Spoeddebat over commerciële vluchten van het vliegveld Twente
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 6362-6374

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 90, pagina 6362-6374

29-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-IXBToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het project Vervanging F-16, te weten: de motie-Roland Kortenhorst/Voordewind over een vergelijkende kandidatenanalyse voor de vervanging van de F-16 (26488, nr. 77); de motie-Roland Kortenhorst/Voordewind over tijdige ondertekening van de overeenkomst aangaande de testfase van de JSF (26488, nr. 78); de motie-Van Bommel c.s. over niet tekenen van het memorandum of understanding voor de testfase van de JSF (26488, nr. 79); en nog vijf andere moties (26488, nrs. 80 t/m 84)Pagina 6376-6378
Spoeddebat over commerciële vluchten van het vliegveld TwentePagina 6362-6374
Spoeddebat over de nadere adviesaanvraag aan de Raad voor CultuurPagina 6378-6388
Spoeddebat over de commissie OnderwijstijdPagina 6388-6399
Regeling van werkzaamheden (donderdag 29 mei 2008)Pagina 6374-6376
Behandeling van: het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Bennebroek en Bloemendaal (31328); het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Alkemade en Jacobswoude (31329)Pagina 6353-6353
Presentie en opening (donderdag 29 mei 2008)Pagina 6353-6353
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 29 mei 2008)Pagina 6426-6427
Voortzetting van de behandeling van Voorstel van wet van de leden Van Bommel, Van der Ham, Ouwehand, Peters en De Roon betreffende het houden van een raadplegend referendum over het Hervormingsverdrag van de Europese Unie (Wet raadplegend referendum Hervormingsverdrag) (31259)Pagina 6413-6426
Stemming over een motie, ingediend bij het spoeddebat over commerciële vluchten van het vliegveld Twente, te weten: de motie-Ten Broeke over het treffen van voorbereidingen voor openstelling van vliegveld Twente (31200 IXB, 31200 XII, nr. 25)Pagina 6378-6378
Behandeling van de wetsvoorstellen Uitvoering van de op 14 november 1970 te Parijs tot stand gekomen Overeenkomst inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen (Uitvoeringswet UNESCO-verdrag 1970 inzake onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van cultuurgoederen) (31255) en Goedkeuring van de op 14 november 1970 te Parijs tot stand gekomen Overeenkomst inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer en eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen (Trb. 1972, 50) (31256, R1836)Pagina 6353-6362
Behandeling van het voorstel van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken tot wijziging van het Reglement van Orde (31470)Pagina 6399-6409
Debat naar aanleiding van een schriftelijk overleg over de Nederlandse inzet bij de High Level Conference van de FAOPagina 6409-6413

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over commerciële
vluchten van het vliegveld Twente.De heer Ten Broeke (VVD):Voorzitter. Uit de voortgangsbrief die de minister ons vorige week stuurde,
blijkt dat er geen enkele voortgang is geboekt; sterker, de minister schrijft
dat het nog een halfjaar gaat duren voordat er weer wordt gevlogen vanaf Twente.
De huidige afhandelaar van de commerciële vluchten en tevens de enige
gegadigde exploitant, de EAT, denkt aan negen maanden en houdt het daarom
binnen 24 uur voor gezien. Als de minister niet morgen een besluit neemt,
wordt de stekker eruit getrokken. Hoe spijtig dit ook is en hoe onomkeerbaar
het ook zal zijn voor de verdere ontwikkeling van de luchthaven, de VVD-fractie
krijgt de indruk dat men daar groot gelijk in heeft. Deze ondernemers lieten
meer hun Twentse hart dan hun zakelijke hoofd spreken, maar voelen zich nu
voor dat hoofd gestoten. De minister hield zowel de markt als de regio aan
het lijntje en nu moet de Kamer wederom tussenbeide komen.Tijdens het mondeling vragenuur op 22 november 2007 bleek al dat
de minister, dwars tegen het advies van zijn eigen ambtenaren, met het grondontwikkelingsbedrijf
Vliegwiel Twente Maatschappij koos voor de mottenballenvariant voor de interim-periode
van drie jaar. Minister Bos zei toen dat hij eerst nieuwe feiten wilde zien,
alvorens op te schalen naar een beperkte openstelling. Deze feiten zijn er
gekomen. De Kamer neemt op 18 december 2007 een amendement aan waarin
3 mln. wordt vrijgemaakt. De EAT brengt eind januari 2008 per kerende post,
op verzoek van VTM, een bieding uit die door Financiën warm wordt onthaald.
Ook de regio legt 2 mln. op tafel. Begin februari 2008 bezoekt de minister
zelf de regio en krijgt niet alleen van alle kanten de bevestiging waar hij
om vroeg, maar ook het verzoek om nu eindelijk haast te maken. De EAT verliest
immers een halve ton per maand. Het Twentse vliegbedrijf Fligh Home is al
uitgeweken naar andere luchthavens. De brochures met de zomercharters kunnen
worden weggegooid en tot overmaat van ramp kondigt het logistieke bedrijf
Beijer uit Oldenzaal deze week aan, 162 mensen te moeten ontslaan omdat hun
textielklanten een ander heenkomen hebben gezocht; geen vertrouwen meer in
een oplossing, geen vertrouwen in de minister.Alle regionale bestuurders, van gedeputeerde Rietkerk tot burgemeester
Den Oudsten, houden vol dat de minister hen verzekerde, de noodzakelijke procedures
uiterlijk 25 maart 2008 op te starten, zodat er vóór de
zomer werd gevlogen. Het is bijna zomer en de minister vertelt ons dat hij
nog moet beginnen, dat het lang gaat duren en misschien niet eens doorgaat.
Hij verschuilt zich achter de stelling dat hij een openbare, Europese aanbesteding
wil volgen.Ik heb hierover enkel vragen. Klopt het dat het VTM eind oktober 2007
wel ondershands wilde gunnen aan de Sequoia Macquarie Bank, een buitenlandse
partij? Klopt het dat de landsadvocaat al in oktober uitging van een concessie
en de mogelijkheid te gunnen, mits hieraan ruchtbaarheid gegeven zou worden?
Waarom heeft de minister volledige marktuitvraag gedaan met als eindresultaat
dat er één marktpartij overbleef, maar stelde hij hen, noch
de regio, noch ons, eerder op de hoogte van zijn besluit om
alsnog voor een onnodig en lang aanbestedingstraject te kiezen?Aanbestedingen lijken aan dit kabinet niet besteed. Of in deze zaak nu
wel of niet geblunderd is, er is veel kostbare tijd verloren. De Kamer wilde
openstelling en de regio ook. De jurist die de Kamer de afgelopen dagen adviseerde,
is van mening dat, of er nu sprake is van een concessie of een dienst, de
aanbesteding vormvrij is, zolang er maar bekendheid gegeven wordt aan het
feit dat de exploitant wordt gezocht. De vraag is of hieraan niet al in voldoende
mate is voldaan. Immers, in diverse media, in een stroom persberichten, op
congressen, in Twentse gemeenteraden, in de Overijsselse Staten en zelfs in
deze Kamer is langdurig en herhaaldelijk aangegeven dat er tijdelijke exploitant
wordt gezocht. Als gevolg van de publiciteit is de VTM met gegadigden gaan
spreken en bleef er één partij over.Hoe is het mogelijk dat juridisch advies dat deze Kamer de laatste vier
dagen inwon, door deze minister in de afgelopen vier maanden niet kon worden
omgezet in een sluitende procedure? De VVD-fractie wil geen uitvluchten, maar
chartervluchten. Wij vragen de minister, de voet van de rem te halen en met
de regio de kar te trekken. Neem direct het besluit tot openstelling, start
parallel de snelste aanbestedingsroute of gun gewoon. Of het nu een dienst,
een concessie of een overheidsopdracht is, het kan binnen 15 tot 40 dagen.
De opstart kost nog eens twee maanden en met dit schema is het mogelijk dat
Twentse supporters vanaf hun eigen luchthaven afreizen naar de voorronde van
de Champions League en daar eind augustus ook de tegenstander, vermoedelijk
Barcelona, kunnen ontvangen. Minister, maak dit mogelijk; dan zit u eerste
rij. Anders gebruik ik mijn tweede termijn om u hiertoe in een motie te bewegen.De voorzitter:Als u hiervoor dan nog tijd heeft, mijnheer Ten Broeke. Het woord is aan
de heer Duyvendak.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik zou de heer Ten Broeke willen vragen of hij niet een heel gemakkelijk
verhaaltje voor de bühne houdt voor een relatief kleine groep in Twente
die nog gelooft in de toekomst van het vliegveld. Hij zegt dat er binnen 24
uur duidelijkheid moet komen en de ondernemer zijn opdracht binnen wil hebben.
Er is toch geen enkele juridische basis en kans dat dit binnen 24 uur geregeld
kan worden?De heer Ten Broeke (VVD):Het is waar dat wij dit de afgelopen 24 maanden al hadden kunnen regelen.
In de komende 24 uur zal dus heel veel werk moeten worden verzet. Ik ben ervan
overtuigd dat al het werk dat nodig is om deze procedure snel te starten,
al klaar ligt. Als de minister de aanbesteding per se wil doen, hoeft hij
heel simpel alleen maar een advertentie te plaatsen. Hij kan dit binnen 24
uur doen, in Het Financieele Dagblad of in The Financial Times. Dan zijn wij
daar nog dit weekend uit. De minister moet er helder in zijn dat hij gevolg
geeft aan de opdracht die hij in de Kamer heeft gekregen, die de staten van
Overijssel hebben laten horen en die de gemeenteraad van Enschede heeft laten
horen, namelijk dat dit vliegveld zo snel mogelijk open moet.De heer Duyvendak (GroenLinks):Stel dat het mogelijk is, wat natuurlijk niet zo is, om de advertentie
vandaag te plaatsen in The Financial Times, dan heeft de heer Wessels zijn
vergunning morgen nog niet. Ook dan zal hij tientallen dagen, zo niet maanden
moeten wachten voordat hij zekerheid heeft.De heer Ten Broeke (VVD):De potentiële exploitant vraagt om duidelijkheid van deze minister.
Men dacht deze duidelijkheid te hebben toen men een bieding deed en daar de
antwoorden op kreeg. Men dacht deze duidelijkheid te hebben toen de minister
langskwam op, ik meen, 4 februari, en met de afhandelaar heeft gesproken.
