ECLI:NL:HR:2021:155, Hoge Raad, 02-02-2021, 19/02879
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2021-02-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Profijtontneming, w.v.v. uit witwassen. Schatting w.v.v. d.m.v. of uit baten van het in strafzaak bewezenverklaarde witwassen toereikend gemotiveerd? In zijn overwegingen in deze ontnemingszaak heeft hof tot uitdrukking gebracht dat witwassen ertoe heeft geleid dat betrokkene wederrechtelijk voordeel heeft verkregen tot geschat bedrag van € 212.790. Dit oordeel is kennelijk gebaseerd op opvatting dat in bewezenverklaring genoemd bedrag van € 212.790 w.v.v. vormt alleen al doordat het voorwerp was van bewezenverklaard witwassen. Die opvatting is onjuist (vgl. ECLI:NL:HR:2013:BY5217). Zonder nadere motivering is daarom niet begrijpelijk dat betrokkene uit bewezenverklaard witwassen daadwerkelijk tot bedrag van € 212.790 wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. Enkele overweging van hof dat betrokkene vrijelijk beschikking heeft gehad over dit geldbedrag, vormt geen toereikende motivering. Volgt vernietiging en terugwijzing. Samenhang met 19/02897.

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
    
    
    
      STRAFKAMER
    
    
    
    
    
      
        Nummer	19/02879 P
      
        Datum		2 februari 2021
    
    
    
    
      ARREST
    
    
    
    
      op het beroep in cassatie tegen een uitspraak van het gerechtshof 's-Hertogenbosch van 12 juni 2019, nummer 20-001097-17, op een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ten laste 
    
    
    
      van
    
    
    
      
        [betrokkene] , 
      geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1948,
      hierna: de betrokkene.
    
    
  
  
    
      1Procesverloop in cassatie
    
      Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze hebben A.B.E. van Kan en A. Cinar, beiden advocaat te Heerlen, bij schriftuur cassatiemiddelen voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      De advocaat-generaal D.J.C. Aben heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch teneinde opnieuw te worden berecht en afgedaan.
    
  
  
    
      2Beoordeling van het vijfde cassatiemiddel
    
      2.1
      Het cassatiemiddel klaagt dat de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel door middel van of uit de baten van het in de strafzaak bewezenverklaarde witwassen ontoereikend is gemotiveerd.
      
        2.2.1
        
          Het hof heeft, door het vonnis van de rechtbank te bevestigen, het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel geschat op € 212.790 en heeft daartoe het volgende overwogen:
          “3.3.1 Inleiding
          Bij voormeld vonnis d.d. 22 maart 2017 is [betrokkene] veroordeeld wegens witwassen, gepleegd in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2010.
          (...)
          Ingevolge het bepaalde in artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht moet worden onderzocht of, en zo ja in hoeverre, [betrokkene] voordeel heeft verkregen door middel van of uit de baten van het feit waarvoor de veroordeling heeft plaatsgevonden en/of andere strafbare feiten, waaromtrent voldoende aanwijzingen bestaan dat zij door [betrokkene] zijn begaan.
        
        
      
      
        3.3.2
        
          Het bewijs
          In de onderliggende strafzaak is bewezen verklaard dat [betrokkene] in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2010 een geldbedrag van in totaal € 212.790,- heeft verworven, voorhanden heeft gehad en heeft overgedragen, terwijl hij wist dat dit geldbedrag - middellijk of onmiddellijk - afkomstig was uit enig misdrijf. Daarmee staat vast dat [betrokkene] dit geldbedrag wederrechtelijk heeft verkregen. Omdat [betrokkene] vrijelijk de beschikking heeft gehad over dit geld, acht de rechtbank aannemelijk dat hij daaruit ook voordeel heeft genoten.
        
        
        
          Uit het vonnis in de onderliggende strafzaak blijkt dat [betrokkene] in de bewezenverklaarde periode een Money Transfer van € 2.000,- heeft verricht en diverse keren contante geldbedragen op zijn rekeningen heeft gestort. Op zijn ING bedrijfsrekening is in totaal € 206.440,- gestort en op diverse privérekeningen van [betrokkene] in totaal € 20.350,-.
        
        
        
          In het onderliggende vonnis heeft de rechtbank vastgesteld dat het geld van de Money Transfer middellijk of onmiddellijk uit enig misdrijf afkomstig is en dat [betrokkene] dat wist. Datzelfde geldt voor de contant gestorte gelden, met uitzondering van een bedrag van € 16.000,-, dat afkomstig is van (legale) huurinkomsten.
        
        
        
          Het door [betrokkene] wederrechtelijk verkregen voordeel kan, gelet op het vorenstaande, worden geschat op:
        
        
        
          Money Transfer					€ 2.000,-
          Stortingen privérekeningen				€ 20.350,-
          Contante stortingen ING				€ 206.440,-
          							€ 228.790,-
          Legale stortingen huur				€ 16.000,- -/-
          Totaal						€ 212.790,-”
        
      
      
        2.2.2
        In de strafzaak die met deze ontnemingsprocedure samenhangt, is bewezenverklaard dat de betrokkene zich schuldig heeft gemaakt aan - kort gezegd - witwassen van een geldbedrag van (in totaal) € 212.790.
      
    
    
      2.3
      In zijn overwegingen in deze ontnemingszaak heeft het hof tot uitdrukking gebracht dat dit witwassen ertoe heeft geleid dat de betrokkene wederrechtelijk voordeel heeft verkregen tot een geschat bedrag van € 212.790. Dit oordeel is kennelijk gebaseerd op de opvatting dat het in de bewezenverklaring genoemde bedrag van (in totaal) € 212.790, wederrechtelijk verkregen voordeel vormt alleen al doordat het voorwerp was van het bewezenverklaarde witwassen. Die opvatting is onjuist (vgl. HR 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY5217). Zonder nadere motivering is daarom niet begrijpelijk dat de betrokkene uit het bewezenverklaarde witwassen daadwerkelijk tot een bedrag van € 212.790 wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. De enkele overweging van het hof dat de betrokkene vrijelijk de beschikking heeft gehad over dit geldbedrag, vormt geen toereikende motivering.
    
    
      2.4
      Het cassatiemiddel klaagt daarover terecht.
    
  
  
    
      3Beoordeling van de overige cassatiemiddelen
    Gelet op de beslissing die hierna volgt, is bespreking van de overige cassatiemiddelen niet nodig.
  
  
    
      4Beslissing
    
      De Hoge Raad:
      - vernietigt de uitspraak van het hof;
      - wijst de zaak terug naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch, opdat de zaak opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president V. van den Brink als voorzitter, en de raadsheren Y. Buruma en J.C.A.M. Claassens, in bijzijn van de waarnemend griffier H.J.S. Kea, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 2 februari 2021.