ECLI:NL:CRVB:2000:ZB9157, Centrale Raad van Beroep, 19-12-2000, 98/8843 NABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-12-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Bijstand om niet. Leenbijstand.

98/8843 NABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
      Asten, appellant,
    
    
    en
    
    A te B, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN  LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Appellant heeft op in een aanvullend beroepschrift
      uiteengezette gronden hoger beroep ingesteld tegen de door de
      Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch op 10 november
      1998, nr. AWB 97/2270 NABW, tussen partijen gewezen uitspraak,
      waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Namens gedaagde heeft mr W.P.G. Berkers, advocaat te Helmond,
      een verweerschrift ingediend.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 7 november 2000. Daar
      heeft appellant zich doen vertegenwoordigen door
      W.M.H. Martens, werkzaam bij de gemeente Asten, en is gedaagde
      verschenen bij zijn gemachtigde mr Berkers voornoemd.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Aan de aangevallen uitspraak - waarin appellant is aangeduid
      als verweerder en gedaagde als eiser - ontleent de Raad de
      volgende feiten en omstandigheden:
      "Eiser is afkomstig uit Iran en heeft sinds januari 1993 een
      A-status. Bij besluit van 1 november 1993 is aan hem naast een
      algemene bijstandsuitkering onder meer bijzondere bijstand in
      de vorm van een geldlening toegekend tot een bedrag van
      f 4.551,- - het maximum voor een alleenstaande volgens het
      indertijd vigerende beleid - voor de kosten van
      woninginrichting. Eiser heeft daartoe een schuldbekentenis
      ondertekend, waarmee hij zich tevens akkoord heeft verklaard
      met een aflossing in 58 maandelijkse termijnen van f 78,- en
      1 termijn van f 27,-. In september 1995 zijn eisers vrouw en
      zijn drie kinderen definitief overgekomen uit Iran in het
      kader van gezinshereniging. Hierdoor werd het noodzakelijk om
      naar een grotere woning te verhuizen, hetgeen ook is geschied.
      Bij besluit van 18 december 1995 is in dat verband aan eiser
      en zijn vrouw onder meer (opnieuw) leenbijstand voor de kosten
      van woninginrichting toegekend tot een bedrag van f 5.710,-.
      Blijkens de motivering van het toekenningsbesluit was dit
      bedrag het maximum waarop volgens verweerder nog recht
      bestond, zijnde het maximale bedrag volgens het geldende
      beleid voor een gezin van vijf personen minus de eerder aan
      eiser toegekende leenbijstand. Bij datzelfde besluit is het
      maandelijkse aflossingsbedrag op de eerdere lening - dat op
      dat moment f 102,- bedroeg - verhoogd naar f 114,- in verband
      met de wijziging van de algemene bijstandsuitkering van eiser
      in een gezamenlijke uitkering naar de norm voor een gezin.
      Daarbij heeft verweerder bepaald dat eerst de restantschuld
      van de eerdere lening dient te worden afgelost alvorens de
      aflossing van de nieuwe lening een aanvang zou nemen.
      Bij besluit van 20 november 1996 is de uitkering ingevolge de
      Algemene bijstandswet (Abw) van eiser en zijn echtgenote
      beëindigd, omdat zij voldoende inkomsten uit arbeid ontvingen
      om zelf in de noodzakelijke kosten van het bestaan te kunnen
      voorzien.
      Bij datzelfde besluit is de restantschuld ad f 957,- van de in
      november 1993 aan eiser toegekende leenbijstand omgezet in een
      bedrag om niet, omdat gedurende 36 maanden correct was
      afgelost. Voorts is bij dat besluit bepaald dat de in december
      1995 aan eiser en zijn echtgenote toegekende leenbijstand ad
      f 5.710,- volledig dient te worden afgelost, waarbij het
      aflossingsbedrag per 1 december 1996 is gesteld op f 165,-.
      Het tegen deze aflossingsverplichting gerichte bezwaarschrift
      is bij besluit van 29 januari 1997 ongegrond verklaard.".
    
    
    
      Die feiten en omstandigheden worden door partijen niet betwist
      en vormen ook voor de Raad het uitgangspunt van zijn
      oordeelsvorming. Hieraan voegt de Raad enkel toe dat, zoals
      namens appellant ter zitting desgevraagd is verklaard, de
      eerst aan gedaagde toegekende uitkering op grond van de
      Algemene Bijstandswet (ABW) bij besluit van 1 augustus 1996
      ingaande die datum is omgezet in een uitkering op grond van de
      Abw.
    
