ECLI:NL:HR:2014:708, Hoge Raad, 25-03-2014, 13/00936
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2014-03-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Gegronde bewijsklacht. HR herhaalt relevante overweging uit ECLI:NL:HR:2003:AF7985. Het Hof heeft redengevend geacht voor de bewezenverklaring dat verdachte “in de directe omgeving van de plaats van waar de autokraken plaatsvonden op zijn buik liggend achter een stuk zeil [is] aangetroffen, terwijl hij hevig zweette en hijgde” en dat hij een van de jongens is die door de politie zijn aangehouden. Het betreft hier gegevens die niet in de bewijsmiddelen zijn vermeld terwijl het Hof in zijn overweging evenmin met voldoende mate van nauwkeurigheid het wettige bewijsmiddel heeft aangegeven waaraan het die f&o ontleend.

25 maart 2014
    Strafkamer
    nr. 13/00936
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Amsterdam, zitting houdende te Arnhem, van 6 december 2012, nummer 21/000715-12, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1989.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft mr. J.P.W. Temminck Tuinstra, advocaat te Amsterdam, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      	De Advocaat-Generaal W.H. Vellinga heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het Gerechtshof dan wel verwijzing naar een aangrenzend hof teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
      
      
        2.	Bewezenverklaring en bewijsvoering
      
    
    
    
      2.1.
      
        Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:
        "1: hij op 27 mei 2008 te Amsterdam (telkens) tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening uit a. een personenauto (merk Renault Laguna, kleur grijs, kenteken [AA-00-BB]) en b. een personenauto (merk Peugeot 206, kleur blauw, kenteken [CC-00-DD]) heeft weggenomen (respectievelijk)a. een aantal cd's en b. een kistje sigaren en een aansteker en schadeformulier en een aantal boekjes en een regenjas en een make-up etui met inhoud en een parkeerschijf en een aantal snoepblikjes en twee ijskrabbers en een zakje drop, toebehorende aan b. [betrokkene 1], a. een ander of anderen dan aan verdachte en zijn mededaders, waarbij verdachte en/of zijn mededaders de weg te nemen goederen onder hun bereik hebben gebracht door (met behulp van een steen) telkens een portierruit van die auto's in te slaan/gooien, in elk geval telkens door middel van braak.
        2: hij op 27 mei 2008 te Amsterdam ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening uit een bedrijfsauto (merk Volkswagen Caddy, kleur wit, kenteken [EE-00-FF]) weg te nemen goederen van hun gading, toebehorende aan café-restaurant [A], en die weg te nemen goederen onder hun bereik te brengen door middel van braak, met een of meer van zijn mededaders een portierruit van die auto heeft ingeslagen."
      
      
    
    
      2.2.
      
        Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen:
        "1. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 1], aspirant van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Meer en Vaart, opgemaakte proces-verbaal van 27 mei 2008, (dossierpagina 14 e.v.) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 2], zakelijk weergegeven:
        Rond 3:45 uur vannacht hoorde ik herrie achter de flat ik hoorde dat er mensen stonden te schreeuwen en te praten. Toen ik gekraak hoorde op de parkeerplaats ben ik naar het balkon gelopen aan de achterzijde van de flat. Aan de achterzijde van de flat zijn parkeerplaatsen. Vanaf het balkon heb ik vrij uitzicht op deze parkeerplaats. Hierdoor kon ik de jongens horen en als ze niet onder de flat stonden, ook zien. Ik zag dat een groep van 5 Marokkaanse jongens bij een lichtblauwe Peugeot 206 stond, ik zag dat het bijrijdersportier van deze auto openstond. Ik zag dat één van de jongens in het dashboardkastje stond te rommelen. 
        Ik zag dat de groep van 5 jongens op een gegeven moment weer de parkeerplaats op liep.
        Ik omschrijf de 5 jongens als volgt:
        NN1
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18 en 22 jaar
        Blauwe jas met witte strepen. Deze strepen lopen ter hoogte van de mouwen van de jas.
        NN2
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Deze droeg een rode pet.
        NN3
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Deze droeg een sjaal, rood-wit geblokt
        Om de sjaal heen zat een soort bontkraag, waarschijnlijk de capuchon van zijn jas.
        NN4
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18 en 22 jaar
        Deze jongen had een wat donkerder huidskleur
        Zwarte leren jas.
        NN5
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Ik zag dat NN 1 iets door de ruit van een witte Volkswagen Caddy gooide. Ik hoorde en zag dat het glas van de ruit stuk ging. Hierna zag ik dat alle jongens een voor een wat uit de witte Volkswagen Caddy haalden.
        Aan de overzijde van de weg zag ik dat er een donkerkleurige Renault Laguna geparkeerd stond. Dit was een stationmodel.
        Ik zag dat de jongen met de sjaal (NN3) iets gooide naar de Renault. Ik zag en hoorde dat het bijrijdersraam van de Renault Laguna stuk ging. Toen zag ik dat de jongen met de sjaal de bijrijdersdeur van de Renault Laguna opende. Ik zag dat deze jongen met de sjaal (NN3) voorover gebogen in de Renault stond. Ik zag dat deze wat aan het rommelen was.
        Ik zag dat een andere jongen nu naar de auto liep en deze voorover gebogen in de auto stond. Ik zag dat de groep wegrende. Ik zag dat ze de Dirk Sonojstraat in liepen. Ik zag dat de groep een portiek van de daar gelegen flat in ging. Ik heb een agent de flat aangewezen waar de jongens in waren gegaan. De jongens die later door de politie zijn aangehouden, waren zeker de jongens die de auto-inbraken hebben gedaan.
      
