ECLI:NL:HR:2015:3058, Hoge Raad, 13-10-2015, 13/05705
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2015-10-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Profijtontneming. In de met deze ontnemingsprocedure verband houdende strafzaak is bewezenverklaard dat betrokkene zich heeft schuldig gemaakt aan - kort gezegd - het verwerven en voorhanden hebben van geldbedragen en personenauto’s terwijl zij redelijkerwijs moest vermoeden dat deze van misdrijf afkomstig waren, welk feit is gekwalificeerd als schuldwitwassen. Het Hof, dat heeft aangenomen dat de partner van betrokkene zich met zijn bedrijf X heeft schuldig gemaakt aan medeplichtigheid aan (poging tot) hennepteelt door het leveren van kweekbenodigdheden aan hennepkwekerijen, heeft geoordeeld dat betrokkene uit het bewezenverklaarde schuldwitwassen en uit andere strafbare feiten financieel voordeel heeft genoten. Daartoe heeft het Hof slechts vastgesteld dat betrokkene, die zelf geen inkomsten had, profiteerde van de inkomsten die haar partner had uit zijn bedrijf X. Die enkele vaststelling is niet toereikend om daarop het oordeel te kunnen baseren dat betrokkene tot het door het Hof bepaalde bedrag, te weten “het door de partner behaalde voordeel, gedeeld door twee” daadwerkelijk wederrechtelijk voordeel heeft verkregen d.m.v. of uit de baten van het bewezenverklaarde ‘schuldwitwassen’. ’s Hofs oordeel is dan ook niet z.m. begrijpelijk. V.zv. het Hof mocht hebben geoordeeld dat betrokkene wederrechtelijk voordeel heeft verkregen uit andere strafbare feiten dan het bewezenverklaarde feit, is dat oordeel eveneens ontoereikend gemotiveerd. Conclusie AG: anders.

13 oktober 2015
    Strafkamer
    nr. S 13/05705 P
    MD/DAZ
     
    Hoge Raad der Nederlanden
     
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Arnhem, van 20 september 2013, nummer 24/001224-10, op een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ten laste van:
    
    
      
        [betrokkene]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1970. 
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
    
      Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze heeft mr. J. Boksem, advocaat te Leeuwarden, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft geconcludeerd tot verwerping van het beroep.
    
    
  
  
    
      2Beoordeling van het eerste middel
    
    
      2.1.
      Het middel komt op tegen het oordeel van het Hof dat de (volledige) winst over de jaren 2002-2007 van het bedrijf [A] als wederrechtelijk verkregen voordeel (van de betrokkene en haar partner) kan worden aangemerkt.
      
      
        2.2.1.
        
          In de bestreden uitspraak is overwogen, voor zover hier van belang:
          "De veroordeelde is bij arrest van dit hof van 20 september 2013 (parketnummer 24-000946-10) terzake van "Schuldwitwassen" veroordeeld tot straf.
          Uit het strafdossier en bij de behandeling van de vordering ter terechtzitting in hoger beroep is gebleken dat veroordeelde uit het bewezenverklaarde handelen en uit andere strafbare feiten financieel voordeel heeft genoten.
          Door [verbalisant 1] , accountant in dienst van het Korps landelijke politiediensten, Dienst Nationale Recherche, Unit Operationele Expertise, tevens buitengewoon opsporingsambtenaar, is op 18 juni 2008 een financieel rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel opgemaakt. Volgens pagina 21 van dat rapport is door het bedrijf [A] over de periode 2002 tot en met 2007 een totale winst gemaakt van € 287.173,-. Zoals aangegeven in de hoofdzaak gaat het hof er van uit dat de winst die door [A] is behaald met de verkoop van kweekbenodigdheden crimineel vermogen betreft.
          Door veroordeelde is geprofiteerd van deze inkomsten. Veroordeelde had zelf geen inkomsten maar leefde van de inkomsten die haar partner had uit zijn bedrijf [A] . Het hof zal derhalve het voordeel delen door twee.
          Aan de inhoud van wettige bewijsmiddelen ontleent het hof de schatting van dat voordeel op een bedrag van € 143.586,-."
        
        
      
      
        2.2.2.
        
          De schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel is door het Hof ontleend aan de volgende bewijsmiddelen:
          "1. een op de bij de wet voorgeschreven wijze opgemaakt rapport - als bijlage gevoegd bij rapportnummer 2008012310554952, ordner met opschrift "ECU - Rapportage" SFO map 1" (blz. 001 e.v.) - gesloten op 18 juni 2008, door [verbalisant 1] , accountant en tevens buitengewoon opsporingsambtenaar, houdende - zakelijk weergegeven - het relaas van verbalisant:
          De winstbedragen volgens de jaarrekeningen van [A] bedroegen:
        
        
          
            
            
            
            
            
            
            
            
            
              
                
                  
                
                
                  2002
                
                
                  2003
                
                
                  2004
                
                
                  2005
                
                
                  2006
                
                
                  2007
                
                
                  Totaal
                
              
              
                
                  Winst [A]
                
                
                  27.381
                
                
                  34.052
                
                
                  44.784
                
                
                  73.210
                
                
                  41.466
                
                
                  66.280
                
                
                  287.173
                
              
            
          
        
