ECLI:NL:RBDHA:2016:17061, Rechtbank Den Haag, 15-11-2016, C/09/518398 / KG ZA 16/1103
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2016-11-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Aanbestedingsrecht

Samenvatting: Kort geding. Aanbesteding. In de aanbestedingsdocumenten is - op straffe van uitsluiting, behoudens in het geval sprake is van een bagatel - voorgeschreven manipulatieve en irreële inschrijvingen niet toelaatbaar zijn en dat daarvan in ieder geval sprake is indien met nultarieven wordt ingeschreven. Toch inschrijving met nultarief. Voorzieningenrechter oordeelt dat inschrijving terecht terzijde is gelegd.

Rechtbank den haag
    
    
      Team handel - voorzieningenrechter
    
    
    
      zaak- / rolnummer: C/09/518398 / KG ZA 16/1103
    
    
    
      
        Vonnis in kort geding van 15 november 2016
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        Life Technologies Europe B.V.
      
      gevestigd te Bleiswijk,
      eiseres,
      advocaat mr. J.W.A. Meesters te Amsterdam,
    
    
    
      tegen:
    
    
    
      de publiekrechtelijke rechtspersoon
      
        de Staat der Nederlanden, meer in het bijzonder het Ministerie van Veiligheid en Justitie, handelend namens het Nederlands Forensisch Instituut,
      
      zetelende te Den Haag,
      gedaagde,
      advocaat mr. M.C. de Vries te Den Haag.
    
    
    
      Partijen worden hierna respectievelijk aangeduid als ‘LTE’ en ‘de Staat’.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      
        Het verloop van de procedure blijkt uit:
        -	de dagvaarding met producties;
        -	de door de Staat overgelegde productie; 
        -	de op 1 november 2016 gehouden mondelinge behandeling, waarbij door beide partijen pleitnotities zijn overgelegd.
      
      
    
    
      1.2.
      Ter zitting is vonnis bepaald op heden.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan. 
    
    
    
      2.1.
      De Staat is op 8 februari 2016 een Europese openbare aanbesteding gestart ten behoeve van het Nederlands Forensisch Instituut. De aan te besteden opdracht betreft de levering van Short Tandem Repeat typeringskits (STR-kits) ten behoeve van het generen van DNA-profielen. Het gunningscriterium is de economisch meest voordelige inschrijving, waarbij de prijs voor 30% en de kwaliteit voor 70% meeweegt. De aanbestedingsstukken bestaan uit het Beschrijvend document en een Nota van Inlichtingen (NvI). Bijlage 5 bij het Beschrijvend document is het Programma van Eisen (PvE) en bijlage 6 bij het Beschrijvend document is de prijsopgavetabel. 
      
    
    
      2.2.
      
        In het Beschrijvend document is, voor zover nu relevant, het volgende opgenomen:
        
          “(…)
        
      
    
    
      2.10
      
        Beoordeling Inschrijvingen
      
      
      
        
          Algemeen
        
        
          Alleen Inschrijvers met een geldige Inschrijving kunnen voor gunning in aanmerking komen. Een Inschrijving is ongeldig indien Inschrijver gedurende deze Europese aanbesteding in strijd handelt of gehandeld blijkt te hebben met de voorschriften van deze Europese aanbesteding of anderszins in strijd met het aanbestedingsrecht. Ongeldige Inschrijvingen worden uitgesloten van verdere deelname of terzijde gelegd, afhankelijk van de situatie waardoor de ongeldigheid is veroorzaakt, tenzij er naar de mening van de Aanbestedende dienst sprake is van een bagatel. 
        
      
      
      
        
          	(…)
        
      
      
      
        
          Beoordeling
        
        
          De Inschrijvingen worden beoordeeld door een speciaal daarvoor opgericht projectteam met daarin vertegenwoordigers van de Aanbestedende dienst. 
        