      
      
        2. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 6], hoofdagent van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van bevindingen van 28 mei 2008, (dossierpagina 22 e.v.) voor zover inhoudende als relaas van verbalisant, zakelijk weergegeven:
        Op 28 mei 2008 heb ik, verbalisant, telefonisch contact opgenomen met [betrokkene 2]. De getuige verklaarde mij, verbalisant, het volgende:
        Ik ben getuige geweest van diverse inbraken in auto's. Ik zal de daders omschrijven en vertellen wat ze hebben gedaan.
        Dader 1
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18 en 22 jaar
        Deze jongen droeg een blauwe jas met witte strepen.
        Ik heb gezien dat deze jongen de ruit van de witte Volkswagen Caddy stuk gooide. Deze jongen is ook in de Volkswagen Caddy geweest.
        Dader 2
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Deze droeg een rode pet.
        Ik heb gezien deze jongen in de Volkswagen Caddy is geweest.
        Dader 3
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Deze droeg een rood/wit gekleurde sjaal
        Droeg een jas met een capuchon en een bontkraag.
        Ik heb gezien dat deze jongen het raam van een Renault Laguna ingooide. Ik heb ook gezien dat deze jongen het portier van de Renault Laguna opende en vervolgens voorover gebogen in de Renault stond. Deze jongen is ook in de Volkswagen Caddy geweest.
        Dader 4
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18 en 22 jaar
        Deze jongen had een donkere huidskleur
        Hij droeg een zwart leren jas.
        Deze jongen is ook in de Volkswagen Caddy geweest.
        Dader 5
        Marokkaanse jongen
        Leeftijd tussen de 18-22 jaar
        Deze jongen is ook in de Volkswagen Caddy geweest.
      
      
      
        3. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 2], aspirant van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van aangifte van 27 mei 2008, (dossierpagina 38 e.v.) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 3], zakelijk weergegeven:
        Ik ben namens de benadeelden gerechtigd tot het doen van aangifte. Op 27 mei 2008 had ik de personenauto (merk: Renault Laguna, kleur: grijs, kenteken: [AA-00-BB]) geparkeerd op de Nicolaas Ruychaveratraat te Amsterdam. Ik had de auto deugdelijk afgesloten en in goede staat achtergelaten. Omstreeks 3:15 uur hoorde ik een knal. Toen ik naar buiten keek, zag ik vier jongens bij een wit busje staan. Ik zag dat beide portieren geopend waren en dat ze de auto aan het doorzoeken waren. Ik zag één van de jongens met een baksteen de ruit van mijn auto inslaan. Ik kan hem als volgt omschrijven: lang zwart haar tot in zijn nek en een zwarte jas. Hierna zag ik dat de jongen het portier openmaakte en de auto in ging. Daarna zag ik dat er een andere jongen uit het witte bestelbusje kwam, naar mijn auto toe liep en mijn auto in ging. Ik kan hem als volgt omschrijven: rode capuchon, zwarte leren jas met witte strepen op zijn schouders, blauwe spijkerbroek. Ik ben naar buiten gerend en ik zag dat de jongens er vandoor gingen. Ik zag een politieauto aankomen en met een agent ben ik achter de verdachten aangerend. Ik zag dat de politie één van de verdachten aanhield. Toen ik bij mijn auto terugkwam, zag ik dat er enkele cd's waren weggenomen. Ik zag dat mijn ruit was ingeslagen.

