ECLI:NL:GHAMS:2016:4075, Gerechtshof Amsterdam, 11-10-2016, 200.172.593/01
Gerechtshof Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2016-10-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Wijziging Nederlandse geboorteakte; IPR; belang minderjarige.

GERECHTSHOF AMSTERDAM
    
    
      Afdeling civiel recht en belastingrecht
      Team III (familie- en jeugdrecht)
    
    
    
      Uitspraak: 11 oktober 2016
      Zaaknummer: 200.172.593/ 01 
      Zaaknummer eerste aanleg: C/15/209523/FA RK 13-4391 
    
    
    
    
      in de zaak in hoger beroep van:
    
    
    
      
        
          [appellante] ,
      
      wonende te [woonplaats] ,
      appellante,
      advocaat: mr. J.F. Jim te Rotterdam,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        De ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Beverwijk,
      
      zetelende te Beverwijk;
      geïntimeerde.
    
    
    
  
  
    
      1Het geding in hoger beroep
    
    
      1.1.
      Appellante en geïntimeerde worden hierna respectievelijk [X] en de ambtenaar genoemd.
      
    
    
      1.2.
      
        [X] is op 2 juli 2015 in hoger beroep gekomen van een gedeelte van de beschikking van 15 april 2015 van de rechtbank Noord-Holland, met kenmerk C/15/209523/FA RK 13-4391.
      
    
    
      1.3.
      De ambtenaar heeft op 12 augustus 2015 een verweerschrift ingediend.
      
    
    
      1.4.
      
        [X] heeft op 26 augustus 2015 nadere stukken ingediend.
      
    
    
      1.5.
      De zaak is op 4 november 2015 ter terechtzitting behandeld. Van deze behandeling is een (verkort) proces-verbaal opgemaakt.
      
    
    
      1.6.
      Ter terechtzitting zijn verschenen:
      - [X] , bijgestaan door haar advocaat;
      - mevrouw S. de Dijker, mevrouw R. Kramer en de heer C. van Bodegom, namens de gemeente Beverwijk.
      
    
    
      1.7.
      Zoals afgesproken bij de mondelinge behandeling heeft [X] na de mondelinge behandeling nog stukken nagezonden aan het hof. Het hof heeft deze stukken op 10 november 2015 en 25 november 2015 ontvangen. Het hof heeft op 11 december 2015 een schriftelijke reactie van de zijde van de gemeente ontvangen.
      
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      
        [X] is op [geboortedatum 1] 1973 geboren in China. Zij is in 1999 naar Nederland gekomen. Zij heeft zich bij de asielaanvraag voorgedaan als [A] , geboren op [geboortedatum 2] 1983. 
      
    
    
      2.2.
      Op [geboortedatum 3] 2002 is in de gemeente Beverwijk haar zoon geboren. Van deze geboorte is door [X] aangifte gedaan op 2 juli 2002. De door de gemeente opgemaakte akte van geboorte is genummerd: IG0017 van het jaar 2002. In de geboorteakte stond de naam van haar zoon geregistreerd als [naam zoon] . Bij de bestreden beschikking is de geboorteakte aangepast in die zin dat de voornaam en geslachtsnaam zijn gewijzigd in [Q] [X] . De zoon van [X] verblijft sinds 2004 in China.
      
    
    
      2.3.
      De biologische vader van haar zoon is [biologische vader] , geboren op [geboortedatum 4] 1972, hierna ook te noemen: “ [Y] ”.
      
    
    
      2.4.
      De vrouw heeft thans de Nederlandse nationaliteit.
      
      
    
  
  
    
      3Het geschil in hoger beroep
    
    
      3.1.
      Bij de bestreden beschikking is verbetering gelast van aktenummer IG0017 voorkomende in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente Beverwijk over het jaar 2002, betreffende [naam zoon] , in die zin dat de volgende gegevens worden gewijzigd en komen te luiden als volgt:
      
      
        KIND:
        Geslachtsnaam: ” [X] ”
        Voornaam: “ [Q] ”
      
      
      
        OUDERS: 
        Geslachtsnaam moeder: “ [X] ”
        Voornamen moeder: “ [J] ”
      
      
      
        Geslachtsnaam vader: “--“
        Voornamen vader: “--“
      
      
      
        GEBOORTEGEGEVENS OUDERS
        Plaats van geboorte moeder: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum moeder: “ [geboortedatum 1] 1973”
      
      
      
        Plaats van geboorte vader: “--”
        Geboortedatum vader: “--”
      
      
      
        AANGEVER
        Geslachtsnaam: ” [X] ”
        Voornaam: “ [J] ”
        Plaats van geboorte: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum: “ [geboortedatum 1] 1973”
      
      
      
        Het meer of anders verzochte is afgewezen. [X] had verzocht dat de geslachtsnaam van de biologische vader, [Y] , als geslachtsnaam op de geboorteakte zou worden opgenomen.
      
