ECLI:NL:CRVB:1993:ZB5532, Centrale Raad van Beroep, 22-09-1993, AAW/WAO 91/274
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1993-09-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Geen terugvordering van werkgever aan wie krachtens machtiging de arbeidsongeschiktheidsuitkering van de werknemer wordt uitbetaald en die geen opgave heeft gedaan van volledige werkhervatting door werknemer — persoon of instelling als bedoeld in art. 48 AAW en 57 WAO — geen ruimere interpretatie van de terugvorderingsmogelijkheid

AAW/WAO 1991/274                                  0.
  
  
  U I T S P R A A K
  
  
  in het geding tussen:
  
  
    het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor de
    Metaalnijverheid, eiser,
  
  
  en
  
  B.V. X., gevestigd te Y., gedaagde.
  
  
  I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
  
  
    Bij brief van 12 oktober 1989 is vanwege eiser gedaagde
    in kennis gesteld van een beslissing luidend als volgt:
    "Hierbij delen wij u mede dat het bestuur van de
    bedrijfsvereniging, gelet op de binnengekomen
    rapporten en adviezen, heeft besloten een bedrag
    van f 17.434,17 van u terug te vorderen.
    Het bestuur heeft hierbij het volgende in aanmerking
    genomen.
    Sedert 9 februari 1988 ontving uw werknemer, de
    heer A. een AAW/WAO-uitkering,
    berekend naar een mate van arbeidsongeschiktheid
    van 80 - 100%, met dien verstande dat de uitkering
    met toepassing van de artikelen 33 AAW en 44 WAO
    slechts werd uitbetaald als ware de heer A.
    45 - 55% arbeidsongeschikt, aangezien hij zijn
    werkzaamheden reeds voor 50% had hervat.
    Deze uitkering werd aan u uitbetaald.
    Per 5 april 1988 heeft de heer A. zijn werk
    weer volledig hervat en wordt door de GMD en de
    Bedrijfsvereniging ook weer volledig geschikt
    geacht voor zijn werkzaamheden.
    Derhalve werd zijn uitkering ingevolge de AAW en de
    WAO ingetrokken per 5 april 1988.
    Niettemin is in de periode 5 april 1988 t/m
    28 februari 1989 aan u een WAO-uitkering betaalbaar
    gesteld ad f 17.434,17.
    Dit bedrag is u derhalve onverschuldigd betaald.
    Onder genoemde omstandigheden is het bestuur van de
    bedrijfsvereniging van oordeel dat het u redelijkerwijs
    duidelijk kon zijn dat de bedrijfsvereniging
    onverschuldigd betaalde.
  
  
  
    Ingevolge art. 57 lid 2 sub b van de WAO en
    artikel 48 lid 1 sub b van de AAW is de bedrijfsvereniging
    bevoegd hetgeen op grond van deze wetten
    onverschuldigd is betaald, geheel of gedeeltelijk
    terug te vorderen gedurende twee jaar na de dag van
    betaalbaarstelling in de gevallen waarin het de
    instelling aan welke betaling plaatsvond redelijkerwijs
    duidelijk kon zijn dat de bedrijfsvereniging
    onverschuldigd betaalde.
    Het bestuur van de bedrijfsvereniging heeft besloten
    van deze bevoegdheid gebruik te maken en een
    bedrag van f 17.434,17 van u terug te vorderen.".
  
  
  
