ECLI:NL:HR:2017:2408, Hoge Raad, 19-09-2017, 15/04926
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2017-09-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Medeplegen van uitvoer van cocaïne naar België (meermalen gepleegd). Opzet gericht op het vervoeren van cocaïne naar het buitenland? Bewezenverklaringen, voor zover inhoudende dat verdachtes opzet erop was gericht om vervoerde cocaïne buiten het grondgebied van Nederland te brengen, kunnen niet uit de bewijsvoering worden afgeleid. Mede in het licht van hetgeen namens verdachte is aangevoerd, is bestreden uitspraak in zoverre niet naar de eis der wet met redenen omkleed. Volgt partiële vernietiging en terugwijzing. Samenhang met 15/05109 en 16/00365.

19 september 2017
    Strafkamer
    nr. S 15/04926
    SG
    
     
    Hoge Raad der Nederlanden
    
     
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof Den Haag van 7 oktober 2015, nummer 22/005264-10, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] in het jaar 1970.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      	Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft R.J. Baumgardt, advocaat te Spijkenisse, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      	De Advocaat-Generaal W.H. Vellinga heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden arrest ten aanzien van het onder 2 en 4 tenlastegelegde en de opgelegde straffen en tot in zoverre terugwijzing van de zaak naar het Gerechtshof Den Haag dan wel verwijzing naar een aangrenzend hof teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
    
    
  
  
    
      2Beoordeling van het eerste en het tweede middel
    
    
      2.1.
      
        Het eerste middel bevat de klacht dat het onder 
        2 bewezenverklaarde opzet op het buiten het grondgebied van Nederland brengen niet uit de gebezigde bewijsmiddelen kan worden afgeleid. Het tweede middel bevat dezelfde klacht ten aanzien van het onder 4 bewezenverklaarde. De middelen lenen zich voor gezamenlijke bespreking.
      
      
      
        2.2.1.
        
          Ten laste van de verdachte is onder meer bewezenverklaard dat:
          "2. (zaak "Zonzeel") 
          hij op 23 februari 2008 te Rotterdam tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk buiten het grondgebied van Nederland heeft gebracht, als bedoeld in art. 1 lid 5 van de Opiumwet, ongeveer 3,2 kilogram, zijnde cocaïne een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel 3a van die wet, immers hebben verdachte en zijn mededaders opzettelijk voornoemd middel in een auto vervoerd met bestemming het buitenland, te weten België."
          	(...)
          	4. (zaak "België")
          hij op 20 maart 2008 te Rotterdam tezamen en in vereniging met een ander, opzettelijk buiten het grondgebied van Nederland heeft gebracht, als bedoeld in art. 1 lid 5 van de Opiumwet, ongeveer 3 kilogram, zijnde cocaïne een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I, immers hebben verdachte en zijn mededader opzettelijk voornoemd middel in een auto vervoerd met bestemming het buitenland, te weten België."
        
        
      
      
        2.2.2.
        
          De bewezenverklaringen steunen op de volgende bewijsmiddelen, voor zover hier van belang:
          "7. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 2 april 2008, met nummer PL17R1-270/2007 en documentcode 0804021645.V06 (Zaaksdossier België),opgemaakt en ondertekend door een tweetal daartoe bevoegde opsporingsambtenaren, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          Als de op 2 april 2008 afgelegde verklaring van medeverdachte [betrokkene 1] (p. 67 ev):
          