Men dacht deze duidelijkheid te hebben toen men van de regiobestuurders en
van de VTM te horen kreeg dat het traject per 25 maart zou ingaan. Vorige
week hebben wij kunnen constateren dat deze duidelijkheid er niet is, maar
dat wordt gekozen voor de langste aanbestedingsprocedure. Dit had in oktober
direct moeten gebeuren, of de minister had nu een besluit moeten nemen. Hij
doet geen van beide.De voorzitter:Wilt u proberen iets beknopter te antwoorden?De heer Tang (PvdA):Ik geloof dat wij gezamenlijk de frustratie hebben dat het niet snel genoeg
gaat. Laat dat voorop staan. Wij hebben niet voor niets samen met het CDA
een amendement ingediend bij de behandeling van de begroting van Verkeer en
Waterstaat om een doorstart voor de tussentijd mogelijk te maken. De indruk
die de heer Ten Broeke nu wekt, dat het binnen 24 uur mogelijk is en dat het
24 maanden geleden ook al had gekund, lijkt dat niet op een geschil dat in
Twente misschien wel woordelijk te volgen is. Laten wij wel zijn, de heer
Ten Broeke zegt zelf dat 25 maart duidelijk is geworden dat er een aanbesteding
zou volgen. Dat was iedereen bekend. Zo snel is het niet mogelijk. Het kon
in ieder geval niet 24 maanden geleden. Bovendien blijkt uit het juridisch
advies aan de Tweede Kamer dat een aanbesteding niet heel veel tijdwinst oplevert
ten opzichte van een concessie.De heer Ten Broeke (VVD):Ik heb net gezegd wat de termijnen zijn. Wij hebben inderdaad in het juridisch
advies dat wij zelf hebben ingewonnen, gehoord dat de kortste procedures tussen
de vijftien en de veertig dagen belopen, aangezien er sprake is van maar één
mogelijk gegadigde. Daarnaast is er nog een kleine twee maanden nodig om de
luchthaven weer op te starten. Dit alles hangt echter af van het besluit van
deze minister. Dat wil de gegadigde nu horen. Binnen 24 uur wil men nu weten
waar men aan toe is. Kan men door of blijft het weer hangen in een heel lange,
uitgebreide aanbestedingsprocedure, die nog minimaal zes maanden op zich laat
wachten? Op die vraag wil men antwoord hebben.De heer Tang (PvdA):Ik zag gisteren een berichtje waarin de heer Ten Broeke sprak over bestuurlijke
onbetrouwbaarheid. Ik ken hem als een Europeaan, die toch niets tegen Europese
aanbestedingsregels zou hebben. Wat denkt hij dat vanuit bestuurlijk oogpunt
betrouwbaarder is: handjeklap in de achterkamer of een keurige procedure die
transparant is en volgens de Europese regels verloopt?De heer Ten Broeke (VVD):De heer Tang moet mij wel goed quoten. Ik heb gezegd dat dit grenst aan
bestuurlijke onbetrouwbaarheid. Ik wil van de minister horen
wat hij eraan heeft gedaan om het beeld weg te nemen dat in de regio bestaat,
bij de bestuurders met wie hij heeft gesproken, bij de marktpartijen die hij
heeft gesproken. Dit zullen wij straks in het antwoord van de minister horen.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. Wij hebben ons gisteren verdiept in het dossier Twente. Toen
bleek dat er een verkeerde procedure is gevolgd. Deze procedure is nu dus
gestaakt. Er zal een nieuwe procedure moeten komen. Dit betekent dus vertraging.Waarom heeft de minister niet tijdig ingezien dat de begonnen procedure,
namelijk een onderhandse gunning, onhaalbaar was? Heeft hij zich vergist of
heeft hij zich onvoldoende op de hoogte gesteld? Klopt het wat ik hier zeg?
Heeft hij inderdaad de verkeerde procedure gevolgd? Zo ja, waarom heeft hij
niet de juiste procedure gevolgd? Is hij het met ons eens dat de luchthaven
zo snel mogelijk moet worden opengesteld, het liefst niet voor twee dagen
per week, maar voor zeven dagen per week? Dat zou een rendabele exploitatie
mogelijk kunnen maken. Ondertussen kunnen wij nadenken over de vraag wat een
goede toekomstbestendige bestemming voor zo'n luchthaven is. Kan de minister
uitleggen wat zijn plannen zijn? Hoe gaat hij zo snel mogelijk deze luchthaven
openstellen voor de burgerluchtvaart?De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. De vraag achter dit debat is: wat gaan wij doen met het prachtige
groene hart van Twente? Wat is de toekomst van dit mooie groene hart? Kiezen
wij hier voor rust, ruimte, groen en zorg? Wij kennen allemaal het heel interessante
alternatief voor een hoogwaardig centrum voor gezondheid en verzorging, dat
duizenden arbeidsplaatsen kan scheppen en waarin velen willen investeren?
Kiezen wij daarentegen voor een vliegveld, waarmee Twente de Randstad achternagaat?
Herrie, lawaai en onrust; onrust, herrie en lawaai.In de discussie over de toekomst van dit gebied heeft de GroenLinks-fractie
gedurende de afgelopen jaren steeds gekozen en kiest zij nog steeds voor het
centrum voor gezondheid en verzorging. Wij roepen op onmiddellijk te stoppen
met de plannen rond dit vliegveld. Tegen de voorstanders zeg ik: leg je een
keer neer bij de mislukking van dit plan, accepteer je verlies en jaag niet
langer een illusie na.Een vliegveld in Twente is onrendabel, onnodig en onwenselijk. Het is
onrendabel en nooit rendabel te krijgen. Er gaat nu 5 mln. aan subsidies heen,
terwijl wij hadden besloten geen subsidies meer te geven aan regionale vliegvelden.
Het aantal van anderhalf à twee miljoen passagiers kan nooit gehaald
worden. Een vliegveld is onnodig. 60 km verderop ligt een vliegveld bij Münster
dat ook al nauwelijks het hoofd boven water kan houden. Laten wij dan een
snelle busverbinding ernaar toe organiseren. Bovendien is het onwenselijk.
Het is onwenselijk om de milieuproblemen verder over Nederland uit te smeren.
Hoe meer vliegvelden, des te meer gebieden van herrie en luchtverontreiniging. De GroenLinks-fractie hoopt van harte dat het plan vandaag finaal stukloopt,
zodat het mooie hart van Twente, waar ik zelf geboren ben, groen blijft.De heer Ten Broeke (VVD):Ik ken uw houding en u kent de onze. Maar maakt u nu uit of daar gevlogen
moet worden of zijn het de mensen die daar het vliegtuig willen nemen? Zijn
het de mensen die daar bestuurlijke verantwoordelijkheid dragen? Zijn het
de lokale politici? Zij zijn namelijk eensluidend in hun oordeel; zij willen
dat de luchthaven gedurende de interim-periode openblijft.De heer Duyvendak (GroenLinks):U kent de discussies in de verschillende raden. U kent ook de inzet van
de GroenLinks-fracties, namelijk om een referendum te houden in de regio.
Dat is aldoor afgewezen door de bestuurders, omdat zij bang zijn de vraag
voor te leggen aan de bevolking. U kent de grote verdeeldheid onder de bevolking.
Ik zou zeggen: laten wij daarover dan maar eens een referendum houden.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De D66-fractie blijft zich afvragen waarom het zo'n goed idee
is een doorstart te maken met het vliegveld Twente. Ons economisch beleid
richt zich steeds meer op het concentreren van talent, innovatie en ontwikkelingen
op plekken die dat goed aankunnen en niet op het versnipperen van een sector,
zodat wij moeten slepen met kennis en producten. Daarom geeft mijn fractie
de voorkeur aan investeren in Schiphol, met een eventuele uitbreiding naar
Lelystad, in plaats van overal kleine vliegveldjes. Vanuit het oogpunt van
mobiliteit is het niet goed en het doet ook geen recht aan de sectoren die
daarvoor niet volledig benut worden, zoals in Twente.In Twente moeten wij inzetten op recreatie, gezondheidszorg of een kleinschalig
bedrijventerrein, waar voor aantrekkelijke prijzen ruimte kan worden gegund
aan bij de Universiteit Twente afgestudeerde startende ondernemers. De regio
heeft de laatste jaren enorm geïnvesteerd in toerisme en recreatie. In
deze branche is inmiddels ruim 10% van de bevolking werkzaam. Deze
toeristen komen voor rust en ruimte. Als die rust wegvalt door vliegtuigen,
waarom zouden die toeristen daar dan blijven? De laatste twee jaren is in
Twente is de werkloosheid met 35% gedaald. De Twentse werkgelegenheid
heeft dus geen kwantitatieve impuls nodig, maar een kwalitatieve impuls. Kan
de minister toelichten hoe deze zaken zich verhouden tot een al dan niet tijdelijke
doorstart?De fractie van D66 heeft daarnaast vragen over de hele aanbestedingsprocedure.
Kan de minister toelichten waarom de toegezegde 5 mln. aan overheidsgeld geen
onrechtmatige staatssteun is? Blijft het bij deze 5 mln. of is er meer geld
achter de hand? Moet een tijdelijke exploitant een marktconforme prijs betalen
voor de huur en de pacht van opstallen en grond? Kan de minister inzicht geven
in hoeveel de rijksoverheid inmiddels heeft uitgegeven aan de talloze plannen
en onderzoeken? Wat zijn dan de kosten van een dergelijke aanbesteding en
hoe denkt de minister van Financiën over de exploitatie?Het is voor de regio van groot belang om hoogwaardige werkgelegenheid
te houden, zeker wanneer het gaat om kleine innovatieve bedrijven. Er is daar
inderdaad dichtbij een ander alternatief, namelijk Münster. De heer Duyvendak sprak daarover. Wij hebben al gezien dat als je gezamenlijk
een vliegveld exploiteert, zoals Aken en Maastricht dat hebben gedaan, daaruit
voor beide grensgebieden voordeel te halen valt. Waarom gaan wij niet gewoon
naar Münster? Waarom gaat Enschede niet samen met Münster de luchthaven
benutten, daar een snelle treinverbinding naar aanleggen en de plek waar nu
de luchthaven is ombouwen tot een mooie plek groen in Twente? Dat lijkt ons
een veel beter alternatief.De heer Haverkamp (CDA):Voorzitter. Kent u de grap over de mensen die deze zomer vanaf de luchthaven
Twente op vakantie zouden gaan? Zij gingen niet. Ik geef toe, ik heb betere
grappen gehoord. Zo dacht ik bij de lezing van de brief van de minister van
Financiën aan de Kamer over de voortgang van de luchthaven Twente dat
het ook een grap was. Leest u even mee wat de minister van Financiën
ons schrijft op 16 mei 2008. Wij zijn dan al vierenhalve maand in het
jaar 2008, een jaar waarin op basis van het amendement-Koopmans gevlogen zou
moeten worden vanaf luchthaven Twente. De minister schrijft het volgende: "Afgelopen
tijd heeft het GOB, in opdracht van het Rijk, onderzocht of een aanbesteding
voor tijdelijke commerciële luchtvaart gedurende de planfase haalbaar
is." Vervolgens gaat hij verder: "Als alles verloopt conform beoogde
planning, zal het circa vijf à zes maanden duren alvorens commerciële
luchtvaart vanaf vliegveld Twente weer mogelijk is." Na vierenhalve maand
studeren kan het ministerie niet eens vertellen of een aanbesteding mogelijk
is en mocht een aanbesteding mogelijk zijn, dan zal het zeker tot november
2008 duren voordat er weer gevlogen kan worden. Is dit een grap of om te huilen?
