ECLI:NL:CRVB:2000:ZB8700, Centrale Raad van Beroep, 03-03-2000, 98/3719 ALGEM
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-03-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

98/3719 ALGEM
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    het Landelijk instituut sociale verzekeringen, appellant,
    
    en
    
    
      1. mr A (hierna: A)
      2. mr B (hierna: B), voorheen vennoten van de maatschap "A en B
      Advocaten" te C, gedaagden.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Met ingang van 1 maart 1997 is de Organisatiewet sociale
      verzekeringen 1997 in werking getreden. Ingevolge de
      Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 treedt
      het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv) in de
      plaats van de betrokken bedrijfsvereniging. In het onderhavige
      geval is het Lisv in de plaats getreden van de
      Bedrijfsvereniging voor Bank- en Verzekeringswezen, Groothandel
      en Vrije Beroepen. In deze uitspraak wordt onder appellant
      tevens verstaan het bestuur van deze bedrijfsvereniging.
    
    
    
      Bij besluit van 4 maart 1997 heeft appellant ongegrond
      verklaard de bezwaren van gedaagden tegen het besluit van 6
      oktober 1994, waarbij het niet tijdig inzenden van de
      jaaropgave over 1993 is geregistreerd als een derde verzuim en
      waarbij in verband hiermede een boete is opgelegd van f
      20.195,--, zijnde 100% van het ambtshalve vastgestelde bedrag
      aan verschuldigde premies over 1993.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage heeft bij
      uitspraak van 18 maart 1998 het door gedaagden ingestelde
      beroep tegen dit besluit gegrond verklaard, dit besluit
      vernietigd, bepaald dat de boete f 1.000,-- bedraagt,
      appellant veroordeeld in de proceskosten van gedaagde ten
      bedrage van f 1.420,-- en bepaald dat appellant het door
      gedaagden betaalde griffierecht vergoedt.
    
    
    
      Appellant is op bij aanvullend beroepschrift (met bijlagen) van
      18 november 1998 aangevoerde gronden van die uitspraak bij de
      Raad in hoger beroep gekomen. Daarbij is de Raad verzocht de
      uitspraak, waarvan beroep, te vernietigen en het besluit van 4
      maart 1997 te bevestigen.
    
    
    
      Bij brief van 29 december 1999 heeft B, thans advocaat te
      's-Gravenhage, de Raad verzocht de aangevallen uitspraak te
      bevestigen.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad, gehouden op 20
      januari 2000, waar voor appellant is verschenen
      mr P.G. Koch, werkzaam bij Gak Nederland B.V, en waar gedaagden
      niet zijn verschenen.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      A en B waren tot 1998 de vennoten van de maatschap "A en B
      Advocaten" te C. In 1994 heeft appellant wederom moeten
      constateren dat de maatschap had verzuimd de jaaropgave
      -ditmaal over 1993- in te dienen. Appellant heeft ambtshalve
      het door gedaagden verschuldigde bedrag aan premies vastgesteld
      op f 20.195,--. Voorts heeft gedaagde bij besluit van 6 oktober
      1994 het verzuim als derde verzuim geregistreerd en met
      inachtneming van het besluit Administratieve Boeten
      Coördinatiewet (hierna: ABC-Besluit) en zijn op dit besluit
      gebaseerde beleid een boete als bedoeld in artikel 12 van de
      Coördinatiewet Sociale Verzekering (CwSV) opgelegd van 100% van
      het ambtshalve vastgestelde bedrag aan verschuldigde premies
      over 1993. Nadien is alsnog van de zijde van gedaagden opgave
      gedaan over 1993, welke opgave heeft geleid tot een
      correctienota van 19 september 1995. Het totaal verschuldigde
      bedrag aan premies is bij die nota vastgesteld op f 31.694,--.
    
    
    
      Bij het bestreden besluit van 4 maart 1997 heeft appellant zijn
      besluit van 6 oktober 1994 gehandhaafd.
    
    
    
      In dit geding moet de vraag worden beantwoord of het bestreden
      besluit voor wat betreft de daarbij gehandhaafde boete in
      rechte stand kan houden.
    