            [verdachte] rijdt in een zwarte Renault Laguna. Het is niet zijn auto. Hij leent hem van een vriend. [verdachte] komt wel eens bij mij en dan heeft hij pakketjes om zijn middel of in een plastic zak. Die zet hij dan achter de bank of hij houdt ze bij zich. Ik weet ook dat hij de pakketjes wel eens in zijn auto bewaart. Ik weet niet of het heroïne of cocaïne is want ik praat eigenlijk altijd alleen over 'spul'. Daar bedoel ik wel verdovende middelen mee. Ik weet dat [verdachte] in die handel zit.
          U confronteert mij met een tapgesprek van 21 maart 2008 te 14.49 uur, in dit gesprek bel ik naar [verdachte] . In dit gesprek zeg ik 'ik ben er. Ik heb met haar gepraat.'
          U vraagt mij waar ik dan was?
          Ik was op dat moment bij een advocaat. Ik ben daarheen gegaan om uit te zoeken of een man die gezocht werd, was aangehouden. Ik heb van [verdachte] een papiertje gekregen met daarop een naam. Die naam van die man is [betrokkene 2] . De achternaam [betrokkene 2] kwam mij wel bekend voor.
          U confronteert mij met een door mij gestuurde sms naar [verdachte] waarin ik vraag om een geboortedatum.
          Om welke geboortedatum vraag je nu?
          Om die van [betrokkene 2] .
          U confronteert mij met een door mij gestuurde sms naar [verdachte] waarin ik zeg 'hij is hier'.
          Wat bedoel jij dan?
          ik bedoel dat [betrokkene 2] vast zit.
          Ik heb [verdachte] ongeveer 5 a 6 keer geholpen met het tellen van geld. Het waren voornamelijk briefjes van 5, 10 en 20 euro. Ook zaten er 50 euro briefjes tussen, maar het waren meer kleine biljetten. We telden dan tussen de 30 en 40 duizend euro. Ik weet ook dat [verdachte] niet al het geld van de verkoop van de verdovende middelen in een keer kreeg. Het kwam wel eens voor dat hij eerst een beetje kreeg en dan later de rest.
        
        
        
          18. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van relaas van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 25 februari 2008, met nummer 2008004834-1 (zaaksdossier Zonzeel), opgemaakt en ondertekend door een tweetal daartoe bevoegde opsporingsambtenaren, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          Als relaas van die opsporingsambtenaren (p. 63 ev):
          "Uit onderzoek is gebleken dat op 23 februari 2008 de bestuurder van een personenauto voorzien van het kenteken [AA-00-BB] in het bezit is van een handelshoeveelheid verdovende middelen".
          Op 23 februari 2008 omstreeks 13:40 uur zagen twee surveillanten van de Dienst Verkeerspolitie van het KLPD de rode personenauto Peugeot 405 met het kenteken [AA-00-BB] rijden op de rijksweg A16 ter plaatse gelegen buiten de bebouwde kom- in de gemeente Breda. De auto reed over de rijksweg Al6 richting van de grensovergang Hazeldonk/Antwerpen.
          Zij gaven de bestuurder van de personenauto een stopteken en de auto werd op de rijksweg A58 tot stilstand gebracht. De bestuurder werd aangehouden en gaf op te zijn genaamd. [betrokkene 3] .
          Op het bureau van het Korps Landelijke Politiediensten te Breda werd genoemd voertuig onderzocht op de aanwezigheid van verdovende middelen. 
          In een speciaal geprepareerde geheime ruimte in de middenconsole werden 3 pakketten naar wat later bleek cocaïne - 3213 gram - aangetroffen. 
          De 3 pakketjes werden in beslag genomen.
          Van deze inbeslagname is proces-verbaal onder nummer 2008004824-7 opgemaakt.
        
        
        
          21. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van verhoor van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 24 februari 2008, met nummer PL2600/08-052952 (zaaksdossier Zonzeel), opgemaakt en ondertekend door een daartoe bevoegde opsporingsambtenaar, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          Als verklaring van de verdachte [betrokkene 4] afgelegd tegenover die opsporingsambtenaar (p. 91 ev):
          Ik ben op 23 februari 2008 in de morgen naar Rotterdam gegaan om verdovende middelen te halen. Het waren 3 pakketten met cocaïne, die ik zelf in de auto verstopt heb. De inhoud is cocaïne en ik wilde de cocaïne in Brussel verkopen.
        
        
        
          29. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van bevindingen van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 9 mei 2008, met nummer 2008095983-23 (zaaksdossier België), opgemaakt en ondertekend door een daartoe bevoegde opsporingsambtenaar, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          Als relaas van die opsporingsambtenaar (p. 93 ev):
          Op 29 april 2008 heb ik, administratief rechercheur/ vakspecialist Dactyloscopie, een vergelijkend onderzoek met een dactyloscopisch spoor dat op 21 maart 2008 werd aangetroffen op een pakket verdovende middelen ingesteld.
          (...)
          Op grond hiervan concludeer ik, dat het bovengenoemde dactyloscopische spoor identiek is aan de overeenkomstige vinger- en/of handpalmafdruk(ken), voorkomende op het dactyloscopische signalement van: 
          
            [verdachte] .
        