Voor de CDA-fractie is dit in ieder onacceptabel.Ik zal u niet vermoeien met alle stappen die de CDA-fractie heeft gezet
om de luchthaven Twente open te houden nadat minister Kamp van de VVD besloot
deze te sluiten. Twee wil ik u niet onthouden. Op initiatief van de CDA-fractie
is in de Wet Regionalisering Burger- en Militaire Luchthavens vastgelegd dat
Twente moet worden beschouwd als een luchthaven van nationaal belang. Bij
de begrotingsbehandeling van het ministerie van Verkeer en Waterstaat zijn
in een CDA-amendement de gelden geregeld die nodig waren om de luchthaven
de komende drie jaar open te houden. Van de minister verneem ik graag waarom
de Kamer niet eerder op de hoogte is gesteld over de vertraging. Het is de
Kamer geweest die op ons initiatief een voortgangsrapportage heeft gevraagd
nadat wij uit de regio te horen kregen dat het niet lekker liep. Waarom heeft
de minister zelf geen initiatief genomen? Is hij het met mij eens dat hij
onzorgvuldig is geweest in de communicatie naar de regio, het bedrijfsleven
en de Kamer? Wat gaat hij doen om de verstandhouding te verbeteren?Er is een onderzoek voor de Tweede Kamer gedaan. De conclusie daaruit
was dat de snelste weg om tot een openstelling van de luchthaven Twente te
komen een transparante procedure is die leidt tot een concessie van diensten
waarbij er een commercieel risico is voor de exploitant. Om de minister meer
uitzoekwerk te besparen, is de Kamer zo vriendelijk geweest dat onderzoek
ter beschikking van zijn ministerie te stellen. De conclusies die de minister
aan dit onderzoek verbindt, stellen ons echter buitengewoon teleur. Op dit
moment ontbreekt mij de tijd om alle juridische argumenten te doorlopen. Daarom
zal ik kort zijn.De CDA-fractie wil van de minister de harde garantie dat hij zich tot
het uiterste zal inspannen om conform de wens van deze Kamer Twente de komende
drie jaar open te houden, zodat de regio straks zelf kan kiezen uit twee volwaardige
alternatieven. In zijn reactie op het advies van de parlementaire advocaat
geeft de minister aan dat zijn route sneller is. In de ogen van de CDA-fractie
heeft de minister de schijn tegen, maar hij mag het bewijzen door de Kamer
voor komende dinsdag een plan te overhandigen met daarin een tijdslijn en
de mijlpalen waarin hij aangeeft hoe Twente zo snel mogelijk weer open kan.De heer Duyvendak (GroenLinks):U vraagt de minister zich tot het uiterste in te spannen. U vraagt echter
niet binnen 24 uur duidelijkheid, zoals de investeerder wil.De heer Haverkamp (CDA):Vandaag wil ik de duidelijkheid van de minister dat hij de wens van de
meerderheid van deze Kamer respecteert. Dat kan al in dit debat. Dat is dus
hoop ik binnen 24 uur, zeker als het aan onze voorzitter ligt. Wij geven de
minister voor de concrete uitwerking van die toezegging tot dinsdag.De heer Madlener (PVV):Het gaat hier om een openstelling voor slechts twee dagen per week, in
een periode van drie jaar. Dat blijkt een verliesgevende onderneming te zijn.
Met twee dagen per week kan je het vliegveld niet rendabel openhouden. Stel
nu dat een langere openstelling, bijvoorbeeld voor zeven dagen per week, wel
een rendabel plaatje zou geven. Is de CDA-fractie dan van mening dat ook zeven
dagen per week de inzet van de regering zou moeten zijn voor openstelling
van dit vliegveld?De heer Haverkamp (CDA):U beschikt waarschijnlijk over andere stukken dan ik. Wij hebben bij het
amendement-Koopmans geregeld dat de luchthaven juist meer dan twee dagen open
is. Aan uw wens is dus al invulling gegeven.De heer Madlener (PVV):Op hoeveel dagen zet u in?De heer Haverkamp (CDA):In het amendement-Koopmans staat dat er minimaal vijf dagen commerciële
luchtvaart nodig is. Dat was ook het signaal dat wij destijds vanuit de markt
kregen. Als dat veranderd is, hoor ik dat graag.De heer Madlener (PVV):Stelt u de eis van vijf dagen open ook aan de minister? Blijft minimaal
vijf dagen open de eis?De heer Haverkamp (CDA):Het was geen vraag maar gewoon een mededeling. Wij hebben als Kamer een
amendement aangenomen en de minister is gehouden de wet uit te voeren. Op
dit moment hoeven wij dat dus niet meer te vragen; het staat gewoon vast in
de wet.De voorzitter:Het staat er al in. Dank u wel, het woord is aan de heer Tang van de PvdA-fractie.De heer Tang (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie wil graag een open en eerlijke afweging over
de volwaardige alternatieven voor Twente. Dat kan een luchthaven zijn of het
alternatief waarbij de nadruk ligt op zorg. Ik vind het zelf moeilijk te zeggen
of de luchthaven op dit moment onrendabel is. Ook vind ik het moeilijk te
zeggen of het alternatief inderdaad de impact heeft die door de voorstanders
ervan wel wordt beloofd. Daarom is er een open en eerlijke afweging nodig.
Er is ook tijd nodig. Die tijd wilden wij gunnen aan Twente. Mijnheer Haverkamp,
het was een gezamenlijk amendement van CDA, PvdA en VVD. Dit was de intentie
erachter. Wij wilden niet voorsorteren op een van de twee alternatieven, die
ook binnenkort gepresenteerd zullen worden. Belangrijk is het natuurlijk dat
er wel een snelle doorstart is, want men sorteert toch voor met een situatie
waarbij de luchthaven de facto dicht is. Dat is de indruk die nu ontstaan
is. Ik kan mij de frustratie bij alle betrokkenen – bijvoorbeeld bij
de mogelijke exploitant, maar ook in de Tweede Kamer – heel goed voorstellen.
Dit was namelijk niet de intentie die wij in december hadden. Het moest een
snelle doorstart zijn en het duurt lang. Dat roept ook, zoals ik al zei, argwaan
op. Wij willen die argwaan niet hebben want er wordt hier niet voorgesorteerd.
Bij die volwaardige alternatieven wilden wij nu juist die argwaan voorkomen.
Er mogen geen besluiten doorgedrukt worden; wij moeten daar tijd voor nemen.
Nu hebben wij toch een situatie bereikt waarin argwaan de kop opsteekt. Vandaag
moeten wij in het debat in ieder geval bereiken dat die weer weggenomen wordt.Ik heb een vraag en een voorwaarde. De vraag is heel simpel: kan het niet
sneller? Er ligt ook een motie van de gemeenteraad van Enschede, weer gezamenlijk
van PvdA, VVD en CDA. De motie zegt het wat netter, maar het komt erop neer
dat duidelijkheid gevraagd wordt over de exploitatie op zo kort mogelijke
termijn. Dat komt op het volgende neer: kan het niet sneller en kan het niet
van 52 naar 15 dagen? Ik zie bijvoorbeeld in de voortgangsrapportage staan
dat er een ontheffing moet worden gevraagd bij de Militaire Luchtvaartautoriteit,
wat dan twee maanden kost. Is dat nodig; is het niet mogelijk om het proces
te versnellen? Dat is de vraag aan de minister. Ik hoop dat hij daarover nu
duidelijkheid kan verschaffen en dat hij de argwaan die de kop opsteekt –
dat er nu toch wordt voorgesorteerd – kan wegnemen.Ten slotte de voorwaarde. In de voortgangsrapportage wordt namelijk ook
gesuggereerd dat de aanbesteding zou kunnen mislukken. Voor de PvdA-fractie
is dat geen optie, want daarmee wordt niet aan de intentie voldaan dat wij
een tijdelijke doorstart van de luchthaven willen hebben. Is het bijvoorbeeld
mogelijk om de voorwaarden van de aanbesteding zo te formuleren dat het bod
van de kandidaat erin past, zodat wij niet de hele procedure doorlopen en
alsnog geen exploitant vinden? Dat zou onacceptabel zijn. Ik krijg graag op
zo kort mogelijke termijn duidelijkheid. Bedenkt u daarbij dat er niet alleen
duidelijkheid moet worden gegeven aan de exploitant, maar ook aan de reisorganisaties.
De reisgidsen voor de zomer van 2009 worden al in november gedrukt.De voorzitter:Mijnheer Tang, uw tijd was om. De heer Duyvendak.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik dacht dat de heer Tang ook econoom was. Maar u kunt toch nooit bij
een aanbesteding van de minister eisen dat hij slaagt? Er kunnen toch situaties
blijken in de markt – die zijn zelfs waarschijnlijk – die zo onrendabel
zijn dat de minister straks met een "niet" terugkomt? Dat is toch
een reële, altijd mogelijke uitkomst van een aanbestedingsprocedure?De heer Tang (PvdA):Dan is de vraag of er niet moet worden gekozen voor een concessie. Het
is geen optie om dit te laten mislukken. Wij willen er niet op vooruitlopen.
Ik ben eerlijk gezegd niet zo bezorgd over de staatssteun in dit verband.
De PvdA is in het geheel niet voor subsidies aan luchthavens; die moeten zichzelf
kunnen bedruipen. Maar dat geldt niet voor deze interim-fase.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dat is op zichzelf een schijnheilig standpunt, maar het zij u vergeven.
Ook als u van de minister eist dat hij over een concessie gaat onderhandelen
of welke procedure dan ook volgt, kan hij met een "niet" terugkomen
omdat het onhaalbaar is en er een te groot tekort blijkt. U kunt toch nooit
bij voorbaat succes eisen en verlangen?De voorzitter:Dat hebt u net gezegd.De heer Tang (PvdA):Voor alle duidelijkheid, de PvdA is niet voor subsidies voor luchthavens.
Daar is niks schijnheiligs aan. Wij hebben dat geld vrijgemaakt in december,
juist om tot een goede afweging te komen. Dat geld is ook een investering
in de besluitvorming. Daarom zie ik het niet onmiddellijk als staatssteun.De voorzitter:De heer Madlener.De heer Madlener (PVV):Ik ben blij dat de Partij van de Arbeid haar koers gestand doet en de
motie wil uitvoeren: de luchthaven moet openblijven.De heer Tang (PvdA):Het is een amendement.De heer Madlener (PVV):Het amendement. Bent u het niet met mij eens dat er wel sneller had kunnen
worden gevlogen, als de minister sneller was begonnen met de aanbestedingsprocedure?De voorzitter:Dit is uw tweede interruptie van de drie in totaal.De heer Tang (PvdA):Ik vind dat moeilijk te beoordelen. Wij zitten hier met juridische adviezen.