    
    
    
      De rechtbank heeft bij de aangevallen uitspraak het beroep dat
      gedaagde tegen het besluit van 29 januari 1997 heeft
      ingediend, gegrond verklaard, dat besluit vernietigd en
      bepaald dat appellant een nieuwe beslissing op bezwaar dient
      te nemen met inachtneming van hetgeen in de uitspraak is
      overwogen; voorts zijn beslissingen inzake proceskosten en
      griffierecht gegeven.
      De rechtbank heeft het bestreden besluit beoordeeld aan de
      hand van artikel 21 van de Abw. Zij heeft vervolgens eerst het
      beleid besproken dat appellant ten aanzien van het verstrekken
      van leenbijstand onder de ABW voerde en onder de Abw voert.
      Beschreven is dat dit beleid onder meer inhoudt dat bijstand
      voor de aanschaf van noodzakelijke duurzame gebruiksgoederen
      in beginsel wordt verstrekt in de vorm van leenbijstand en dat
      daarbij het uitgangspunt is dat drie jaar correct dient te
      worden afgelost waarna het eventueel bestaande restant wordt
      omgezet in bijstand om niet. In dat verband kunnen individuele
      omstandigheden onder meer leiden tot opschorting, verlaging of
      bekorting van de duur van de aflossing, dan wel omzetting van
      de lening in bijstand om niet. De rechtbank is tot de
      gegrondverklaring van het beroep gekomen, omdat appellant naar
      haar oordeel in het bestreden besluit onvoldoende heeft
      gemotiveerd waarom een onverkorte handhaving van de
      verplichting om (ook) op de lening uit 1995 tenminste drie
      jaren af te lossen, in dit geval gerechtvaardigd is, zodat het
      bestreden besluit strijdt met artikel 7:12, eerste lid van de
      Algemene wet bestuursrecht (Awb). Aangezien bij het besluit
      van 18 december 1995 voor gedaagde de facto een
      aflossingstermijn van (tenminste) zes jaar aaneengesloten in
      het leven is geroepen, had van appellant mogen worden
      verlangd dat, zo al een langere aflossingstermijn dan (in
      totaal) drie jaren aangewezen werd geacht, binnen dat kader
      een meer op de individuele situatie van gedaagde toegesneden
      - en dus gunstiger - aflossingsmodaliteit was vastgesteld,
      aldus de rechtbank.
    
    
    
      In hoger beroep heeft appellant zich gekeerd tegen het oordeel
      van de rechtbank dat het bestreden besluit strijdt met artikel
      7:12, eerste lid, van de Awb. Hij heeft uiteengezet dat bij
      het besluit van 20 november 1996 - alsook bij het bestreden
      besluit - wel degelijk acht is geslagen op de individuele
      situatie van gedaagde.
      De Raad ziet ambtshalve aanleiding eerst na te gaan of het
      bestreden besluit op andere dan door de rechtbank in
      aanmerking genomen gronden voor vernietiging in aanmerking
      dient te komen. Hierbij neemt hij het volgende in aanmerking.
    
    
    
      Het bestreden besluit is, blijkens haar overwegingen, onder
      meer - voorzover thans van belang - gebaseerd op de artikelen
      1 en 4 van de ABW, het bepaalde in artikel 1, 18a en 18d,
      eerste lid, van het Bijstandsbesluit landelijke normering en
      het bepaalde in de artikelen 7 en 40 van de Abw.
    
    
    
      De Raad heeft reeds vastgesteld dat gedaagde met ingang van
      1 augustus 1996 een uitkering op grond van de Abw ontvangt.
      Dit betekent dat het bestreden besluit, voorzover het berust
      op bepalingen bij en krachtens de ABW, strijdt met de wet.
      Voorts overweegt de Raad dat in dit geval de artikelen 7 en 40
      van de Abw niet (mede) van toepassing zijn en dat, zoals de
      rechtbank heeft gedaan, het bestreden besluit dient te worden
      beoordeeld aan de hand van artikel 21 van de Abw. Derhalve is
      het bestreden besluit ook in zoverre met de wet in strijd.
    
    
    
      Het voorgaande leidt de Raad tot het oordeel dat de rechtbank
      terecht is gekomen tot gegrondverklaring van het beroep van
      appellant en tot vernietiging van het bestreden besluit.
    