        
        
          33. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 20 februari 2008 om 22:01:26 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 1 ev):
          Gespreksgegevens:
          20-02-08 22:01:26 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom"
          NN: Ik ben vlakbij je. Ik zit daar, waar je vriend van de papieren zit.
          
            [verdachte] : Ja.
          NN: Kunnen we elkaar morgen zien. Gaat het nu prima met je?
          
            [verdachte] : Bel me morgen, maar op.
          NN: Dat meen je niet?
          
            [verdachte] : Echt waar. Maar het komt wel goed morgen, het komt wel goed.
          NN: Jeejtje, we willen niet hier blijven. Heeft de andere zoon van mijn oom je gebeld?
          
            [verdachte] : Ja we hadden een afspraak voor 100 procent maar het is niet doorgegaan.
          NN: Hoe laat kan ik je morgen bellen?
          
            [verdachte] : Bel me rond 1 uur zo.
          NN: Wil je aub met die vriend van je kijken voor die bakstenen, voor de bouw van het huis. 
          Datgeen wat je hem die dag vroeg te kopen.
          
            [verdachte] : (stil)
          NN: Die neger, die vriend van je?
          
            [verdachte] : Ja.
          NN: Datgeen wat hij voor me zou kopen.
          
            [verdachte] : ja
          NN: je vriend, je vriend. Die vriend van je, die je van vroeger kent hem
          
            [verdachte] : Ja
          NN: In verband met die bakstenen die je hem vroeg te (in)kopen.
          
            [verdachte] : Ik ga hem morgenochtend bellen
          NN: aub. Je kan het ook aan ..ntv hem zeggen. Ze kent hem.
          
            [verdachte] : Oke.
          
            [verdachte] zegt dat NN hem morgen rond 1 uur moet bellen.
        
        
        
          34. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 21 februari 2008 om 14:05:46 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 6):
          Gespreksgegevens:
          21-02-08 14:05:46
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom"
          NN: Is er wat of is het nog steeds ...? 
          
            [verdachte] : Met Gods wil, zal er vanavond wat zijn.
          NN: He?
          
            [verdachte] : Met Gods wil zal er vanavond wat zijn.
          NN: Dan bel ikje morgen terug.
          
            [verdachte] : Als God het wil
          NN: Want ik ben vandaag ziek.
          
            [verdachte] : Dan gaan we morgen de klus afhandelen
        
        
        
          35. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 22 februari 2008 om 14:58:18 (Zaaksdossier Rotterdam-West), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 60):
          22-02-08 14:58:18 
          
            [...] 
          Beller: [medeverdachte] 
          Gebelde: [verdachte]
          Mo: De andere heeft me gebeld. [A] .
          
            [verdachte] : Ja.
          
            [medeverdachte] : Hij wil zal ik naar [B] gaan of niet.
          
            [verdachte] : Wat wil hij?
          
            [medeverdachte] : Heb je wel de andere gebeld, de ..  ntv?
          
            [verdachte] : Hij heeft m gebeld. Ik begreep niet wat hij zei, hij zei MR .. ntv.
          
            [medeverdachte] : Hij wil.
          
            [verdachte] : He?
          
            [medeverdachte] : Hij wil twee van diezelfde die naar het buitenland gaan.
          
            [verdachte] : Ga dan die voor hem maken.
          
            [medeverdachte] : Dan ga ik nu erheen.
          
            [verdachte] : Weet je wat je erin moet doen?
          
            [medeverdachte] : Ja.
          
            [verdachte] : Hè?
          
            [medeverdachte] : Hetzelfde als die anderen.
          
            [verdachte] : Ja maar nee, hij doet 250 en vult het aan 
          
            [medeverdachte] : Jawel.
          
            [verdachte] : Tot 1
          
            [medeverdachte] : 1 bij 1?
          
            [verdachte] : Ja.
          
            [medeverdachte] : Dat weet ik wel.
          
            [verdachte] : Zeg hem dat hij je 1000 moet geven. (lacht)
        
        
        
          36. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 22 februari 2008 om 17:01:00 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 10):
          Gespreksgegevens:
          22-02-08 17:01:00 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom"
          NN vraagt of er wat te feesten valt of niet.
          
            [verdachte] zegt, morgen als God het wil.
          NN vraagt of het zeker is.
          
            [verdachte] zegt, ja zeker.
          NN vraagt of hij morgen bij [verdachte] kan komen.
          
            [verdachte] vraagt of NN hem straks wil bellen.
          NN zegt, heb je, je vriend gezien voor het huis.
          
            [verdachte] zegt, ik heb hem echt niet gezien.
          
            [verdachte] zegt, ik ga hem straks bellen en ik ga kijken wat hij heeft gedaan.
        
        
        
          37. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 22 februari 2008 om 20:21:23 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 12):
          Gespreksgegevens:
          22-02-08 20:21:23 
          
            [...] 
          Beller: NNMan 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom" 
          NN: Heb je aan die gozer gevraagd hij die dingen heeft gekocht?
          
            [verdachte] : Hij heeft ze wel gekocht.
          
            [medeverdachte] : Oke dan. Tot morgen dan als God het wil.
          
            [verdachte] : Morgenvroeg dan he.
          NN: Ja zeker, zeker.
        
        
        
        
        
          38. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 10:21:42 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 14):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 10:21:42 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom".
          NN zegt dat hij vertrokken is en dat hij er aan komt. 
          
            [verdachte] vraagt, 2 uurtjes zo.
          NN zegt, niet eens. Een uur of anderhalf uur.
          
            [verdachte] zegt dat hij dan het meisje gaat bellen dan kan hij er langs gaan.
        
        
        
          39. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 10:33:12 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 16):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 10:33:12 
          
            [...] 
          Beller : [verdachte] 
          Gebelde: NNvrouw
          
            [verdachte] : sta aub op dan handelen we het met die mensen af 
          NN: Oke is goed.
          
            [verdachte] : Hij zei dat ze over anderhalf uur bij je zullen zijn.
          NN: Oke dan sta ik klaar.
          
            [verdachte] : Reken maar over 2 uurtjes. Je weet het wel, ze gaan nog langs de zoon van mijn tante daar.
        
        
        
          40. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 10:51:25 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 18 ev):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 10:51:25 
          
            [...] 
          Beller: [verdachte] 
          Gebelde: [medeverdachte]
          
            [verdachte] : Gisteren toen je daar had gewerkt, bleef er iets over?
          
            [medeverdachte] : Ja.
          
            [verdachte] : Heb je daar nog over eeh..?
          
            [medeverdachte] : Ja.
          
            [verdachte] : Hoeveel rest er nog?
          
            [medeverdachte] : zo'n 500 euro en nog wat. zon 520 euro of 500.
          
            [verdachte] : Wat er nog rest?
          
            [medeverdachte] : ja. Nee, minder, minder. 450 volgens mij.
          
            [verdachte] : Hoeveel heb je gepakt?
          
            [medeverdachte] : Er was 700 en nog wat en ik heb 250 precies gepakt.
          
            [verdachte] : He?
          
            [medeverdachte] : Er was volgens mij 720 of weet ik veel.. 700 en nog wat.
          
            [verdachte] : Ja. Heb je 250 gepakt?
          
            [medeverdachte] : Ja.
          
            [verdachte] : Hoeveel rest er nog dan?
          
            [medeverdachte] : Zeg maar 450 a 470 maximaal. Er ligt 100 van mij 
          
            [verdachte] : Kan je wat gaan maken?
          
            [medeverdachte] : jullie moeten mij met rust laten. 
          
            [verdachte] : .. ntv die Italiaan .. ntv
          
            [medeverdachte] : He? vriend, dan bleef ik de hele dag..
          
            [verdachte] : Als ik het aan de vriend van [C] (fon.) zou vragen dan gaat hij rennend met mij mee.
          
            [medeverdachte] : Zijn vriend?
          
            [verdachte] : he?
          
            [medeverdachte] : Neem hem mee. Dan gaat hij een pannenkoek voor je maken.
          
            [verdachte] : Hoi slechterik.
          
            [medeverdachte] : Ja.
          
            [verdachte] : Sta op. weet je wat je moet doen?
          
            [medeverdachte] : Ik heb gisteren 500 gepakt.
          
            [verdachte] : Zeg dat dan. Heb je twee gemaakt?
          
            [medeverdachte] : Ja. Ik was het vergeten. (gaapt)
          
            [verdachte] : Dan rest er nog.. 500 dan rest er nog 200.
          
            [medeverdachte] : 220 zo.
          
            [verdachte] : Je moet het ermee doen.
          (een andere telefoon gaat over op de achtergrond)
          
            [verdachte] : Het is [betrokkene 3] weer. Ik kom zo meteen de sleutels bij je halen.
        
        
        
          41. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 11:32:58 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -
          (p. 21):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 11:32:58 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          Ze noemen elkaar "zoon van mijn oom".
          NN: Komt het meisje er aan of nog niet?
          
            [verdachte] : Ben je gearriveerd?
          NN: Ja ik ben gearriveerd.
          
            [verdachte] : Ik had het haar gezegd. Ze komt zo er aan.
          42. Een geschrift, zijnde een verslag van een-tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 11:34:34 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 23):
          Gespreksgegevens:
          23-02-2008 11:34:34
          
            [...] 
          Beller: [verdachte] 
          Gebelde: NNvrouw
          NN vraagt of ..ntv gearriveerd is. [verdachte] zegt, ja hij nadert.
          NN zegt, oke ik ga nu van huis vertrekken.
        
        
        
          43. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 12:04:23 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 25):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 12:04:23
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte] 
          NN zegt dat hij er sinds een half uur zit.
          
            [verdachte] zegt dat hij NN terug gaat bellen.
        
        
        
          44. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 12:20:07 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 27):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 12:20:07 
          
            [...] 
          Beller: [verdachte] 
          Gebelde: NNvrouw.
          NN zegt dat ze er binnen 2 minuten is en dat ze nu vlakbij bij de slager is.
          Oke zegt [verdachte] .
        
        
        
          45. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 23 februari 2008 om 18:36:43 (Zaaksdossier Zonzeel), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 29):
          Gespreksgegevens:
          23-02-08 18:36:43 
          Beller: NNman
          Gebelde: [verdachte] 
           : He?
          NN: Is de zoon van mijn tante bij je geweest? 
          
            [verdachte] : Jawel, jawel. Hij is weggegaan.
          58. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 17 maart 2008 om 21:21:15 (Zaaksdossier België), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 4):
          Gespreksgegevens:
          17-03-08 21:21:15 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          NN: Dinges. Er is toch wel van datzelfde als die vorige keer? Er is toch wel he?
          
            [verdachte] : Er is niets meer. (lacht)
          
            [verdachte] : Ik zweer het je... het zal er wel zijn maar vandaag is er niets. Heb je voor morgen nodig?
          NN: Is er niets van dat oude?
          
            [verdachte] : He?
          NN: Is er niets van dat oude, van datgeen van die dag? 
          
            [verdachte] : Misschien misschien .. ntv
          NN: Nee ik waarschuw je bij deze, misschien voor woensdag.
          
            [verdachte] : Nee, het zal er wel zijn. Ze hebben er nog.
          NN: Oke, woensdag dan hetzelfde als de vorige keer. 
          Het zou beter zijn als ze van diezelfde zijn.
          
            [verdachte] : jawel, van diezelfde, van diezelfde.
        
        
        
          59. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 18 maart 2008 om 23:30:21 (Zaaksdossier België), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 6):
          Gespreksgegevens:
          18-03-08 23:30:21 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
          NN zegt dat hij overmorgen komt en niet morgen.
          
            [verdachte] zegt dat oke is.
          NN vraagt of hij [verdachte] morgen weer moet bellen of is het niet nodig.
          
            [verdachte] zegt dat het niet hoeft.
          NN: Als het niet nodig is dan wil ik je nog iets zeggen. 
          
            [verdachte] : Ja.
          NN: Kan je 1 in twee verdelen?
          
            [verdachte] : he?
          NN: Of je 1 in twee wilt splitsen.
          
            [verdachte] : ja zeker
          NN: Doe dat aub. Het is in verband met de dinges...je begrijp me wel.. Het is in verband met waar hij/het erin moet.
          