Ik ben geen jurist. Ik heb wel een gevoel van frustratie, want dit was inderdaad
niet onze intentie in december 2007. Had het sneller gekund? Wij kunnen terugkijken,
maar ik kijk liever vooruit. Ik wil dat het nu snel gaat. Dat vind ik het
belangrijkste van dit debat, want hier is nog wel wat te winnen.De voorzitter:Uw vervolgvraag.De heer Madlener (PVV):Wij zijn het erover eens dat het nu snel moet gaan. Maar wij moeten hier
ook kijken wat de minister tot nu toe heeft gepresteerd op dit gebied. Er
is een duidelijk amendement geweest en de minister heeft een verkeerde koers
gevaren en de aanbestedingsprocedure niet tijdig gestart. Daarom
zitten wij nu in deze situatie. Ik vind dat u heel kritisch moet zijn wat
er tot nu toe is gebeurd. U moet dan ook kritisch naar uw eigen minister kijken:
heeft hij al het goede gedaan om tegemoet te komen aan de wens van de Kamer
om de luchthaven snel open te stellen? Volgens mij is het antwoord daarop "nee",
maar laten wij dat straks horen.De heer Tang (PvdA):Ja, laten wij dat straks horen. Dat zou ook mijn voorstel zijn.De heer Roemer (SP):Voorzitter. Tot grote spijt van de SP-fractie hebben de regio Twente en
een meerderheid van de Kamer zich uitgesproken voor commerciële luchtvaart
op een failliete luchthaven. Een financiële injectie moet ervoor zorgen
dat een overbodige luchthaven in gebruik kan blijven voor een aantal jaren,
in ieder geval een periode van drie jaar als overbrugging. Wat de SP betreft,
is het weggegooid geld dat beter voor echte structuurversterking in de regio
Twente gebruikt had kunnen worden. Maar helaas oordeelde een meerderheid hier
anders over en besloot men voor drie jaar de luchthaven open te houden.Minister Bos was ook niet blij met de financiële injectie van 3 mln.
Een minister van Financiën die niet blij is met het uitgeven van geld
dat beter anders besteed had kunnen worden, valt te prijzen. Maar democratie
is democratie en een besluit is een besluit. Ook de SP kan zich vervolgens
niet aan de indruk onttrekken dat wel erg veel tijd verloren is gegaan. Ik
ken dat gevoel helaas bij andere meerderheidsbesluiten, waar ik wel blij mee
ben geweest.Waarom heeft de minister zoveel tijd genomen, waarom is zoveel tijd verloren
gegaan en kon het niet sneller? Gelooft de minister eigenlijk wel in het project,
of heeft hij inmiddels nog meer inzicht gekregen dat dit project niet verstandig
is? Zo ja, dan hoor ik dat uiteraard graag. Kan de minister garanderen dat
er in de komende drie jaar niet nog meer overheidsgeld heen moet? Is het,
gezien de vertragingen en gezien de huidige situatie, nog wel reëel om
door te gaan op de ingezette weg?De vergadering wordt van 12.37 uur tot 12.50 uur geschorst.Minister Bos:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun bijdrage in eerste termijn. In essentie
zijn mij twee vragen gesteld: kon het sneller en kan het sneller? Om die vragen
zo goed mogelijk te beantwoorden zeg ik eerst iets meer over de randvoorwaarden
waarbinnen wij opereren. Dat zijn randvoorwaarden die voor een belangrijk
deel door de Kamer aan ons zijn meegegeven.De eerste randvoorwaarde is te vinden in het amendement van het lid Koopmans
van de CDA-fractie, zoals dat in december 2007 is ingediend. Destijds is extra
geld vrijgemaakt om de luchthaven voor een interim-periode open te kunnen
houden. In de toelichting op dat amendement is zeer expliciet vermeld dat
het geld zo moet worden benut dat er wordt voldaan aan de eisen van staatssteun.
De implicaties van die randvoorwaarden moeten wij niet onderschatten, met
name wat betreft de mate van zorgvuldigheid die vereist is in de procedure
waar wij mee bezig zijn. Het betekent bijvoorbeeld dat hoe complexer wij de
procedure maken, hoe meer risico's met betrekking tot staatssteun wij zouden
moeten onderzoeken. Het betekent ook dat het de argumentatie om tot aanbesteding
over te gaan sterker maakt, voor zover er een keuze bestaat om het wel of
niet te doen. Het risico op staatssteun is natuurlijk het meest nadrukkelijk
aanwezig wanneer iets onderhands gegund wordt en vragen rijzen of het marktconform
is. Als het wordt aanbesteed is het in ieder geval marktconform, zijn de prijzen
transparant en is voor iedereen te beoordelen of er een risico op staatssteun
is. In het door de Kamer aangenomen amendement van de heer Koopmans met de
daarin expliciet beleden noodzaak voorzichtig om te gaan met aspecten van
staatssteun, is een eerste reden gelegen waarom wij zorgvuldig met de materie
omgaan. Wij komen daarmee op het terrein van complexe aanbestedingsprocedures
maar wij hebben sowieso niet de keuze om het anders te doen.De tweede randvoorwaarde is dat leden van dit kabinet buitengewoon zorgvuldig
om moeten gaan met aanbestedingsprocedures en aanbestedingsregels. Daar heeft
deze Kamer – dat zeg ik vrij nadrukkelijk tegen de heer Ten Broeke –
in het recente verleden op aangedrongen. Als er één partij in
debatten over aanbestedingen, zoals in het debat over Schokland, elk excuus,
maar dan ook elk excuus, om af te wijken van aanbestedingsprocedures van de
hand heeft gewezen, dan is het de VVD-fractie geweest. De enige uitzondering
die de VVD-fractie expliciet in dat debat naar voren gehaald heeft, is dat
wanneer er een dijk doorbreekt en er zakken zand nodig zijn, dan niet eerst
een Europese aanbestedingsprocedure wordt begonnen, maar men die zandzakken
dan gewoon om de hoek mag kopen om het gat te dempen. Verder zei de VVD-fractie
dat tijdsdruk niet als smoes mag worden gebruikt en dat van het kabinet verwacht
mag worden dat het zich aan de regels houdt. Die boodschap hebben wij serieus
genomen, zeker omdat die van de VVD-fractie komt. Daarom gaan wij ook in deze
zaak zorgvuldig om met het belastinggeld van hardwerkende Nederlanders en
met de aanbeste­dingsregels waarvan de VVD-fractie zo graag wil dat wij
ons eraan houden.De heer Ten Broeke (VVD):Het is heel verstandig dat de minister dat serieus neemt en dat moet hij
ook vooral blijven doen. Waar het hierbij om gaat, is dat ook onze opmerkingen
worden gemaakt binnen de kaders van de richtlijnen die er zijn en die de minister
volgens mij al kende. In oktober heeft hij namelijk ongeveer hetzelfde advies
van de landsadvocaat gehad. Wat wij nu willen weten, is of de richtlijn al
of niet van toepassing is in dezen. Ik doel dan niet op de richtlijn die de
minister in zijn brief noemt, aangezien die al niet meer bestaat. Had de minister
de dienstenconcessie, waarvan de VTM nog overwoog om die in oktober te doen,
niet gewoon kunnen toepassen? Is niet de enige verplichting die de minister
heeft en waar wij hem altijd op wijzen, de verplichting van transparantie?
Is daaraan al niet in heel grote mate aan voldaan? Ik kan hier de waslijst
aan documenten noemen maar, naar ik aanneem, beschikt de minister er zelf
ook over. Ik kan ook met eerdere arresten komen waaruit blijkt dat hierover
in grote mate publiciteit is geweest. Daar moet de minister op ingaan, want
dat is de enige eis die hierbij gesteld wordt.Minister Bos:Ik ga daar uiteraard op in, want dat valt allemaal onder de zorgvuldigheid
waarop de VVD-fractie in menig debat heeft aangedrongen op het punt van aanbestedingen.
Een publicatie is niet hetzelfde als een vooraankondiging. Uit Europees rechtelijke
jurisprudentie blijkt dat puur het publiceren van het feit dat je iets van
plan bent, niet dezelfde juridische status heeft als het vooraankondigen van
het feit dat iets als aanbesteding in de markt gezet wordt. Alles wat er tot
nu toe hierover verschenen is, telt niet als het begin van een concessie of
aanbestedingsprocedure. Buiten dat wij in globale zin hebben gezegd dat wij
het partijen mogelijk willen maken om de luchthaven in de interim-fase open
te houden, hebben wij natuurlijk een heleboel zaken met betrekking tot de
eisen die aan partijen gesteld worden, niet gespecificeerd. Bij een vooraankondiging
heb je die specificaties wel klaar. Laat ik gelijk maar duidelijk zeggen dat
wij er stellig van overtuigd zijn dat wij binnen veertien dagen de aanbestedingsprocedure
in formele zin kunnen beginnen. Dan zijn alle documenten rond.De heer Ten Broeke vraagt of het alternatief van een concessie in voldoende
mate is onderzocht en of dat alternatief toepasbaar zou zijn geweest en tot
tijdwinst zou hebben geleid. Een concessie is onder het Europees recht mogelijk
als sprake is van overdracht van een exploitatierisico aan een derde partij.
Als je een exploitatierisico niet overdraagt, maar eigenlijk alleen een prijs
voor een dienst betaalt, spreek je over een gewone aanbestedingsprocedure.
Wij hadden kunnen kiezen voor een procedure waarbij een groot exploitatierisico
richting een derde partij wordt gelegd. Wij hebben daar niet voor gekozen.
Wij hebben ervoor gekozen om in essentie over te gaan tot een aanbestedingsprocedure
die enkel en alleen havendiensten betreft, oftewel vervoersondersteunende
dienstverlening. Daarbij is geen sprake van de overdracht van een groot exploitatierisico.Daar is een aantal redenen voor. Als wij het vandaag alsnog zouden moeten
veranderen, zou dat zeker betekenen dat wij alle documentatie opnieuw moeten
maken. Dat levert veel vertraging op. Er speelt echter meer. Het belangrijkste
is misschien het volgende. Wij hadden het totale project rond vliegveld Twente,
inclusief de vastgoedexploitatie en alle vormen van ondersteunende diensten –
die dus veel breder zijn dan alleen de vervoersondersteunende diensten –
via een concessie kunnen aanbesteden. Wij hadden in dat geval echter een enorme
hoeveelheid voorbereidend werk moeten uitvoeren om precies in kaart te brengen
waar het allemaal om gaat, wat de waarde daarvan is, wat wij in termen van
de exploitatie van een derde partij verwachten, welke eisen wij daaraan stellen
et cetera. Dat zou leiden tot een vertraging van echt vele maanden. Onze voorzichtige
inschatting is dat het een vertraging van zes tot twaalf maanden met zich
meebrengt als wij een breed pakket op die manier in de markt zetten.Verder speelt het een rol dat naarmate het pakket breder is, ook het risico
groter wordt dat je ergens in aanraking komt met staatssteunaspecten. Dat
is dus ook een reden om het smal te houden. Een andere reden is dat er in
Twente bepaalde werken uitgevoerd moeten worden. Vraag mij niet om het allemaal
te begrijpen, maar men vertelt mij dat de landingsbaan opgeruwd moet worden.