    
    
      De rechtbank heeft deze vraag bij de aangevallen
      uitspraak ontkennend beantwoord. Bij deze uitspraak, waarin
      gedaagden zijn aangeduid als eisers en appellant als
      verweerder, heeft de rechtbank onder meer het volgende
      overwogen:
      "Aangaande de door eisers betrokken stelling dat de opgelegde
      boete ter hoogte van f 20.195,-- niet in redelijke verhouding
      staat tot de ernst en verwijtbaarheid van het verzuim,
      overweegt de rechtbank overeenkomstig de terzake constante
      jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep (CRvB, zie
      bijvoorbeeld zijn uitspraak van 11 maart 1992, gepubliceerd in
      RSV 1992/258, en die van 23 januari 1997, RSV 1997/108), dat op
      verhogingen als de onderhavige het evenredigheidsbeginsel dient
      te worden toegepast. Conform die jurisprudentie dient per
      geval, gelet op alle feiten en omstandigheden, binnen de
      grenzen van het ABC-Besluit gefixeerde percentages, telkens
      nader getoetst te worden of de op te leggen verhoging in
      absolute zin niet tot een onevenredige sanctie leidt.
      De rechtbank leidt uit deze rechtspraak onder andere af, dat de
      CRvB bij het bepalen van de ernst van het gepleegde verzuim
      laat meewegen of het uitvoeringsorgaan als gevolg van dat
      verzuim premienadeel heeft ondervonden.
      Het is de rechtbank gebleken, dat verweerder ingevolge artikel
      12, eerste lid, van de CwSV op
      29 september 1994 de verschuldigde premie ambtshalve heeft
      vastgesteld en dat hij de hoogte van die ambtshalve
      vastgestelde premie heeft gebaseerd op het bedrag van de
      voorschotnota, welk bedrag door eisers inmiddels al volledig
      was voldaan.
      Daarmee is naar het oordeel van de rechtbank gegeven, dat
      verweerder niet is benadeeld, althans niet ten tijde van de
      ambtshalve premievaststelling.
      In het licht van vorenvermelde rechtspraak van de CRvB kan de
      rechtbank derhalve tot geen andere conclusie komen, dan dat
      verweerder met het met onverkorte toepassing van het
      ABC-Besluit en de daarop gebaseerde beleidsregels opleggen van
      een boete van 100% van de ambtshalve vastgestelde premie van
      f 20.195,--, in strijd is gekomen met het
      evenredigheidsbeginsel.
      De rechtbank acht voor een verzuim als hier aan de orde,
      waarbij van benadeling van verweerder op het moment van de
      ambtshalve premievaststelling geen sprake was, een boete van f
      1.000,-- in overeenstemming met de evenredigheid. Dat bedrag
      biedt naar het oordeel van de rechtbank voldoende compensatie
      voor de ten laste van verweerder gebleven kosten verband
      houdend met de administratieve afwikkeling van de
      verzuimprocedure."
    
    
    
      Appellant kan zich hierin niet vinden. Van zijn kant is
      allereerst aangevoerd dat in de van toepassing zijnde
      regelgeving ligt besloten het uitgangspunt dat de hoogte van de
      boete dient te worden afgestemd op de omvang van het bedrag dat
      met het gepleegde verzuim is gemoeid en dat hiermede bij de
      aangevallen uitspraak en in feite ook bij 's Raads uitspraak
      van 23 januari 1997 geen, althans onvoldoende rekening is
      gehouden. Daarbij heeft appellant gesteld dat ook in het
      commune strafrecht het kan voorkomen dat een qua aard ernstig
      maar qua omvang gering delict minder zwaar wordt bestraft dan
      een minder ernstig maar omvangrijker delict. Voorts is
      appellant van mening dat slechts beperkte betekenis dient te
      worden toegekend aan de vraag of er ten gevolge van de te late
      indiening van de jaaropgave premienadeel is geleden. Daarbij is
      erop gewezen dat in gevallen als het onderwerpelijke veelal de
      ambtshalve vaststelling van de verschuldigde premies geschiedt
      aan de hand van de voorschotnota's en zich dus in zoverre geen
      premienadeel zal voordoen. Een boete van f 1.000,-- als door de
      rechtbank is bepaald acht appellant ook overigens in geen
      verhouding staan tot het gepleegde verzuim. Naar zijn mening
      kan van inscherping van de norm dat de jaaropgaven tijdig
      moeten worden ingediend nog nauwelijks sprake zijn, wanneer een
      werkgever tot de conclusie kan komen dat hij voor niet meer dan
      f 1.000,-- per keer zelfs geheel van het indienen van
      jaaropgaven kan afzien. Ook al moet worden aangenomen dat een
      boete van f 20.195,-- te hoog is, zulks neemt naar de mening
      van appellant niet weg dat een boete van f 1.000,-- te laag is.
      Daarbij is er ter zitting van de Raad op gewezen dat, gelet op
      zijn Besluit toepassing administratieve boeten Coördinatiewet
      Sociale Verzekering van 24 juni 1998, Stcrt 1998, 123, thans
      een boete zou zijn opgelegd van f 3.169,--, zijnde 10% van de
      over 1993 verschuldigde premies, zoals vermeld in de
      correctienota van 19 september 1995.
      Ter zitting is er van de zijde van appellant ook nog op gewezen
      dat de rechtbank bij de aangevallen uitspraak ten onrechte een
      proceskostenveroordeling heeft uitgesproken, omdat A die in
      eerste aanleg de maatschap vertegenwoordigde niet kan worden
      aangemerkt als een derde die beroepsmatig rechtsbijstand
      verleent aan de maatschap.
    