    Bij de in eerste aanleg door eiser ingediende contra-memorie
    heeft eiser het volgende medegedeeld:
    "Met betrekking tot de vraag of de bedrijfsvereniging
    in redelijkheid gebruik kan maken van
    zijn terugvorderingsbevoegdheid op grond van onzorgvuldigheden,
    begaan jegens de X. zij opgemerkt
    dat reeds op 16 maart 1988 door de verzekeringsgeneeskundige
    Suiding telefonisch is meegedeeld aan de
    heer B. dat betrokkene per 5 april 1988
    volledig kon hervatten. Dat een en ander niet
    schriftelijk is bevestigd, doet niet af aan het
    feit dat de werkgever wel is ingelicht.
    Overigens heeft ondergetekende zich nogmaals beraden
    over de terugvordering en terzake een nadere
    beslissing genomen (zie bijlage).
    Ondergetekende is namelijk nader van oordeel dat
    ook zijdens de administratie van ondergetekende
    niet al te voortvarend is gereageerd op de signalen
    die er toe moesten leiden de uitkering te beëindigen.
    Eerst na ongeveer 10 maanden werd adequaat gereageerd,
    terwijl uit de jurisprudentie van de Centrale
    Raad van Beroep blijkt dat in het algemeen een
    termijn van 6 maanden als redelijk wordt beschouwd.
    In het licht hiervan heeft ondergetekende besloten
    de terugvordering te beperken tot de uitkering over
    de periode 5 april 1988 tot en met 30 september
    1988, zijnde een bedrag van ƒ 8.874,73 bruto (zie bijlage).
    Ondergetekende verzoekt uw Raad derhalve de bestreden
    beslissing van 12 oktober 1989 dienovereenkomstig
    gewijzigd te lezen.".
  
  
  
    De voormalige Raad van Beroep te Haarlem heeft bij
    uitspraak van 13 februari 1991 het namens gedaagde tegen
    die beslissing ingestelde beroep gegrond verklaard en
    die beslissing vernietigd.
  
  
  
    Op de in een aanvullend beroepschrift vermelde gronden
    heeft eiser tegen bovengenoemde uitspraak hoger beroep
    ingesteld. Daarbij is verzocht de aangevallen uitspraak
    te vernietigen en eisers beslissing d.d. 12 oktober 1989
    alsnog te bevestigen.
    De gemachtigde van gedaagde mr. G.J. Wilschut, advocaat
    en procureur te Haarlem, heeft op 15 oktober 1991 een
    contra-memorie ingediend.
  
  
  
    Bij brief van 9 januari 1992 heeft eiser gereageerd op
    de inhoud van deze contra-memorie.
  
  
  
    Het geding is behandeld ter terechtzitting van de Raad,
    gehouden op 25 november 1992, waar eiser zich heeft
    laten vertegenwoordigen door mr. W.M.M. van der Pal,
    werkzaam bij het Gemeenschappelijk Administratiekantoor
    en waar voor gedaagde is verschenen B.,
    direkteur van de B.V. X. met
    bijstand van mr. G.J. Wilschut, voornoemd.
  
  
  
    Bij bevel van 6 januari 1993 heeft de Raad bepaald dat
    het onderzoek in dit geding op een nader door de
    fungerend voorzitter vast te stellen terechtzitting zou
    worden hervat.
  
  
  
    De behandeling van het geding is hervat ter zitting van
    de Raad, gehouden op 18 augustus 1993, waar eiser zich
    opnieuw heeft laten vertegenwoordigen door
    mr. Van der Pal, voornoemd. Gedaagde is op die zitting
    niet verschenen.
  
  
  
  II. MOTIVERING
  
  
    Aan de aangevallen uitspraak ontleent de Raad de volgende
    feiten en omstandigheden:
    "Bij klaagster (in de stukken ook wel X. genoemd),
    is werkzaam de heer A. (verder te
    noemen: betrokkene). Per 10-2-1987 heeft betrokkene
    zich voor zijn arbeid ongeschikt gemeld. Op
    2-2-1988 heeft klaagster desgevraagd telefonisch
    verklaard dat betrokkene hele dagen werkt, dat over
    de loonwaarde nog een onderzoek loopt en dat het
    geen probleem vormt als de betaling (van uitkering)
    eerst in maart of april plaatsvindt.
    Bij beslissing d.d. 6-5-1988 is betrokkene medegedeeld
    dat hij per 9-2-1988 in het genot is gesteld
    van uitkeringen ingevolge de AAW en de WAO, dat hij
    is ingedeeld in de arbeidsongeschiktheidsklasse
    80-100%, doch dat zijn uitkeringen - in verband met
    zijn werkzaamheden en daarbij behorende verdiencapaciteit -
    worden uitbetaald als ware hij voor
    45-55% arbeidsongeschikt.
    Van deze beslissing heeft klaagster een afschrift
    ontvangen met daarbij de mededeling dat een kopie
    van de aan betrokkene te zenden kennisgevingen aan
    klaagster zal worden gezonden.
    Op 17-2-1989 heeft een gesprek plaatsgevonden
    tussen betrokkene en de arbeidsdeskundige van de GMD.
  
