ECLI:NL:GHARL:2015:3376, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 12-05-2015, 200.130.532
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2015-05-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Onrechtmatig handelen van hypotheekhouder door te executeren middels openbare verkoop en niet het door de hypotheekgever aan een derde gegunde voorkeursrecht te respecteren? Nee, hypotheekrecht draagt goederenrechtelijk karakter, terwijl het voorkeursrecht een persoonlijk recht is dat de hypotheekhouder niet aangaat. De omstandigheid dat het voorkeursrecht uit de openbare registers kenbaar was en ook daadwerkelijk aan de hypotheekhouder bekend was, is onvoldoende voor derdenwerking. Eventueel zouden begeleidende omstandigheden ertoe kunnen leiden dat de handelwijze van de hypotheekhouder toch onrechtmatig was, maar daartoe is onvoldoende gesteld.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
    locatie Arnhem
    
    
      afdeling civiel recht
    
    
    
      zaaknummer gerechtshof 200.130.532
      (zaaknummer rechtbank Midden-Nederland 324424)
    
    
    
      
        arrest van de derde civiele kamer van 12 mei 2015
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid [appellante], 
      gevestigd te [plaatsnaam],
      appellante,
      hierna: [appellante],
      advocaat: mr. J.P. Groen,
    
    
    
      tegen:
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Alcredis Finance B.V.,
      gevestigd te Vianen,
      geïntimeerde,
      hierna: Alcredis,
      niet verschenen.
    
    
  
  
    
      1Het geding in eerste aanleg
    Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van de vonnissen van 11 juli 2012 en 17 april 2013, die de rechtbank Midden-Nederland tussen [appellante] als eiseres en Alcredis als gedaagde heeft gewezen. 
  
  
    
      2Het geding in hoger beroep
    
      2.1
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      
        ■ de dagvaarding in hoger beroep d.d. 12 juli 2013;
        ■ de memorie van grieven.
      
    
    
      2.2
      Vervolgens heeft [appellante] de stukken voor het wijzen van arrest aan het hof overgelegd en heeft het hof arrest bepaald.
    
  
  
    
      3De vaststaande feiten
    Het hof gaat in hoger beroep uit van de feiten zoals beschreven in de rechtsoverwegingen 2.1 tot en met 2.13 van het vonnis van 17 april 2013. 
  
  
    
      4De motivering van de beslissing in hoger beroep 
    
      4.1
      Kort samengevat gaat het in deze zaak om het volgende. Tot 1987 was de gemeente Schagen eigenaar van parkeerterrein “De Fok” te Schagen (hierna: het parkeerterrein). In 1987 heeft de gemeente het parkeerterrein verkocht en geleverd aan [bedrijfsnaam] (thans geheten [bedrijfsnaam]), hierna: [bedrijfsnaam]. De koopprijs bedroeg f 203.472. De leveringsakte van 28 december 1987 bevat een derdenbeding ten behoeve van de “in oprichting zijnde casu quo opgerichte” vennootschap Autocentrum Schagen B.V. Volgens dit derdenbeding heeft Autocentrum Schagen B.V. tegenover [bedrijfsnaam] een voorkeursrecht, waarbij als prijs zal gelden de door [bedrijfsnaam]  betaalde koopprijs, vermeerderd met aantoonbaar gemaakte kosten van verbetering. Alcredis is financier van [bedrijfsnaam] en aan [bedrijfsnaam] gelieerde vennootschappen en houder van een in 2003 gevestigd eerste recht van hypotheek op het parkeerterrein. In verband met betalingsachterstand heeft Alcredis in 2011 aangestuurd op executoriale verkoop van het parkeerterrein. Aanvankelijk was het voornemen om het parkeerterrein onderhands te verkopen. In die fase heeft [appellante] zich gemeld als beweerd rechthebbende uit hoofde van het voorkeursrecht en zich bereid verklaard om het parkeerterrein te kopen tegen de in de leveringsakte van 28 december 1987 bedoelde prijs. Vervolgens is [appellante] door de notaris geïnformeerd dat openbare verkoop van het parkeerterrein zou plaatsvinden. In dat verband is [appellante] vermeld als “gerechtigde uit de aanbiedingsverplichting zoals omschreven in de notariële akte van levering op 28 december 1987”. Het parkeerterrein is uiteindelijk op 19 december 2011 openbaar verkocht aan een derde voor € 300.000.
    
    
      4.2
      In dit geding vordert [appellante] schadevergoeding tot een bedrag van € 207.669 in hoofdsom op de grond dat Alcredis jegens haar onrechtmatig zou hebben gehandeld. Bij het bestreden vonnis heeft de rechtbank de vordering afgewezen op de grond, kort gezegd, dat [appellante] niet kan worden vereenzelvigd met (het nimmer opgerichte) Autocentrum Schagen B.V., zodat aan haar geen voorkeursrecht toekwam. Tegen die beslissing richten zich de grieven. [appellante] betoogt onder meer dat zij wel met Autocentrum Schagen B.V. moet worden vereenzelvigd, terwijl haar voorkeursrecht bovendien van de zijde van Alcredis was erkend, waarop Alcredis niet meer terug mocht komen.
    
    
      4.3
      De grieven kunnen geen doel treffen. Veronderstellenderwijs ervan uitgaande dat aan [appellante] tegenover [bedrijfsnaam]  een voorkeursrecht toekwam, kon zij dat recht niet tegenwerpen aan Alcredis als hypotheekhouder. Het hypotheekrecht van Alcredis draagt immers een goederenrechtelijk karakter, terwijl het voorkeursrecht van [appellante] een persoonlijk recht betreft in de verhouding tussen [appellante] en [bedrijfsnaam] . De omstandigheid dat het voorkeursrecht is vermeld in de leveringsakte van 28 december 1987 en is ingeschreven in de openbare registers maakt dit niet anders. Overeenkomsten werken in beginsel alleen tussen partijen; een inschrijving in de openbare registers brengt daarin op zichzelf geen verandering. [appellante] heeft geen grondslag aangeduid op grond waarvan aan het van [bedrijfsnaam]  bedongen voorkeursrecht derdenwerking tegenover Alcredis als hypotheekhouder zou toekomen.
    
    
      4.4
      De gestelde omstandigheid dat van de zijde van Alcredis (door de behandelend notaris en de deurwaarder) is erkend dat aan [appellante] een voorkeursrecht toekwam, leidt niet tot een andere uitkomst, reeds daarom niet omdat die erkenning niet impliceert dat ook zou zijn erkend dat – behalve [bedrijfsnaam] in geval van verkoop door [bedrijfsnaam] zelf – ook Alcredis als executerende hypotheekhouder dat recht diende te respecteren.
    
    
      4.5
      Begeleidende omstandigheden zouden de handelwijze van Alcredis eventueel toch een onrechtmatig karakter hebben kunnen geven, of naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar hebben kunnen maken. Hetgeen door [appellante] in dit verband is gesteld, is daartoe echter onvoldoende. In dit verband is in het bijzonder ook van belang dat, volgens hetgeen als onbetwist volgt uit de aanzegging van de executieveiling van 27 oktober 2011,  de door het hypotheekrecht gedekte openstaande vordering van Alcredis per 15 oktober 2011 in totaal € 529.322,01 bedroeg, terwijl [appellante] niet bereid was om meer te betalen dan de in de leveringsakte van 28 december 1987 bedoelde koopprijs, door haar zelf berekend op € 92.331,57, en de executieveiling aanzienlijk veel meer heeft opgebracht.
    
    
      4.6
      Nu  het hoger beroep reeds op grond van hetgeen hiervoor is overwogen moet worden verworpen, behoeven de grieven voor het overige geen bespreking meer. De door [appellante] gedane bewijsaanbiedingen worden verworpen, nu het te bewijzen aangebodene, indien bewezen, niet tot een andere conclusie kan leiden. Het bestreden vonnis dient te worden bekrachtigd, met verbetering van de gronden.
    
    
      4.7
      Het hof zal [appellante] veroordelen in de kosten van het hoger beroep.
    
  
  
    
      5De beslissing
    
      Het hof, recht doende in hoger beroep:
      bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Midden-Nederland van 17 april 2013;
      veroordeelt [appellante] in de kosten van het hoger beroep en begroot de aan de zijde van Alcredis gevallen kosten op nihil.
      Dit arrest is gewezen door mrs. W.L. Valk, S.B. Boorsma en P.E. de Kort, en is in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 12 mei 2015.