Vragen van het lid Poppe aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de tekorten bij het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf (GVB)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 5082-5087

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 75, pagina 5082-5087

23-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Poppe aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de tekorten bij het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf (GVB)Pagina 5082-5087
Stemmingen over negentien moties, ingediend in het nota-overleg over de Derde Energienota, te weten: de motie-Crone c.s. over de CO2-reductiestrategie (24525,22232 , nr. 4); de motie-Crone c.s. over een versterkte marktwerking in de elektriciteitssector (24525,22232 , nr. 5);de motie-Witteveen-Hevinga/Crone over zonneboilers (24525,22232 , nr. 6); de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over de export van Nederlands gas (24525,22232 , nr. 7); de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over de optie "Gasunie-gashandelaar" (24525, 22232, nr. 8) en veertien andere motiesPagina 5087-5088
75ste vergadering; 23 april 1996Pagina 5075-5075
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 10 december 1982 te Montego-Bay tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, met bijlagen, en van de op 29 juli 1994 te New York tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de uitvoering van Deel XI van genoemd Verdrag, met bijlage (24433, R1549)Pagina 5116-5133
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 5094-5109
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Economische Zaken over berichten dat een energiedistributiebedrijf de MAP-heffing wil afschaffenPagina 5078-5082
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 april 1996)Pagina 5075-5078
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 8 juni 1993 te Porto Carras tot stand gekomen Statuut van het Fonds voor sociale ontwikkeling van de Raad van Europa, met Bijlagen (23875), en van de motie-Woltjer/Van den Bos over de doelstellingen van het Fonds sociale ontwikkeling en de concentratiegebieden (23875, nr. 8)Pagina 5109-5116
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 23 april 1996)Pagina 5133-5134
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de in artikel 7 van de Wet persoonsregistraties opgenomen termijn voor het indienen van een voorstel van wet (24516)Pagina 5090-5094
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het Rapport Enquêtecommissie Opsporingsmethoden, te weten: de motie-Kalsbeek-Jasperse c.s. over een aanvullend instrumentarium om de maatschappelijke effecten van beleid en wetgeving te kunnen volgen (24072, nr. 34)Pagina 5089-5090
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over het grote-stedenbeleid, te weten: de motie-Van Heemst c.s. over experimenten met kansenzones (21062, nr. 42); de motie-Gabor c.s. over een vitaliteitsfonds (21062, nr. 43); de motie-Remkes c.s. over een definitief aantal van 25 GSB-gemeenten (21062, nr. 44); de motie-Scheltema-de Nie c.s. over middelen uit onderuitputting (21062, nr. 45); de gewijzigde motie-Van Heemst c.s. over het inzetten van Melkert-banen voor politiewerkzaamheden (24420, nr. 14)Pagina 5088-5089

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 163 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vragen van het lid Poppe aan de minister van Verkeer en Waterstaat,
over de tekorten bij het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf (GVB).
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het personeel van het gemeentelijk vervoerbedrijf
Amsterdam wordt nu ingelicht over de desastreuze situatie. Er dreigt een jaarlijks
tekort van, dit jaar, 16 mln. dat in 2001 kan oplopen tot 75 mln. à
85 mln. Een groot deel van het tekort, 60 mln. om precies te zijn, wordt veroorzaakt
door rijksbezuinigingen. De problemen in Amsterdam worden dus voor 70% à
80% veroorzaakt door het Rijk. Het verantwoordelijk stadsbestuur heeft ernstige
fouten gemaakt. Maar de groei van het aantal passagiers – en dat is
toch de bedoeling – doet het gemeentelijk vervoerbedrijf Amsterdam ook
nog eens de das om vanwege het betonnen plafond in de rijksbijdrage per reiziger.
En Amsterdam is een van de weinige steden waar het aantal passagiers groeit.
Volgens het plan van aanpak van de interimmanager moeten er, om 45 mln. tot
55 mln. per jaar te bezuinigen, 400 arbeidsplaatsen verdwijnen en moet er
gesneden worden in lijnen en frequenties. Een kaalslag van het openbaar vervoer
in Amsterdam, dus! Het mag toch niet zo zijn dat fouten van het politieke
bestuur en een onevenredig vergoedingensysteem over de rug van het personeel
en ten koste van verslechteringen van het openbaar vervoer worden opgelost.
Ik wil de minister de volgende vragen voorleggen.
 