        4. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 2], aspirant van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van aangifte van 27 mei 2008, (dossierpagina 42 e.v.) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 4], zakelijk weergegeven:
        Ik ben namens de benadeelde, café-restaurant [A], gerechtigd tot het doen van aangifte. Op 27 mei 2008 parkeerde ik de auto (Volkswagen Caddy, kleur: wit, kenteken: [EE-00-FF]) op de Nicolaas Ruychaverstraat te Amsterdam. Ik had de auto deugdelijk afgesloten en in goede orde achtergelaten. Ik vernam van een buurtbewoner dat mijn auto naar het politiebureau Meer en Vaart was overgebracht, Ik zag dat een ruit aan de voorzijde van de rechterkant van de auto ingeslagen was. Uit de auto is niets weggenomen.
      
      
      
        5. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 3], aspirant van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van aangifte van 27 mei 2008, (dossierpagina 44 e.v.) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 1], zakelijk weergegeven:
        Op 25 mei 2008 had ik de auto (Peugeot 206, kleur: blauw, kenteken: [CC-00-DD]) geparkeerd op de Nicolaas Ruychaverstraat. Ik had het voertuig deugdelijk afgesloten en in goede staat achtergelaten.
        Op 27 mei 2008 ben ik bij mijn auto gaan kijken. Ik zag dat de rechter voorruit ingeslagen was. Ik zag dat het dashboardkastje open stond en dat bijna alles verdwenen was. Samen met mijn vrouw heb ik gekeken wat er precies gestolen is. We hebben het volgende lijstje opgesteld:
        - kistje Balmoral sigaren + aansteker
        - schadeformulier
        - hotelboekjes
        - 2 paddenstoelgidsen
        - Kakikleurige herenregenjas van een Engels merk
        - Groen koeletui met make-up, Chanel parfum en nog wat spullen
        - Parkeerschijf
        - Blikjes met snoep
      
      
      
        6. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 4], hoofdagent van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van 28 mei 2008, (dossierpagina 51 e.v.) voor zover inhoudende als verklaring van verdachte, zakelijk weergegeven:
        Ik was met [betrokkene 5] samen met nog een paar jongens aan het drinken. Rond 01:00 uur zijn we met z'n allen gaan lopen richting huis. Op een gegeven moment begon iedereen te rennen, dus ging ik ook rennen.
      
      
      
        7. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 5], hoofdagent van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van 27 mei 2008, (dossierpagina 69) voor zover inhoudende als verklaring van [betrokkene 6], zakelijk weergegeven:
        Mijn neefje [betrokkene 5] stond er bij. Ik had een blauwe jas van Tommie Hilfiger aan. Hij heeft witte strepen op de schouders en onder aan de mouwen. Ik wilde die mensen weg halen bij die auto. Ik heb gezien dat een paar jongens zat te friemelen aan een auto. Ik zag dat ze ook in de auto keken. Het waren een stuk of vijf jongens. Ik zag wel dat er een raam miste en dat ze naar binnen aan het koekeloeren waren.
      
      
      
        8. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 6], hoofdagent van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van bevindingen van 28 mei 2008, (dossierpagina 110 e.v.) voor zover inhoudende als relaas van verbalisant, zakelijk weergegeven:
        Op 27 mei 2008 is een vijftal personen aangehouden op verdenking van diefstal met braak uit personenauto's. Tevens is een drietal getuigen gehoord.
        De volgende verdachte werd aangehouden:
        
          [betrokkene 5].
        Verdachte voldeed aan het volgende signalement ten tijde van de aanhouding:
        - donkerbruine lederen jas met wol/bontkraag;
        - beige broek;
        - bruine schoenen;
        - kort zwart haar;
        - donkere huidskleur.
        Getuige [betrokkene 3] verklaarde dat één van de jongens een beige broek en een zwarte leren jas droeg. Deze jongen zou in het witte busje hebben gezeten.
        Getuige [betrokkene 2] verklaarde dat één van de jongens een zwart leren jas droeg en een donkere huidskleur had. Deze jongen zou in de Volkswagen Caddy hebben gezeten.
      