            [verdachte] : Ja.
          60. Een geschrift, zijnde een verslag van een tapgesprek d.d. 20 maart 2008 om 10:37:32 (Zaaksdossier België), voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven - (p. 10):
          Gespreksgegevens:
          20-03-08 10:37:32 
          
            [...] 
          Beller: NNman 
          Gebelde: [verdachte]
           : Hallo ik hoor je wel.
          NN: Hallo gaat het goed?
          
            [verdachte] : Goed.
          NN: Ik ben in ieder geval vertrokken. Over een halfuurtje dan eeh..
          
            [verdachte] : Oke.
          NN: Moet ik je terugbellen als ik er gearriveerd ben. Als ik 10 minuten verwijderd ben of is dat niet nodig? 
          
            [verdachte] : Het hoeft niet.
          NN: Het hoeft niet. Ik ben er in ieder geval binnen een half uur. We treffen elkaar daar bij de winkel.
        
        
        
          65. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 23 februari 2008, met nummer 01508230208.se4 en documentcode 0802231354.OBS (Zaaksdossier Zonzeel), opgemaakt en ondertekend door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van die opsporingsambtenaren (p. 31 ev):
          12:28
          De personenauto, merk Renault, type Laguna, verlaat de parkeergarage van de flat, waarin onder andere pand [a-straat 1] te Rotterdam, is gevestigd. De bestuurder wordt herkend als [verdachte] . [verdachte] rijdt met de Renault naar de Hooidrift te Rotterdam.
          12:30
          
            [verdachte] parkeert de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] , op de Geuzenstraat te Rotterdam.
          12:31
          
            [verdachte] stapt uit de Renault en loopt in de richting van de Ruwaardstraat te Rotterdam. [verdachte] blijft stilstaan op de hoek Geuzenstraat/Ruwaardstraat.
          12:34
          
            [verdachte] loopt terug in de richting van de hoek Aelbrechtskade/Geuzenstraat te Rotterdam en blijft daar staan. Kort hierop loopt hij weer terug naar de hoek Geuzenstraat/Ruwaardstraat.
          12:41
          Een personenauto, merk Peugeot, type 405, kleur rood, voorzien van het Belgische kenteken [AA-00-BB] , rijdt via de Aelbrechtskade naar de Ruwaardstraat te Rotterdam.
          12:42
          
            [verdachte] loopt vanuit de richting van de Ruwaardstraat te Rotterdam in de richting van de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] en maakt gebruik van een mobiele telefoon. [verdachte] opent de kofferbak van de Renault.
          12:43
          Een onbekende man, nader in dit proces-verbaal te noemen als NN1, loopt op de Geuzenstraat te Rotterdam, komende uit de richting van de Ruwardstraat te Rotterdam en draagt een rode kennelijk gevulde plastic tas in zijn hand. NN1 staat ter hoogte van de kofferbak van de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] en legt de rode kennelijk gevulde plastic tas met rechthoekige vormen, in de geopende kofferbak, waarna de kofferbak wordt gesloten. NN1 en [verdachte] lopen op de Geuzenstraat in de richting van de Ruwaardstraat en blijven halverwege stil staan.
          12:47
          De Peugeot, voorzien van het Belgische kenteken [AA-00-BB] , staat zonder inzittenden geparkeerd op de Geuzenstraat te Rotterdam.
          13:04
          
            [verdachte] en NN1 lopen naar de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] . [verdachte] staat voorovergebogen in de Renault, aan de bestuurderszijde. NN1 blijft naast de Renault staan. [verdachte] pakt een rode kennelijk gevulde plastic tas vanaf de bestuurderszijde en overhandigt deze aan NN1.
          13:05
          NN1 loopt met een rode kennelijk gevulde plastic tas, van supermarkt Bas vd Heijden, in de richting van de Peugeot, voorzien van het Belgische kenteken [AA-00-BB] , stapt in als bestuurder, met in zijn rechterhand de genoemde rode kennelijk gevulde plastic tas sub. Even later rijdt NN1 als bestuurder van de Peugeot weg in de richting van de Aelbrechtskade te Rotterdam.
          13:07-13:44
          NN1 rijdt als bestuurder van de Peugeot, voorzien van het Belgische kenteken [AA-00-BB] , via de Rijkswegen A20, A16 in de richting van Breda.
          13:45
          NN1 wordt op de afrit Rijsbergen, gelegen aan de Rijksweg A16 aangehouden door geüniformeerd personeel van het Korps Landelijke Politie Diensten.
        