        
          2. een op de bij de wet voorgeschreven wijze opgemaakt proces-verbaal van verhoor - als bijlage gevoegd bij proces-verbaalnummer 2007056793, ordner met opschrift "ECU - Persoonsdossiers (PD.01 - blz. 022 e.v.) - proces-verbaalnummer 2007121115155329, gesloten op 11 december 2007, door [verbalisant 1] , inspecteur van politie, en [verbalisant 2] , buitengewoon opsporingsambtenaar, inhoudende - zakelijk weergegeven - de verklaring van [medebetrokkene]:
          Ik leef met [betrokkene] (het hof begrijpt: [betrokkene]) en we hebben drie kinderen. We zijn, denk ik, 20 jaar bij elkaar.
          Mijn inkomsten over de afgelopen jaren zijn uit [A] . [A] is eerst van [betrokkene] geweest en daarna heb ik het gedaan. Dat kan in 2002 zijn maar het kan ook 2003 zijn. 
          Vorig jaar, 2006, was de winst tussen de € 40.000,- en € 45.000,- en het jaar ervoor, 2005, was het ongeveer € 75.000,-.
          3. een op de bij de wet voorgeschreven wijze opgemaakt proces-verbaal van verhoor - als bijlage gevoegd bij proces-verbaalnummer 2007056793, ordner met opschrift "ECU - Persoonsdossiers (PD.01 - blz. 026 e.v.) - proces-verbaalnummer 2007121209275329, gesloten op 12 december 2007, door [verbalisant 1] , inspecteur van politie, en [verbalisant 2] , buitengewoon opsporingsambtenaar, inhoudende - zakelijk weergegeven - de verklaring van [medebetrokkene]:
          
            [A] is in 2001 gestart. [betrokkene] heeft het samen met een kennis van mij opgestart. Ik was toen vaak aanwezig en hielp wel eens wat mee.
          De activiteiten van [A] zijn de verkoop van kweekmateriaal. Ik verkoop aan particulieren.
          4. een op de bij de wet voorgeschreven wijze opgemaakt proces-verbaal van verhoor - als bijlage gevoegd bij proces-verbaalnummer 2007056793, ordner met opschrift "ECU - Persoonsdossiers (PD.02 - blz. 019 e.v.) - proces-verbaalnummer 2007121009065329, gesloten op 10 december 2007, door [verbalisant 1] , inspecteur van politie, en [verbalisant 2] , buitengewoon opsporingsambtenaar, inhoudende - zakelijk weergegeven - de verklaring van [betrokkene]:
          Ik woon samen en mijn partner is [medebetrokkene]. Wij hebben drie kinderen.
          U vraagt mij naar het bedrijf [A] . Dat heb ik in het begin gedaan.
          U vraagt mij welke inkomsten mijn partner de afgelopen jaren had. [medebetrokkene] is voor zichzelf, wat de inkomsten zijn weet ik niet. [medebetrokkene] heeft [A] en hij heeft onroerend goed en daar heeft hij inkomsten uit. U vraagt of dit inkomen ons gezamenlijk inkomen is. Ja, daar leven wij van."
        
        
      
    
    
      2.3.
      
        In de met deze ontnemingsprocedure verband houdende strafzaak is bewezenverklaard dat de betrokkene zich heeft schuldig gemaakt aan - kort gezegd - het verwerven en voorhanden hebben van geldbedragen en personenauto's terwijl zij redelijkerwijs moest vermoeden dat deze van misdrijf afkomstig waren, welk feit is gekwalificeerd als schuldwitwassen.
        Het Hof, dat heeft aangenomen dat de partner van de betrokkene zich met zijn bedrijf [A] heeft schuldig gemaakt aan medeplichtigheid aan (poging tot) hennepteelt door het leveren van kweekbenodigdheden aan hennepkwekerijen, heeft geoordeeld dat de betrokkene uit het bewezenverklaarde schuldwitwassen en uit andere strafbare feiten financieel voordeel heeft genoten. Daartoe heeft het Hof slechts vastgesteld dat de betrokkene, die zelf geen inkomsten had, profiteerde van de inkomsten die haar partner had uit zijn bedrijf [A] . Die enkele vaststelling is niet toereikend om daarop het oordeel te kunnen baseren dat de betrokkene tot het door het Hof bepaalde bedrag, te weten "het door de partner behaalde voordeel, gedeeld door twee" daadwerkelijk wederrechtelijk voordeel heeft verkregen door middel van of uit de baten van het bewezenverklaarde 'schuldwitwassen'. 
        Het oordeel van het Hof is dan ook niet zonder meer begrijpelijk. Voor zover het Hof mocht hebben geoordeeld dat de betrokkene wederrechtelijk voordeel heeft verkregen uit andere strafbare feiten dan het bewezenverklaarde feit, is dat oordeel eveneens ontoereikend gemotiveerd.
        Het middel slaagt.
      
      
    
  
  
    
      3Slotsom 
    
    
      Hetgeen hiervoor is overwogen, brengt mee dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven, het tweede middel geen bespreking behoeft, en als volgt moet worden beslist.
    
    
  
  
    
      4Beslissing 
    
    
      De Hoge Raad:
      vernietigt de bestreden uitspraak;
      wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Arnhem, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren H.A.G. Splinter-van Kan en Y. Buruma, in bijzijn van griffier S.P. Bakker, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 13 oktober 2015.