 1. Is het juist dat de financiële problemen van het Amsterdamse GVB
mede worden veroorzaakt door het systeem van rijksvergoedingen?
 
 2. Als de financiële problemen voor een belangrijk deel worden veroorzaakt
door het systeem van rijksvergoedingen, deelt de minister dan onze mening
dat gedwongen ontslagen en kaalslag in het openbaar vervoer nergens aan de
orde mogen komen?
 
 3. Is de minister bereid om financieel extra aandacht te geven –
met de nadruk op "extra" – aan het stadsvervoer daar waar groei van
het aantal passagiers wordt verwezenlijkt, totdat er ook voor het Amsterdamse
openbaar vervoer en personeel, Rijk en gemeenten een acceptabele oplossing
in beeld komt?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de heer Poppe voor zijn vragen. Allereerst
merk ik op dat ik het buitengewoon moedig vind dat het Amsterdamse stadsbestuur
nu een aantal knopen wil doorhakken en besluiten wil nemen om een uiterste
poging te wagen om het gemeentelijk vervoerbedrijf weer een gezonde uitgangspositie
te geven. Dat zal overigens nog de nodige moeite kosten. Want ik moet constateren
dat het op dit moment in Amsterdam nog een knap stuk slechter gaat dan elders.
De geschiedenis daarvan ligt in de stad Amsterdam. Verder wil ik aan het begin
van mijn antwoord nog zeggen dat het openbaar vervoer in de grote steden al
lange jaren en eigenlijk altijd al een bevoegdheid is geweest van de grote
steden zelve. De bestuurlijke verantwoordelijkheid daarvoor berust dan ook
bij die gemeenten. De eerstverantwoordelijke voor het gemeentelijk vervoerbedrijf
van Amsterdam is dus de gemeente Amsterdam. Dat geldt inmiddels ook voor het
ROA, want de bevoegdheden voor het openbaar vervoer zijn formeel overgedragen
aan de kaderwetgebieden. Desalniettemin doet het mij deugd dat er een paar
stappen gezet zijn. Ik snap dat de commotie over die stappen heel groot is,
ook al omdat er nogal wat consequenties aan vastzitten.
 
 De heer Poppe heeft een aantal vragen gesteld. Zijn eerste vraag was het
meest pregnant. Die vraag is of het juist is dat de financiële problemen
mede worden veroorzaakt door de kortingen via de rijksbegroting. Het is ontegenzeggelijk
waar dat alle openbaar-vervoerbedrijven de afgelopen jaren
grote moeite hebben gehad met het invullen van de bezuinigingstaakstelling
die sinds een aantal jaren op de bedrijven ligt. De oorzaak hiervan is gelegen
in de Tussenbalans, de problematiek ingevolge de Voorjaarsnota 1994 enzovoort,
enzovoort. Overigens is het wel zo dat het kabinet toen het aantrad, structureel
50 mln. extra op de begroting heeft opgenomen. Voor het overige bleven de
oude taakstellingen echter doorlopen. En dat is niet eenvoudig. In een aantal
steden heeft men daarvoor ook behoorlijk moeten snijden in de lijnvoering
en heeft men behoorlijk moeten rationaliseren. Ik constateer dat dit in Amsterdam
nu in feite in één keer moet gebeuren. En dat doet buitengewoon
veel pijn. In die zin is het natuurlijk waar dat een deel van de problematiek
gebaseerd is op het feit dat ook de rijksbegroting kleiner wordt voor de exploitatie-uitgaven
en dat er op dat punt bezuinigingen worden gerealiseerd. Het is echter niet
zo dat dit voor Amsterdam anders is dan voor andere gemeenten en het streekvervoer.
Alle bedrijven zijn in het verleden, worden tot op de dag van vandaag en zullen
ook de komende jaren worden geconfronteerd met een aantal bezuinigingen.
 