      
    
    
      3.2.
      
        
          [X] verzoekt, met vernietiging van de bestreden beschikking in zoverre,
        Primair, te bepalen dat de geboorteakte van zoon [Y] , met aktenummer IG0017, wordt verbeterd naar:
      
      
      
        Kind
        Geslachtsnaam:” [Y] ”
        Voornaam: “ [Q] ”
        Dag van geboorte: [geboortedatum 3] 2002
        Uur en minuut van geboorte: 10.12
        Plaats van geboorte: Beverwijk
        Geslacht: M (mannelijk)
      
      
      
        Ouders: 	
        Geslachtsnaam vader: “--“
        Voornamen vader: “--“
        Geslachtsnaam moeder: “ [X] ”
        Voornamen moeder: “ [J] ”
      
      
      
        Overige gegevens
        Plaats van geboorte vader: “--”
        Geboortedatum vader: “--”
        Plaats van geboorte moeder: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum moeder: “ [geboortedatum 1] 1973”
      
      
      
        Aangever
        Geslachtsnaam: ” [X] ”
        Voornaam: “ [J] ”
        Plaats van geboorte: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum: “ [geboortedatum 1] 1973”
      
      
      
        Subsidiair verzoekt [X] te bepalen dat de geboorteakte van zoon [Y] , met aktenummer IG0017, wordt verbeterd zoals primair verzocht, met aanvulling van de gegevens van vader [Y] , de gegevens onder ouders en overige gegevens dienen dan te luiden:
      
      
      
        Ouders: 	
        Geslachtsnaam vader: “ [Y] “
        Voornamen vader: “ [Z] “
        Geslachtsnaam moeder: “ [X] ”
        Voornamen moeder: “ [J] ”
      
      
      
        Overige gegevens
        Plaats van geboorte vader: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum vader: “ [geboortedatum 4] 1972”
        Plaats van geboorte moeder: “ [geboorteplaats] , China”
        Geboortedatum moeder: “ [geboortedatum 1] 1973”
      
      
      
    
    
      3.3.
      De ambtenaar verzoekt de bestreden beschikking te bekrachtigen. 
      
      
    
  
  
    
      4Beoordeling van het hoger beroep
    
    
      4.1.
      
        
          [X] stelt in hoger beroep dat de rechtbank ten onrechte haar verzoek tot wijziging van de geslachtsnaam en (eventuele) opname van de vadergegevens van haar zoon in zijn geboorteakte heeft afgewezen. [X] is van mening dat zij voldoende stukken heeft overgelegd waaruit blijkt dat haar zoon in een familierechtelijke band staat tot [Y] . De rechtbank heeft overwogen dat [X] geen Chinese notariële akte van erkenning heeft overgelegd, of ander bewijsstuk waaruit blijkt dat juridisch vaderschap van [Y] over het kind naar Chinees recht tot stand is gekomen. [X] wijst erop dat nu de vader de Chinese nationaliteit heeft Chinees recht van toepassing is. Naar Chinees recht is er echter geen mogelijkheid tot erkenning van een kind zoals de Nederlandse wetgeving die kent, aldus [X] . [X] stelt dat de Chinese wetgeving de term juridisch vader niet kent en dat er derhalve ook niet een akte hieromtrent bij de notaris kan worden opgemaakt. De notaris kan enkel de verwantschap tussen een ouder en kind bevestigen aan de hand van relevante documentatie. [X] heeft dit laten vastleggen in een notariële akte. Daarnaast is de familierechtelijke band al eerder bevestigd in een verklaring van het Public Security Bureau (PSB) van 17 mei 2014.
        In het Chinees recht kan op grond van artikel 22 Marriage Law worden gekozen voor de familienaam van de vader of de moeder, aldus [X] . Volgens [X] heeft zij destijds met de vader van haar zoon afgesproken dat de zoon de familienaam van de vader zou dragen, ook al waren zij niet getrouwd, omdat dit gebruikelijk is in de Chinese cultuur.
        De advocaat van [X] heeft hier ter zitting in hoger beroep aan toegevoegd dat de geslachtsnaam van het kind in zijn Chinese paspoort [Y] is en dat het van belang is dat de gegevens op de verschillende documenten met elkaar overeenstemmen, met name nu het de wens van [X] is dat haar zoon weer bij haar in Nederland komt en zij een verblijfsvergunning voor hem wil aanvragen. De advocaat van [X] heeft hier later aan toegevoegd dat de zoon thans geen paspoort heeft, maar alleen een Chinese identiteitskaart.
      
      
    
    
      4.2.
      De ambtenaar ziet in de door [X] in hoger beroep aangedragen gronden geen aanleiding tot verdere wijzigingen van de akte. Er is slechts één nieuw stuk ingebracht, namelijk een affadavit van C&M Law office. De ambtenaar blijft bij het standpunt dat er onvoldoende bewijs is geleverd voor een juridische verwantschap tussen vader [Y] en het kind. De ambtenaar heeft ter zitting in hoger beroep desgevraagd geen antwoord kunnen geven op de vraag welke stukken de ambtenaar nodig heeft om tot wijziging van de geboorteakte over te gaan.
      
    
    
      4.3.
      De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 4 november 2015. Van deze behandeling is een (verkort) proces-verbaal opgemaakt. In het proces-verbaal heeft het hof [X] verzocht over te leggen:
      
        
          Een schriftelijke verklaring van de heer [Y] ;
        
        
          Een kopie van het paspoort, dan wel identiteitsbewijs van de heer [Y] en de registratie in het Hukou register;
        
        
          Een beëdigde vertaling van voornoemde stukken.
        
      
      
    
    
      4.4.
      Op 10 november 2015 en op 25 november 2015 heeft het hof van de zijde van [X] ontvangen:
      
        
          Een Chinese identiteitskaart van [Y] ;
        
        
          Een Chinese identiteitskaart van de zoon;
        
        
          Een handgeschreven verklaring van [Y] , en een beëdigde verklaring hiervan;
        
        
          Een kopie van het hukouboekje van [Y] , en een beëdigde vertaling hiervan.
        
      
      
    
    
      4.5.
      De ambtenaar heeft op deze stukken gereageerd. Naar de mening van de ambtenaar kleven er teveel onzekerheden aan de overgelegde stukken om een aanpassing van de geboorteakte te rechtvaardigen. De ambtenaar heeft daartoe ondermeer opgemerkt dat, nu het kopieën betreft, de authenticiteit van de stukken niet kan worden vastgesteld, voorts is geen vertaling van de identiteitskaarten overgelegd en uit het hukouboekje blijkt niet dat [Y] de vader is van het kind. De ambtenaar heeft gepersisteerd in het standpunt dat er geen aanleiding is aan het verzoek tot wijziging van de geboorteakte te voldoen. 
      
    
    
      4.6.
      Het hof begrijpt uit de stukken en de toelichting ter zitting in hoger beroep dat [X] haar primaire verzoek, uitsluitend wijziging van de geslachtsnaam van de zoon, zonder opneming van de vadergegevens niet langer handhaaft. Aan de orde is dan ook het verzoek van [X] tot wijziging van de geboorteakte van haar zoon, in die zin dat zij verzoekt de geslachtsnaam van de zoon te wijzigen in de naam van de biologische vader [Y] en de gegevens van [Y] op te nemen in de geboorteakte. 
      
    
    
      4.7.
      
        Het hof overweegt als volgt. Naar Chinees namenrecht kan het kind de geslachtsnaam van de vader of van de moeder verkrijgen. [X] heeft haar stelling dat de ouders er ten tijde van de geboorte van de zoon voor hebben gekozen dat hij de geslachtsnaam van de vader zou dragen op geen enkele manier onderbouwd. Het feit dat zij bij de aangifte van de geboorte van haar zoon ervoor heeft gekozen hem haar (indertijd vals opgegeven) achternaam te laten dragen is hiermee juist in tegenspraak. 
        In de (tussen)beschikking van de rechtbank Noord-Holland van 30 juli 2014 staat dat [X] stelt dat zij de zoon samen in China samen met [Y] heeft ingeschreven in het Hukouregistratieboekje (waarin de betrekkingen tussen de personen behorende tot één huishouden worden geregistreerd), waarbij [Y] en zij er samen voor hebben gekozen het kind de geslachtsnaam [Y] te geven. Voor het hof is niet duidelijk wanneer [X] dit samen met [Y] zou hebben gedaan en op welke gronden de Chinese autoriteiten ertoe zijn overgegaan het kind bij de registratie de geslachtsnaam [Y] te geven. In de na de zitting in hoger beroep overgelegde kopie van het hukouboekje van [Y] staat de zoon niet vermeld. 
        Het hof is van oordeel dat het op de weg van [X] had gelegen haar standpunt dat de ouders er (ten tijde van de geboorte van de zoon) voor hebben gekozen het kind de geslachtsnaam van de vader te geven nader toe te lichten en onderbouwen. Des te meer nu [X] het kind in Nederland heeft aangegeven met haar achternaam. Het hof acht de enkele stelling dat zij dit destijds heeft gedaan omdat zij een valse asielidentiteit had onvoldoende toelichting hierop.
      