      
      
      
        
          De beoordeling vindt in een keer plaats in vier van elkaar onderscheiden en opeenvolgende verrichtingen, te weten:
        
        
          1. Controleren Inschrijvingen of deze voldoen aan de voorschriften van deze Europese aanbesteding;
        
        
          	2. Vaststellen van eventuele uitsluitingsgronden;
        
        
          	3. Beoordelen geschiktheid Inschrijvers;
        
        
          	4. Beoordelen van de Inschrijvingen op eisen en wensen. 
        
      
      
      
        
          	(…)
        
      
      
      
        
          Ad. 4 Beoordelen van de Inschrijvingen op eisen en wensen
        
        
          (…) Het niet voldoen aan (tenminste) één eis betekent dat de Inschrijving van verdere deelname zal worden uitgesloten, tenzij er naar de mening van de Aanbestedende dienst sprake is van een bagatel. (…)
        
      
      
      
        
          	(…)”
        
      
      
    
    
      2.3.
      
        In het PvE (bijlage 5 bij het Beschrijvend document) is, voor zover nu relevant, het volgende opgenomen:
        
          “(…)
        
        
          6	Implementatie	
        
      
      
    
    
      6.1
      
        
          Uitgangspunten
        
        
          De implementatie zal gefaseerde uitgevoerd worden. Eén implementatie voor de  database monster kit en een implementatie voor de zaakwerk monster kit.
        
      
      
      
        
          IM-E1	Voor het opstellen en uitvoeren van de implementatie binnen het NFI van de voorgestelde STR PCR voor zowel het zaakwerk als database monster wordt door de Opdrachtnemer na de definitieve gunning samen met de Opdrachtgever een plan opgesteld met daarin:
        
         Communicatieplan en contactpersonen Opdrachtnemer.
         Tijdspad voor initiële testkits en batches.
         Settings voor de amplificatie reacties in voornoemde PCR apparatuur.
         Injectie parameters voor 3500xL genetic analyzer.
         Analyse parameters van de geamplificeerde DNA fragmenten voor gebruik van GeneMarker HiD.
         Technische ondersteuning beschikbaar voor implementatie.
        
          	De Opdrachtgever zal de implementatie uitvoeren. 
        
      
      
      
        7	Commerciële voorwaarden
      
      
      
        
          (…)
        
      
      
    
    
      7.2
      
        
          Uitgangspunten
        
        
          	(…)
        
        
          3. Uitsluitend de volgende prijzen en tarieven zijn van toepassing op de Overeenkomst: 	 
        
        
          	A. 
          Vaste prijs per levering van de STR-kit (COM-W1)
        
        
          	Deze vaste totale prijs heeft betrekking op alle te leveren STR-kits die behoren tot de scope  van de Opdracht conform de eisen en voorwaarden zoals omschreven in dit Programma van eisen en conform de beantwoording van de wensen. Iedere STR-kit bevat 200 rxn. 
        
      
      
      
        
          	B. 
          Totale vaste prijs voor de dienstverlening m.b.t. implementatie en training (COM-W2):
        
        
          Dit tarief heeft betrekking op alle te leveren dienstverlening die behoort tot de scope van de Opdracht betreffende het leveren van implementatie en training conform de eisen en voorwaarden zoals omschreven in dit Programma van eisen en conform de beantwoording van de wensen. Kosten voor technische ondersteuning voor implementatie van voorgestelde STR PCR en training van medewerkers moet inzichtelijk zijn. 
        
        
          (…)
        
      
      
      
        
          8. De kosten voor implementatie en training dienen inclusief loon-, materiaal-, reis-, 
        
        
          verblijf- en voorrijkosten etc. te zijn. 
        
        
          (…)
        
      
      
      
        
          COM-E1
           De Inschrijver verklaart zich akkoord met alle in 
          § 7.2 
          genoemde
        
        
          	uitgangspunten. 
        