 Dan heeft de heer Poppe gevraagd hoe ik aankijk tegen gedwongen ontslagen.
Ik moet zeggen dat deze vraag een relatie heeft met de laatste vraag die hij
heeft gesteld, namelijk die naar het honoreren van vervoersgroei. De afgelopen
jaren is middels een afspraak van mijn voorgangster met het openbaar vervoer
afgesproken – ik heb het dan over BOV-, BOS- en streekvervoer –
dat de bezuinigingen op een zodanige wijze zouden worden ingevuld, dat zij
nergens tot gedwongen ontslagen zouden leiden. Dit betekende dat de maximale
bezuiniging op een bedrijf nooit meer zou zijn dan 4%. Dat was namelijk de
veronderstelde basis waarop het kon zonder gedwongen ontslagen. Dat betekende
bij een gelijkblijvend of kleiner wordend budget echter tegelijkertijd dat
de bedrijven die vervoersgroei genereerden, daar niet voor 100% voor konden
worden gehonoreerd. Sterker nog, de laatste jaren gebeurde dit zelfs voor
0%. Met andere woorden, daar waar een vervoersdaling plaatsvond, behoefde
men niet meer dan 4% in te leveren, omdat er anders gedwongen ontslagen zouden
kunnen vallen. Je moet nu echter constateren dat dit een naar effect heeft
gehad op de andere kant, namelijk die gemeenten waar wel vervoersgroei werd
gegenereerd. Het is overigens een zaak van de gemeente Amsterdam om er met
de werknemers over te spreken of er gedwongen ontslagen moeten vallen.
 
 De heer Poppe heeft ten slotte gevraagd of ik bereid ben om financieel
extra – hij zei dit met nadruk – aandacht te geven aan de groei
van het openbaar vervoer. In 1995 hebben wij de vervoersgroei voor 100% geaccommodeerd.
Dat kon binnen het bestaande budget, ook al omdat de Kamer de bezuinigingstaakstelling
voor het afgelopen jaar iets had verlicht. Ik ben van plan om te bezien of
het mogelijk is om Amsterdam te helpen door de vervoersgroei dit jaar en de
komende jaren wel structureel te accommoderen. Dat kan echter nooit alleen
voor Amsterdam gelden. Gezien het budget, zeg ik hiermee evenwel tegelijkertijd
dat die gemeenten of bedrijven die geen vervoersgroei weten te genereren of
naar beneden gaan, een korting krijgen opgelegd. Het budget voor het openbaar
vervoer wordt namelijk niet groter. Dat lost overigens ook het probleem van
de exploitatie van de ringlijn voor een groot gedeelte op.
 
 Het tweede punt waarmee wij bezig zijn, is te bezien hoe we in de nieuwe
normeringssystematiek enige compensatie kunnen bieden voor de stedelijke structuur.
Het is zeker waar dat er dankzij de stedelijke structuur soms extra kosten
zijn, maar dat wordt weer een algemene maatregel, die ook zal gelden voor
de andere steden. De heer Poppe moet zich elke keer goed realiseren dat, als
er meer naar de één gaat, er minder naar de ander gaat. Of het
heeft een zodanige precedentwerking, dat het in totaal meer kost.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Ik sta verbaasd over de opmerking van de minister, dat het
in Amsterdam een stuk slechter gaat dan elders. In Amsterdam is, in tegenstelling
tot alle andere gemeenten, sprake van een forse passagiersgroei, dus van meer
gebruik van het openbaar vervoer. Ik dacht dat dàt ons doel was. Maar
het gevolg daarvan is dat Amsterdam via de overgangsregeling nu slechts een
vergoeding krijgt per reizigerskilometer van 52 cent, terwijl bijvoorbeeld
in Rotterdam, waar geen groei is, dezelfde vergoeding 57 cent is. Ik wil niet
dat Rotterdam minder krijgt; daarom heb ik het woord "extra" gebruikt.
Ik hoop dat de minister in staat is, het openbaar vervoer te dienen, door
extra inzet in de grote steden, waar de problemen groot zijn.
 