        
        
          69. Een voor kopie conform gewaarmerkt proces-verbaal van de politie Rotterdam-Rijnmond d.d. 20 maart 2008, met nummer 01508200308.se2 en documentcode 0803201402.03S (Zaaksdossier België), opgemaakt en ondertekend door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren, voor zover inhoudende - zakelijk weergegeven -:
          als relaas van die opsporingsambtenaren (p. 16 ev):
          11:30
          
            [verdachte] verlaat de parkeergarage welke onder zijn woning is gelegen aan de [a-straat 1] te Rotterdam. [verdachte] rijdt als bestuurder in een personenauto merk Renault, type Laguna.
          11:44
          
            [verdachte] parkeert de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] , op de Speedwellstraat te Rotterdam ter hoogte van het portiek waarin pand 102 is gelegen. [verdachte] gaat voornoemd portiek binnen met een sleutel.
          11:52
          
            [verdachte] verlaat het portiek waarin onder andere pand 102 aan de Speedwellstraat is gelegen. In zijn hand draagt hij een groene plastic tas van de firma 
          "Super de Boer". [verdachte] loopt in de richting van de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] . Kort hierna rijdt hij in de Renault over de Speedwellstraat, in de richting van de Vierhavenstraat.
          12:03
          
            [verdachte] rijdt in de Renault naar de "Gamma", gevestigd aan de Houtstraat te Rotterdam. 
          
            [verdachte] stapt uit de Renault en praat met twee onbekende mannen hierna verder in dit proces-verbaal te noemen als NN1 en NN2. 
          
            [verdachte] opent de kofferbak van de Renault, terwijl NN1 en NN2 naast de Renault blijven staan.
          12:04
          NN1 loopt naar een personenauto van het merk Peugeot, type 405, kleur beige en voorzien van het Belgische kenteken [EE-00-FF] , welke eveneens geparkeerd staat op de parkeerplaats bij de "Gamma" aan de Houtstraat te Rotterdam.
          NN1 opent zijn kofferbak, pakt hieruit een rode plastic boodschappentas met het opschrift " [...] " en loopt terug naar de Renault sub. 12:03
          12:05
          NN1 geeft de rode boodschappentas aan [verdachte] . [verdachte] pakt een groene plastic tas van de firma "Super de Boer" uit de kofferbak van de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] en geeft die aan NN1.
          NN1 loopt naar de Peugeot, voorzien van het kenteken [EE-00-FF] en stapt in.
          NN1 legt de groene plastic tas van de firma "Super de Boer" op de bijrijderplaats.
          12:06
          
            [verdachte] en NN2 blijven praten bij de Renault op de parkeerplaats bij de "Gamma" aan de Houtstraat te Rotterdam.
          12:08
          NN1 rijdt als bestuurder in de Peugeot, voorzien van het Belgische kenteken [EE-00-FF] , weg vanaf de parkeerplaats hij de "Gamma" en stopt een stukje verder op de Abraham van Stolkweg te Rotterdam ter hoogte van de "Kwantum". NN1 staat korte tijd stil.
          12:09
          
            [verdachte] en NN2 stappen in de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] en rijden weg. Kort hierna rijdt NN1 met de Peugeot, voorzien van het kenteken [EE-00-FF] , weg van de parkeerplaats van de "Kwantum".
          12:10
          NN1 rijdt met de Peugeot, voorzien van liet kenteken [EE-00-FF] , de rijksweg A-20 op, in de richting van Gouda.
          12:12
          
            [verdachte] en N2 rijden met de Renault, voorzien van het kenteken [CC-00-DD] , naar de Abtsweg te Rotterdam en staan daar korte tijd stil. Vervolgens rijden zij weg.
          12:30
          NN1 rijdt met de Peugeot, voorzien van het Belgische kenteken [EE-00-FF] , via de Rijksweg A20 naar de Rijksweg A16.
          Ter hoogte van de gemeente Dordrecht wordt NN1 aangehouden door personeel van de Regionale Ondersteunings Groep van de regiopolitie Rotterdam-Rijnmond."
        