Wij kunnen nu daarmee beginnen, omdat het ons eigendom is. Je kunt daar niet
mee beginnen als je het pakket zo breed maakt dat je het verrichten van de
werken en het exploiteren van de diensten allemaal in één groot
project in een concessie stopt. Je moet dan eerst de hele procedure opnieuw
doorlopen, voordat je een partij hebt die aan al die dingen kan beginnen.
Om al die redenen hebben wij gezegd: een concessie in deze procedure leidt
per saldo tot vertraging en grotere risico's en wij doen er beter aan om het
pakket smaller te maken en ons met name te richten op de vervoersondersteunende
diensten. Die hebben wij in een aanbestedingsprocedure gezet en daarmee willen
wij zo veel mogelijk vaart maken. Ik heb al gezegd dat wij de procedure over
uiterlijk twee weken kunnen beginnen.Ik kom te spreken over een andere randvoorwaarde waarbinnen wij ons werk
moeten doen, voor zover daarover misverstanden bestaan. Ik hoorde zojuist
minstens één lid zeggen dat de luchthaven open moet blijven.
Er is geen luchthaven en hij is niet open. Dat er geen functionerende luchthaven
is, moeten wij wel onder ogen zien. Een heleboel essentiële diensten
ontbreken. De luchtverkeersleiding, een goed functionerende verkeerstoren,
een goede landingsbaan, veiligheid, brandweer: het is er allemaal niet. Het
beeld dat er al iets ligt en dat ik dat nu bruut afbreek, is onjuist. Er ligt
een terrein met een aantal voorzieningen, waarin fors geïnvesteerd moet
worden om de luchthaven weer te kunnen openen.Bij die investeringen moet gedacht worden aan aanpassing van de infrastructuur,
beheer en beveiliging van het vastgoed en de luchtleiding, zaken als een havendienst,
luchtverkeersleiding, meteo, brandweer, bagageafhandeling, passagiersterminal
en de ontheffing van allerlei vergunningen. De heer Tang vroeg of vergunningsontheffing
versneld kan worden. Het probleem daarbij is dat de vergunningen verleend
worden door onafhankelijke autoriteiten, die ook zeker onafhankelijk moeten
blijven.Het is niet gepast dat de politiek druk uitoefent op het verlenen van
een vergunning. Om een vergunning te kunnen verlenen en om dat snel te kunnen
doen moet verder wel bekend zijn aan wie die vergunning verstrekt moet worden.
Wij willen de onafhankelijkheid van die autoriteiten op geen enkele manier
aantasten en daarom proberen wij tijd te winnen door alle resterende werkzaamheden
zoveel mogelijk parallel te laten lopen. Die mogen immers niet tot onnodige
vertraging leiden.De heer Haverkamp (CDA):Begint u over veertien dagen met de voorbereidende werkzaamheden of kan
ik dan al op de website zien dat er wat gebeurt? U hebt gekozen voor een constructie
met de Militaire Luchtvaart Autoriteit om tijdwinst te kunnen boeken. Die
tijd is inmiddels weggetikt. Is het dan niet verstandig om ook een burgervergunning
voor het vliegveld af te geven?Minister Bos:Het antwoord op de eerste vraag is bevestigend. Over veertien dagen worden
de aanbestedingsdocumenten gepubliceerd en dat is tegelijkertijd de opening
van de aanbestedingsprocedure.Het antwoord op uw tweede vraag heb ik niet paraat. Wellicht dat ik u
in tweede termijn kan antwoorden, zo niet dan zal ik die vraag schriftelijk
beantwoorden.De heer Ten Broeke (VVD):Sinds 18 januari bent u in het bezit van een bieding van de enige
potentiële exploitant. In die bieding wordt een groot aantal diensten
aangeboden. Zo is de brandweer daarin helemaal meegenomen.
Verder heeft men u op dit punt ook toezeggingen gedaan.De luchthaven heeft een landingsbaan die lang genoeg is en een geluidsruimte
die groot genoeg is om vliegverkeer toe te kunnen staan. Als u de wil hebt
om daarmee verder te gaan, moet u zich niet langer verschuilen achter details.
Overigens kende u die al in oktober en had u ze eigenlijk al opgelost moeten
hebben.Minister Bos:Ik verschuil mij achter de VVD-fractie. In het debat over aanbestedingen
heeft de woordvoerder van de VVD-fractie het kabinet in niet mis te verstane
bewoordingen laten weten dat er geen excuus is voor het kabinet om zich niet
te houden aan de Europese aanbestedingsregels. Dat betekent dat onderhandse
aanbiedingen of bekendheid met een ondernemer geen redenen zijn om een opdracht
te gunnen waarvoor eigenlijk een Europese aanbestedingsprocedure moet worden
gevolgd. Ik doe nu wat u het kabinet toen hebt geadviseerd en dan moet u nu
niet opeens met een ander advies komen.De heer Ten Broeke (VVD):Diensten zijn toch zeker uitgezonderd van een aanbestedingstraject? En
dan geldt dat toch ook zeker voor een concessie? Overigens ging u er in oktober
ook zelf nog van uit dat het om een concessie zou gaan. Sterker nog: u wilde
dat het een concessie zou worden. In het geval van tijdelijke exploitatie
kunt u wel degelijk werken met een concessie. In oktober wilde u bovendien
nog met een Schotse bank in zee. En twee maanden later kwam u bij de EAT terecht.Minister Bos:Ik neem aan dat u spreekt over Sequoia. Op enig moment was er inderdaad
sprake van een bieding van Sequoia. Deze bieding overschreed heel ruim het
beschikbare budget, een budget dat door hardwerkende Nederlanders is opgebracht.
Om die reden heeft deze bieding in de verdere procedure geen rol meer gespeeld.Als wij zouden kiezen voor het verlenen van een concessie, moet het pakket
van diensten en te verrichten werkzaamheden zo zeer worden uitgebreid dat
wij aanzienlijke risico's gaan lopen op een staatssteunprocedure. Dat lijkt
mij niet in het belang van wat wij nu proberen te regelen. Verder zou het
leiden tot een vertraging die wordt geschat op zes tot twaalf maanden. Wij
kunnen dan niet meteen beginnen met een aantal werkzaamheden, wat nu kan omdat
wij eigenaar zijn. Bovendien zouden wij dan heel veel zaken die onderdeel
zouden moeten gaan vormen van die concessieprocedure, in kaart moeten brengen
en waarderen, om eisen te stellen aan derde partijen voordat zij zich ermee
zouden mogen bemoeien. Dus juist in het licht van de snelheid die u wilt,
is het belangrijker om een betrekkelijk smal pakket in deze procedure in te
brengen en het niet zo breed te maken dat wij nog meer maanden moeten wachten
op een uitkomst.De heer Haverkamp (CDA):Ik ben bang dat wij in de situatie terechtkomen "operatie geslaagd,
patiënt overleden". Ter wille van de tijd wilt u nu het pakket smaller
maken, maar laten wij niet vergeten dat u al vierenhalve maand kwijt bent.
Zo ingewikkeld is het niet. Het terrein van de luchthaven Eindhoven is nog
steeds in handen van de overheid. Daar zit een commerciële exploitant,
die keurig het vastgoed beheert. Het zijn draaiboeken die al klaarliggen.
Als u straks een aanbesteding op de markt zet waarvan een aanbieder zegt dat
hij niet alleen met een brandemmertje gaat staan voor de brandweervoorziening,
hebben wij alsnog geen luchthaven. Wij verzoeken u toch echt om te kijken
naar het model dat in Eindhoven bestaat.Minister Bos:Ik ben uiteraard bereid om van alles te leren. Wij hebben nog twee weken
om de lessen daaruit eventueel in de documenten op te nemen. Ik wijs er wel
op dat het aanbesteden van dit type dienstverlening, verbonden aan een vliegveld,
nog nooit is gebeurd in Nederland. Daar hebben wij geen ervaring mee. Dat
maakt de situatie echt complex.Die complexiteit wordt ook veroorzaakt doordat wij weten dat het hier
in essentie gaat om een interim-oplossing, terwijl daarnaast een op de lange
termijn gerichte afweging plaatsvindt of wij willen komen tot een vliegveld
of tot andere concepten. De heer Duyvendak sprak in dit verband over een op
de zorg gericht concept. Ook na overleg met allerlei partijen in de regio
ben ik van mening dat een andere eis van zorgvuldigheid hier gevormd wordt
door de manier waarop wij omgaan met deze interimfase. Die zou niet mogen
voorsorteren op de keuze die wij maken voor de lange termijn van het Vliegveld
Twente. Dat maakt het allemaal niet gemakkelijker maar, zeker met het oog
op de langetermijnbelangen die hiermee gemoeid zijn, wel buitengewoon belangrijk.De heer Haverkamp (CDA):Het is juist dat dit de eerste luchthaven in Nederland is waar dit gebeurt,
maar in andere landen zijn ook luchthavens waar al eerder is aanbesteed. Daaruit
had de minister lering kunnen trekken. Ik ben blij dat hij onze suggestie
overneemt om te bekijken of de concessie misschien wat breder kan, maar hoe
materialiseren wij dat? De minister wil over twee weken publiceren, maar mogen
wij dinsdag van u vernemen hoe u dat gaat invullen?Minister Bos:Ik weet niet waarom u nu zegt dat ik heb toegezegd dat de concessie breder
kan.De heer Haverkamp (CDA):Ik begreep van u dat u daarnaar gaat kijken.Minister Bos:Ik ga kijken of wij in de tijd die wij nog hebben kunnen leren van Eindhoven.De heer Haverkamp (CDA):Ik had de hoop dat u in overweging zou nemen om de concessie breder te
maken. Mag ik dan de harde toezegging van u dat het resultaat van uw navraag
ons dinsdag bereikt? Ik vraag dit om te voorkomen dat straks iets gepubliceerd
wordt waarvan wij nu constateren dat het niet haalbaar zal zijn en dat wij
nog meer tijd verliezen. Dan zal de officiële aanbesteding van start
gaan, reageert niemand en moeten wij opnieuw beginnen.Minister Bos:In eerste termijn vroeg u mij om dinsdag met een brief te komen die duidelijkheid
zal geven over het tijdpad. Als wij binnen veertien dagen de aanbestedingsprocedure
kunnen openen die wij zonder meer mogelijk achten, gaan allerlei termijnen
lopen. Wij beginnen voortvarend met de werkzaamheden die nodig zijn. Dan is
het in ieder geval theoretisch mogelijk dat er in november
gevlogen wordt. Dat kunnen wij niet garanderen. Dat heeft te maken met het
feit dat hier onafhankelijke autoriteiten een rol spelen bij het verlenen
van vergunningen of ontheffingen. Daar ga ik niet over. Ik hoop dat wij alles
zo goed regelen dat het goed komt. Al mijn inspanningen zijn daarop gericht,
maar een onafhankelijke toezichthouder is onafhankelijk. De tweede reden is
dat ik het ook niet in de hand heb welke juridische mogelijkheden partijen
nog hebben om op enigerlei moment zich gedurende zo'n traject weer te gaan
roeren en al dan niet vertraging te veroorzaken. Mijn inspanningen zijn erop
gericht– vandaar dat ik de zorgvuldigheid steeds zo benadruk –
ervoor te zorgen dat daar geen reden toe is en de zaak zo goed te organiseren
dat de belangen van alle partijen op een fatsoenlijke manier zijn gediend,
zodat zo snel mogelijk en waterdicht kan worden doorgestoken naar het moment
waarop kan worden gevlogen. Garanderen dat dit lukt, in die zin dat er te
allen tijde een geïnteresseerde partij is, kan ik helaas niet. Ik kan
wel garanderen dat ik een maximale inspanning zal leveren om ervoor te zorgen
dat dit gebeurt. Ik dacht dat daar in eerste termijn om is gevraagd.De heer Ten Broeke (VVD):Voorzitter. Het lijkt erop dat wij wel de garantie hebben dat, als wij
niet heel snel duidelijkheid geven, er geen enkele gegadigde meer overblijft.