      
      
        9. het als bijlage bij het stamproces-verbaal van 29 mei 2008 gevoegde, in de wettelijke vorm door [verbalisant 7], brigadier van politie Amsterdam-Amstelland, district 5, wijkteam Lodewijk van Deijsselstraat, opgemaakte proces-verbaal van bevindingen van 28 mei 2008, (dossierpagina 139) voor zover inhoudende als relaas van verbalisante, zakelijk weergegeven:
        Na het tonen van de inbeslaggenomen goederen verklaarde [betrokkene 1] mij het volgende: Ik herken een aantal goederen bij de door u aan mij getoonde goederen, te weten:
        doosje sigaren, herenjas, groen koeletui met make-up, 
        2 blikjes en een hotelboekje.
        Tevens herken ik goederen die van mij zijn maar die ik niet in mijn aangifte heb genoemd, te weten:
        2 ijskrabbers, zakje Engelse drop.
        Wat ik nu nog mis is een ander hotelboekje, een parkeerschijf en een schadeformulier en 2 paddenstoelgidsen."
      
      
    
    
      2.3.
      
        Het Hof heeft ten aanzien van de bewezenverklaring voorts nog het volgende overwogen:
        "Verdachte bevond zich op 27 mei 2008 tezamen met anderen in de nachtelijke uren op straat. Een getuige zag dat vijf Marokkaanse jongens bij een lichtblauwe Peugeot 206 stonden. Hij zag dat één van de jongens in het dashboardkastje van die auto stond te rommelen. De getuige zag dat één van de jongens iets door de ruit van een witte Volkswagen Caddy gooide, waarna alle jongens één voor één wat uit die auto haalden. Even later zag de getuige dat één van de jongens iets gooide naar een Renault Laguna. Hij zag en hoorde dat het raam van de Renault Laguna stuk ging. Die jongen opende de deur van de auto en stond vervolgens voorover in de Renault. Even later stond een andere jongen voorover gebogen in de auto.
        De getuige zag de groep wegrennen en een portiek van een flat ingaan.
        De getuige heeft een agent de flat aangewezen. Verdachte is in de directe omgeving van de plaats waar de autokraken plaatsvonden op zijn buik liggend achter een stuk zeil aangetroffen, terwijl hij hevig zweette en hijgde. De eerder genoemde getuige heeft de door de politie aangehouden jongens herkend als de jongens die de auto-inbraken hebben gepleegd. Verdachte heeft geen aannemelijke verklaring voor zijn aanwezigheid op die plaats in de nachtelijke uren."
      
      
    
  
  
    
      3Beoordeling van het eerste middel
    
    
      3.1.
      Het middel klaagt over de motivering van de bewezenverklaring.
      
        3.2.1.
        Bij de beoordeling van het middel dient het volgende te worden vooropgesteld. Indien het gaat om feiten of omstandigheden die door de rechter redengevend worden geacht voor de bewezenverklaring, dient de rechter die zich aldus - al dan niet in reactie op een bewijsverweer - beroept op bepaalde niet in de bewijsmiddelen vermelde gegevens, met voldoende mate van nauwkeurigheid in zijn overweging
        (a) die feiten of omstandigheden aan te duiden, en
        (b) het wettige bewijsmiddel aan te geven waaraan die feiten of omstandigheden zijn ontleend.
        Daarnaast geldt dat ingeval het feiten of omstandigheden betreft die zijn vervat in processen-verbaal, verslagen van deskundigen of andere schriftelijke bescheiden, die stukken ter terechtzitting dienen te zijn voorgelezen of daarvan aldaar de korte inhoud moet zijn medegedeeld (vgl. HR 24 juni 2003, ECLI:NL:HR:2003:AF7985, NJ 2004/165).
        
      
      
        3.2.2.
        Het Hof heeft blijkens zijn hiervoor weergegeven bewijsoverweging redengevend geacht voor de bewezenverklaring dat de verdachte "in de directe omgeving van de plaats waar de autokraken plaatsvonden op zijn buik liggend achter een stuk zeil [is] aangetroffen, terwijl hij hevig zweette en hijgde" en dat hij een van de jongens is die door de politie zijn aangehouden. Het betreft hier gegevens die niet in de bewijsmiddelen zijn vermeld terwijl het Hof in zijn overweging evenmin met voldoende mate van nauwkeurigheid het wettige bewijsmiddel heeft aangegeven waaraan het die feiten of omstandigheden heeft ontleend.
        
      
    
    
      3.3.
      Het middel klaagt daarover terecht.
      
    
  
  
    
      4Slotsom
    
    
      Hetgeen hiervoor is overwogen, brengt mee dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven, de middelen voor het overige geen bespreking behoeven en als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      5Beslissing
    
    
      De Hoge Raad:
      	vernietigt de bestreden uitspraak;
      	verwijst de zaak naar het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Arnhem, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren V. van den Brink en E.S.G.N.A.I. van de Griend, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 25 maart 2014.