        
      
      
        2.2.3.
        
          Blijkens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 15 september 2015 heeft de raadsvrouwe van de verdachte aldaar het woord gevoerd overeenkomstig de ter terechtzitting overgelegde en in het procesdossier gevoegde pleitaantekeningen. Deze pleitaantekeningen houden in, voor zover van belang:
          "- Zaak Zonzeel ( [...] ) (feit 2):
          (...)
          Een separaat element betreft de te laste gelegde modaliteit van de uitvoer. In het dossier bevindt zich geen ondersteunend materiaal daartoe. Niet omtrent wetenschap of betrokkenheid ten aanzien van een veronderstelde buitenlandse bestemming.
          Met andere woorden bij gebreke aan direct redengevend bewijs dient cliënt van het hier te laste gelegd te worden vrijgesproken.
          (...)
          - Zaak België ( [betrokkene 2] ) (feit 4):
          (...)
          Een separaat element betreft ook hier de te laste gelegde modaliteit van de uitvoer. In het dossier bevindt zich geen ondersteunend materiaal daartoe. Niet omtrent wetenschap of betrokkenheid ten aanzien van een veronderstelde buitenlandse bestemming.
          Met andere woorden bij gebreke aan direct redengevend bewijs dient cliënt van het hier te laste gelegd te worden vrijgesproken."
        
        
      
      
        2.2.4.
        
          Het Hof heeft ten aanzien van de bewezenverklaring het volgende overwogen:
          "Bewijsvoering.
          Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezen verklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.
          In die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest vereist met de bewijsmiddelen dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, zal zulks plaatsvinden in een aanvulling die als bijlage aan dit arrest zal worden gehecht.
          Nadere bewijsoverweging ten aanzien van het onder 4 ten laste gelegde
          De verdediging heeft ter terechtzitting in hoger beroep d.d. 15 september 2015 betwist dat het document waaruit blijkt dat de vingerafdruk op een van de pakketten cocaïne kan worden toegeschreven aan verdachte een betrouwbaar bewijsmiddel is.
          Het hof overweegt als volgt.
          Uit de gebezigde bewijsmiddelen blijkt dat de vingerafdruk welke op het pakket verdovende middelen is aangetroffen op 12 punten overeenkomt met het dactyloscopisch signalement van verdachte. Dit bewijs van betrokkenheid van verdachte staat niet op zichzelf, maar vindt bevestiging in de afgeluisterde telefoongesprekken, de observaties en de bij de politie afgelegde verklaring van medeverdachte Abarnous over het doen van navraag bij een advocaat naar de verdwijning van [betrokkene 2] en de rol van verdachte daarbij. Het hof acht het proces-verbaal inzake de vingerafdruk voldoende 
        
        
        
          betrouwbaar en zal dit gebruiken voor het bewijs.
          Het verweer wordt verworpen."
        
        
      
    
    
      2.3.
      Aangezien de bewezenverklaringen van het onder 2 en 4 tenlastegelegde voor zover deze telkens inhouden dat de verdachtes opzet erop was gericht om de vervoerde cocaïne buiten het grondgebied van Nederland te brengen, niet uit de bewijsvoering kunnen worden afgeleid, is de bestreden uitspraak in zoverre, mede in het licht van hetgeen namens de verdachte is aangevoerd, niet naar de eis der wet met redenen omkleed.
      
    
    
      2.4.
      De middelen zijn terecht voorgesteld.
      
    
  
  
    
      3Slotsom
    
    
      Nu de Hoge Raad geen grond aanwezig oordeelt waarop de bestreden uitspraak ambtshalve zou behoren te worden vernietigd, brengt hetgeen hiervoor is overwogen mee dat als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      4Beslissing
    
    
      De Hoge Raad:
      	vernietigt de bestreden uitspraak maar uitsluitend wat betreft de beslissingen ter zake van het onder 2 en 4 tenlastegelegde en de strafoplegging;
      	wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Den Haag, opdat de zaak in zoverre op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan;
      	verwerpt het beroep voor het overige.
    
    
    
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren Y. Buruma en V. van den Brink, in bijzijn van de waarnemend griffier L. Nuy, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 19 september 2017.