ECLI:NL:HR:2017:728, Hoge Raad, 18-04-2017, 15/05191
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2017-04-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Profijtontneming vervolgprofijt. Hof heeft geoordeeld dat betrokkene gelden die waren verkregen d.m.v. s.f. heeft ingezet bij casinobezoeken, dat de betrokkene daarbij per saldo “speelwinsten” van € 120.000,- en twee keer € 200.000,- tot zijn beschikking heeft gekregen en dat deze in hun geheel zijn aan te merken als w.v.v. Dat oordeel geeft niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is niet onbegrijpelijk, in aanmerking genomen dat het hof hiermee tot uitdrukking heeft gebracht dat de ‘speelwinsten’ per saldo het resultaat zijn van (bij een hogere inzet) verliezen en (bij een lagere inzet) winsten. CAG gevolgd.

18 april 2017
    Strafkamer
    nr. S 15/05191 P
    SG
    
     
    Hoge Raad der Nederlanden
    
     
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 5 oktober 2015, nummer 20/004271-09, op een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ten laste van:
    
    
      
        [betrokkene]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1969.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      	Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze heeft R. Zilver, advocaat te Utrecht, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      	De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden arrest, maar uitsluitend wat betreft de aan de betrokkene opgelegde betalingsverplichting ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel, tot vermindering van het te betalen bedrag en tot verwerping van het beroep voor het overige. 
    
    
  
  
    
      2Beoordeling van het tweede middel
    
    
      2.1.
      
        Het middel klaagt dat het Hof het wederrechtelijk verkregen voordeel op onjuiste dan wel onbegrijpelijke wijze heeft vastgesteld, meer in het bijzonder doordat het Hof op onjuiste, althans onbegrijpelijke gronden een bedrag van € 120.000,- als vervolgprofijt heeft aangemerkt.
      
      
      
        2.2.1.
        
          De bestreden uitspraak houdt met betrekking tot de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel het volgende in:
          "Het hof neemt hierna tot uitgangspunt de in het onderzoek Carwash/Felis opgemaakte voordeelsrapportage van de Politie Brabant-Noord, Divisie Centrale Recherche (...). Hierna zal dit rapport als "voordeelsrapportage" worden aangeduid. (...)
          Veroordeelde is veroordeeld voor een misdrijf waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd, er is een strafrechtelijk financieel onderzoek ingesteld en uit dat onderzoek is gebleken dat dat feit of andere strafbare feiten er op enigerlei wijze toe hebben geleid dat wederrechtelijk voordeel is verkregen. Gelet daarop kan op de voet van het bepaalde in artikel 36e, derde lid (oud) Wetboek van Strafrecht aan veroordeelde voordeel worden ontnomen. (...)
          In de voordeelsrapportage volgt uit de kasopstelling een negatief kassaldo. Dit betekent met andere woorden dat er door veroordeelde meer contant zou zijn uitgegeven dan op basis van de vastgestelde contante ontvangsten mogelijk is geweest. (...)
          De veroordeelde heeft - kort gezegd - als verklaring voor een negatief kassaldo naar voren gebracht dat de contante uitgaven mogelijk zijn geweest door de speelwinsten door hem behaald in casino's. 
          In dat kader is tevens gewezen op de in het dossier opgenomen notariële verklaring waarin veroordeelde heeft laten vastleggen in 2002 een speelwinst te hebben behaald van € 120.000,- en in 2004 twee speelwinsten van € 200.000,-. Derhalve in totaal een speelwinst van € 520.000,-.
          (...) [H]et hof [acht] de verklaring van veroordeelde aannemelijk dat hij in staat is geweest de contante uitgaven te doen door de door hem behaalde speelwinsten van in totaal € 520.000,-, mede gelet op de daaromtrent in het dossier opgenomen notariële verklaring.
          In de voordeelsrapportage is ten aanzien van deze speelwinsten verder gerelateerd dat, gelet op de zwakke financiële situatie van veroordeelde, het niet anders kan zijn dan dat deze speelwinsten zijn behaald met de inzet van gelden welke zijn verkregen door middel van strafbare feiten.
          In dat kader is gewezen op de omstandigheid dat veroordeelde in de jaren 2000 tot en met 2003 een WAO-uitkering ontving van ongeveer € 1.000,- netto per maand en vanaf januari 2004 een salaris van € 2.800,- ontving. Verder zou de echtgenote van veroordeelde tot oktober 2001 een bijstandsuitkering hebben gehad welke nadien zou zijn geëindigd (blz. 85).
          De verdediging heeft dit betwist en heeft gesteld dat de enkele omstandigheid dat de speelwinsten onmogelijk behaald zouden kunnen zijn met het legale inkomen van veroordeelde onvoldoende is om deze winsten als "vervolgprofijt" aan te merken. Bovendien zou niet vaststaan dat de speelwinsten zijn behaald door het doen van hoge inzetten. 
          Het hof volgt de verdediging niet in voormeld betoog. Uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting is aannemelijk geworden dat veroordeelde een beroepsgokker was.
          Veroordeelde behoorde tot de categorie van "grote" spelers die speelde met penningen van meer dan € 1.000,-. Veroordeelde heeft ook zelf een entreeverbod bij de casino's verzocht voor een periode van vijf jaar. Een dergelijk verbod wordt doorgaans alleen door een gokker verzocht wanneer hij merkt dat het spel hem teveel tijd en geld kost.
          Aannemelijk is derhalve dat veroordeelde met grote regelmaat in casino's te vinden is geweest en met hoge inzetten uiteindelijk de door hem notarieel vastgelegde speelwinsten ter hoogte van € 520.000,- heeft behaald.
          Een dergelijk gokgedrag is gelet op de hiervoor vastgestelde zwakke financiële positie van veroordeelde in de onderzoeksperiode niet goed denkbaar. Veroordeelde heeft ook voor het overige geen aannemelijke en onderbouwde verklaring gegeven waardoor hij in staat is geweest het kostbare casinobezoek te bekostigen.
          Overeenkomstig de voordeelsrapportage is het hof dan ook van oordeel dat aannemelijk is dat de speelwinsten zijn behaald met inleg van gelden welke afkomstig zijn uit strafbare feiten. De speelwinsten zijn derhalve als "vervolgprofijt" aan te merken welke aan veroordeelde dienen te worden ontnomen.
          Gelet op het vorenstaande wordt het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel vastgesteld op € 520.000,-."
        