 Voorzitter! Het gaat niet alleen om gedwongen ontslagen – de werkdruk
in het stadsvervoer is al hoog – maar om het gelijktijdig snijden in
lijnen en frequenties. Het gaat dus om afbraak van het openbaar vervoer, juist
daar waar groei is en de problemen het grootst zijn. Dat is een zaak van de
gemeente Amsterdam. Is de minister bereid om, ondanks het feit dat zij het
stadsbestuur van Amsterdam moedig vindt omdat het mensen op straat durft te
zetten als resultaat van zijn eigen fouten, te bekijken of kan worden voorkomen
dat afbraak van het openbaar vervoer in de grote stad Amsterdam plaatsvindt?
Het personeel moet zonder nog grotere werkdruk – die 400 man moeten
dus blijven – kunnen blijven werken.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik heb gezegd dat het in Amsterdam slechter gaat dan elders.
Dat heeft inderdaad niet met het aantal vervoerde passagiers te maken, maar
met de staat van de rest van het bedrijf. Die opmerking heeft onder meer te
maken met de produktiviteit van het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf,
die uitermate laag is, ook in verhouding tot andere stedelijke vervoerbedrijven.
Dat is toch een van de elementen die zeer bepalend zijn voor de vraag, hoe
je financieel aan het eind van het jaar uitkomt. Zo werkt het wel.
 
 Dit heeft ook iets te maken – ik zeg dat met enige schroom –
met de verhouding die altijd al in Amsterdam heeft bestaan tussen gemeente
en vervoerbedrijf. In andere steden is de afgelopen jaren een wat grotere
afstand aangehouden tussen het bestuur en het vervoerbedrijf, waardoor dat
meer kansen kreeg zichzelf te herstructureren. Ondanks alle ellende ben ik
blij dat men de stap gaat maken.
 
 De heer Poppe zei dat het Rotterdamse een hogere vergoeding krijgt. Rotterdam
heeft nog een af te bouwen surplus. Als er minder of geen vervoersgroei is,
moet worden afgebouwd in een overgangsregeling, waardoor het gemiddelde bedrag
per reizigerskilometer op dit moment hoger is dan de norm. Ze groeien daar
wel naartoe, zodat het in Rotterdam wordt afgebouwd.
 
 De heer Poppe zei dat het altijd slecht is om te snijden in lijnen en
frequenties. Ik ben dat niet met hem eens. Je moet voorzichtig zijn met het
snijden in het voorzieningenniveau, maar je hoort wel rationeel om te gaan
met je openbaar vervoer, wat betekent dat je lijnen en frequenties in stand
moet houden waar deze een bijdrage leveren aan het vervoer. Maar als er oplossingen
zijn te bedenken die liggen in een vereenvoudiging van het systeem, zal ook
de gemeente Amsterdam, net als alle andere gemeenten – ook in het streekvervoer
is dat overigens op grote schaal gebeurd – moeten rationaliseren. Men
zal toch moeten proberen de zaak op een betere manier te organiseren. Ik vind
eerlijk gezegd dat daartoe nu een aantal goede aanzetten zijn gegeven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van 't Riet (D66):
 
 Voorzitter! Ik heb nog twee vragen naar aanleiding van de door de heer
Poppe gestelde vragen. Een aantal punten in de Amsterdamse situatie zijn voor
ons van belang. Het gaat daarbij om de relatie met de verzelfstandiging van
de gemeentelijke vervoerbedrijven, waarover wij in het kader van de behandeling
van de voorstellen van de commissie-Brokx hebben gesproken. Wij hebben toen
ingezet op het realiseren van die verzelfstandiging. Hoe denkt de minister
daarmee om te gaan? Ook ben ik benieuwd naar de consequenties voor de exploitatie
van de grote infrastructurele werken die wij in de toekomst gaan uitvoeren.
Ik denk daarbij aan de noord-zuidlijn en de IJ-rail. In hoeverre komt de exploitatie
daarvan in gevaar?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik ben van mening dat sprake is van een nadrukkelijke relatie
met het traject dat wij in het kader van de behandeling van de voorstellen
van de commissie-Brokx hebben afgesproken en met het regeringsstandpunt daarover.
Ik vind dus dat deze stap echt moet worden gezet, wil men in Amsterdam ooit
tot verzelfstandiging kunnen overgaan. Uitgaande van de huidige uitgangspositie
van het bedrijf is het tamelijk illusoir om te denken dat het bedrijf zelfstandig
kan worden. Het bedrijf blijft zwak, ondanks al die dingen waarmee men nu
bezig is. Er zal nog heel veel moeten gebeuren, voordat het bedrijf werkelijk
een gezonde uitgangspositie heeft. Daar zullen wij verder over moeten spreken.
Daarover hebben wij ook een afspraak met de Kamer gemaakt. Als echter alles
lukt wat nu op de plank ligt, dan verschilt de situatie in Amsterdam op dat
moment niet meer zo erg van die in andere steden.
 