  
  
    Eerstgenoemde heeft medegedeeld van oordeel te zijn
    sedert 5-4-1988 volledig arbeidsgeschikt te zijn en
    sedert die datum ook weer volledig te funktioneren.
    Per februari 1989 is de betaling van de uitkering
    van betrokkene (met zijn machtiging aan klaagster
    uitbetaald) gestaakt.
    Op 17-5-1989 heeft de arbeidsdeskundige van de GMD
    telefonisch contact gehad met klaagster. Klaagster
    heeft te kennen gegeven van oordeel te zijn dat
    betrokkene sinds 5-4-1988 voor 70% arbeidsgeschikt was.
    Bij beslissing d.d. 6-7-1989 heeft verweerder aan
    betrokkene bericht dat zijn uitkeringen per
    5-4-1988 worden ingetrokken, omdat zijn inkomsten
    per die datum zijn toegenomen en hij die inkomsten
    duurzaam kan verwerven.".
  
  
  
    De Raad voegt hier nog aan toe dat de betreffende werknemer
    A. (verder te noemen: betrokkene)
    op 6 januari 1988 eiser schriftelijk heeft gemachtigd de
    hem toekomende uitkering ingevolge de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet
    (AAW) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
    (WAO) uit te betalen aan gedaagde,
    waarbij is vermeld dat die betaling ten gunste van
    betrokkene zelf was.
  
  
  
    Bij de bestreden beslissing heeft eiser een aan gedaagde
    uitbetaald bedrag van gedaagde teruggevorderd, omdat het
    in de gegeven omstandigheden naar het oordeel van eiser
    gedaagde redelijkerwijs duidelijk kon zijn dat eiser
    onverschuldigd betaalde. Bij contra-memorie in eerste
    aanleg heeft eiser zijn standpunt terzake als volgt toegelicht:
    "Naar het oordeel van het bestuur van de bedrijfsvereniging
    bieden artikel 48 AAW en artikel 57 WAO,
    zoals deze luiden sedert 1 januari 1987 de mogelijkheid
    om onder bijzondere omstandigheden terug
    te vorderen van degene die namens betrokkene de
    uitkering ontvangt, in casu de werkgever.
    In principe staat terugvordering van de verzekerde
    voorop, maar ingeval aan een ander dan de uitkeringsgerechtigde
    is betaald, kan - indien de uitkeringsgerechtigde
    niets is te verwijten en indien
    het de ontvanger redelijkerwijs duidelijk kon zijn
    geweest dat onverschuldigd werd betaald - van laatstgenoemde
    worden teruggevorderd.".
  
  
  
    De Raad van Beroep is in de aangevallen uitspraak tot
    het oordeel gekomen dat eiser op grond van de bepalingen
    48 van de AAW en 57 van de WAO niet de bevoegdheid
    toekomt van gedaagde, betrokkenes werkgever, onverschuldigd
    uitbetaalde arbeidsongeschiktheidsuitkeringen terug te vorderen.
  
  
  