      
      
    
    
      7.3
      
        
          Prijsopgave
        
        1. Voor het doen van prijsopgave wordt Inschrijver geacht uitsluitend de 
        
          prijsopgavetabel (in Excel*) in 
          bijlage 6
           van het Beschrijvend document te gebruiken. Het is niet toegestaan om wijzigingen aan te brengen in de opmaak of structuur van deze tabel, op straffe van uitsluiting van de aanbestedingsprocedure. 
        
        2. (…)
        3. (…)
        4. Alle kostenelementen dienen afzonderlijk in de Inschrijving te zijn opgenomen en 
        
          		tevens helder, inzichtelijk en duidelijk te zijn gespecificeerd. 
        
      
      
      
        
          COM-E2
          	De Inschrijver verklaart zich akkoord met alle in 7.3 genoemde uitgangspunten voor prijsopgave en prijsbeoordeling. 
        
        
          COM-W1 
          Een zo laag mogelijke vaste prijs per STR-kit.
        
        
          COM-W2
          	Een zo laag mogelijke totale vaste prijs voor de dienstverlening m.b.t. implementatie en training. 
        
        
          	(…)
        
      
      
    
    
      7.4
      
        
          Irreële of manipulatie Inschrijving
        
        
          Het indienen van een irreële of manipulatieve Inschrijving is verboden. Van een  manipulatieve Inschrijving kan sprake zijn wanneer – als gevolg van miskenning door de inschrijver van bepaalde aannames van de aanbestedende dienst – de beoordelingssystematiek zo wordt gemanipuleerd dat het daarmee beoogde doel, zoals bijvoorbeeld het innemen van een realistische positie, wordt verstoord. Een Inschrijving is in ieder geval doch niet uitsluitend manipulatief en/ of irreëel als:
        
        - één of meer tarieven worden aangeboden die op zichzelf beschouwd niet marktconform en/of niet realistisch zijn;
        - de tarieven niet een in de branche gebruikelijke opbouw/samenhang hebben;
        - één of meer tarieven de gehanteerde formule frustreren;
        - sprake is van negatieve of nultarieven. 
      
      
      
        
          COM-E3
           	Inschrijver verklaart zijn Inschrijving te hebben gedaan met in achtneming van het gestelde in paragraaf 7.4 van het Programma van Eisen ten aanzien van een irreële of manipulatieve inschrijving. 
        
      
      
      
        
          (…)”
        
      
      
    
    
      2.4.
      Bijlage 6 bij het Beschrijvend document is de “Prijsopgavetabel en Invulinstructie” (hierna: de prijstabel). In deze prijstabel dient de inschrijver uitsluitend een prijs op te geven voor de STR-kits. De inschrijver heeft de keuze om een combinatiekit aan te bieden – geschikt voor zowel sporenmateriaal in zaakwerk als voor database monsters – of een separate STR-kit voor sporen en een separate STR-kit voor database monster. LTE heeft gekozen om twee separate STR-kits aan te bieden. Naar aanleiding van een in de inlichtingenronde gestelde vraag heeft de Staat bij de NvI een gewijzigde prijstabel gevoegd. In de oorspronkelijke prijstabel zou de prijs per STR-kit, zowel bij de separate kits als bij de combinatiekit, ten behoeve van de beoordeling worden vermenigvuldigd met 45 om de prijs te bepalen die in de vergelijking met de overige inschrijvers zou worden betrokken. In de gewijzigde prijstabel is dit aantal van 45 voor de combinatiekit gewijzigd in 50 en voor de separate kits naar 25 per kit.
      
    
    
      2.5.
      
        In Bijlage 10 bij het Beschrijvend document staat de beoordelingsmethodiek gunningscriteria en wensen omschreven. In dit document is, voor zover nu relevant, het volgende opgenomen:
        
          “(…)
        
        
          PRIJS
        
      
      
      
        
          De score op prijs wordt op onderstaande wijze bepaald:
        
      
      
        
          
            Op de prijsopgavetabel (Bijlage 6) is beschreven hoe de diverse prijsonderdelen onder COM-W1 zijn samengesteld;
          
        
        
          
            Op COM-W1 krijgt de Inschrijver met de laagste ‘Totaalbedrag STR-kits’ de hoogste punten, te     	weten 100 punten dat gelijk staat aan de maximale score van 250. 
          
