ECLI:NL:RBOVE:2016:3113, Rechtbank Overijssel, 03-08-2016, C/08/177951/ ha za 15-569
Rechtbank Overijssel — Uitspraak 
Datum: 2016-08-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Bestuursbesluit. 
        De rechtbank oordeelt dat, nu het bestuur rechtsgeldig heeft besloten en de ledenvergadering achterwege is gebleven, van een evidente strijd met redelijkheid en billijkheid sprake moet zijn om toch in het concrete geval te vernietigen. Daarvan is echter op grond van hetgeen partijen over en weer hebben gesteld in het onderhavige geval niet gebleken.

RECHTBANK OVERIJSSEL
    Team kanton en handelsrecht
    
    
      Zittingsplaats 
    
    
    
      zaaknummer / rolnummer: C/08/177951/ ha za 15-569 
    
    
    
      
        Vonnis van 3 augustus 2016 
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [X] ,
      
      wonende te [woonplaats] ,
      eiser in conventie, 
      verweerder in reconventie,
      hierna te noemen [X] ,
      advocaat: mr. M.E. Klein Rot te Almelo,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        de vereniging
      
      
        FIETSCROSSVERENIGING D.V.O.,
      
      gevestigd en kantoorhoudende te Haaksbergen,
      gedaagde in conventie, 
      eiseres in reconventie,
      hierna te noemen DVO,
      advocaat: mr. G.H. Fijma te ’s Gravenhage.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      De procesgang blijkt uit de navolgende processtukken:
    
    
    
      •	De inleidende dagvaarding met producties van 20 oktober 2015
      •	de conclusie van antwoord, tevens van eis in reconventie met producties
      •	de conclusie van repliek in conventie, tevens van antwoord in reconventie met              producties
      •	de conclusie van dupliek in conventie, tevens van repliek in reconventie
      •	de conclusie van dupliek in reconventie
    
    
    
      Vervolgens is bepaald dat vonnis zal worden gewezen. Het vonnis wordt per heden uitgesproken.
    
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      Tussen partijen is op 24 juni 2015 vonnis in kort geding gewezen door de 
      voorzieningenrechter in deze rechtbank. Het vonnis is door [X] als productie 1 bij dagvaarding in het geding gebracht. In dat vonnis zijn de feiten onder 2.1 tot en met 2.11 op juiste wijze samengevat. De rechtbank neemt die samenvatting hier dan ook integraal over.
    
    
      2.1
      
        [X] is vanaf 1996 lid van DVO.
      
    
    
      2.2
      
        De vader van [X] heeft vanaf 18 maart 1996 tot 10 december 2013 als
        voorzitter/penningmeester deel uitgemaakt van het bestuur van DVO.
      
    
    
      2.3.
      
        Op 3 november 2014 heeft een ledenvergadering plaatsgevonden. Op de agenda
        stond een stemming om een statutenwijziging te laten plaatsvinden.
      
      
    
    
      2.4.
      
        
          [X] kon zich niet vinden in deze voorgenomen statutenwijziging en hij
        heeft voorafgaand aan de vergadering met enkele andere trainingsmaten hierover gesproken.
        
          [X] heeft tegen de voorgenomen statutenwijziging gestemd.
      
      
    
    
      2.5.
      
        In de Notulen van de Algemene ledenvergadering van 3 november 2014 staat over
        de stemming inzake de statutenwijziging het volgende:
        
          “3. Stemmen voor statuten wijziging: Statutenwijziging wordt toegelicht, hierna volgt
        
        
          destemming volgens de geldende (nog te wijzigen statuten,). Nadat er een eerste stemming is
        
        
          gedaan, waarin per abuis niet direct alle stemgerechtigden worden betrokken, wordt door
        
        
          een unanieme stemming (lees: 7 leden] de statutenwijziging afgewezen. De reden hiervoor
        
        
          zou liggen in teveel inspraak waardoor de tegenstemmende leden vrezen voor inmenging in
        
        
          de besluitvorming van: baanontwerp, traininginvulling en het gevaar voor het ontstaan van
        
        
          groepjes die elkaar tegenwerken. De rest van de aanwezigen (lees: 19 aanwezigen,) kan zich
        
        
          hierin niet vinden. Nadat duidelijk wordt dat er meer stemgerechtigden aanwezig zijn (lees:
        
        
          alle betalende leden) word de stemming opnieuw gedaan. Nu wordt de voorgestelde
        
        
          statutenwijziging met 12 voor en 6 tegen aangenomen. Dit betreft de minimale 2/3edeel van
        
        
          de benodigde aantal stemmen volgens de geldende statuten.”
        