    In hoger beroep heeft eiser onder meer het volgende
    aangevoerd:
    "Ondergetekende merkt in dit verband op dat voor de
    stelselherziening per 1 januari 1987, in artikel 57
    WAO een dubbele verwijzing naar artikel 80 WAO was opgenomen.
    Niet alleen werd verwezen naar de in artikel 80 WAO
    neergelegde inlichtingenverplichting, ook moest het
    gaan om een "persoon of instelling als bedoeld in dat artikel".
    De toepassing van artikel 80 WAO was namelijk
    beperkt tot de personen en instellingen, zoals
    bedoeld in de artikelen 53 en 54 WAO.
    De werkgever aan wie op grond van een machtiging de
    uitkering werd betaald behoorde niet tot de in
    artikel 53 en 54 WAO bedoelde personen en instellingen.
    Nu in de huidige redactie van artikel 57 WAO een
    verwijzing naar artikel 80 WAO ontbreekt, is ondergetekende
    van mening dat de huidige formulering van
    artikel 57 WAO een ruimere interpretatie mogelijk maakt.".
    en
    "In de Ziektewet en de Werkloosheidswet waren de
    terugvorderingsbepalingen na de stelselherziening
    in eerste instantie expliciet gericht op de
    "verzekerde" respectievelijk de "werknemer". Gelet
    op het feit dat met de stelselherziening onder meer
    harmonisatie van de bepalingen van de verschillende
    sociale verzekeringswetten is nagestreefd, had het
    voor de hand gelegen in de terugvorderingsbepalingen
    in de WAO en de AAW een dergelijke beperkende
    omschrijving op te nemen, indien dit inderdaad de
    bedoeling was. Gekozen is echter voor de omschrijving
    "persoon aan wie of instelling aan welke
    betaling plaats vond". Bij Wet van 30 mei 1990,
    Stb. 1990/316, zijn de termen "verzekerde" in de ZW
    en "werknemer" in de WW inmiddels weer vervangen
    door "betrokkene". De bepalingen in de WAO en de
    AAW zijn wederom niet aangepast.".
  
  
  
    Van de zijde van gedaagde is daartegen bij contra-memorie
    onder meer het volgende gesteld:
    "Los daarvan meent de X. dat de argumenten, die de
    bedrijfsvereniging inzake de formele kwestie aandraagt
    (pag. 2 en 3 van het appelschrift) de kern
    van de zaak niet raken. Het is immers zonder meer
    duidelijk dat de terugbetalingsverplichting ingevolge de
    artikelen 57 WAO en 48 AAW niet onder alle omstandigheden
    beperkt is tot de uitkeringsgerechtigde,
    nu de tekst van deze artikelen spreekt over "de
    persoon of instelling waaraan is betaald".
  
  
  
    De X. heeft evenwel - volgens de Raad van Beroep
    terecht - aangevoerd dat zij niet kan worden aangemerkt
    als "de instelling aan welke betaling plaatsvond"
    in de zin van deze artikelen omdat:
    a. blijkens de systematiek van de wet artikel 57
    WAO (artikel 48 AAW) terug verwijst naar de
    personen of instellingen als bedoeld in de
    direkt voorafgaande artikelen (met name artikel
    54 WAO en 45 AAW), waaruit blijkt dat met
    "de instelling waaraan werd uitbetaald" gedoeld
    wordt op verpleeginrichtingen en de Ziekenfondsraad;
  
  
  
    b. de X.  - anders dan in artikel 54 WAO
    (45 AAW) bedoelde instellingen - met betrekking
    tot de uitbetaling van de uitkering aan
    A. slechts als een "doorgeefluik"
    heeft gefungeerd (min of meer vergelijkbaar
    met een bank- of giro-instelling);
  
  
  
    c. tussen de X. en de bedrijfsvereniging in
    deze kwestie slechts sprake is van een civielrechtelijke
    en niet van een administratiefrechtelijke verhouding.
  
  
  
    De door de bedrijfsvereniging in het appelschrift
    aangevoerde argumenten kunnen - wat daar verder ook
    van zij - naar de mening van de X. onmogelijk tot
    een andere conclusie leiden.".
  
  
  Dienaangaande overweegt de Raad het volgende.
  
  
    De Raad is allereerst van oordeel dat in de gegeven
    omstandigheden de door betrokkene op 6 januari 1988
    verleende schriftelijke machtiging ertoe strekte dat
    gedaagde bevoegd werd in naam van betrokkene de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
    te ontvangen. Terzake heeft
    de gemachtigde van gedaagde terecht opgemerkt dat gedaagde
    als "doorgeefluik" ten behoeve van de uitkeringsgerechtigde
    fungeerde. Dit brengt met zich dat betaling
    in juridische zin aan betrokkene zelf plaatsvond.
  