      
    
    
      4.8.
      
        Voorts is zowel in eerste aanleg als in hoger beroep aan de orde gesteld dat een wijziging van de gegevens in de geboorteakte van de zoon van [X] , zoals verzocht, slechts mogelijk zou zijn als kan worden vastgesteld dat er een familierechtelijke betrekking is (ontstaan) tussen de zoon en [Y] . De rechtbank heeft in de bestreden beschikking onder meer overwogen dat de moeder ten tijde van de aangifte van de geboorte van het kind geen bewijsstukken heeft overgelegd waaruit de ambtenaar van de burgerlijke stand kon afleiden dat het kind (naar Chinees recht) was erkend door [biologische vader] , en dat er dan ook terecht geen vadergegevens in de geboorteakte zijn vermeld en dat het kind terecht de geslachtsnaam van de moeder heeft gekregen. 
        Nu [X] ten tijde van de geboorte van haar zoon ongehuwd was, was zij op dat moment de enige juridische ouder van haar zoon. 
        Op grond van artikel 1:5 Burgerlijk Wetboek (BW) krijgt een kind als hij of zij alleen in familierechtelijke betrekking tot de moeder staat de geslachtsnaam van de moeder. In geval van erkenning of gerechtelijke vaststelling van het vaderschap houdt het kind de geslachtsnaam van de moeder, tenzij de betrokkene en de moeder kiezen voor de geslachtsnaam van de erkenner/vader. Dit betekent dat een kind van ongehuwde ouders (in Nederland) alleen de achternaam van de vader draagt indien er sprake is van een familierechtelijke betrekking tussen de vader en het kind in vorenbedoelde zin. 
        Zowel de man als de zoon hebben de Chinese nationaliteit en hebben hun gewone verblijfplaats in China. Op grond van – alle aanknopingsregels van - artikel 10:95 BW is op de voorwaarden voor erkenning het Chinese recht van toepassing. Het Chinese recht kent erkenning als zodanig echter niet. 
        Voorstelbaar is dat onder uitzonderlijke omstandigheden en onder toepassing van verdragsrechtelijke bepalingen, de conclusie gerechtvaardigd is dat een registratie van het vaderschap naar Chinees recht moet volstaan voor een wijziging van de geslachtsnaam als door de vrouw verzocht. Hierbij kan met name worden gedacht aan een situatie waarin de belangen van de betrokken minderjarige leidend moeten zijn. De zoon verblijft echter al jarenlang (meer dan tien jaren) in China, en naar zeggen van de vrouw de laatste twee jaren bij de man, dan wel bij familie van de man. Zoals reeds overwogen blijkt uit het hukouboekje van [Y] dat de zoon thans niet bij [Y] geregistreerd staat. Er liggen verder geen gegevens voor die inzicht geven in de belangen van de minderjarige dienaangaande. Onder deze omstandigheden acht het hof de door [X] overgelegde stukken en toelichting ter zitting ontoereikend om over te gaan tot de door haar verzochte wijziging van de geboorteakte van de zoon. 
      
      
    
    
      4.9.
      Uit het voorgaande volgt dat het hof de door [X] verzochte wijziging van de gegevens in de geboorteakte van de zoon zal afwijzen.
      
    
    
      4.10.
      Dit leidt tot de volgende beslissing. 
      
      
    
  
  
    
      5Beslissing
    
    
      Het hof:
    
    
    
      wijst de verzoeken van [X] af.
    
    
    
    
      Deze beschikking is gegeven door mr. R.G. Kemmers, mr. H.A. van den Berg en mr. J.C.E. Ackermans-Wijn in tegenwoordigheid van mr. E.E. Kraan als griffier, en in het openbaar uitgesproken op 11 oktober 2016.