Ik roep de minister op niet nog eens uitgebreid op Eindhoven te gaan studeren,
want dat levert nog meer tijdverlies op. Ik roep hem op binnen 24 uur zijn
eigen juristen nog eens te raadplegen om te bezien of het plaatsen van een
advertentie mogelijk is. Dat kan binnen twee, drie dagen, want de minister
weet exact om welke diensten het gaat. Desnoods kan de minister daar een periode
van twee weken voor openstellen, maar komen er geen gegadigden, anders dan
die welke wij hebben, dan moet de minister gunning overwegen. Dat kan hij
gewoon doen.Minister Bos:Voorzitter. Wij hebben alles echt driedubbel gecheckt als het gaat om
de mogelijkheden die er zijn, ook juridisch. Daarover zijn ook brieven aan
de Kamer gestuurd. Op die basis gaan wij nu voort. Ik heb geen zin nog verdere
vertraging te veroorzaken door het vragen van nog meer advies. Wij moeten
nu gewoon doorpakken en ervoor dat wij zo snel mogelijk voor Twente realiseren
wat veel mensen in Twente willen. Dat gaat langzamer dan menigeen wil. Dat
is in een heleboel opzichten ook langzamer dan ik het graag zou hebben gezien,
maar het is zo snel als mogelijk. Het heeft mijn voorkeur de komende twee
weken te bezien, of dat nu Eindhoven is of ergens anders, waar wij nog meer
informatie en geleerde lessen vandaan kunnen halen die ons op wat voor manier
dan ook in staat stellen om het nog sneller te doen dan wij nu van plan zijn,
maar ik weet niet of het zinvol en haalbaar is om dat al voor dinsdag richting
de Kamer te laten komen. Ik kan mij wel voorstellen dat wij dit in ieder geval
doen voordat wij de aanbestedingsdocumenten publiceren.De heer Haverkamp (CDA):Ik dank de minister voor deze toezegging. Ik doelde met mijn opmerking
over het leren van de lessen van Eindhoven op het feit dat daar exploitatie
van vastgoed plaatsvindt door een commerciële exploitant. Dat heeft ervoor
gezorgd dat de exploitatie daar een stuk aantrekkelijker was. Ik hoop dat
de minister dit element ook wil meenemen.Minister Bos:Zeker, maar mijn afweging op dit moment is dat, als wij vastgoedexploitatie
in de opdracht willen onderbrengen, dit betekent dat wij het vastgoed eerst
moeten beschrijven en waarderen en eisen moeten stellen aan hoe dat wordt
geëxploiteerd. Onze inschatting is dat dit leidt tot staatssteunrisico's
en vertraging. Ik ga het echter nog een keer bekijken, mede met het oog op
wat er in Eindhoven gebeurt. Ik zal ervoor zorgen dat de Kamer de uitkomsten
van die afweging heeft, voordat wij definitief naar buiten gaan.De heer Tang (PvdA):Voorzitter. Er is contact geweest met een marktpartij. Er is een gerede
kandidaat, maar toch schrijft de minister dat er een kans is dat de aanbesteding
niet slaagt, vanwege de kosten-batenverhouding. De minister kan toch wel inschatten
of op dit punt al of niet sprake is van een reëel risico?Minister Bos:Neen, dat is erg moeilijk. Ik ga uit van de volstrekte integriteit van
marktpartijen, maar het is ook in het belang van die marktpartijen om in het
begin van het proces, waarbij ook sprake kan zijn van onderhandelingselementen,
niet altijd volstrekt open kaart te spelen. Of de positie waar marktpartijen
blijk van geven op het moment dat zij zich in de pers roeren commercieel ook
hun bottom line is, weet ik niet. Een aanbestedingsprocedure is er echter
ook op gericht ervoor te zorgen dat niet op basis van krantenberichten en
inzetten in onderhandelingen zaken worden gedaan, maar op basis van wat men
echt voor een bepaalde zaak over heeft. Ik hoop van harte dat wij een goede
partij bereid vinden om op deze voorwaarden zaken te doen. Misschien is dat
de partij die nu in het nieuws is.De heer Tang (PvdA):Ik neem aan dat de minister zich toch wel op meer baseert dan alleen op
krantenberichten. Ik vermoed dat er in een eerdere fase ook wel contact is
geweest met partijen. Er zal ook wel een inschatting te maken zijn. De voorwaarden
zijn toch op zijn minst duidelijk? Ik hoop niet dat de voorwaarden weer veranderen,
waardoor de interesse van de marktpartijen inderdaad...Minister Bos:Laat ik heel helder zijn. Het grote punt is – hierover bestaat bij
mij geen duidelijkheid en ik neem het marktpartijen ook volstrekt niet kwalijk
dat zij mij in dit stadium deze duidelijkheid niet kunnen bieden – dat
wij in de aanbestedingsprocedure uitgaan van een betrekkelijk smal pakket,
zodat wij een heleboel werkzaamheden die verricht moeten worden, zelf kunnen
verrichten en dit smalle dienstenpakket aanbesteden. Echter, het oorspronkelijke
bod van in ieder geval de partij waar wij het volgens mij allemaal over hebben,
was natuurlijk breder. Zoals gezegd, dat leek ons niet de beste route vooruit,
omdat het leidt tot grote vertraging en aanzienlijke staatssteunrisico's.
Hoe de partijen straks de afweging maken, nu wat wij aanbesteden een andere
dimensie heeft dan waarop zij in eerste instantie vrijwillig boden, weet ik
niet. Dit zal zeer afhangen van de voorwaarden die wij eraan verbinden en
van de mogelijkheden die wij hun bieden. Een aanbestedingsprocedure is erop
gericht om dit op een zo transparant mogelijke wijze met elkaar af te handelen.De heer Ten Broeke (VVD):Ik blijf het verbazingwekkend vinden dat de minister nu rept over staatssteunrisico's
die hij in oktober 2007 heeft onderzocht en waarop hij een helder antwoord
heeft gekregen van de landsadvocaat. Op 18 januari ontvangt hij een bieding
van de partij waar hij het nu over heeft en daarna rept hij vier maanden nooit
of te nimmer over deze risico's, noch met deze partij, noch met de regio,
noch met ons. Pas half april komt hij met het besluit waardoor wij nu met
elkaar staan te debatteren. Ik vind dit onbegrijpelijk.Minister Bos:Het ook door de VVD-fractie gesteunde amendement van het lid Koopmans
vraagt mij expliciet om rekening te houden met staatssteunrisico's. Toen ik
een paar maanden geleden in de Kamer tijdens een vragenuurtje – mevrouw
Schreijer-Pierik ondervroeg mij destijds – moest vertellen hoe ik hiermee
verder wilde gaan, was het onderwerp staatssteunrisico's gewoon onderdeel
van het debat. Dit is echt niet iets wat ineens uit de hoge hoed komt. Het
is altijd onderdeel van het debat geweest, expliciet ook op verzoek van de
Kamer zelf en ondersteund door de VVD-fractie.De heer Ten Broeke (VVD):Dat is maar goed ook; dat moet en dat zullen wij ook altijd blijven ondersteunen.
De minister wist het echter al maanden. Als hij dan de afweging niet kan maken
of niet in beeld kan brengen met de partij waarmee hij spreekt – sterker
nog, hij verwelkomt het bod met alle warmte –dan denk ik: wat is hier
nu gaande, mijnheer Bos?Minister Bos:De heer Ten Broeke gebruikt allerlei woorden en dicht mij allerlei handelingen
toe. Ik heb inderdaad op 4 februari 2008 in de regio zelf een buitengewoon
prettig en informatief gesprek gehad met een aantal ondernemers met een warm
hart voor Twente en voor het vliegveld. Zij hadden grootse plannen. Ik vond
het heel goed om zelf met hen in contact te zijn en het niet alleen te moeten
doen met kranten of notities. Ik heb toen overigens ook gesproken met mensen
die een heel andere toekomst voor het gebied voor ogen hadden. Ik vind namelijk
dat ik hen allemaal recht moet doen. Ik heb ook gesproken met de burgemeester
en wethouder en allerlei anderen die hierover een mening hebben. In al die
gesprekken heb ik de gehele tijd een constante lijn gehanteerd, namelijk dat
ik een zorgvuldige en transparante procedure wil hebben en dat ik niet wil
dat wij risico's nemen waardoor hard werkende Nederlanders straks extra belastinggeld
moeten stoppen in een project dat ook niet de wens van de heer Ten Broeke
is. Wij moeten proberen binnen de randvoorwaarden met elkaar zo veel mogelijk
tempo te maken en dat is ook wat wij doen.De heer Roemer (SP):Ik probeer de zaken goed op een rijtje te krijgen. Uiteraard is het aan
de minister om te zorgen voor een zeer zorgvuldige procedure. Uiteraard is
het aan het kabinet en aan de minister om ervoor te zorgen dat risico's zo
veel mogelijk in beeld komen en zo veel mogelijk voorkomen worden. Vervolgens
heeft de minister om die redenen ervoor gekozen een zo smal mogelijk pakket
naar de markt te brengen. Ik hoor de minister zo-even echter ook zeggen dat
het heel goed denkbaar is dat het voor een marktpartij minder interessant
wordt om te duiken in een pakket naarmate dit smaller wordt. Ik hoor hem tussen
de regels door ook een beetje zeggen: wij moeten voorkomen dat wij geld gaan
uitgeven aan iets wat uiteindelijk geen haalbare kaart blijkt te zijn. In
mijn eerste termijn heb ik gevraagd of de minister nog wel echt in het project
gelooft en of hij eigenlijk wel vindt dat wij een en ander zo moeten doen.