  
  
    Voorts is de Raad van oordeel dat als persoon of instelling
    als bedoeld in artikel 48 van de AAW en in artikel
    57 van de WAO, ook zoals deze artikelen luiden sedert
    1 januari 1987, niet valt aan te merken de werkgever
    zoals gedaagde aan wie krachtens een (door de bij hem
    nog gedeeltelijk werkzame uitkeringsgerechtigde verstrekte)
    machtiging de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
    worden uitbetaald. Daarbij heeft de Raad het volgende in
    aanmerking genomen.
  
  
  
    Op grond van de terugvorderingsartikelen, zoals deze tot
    1 januari 1987 golden, was onder persoon of instelling
    in de zin van deze artikelen slechts begrepen de persoon
    of instelling genoemd in artikel 78 van de AAW, respectievelijk
    artikel 80 van de WAO. Op grond van laatstgenoemd
    artikel is niet alleen de uitkeringsgerechtigde,
    maar ook de persoon of instelling als bedoeld in artikelen
    44 en 45 van de AAW, respectievelijk 53 en 54 van de
    WAO tot het verstrekken van inlichtingen verplicht.
    Onder die persoon of instelling is niet begrepen de
    werkgever aan wie de uitkering door de bedrijfsvereniging
    krachtens machtiging van de uitkeringsgerechtigde
    wordt uitbetaald.
  
  
  
    Gelet nu op de ongewijzigde verwijzing naar artikel 78
    AAW, respectievelijk 80 WAO in het oorspronkelijke
    ontwerp tot wijziging van de terugvorderingsartikelen
    per 1 januari 1987 en op de omstandigheid dat de wijziging
    die vervolgens in dit ontwerp plaatsvond bij vijfde nota
    van wijziging uitsluitend was ingegeven om op dit punt
    een stroomlijning in de verschillende sociale verzekeringswetten
    aan te brengen, is de Raad tot de overtuiging
    gekomen dat het begrip persoon of instelling als
    bedoeld in de sedert 1 januari 1987 geldende tekst van
    de terugvorderingsbepalingen onveranderd gerelateerd
    moet worden aan de persoon of instelling als bedoeld in
    de artikelen 44 en 45 van de AAW, respectievelijk 53 en
    54 van de WAO.
  
  
  
    Ook is de Raad van mening dat een ruimere interpretatie
    van de artikelen 48 AAW en 57 WAO als door eiser in casu
    voorgestaan niet past in het systeem van de in de
    arbeidsongeschiktheidswetten neergelegde terugvorderingsmogelijkheden,
    die immers in het kader van een administratiefrechtelijke
    betrekking tussen bedrijfsvereniging
    en uitkeringsgerechtigde een zekere beperking van de
    algemene regeling van de onverschuldigde betaling inhouden
    ter bescherming van de uitkeringsgerechtigde.
  
  
  
    Uit het vorenstaande vloeit voort dat bij de aangevallen
    uitspraak de bestreden beslissing terecht is vernietigd,
    zodat die uitspraak onder aanvulling van de gronden voor
    bevestiging in aanmerking komt.
  
  
  
    Nu de aangevallen uitspraak voor bevestiging in aanmerking
    komt, dient gelet op het bepaalde in artikel 80a,
    tweede lid van de Beroepswet van eiser een recht van
    ƒ 200,- te worden geheven.
  
  
  Derhalve dient te worden beslist als volgt.
  
  
  III. BESLISSING
  
  De Centrale Raad van Beroep,
  
  Recht doende:
  
  
    Bevestigt de aangevallen uitspraak;
    Bepaalt dat van eiser een recht van ƒ 200,- zal worden geheven.
  
  
  
    Aldus gegeven door mr. C.G.L. Plomp als voorzitter en
    mr. H. van Leeuwen en mr. H.C. Cusell als leden, in
    tegenwoordigheid van E. Heemsbergen als griffier.
  
  
  
    Uitgesproken in het openbaar op 22 september 1993 door
    voornoemde voorzitter, in tegenwoordigheid van B.C. Rog
    als griffier.
  
  
  (get.) C.G.L. Plomp.
  
  (get.) B.C. Rog.              (get.) E. Heemsbergen.
  
  
    IS
    20/9