        
        
          
            Op COM-W2 krijgt de Inschrijver met de laagste ‘Totaalbedrag voor de gevraagde 
          
        
      
      
        	dienstverlening’ de hoogste punten, te weten 100 punten dat gelijk staat aan de maximale score 	van 50. 
      
      4. De score voor COMWi en COM-W2 wordt berekend door middel van de volgende logaritmische 
      
        	formule, waarbij aP, de aangeboden prijs is en LP, de laagste prijs:
      
      
      
        SCORE=10,0-5,0*LOG(aP/LP)/LOG(2)
      
      
      
        
          	  Rekenvoorbeeld
        
      
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                
                  Inschrijver
                
              
              
                
                  Prijs
                
              
              
                
                  Score
                
              
              
                
                  Δ
                
              
            
            
              
                
                  A
                
              
              
                
                  4000
                
              
              
                
                  10,00
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                  B
                
              
              
                
                  5000
                
              
              
                
                  8,39
                
              
              
                
                  1,61
                
              
            
            
              
                
                  C
                
              
              
                
                  6000
                
              
              
                
                  7,08
                
              
              
                
                  1,31
                
              
            
            
              
                
                  D
                
              
              
                
                  7000
                
              
              
                
                  5,96
                
              
              
                
                  1,12
                
              
            
            
              
                
                  E
                
              
              
                
                  8000
                
              
              
                
                  5,00
                
              
              
                
                  0.96
                
              
            
          
        
      
      
      5. Indien de calculatie een negatief getal oplevert, wordt de score 0 ingevuld;
      6. De met de verkregen punten overeenkomstige score uitgerekend; leidend tot de eindscore op het 
      
        	gunningscriterium prijs;
      
      7. De maximum te behalen eindscore op prijs is 300 punten;
      
      
        
          (…)”
        
      
      
    
    
      2.6.
      
        LTE heeft tijdig ingeschreven op de aanbesteding. Bij brief van 30 augustus 2016 heeft de Staat LTE geïnformeerd dat haar inschrijving terzijde is gelegd en niet is betrokken in de beoordeling, omdat de inschrijving van LTE niet voldoet aan de voorschriften van deze aanbesteding. Als redenen hiervoor staan in de brief vermeld, voor zover thans nog relevant:
        
          “(…)
        
        
          De aanbestedende dienst heeft geconstateerd dat u:
        
      
      
        
          
            In Bijlage 6 Prijsopgave tabel voor COM-W2 voor beide onderdelen een nultarief (€ 0,-) heeft aangeboden, terwijl dit conform Bijlage 5 “Programma van Eisen” paragraaf 7.4 inzake “irreële of manipulatieve Inschrijving” expliciet niet is toegestaan. 
          
        
        
          
            U heeft een oudere versie van de prijstabel gehanteerd, terwijl dit versie 2 had moeten zijn, zoals meegezonden bij de Nota van Inlichtingen. In vraag 8 van de Nota van Inlichtingen is aangegeven dat deze laatste versie gehanteerd dient te worden.
          
        
      
      
        
          (…)”
        
        In de brief wordt voorts vermeld dat de Staat voornemens is de opdracht te gunnen aan Promega Benelux B.V. (hierna: Promega), omdat dit de enige partij is die een geldige inschrijving heeft gedaan. 
      
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      3.1.
      