De minister zegt het niet, maar hij laat het wel een beetje blijken.Minister Bos:Nee, ik ben blij dat de heer Roemer mij de gelegenheid geeft om dit te
ontkennen. Ik heb ook niet gezegd dat ik denk dat er minder kans is dat partijen
dit zullen oppakken. Ik heb wel gezegd dat ik niet weet of partijen die eerst
geïnteresseerd waren in een breed pakket, nog net zo geïnteresseerd
zijn als er een smaller pakket is. Tegenover het feit dat er een smaller pakket
is, staat voor partijen natuurlijk dat daaraan minder risico's verbonden zijn
en dat wij meer tempo kunnen maken. Dat is voor commerciële partijen
ook belangrijk. Hoe het per saldo uiteindelijk voor geïnteresseerde partijen
uitvalt, weet ik niet. Wat dat betreft is het niet zo geweldig relevant of
ik er persoonlijk in geloof. Mijn persoonlijke overtuiging en die van het
kabinet is dat wij onze kansen niet moeten laten lopen, als wij op dit gebied
de komende jaren activiteiten en werkgelegenheid kunnen creëren en gaande
houden zonder dat dit onze keuzen voor wat wij daar op de lange termijn willen
doen, belast. Daaraan proberen wij nu met zo veel mogelijk tempo en zo veel
mogelijk zorgvuldigheid gevolg te geven.De heer Roemer (SP):Er blijft één ding over waarop ik graag een antwoord zou
krijgen. Er waren twee hamvragen. Een daarvan was: kan het sneller? In mijn
termijn heb ik eigenlijk gevraagd: kon het sneller?Minister Bos:Met wijsheid achteraf en gegeven het feit dat wij een aantal zaken geleerd
hebben die wij alleen hebben kunnen leren door het te doen, zouden wij het
een volgende keer waarschijnlijk een slag sneller kunnen. Met wijsheid achteraf
zou je zeggen dat het deze keer ook had gekund. Maar het was een eerste keer.
Het was, en is nog steeds, een complex project. Kan het sneller? Ik heb zonet
aangegeven wat het optimale tijdpad is. Zonder verdere complicaties kan volgens
dat tijdpad in november gevlogen worden. Daaraan voeg ik toe, in vervolg op
wat ik al aan de heer Haverkamp gezegd heb: van alles wat ons in de komende
tijd ter ore komt of wat wij anderszins kunnen gebruiken om het nog sneller
te doen verlopen, zullen wij gebruikmaken.De heer Roemer (SP):De minister zei zonet dat binnen twee weken gepubliceerd zal worden en
dat er dan wellicht een bod komt. Op de vraag of dat een goed bod zal zijn,
kan hij natuurlijk niet vooruitlopen. Is hij daarom ook voorzichtig met het
in werking stellen van een aantal werkzaamheden die de overheid zelf kan doen?
Mocht er geen goede bieding komen, dan moeten wij ons met elkaar hardop afvragen
of wij ermee moeten doorgaan. Het zou erg zonde zijn als wij dan geld hebben
uitgegeven, terwijl dat achteraf gezien niet had gehoeven. Zorgt de minister
ook voor die zorgvuldigheid?Minister Bos:Uiteraard zullen wij daarmee zorgvuldig omgaan. Tussen zorgvuldigheid
enerzijds en tempo maken anderzijds moet steeds een weging worden gemaakt.
Er zijn natuurlijk wel gelden voor vrijgemaakt. Daarover stelde
de heer Ten Broeke ook een vraag, meen ik. Er is een begroting van 12,5 mln.
voor de interim-exploitatie: grofweg 2 mln. uit de regio en 10,5 mln. op diverse
manieren uit het Rijk. Dat geld is beschikbaar om met elkaar een aantal zaken
aan te vatten.De heer Duyvendak (GroenLinks):Daarover ging ook een van mijn resterende vragen. Hoe hoog zijn de kosten
nu? Hoeveel stopt het Rijk erin, als de aanbesteding een succes wordt? Ik
begrijp dat de minister het geld al eerder begint uit te geven om de banen
op te knappen en zo. De minister zei 10,5 mln. Mijn tweede vraag is deze:
hoe groot zijn de risico's die de Staat calculeert? De minister heeft immers
gezegd dat een deel van de risico's niet ligt bij de partij waaraan wordt
aanbesteed, maar bij de overheid blijft. Hoe groot calculeert de minister
deze risico's, bijvoorbeeld dat er wat weinig passagiers komen?Minister Bos:Deze vraag kan ik echt heel moeilijk beantwoorden. Er zijn zo veel verschillende
typen risico's. Er is het risico dat samenhangt met normale bedrijfsrisico's
en de vraag wie deze opvangt. Er zijn risico's die samenhangen met de vraag
of er straks, aan het eind van de procedure, een partij is die bereid is om
het te doen. Ik geloof niet dat je dit zo algemeen in een getal kunt vatten.
Ik houd mij maar even bij de simpele dingen die ik wel weet. Dat is het bedrag
dat wij in de begroting hebben vrijgemaakt, en wat verschillende partijen
daaraan conform de begroting bijdragen. Dat is het bedrag van 12,5 mln. voor
de interim-exploitatie.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dit verbaast mij toch wat. De minister zal toch wel een zekere bandbreedte
of een inschatting hebben gemaakt, of in ieder geval over veertien dagen gereed
hebben? Als wij aanbesteden en als het een succes wordt, zijn de kosten waarschijnlijk € 0;
zijn er tegenvallers, dan zitten wij in een bepaalde bandbreedte, 1 mln.,
2 mln., € 100.000, 10 mln. Zo'n soort indicatie heeft de minister
toch wel? Anders zou het hoogst verantwoord zijn.Minister Bos:Wij hebben natuurlijk een indicatie van de kosten die verbonden zijn aan
de interim-exploitatie en van wat deze betekenen voor wat wij verwachten dat
een eventuele biedende partij in zo'n procedure op tafel zal leggen. Dat zijn
natuurlijk kosten waarover ik nu niets wil zeggen, want dat beïnvloedt
onze positie in de aanbestedingsprocedure.De heer Van der Ham (D66):In de regio wordt door bepaalde partijen gezegd dat je voor luchthavens
zou moeten samenwerken met Münster. Een van de problemen daarbij is echter
dat er nog geen goede infrastructuur is tussen bijvoorbeeld Enschede en Münster
van treinen, bussen et cetera. Bestaat er tussen de regeringen van Duitsland
en Nederland, misschien op lokaal niveau, overleg? Kan minister Bos iets zeggen
over de stand van zaken op dat punt? Hij is natuurlijk geen minister van Verkeer
en Waterstaat, dus kan hij ons misschien toezeggen om ons te berichten over
eventuele onderhandelingen en gesprekken met Duitsland?Minister Bos:Ik zal collega Eurlings vragen om dit te doen. Hij gaat erover. Ik weet
niet met wie er op dit moment gepraat wordt. Verkeer en Waterstaat is natuurlijk
wel al enige tijd bezig met het opstellen van een luchtvaartvisie, waarbij
de vraag centraal staat welke luchthavens op welke plek in Nederland welke
functie moeten vervullen op termijn. In dat licht wordt natuurlijk ook gekeken
naar wat over de grens gebeurt. Ik neem aan dat er in dat licht ook gesprekken
zullen zijn met autoriteiten over de grens. Dit kan ik er in algemene zin
over zeggen. Ik zal de heer Eurlings vragen de Kamer daarover specifieker
te berichten.De heer Van der Ham heeft ook nog gevraagd hoe commerciële luchtvaart
past in het profiel van groen en rust dat Twente nastreeft. Deze vraag moet
Twente zelf beantwoorden en niet wij in de Kamer. Ik ben samen met collega
Eurlings bereid geweest om op allerlei manieren de keuze van Twente te faciliteren,
om in ieder geval de komende jaren iets te doen op dat vliegveld. De echte
keuze voor de profilering van het gebied ligt na die drie jaar. Wij hopen
natuurlijk binnen afzienbare tijd de hoofdopties die dan op tafel liggen te
kunnen presenteren. Daarmee heb ik de vragen naar mijn mening beantwoord.De heer Roemer (SP):Misschien is het een open deur, maar ik had gevraagd of de minister kon
garanderen dat er de komende drie jaar niet nog meer overheidsgeld naar toe
gaat.Minister Bos:Ik ben er tot nu toe redelijk in geslaagd om niet meer geld uit te geven
dan op begrotingen staat. Dat geldt ook voor dit project. Er is dus geen enkele
reden om aan te nemen dat er meer belastinggeld naar dit project gaat dan
wij nu hebben vrijgemaakt.De voorzitter:Ik constateer dat er bij de leden behoefte bestaat aan een tweede termijn.
De spreektijd in de tweede termijn is een derde van de tijd van de eerste
termijn. Iedereen heeft dus één minuut spreektijd.De heer Ten Broeke (VVD):Voorzitter. De minister zegt dat het allemaal sneller had gekund. Nee,
minister, het had sneller gemoeten. De minister zegt geen concessie te willen
doen, maar in oktober wilde hij nog een concessie doen. De minister zegt dat
hij nu wil aanbesteden, maar als het een dienst betreft, is het net als een
concessie uitgezonderd van de aanbestedingsplicht. De minister zou dus wel
degelijk kunnen gunnen. Hij gaat dit echter niet onderzoeken, maar gaat nog
eens kijken naar Eindhoven, alsof Eindhoven niet al heel lang bestaat. De
minister zegt vandaag in elk geval toe dat hij binnen veertien dagen met een
aanbesteding wil beginnen. Wij vinden dat dit te lang duurt. Daarom dien ik
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Ten Broekeverzoekt de regering, per direct voorbereidingen te treffen voor openstelling
van vliegveld Twente;verzoekt de regering voorts, per direct met de enig overgebleven
gegadigde voor de exploitatie tijdens de interimfase, Enschede Airport Twente,
in contact te treden over de exploitatie op basis van het bod dat is gedaan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Ten Broeke. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(31200 IXB,31200-XII).Wanneer wilt u stemmen over deze motie, mijnheer Ten Broeke?De heer Ten Broeke (VVD):Gegeven het spoedeisende belang van dit debat, maar ook van de ene gegadigde,
lijkt het mij logisch om daarover vanmiddag nog te stemmen.De voorzitter:Er is bij de aanvang van de middagpauze een stemming gepland, maar misschien
hebben de fracties er nog beraad voor nodig.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. De minister heeft het klip en klaar gezegd: het had sneller
gekund. Maar de minister en zijn ministerie hebben kennelijk niet de juiste
weg gevonden om dit snel te regelen. Daardoor hebben wij kostbare maanden
verloren voor de regio Twente. De regio Twente is daarmee geschaad. Ik geloof
dat de minister wel begrijpt dat hij de regio Twente schade heeft aangedaan.