    
    
      Bij haar in rubriek I vermelde brief van 29 december 1999 heeft
      B de persoonlijke en zakelijke omstandigheden uiteengezet,
      waaronder zij en A werkzaam waren. Daarbij is er onder meer op
      gewezen dat laatstgenoemde binnen de maatschap de administratie
      verzorgde. Een boete van meer dan f 1.000,-- acht B in strijd
      met de evenredigheid, waarbij zij erop heeft gewezen dat, gelet
      op de situatie waarin A thans verkeert, zij uiteindelijk de
      boete zal moeten betalen.
    
    
    De Raad overweegt dienaangaande het volgende.
    
    
      Bij zijn uitspraak van 11 maart 1992, RSV 1992/258, heeft de
      Raad overwogen dat, niettegenstaande het gegeven dat zowel
      artikel 12, tweede lid, van de CwSV als het op het derde lid
      van die bepaling berustende ABC-Besluit de vast te stellen
      verhogingen in percentuele zin voor de daar genoemde
      categorieën fixeren, de sanctie van een verhoging op grond van
      artikel 12 van de CwSV als onontkoombare eis van behoorlijk
      bestuur in evenredigheid met de ernst en verwijtbaarheid van
      het gesanctioneerde handelen dient te worden vastgesteld, zodat
      per geval, gelet op alle van belang zijnde feiten en
      omstandigheden, binnen de - grenzen van de - in de regelgeving
      gefixeerde (maximale) percentages telkens nader getoetst dient
      te worden of de verhoging in absolute zin niet tot een
      onevenredige sanctie leidt.
    
    
    
      Bij zijn uitspraak van 23 januari 1997, RSV 1997/108 en USZ
      1997/58, heeft de Raad met betrekking tot een geval als het
      onderwerpelijke, waarin een boete van 100% van de ambtshalve
      vastgestelde premie was opgelegd conform de in dat geval
      gehanteerde beleidsregels, geoordeeld dat deze beleidsregels
      niet onverkort konden worden toegepast. Deze beleidsregels
      laten de mogelijkheid open dat een werkgever die drie keer een
      verzuim pleegt door niet tijdig de jaaropgavekaarten in te
      zenden, en waarbij het om een hoge loonsom gaat, voor een
      dergelijke reeks verzuimen een zeer hoge bestuurlijke boete
      opgelegd wordt, zelfs indien door de verzuimen het
      uitvoeringsorgaan niet wordt benadeeld, omdat de ambtshalve
      vastgestelde premie door middel van voorschotnota's al volledig
      was betaald. Deze beleidsregels laten verder de mogelijkheid
      open dat aan een dergelijke werkgever een hogere boete wordt
      opgelegd dan aan een werkgever die bij de jaaropgavekaarten wel
      een deel van de loonsom verantwoordt, maar een deel van de
      loonsom opzettelijk verzwijgt, daar in zo'n geval zelfs bij
      recidive alleen maximaal een boete ter hoogte van de ontgane
      (voorschot)premie wordt opgelegd. Vervolgens heeft de Raad
      geoordeeld dat een boete van
      f 1.000,--, in het bijzonder vanwege het ontbreken van
      benadeling, in overeenstemming is met de evenredigheid.
    
    
    
      Hetgeen de Raad in zijn uitspraak van 23 januari 1997 heeft
      overwogen omtrent een boete als aan gedaagden opgelegd, dient
      in het licht van zijn uitspraak van 11 maart 1992 te worden
      verstaan, in het bijzonder in het licht van de daarin
      neergelegde maatstaf dat een sanctie in overeenstemming dient
      te zijn met de ernst en de verwijtbaarheid van het
      gesanctioneerde handelen of nalaten. Naar het oordeel van de
      Raad dient deze maatstaf nog onverkort te gelden. In het licht
      hiervan heeft appellant de Raad er niet van kunnen overtuigen
      dat het ten derde male niet tijdig verstrekken van de
      jaaropgave dermate ernstig en verwijtbaar is dat zulks moet
      leiden tot een boete als gehandhaafd bij het bestreden besluit.
      De Raad blijft van oordeel dat met name de ernst van zodanige
      gedraging bij gebreke van bijkomende verzwarende omstandigheden
      een boete van 100% van het ambtshalve vastgestelde bedrag aan
      premies in zijn algemeenheid en ook in het geval van gedaagden
      niet rechtvaardigt.
    
    
    
      Uit het vorenstaande volgt dat ook de Raad de in dit geding te
      beantwoorden vraag ontkennend beantwoordt. In zoverre slaagt
      het hoger beroep niet en komt de aangevallen uitspraak voor
      bevestiging in aanmerking.
    
    
    
      Met betrekking tot de hoogte van de boete, zoals bepaald door
      de rechtbank, overweegt de Raad het volgende.
    
    
    
      Met appellant is de Raad van mening dat, anders dan hij in zijn
      uitspraak van 23 januari 1997 heeft overwogen, voor het
      antwoord op de vraag welke boete nog wel in overeenstemming kan
      worden geacht met de evenredigheid, niet van wezenlijke
      betekenis is of er sprake is van premienadeel. Het niet tijdig
      indienen van de jaaropgave beschouwt de Raad thans als een op
      zichzelf staand verzuim. In dit geval, waarin sprake is van een
      derde verzuim, acht ook de Raad een sanctie van f 1.000,-- te
      laag gelet op de met het tijdig indienen van een jaaropgave te
      dienen belangen. Mede gelet op appellants huidige
      beleidsregels, in het bijzonder artikel 12, vierde lid, van
      voormeld Besluit toepassing administratieve boeten
      Coördinatiewet Sociale Verzekering acht de Raad een boete van f
      3.169,-- onder de gegeven omstandigheden niet onevenredig. In
      hetgeen door B is aangevoerd, in het bijzonder met betrekking
      tot de interne werkverdeling binnen de maatschap en de
      persoonlijke omstandigheden die een rol speelden en spelen,
      ziet de Raad geen grond voor een andersluidend oordeel.
    
    
    
      Hieruit volgt dat de aangevallen uitspraak voor wat
      betreft de hoogte van de boete niet in stand kan blijven. De
      Raad zal doen wat de rechtbank naar zijn oordeel had behoren te
      doen.
    
    
    
      De Raad is voorts van oordeel dat, nu A niet kan worden
      beschouwd als een derde die rechtsbijstand heeft verleend, de
      rechtbank bij de aangevallen uitspraak ten onrechte toepassing
      heeft gegeven aan artikel 8:75 van de Algemene wet
      bestuursrecht (Awb). Ook in zoverre komt de aangevallen
      uitspraak voor vernietiging in aanmerking.
    
    
    
      Met het voorgaande is tevens gegeven dat ook in hoger beroep
      geen termen aanwezig zijn om toepassing te geven aan het
      bepaalde in artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    
      De Raad stelt tot slot vast dat van appellant een recht van f
      675,-- dient te worden geheven.
      III. BESLISSING
    
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak, voorzover daarbij is
      bepaald dat de boete f 1.000,-- bedraagt en voorzover
      daarbij appellant is veroordeeld in de proceskosten van
      gedaagde;
      Bevestigt de aangevallen uitspraak voor het overige;
      Bepaalt dat de hoogte van de boete f 3.169,-- bedraagt;
      Verstaat dat van appellant een recht van f 675,- wordt geheven.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr R.C. Schoemaker als voorzitter en mr G.
      van der Wiel en mr drs N.J. van Vulpen-Grootjans als leden, in
      tegenwoordigheid van R.E. Lysen als griffier en uitgesproken in
      het openbaar op 2 maart 2000.
    
    
    
    
    (get.) R.C. Schoemaker.
    
    
    
    (get.) R.E. Lysen.
    
    
    
    
      HL
      2302