        LTE vordert – zakelijk weergegeven – de Staat:
        
          primair 
        
      
      - te verbieden de opdracht op basis van het voorliggende gunningvoornemen definitief te gunnen aan Promega en de Staat te gebieden het gunningvoornemen ten gunste van Promega in te trekken;
      - te gebieden de inschrijving van LTE als geldig aan te merken, al dan niet met gebruikmaking van een herstelmogelijkheid, haar inschrijving in de inhoudelijke beoordeling aan de hand van de gunningscriteria te betrekken, alle geldige inschrijvingen opnieuw te beoordelen en met inachtneming daarvan een nieuw gunningvoornemen bekend te maken;
      
        subsidiair
      
      - te verbieden de opdracht op basis van het voorliggende gunningvoornemen definitief te gunnen aan Promega, te gebieden het gunningvoornemen ten gunste van Promega in te trekken en de lopende aanbesteding te staken en gestaakt te houden;
      - te gebieden, voor zover de Staat de opdracht nog wil verstrekken, de opdracht opnieuw aan te besteden met inachtneming van het in dit vonnis bepaalde;
      alles met veroordeling van de Staat in de kosten van dit geding, te vermeerderen met de nakosten en de wettelijke rente. 
      
    
    
      3.2.
      Daartoe voert LTE – samengevat – het volgende aan. De Staat heeft haar inschrijving ten onrechte als ongeldig terzijde gelegd en had haar inschrijving in de inhoudelijke beoordeling moeten betrekken. LTE heeft per abuis de gewijzigde prijstabel over het hoofd gezien en haar prijzen voor de STR-kits in de aanvankelijk door de Staat verstrekte prijstabel ingevuld. Aan de juistheid en geldigheid van haar bieding doet dit niet af, omdat bij de inschrijving uitsluitend een prijs per kit opgegeven hoefde te worden en geen totaalprijs. De Staat stelt ten onrechte dat LTE op dit punt een fout heeft gemaakt die moet leiden tot uitsluiting. Primair is er geen sprake van een gebrek in de inschrijving van LTE. De Staat had de door LTE opgegeven prijs eenvoudig kunnen vermenigvuldigen met het door hem in de tweede versie van de prijstabel vermelde aantal kits. De inschrijving van LTE zou daardoor niet wijzigen. Subsidiair geldt dat de evidente vergissing van LTE ten aanzien van de gebruikte prijstabel zich leent voor herstel. Herstel van de vergissing leidt niet tot mededingingsvervalsing. 
      
    
    
      3.3.
      Inschrijvers moesten voor de implementatie en training behorende bij de kits een zo laag mogelijke totale vaste prijs opgeven. Op deze beiden onderdelen zijn door de Staat slechts zeer beperkte inspanningen gevraagd. LTE verdisconteert de beperkte dienstverlening die op deze onderdelen gevraagd wordt standaard in de prijzen van haar producten. Wie STR-kits afneemt van LTE krijgt daarbij kosteloos ondersteuning bij implementatie en de noodzakelijke standaard training om gebruik te kunnen maken van de kits. Dit geldt voor LTE wereldwijd. Daarom heeft LTE in haar inschrijving implementatie en training aangeboden voor € 0,=. Als LTE separate prijzen voor implementatie en training zou hebben geoffreerd – terwijl deze ook al in de productprijs zijn verwerkt – dan zou LTE deze elementen dubbel aan de Staat in rekening hebben gebracht en aldus geen realistische en marktconforme prijs geboden hebben. De inschrijving van LTE is niet irreëel of manipulatief. Zij heeft marktconforme en realistische prijzen aangeboden en heeft in haar inschrijving uitdrukkelijk verklaard dat zij voldoet aan eis COM-E3, inhoudende dat zij de verklaart de inschrijving te hebben gedaan met inachtneming van het gestelde in paragraaf 7.4 PvE ten aanzien van een irreële of manipulatieve inschrijving. LTE heeft zich bovendien gehouden aan de eis om een zo laag mogelijke totale vaste prijs voor de implementatie en training te bieden. Gelet hierop wordt aan de door de Staat in paragraaf 7.4 PvE genoemde voorbeelden van een mogelijk manipulatieve of irreële inschrijving niet toegekomen. De Staat heeft miskend dat de door hem genoemde bepaling inzake het aanbieden van nultarieven, gelet op de ratio van die bepaling, slechts aan LTE kon worden tegengeworpen indien LTE zich had bediend van nultarieven met het oog op het indienen van een irreële en/of manipulatieve bieding. Daarvan is geen sprake en ook op dit punt is de inschrijving van LTE geldig. 
      