Hij gaat nu als een spijtoptant toch nog haast maken met de procedure. Daarin
steunen wij hem uiteraard, maar wij vinden het wel een belangrijke misser
dat deze minister met zo veel ambtenaren niet de snelste weg heeft weten te
bewandelen. Zonde voor de regio Twente. Het is jammer.Ik wens de minister succes toe voor de toekomst. Ik hoop dat hij het vanaf
nu wat beter zal doen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. De minister zei in zijn eerste termijn treffend de woorden "er
is geen luchthaven en hij is niet open". Dat is precies het geval en
mijn fractie hoopt natuurlijk vurig dat dit zo blijft.Ik zag vandaag – ik zou het bijna de oppositie willen noemen –
de VVD-fractie maar ook de CDA-fractie wat ongericht de minister van Financiën
onder vuur nemen, blijkbaar om in de regio de indruk te wekken dat zij hier
een geweldige strijd gevoerd hebben, en ik hoorde de minister tamelijk stoïcijns
vertellen met welk traject hij bezig is en hoe hij dat verder wil afmaken.Overigens wens ik hem daar geen succes bij, alhoewel ik zijn beantwoording
in dezen wel correct vond.De heer Van der Ham (D66):Mijn fractie heeft al in eerste termijn gezegd dat wij het liefst een
groene toekomst zien voor het terrein van vliegveld Twente. Daarvoor staan
alle opties nog open. Ook de minister heeft zich uitdrukkelijk uitgesproken
over het feit dat die keuze in Twente moet worden gemaakt. Dat is goed. Zijn
beantwoording was correct. Voor de rest is het hier wat "opruwing" – een mooi nieuw
woord is dat – vanuit de fracties van het CDA en de VVD geweest. De
minister heeft zich daarbij staande weten te houden. Daar wens ik hem voor
de toekomst ook heel veel succes mee, waarbij ik mij helemaal kan aansluiten
bij de woorden van de heer Madlener.De heer Haverkamp (CDA):Voorzitter. Ik bedank de minister voor zijn antwoorden. Wij zijn blij
met zijn harde toezegging dat wij over veertien dagen daadwerkelijk een aanbesteding
op het internet mogen aantreffen. Misschien is het goed dat hij ons even de
URL geeft, zodat wij dan op dat moment kunnen controleren of de aanbesteding
erop staat.Nogmaals, zeker gezien de toch wat weinig coöperatieve houding van
het ministerie is de CDA-fractie zeer bezorgd dat het misschien een wat holle
aanbesteding wordt. Daarom hebben wij expliciet gevraagd om te kijken naar
het model zoals dat nu in Eindhoven draait. Uit de beantwoording van de minister
begreep ik dat daar allerlei risico's aan verbonden zijn. Het werkt er echter
al een aantal jaren met groot succes. Ik dank de minister wel voor zijn toezegging –
zo heb ik dat wel beluisterd – om er ook serieus naar te kijken. Wij
verwachten daarop ook een terugkoppeling.De advocaat van de Kamer heeft duidelijk aangegeven dat op het moment
dat die publicatie op het internet staat, er nog twee verschillende tijdpaden
mogelijk zijn: een van 52 dagen en een van veertien dagen. Mijn fractie wenst
dat de minister het tijdpad van veertien dagen bewandelt. Uit zijn eerdere
brief begreep ik echter dat hij daar wat minder enthousiast over was dan wij.
Om vandaag nu allerlei juristerij te voorkomen, wil ik de minister toch verzoeken
om op het moment dat hij al zijn papieren op orde heeft, er nog even een goede
toets op los te laten en te bezien of het advies van de advocaat van de Kamer
ook uitgevoerd kan worden.De heer Tang (PvdA):Voorzitter. Ik bedank de minister voor de beantwoording. Het is in dit
debat in ieder geval duidelijk geworden waarom gekozen is voor een kleiner
pakket; de PvdA-fractie begrijpt dat er achteraf altijd nog iets te leren
valt. Er is gekozen voor een klein pakket en de minister geeft in ieder geval
aan haast te willen maken. Daarbij past ook de aankondiging dat over veertien
dagen een aanbesteding publiek gemaakt wordt.De minister heeft met nadruk gewezen op de procedure. Het lijkt mij meer
dan terecht dat de overheid in dezen transparant moet opereren. Tegen de heer
Ten Broeke zou ik willen zeggen dat het aan bestuurlijke onbetrouwbaarheid
grenst om dat niet te doen.Het is voor mijn fractie nog steeds ondoorzichtig welke voorwaarden worden
gesteld. Dit komt waarschijnlijk ook doordat het voor het ministerie pionierswerk
is, zoals de minister zelf schreef. Ik kan mij op dat punt aansluiten bij
het verzoek van de heer Haverkamp om nog eens naar de situatie in Eindhoven
te kijken. Ik zou namelijk niet graag zien dat door dat pionierswerk en door
het gezoek bij het ministerie er voorwaarden worden gesteld die een succesvolle
tijdelijke exploitatie in de weg staan. Dat is nog steeds mijn zorg en wij
zullen de aanbesteding ook daarop beoordelen, zeker als deze mislukt.De heer Roemer (SP):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn heldere beantwoording van de
vele vragen. De mooiste was dat wat erg leek op een vertragingstactiek, een
leerproces blijkt te zijn. Ik hoop dat de ministeries daaruit leren en dat
wij dat leerproces terugzien bij al die andere moties die zijn aangenomen
en waarmee wij blij zijn. Ik wens alle ministeries daarbij vreselijk veel
succes.Een vraag blijft bij ons over – behalve dat de minister weet hoe
de SP-fractie in dit dossier staat, dat hoef ik niet te herhalen – namelijk
over de financiële risico's bij de aanbesteding en de gevolgen daarvan.
De minister heeft gezegd dat er geen enkele reden is om aan te nemen dat er
meer overheidsgeld bij komt. Ik wil dat uiteraard geloven en ga daarvan uit.
Mocht binnen het traject blijken dat er nieuwe feiten komen en dat dat anders
blijkt te zijn, dan hoop ik dat de Kamer daarover tijdig wordt geïnformeerd
en daarover tijdig een afweging kan maken en een juiste beslissing kan nemen.Minister Bos:Voorzitter. Ik ben overdonderd door alle succeswensen. Die neem ik allemaal
graag in ontvangst. Ik heb een paar kleine opmerkingen.Er is makkelijk gezegd dat er maanden zijn verspeeld en dat er sprake
zou zijn van een weinig coöperatieve opstelling van het ministerie van
Financiën. Tegen dat type kritiek neem ik de mensen bij het ministerie
in bescherming, vooral de mensen die zich op dit onderwerp uit de naad hebben
gewerkt. Er is hard en constructief samengewerkt. Ik kan niet ontkennen dat
er een veelheid aan ministeries betrokken is geweest bij dit project, dat
er sprake is geweest van een gemeenschappelijk ontwikkelingsbedrijf, van individuele
ministeries en aanverwante diensten en dat het met die complexiteit aan deelnemende
partijen zeker voor de regio niet altijd makkelijk is geweest om snel en eenduidig
met ons te kunnen werken. Ik geloof niet dat dat zozeer te maken heeft met
een gebrek aan coöperatieve opstelling, maar aan het feit dat het niet
alleen een complex vraagstuk is, maar dat wij ook nog eens complex zijn georganiseerd.
Daarom zeg ik de heer Roemer dat wij daarvan leren. Wij zullen dat inderdaad
de volgende keer beter moeten doen.Ik bevestig de heer Haverkamp en anderen dat wij serieus naar Eindhoven
zullen kijken. Als wij toch met een brief komen voordat wij de aanbestedingsdocumenten
publiceren, is het mogelijk dat wij in die brief nog een keer vertellen hoe
wij tegen het tijdpad aankijken. Onze indruk is echt, maar ik zal dat nog
een keer nalopen, dat een totale procedureduur van 15 dagen alleen maar kan
als je de vooraankondiging 52 dagen daarvoor doet. Als je dat niet doet, zou
de procedure 52 dagen moeten duren. Het antwoord op die vraag en die toets
zullen wij nogmaals in de brief zetten. Ik kan mij voorstellen dat wij in
de brief ook ingaan op de vraag van de heer Tang wat precies de voorwaarden
zijn en hoe die niet in de weg staan, zodat wij er hopelijk met elkaar een
beetje prettig uitkomen. Ik zeg de heer Roemer toe dat wij de Kamer tijdig
zullen informeren, mochten er binnen het traject financiële problemen
ontstaan.Het aannemen van de motie van de heer Ten Broeke ontraad ik omdat wij
op dit moment bezig zijn met een zorgvuldig proces. Als wij gevolg zouden
geven aan het aannemen van deze motie, lopen wij het risico dat wij niet alleen
de zorgvuldigheid op het spel zetten, maar ook het tempo uit het proces halen.
Als ik de Kamer goed heb gehoord, is dat het laatste wat wij zouden moeten
willen.Overigens, als de stemming over deze motie vanmiddag plaatsvindt, moet
ik mij excuseren omdat ik dan in overleg ben met de Kamer. Oh nee, dat kan
niet, want als er gestemd wordt zijn die Kamerleden er helemaal niet. Dan
ben ik er dus wel.De voorzitter:Dat excuus gaat niet op, want de Kamerleden zitten dan allemaal hier.Minister Bos:Ik merk het wel.De heer Haverkamp (CDA):Voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Ten Broeke nu de minister over
zijn motie heeft gezegd dat deze zelfs tot vertraging zou kunnen leiden. Is
hij bereidt de motie in te trekken?De heer Ten Broeke (VVD):Integendeel meneer Haverkamp. De motie leidt niet tot vertraging, dat
weet de minister ook heel goed. De minister houdt vast aan zijn eigen logica,
dat is zijn goed recht. Wij zullen zien.Minister Bos:Voorzitter. Dat is de logica van de VVD-fractie van krap een jaar geleden.
Dan luister ik een keer naar haar en dan is het weer niet goed.De voorzitter:Ik ben soms heel blij dat ik niets hoef te zeggen.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 13.45 uur tot 14.30 uur geschorst.De voorzitter:Op de tafel van de griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-6362-6374.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl