ECLI:NL:HR:2016:1522, Hoge Raad, 05-07-2016, 16/02474
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2016-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Cassatie in het belang der wet. Benadeelde partij. Rechtstreekse schade. Art. 51f.1 Sv. De opvatting dat aan het vereiste dat een betrokken benadeelde “rechtstreeks schade heeft geleden door een strafbaar feit” a.b.i. art. 51f.1 Sv uitsluitend is voldaan in die gevallen waarin deze benadeelde is getroffen in het belang dat door de overtreden strafbepaling rechtstreeks wordt beschermd, is in haar algemeenheid onjuist. Zij miskent dat de concrete omstandigheden van het geval bepalend zijn voor de beantwoording van de vraag of voldoende verband bestaat tussen het bewezenverklaarde handelen van verdachte en de door de benadeelde geleden schade om te kunnen aannemen dat de benadeelde door dit handelen rechtstreeks schade heeft geleden (vgl. ECLI:NL:HR:2014:959). Voor zover i.c. ’s Hofs oordeel aldus moet worden begrepen dat in de concrete omstandigheden van dit geval niet voldoende verband in voornoemde zin bestaat tussen het handelen van betrokkene (kort gezegd: het bewezenverklaarde deelnemen aan een criminele organisatie) en de door X geleden schade, is dit oordeel niet zonder meer begrijpelijk, nu uit de bewijsvoering blijkt dat betrokkene, kort gezegd deel uitmaakte van een samenwerkingsverband tussen verschillende (rechts-)personen waarbinnen m.b.v. valse facturen ten laste van X steekpenningen werden betaald en gelden werden doorgesluisd aan de (voormalig) directeur van X.

5 juli 2016
    Strafkamer
    nr. S 16/02474 CW
    LN
     
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie in het belang van de wet van de Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden tegen een arrest van het Gerechtshof Amsterdam, parketnummer 23/002820-09, van 22 februari 2012 in de zaak van:
    
    
      
        
          [betrokkene]
        , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1962.
    
    
  
  
    
      1De bestreden uitspraak
    
    
      1.1.
      Bij de bestreden uitspraak is de betrokkene ter zake van "valsheid in geschrift, meermalen gepleegd" en 3. "deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven" veroordeeld tot een gevangenisstraf van negen maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren. Het Hof heeft de benadeelde partij [A] B.V. (hierna: [A]) in haar vordering niet-ontvankelijk verklaard.
      
    
    
      1.2.
      
        Ten aanzien van die niet-ontvankelijkheid heeft het Hof het volgende overwogen:
        	"Ingevolge artikel 51f, eerste lid, Sv kan degene die 	rechtstreeks schade heeft geleden door een strafbaar 	feit zich ter zake van zijn vordering tot 	schadevergoeding als benadeelde partij in het 	strafproces voegen. Van rechtstreekse schade is sprake 	indien iemand is getroffen in een belang dat door de 	overtreden strafbepaling wordt beschermd. De vordering 	van de benadeelde partij, [A] B.V., 	strekt tot vergoeding van de ten gevolge van de onder 3 	ten laste gelegde en bewezen verklaarde deelname aan 	een criminele organisatie geleden schade. Deze strafbare 	gedraging, zoals neergelegd in 140 Sr, ziet op 	bescherming van de openbare orde. Nu de benadeelde 	partij niet is getroffen in dit belang dat met de 	overtreding van deze strafbepaling rechtstreeks wordt 	beschermd, is - naar het oordeel van het hof - geen 	sprake van schade die de benadeelde partij als 	rechtstreeks gevolg van het onder 3 bewezen verklaarde 	handelen heeft geleden. De benadeelde partij kan daarom 	niet in haar vordering worden ontvangen."
      
      
    
  
  
    
      2Het cassatieberoep
    
    
      	De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft beroep in cassatie in het belang van de wet ingesteld. De voordracht tot cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit. De vordering strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak.
    
    
  
  
    
      3Beoordeling van het middel
    
    
      3.1.
      Het middel klaagt dat het Hof [A] ten onrechte niet-ontvankelijk heeft verklaard in haar vordering tot vergoeding van de door [A] als benadeelde partij geleden schade, althans dat die beslissing onbegrijpelijk is. 
      
    
    
      3.2.
      
        Art. 51f, eerste lid, Sv luidt: 
        	"Degene die rechtstreeks schade heeft geleden door een 	strafbaar feit, kan zich terzake van zijn vordering tot 	schadevergoeding als benadeelde partij voegen in het 	strafproces."
      
      
    
    
      3.3.
      
        Het oordeel van het Hof berust op de opvatting dat aan het vereiste dat een betrokken benadeelde "rechtstreeks schade heeft geleden door een strafbaar feit" als bedoeld in art. 51f, eerste lid, Sv, uitsluitend is voldaan in die gevallen waarin deze benadeelde is getroffen in een belang dat door de overtreden strafbepaling rechtstreeks wordt beschermd. Die opvatting is in haar algemeenheid onjuist. Zij miskent dat de concrete omstandigheden van het geval bepalend zijn voor de beantwoording van de vraag of voldoende verband bestaat tussen het bewezenverklaarde handelen van de verdachte en de door de benadeelde geleden schade om te kunnen aannemen dat de benadeelde door dit handelen rechtstreeks schade heeft geleden (vgl. HR 22 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:959, NJ 2014/256).
        	Voor zover het oordeel van het Hof aldus moet worden begrepen dat in de concrete omstandigheden van dit geval niet voldoende verband in voornoemde zin bestaat tussen het handelen van de betrokkene (kort gezegd: het bewezenverklaarde deelnemen aan een criminele organisatie) en de door [A] geleden schade, is dit oordeel niet zonder meer begrijpelijk, nu uit de bewijsvoering blijkt dat de betrokkene, kort gezegd, deel uitmaakte van een samenwerkingsverband tussen verschillende (rechts-)personen waarbinnen met behulp van valse facturen ten laste van   [A] steekpenningen werden betaald en gelden werden doorgesluisd aan de (voormalige) directeur van [A].
      
      
    
  
  
    
      4Slotsom
    
    
      	Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven en als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      5Beslissing
    
    
      	De Hoge Raad vernietigt in het belang van de wet de bestreden uitspraak.
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren H.A.G. Splinter-van Kan en V. van den Brink, in bijzijn van de waarnemend griffier L. Nuy, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 5 juli 2016.