        
      
      
        2.2.2.
        
          Het Hof heeft voorts nog het volgende overwogen: 
          "Het hof stelt vast dat veroordeelde in de periode van 1 oktober 2001 tot en met 21 september 2004 in casino's aanzienlijke speelwinsten heeft behaald. Deze speelwinsten zijn aannemelijk, immers notarieel door veroordeelde vastgelegd en voorts vastgelegd in schriftelijke bescheiden.
          In februari 2002 is door veroordeelde bij het Holland Casino een speelwinst behaald van € 120.000,-. Vervolgens is door veroordeelde op 14 januari 2004 bij Casino Hohensyburg in Duitsland een speelwinst behaald van € 200.000,- en nog geen twee maanden later wederom een speelwinst van € 200.000,- bij het West Spiel Casino in Duitsland. 
          Het hof heeft verder vastgesteld dat in de periode van januari 2001 tot en met 2004 veroordeelde nauwelijks inkomsten had en een gering banksaldo.
          Het ligt voor de hand dat veroordeelde vanwege zijn geringe financiële draagkracht niet in staat moet worden geacht het casino te bezoeken en daar veelvuldig geldbedragen in te leggen in het Amerikaanse roulettespel. De spelvorm die veroordeelde klaarblijkelijk beoefende.
          Hoewel het hof oog heeft voor de mogelijkheid dat een eenmalig casinobezoek met een geringe inleg een hoge speelwinst kan opleveren, is het van oordeel dat daarvan in het geval van veroordeelde geen sprake is geweest.
          In de eerste plaats zou veroordeelde dan wel heel veel geluk hebben gehad, waarvoor met name tekenend zijn de speelwinsten in Duitsland behaald van elk € 200.000,- in nog geen drie maanden tijd. Het hof wijst daarbij met name op het geringe winstpercentage van 2,7% voor een speler van Amerikaans roulette zoals uit informatie van Holland Casino blijkt (zie hierna bewijsmiddel 2). In de tweede plaats vormen de door veroordeelde zelf aangevraagde speelverboden "uit zelfbescherming" bij het Holland Casino in Breda sterke aanwijzingen dat veroordeelde veelvuldig aan het Amerikaanse roulettespel deelnam en daarmee aanzienlijke bedragen verloor. Vorenstaande feiten en omstandigheden geven ondersteuning aan de getuigenverklaring van [betrokkene 2] dat veroordeelde als een grote speler moest worden aangemerkt. Het hof heeft geen reden te twijfelen aan deze verklaring. 
          Gelet op vorenstaande vaststellingen is het hof van oordeel dat aannemelijk is dat veroordeelde met inkomsten uit enig strafbaar feit (op de voet van artikel 36e derde lid (oud) Sr), heeft gespeeld in een casino en de daaruit verkregen voormelde speelwinsten ten bedrage van € 520.000,- door veroordeelde verkregen vervolgprofijt vormen die aan hem ontnomen dienen te worden."
        
        
      
      
        2.2.3.
        
          De bewijsmiddelen houden het volgende in:
          "De hierna opgenomen bewijsmiddelen zijn - voor zover niet anders wordt vermeld - afkomstig uit de ontnemingsrapportage van de politie Brabant-Noord, Divisie, Centrale Recherche met nummer 04012/HELV069. Deze rapportage bestaat uit:
          - een relaasproces-verbaal op 24 maart 2006 opgemaakt door [verbalisant 1] , buitengewoon opsporingsambtenaar, doorgenummerde pagina's 1 tot en met 92; hierna te noemen: het relaasproces-verbaal;
          - bijlagen welke zijn gevoegd bij het relaasproces-verbaal opgenomen op de doorgenummerde dossierpagina's 93 tot en met 906: hierna te noemen: de bijlagen.
        
        
        
          1.
          Het relaasproces-verbaal, pagina 48, voorzover inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Periode
          Als begindatum is gekozen voor 1 oktober 2001. Enerzijds vanwege het feit dat er vanaf dat moment vermoedelijk sprake is van zowel witwassen als hennephandel en anderzijds vanwege het feit dat vanaf die datum sprake is van samenwoning door [betrokkene] , [betrokkene 1] en hun drie kinderen. Laatstgenoemde reden is van praktische aard omdat vanaf genoemde datum geen splitsing aangebracht hoeft te worden tussen de uitgaven van [betrokkene] en die van zijn gezinsleden.
          Als einddatum is gekozen voor 21 september 2004, de datum waarop in het kader van onderzoek Carwash/Felis, een groot aantal doorzoekingen heeft plaatsgevonden.
        
        
        
          2.
          Het relaasproces-verbaal, pagina 38, voorzover inhoudende, zakelijk weergegeven:
        
      
    
    
      7.2
      
        Notariële verklaring [betrokkene]
        Bij notaris Van Tuijl te Tilburg is een notariële verklaring opgemaakt, waarin de herkomst van zijn financiële middelen door [betrokkene] is verantwoord.
        Samengevat is de herkomst als volgt:
        • speelwinst Holland Casino Breda d.d. 19 februari 2002 ad 120.000 euro;
        • speelwinst Casino Hohensyburg (Duitsland) d.d. 14 januari 2004 ad 200.000 euro;
        • speelwinst West Spiel Casino's (Duitsland) d.d. 1 maart 2004 ad 200.000 euro.
      
    
    
      7.3
      
        Legaal inkomen [betrokkene]
        Volgens informatie van de belastingdienst ontving [betrokkene] tot januari 2004 een WAO-uitkering. De WAO-uitkering van [betrokkene] is per 15 januari 2004 stopgezet ten gevolge van een herkeuring.
      
      
        7.4.2.
        
          Speelwinsten
          Uit de overgelegde bescheiden blijkt dat Holland Casino op 19 februari 2002 een bedrag van € 120.000,- als speelwinst heeft overgemaakt op de bankrekening ten name van [betrokkene] . Overmaking op rekening geschiedt alleen indien volgens Holland Casino vaststaat dat er sprake is van speelwinst.
        
      
      
        7.4.4
        
          Speelverliezen
          Omdat het niet aannemelijk is dat een persoon 3 keer een casino bezoekt en die 3 keer ook direct een speelwinst behaalt van respectievelijk 120.000 euro, 200.000 euro en 200.000 euro werd aan Holland Casino om informatie gevraagd omtrent het spelgedrag van [betrokkene] .
          Volgens informatie van Holland Casino heeft [betrokkene] op 2 september 2002 zelf om een entreeverbod verzocht voor de duur van 5 jaar en een daartoe benodigd formulier ingevuld. Op 1 maart 2004 heeft [betrokkene] verzocht het verbod op te heffen. Na een gesprek met [betrokkene] werd dit verzoek door Holland Casino ingewilligd, met dien verstande dat er een bezoekbeperking werd opgelegd van 2 keer per maand. 
          Op 24 april 2004 heeft [betrokkene] wederom een speelverbod aangevraagd voor de duur van 5 jaar. Dit entreeverbod geldt nog steeds.
          Volgens Holland Casino kan een gast om een entreeverbod verzoeken als hij merkt dat het spel hem teveel tijd en geld kost.
        
      
    
    
      7.5
      
        Onderzoek speelwinsten en -verliezen [betrokkene] Casino's Duitsland
        In de notariële verklaring wordt tevens melding gemaakt van twee speelwinsten in casino's in Duitsland, namelijk:
        • speelwinst Casino Hohensyburg (Duitsland) d.d. 14 januari 2004 ad 200.000 euro;
        • speelwinst West Spiel Casino's (Duitsland) d.d. 1 maart 2004 ad 200.000 euro.
      
      
        7.5.1
        
          Inbeslaggenomen bescheiden
          Tijdens de doorzoeking in de woning van [betrokkene] werden onderstaande bescheiden aangetroffen en inbeslaggenomen:
          x Schrijven van ABNAMRO-bank d.d. 1 maart 2004 betreffende kwitering een cheque ten bedrage van 200.000 euro van West Spiel Casino's te Munster;
          x Scheckrucknahme c.q. Ausgabe Quittung Casino Hohensyburg ten name van [betrokkene] d.d. 14 januari 2004 ten bedrage van 200.000 euro.
          Genoemde bescheiden zijn als bijlage 30 bij dit proces-verbaal gevoegd.
        
      
      
        7.5.4
        
          Samenvatting speelwinsten en -verliezen
          Uit de informatie van Holland Casino blijkt tevens dat [betrokkene] gewoonlijk Amerikaans roulette speelde, waarbij de winstkans voor de speler 2,7% bedraagt. 
          Dit betekent uiteraard niet dat men incidenteel niet zou kunnen winnen, maar het bedrag van de winst is afhankelijk van het ingezette kapitaal en het geluk van de speler. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat het volgens Holland Casino niet mogelijk is om in je levensonderhoud te kunnen voorzien door het spelen in een casino.
        
        
        
          3.
          Bijlage 26, dossierpagina 361, zijnde schriftelijke bescheiden inhoudende, zakelijk weergegeven:
          1.
          Opdracht tot overmaking
          Holland Casino
          Datum 19/02/2002 tijd: 02:45
          Naam [betrokkene] - Tilburg
          Een bedrag van € 60.000.-
          2.
          Opdracht tot overmaking
          Holland Casino
          Datum 19/02/2002 tijd: 02:55
          Naam [betrokkene] - Tilburg
          Een bedrag van € 60.000.-
        
        
        
          4.
          Bijlage 30, dossierpagina 458, zijnde een schriftelijk bescheid zijnde een zogenaamde Scheckrucknahme c.q. Ausgabe Quittung Casino Hohensyburg ten name van [betrokkene] d.d. 14 januari 2004 ten bedrage van 200.000 euro, voorzover inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Casino Hohensyburg
          Spieltag: 14.01.2004/22:39:33
          Scheckrueknahme [betrokkene]
          Ausgaben € 200.000,-.
        
        
        
          5.
          Bijlage 30, dossierpagina 457, zijnde een schriftelijk bescheid zijnde een schrijven van ABN AMRO-bank d.d. 1 maart 2004 betreffende kwitering een cheque ten bedrage van 200.000 euro van West Spiel Casino's te Munster, inhoudende zakelijk weergegeven:
          ABN AMRO BANK
          Datum 01/03/2004
          Betreft kwiteren cheque
          Geachte collega,
          Bijgaande cheque graag onder gewoon voorbehoud afrekenen:
          Rekeningnummer: [001]
          Naam Client: [betrokkene]
          Chequenummer: Munster
          Bedrag: € 200.000,-.
        
        
        
          6.
          Bijlage 29, dossierpagina 429 e.v., zijnde een proces-verbaal op 24 maart 2005 op ambtsbelofte opgemaakt door [verbalisant 2] (brigadier van politie) en op ambtseed opgemaakt door [verbalisant 3] (hoofdagente van politie) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 2] , zakelijk weergegeven:
          Mijn functie is Manager Security & Risk Control (hof: Holland Casino/Breda). Als zodanig ben ik belast met het leiding geven aan de afdeling met dezelfde naam. Mijn afdeling is belast met het zorgdragen voor de veiligheid van gast en medewerker in het algemeen alsmede een groot deel van de controle op interne procedures en de spelveiligheid.
          U vraagt of er beroepsspelers of anderszins spelers zijn die door het spelen in het casino in hun levensonderhoud kunnen voorzien. In z'n algemeenheid kan worden gesteld dat dit niet mogelijk is. Spelen in een casino is per definitie je onderwerpen aan het kansspel en accepteren dat de balans voor het casino positief doorslaat. Zodra spelers door behendigheid de balans door zouden kunnen laten slaan is het geen kansspel meer. 
          U vraagt of er betrouwbare door deskundigen opgemaakte rapportages zijn inzake de kansberekening bij het spelen in de casino's. U bedoelt vermoedelijk winstpercentages voor gasten. Dergelijke rapporten zijn er niet. De kansberekeningen zijn er uiteraard wel. Deze vallen allemaal in het voordeel van het casino uit. (Roulette 2,7 %; Black Jack 0,5 - 1,5%)
          Ik beperk mij hier tot de meest gespeelde spellen. Bij alle overige aangeboden spellen is het winstpercentage voor het huis nog gunstiger inclusief speelautomaten. 
          U vraagt mij of ik kan verklaren omtrent de kans dat iemand kan winnen in een Casino bij het spel Amerikaanse Roulette. Ik verwijs naar het hiervoor aangehaald verliespercentage van de gast. Dit betekent uiteraard niet dat men incidenteel niet zou kunnen winnen. Het bedrag van de winst is afhankelijk van het ingezette kapitaal en het geluk dat iemand op een dag of op meerdere dagen heeft.
          U vraagt mij of ik [betrokkene] uit hoofde van mijn functie ken. 
          Navraag bij floormanagers leerde dat [betrokkene] voornamelijk speelde aan de Amerikaanse Roulettetafels.
          U vraagt of er onderverdelingen zijn in categorieën spelers. Vrij strak gekaderde categorieën bestaan niet althans niet in relatie tot inzetten die men in de regel wenst in te zetten. Grof gezegd kun je spreken over kleine spelers, middelmatige spelers en grote spelers. In kamervragen heeft Minister Donner geantwoord dat onder grote spelers dienen te worden verstaan "spelers die doorgaans spelen met speelpenningen van meer dan 1.000 euro". [betrokkene] is gelet op zijn wijze van spelen in te delen in deze categorie. Kleine spelers en middelmatige spelers vallen in ieder geval niet in die categorie.
          U vraagt, ondanks het feit dat Holland Casino geen registratie bijhoudt van verliezen, of er iets gezegd kan worden over de verliezen die [betrokkene] heeft geleden. Ik heb daar intern navraag naar gedaan. Het is voorgekomen dat [betrokkene] op een dag meer dan € 100.000,00 verloor. Er zijn mij bedragen genoemd van € 200.000,00. Bij het laatste getal wil ik de opmerking maken dat dit bedrag door een enkeling werd genoemd. Het is uiteraard niet zo dat [betrokkene] bij nagenoeg ieder bezoek een dergelijk bedrag verloor. Hij verloor soms ook lagere bedragen net zo goed als hij soms ook lagere bedragen wist te winnen.
          U vraagt hoe een en ander in zijn werk gaat met entreeverboden. De gast kan als hij merkt dat het spel hem teveel tijd en geld kost om een entreeverbod verzoeken. Een dergelijk verzoek zal altijd worden ingewilligd en is tussentijds niet opzegbaar. De minimumperiode is 6 maanden of 12 maanden indien een entreeverbod wordt aangevraagd voor een jaar of voor onbepaalde tijd.
          U vraagt mij tenslotte of het mij uit hoofde van mijn functie bekend is of [betrokkene] in januari en februari 2004 aanzienlijke winsten heeft behaald. U noemt hierbij bedragen van 2 x 200.000 euro gewonnen in een casino in Duitsland. Ik ben bekend met deze winsten. 
        
        
        
          7.
          Bijlage 29, dossierpagina 447 e.v., zijnde een proces-verbaal op 13 september 2005 op ambtsbelofte opgemaakt door [verbalisant 2] (brigadier van politie) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 2] , zakelijk weergegeven:
          Vraag:
          Heeft [betrokkene] bij Holland Casino ooit een entreeverbod gekregen of zelf aangevraagd? 
          Antwoord:
          
            [betrokkene] heeft nooit een entreeverbod gekregen op initiatief van Holland Casino. [betrokkene] heeft op 2 september 2002 zelf een entreeverbod gevraagd voor de duur van 5 jaar en hij heeft daartoe een benodigd formulier ingevuld.
          
            [betrokkene] heeft op 1 maart 2004 een brief geschreven met daarin het verzoek om dit entreeverbod op te heffen. Hiertoe heeft op 4 maart 2004 een gesprek plaatsgevonden met [betrokkene] . De uitslag hiervan was dat [betrokkene] zijn entreeverbod werd opgeheven. Er is in dat gesprek wel afgesproken dat er een bezoekbeperking zou zijn.
          
            [betrokkene] zou ten hoogste 2 keer per maand een bezoek brengen aan Holland Casino. [betrokkene] heeft op 24 april 2004 een entreeverbod aangevraagd voor de duur van 5 jaar en hij heeft daartoe wederom een benodigd formulier ingevuld. Dit entreeverbod geldt dus vanaf die tijd en nog steeds.
          Vraag:
          Hoe en waarom worden de entreeverboden vastgelegd bij Holland Casino?
          Antwoord:
          Zoals ik eerder verklaard heb kan een gast kan als hij merkt dat het spel hem teveel tijd en geld kost om een entreeverbod verzoeken.
          Een dergelijk verzoek dient altijd schriftelijk te geschieden. De klant krijgt dan een formulier wat hij of zij in moet vullen.
        
        
        
          8.
          Bijlage 29, dossierpagina 450, zijnde een schriftelijk bescheid zijnde een aanvraag ontzegging toegang voor de duur van 6 maanden ter zelfbescherming bij Holland Casino ingevuld/opgemaakt door [betrokkene] , d.d. 21 februari 2002, voorzover inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Holland Casino
          Vestiging Breda
          Datum: 21-02-2002
          Ondergetekende:
          Naam: [betrokkene]
          Voornaam: [voornaam]
          Adres: [a-straat 1]
          Postcode en woonplaats: [woonplaats]
          Geboortedatum: [geboortedatum] -1969
          Geboorteplaats: [geboorteplaats]
          Verzoekt met ingang van heden:
          A. Ontzegging van de toegang tot alle Holland Casino's voor een periode van 6 maanden
          De reden voor mijn verzoek is: zelfbescherming.
          Door mij werd hoofdzakelijk gespeeld: Amerikaanse Roulette.
        
        
        
          9.
          Bijlage 29, dossierpagina 451, zijnde een schriftelijk bescheid zijnde een aanvraag ontzegging toegang voor onbepaalde tijd ter zelfbescherming bij Holland Casino ingevuld/opgemaakt door [betrokkene] , d.d. 1 september 2002, voor zover inhoudende zakelijk weergegeven:
          Holland Casino
          Vestiging Breda
          Datum: 01-09-2002
          Ondergetekende:
          Naam: [betrokkene]
          Voornaam: [voornaam]
          Adres: [a-straat 1]
          Postcode en woonplaats: [woonplaats]
          Geboortedatum: [geboortedatum] -1969
          Geboorteplaats: [geboorteplaats]
          Verzoekt met ingang van heden:
          A. Ontzegging van de toegang tot alle Holland Casino's voor een periode van onbepaalde tijd
          De reden voor mijn verzoek is: zelfbescherming.
          Door mij werd hoofdzakelijk gespeeld: Amerikaanse Roulette.
        
        
        
          10.
          Bijlage 29, dossierpagina 455, zijnde een schriftelijk bescheid zijnde een aanvraagformulier Bezoekbeperking/Entreeverbod, voor de duur van 5 jaar c.q. onbepaalde tijd d.d. 4 maart 2004 aangaande [betrokkene] , voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Holland Casino
          Vestiging Breda
          Datum: 04-03-2004
          Ondergetekende:
          Naam: [betrokkene]
          Voornaam: [voornaam]
          Adres: [b-straat 1]
          Postcode en woonplaats: [woonplaats]
          Geboortedatum: [geboortedatum] -1969
          Geboorteplaats: [geboorteplaats]
          Verzoekt met ingang van heden:
          Bezoekbeperking voor 2 bezoeken per maand voor de duur van 6 maanden.
          De reden voor mijn verzoek is: zelfbescherming.
          Door mij werd hoofdzakelijk gespeeld: Amerikaanse Roulette.
        
        
        
          11.
          Bijlage 29, dossierpagina 456, zijnde een aanvraagformulier Bezoekbeperking/Entreeverbod, voor de duur van 5 jaar c.q. onbepaalde tijd d.d. 24 april 2004 aangaande [betrokkene] , voorzover inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Holland Casino
          Vestiging Breda
          Datum: 24-04-2004
          Ondergetekende:
          Naam: [betrokkene]
          Voornaam: [voornaam]
          Adres: [a-straat 1]
          Postcode en woonplaats: [woonplaats]
          Geboortedatum: [geboortedatum] -1969
          Geboorteplaats: [geboorteplaats]
          Verzoekt met ingang van heden:
          Entreeverbod voor onbepaalde tijd (5 jaar)
          De reden voor mijn verzoek is: zelfbescherming.
          Door mij werd hoofdzakelijk gespeeld: Amerikaanse Roulette.
        
        
        
          12.
          Bijlage 27, dossierpagina 401, zijnde een proces-verbaal op 13 september 2004 op ambtsbelofte opgemaakt door [verbalisant 1] , buitengewoon opsporingsambtenaar, voorzover inhoudende als eigen waarneming of bevinding van de betreffende verbalisant, zakelijk weergegeven:
          Naar aanleiding van het lopende onderzoek Carwash, werd door de officier van justitie in het arrondissement 's-Hertogenbosch een verzoek d.d. 25 juli 2003 gericht aan de Belastingdienst, waarin werd verzocht om inzage in de belastinggegevens van de verdachte [betrokkene] , geboren op [geboortedatum] 1969 te [geboorteplaats] .
          De inkomens- en rentegegevens over de jaren 2000 tot en met 2002 werden ontvangen in augustus 2003.
          Op 13 september 2004 werden onderstaande inkomensgegevens over het jaar 2003 van de Belastingdienst ontvangen:
          WAO-uitkering bruto 	   21.282 euro
          Loonheffing 			-/- 5.569 euro
          Philips bruto 			      867 euro
          Loonheffing 			  -/- 282 euro
        
        
        
          13.
          Bijlage 27, dossierpagina 393, zijnde een proces-verbaal op 7 augustus 2003 op ambtseed opgemaakt door [verbalisant 4] , inspecteur van politie, voorzover inhoudende als eigen waarneming of bevinding van de betreffende verbalisant, zakelijk weergegeven:
          Op dinsdag 5 augustus 2003 werd door mij, verbalisant, telefonisch informatie ingewonnen bij de Belastingdienst particulieren te Tilburg.
          Hiertoe werd door mij het verzoek van de officier van justitie naar de belastingdienst gefaxt.
          Samengevat weergegeven bleek het volgende uit deze belastinggegevens.
          Volgens de fiscale gegevens heeft [betrokkene] een WAO uitkering op grond van de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering. Uit de fiscale gegevens bleek dat hij in de jaren 2000, 2001 en 2002 geen ander inkomen heeft genoten.
          De bruto-inkomsten, in euro's, minus de ingehouden loonheffing in jaren 2000, 2001 en 2002, bedroegen respectievelijk:
          Omschrijving	    2000 	       2001 	     2002
          WAO uitkering	    € 19.728 	  € 20.498     € 21.377
          Ingeh. Loonheffing €  5.420(-)  €  5.284(-)  €  5.522(-)
          Bruto-inkomen
          Minus loonheffing  € 14.707 	  € 15.214 	€ 15.855
          Verder waren er bij de belastingdienst ook rente gegevens van [betrokkene] bekend. Dit van de jaren 2001 en 2002. Uit de computeruitdraaien uit de rentebase bleek dat [betrokkene] een bankrekening heeft met nummer [001] . Verder bleken de navolgende begin- en eindsaldo's door de bank te zijn doorgegeven.
          Rekeningnummer 	Jaar 	Beginsaldo 	Eindsaldo
          
            [001] 		2001 	0 			1.630
          
            [002] 		2002 	1.630	       811
        
        
        
          14.
          Bijlage 26, dossierpagina 349, inhoudende een schriftelijk bescheid zijnde een notariële verklaring, inhoudende, zakelijk weergegeven:
          Heden, vijfentwintig maart tweeduizend vier, verscheen voor mij, mr. Joannes Antonius Henricus Gerardus van Tuijl, notaris te Tilburg:
          
            [betrokkene] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] negentienhonderd negenenzestig, wonende te [woonplaats] ,
          De verschenen persoon verklaarde het volgende:---------
          1. Mijn naam is [betrokkene] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] negentienhonderd negenenzestig, wonende te [woonplaats] ;
          2. Door Holland Casino Breda is op negentien februari tweeduizend twee een bedrag ad een honderd twintig duizend euro (€ 120.000,00) op mijn ABN-AMRO rekening met nummer [001] , gestort.
          3. Op veertien januari tweeduizend vier is door Casino Hohensyburg (Duitsland) een bedrag ad twee honderd duizend euro (€ 200.000,00) uitbetaald op basis van "Scheckniecknahme", welke op mijn naam was gesteld.
          4. Op een maart tweeduizend vier heb ik bij ABN-AMRO bank aan het Wagnerplein te Tilburg ter afrekening aangeboden een cheque ten bedrage van twee honderd duizend euro (€ 200.000,00), met als trekker West Spiel Casinos cheque nummer Munster. 
          5. Deze cheque is op een maart tweeduizend vier ter kwitering doorgezonden aan ABN AMRO bank N.V. te Amsterdam, 
          Vervolgens legde de verschenen persoon in handen van mij, notaris, de belofte af op zijn hiervoor afgelegde verklaring. 
          De verschenen persoon is mij, notaris, bekend terwijl zijn identiteit door mij, notaris, aan de hand van het hiervoor gemelde en daartoe bestemde document is vastgesteld. 
          Waarvan akte is verleden te Tilburg op de datum in het hoofd van deze akte vermeld."
        
        
      
      
        2.3.1.
        Blijkens zijn hiervoor onder 2.2.1 en 2.2.2 weergegeven overwegingen heeft het Hof vastgesteld dat:
        - de betrokkene met grote regelmaat casino's bezocht en behoorde tot de categorie 'grote' spelers (die spelen met penningen van meer dan € 1.000,-), 
        - de hoge inzetten niet konden worden bekostigd uit het geringe legale inkomen van de betrokkene, 
        - de statistische kans op winst bij een casinospel zoals het door de betrokkene beoefende Amerikaanse roulettespel gering is, 
        - de betrokkene op diverse momenten, onder meer op 21 februari 2002, dus twee dagen na het behalen van een speelwinst van € 120.000,- bij Holland Casino te Breda, bij datzelfde casino een toegangsontzegging heeft aangevraagd met als reden "zelfbescherming" (bewijsmiddel 8), en
        - zo een ontzegging doorgaans alleen door een speler wordt verzocht wanneer hij merkt dat het spel hem teveel tijd en geld kost.
        
      
      
        2.3.2.
        Tegen deze achtergrond heeft het Hof geoordeeld dat de betrokkene gelden die waren verkregen door middel van strafbare feiten heeft ingezet bij casinobezoeken, dat de betrokkene daarbij per saldo bedragen - door het Hof 'speelwinsten' genoemd - van € 120.000,- en twee keer € 200.000,- tot zijn beschikking heeft gekregen en dat deze 'speelwinsten' in hun geheel zijn aan te merken als wederrechtelijk verkregen voordeel. Dat oordeel geeft niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is niet onbegrijpelijk, in aanmerking genomen dat het Hof hiermee tot uitdrukking heeft gebracht dat de 'speelwinsten' per saldo het resultaat zijn van (bij een hogere inzet) verliezen en (bij een lagere inzet) winsten. 
        
      
    
    
      2.4.
      Het middel faalt.
      
    
  
  
    
      3Beoordeling van het eerste en het derde middel
    
    
      De middelen kunnen niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81, eerste lid, RO, geen nadere motivering nu de middelen niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling. 
    
    
  
  
    
      4Beoordeling van het vierde middel
    
    
      4.1.
      Het middel klaagt dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6, eerste lid, EVRM in de cassatiefase is overschreden omdat de stukken te laat door het Hof zijn ingezonden.
      
    
    
      4.2.
      Het middel is gegrond. Dit moet leiden tot vermindering van de aan de betrokkene opgelegde betalingsverplichting van € 515.000,–.
      
    
  
  
    
      5Slotsom
    
    
      Nu de Hoge Raad geen grond aanwezig oordeelt waarop de bestreden uitspraak ambtshalve zou behoren te worden vernietigd, brengt hetgeen hiervoor is overwogen mee dat als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      6Beslissing
    
    
      De Hoge Raad:
      	vernietigt de bestreden uitspraak, maar uitsluitend wat betreft de hoogte van de opgelegde betalingsverplichting ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel;
      	vermindert het te betalen bedrag in die zin dat de hoogte daarvan € 510.000,– bedraagt; 
      	verwerpt het beroep voor het overige. 
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren E.F. Faase en M.J. Borgers, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 18 april 2017.