. MOTIVERING
  
  
    Bij een door appellant in 1990 ingestelde looncontrole met betrekking tot
    de jaren 1986, 1987 en 1988 zijn in de administratie van gedaagde  bedragen
    van in totaal ruim f 55.000,-- netto aangetroffen, geboekt als
    "acquisitiekosten". Gedaagde heeft desgevraagd medegedeeld, zowel aan
    appellant als aan de fiscale autoriteiten, dat deze bedragen zijn uitbetaald
    aan (werknemers van) derden, teneinde een zakelijk relatienet te
    verkrijgen, respectievelijk te behouden. Desgevraagd is vanwege gedaagde
    bij brief van 11 juni 1991 nog een uitvoerige toelichting verstrekt. Voorts
    heeft op 6 september 1991 nog een nader onderzoek   plaatsgevonden. Het
    vorenstaande heeft geleid tot de thans in geding zijnde beslissing.
  
  
  
    De Raad dient in dit geding de vraag te beantwoorden of de betalingen aan
    anonieme personen, welke als "acquisitiekosten" in gedaagdes boeken zijn
    geboekt, moeten worden aangemerkt als loon in de zin van de CwSV (standpunt
    van appellant), dan wel als aan (werknemers van) derden gedane
    betalingen teneinde een zakelijk relatienet te verkrijgen, respectievelijk
    te behouden (standpunt van gedaagde).
  
  
  De Raad overweegt dienaangaande het volgende.
  
  
    Ingevolge artikel 61 (thans 50a) van de OSV rust op de ondernemer/werkgever
    de plicht opgaven en inlichtingen te verstrekken omtrent feiten en
    omstandigheden die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de sociale-
    verzekeringswetten.
  
  
  
    Appellant huldigt de opvatting, dat de werkgever die betalingen verricht
    aan niet met name genoemde personen weliswaar niet steeds gehouden is de
    personalia   van de betreffende personen aan het uitvoeringsorgaan te verstrekken,
    doch ten genoegen van het uitvoeringsorgaan op andere wijze dient
    aan te tonen dat deze betalingen niet zijn gedaan ter zake van
    werkzaamheden verricht in een (fictieve) dienstbetrekking. Daarbij beroept
    appellant zich op de door deze Raad in 1990 en 1991 ter zake van tipgelden
    gevormde jurisprudentie.
    Gedaagde is de mening toegedaan, dat in een situatie als de onderhavige de
    bewijslast dat de betalingen aan anonieme personen wel loon in de zin van
    de CwSV zijn, op appellant rust.
  
  
  
    De Raad overweegt, mede gelet op de coördinatie van het loonbegrip in de
    CwSV en de Wet op de Loonbelasting, en in zoverre in afwijking van zijn in
    1991 gevormde jurisprudentie het volgende.
  
  
  
    In zijn arresten van 12 februari 1992 (rolnr. 27 677) en 29 april 1992
    (rolnr. 27 655), gepubliceerd in BNB onder nummers 1992/148 respectievelijk
    1992/332,   heeft de Hoge Raad met betrekking tot de op de betrokken
    werkgever rustende informatieplicht ingevolge art. 48 aanhef en onder a van
    de Algemene wet inzake rijksbelastingen -welk artikel gelijkenis vertoont
    met artikel 50 a van de OSV- jegens de inspecteur enkele punten
    aangegeven aan de hand waarvan kan worden bepaald op wie de bewijslast rust
    dat de betaalde gelden al dan niet als loon dienen te worden aangemerkt.
    In rechtsoverweging 3.4 van het arrest van 29 april 1992 overweegt de Hoge
    Raad:
    "Indien een inspecteur zich in redelijkheid op het standpunt kan stellen
    dat uit de gevraagde gegevens en inlichtingen kan blijken dat de als
    steekpenningen geboekte bedragen zijn uitbetaald aan personen ten aanzien
    van wie bij degene die de betalingen heeft gedaan inhoudingsplicht bestaat,
    ligt het op diens weg aannemelijk te maken dat dit niet het geval is.
    Slaagt hij daarin niet, dan geldt de verplichting van artikel 48, aanhef
    en letter a, van de Wet (lees: Algemene wet inzake rijksbelastingen) en
    zijn bij niet-nakoming van die verplichting de artikelen 25, lid 3, en
    29, lid 1, van de Wet van toepassing.".
  
  
  
    Ter terechtzitting van de Raad heeft appellants gemachtigde naar voren
    gebracht deze overweging zo te lezen, dat de bedrijfsvereniging ervan
    uitgaat dat een werkgever verplicht is (alle) gevraagde gegevens over zijn
    werknemers te verstrekken als niet is uitgesloten dat er sprake is van een
    (fictieve) dienstbetrekking en daarmede van loon in de zin van de CwSV.
    Anders dan appellant leest de Raad deze overweging in samenhang met de
    overige overwegingen van de Hoge Raad in beide arresten aldus, dat
    allereerst appellant   zich in redelijkheid op het standpunt dient te
    kunnen stellen dat uit de gevraagde gegevens en inlichtingen kan blijken
    dat sprake kan zijn van premieloon. Vervolgens dient gedaagde (slechts)
    aannemelijk te maken dat dit niet het geval is. Eerst wanneer gedaagde
    daarin niet slaagt, kan premie vastgesteld worden en geldt voor haar (in
    bezwaar en beroep) de verzwaring van de bewijslast in die zin dat zij zal
    moeten aantonen dat er geen sprake is van bedragen die zijn uitbetaald aan
    personen ten aanzien van wie zij inhoudingsplichtige is.
  
  
  
    Onder verwijzing naar uitspraken van het Hof 's-Gravenhage van 14 juli
    1960, BNB 1961/157, en het Hof Arnhem van 7 juni 1974, BNB 1975/57, waarin
    criteria zijn ontwikkeld met behulp waarvan men aannemelijk kan maken dat
    er sprake is geweest van het betalen van steekpenningen aan derden, heeft
    gedaagde erop gewezen, dat de gepleegde betalingen zijn opgenomen in een
    immer -ook vóór de in geding zijnde periode- als betrouwbaar
    gekwalificeerde en goedgekeurde boekhouding. Voorts, dat deze betalingen
    -door gedaagde ook bestempeld als diepte-investeringen die geen direct
    aantoonbaar resultaat laten zien- in relatie tot de omzet gering waren, dat
    de fiscus deze betalingen, met inbegrip van de onderhavige, altijd als
    zodanig heeft aanvaard en dat in de branche waarin gedaagde werkzaam is het
    betalen van tipgelden gebruikelijk is. Daarnaast heeft gedaagde aangeboden
    dat getuigen uit eigen wetenschap kunnen verklaren dat de kosten zijn
    gemaakt ter verkrijging of behoud van orders en dat daarvoor aan derden,
    niet zijnde personeel, betalingen zijn gedaan.
  
  
  
    De Raad is van oordeel dat hetgeen van de zijde van gedaagde blijkens de
    gedingstukken en het verhandelde ter terechtzitting (van meet af aan)
    feitelijk   consistent is aangevoerd, voldoende grond vormt om tot het
    oordeel te komen dat   gedaagde aan de op haar rustende bewijslast heeft
    voldaan.
  
  
  
    Gelet op het vorenstaande alsmede op artikel 22, derde lid, van de
    Beroepswet, stelt de Raad tenslotte vast dat van appellant een recht van f
    600,-- dient te worden geheven.
  
  
  Met betrekking tot de proceskosten overweegt de Raad het volgende.
  
  
    De eerste rechter heeft uitspraak gedaan voor 1 januari 1994. Gelet op
    hetgeen de Raad heeft beslist in zijn uitspraak van 5 april 1994,
    gepubliceerd in JB 1994/85, worden de kosten van het geding in eerste
    aanleg in zo'n geval niet betrokken in een proceskostenveroordeling op
    grond van artikel 8:75 van de Awb.   Gedaagde zal zich voor de vergoeding
    van die kosten kunnen verstaan met appellant en bij een eventueel geschil
    de burgerlijke rechter kunnen adiëren met een vordering tot schadevergoeding
    op grond van onrechtmatige daad.
  
  
  
    Met betrekking tot de kosten van het geding in hoger beroep acht de Raad
    termen   aanwezig om op grond van artikel 8:75 van de Awb appellant te
    veroordelen in de   kosten van de aan gedaagde verleende rechtsbijstand,
    begroot op f 1.420,--. Van   andere kosten op grond van dat artikel te
    vergoeden is de Raad niet gebleken.
  
  
  De Raad beslist mitsdien als volgt.
  
  
  III. BESLISSING
  
  De Centrale Raad van Beroep,
  
  Recht doende:
  
  
    Bevestigt de aangevallen uitspraak;
    Bepaalt dat van appellant een recht van f 600,-- wordt geheven;
    Veroordeelt appellant in de proceskosten van gedaagde in hoger beroep tot
    een bedrag groot f 1.420,--, te betalen door appellants bedrijfsvereniging.
  
  
  
    Aldus gegeven door mr B.J. van der Net als voorzitter en mr A.F.M.
    Brenninkmeijer en mr G.P.A.M. Garvelink-Jonkers als leden, in tegenwoordigheid
    van P.S. van Gelein Vitringa als griffier.
  
  
  
  
    Uitgesproken in het openbaar op 22 februari 1995 door voornoemde voorzitter,
    in tegenwoordigheid van mr L.H. Vogt als griffier.
  
  
  
  
  (get.) B.J. van der Net.
  
  
  
  (get.) L.H. Vogt.          (get.) P.S. van Gelein Vitringa.
  
  
  
  
  
  
    Tegen een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep ingevolge de Coördi-
    natiewet Sociale Verzekering kan ieder der partijen beroep in cassatie
    instellen, maar alleen ter zake van schending of verkeerde toepassing van
    het bepaalde bij of krachtens een der artikelen 4, 5, 6, 7 en 8 van die
    wet.
    Dit beroep wordt ingesteld door binnen 6 weken nadat dit afschrift der
    uitspraak ter post is bezorgd, een beroepschrift in cassatie aan de
    Centrale Raad van Beroep in te zenden.