ECLI:NL:HR:2019:962, Hoge Raad, 18-06-2019, 17/04992
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2019-06-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Invoer van cocaïne vanuit Curaçao naar Nederland, art. 2.A Opiumwet. Aanwezigheidsrecht, art. 588.2 Sv. In strijd met art. 588.2 Sv geen Spaanse vertaling van appeldagvaarding verstrekt aan in Curaçao woonachtige verdachte? Appeldagvaarding is uitgereikt aan griffier, omdat van verdachte geen woon- of verblijfplaats in Nederland bekend is, en vervolgens d.m.v. “rechtshulp” verzonden naar adres van verdachte in Curaçao. Indien verdachte niet ttz. verschijnt hoewel dagvaarding op wettige wijze is betekend, kan rechter - behoudens duidelijke aanwijzingen van het tegendeel - uitgaan van vermoeden dat verdachte van zijn recht om in zijn tegenwoordigheid te worden berecht vrijwillig afstand heeft gedaan. Schorsing van onderzoek ttz. behoort in de regel plaats te hebben ingeval het gaat om uitreiking van dagvaarding aan geadresseerde van wie woon- of verblijfplaats in het buitenland bekend is en dagvaarding niet is vertaald in taal of een van de talen van het land waar geadresseerde verblijft dan wel, v.zv. aannemelijk is dat hij slechts andere taal machtig is, in die taal (vgl. ECLI:NL:HR:2002:AD5163). Mede gelet op oproeping van tolk in Spaanse taal voor tz. in h.b. is aannemelijk dat verdachte Nederlandse taal niet (voldoende) beheerst. Uit stukken kan niet blijken dat schriftelijke vertaling van appeldagvaarding in Spaanse taal aan verdachte is verstrekt. In het licht van voorgaande moet ervan worden uitgegaan dat dit in strijd met art. 588.2 Sv niet is geschied. Daarom had Hof blijk moeten geven te hebben onderzocht of er reden was onderzoek ttz. te schorsen teneinde dit verzuim te herstellen. Van zodanig onderzoek blijkt niet. Dat verzuim leidt tot nietigheid van onderzoek ttz. in h.b. en naar aanleiding daarvan gegeven uitspraak. Volgt vernietiging en terugwijzing.

18 juni 2019
      Strafkamer
      nr. S 17/04992
    
    
    
    
      
        Hoge Raad der Nederlanden
      
    
    
    
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Amsterdam van 23 november 2004, nummer 23/004328-03, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1981.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft G. Spong, advocaat te Amsterdam, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      De Advocaat-Generaal T.N.B.M. Spronken heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het Gerechtshof Amsterdam, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
      
        2.	Beoordeling van het eerste middel
      
    
    
      2.1.
      Het middel klaagt over het oordeel van het Hof dat verstek kon worden verleend tegen de niet-verschenen verdachte en voert daartoe aan dat aan haar in strijd met art. 588, tweede lid, Sv niet een vertaling in de Spaanse taal van de appeldagvaarding is toegezonden. 
      
    
    
      2.2.
      De stukken van het geding houden omtrent de gang van zaken met betrekking tot de betekening van de dagvaarding in hoger beroep in hetgeen is weergegeven in de conclusie van de Advocaat-Generaal onder 2.2.
      
    
    
      2.3.
      
        Art. 588, tweede lid, Sv luidt:
        "De uitreiking aan de geadresseerde van wie de woon- of verblijfplaats in het buitenland bekend is, geschiedt door toezending van de mededeling door het openbaar ministerie, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van de bevoegde buitenlandse autoriteit of instantie en, voor zover een verdrag van toepassing is, met inachtneming van dat verdrag. Dagvaardingen worden vertaald in de taal of een van de talen van het land waar de geadresseerde verblijft dan wel, voor zover aannemelijk is dat hij slechts een andere taal machtig is, in die taal. Met betrekking tot andere gerechtelijke mededelingen kan volstaan worden met een vertaling van de essentiële onderdelen daarvan. Indien de bevoegde buitenlandse autoriteit of instantie bericht dat de mededeling aan de geadresseerde is uitgereikt, geldt deze uitreiking als betekening in persoon, zonder dat hiervan nog uit een afzonderlijke akte behoeft te blijken."
      
      
    
    
      2.4.
      Bij de beoordeling van het middel moet het volgende worden vooropgesteld. Indien de verdachte niet ter terechtzitting verschijnt hoewel de dagvaarding op wettige wijze is betekend, kan de rechter - behoudens duidelijke aanwijzingen van het tegendeel - uitgaan van het vermoeden dat de verdachte van zijn recht om in zijn tegenwoordigheid te worden berecht vrijwillig afstand heeft gedaan. Wanneer aan de stukken of het verhandelde ter terechtzitting duidelijke aanwijzingen kunnen worden ontleend dat de verdachte niet vrijwillig afstand heeft gedaan van zijn recht om in zijn tegenwoordigheid te worden berecht, behoort het onderzoek ter terechtzitting - dat op grond van een dagvaarding die op wettige wijze is betekend, rechtsgeldig is aangevangen - te worden geschorst teneinde de verdachte in de gelegenheid te stellen alsnog bij het onderzoek aanwezig te zijn. Die schorsing behoort in de regel plaats te hebben ingeval het gaat om de uitreiking van de dagvaarding aan een geadresseerde van wie de woon- of verblijfplaats in het buitenland bekend is en de dagvaarding niet is vertaald in de taal of een van de talen van het land waar de geadresseerde verblijft dan wel, voor zover aannemelijk is dat hij slechts een andere taal machtig is, in die taal. (Vgl. HR 12 maart 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD5163, rov. 3.33-3.36.)
      
    
    
      2.5.
      Mede gelet op de oproeping van een tolk in de Spaanse taal voor de terechtzitting in hoger beroep, is aannemelijk dat de verdachte de Nederlandse taal niet (voldoende) beheerst. Uit de op de voet van art. 434, eerste lid, Sv aan de Hoge Raad toegezonden stukken kan niet blijken dat een schriftelijke vertaling van de appeldagvaarding in de Spaanse taal aan haar is verstrekt. In het licht van het voorgaande moet ervan worden uitgegaan dat dit, in strijd met art. 588, tweede lid, Sv, niet is geschied. Daarom had het Hof blijk moeten geven te hebben onderzocht of er reden was het onderzoek ter terechtzitting te schorsen teneinde dit verzuim te herstellen. Van zodanig onderzoek blijkt niet. Dat verzuim leidt tot nietigheid van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep en de naar aanleiding daarvan gegeven uitspraak. 
      
    
    
      2.6.
      Het middel slaagt.
      
    
  
  
    
      3Beoordeling van het tweede middel
    Gelet op de hierna volgende beslissing behoeft het middel geen bespreking.
    
  
  
    
      4Beslissing
    
      De Hoge Raad:
      vernietigt de bestreden uitspraak;
      wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Amsterdam, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren Y. Buruma en M.T. Boerlage, in bijzijn van de waarnemend griffier H.J.S. Kea, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 18 juni 2019.