 Dan iets over de grote infrastructurele projecten. De afspraak in het
kader van de grote investeringen in de infrastructuur luidt dat wij er zeer
alert op zijn dat een bijdrage wordt geleverd aan de verbetering van de graad
van kostendekkendheid; de ringlijn is daar een boeiend voorbeeld van. Met
andere woorden, er moet sprake zijn van een zodanig exploitatieresultaat dat
men aan het eind van de rit niet meer geld voor de exploitatie nodig heeft,
maar dat men met hetzelfde in feite meer kan doen en dat men meer reizigers
kan vervoeren. De reizigers leveren zelf ook een belangrijke bijdrage. Ik
heb het nog niet gehad over andere maatregelen, maar ik kan mij voorstellen
dat bijvoorbeeld in Amsterdam wat zwaarder wordt ingezet op de bestrijding
van het zwartrijden. Dat levert ons geld op, maar het levert het bedrijf ook
rechtstreeks geld op.
 
 
 
 
 
 De heer Janmaat (CD):
 
 Voorzitter! De minister had het zelf al over het zwartrijden. In de jaren
zeventig en tachtig heeft de Amsterdamse overheid de controle op kaartjes
in het openbaar vervoer bewust achterwege gelaten, mede omdat anders de mensen
die nog maar nauwelijks tot de stad waren toegelaten in de problemen zouden
komen. De overheid verwachtte ook meer problemen met de controles. Dat beleid
is nu deels teruggeschroefd, maar ziet de minister daarin een oorzaak van
de financiële problemen van het openbaar vervoer in Amsterdam? Ligt het
percentage zwart- en grijsrijden in Amsterdam voorts niet hoger dan in de
rest van het land?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! In de jaren zeventig was de gedachte nog dat de mensen goed
waren en dat zij altijd wel zouden betalen als zij van het openbaar vervoer
gebruik zouden maken. In het begin van de jaren tachtig werd helder dat dit
niet meer het geval was. Het Rijk heeft vervolgens behoorlijke inspanningen
ter zake geleverd, samen met eigenlijk alle gemeenten. Ik wijs op de VIC'ers.
Inmiddels zijn er allerlei structurele voorzieningen. Op bepaalde trams is
de conducteur weer terug. In een aantal gemeenten worden extra pogingen gedaan,
via Melkert-banen, om meer toezicht op het openbaar vervoer te realiseren.
Ik vind dat een buitengewoon goede manier om die Melkert-banen van een goed
niveau te voorzien. Het is dus niet meer zo dat controle achterwege blijft.
 
 Amsterdam heeft nog een paar problemen op dat punt. Die kunnen niet onmiddellijk
hier worden neergelegd. Daar moet men zelf heel kritisch naar kijken. Eén
probleem is dat de metro daar geen ingangscontrole kent. Op dit moment is
het theoretisch om te denken dat men dat snel kan regelen. Het zou prachtig
zijn als wij weer tourniquetten bij de metro neer zouden kunnen zetten. Die
discussie moeten wij ook serieus verder met Amsterdam voeren, maar het praktische
probleem is dat heel veel studenten gebruik maken van de metro. Die moeten
er met hun OV-jaarkaart doorheen kunnen lopen. Dat heel praktische probleem
moet nog worden opgelost. Daarnaast hoop ik dat men het zwartrijden verder
gaat bestrijden. Het is wel zo dat Amsterdam ten opzichte van andere gemeenten
tamelijk slecht afsteekt wat dit betreft. Wellicht dat men nog iets kan leren
van de aanpak in een stad als Rotterdam, maar ik realiseer mij dat een en
ander qua probleem niet vergelijkbaar is.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Deelt de minister de opvatting dat er bij het gemeentelijk
vervoerbedrijf in Amsterdam sprake is van mismanagement gezien het gegeven
dat Amsterdam het slechter doet dan de andere grote steden, terwijl dit niet
te maken heeft met de groei van het aantal reizigers? Deelt zij de opvatting
dat het buitengewoon zuur is dat die gebrekkige kwaliteit van het management
nu wordt afgewenteld op honderden werknemers die hun baan bedreigd zien?
 