    
    
      3.4.
      Subsidiair, indien de voorzieningenrechter van oordeel is dat de inschrijving van LTE in het licht van het bepaalde in paragraaf 7.4 PvE wel als ongeldig moet worden aangemerkt, stelt LTE dat dan achteraf bezien de door de Staat gehanteerde randvoorwaarden ondeugdelijk en innerlijk tegenstrijdig zijn en dat de ongeldigheid van de inschrijving van LTE daarvan het gevolg is. Immers, de Staat vraagt enerzijds om realistische, marktconforme en zo laag mogelijke prijzen voor implementatie en training en sluit anderzijds een inschrijver die realistische, marktconforme en zo laag mogelijke prijzen heeft aangeboden uit van de aanbesteding. De eis dat de aangeboden prijs zo laag mogelijk moet zijn, impliceert echter dat de inschrijver geen hogere prijs mag bieden dan de daadwerkelijke kosten die hij denkt te maken. In het geval van LTE is dat voor implementatie en training een prijs van € 0,=, omdat zij – gelet op de zeer beperkte scope van wat is uitgevraagd – de betreffende kosten al heeft verdisconteerd in haar kitprijs. Het hanteren van dergelijke inconsistenties, althans onduidelijkheden en multi-interpretabele elementen in cruciale randvoorwaarden van de aanbesteding verhindert dat op rechtmatige wijze tot gunning kan worden gekomen. Er is sprake van een gebrek dat zich niet laat herstellen binnen de lopende aanbesteding, zodat heraanbesteding aangewezen is. 
      
    
    
      3.5.
      De Staat voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken. 
      
    
  
  
    
      4De beoordeling van het geschil
    
    
      4.1.
      De  voorzieningenrechter ziet aanleiding allereerst te oordelen over de vraag of de Staat de inschrijving van LTE terecht ter zijde heeft gelegd vanwege het aanbieden van nultarieven. De voorzieningenrechter stelt in dat kader voorop dat de aanbestedingsstukken duidelijk zijn over hetgeen van inschrijvers wordt verwacht ten aanzien van de prijzen voor de STR-kit en de kosten voor implementatie en training. In paragraaf 7.2 van het PvE is bepaald dat een vaste prijs van de STR-kit van toepassing is op de overeenkomst, alsmede een vaste prijs voor de dienstverlening met betrekking tot implementatie en training. Aan deze uitgangspunten is eis “COM-E1” verbonden, inhoudende dat de inschrijver zich akkoord verklaart met deze uitgangspunten. In paragraaf 7.3 van het PvE is bepaald dat alle kostenelementen afzonderlijk in de inschrijving moeten worden opgenomen en helder, inzichtelijk en duidelijk dienen te zijn gespecificeerd. Hieraan is gekoppeld eis “COM-E2”, inhoudende dat de inschrijver zich – onder meer met – voornoemd uitgangspunt akkoord verklaart. In paragraaf 7.4 is bepaald dat het indienen van een irreële of manipulatieve inschrijving verboden is en dat van een manipulatieve en/of irreële inschrijving in ieder geval sprake is indien met nultarieven wordt ingeschreven. Aan deze bepaling is eis “COM-E3” gekoppeld, inhoudende dat de inschrijver verklaart zijn inschrijving te hebben gedaan met inachtneming van het gestelde in paragraaf 7.4 van het PvE. Uit het Beschrijvend document (paragraaf 2.10) volgt dat een inschrijving wordt uitgesloten van verdere deelname, bij het niet voldoen aan één van de eisen, tenzij er sprake is van een bagatel. 
      
    
    
      4.2.
      Voor een normaal oplettend en behoorlijk geïnformeerd inschrijver kan vorenstaande niet anders uitgelegd worden dan dat de Staat aparte prijzen geoffreerd wilde krijgen voor de STR-kits en voor de dienstverlening op het terrein van implementatie en training. Voorts heeft de Staat uitdrukkelijk kenbaar gemaakt dat manipulatieve en irreële inschrijvingen niet toelaatbaar zijn, dat van een manipulatieve en/of irreële inschrijving in ieder geval sprake is indien met nultarieven wordt ingeschreven en dat deze eisen – behoudens in het geval sprake is van een bagatel – op straffe van uitsluiting zijn voorgeschreven. De voorzieningenrechter volgt LTE niet in haar betoog dat in dit geval niet aan haar kan worden tegengeworpen dat zij met een nultarief heeft ingeschreven en overweegt daartoe als volgt. 
      
    
    
      4.3.
      LTE stelt enerzijds dat de uitgevraagde werkzaamheden op het gebied van implementatie en training zeer beperkt zijn en voert anderzijds aan dat de kosten die voor deze beperkte dienstverlening worden gemaakt zijn verdisconteerd in haar tarief voor de STR-kits. Aldus volgt ook uit de eigen stellingen van LTE dat voor de werkzaamheden op het terrein van implementatie en training kosten worden gemaakt. Nu de Staat expliciet heeft gevraagd om een afzonderlijke prijs voor de STR-kits en de dienstverlening op het gebied van implementatie en training voldeed de inschrijving van LTE niet aan het gestelde in de aanbestedingsdocumenten. Het was op grond van de aanbestedingsstukken eenvoudigweg niet toegestaan de kosten voor training en implementatie te verdisconteren in de kit-prijs en vervolgens een nultarief op te geven bij de totale vaste prijs voor dienstverlening met betrekking tot implementatie en training. Dat in paragraaf 7.4 van het PvE slechts voorbeelden zouden zijn genoemd van een mogelijke manipulatieve of irreële inschrijving, waar slechts aan toegekomen wordt als – na een toetsing – blijkt dat daadwerkelijk een manipulatieve of irreële inschrijving is gedaan, zoals LTE stelt, wordt door de voorzieningenrechter niet gevolgd. Enerzijds vanwege de in paragraaf 7.4 van het PvE gekozen bewoordingen dat in elk geval sprake is van een manipulatieve en/of irreële inschrijving bij inschrijving met een nultarief. Anderzijds omdat, zoals de Staat terecht en onweersproken stelt, in de formule aan de hand waarvan de score op prijs per wens wordt bepaald rekenkundig niet mogelijk is om een laagste prijs van € 0,00 in aanmerking te nemen. 
      
    
    
      4.4.
      Ten aanzien van het betoog dat een nultarief op het gebied van training en implementatie in de rede ligt – en derhalve niet als manipulatief en/of irreëel kan worden aangemerkt – omdat implementatie van de STR-kits niet van de opdrachtnemer wordt verlangd en trainingen in de aanbestedingsdocumenten niet worden uitgevraagd overweegt de voorzieningenrechter als volgt. Anders dan LTE betoogt, worden wel implementatiewerkzaamheden van de opdrachtnemer verlangd. Uit paragraaf 6.1 van het PvE volgt dat medewerking wordt verlangd bij het opstellen van het implementatieplan. Reeds vanwege de in dat kader te maken personeelskosten is derhalve niet aan de orde dat een nultarief op het gebied van implementatie in de rede ligt. Aan LTE moet worden toegegeven dat op het gebied van training geen concrete werkzaamheden in de aanbestedingsdocumenten worden voorgeschreven, maar die aanbestedingsdocumenten nemen wel uitdrukkelijk tot uitgangspunt dat op dat gebied door de opdrachtnemer werkzaamheden zullen worden verricht. Voor zover hierover bij LTE onduidelijkheid bestond over de te verrichten werkzaamheden en de aldus in rekening te brengen kosten, had zij hierover in de inlichtingenronde vragen moeten stellen. Nu zij dat niet gedaan heeft, staat het haar niet vrij om daarover thans nog bezwaren naar voren te brengen en rechtvaardigt dit ook niet dat zij – in strijd met uitdrukkelijke bepalingen in de aanbestedingsdocumenten – met een nultarief heeft ingeschreven. Hier komt overigens nog bij dat – zoals reeds overwogen – in de stellingen van LTE besloten ligt dat er voor training wel degelijk kosten gemaakt worden, maar dat deze verdisconteerd zijn in de prijs van de STR-kits. 
      
    
    
      4.5.
      Het vorenstaande leidt reeds tot de conclusie dat de inschrijving van LTE vanwege de inschrijving met nultarieven terecht terzijde is gelegd. Volledigheidshalve merkt de voorzieningenrechter nog op dat LTE ook niet gevolgd kan worden in haar betoog dat de door de Staat gehanteerde uitleg van de eis ten aanzien van de verboden nultarieven willekeurig en niet objectief is. LTE stelt in dit verband dat, indien het standpunt van de Staat gevolgd wordt, een prijs van € 0,01 voor training en implementatie wél toelaatbaar zou zijn geweest, terwijl die prijs materieel gelijk te stellen is met een nultarief. Dat een prijs van € 0,01 wel toelaatbaar zou zijn, volgt echter niet uit het standpunt van de Staat. Zoals de Staat ter zitting ook heeft toegelicht wordt een prijs van € 0,00 in elk geval als manipulatief en/of niet reëel aangemerkt, doch gezien hetgeen verder is bepaald in paragraaf 7.4 van het PvE kunnen ook andere tarieven (waaronder dus een tarief van € 0,01) als manipulatief en/of irreëel worden aangemerkt.
      
    
    
      4.6.
      Gezien het vorenstaande is de inschrijving van LTE terecht terzijde gelegd vanwege de geoffreerde nultarieven op het gebied van implementatie en training. De vorderingen van LTE om de Staat te verbieden de opdracht definitief aan Promega te gunnen en de Staat te gebieden de inschrijving van LTE alsnog als geldig aan te merken dienen derhalve reeds hierom te worden afgewezen. Bespreking van de stellingen over de door LTE bij inschrijving gehanteerde prijstabel kan achterwege blijven. Uit al het vorenstaande volgt ook dat van innerlijke tegenstrijdige en ondeugdelijke of niet transparante randvoorwaarden in deze aanbesteding geen sprake is, zodat ook de subsidiair gevorderde heraanbesteding niet voor toewijzing vatbaar is. 
      
    
    
      4.7.
      LTE zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van dit geding, bij niet tijdige betaling te vermeerderen met de wettelijke rente. Voor veroordeling in de nakosten bestaat geen grond, nu de kostenveroordeling ook voor deze nakosten een executoriale titel oplevert (vgl. HR 19 maart 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL1116, NJ 2011/237).
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De voorzieningenrechter:
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van LTE af;
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt LTE om binnen veertien dagen nadat dit vonnis is uitgesproken de kosten van dit geding aan de Staat te betalen, tot dusverre aan de zijde van de Staat begroot op € 1.435,--, waarvan € 816,-- aan salaris advocaat en € 619,-- aan griffierecht; 
      
    
    
      5.3.
      bepaalt dat LTE bij gebreke van tijdige betaling de wettelijke rente over de proceskosten verschuldigd is;
      
    
    
      5.4.
      verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. M.E. Groeneveld-Stubbe en in het openbaar uitgesproken op 15 november 2016.