      
      
    
    
      2.6.
      
        Begin 2015 heeft [X] aan DVO verzocht om een wedstrijdlicentie. Bij
        brief van 20 januari 2015 heeft het Interim-Bestuur van DVO dit verzoek onder vermelding
        van de reden niet ingewilligd en op basis van artikel 4 van de statuten per direct het
        lidmaatschap van [X] beëindigd op de grond dat van DVO redelijkerwijs niet kan
        worden gevergd om het lidmaatschap te laten voortduren (hierna: het opzeggingsbesluit). In
        het opzeggingsbesluit wordt [X] er op gewezen dat hij een maand de tijd heeft om
        tegen deze beslissing in beroep te gaan.
      
      
    
    
      2.7.
      
        Bij brief van 18 februari 2015, gericht aan het bestuur van DVO, is namens [X]
         meegedeeld dat hij zich niet kan verenigen met de gang van zaken. Het bestuur
        werd verzocht dan wel gesommeerd om binnen 5 dagen na heden het opzeggingsbesluit in te
        trekken dan wel te herroepen. Namens [X] werd voorts aangegeven dat deze brief
        tevens als beroepschrift diende te worden beschouwd als bedoeld in artikel 4 lid 7 van de
        statuten.
      
      
    
    
      2.8.
      De brief van 18 februari 2015 heeft DVO ontvangen op 20 februari 2015.
      
    
    
      2.9.
      
        Bij brief van 12 maart 2015 heeft het bestuur van DVO gereageerd op de namens
        
          [X] verzonden brieven van 18 februari 2015 en 6 maart 2015 en haar standpunt ten
        aanzien de opzegging van het lidmaatschap van [X] uiteengezet.
      
      
    
    
      2.10.
      
        Bij brief van 10 april 2015 is namens [X] gereageerd op voornoemde
        brief van 12 maart 2015. Daarbij werd nogmaals gewezen op artikel 4 lid 7 van de statuten.
        Voor zover nodig werd opnieuw de vemietigbaarheid van het opzeggingsbesluit ingeroepen
        en werd het bestuur gesommeerd om [X] met onmiddellijke ingang weer toe te
        laten op het terrein van DVO.
      
      
    
    
      2.11.
      
        
          [X] traint inmiddels bij FCC De IJsselcrossers (hierna: De IJsselcrossers)
        in Doetinchem.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
      3.1
      
        [X] vordert in deze bodemprocedure – in het kort gezegd – een verklaring voor recht dat het besluit van DVO tot beëindiging van het lidmaatschap nietig is dan wel de vernietiging van dat besluit alsmede te verklaren dat DVO door de opzegging onrechtmatig heeft gehandeld. Bovendien vordert hij de veroordeling van DVO om hem weer ongehinderd tot de baan en het complex van DVO toe te laten, zodat hij aldaar zijn trainingen kan hervatten, en dit alles met veroordeling van DVO tot betaling van een schadevergoeding en van de kosten van het geding, de nakosten daaronder begrepen.
    
    
      3.2
      DVO voert gemotiveerd verweer. Het bestuur heeft binnen haar statutaire bevoegdheid gemotiveerd besloten om het lidmaatschap van [X] te beëindigen.
    
    
      3.3
      DVO vordert in (voorwaardelijke) reconventie om, indien en voor zover wordt geoordeeld dat [X] weer als lid moet worden toegelaten, hem te verplichten om zich als een fatsoenlijk en sportief lid te gedragen op de wijze als bij dagvaarding geformuleerd.
    