 De minister heeft gezegd dat zij er niet apert een tegenstander van is
als er gesneden wordt in het lijnennet. Deelt zij de opvatting dat er als
gevolg van deze operatie voor gevreesd moet worden dat het hoogwaardige en
fijnmazige net van openbaar vervoer geweldig onder druk komt te staan en dat
dit haaks staat op het beleid van het Rijk om meer mensen van het openbaar
vervoer gebruik te laten maken?
 
 Tot slot wil ik van de minister weten of het nieuws van deze mondelinge
vragen de suggestie is dat vervoerbedrijven die het goed doen als het gaat
om de groei van het aantal reizigers meer kunnen profiteren van de rijkssubsidie
dan bedrijven die het niet goed doen in dit opzicht.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Dat laatste is geen nieuws. Dat was altijd al het geval, omdat wij een
prestatiegebonden bekostigingssystematiek hanteren. Alleen hebben wij die
systematiek de laatste jaren – in 1995 is deze systematiek voor het
eerst weer toegepast – nauwelijks kunnen hanteren vanwege de bezuinigingstaakstelling.
Door het verminderen van de bijdrage kon de groei ook niet gehonoreerd worden.
Normaal gesproken kunnen wij de vervoersgroei honoreren als er geen taakstellingen
in te vullen zijn. Ik ben eerlijk gezegd van plan om voor dit jaar en voor
komende jaren afspraken te maken om de vervoersgroei wel te honoreren. Dat
heeft overigens wel consequenties voor de bedrijven die geen vervoersgroei
hebben. Men moet zich goed realiseren dat dit een niet altijd even vrolijke
zaak is en dat het ook z'n nadelige kanten heeft.
 
 De heer Rosenmöller vraagt zich af of er sprake is van mismanagement
bij het gemeentelijk vervoerbedrijf in Amsterdam, waardoor nu zoveel ellende
wordt veroorzaakt. Ik vind "mismanagement" wel een heel groot woord. Wel vind
ik dat gezegd kan worden dat Amsterdam aan de late kant is met het zetten
van stappen, terwijl andere bedrijven al veel eerder een groot aantal stappen
hebben gezet. Het kan niet ontkend worden dat er al langer sprake was van
een ongezonde situatie. Dat is geen nieuws. Ook in de Kamer wordt dit al een
aantal jaren aan de orde gesteld. Laat ik zeggen dat ik wat minder naar het
verleden en liever naar de toekomst wil kijken. Laten wij blij zijn dat men
in elk geval een uiterste poging doet om via sanering een goede uitgangspositie
te vinden.
 
 De vraag van de heer Rosenmöller of het hoogwaardige en fijnmazige
net van het openbaar vervoer van Amsterdam in gevaar komt, is een veel interessanter
vraag. Het antwoord op die vraag is "neen". Ik denk dat er nog een hoop te
doen is in het werkelijk rationeler omgaan met het lijnennet – daar
is overigens in andere steden al het een en ander aan gebeurd – en daar
zijn grenzen aan. Dat is ontegenzeggelijk waar. Op het moment dat je te veel
gaat snijden, kan de groei van het vervoer niet meer gerealiseerd worden en
dan kom je weer in een neerwaartse spiraal terecht. Je moet dus fijn-chirurgisch
bekijken waar nog wat gedaan kan worden, waar lijnen samengevoegd kunnen worden,
waar lijnen parallel lopen. Ook moet bekeken worden waar de frequentie van
een zodanige omvang is dat er rationeler mee omgegaan kan worden. De indruk
bestaat sterk – overigens niet alleen bij ons; ook in Amsterdam –
dat er wat dat betreft nog wel het een en ander kan gebeuren. Zo zal men ook
te werk moeten gaan. Nogmaals, niet met de bedoeling om het openbaar vervoer
kapot te maken, maar juist om het te versterken.
 