    
    
      De Raad zal vervolgens onderzoeken of er aanleiding bestaat
      met toepassing van artikel 8:72, derde lid, van de Awb te
      bepalen dat de rechtsgevolgen van het met inachtneming van het
      voorgaande te vernietigen bestreden besluit in stand te laten.
      Hiertoe neemt de Raad tot uitgangspunt hetgeen appellant in
      hoger beroep naar voren heeft gebracht. Hij overweegt het
      volgende.
    
    
    
      Ingevolge artikel 21, eerste lid, oud, van de Abw kan
      bijzondere bijstand voor de kosten van noodzakelijke duurzame
      gebruiksgoederen worden verleend in de vorm van een geldlening
      of borgtocht, dan wel in de vorm van een bedrag om niet. In
      het tweede lid van dit artikel (oud)  is onder andere bepaald
      dat burgemeester en wethouders, indien een geldlening als
      bedoeld in het eerste lid wordt verstrekt, de
      aflossingsbedragen en de duur van de aflossing mede afstemmen
      op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de
      belanghebbende.
    
    
    
      De Raad herinnert eraan dat appellant bij het besluit van 18
      december 1995 heeft bepaald dat ook de daarbij toegekende
      leenbijstand gedurende drie jaar (volgens het besluit van 20
      november 1996 te beginnen op 1 december 1996) moet worden
      afgelost. Dit besluit is tussen partijen rechtens verbindend
      geworden en staat in het kader van dit geding niet ter
      beoordeling. Dit laat echter onverlet dat appellant bij het
      nemen van het besluit van 20 november 1996 op het bepaalde in
      artikel 21, tweede lid, oud, van de Abw acht diende te slaan.
    
    
    
    
      De Raad is - anders dan de rechtbank - van opvatting dat
      appellant bij het besluit van 20 november 1996 dat laatste
      heeft gedaan. Het bestreden besluit laat dit ook gemotiveerd
      zien. Zoals in dat besluit is neergelegd, is bij het besluit
      van 20 november 1996 in aanmerking genomen dat gedaagde een
      inkomen had dat hoger is dan de voor hem geldende
      bijstandsnorm; het vastgestelde aflossingsbedrag van
      f 165,-- per maand ingaande 1 december 1996, tast dit
      meerinkomen ad f 243,67 per maand derhalve niet volledig aan.
      Tevens heeft appellant blijkens het bestreden besluit
      aandacht geschonken aan de gevolgen die het inkomen van
      gedaagde heeft op de hoogte van de door hem te ontvangen
      huursubsidie. Ter zijde - want voor de beslissing van dit
      geschil niet van betekenis - wijst de Raad erop dat appellant
      hangende de behandeling van het bezwaar van gedaagde tegen het
      besluit van 20 november 1996 de aflossing van de leenbijstand
      heeft opgeschort en in die fase rekening heeft gehouden met
      het feit dat gedaagde na 1 december 1996 een korte periode
      (tot 24 februari 1997) geen inkomsten had.
    
    
    
      Op grond van het vorenstaande acht de Raad het geraden de
      rechtsgevolgen van het te vernietigen bestreden besluit
      volledig in stand te laten.
    
    
    
      Nu de vernietiging van het bestreden besluit op een geheel
      andere grond geschiedt dan de rechtbank in de aangevallen
      uitspraak heeft gebezigd, zal de Raad deze uitspraak
      vernietigen, behoudens voorzover daarin omtrent de vergoeding
      van het griffierecht en de proceskosten in beroep is beslist.
    
    
    
      De Raad acht, ten slotte, termen aanwezig om op grond van
      artikel 8:75 van de Awb appellant te veroordelen in de
      proceskosten van gedaagde in hoger beroep. Deze kosten worden
      begroot op f 1.420,-- voor verleende rechtsbijstand.
    
    
    Beslist wordt als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak, behoudens voorzover
      daarin over de vergoeding van griffierecht en proceskosten in
      beroep is beslist;
      Verklaart het inleidende beroep gegrond;
      Vernietigt het bestreden besluit;
      Bepaalt dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in
      stand blijven;
      Veroordeelt appellant in de proceskosten van gedaagde in hoger
      beroep tot een bedrag groot f 1.420,--, te betalen door de
      gemeente Asten aan de griffier van de Raad.
    
    
    
    
      Aldus gegeven door mr J.G. Treffers als voorzitter en
      mr G.A.J. van den Hurk en
      mr drs N.J. van Vulpen-Grootjans als leden, in tegenwoordigheid van
      mr M.C.M. Hamer als griffier, en uitgesproken
      in het openbaar op 19 december 2000.
    
    
    
    
    (get.) J.G. Treffers.
    
    
    
    (get.) M.C.M. Hamer.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      GdJ
      15/01