    
      3.4
      
        [X] heeft in reconventie verweer gevoerd.
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
      4.1
      
        [X] is van oordeel dat het bestuursbesluit van 20 januari 2015 tot een onmiddellijke beëindiging van zijn lidmaatschap op diverse gronden als nietig dan wel vernietigbaar moet worden aangemerkt. De rechtbank rubriceert die gronden als volgt:
      a. Het bestuur bestond ten tijde van het besluit niet meer uit het statutaire voorgeschreven aantal van tenminste drie personen;
      b. Het bestuur heeft in strijd met het bepaalde in artikel 4 lid 7 van de statuten geen Algemene Leden Vergadering ( ALV) uitgeschreven waar in beroep over het opzeggingsbesluit zou kunnen worden geoordeeld;
      c. Het besluit is jegens [X] niet redelijk en billijk en mitsdien op grond van het bepaalde in artikel 2:15 lid 1 sub b BW juncto artikel 2:8 BW vernietigbaar.
    
    
      4.2
      De brief van 20 januari 2015 waarin het ontslagbesluit is neergelegd is ondertekend door drie (interim) bestuursleden, waaronder het bestuurslid [B] . Volgens [X] blijkt uit de notulen van de algemene ledenvergadering van 3 november 2014 (productie 2 bij dagvaarding) dat [B] per 31 december 2014 zou aftreden. Mitsdien kan [B] niet meer rechtsgeldig de beëindigingsbrief van 20 januari 2015 hebben ondertekend. Door DVO is als productie 4 bij conclusie van antwoord overgelegd een uittreksel uit de registers van de Kamer van Koophandel waaruit blijkt dat [B] per 27 januari 2015 als secretaris is uitgeschreven. DVO heeft er op gewezen dat de commotie in de vergadering van 3 november 2014 tot een vertraagde uittreding van [B] heeft geleid. De rechtbank oordeelt dat de inschrijving in de daartoe bestemde openbare registers als bepalend heeft te gelden. [B] is, naar daaruit blijkt, tot 27 januari 2015 in functie geweest. Verworpen wordt derhalve het standpunt van [X] dat het beëindigingsbesluit door een bestuur is genomen dat niet voldeed aan de statutair voorgeschreven minimale omvang.
    
    
      4.3
      a.  In artikel 4 lid 7 van de statuten is bepaald dat van een besluit tot opzegging van het lidmaatschap door de vereniging door betrokkene binnen een maand na ontvangst van de kennisgeving van dat besluit, beroep openstaat op de algemene vergadering. De beëindigingsbrief dateert van 20 januari 2015. Bij brief van 18 februari 2015 is door DAS rechtsbijstand namens [X] onder meer gemeld dat die brief moet worden aangemerkt als een beroepschrift zoals bedoeld in artikel 4 lid 7 van de statuten. In de beëindigingsbrief van 20 januari 2015 is op correcte wijze gemeld dat [X] een maand de tijd had om tegen de beslissing in beroep te gaan. De rechtbank ziet geen reden om aan te nemen dat dit beroep niet door [X] binnen de gestelde termijn van een maand is ingesteld.
      b. Tussen partijen staat vast dat er uiteindelijk geen ALV is uitgeschreven waar over het beroep van [X] is geoordeeld. DVO stelt dat zij aanvankelijk niet door heeft gehad dat de brief namens [X] van 18 februari 2015 ook als een beroepschrift moest worden aangemerkt. Toen dat wel duidelijk werd aan het bestuur, is de bereidheid uitgesproken om alsnog een ALV bijeen te roepen. [X] heeft daarvan vervolgens, naar het bestuur stelt, afgezien. Hij zou inmiddels naar zijn mening kansloos zijn op een ALV. [X] betwist dat het bestuur in de periode voor het kort geding van 24 juni 2015, ook maar op enig moment van plan is geweest om alsnog een ledenvergadering uit te schrijven.
      c. Wat daarvan ook zijn moge, de rechtbank stelt vast dat [X] na de brief die namens hem op 18 februari 2015 werd verzonden, niet meer heeft aangedrongen op een ledenvergadering, derhalve ook niet nadat hij vaststelde dat die vergadering na de brief van 18 februari 2015 door het bestuur niet werd uitgeschreven. Tussen het bestuur van DVO en de rechtshulpverlener van [X] is na de brief van 18 februari 2015 verder gecorrespondeerd. Door [X] is als productie 6 bij dagvaarding overgelegd de brief van DAS rechtsbijstand aan DVO van 10 april 2015. In die brief wordt namens [X] opgemerkt dat geen ledenvergadering is uitgeschreven en dat het bestuur derhalve haar eigen statuten terzijde schuift, door haar besluit zonder die ledenvergadering te handhaven. Nadrukkelijk eist [X] in die brief niet alsnog het uitschrijven van een ledenvergadering, hetgeen op dat moment nog steeds rechtsgeldig zou kunnen geschieden. De rechtbank leest bovendien in overweging 4.10 van het vonnis in kort geding dat ook tijdens die zitting [X] heeft laten weten geen prijs te stellen op een ledenvergadering.
      d. De rechtbank oordeelt dat het bestreden bestuursbesluit door een bevoegd bestuur en binnen de grenzen die door de statuten en de wet ( zie onder meer artikel 2:35 lid 2 BW) zijn bepaald, is genomen, zodat in zoverre van een rechtsgeldig besluit sprake is. Dat geen algemene ledenvergadering is uitgeschreven maakt dat besluit niet nietig of vernietigbaar, gelet op hetgeen daarover hiervoor is overwogen. Kennelijk had ook [X] zelf geen vertrouwen meer in het oordeel van de ledenvergadering waar het ging om zijn positie. Ook in deze bodemprocedure heeft [X] verklaard dat hij, gezien het verloop van de algemene ledenvergaderingen op 3 november 2014 en 26 januari 2015, ervan overtuigd was dat geen meerderheid van de leden tegen het besluit van het bestuur zou stemmen (zie onder meer onder punt 8 repliek). De rechtbank oordeelt derhalve dat het debat tussen partijen over het ontbreken van de algemene ledenvergadering niet kan leiden tot het oordeel dat het besluit tot beëindiging van het lidmaatschap van [X] nietig of vernietigbaar is.
    
    
      4.4
      Waar het gaat om het beroep van [X] op het bepaalde in de artikelen 2:15 juncto 2:8 BW overweegt de rechtbank als volgt. Gelet op hetgeen hiervoor in dit vonnis reeds is overwogen is met name nog van belang het antwoord op de vraag of het besluit van DVO vernietigbaar is wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid die door artikel 2: 8 BW worden geëist. Laatstgenoemd artikel bepaalt dat partijen zich jegens elkander moeten gedragen naar hetgeen door redelijkheid en billijkheid wordt gevorderd (lid 1) en dat een tussen hen geldend besluit niet van toepassing is voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (lid 2).
    
    
      4.5
      Het antwoord op de onderhavige vraag wordt naar het oordeel van de rechtbank mede beïnvloed door het feit dat geen algemene ledenvergadering heeft plaatsgevonden. Het uitgangspunt van de wet is immers dat aan de algemene vergadering in een vereniging uiteindelijk de hoogste macht toekomt (zie artikel 2:40 BW). Zou uit de raadpleging van de vergadering volgen dat de leden in meerderheid een bestuursbesluit tot beëindiging van het lidmaatschap van een individueel lid accorderen, dan zal niet snel kunnen worden geoordeeld dat het bestuursbesluit niettemin in strijd is met de redelijkheid en billijkheid.
    
    
      4.6
      De rechtbank oordeelt dan ook dat, nu het bestuur rechtsgeldig heeft besloten en de ledenvergadering achterwege is gebleven, van een evidente strijd met redelijkheid en billijkheid sprake moet zijn om toch in het concrete geval te vernietigen. Daarvan is echter op grond van hetgeen partijen over en weer hebben gesteld in het onderhavige geval niet gebleken. [X] werpt op dat hij op de ledenvergadering van 3 november 2004 slechts gebruik heeft gemaakt van zijn stemrecht en daarover tevoren met diverse andere leden overleg had gevoerd. Met [X] stemt de rechtbank in dat het louter gebruik maken van een stemrecht, ook als de uit te brengen stem niet conform de wens van het bestuur is, in zijn algemeenheid niet behoort te leiden tot beëindiging van het lidmaatschap. Door DVO is daartegen opgemerkt dat de gang van zaken op de ledenvergadering slechts een druppel was die de emmer deed overlopen. De vader van [X] is vele jaren voorzitter/penningmeester van DVO geweest en is, zo begrijpt de rechtbank, niet in alle harmonie uit het bestuur vertrokken. DVO legt uit dat niet slechts de kennelijk teleurgestelde vader van [X] , maar ook [X] zelf daarna obstructief en niet bij een loyaal lidmaatschap behorend gedrag is gaan vertonen. De rechtbank treedt niet in een onderzoek naar de vraag tot welk gedrag dit over en weer heeft geleid, wie wat op zeker moment heeft gezegd of gedaan en aan wie en in welke mate daarover verwijten zouden kunnen worden gemaakt. Als de verhoudingen binnen een relatief kleine vereniging zijn verstoord en in dit geval kennelijk in die mate dat [X] zelf geen vertrouwen meer had in het oordeel van de meerderheid van de leden met betrekking tot continuering van zijn lidmaatschap, dan is niet (evident) onredelijk of onbillijk dat het bestuur besluit het lidmaatschap van het individuele lid te beëindigen.
    
    
      4.7
      De rechtbank acht derhalve onvoldoende grond aanwezig om te oordelen dat het bestuursbesluit niet in stand kan blijven wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid. Van onrechtmatigheid, waarvoor geen andere gronden zijn aangevoerd dan de hiervoor verworpen gronden, is mitsdien ook geen sprake. De rechtbank begrijpt dat [X] , als sportman, de afgelopen 1,5 jaar zijn niveau bij een andere vereniging heeft kunnen handhaven. Bovendien valt het de rechtbank op dat DVO, naar zij althans zelf heeft gesteld, door het verstrijken van de tijd wellicht mogelijkheden ziet om weer met elkaar in gesprek te gaan opdat een hernieuwd lidmaatschap mogelijk zou kunnen worden.
    
    
      4.8
      De eindconclusie is derhalve dat het besluit van DVO tot beëindiging van het lidmaatschap van [X] noch nietig, noch vernietigbaar, noch onrechtmatig is, zodat de vorderingen van [X] die van het tegendeel uitgaan niet voor toewijzing vatbaar zijn. Als in het ongelijk gestelde partij zal [X] de kosten van deze procedure tot na te melden omvang moeten dragen.
    
  
  
    
      5In reconventie
    Nu het gevorderde in conventie wordt afgewezen is de voorwaarde waaronder de re-conventionele vordering is ingesteld niet vervuld, zodat de rechtbank niet toekomt aan een beoordeling van de vordering in reconventie. Voor een kostenveroordeling in reconventie is naar het oordeel van de rechtbank (dan ook) geen grond.
  
  
    
      6De beslissing
    
      De rechtbank:
      In conventie
    
    
      I.	Wijst de vorderingen af.
    
    
      II. 	Veroordeelt [X] tot betaling aan DVO van de kosten van deze procedure tot na te melden omvang. De kosten van DVO worden begroot op € 1.909,- aan verschotten (griffiegeld) en € 904,-aan advocaatkosten (twee punten maal € 452,-).
    
    
      III.         Veroordeelt [X] tot betaling aan DVO van de wettelijke rente over de hiervoor ad II genoemde proceskosten, zodra 14 dagen na betekening van het vonnis zijn verstreken zonder dat binnen die termijn betaling heeft plaatsgevonden.
    
    
      
        IV. 	Verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad.
        Dit vonnis is gewezen te Almelo op 3 augustus 2016 door mr. G.G. Vermeulen en aldaar uitgesproken in het bijzijn van de griffier.