 
 
 
 
 De heer Reitsma (CDA):
 
 Voorzitter! De CDA-fractie heeft twee vragen aan de minister. Ten eerste
de volgende. Bussen en trams zijn er om te rijden, maar wij hebben de afgelopen
week gezien dat de zaak stil lag. Vindt de minister het reëel dat de
burgers vanwege werkoverleg geen gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer?
Dan kom ik bij mijn tweede vraag. De minister heeft gezegd dat zij wil bezien
of de normeringssystematiek aangepast moet worden om het element van de verstedelijking
meer uit te laten komen. Ik ben bang dat de middelen die daarvoor uitgetrokken
zouden moeten worden ten koste zullen gaan van met name het
openbaar vervoer in de plattelandsgebieden waar het openbaar vervoer al zo
beperkt is. Wordt daardoor in feite mismanagement niet beloond?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Het gemeentebestuur van Amsterdam is autonoom. Controle vindt
plaats door de gemeenteraad. Het gemeentebestuur is dus ook verantwoordelijk
voor de wijze waarop het personeel wordt ingelicht. Ik moet wel bekennen dat
ik het niet zo gelukkig vond dat dit overdag gebeurde, zij het niet tijdens
de spits. Dat was winst! Misschien heeft het inlichten ook enige rust gebracht.
Die afweging moet men naar mijn mening ter plekke maken.
 
 De heer Reitsma heeft op zichzelf gelijk dat niet eindeloos verfijnd kan
worden, noch naar de ene noch naar de andere kant, zonder dat dit ten koste
gaat van andere bedrijven. Ik heb dan ook toegezegd, te bezien in hoeverre
het redelijk is om Amsterdam enigszins tegemoet te komen. Dat gebeurt dan
niet vanwege het slecht functioneren van het bedrijf, maar omdat openbaar
vervoer geëxploiteerd moet worden in een gebied waar nu eenmaal boven
de grond niet snel gereden kan worden. De heer Reitsma heeft echter ook gelijk
dat dit elders tot versobering leidt. Daarmee moet dus voorzichtig worden
omgegaan. Met IPO en VNG wordt gezocht naar oplossingen voor dit probleem.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gijzel (PvdA):
 
 Voorzitter! Het is op zichzelf buitengewoon zuur dat dit probleem zich
nu voordoet in het openbaar vervoer in Amsterdam, een potentiële groeisector.
Er blijven enige onduidelijkheden in de beantwoording van de minister. Zij
zegt dat de reorganisatie door uitstel nu in één keer gerealiseerd
moet worden. Dat staat haaks op het uitgangspunt dat er een reductie van 4%
op de vergoedingen plaats zou vinden. Ik neem aan dat zij ieder jaar geïncasseerd
is. Wij hebben tot op heden van de minister nooit gehoord dat het door McKinsey
voorgelegde plan niet gehaald zou worden. Ik vraag mij dus af wat er de afgelopen
jaren is gebeurd met de taakstelling van 4%.
 
 Is de diepere oorzaak niet dat exploitatiegelden worden ingewisseld voor
investeringen, terwijl deze uiteindelijk niet gerealiseerd worden, waardoor
de groei ook niet tot stand komt? Er is dan sprake van krimp in plaats van
groei in het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf. Is dat de reden van
deze confrontatie?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! De heer Van Gijzel draait mijn woorden enigszins om. Ik heb
niet gezegd dat Amsterdam de reorganisatie heeft uitgesteld. Ik heb slechts
geconstateerd dat men in andere steden eerder heeft geprobeerd de zaak te
volgen. Er is voor een andere aanpak gekozen. Een en ander heeft niet alleen
met de financiële taakstelling van het Rijk te maken. De huidige situatie
van het GVB in Amsterdam is aan veel meer factoren te wijten dan alleen de
financiële taakstelling van de afgelopen jaren. Ik realiseer mij dat
het doorvoeren van bezuinigingen de zaak nu misschien meer op de spits heeft
gedreven en tot zodanig grote financiële problemen leidt dat men nu werkelijk
knopen moet doorhakken. Het was ook mij een lief ding waard geweest als men
dat eerder had gedaan.
 
 De taakstelling van 4% is overal opgelegd, maar alleen in Amsterdam is
zij niet uitgevoerd. Ik heb daarop geen invloed. Het is een rijksbijdragesystematiek.
De gemeente is autonoom en verantwoordelijk voor het uitvoeren van het beleid.
Amsterdam heeft de taakstelling niet uitgevoerd. Zij was overigens beperkter
dan elders, want Amsterdam heeft in 1995 een taakstelling van 1 à 2%
opgelegd gekregen. In 1996 zou het, slechts vanwege het feit dat wij het bedrag
van 50 mln. eraf hebben gehaald, ook weer 1 à 2% zijn. Ik moet dus
constateren dat de taakstelling in Amsterdam niet is uitgevoerd en elders
wel.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Als regelmatig gebruiker van het openbaar vervoer in Amsterdam
kan ik vaststellen dat de trams en bussen altijd stampvol zijn. De minister
zegt dat er in Amsterdam meer reizigers worden vervoerd. Op basis van de bestedingssystematiek
wordt er dan meer uitgekeerd, aldus de minister. Gebeurt dat binnenkort en
zal Amsterdam daarvan dus meer profiteren? Is er in de toekomst geen probleem?
De minister stelt namelijk een plafond aan het totale bedrag dat zij beschikbaar
stelt aan de openbaar-vervoerbedrijven. Als iedereen meer reizigers gaat vervoeren,
wordt de spoeling dus dunner. Is het in dit geval geen aanleiding daaraan
wat meer te doen en geld beschikbaar te stellen als de vervoersprestatie toeneemt?
 
 Vindt de minister het nog verantwoord die voorgenomen verdergaande vermindering
van de exploitatiesubsidie in het kader van de verzelfstandiging door te zetten,
gezien de situatie in Amsterdam? Daarbij staat voorop dat fouten in het management
moeten worden opgelost.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Zoals ik al tegen de heer Rosenmöller heb gezegd, is het de bedoeling
dat wij de groei van het vervoer inderdaad proberen te honoreren. Wij zullen
proberen die afspraak nu te maken. Dat betekent inderdaad dat als de groei
van het vervoer gegenereerd wordt, men een hogere rijksbijdrage krijgt. Er
is ook nog een tweede manier om te kunnen profiteren van de groei van het
vervoer: zorgen dat iedereen betaalt! Dat levert ook extra inkomsten op voor
het bedrijf, zelfs behoorlijk veel extra inkomsten.
 
 Ik ben vergeten een antwoord te geven op een vraag van de heer Van Gijzel,
maar het past ook goed in mijn antwoord aan mevrouw Vos. Zij vraagt namelijk
of er niet meer budget nodig is voor de exploitatie en of die exploitatiegelden
niet te snel zijn ingewisseld. Ik moet bekennen dat wij nog niet bezig zijn
met het inwisselen van exploitatiegelden voor investeringen. Wij zijn nog
bezig met het invullen van oude taakstellingen die niet direct omgezet worden
in investeringen. De investeringen die wij nu doen, worden nog betaald uit
extra gelden. In latere jaren wordt een verdere groei van de kostendekkingsgraad
gefinancierd uit een verdere vermindering van de exploitatiebijdrage.
 
 Ik maak mij natuurlijk best enige zorgen. Daarover mag geen misverstand
bestaan. Wij hebben met elkaar een uitgavenbudget afgesproken.
Er moet nog heel wat gebeuren. Daarom volg ik het totaal van het exploitatiebudget
met enige zorg. Binnen de totale rijksuitgaven heb ik ook een verantwoordelijkheid
voor het eigen budget. Op dit moment ligt het weinig voor de hand dat het
uitgavenplafond verhoogd zal worden. Wij zullen proberen, vanaf volgend jaar
de bedrijven de meevallende opbrengsten te laten behouden. Dat betekent echter
nog steeds dat de taakstelling van 75 mln. ingevuld moet worden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Op verzoek van de heren Jeekel en Duivesteijn stel ik voor, de stemming
over hun motie (24400-XI, nr. 29) over gedifferentieerde woonmilieus aan te
houden tot donderdag en nu van de agenda af te voeren.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-75-5082-5087.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl