Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 223-232

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-11-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 5, pagina 223-232

28-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30844Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844)Pagina 223-232
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844)Pagina 193-206
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 houdende bepalingen inzake een nadere splitsing van de Rijksbegroting (Tweede wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (29833); het wetsvoorstel Regeling van het beroepsgoederenvervoer en het eigen vervoer met vrachtauto's (Wet wegvervoer goederen) (30896); het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Gerechtsdeurwaarderswet in verband met de bevoegdheid van deurwaarders om informatie op te vragen en elektronisch te betekenen in geval van derdenbeslag (31240), en van 4 andere wetsvoorstellen (31118, 31119 en 31360 en 31503)Pagina 206-207
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet in verband met de verstrekking van bijdragen aan zorgaanbieders die inkomsten derven ten gevolge van het verlenen van medisch noodzakelijke zorg aan bepaalde groepen vreemdelingen en van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten met het oog op verzekering van bepaalde groepen minderjarige vreemdelingen (31249)Pagina 207-215
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet in verband met het verlenen van het kiesrecht voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement aan alle Nederlanders die in de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig zijn (31392)Pagina 215-223
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844)Pagina 245-253
Lijst van besluiten (dinsdag 28 oktober 2008)Pagina 253-254
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet in verband met de verstrekking van bijdragen aan zorgaanbieders die inkomsten derven ten gevolge van het verlenen van medisch noodzakelijke zorg aan bepaalde groepen vreemdelingen en van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten met het oog op verzekering van bepaalde groepen minderjarige vreemdelingen (31249)Pagina 232-245
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 28 oktober 2008)Pagina 254-255
Presentie en opening (dinsdag 28 oktober 2008)Pagina 193-193
Noot (zie blz. 206): JBZ instemmingsbesluit 28 oktober 2008 m.b.t. Ontwerpkaderbesluit wijziging kaderbesluit 2002/475/JBZ inzake terrorismebestrijdingPagina 256-256

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten
die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen
op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht)
(30844).De beraadslaging wordt hervat.Minister Cramer:Voorzitter. Ik ben er verheugd over dat wij vandaag het wetsvoorstel Wabo –
voluit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht – in de Eerste Kamer
kunnen bespreken. Ik doe dat overigens mede namens de minister van OCW. Vooraf
wil ik opmerken dat ik zeer veel waardering heb voor de grondige voorbereiding
van het wetsvoorstel in uw Kamer. Het wetsvoorstel Wabo heeft belangrijke
gevolgen voor de vergunningverlening en handhaving binnen het omgevingsrecht.
Daarover valt vanuit diverse invalshoeken veel te zeggen. Het wetsvoorstel
roept dan ook uiteenlopende reacties op in uw Kamer. Dat bleek ook uit uw
schriftelijke vragen en nu ook uit uw inbreng in de eerste termijn.Van de zijde van de Kamer beluister ik nog een flink aantal kritische
vragen en opmerkingen, onder andere over de bestuurlijke verhoudingen en verantwoordelijkheden,
maar er zijn ook opmerkingen gemaakt over de uitvoeringsstructuur en het toezicht.
Onder meer ook naar aanleiding van het rapport van de commissie-Mans en het
kabinetsstandpunt in voorbereiding hebt u opmerkingen gemaakt en ook in relatie
tot de commissie-Oosting.Ik beluister in uw vragen en ook uw bijdragen een bezorgdheid over eventuele
stappen na de Wabo: werken we met deze Wabo niet toe naar een alomvattend
toetsingskader? Ook zijn er vragen gesteld over lex silencio en over de positie
van belanghebbenden. Last but not least hebt u ook allerlei vragen gesteld
over ICT. Graag wil ik op al deze vragen ingaan, maar voordat ik dat doe,
wil ik nogmaals kort de doelstellingen van de Wabo helder op een rij zetten.
Waarom doen wij dit, wat beoogt de Wabo en wat willen wij er nu eigenlijk
mee bereiken? Wij maken een wet niet voor niets; ze moet een meerwaarde hebben.Wat zijn de doelstellingen van de Wabo? De Wabo zorgt ervoor dat het aanvragen
van vergunningen voor burgers en ondernemers makkelijker en goedkoper wordt.
In Het Financieele Dagblad van gisteren is nogmaals helder uiteengezet wat
de meerwaarde is van de Wabo gezien uit het standpunt van de ondernemer, in
dit geval een vertegenwoordiger van VNO/NCW. Met de Wabo wordt een belangrijke
stap gezet naar verbetering van de kwaliteit van de uitvoering en de handhaving.
De belangrijkste doelstelling van de Wabo is het verbeteren van de dienstverlening
door de overheid. Meer kwaliteit door meer klantgerichtheid.Het is goed om te horen dat de leden van de Eerste Kamer deze doelstelling
van het wetsvoorstel breed onderschrijven en daarmee ook de hoofdlijn van
onze inzet. Burgers en bedrijven hebben straks bij het aanvragen van vergunningen
te maken met één loket, één aanvraag, één
beschikking en één beroepsprocedure.De Wabo levert ook een flinke jaarlijks besparing op voor het bedrijfsleven.
Dit is ook een belangrijke doelstelling van de Wabo. De administratieve lasten
voor het aanvragen van een vergunning nemen met ruim 60 mln. per jaar af en
voor de burger met nog eens bijna 10 mln. Een deel van die besparingen komt
voort uit het feit dat aanvragen nu digitaal kunnen worden ingediend. Hiervoor
maken wij gebruik van één digitaal aanvraagformulier. Dit formulier
vervangt maar liefst 1600 formulieren die nu bij de verschillende overheden
in omloop zijn. Het formulier maakt ook gebruik van basisregistraties en dit
zorgt ervoor dat er geen gegevens hoeven te worden gevraagd die al bij de
overheid bekend zijn. Om dan te spreken van een ICT-revolutie gaat misschien
een beetje ver, maar dit is zeker wel een belangrijke innovatieve ontwikkeling
die bijdraagt aan de elektronische overheid.Het gelijktijdig aanvragen van een omgevingsvergunning voor verschillende
activiteiten heeft vele voordelen voor het bedrijfsleven. Het maakt de vergunningprocedure
gemakkelijker en goedkoper en het zorgt voor één procedure van
inspraak en beroep, afstemming van voorschriften enzovoorts. Het is echter
aan de aanvrager zelf om te bepalen in welke mate van die mogelijkheid gebruik
wordt gemaakt. Als een bedrijf het handiger vindt, kan een omgevingsvergunning
ook in verschillende stappen worden aangevraagd. De wet bevat in dit opzicht
de nodige flexibiliteit om voor een project een vergunning op maat aan te
vragen.Uit de invoeringsbegeleiding blijkt dat naarmate het bedrijfsleven zich
meer bewust is van de mogelijkheden die de Wabo biedt, er een bewuster vergunningmanagement
ontstaat. Dit wil zeggen dat de ervaring zal leiden tot meer aanvragen in
een keer. Ook bestuursorganen kunnen bijvoorbeeld via het vooroverleg en de
leges stimuleren dat activiteiten gelijktijdig worden aangevraagd. Uiteindelijk
zal het bedrijfsleven zo veel mogelijk één vergunning aanvragen.
Dit vraagt natuurlijk de nodige tijd, maar dit is wel wat wij voor de toekomst
beogen. Ook het bedrijfsleven moet zijn procedures en organisatie veranderen
om de aanvragen op een andere manier in te richten.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Een van de motieven van dit wetsvoorstel is de gelijktijdigheid. Gelijktijdigheid
is van belang voor de aanvrager, maar ook voor de omgeving, de derde belanghebbenden.
In antwoord op mijn vraag in eerste termijn zegt de minister dat de mogelijkheid
blijft bestaan dat de ondernemer of burger die een aanvraag indient, dit ongelijktijdig
doet. Dan zijn wij toch niet van het probleem af dat op die manier wel toestemming
wordt gegeven voor de ene vergunning en niet voor de ander? Daarmee zijn wij
ook niet van het probleem af dat het inzicht in de omvang van het project
niet op hetzelfde moment ontstaat. Dit lijkt mij niet slim.Minister Cramer:Dit is een terecht punt van mevrouw Meindertsma, maar ik spreek over een
overgangssituatie waarin een zekere gewenning optreedt waardoor het bedrijfsleven
steeds vaker alles in een zal aanvragen. Het bedrijfsleven is daaraan nog
niet gewend in het begin, maar de ervaringen in de pilots leren dat het bedrijfsleven
als er eenmaal ervaring is opgedaan, ook achter het eigen loket de zaken geïntegreerder
organiseert. Met andere woorden: het doel is wat mevrouw Meindertsma ook beoogt,
daartoe is immers de Wabo ontwikkeld, maar in de beginfase zal er af en toe
nog in verschillende stappen een vergunning worden aangevraagd.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik ga er dan van uit dat de minister in de invoeringswet regelt hoe lang
de periode van die overgangsfase duurt. Ik begrijp dat zij ook van mening
is dat dit geen ideale situatie is. Aan de ene kant hebben wij immers te maken
met het feit dat bedrijven of burgers het nog niet zo goed weten, aan de andere
kant onderkennen wij overal in de wetgeving het berekenende gedrag van burgers
en bedrijven. De gedachte zal zijn: ach, als ik nu eerst een vergunning vraag
voor de kap van die boom, kan ik later voor de verbouwing van het huis een
vergunning aanvragen. Laten wij wel wezen, het kappen van de boom is wellicht
niet nodig als in een later stadium de vergunning voor de verbouwing wordt
afgewezen. De logica wordt hiermee wel enig geweld aangedaan.Minister Cramer:Nogmaals, mevrouw Meindertsma heeft hiermee een terecht punt. Ik zal nagaan
in hoeverre ik hierover een passage kan doen opnemen in de invoeringswet.Er is nog een ander belangrijk punt in het kader van de Wabo en de invoering
ervan, namelijk de kosten voor gemeenten en provincies die zijn gemoeid met
de invoering. Mevrouw Huijbregts heeft gevraagd naar de stand van zaken in
de onderhandelingen hierover. Juist afgelopen week is in het Bestuurlijk Overleg
Financiële Verhoudingen de invoeringskostenproblematiek van de Wabo voor
gemeenten aan de orde geweest. In dit overleg is afgesproken dat ik 40 mln.
uit mijn begroting zal bijdragen aan de invoering. Voor het restant van 22
mln. hebben de fondsbeheerders het accres als dekking aangewezen. Volgens
de fondsbeheerders is hiermee op een goede en volwaardige manier voldaan aan
de verplichting die is neergelegd in artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet.Het ministerie van VROM zorgt naast de invoeringskosten ook voor de opleiding
voor gemeente- en provincieambtenaren, de ontwikkeling van een ICT-instrument
dat ter beschikking wordt gesteld en beheerd en het zorgt voor een kennisplein
en helpdesk. Er wordt geprobeerd zo veel mogelijk ondersteuning te bieden.
Ik meen dat ik met deze regelingen en de afspraken in het bestuurlijk overleg
financiële verhoudingen de al lang lopende discussie met de VNG over
de vergoeding van de kosten van de Wabo positief kan afsluiten. Ik heb dit
de afgelopen week in een brief aan het bestuur van de VNG kenbaar gemaakt.Mevrouw Huijbregts-Schiedon (VVD):Het is prettig te horen dat de minister meent dat hiermee de problemen
zijn opgelost. Ik meen echter te weten dat het accres is bedoeld als een bron
van inkomsten voor de gemeenten. Er wordt nu een bestemming aan dit accres
gekoppeld, maar de facto wordt dit dus uit de gemeentelijke financiën
gedekt.Minister Cramer:Mevrouw Huijbregts heeft gelijk, dit wordt deels uit het accres betaald.
Wij moeten echter gezamenlijk een traject afleggen. De afspraken met de fondsbeheerders
komen overeen met hetgeen wij in het algemeen in dit soort situaties doen.
Mevrouw Huijbregts zal zich kunnen voorstellen dat het ministerie van VROM
niet dergelijke enorme bedragen zomaar even op de begroting kan afschrijven.Mevrouw Huijbregts-Schiedon (VVD):Mijn toevoeging was bedoeld ter verduidelijking en verfijning, zodat wij
precies weten wie de rekening betaalt.Minister Cramer:Mevrouw Huijbregts-Schiedon vroeg ook nog op basis waarvan ik concludeer
dat op termijn de leges als gevolg van de invoering van de Wabo kunnen dalen.
Ik baseer mij daarbij op drie businesscases in een grote, een middelgrote
en een kleinere gemeente. Uit alle drie de cases volgt dat de kosten van de
Wabo op termijn kunnen dalen als gevolg van de grotere efficiency die bereikt
wordt in de backoffice. De mate waarin en de termijn waarop die baten zichtbaar
worden, is afhankelijk van de investering die wordt gepleegd in de werkprocessen,
de organisatie en de ICT. Verder is het afhankelijk van de grootte van de
gemeente. Op den duur kan de uitvoering van de Wabo dus ook goedkoper worden
voor de overheid zelf. Dat vertaalt zich in een verlaging van de leges.Na deze algemene opmerkingen ga ik in op de diverse onderwerpen die de
sprekers naar voren hebben gebracht, te beginnen met de verdere deregulering
naast de Wabo. Mevrouw Huijbregts vroeg: hoe wordt de echte deregulering tot
stand gebracht? De heer De Boer verwees naar de heer Wallage, betoogde dat
het verminderen van regeldruk niet eenvoudig is en vroeg: wat betekent precies
die Wabo? Ik ben het absoluut met hem eens dat deregulering zorgvuldig moet
geschieden. Het verder terugdringen van regeldruk is een van de prioriteiten
van het kabinet en ook van mijzelf. Een reductie van 25% moet aan het
einde van deze kabinetsperiode zijn bereikt. Dat zal worden uitgewerkt in
het werkprogramma vermindering regeldruk VROM dat in november aan de Tweede
Kamer zal worden aangeboden.Ik wil een mogelijk misverstand over de Wabo bij mevrouw Huijbregts wegnemen.
Ook de Wabo leidt wel degelijk tot deregulering. In de eerste plaats zullen
onnodige verschillen in geldende wetgeving worden weggenomen, zoals verschillen
in beslistermijnen. In de tweede plaats zal het aantal toepasselijke procedureregels
afnemen. Er komt één aanvraag in plaats van de huidige 1600
formulieren. In de derde plaats zal de regeling van het vergunningvrij bouwen
worden verruimd. Dat geldt met name voor de categorie licht vergunningplichtig
bouwwerken, die daarmee zal verdwijnen.Met name de heer Janse de Jonge heeft in zijn bijdrage een duidelijk verhaal
gehouden over de verhouding tussen de Wabo en de Grondwet, dat ik geheel onderschrijf.
Zowel in de stukken als vandaag hebben ook andere fracties aandacht gevraagd
voor de relatie van de Wabo tot de Grondwet. Het gaat daarbij in het bijzonder
om de relatie tussen de autonomie van decentrale overheden en
de bevoegdheidsverdeling tussen overheden. Daarover hebben de Kamer en de
regering een diepgaande discussie gevoerd. Dit heeft geleid tot uitgebreide
passages in de stukken, waaruit de heer Janse de Jonge vandaag heeft geciteerd.
Onder meer de fracties van de PvdA, de SP, de ChristenUnie en GroenLinks hebben
zich bij de opmerkingen van de heer Janse de Jonge aangesloten. Zoals hij
vandaag heeft gezegd, hebben de Kamer en de regering met deze behandeling
de grondwettelijke problematiek scherp gekregen. Het was dus van groot belang
om deze dialoog de afgelopen tijd te voeren. De behandeling heeft niet alleen
geleid tot uitgebreide passages maar ook tot de aankondiging van enkele aanpassingen
van het wetsvoorstel. De heer Janse de Jonge heeft daarover opgemerkt dat
de aangekondigde aanpassingen in de memorie van antwoord van groot belang
zijn voor de werking van deze wet in de bestuurspraktijk. Deze voorstellen
zullen vervolgens goed en volledig worden uitgewerkt in het kader van de in-
en uitvoeringsregelgeving. Alsdan kan de Kamer de totaalbalans opmaken. Het
is verheugend dat de schriftelijke voorbereiding en de daarin aangekondigde
wijzigingen de Kamer en de regering bij elkaar hebben gebracht.Ik zie de verdere uitwerking van de in- en uitvoeringswetgeving met vertrouwen
tegemoet, nu Kamer en regering met deze behandeling richting hebben gegeven
aan de wijze waarop de Wabo grondwetsconform kan worden in- en uitgevoerd.
Ik benadruk dat bij de uitwerking uitgangspunt zal zijn dat de beleidsvrijheid
van gemeenten en provincies wordt gerespecteerd en dat bevoegdheden op een
zo laag mogelijk niveau liggen. Ik kom daarop nog uitgebreid terug bij de
bevoegdheidsverdeling.Ik kom bij de vragen over het toetsingskader en de toekomst van de Wabo.
Bij verschillende leden van deze Kamer, met name de fracties van het CDA,
de PvdA en de SP, zie ik de bezorgdheid dat met de Wabo het specialiteitsbeginsel –
uit de wet moet duidelijk worden welke belangen worden gediend – wordt
ondergesneeuwd. Dit wil ik graag nogmaals verhelderen, omdat ik die zorg absoluut
deel en het absoluut niet mijn intentie is om die ondersneeuwing te laten
plaatsvinden. In de Wabo blijven de bestaande toetsingskaders in stand. De
Wabo creëert geen nieuwe of bredere toetsingskaders. Het bevoegd gezag
mag bovendien geen belangen tegen elkaar afstrepen. Als een van de toetsingskaders
zich tegen vergunningverlening verzet, moet de vergunning geheel of gedeeltelijk
worden geweigerd. Uit de vergunningvoorschriften en motivering van het besluit
blijkt op welke wijze het bevoegd gezag met de verschillende betrokkenen belangen
is omgegaan. De verschillende betrokken belangen blijven ook in de omgevingsvergunning
transparant. De bescherming van verschillende belangen, dus ook van natuur-
en landschapswaarden, zal als gevolg van de Wabo ongewijzigd blijven. Dit
in antwoord op een vraag van mevrouw Meulenbelt.De heer Janse de Jonge heeft gevraagd wat het wetsvoorstel betekent voor
de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De Wabo zet aan tot een bredere
blik en een betere afstemming van vergunningsvoorschriften. De Wabo bevordert
dat activiteiten gelijktijdig en in samenhang worden beoordeeld. Daarvoor
wordt één orgaan verantwoordelijk. De Wabo gaat daarmee versnippering
tegen en bevordert een samenhangende omgevingsgerichte benadering. Dit kan
tevens ten goede komen aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.Er is bij de komst van de Wabo wel gesproken over een model waarin de
toetsingskaders geheel worden geïntegreerd, het "model 4".
Dat heeft veel stof tot discussie opgeleverd. Terecht hebben veel wetenschappers
gewezen op het specialiteitsbeginsel en de beperkingen die het Europese recht
met zich brengt, ten aanzien van dit model 4. Ik benadruk nogmaals dat wij
hier vandaag niet spreken over model 4 maar over een model 3. Ik kan niet
genoeg benadrukken dat het de bedoeling is dat bij de Wabo geen sprake is
van inhoudelijk integratie van toetsingskaders. De bestaande toetsingskaders
voor de verschillende betrokken belangen – het kan gaan om milieu, ruimtelijke
ordening, constructieve veiligheid bij bouwen, natuur en monumenten –
blijven volledig in stand.Mevrouw Meulenbelt (SP):In mijn inbreng heb ik de minister laten weten dat ik ervan uitga dat
natuur en omgeving met de Wabo niet echt gevaar lopen. Het is mij ook duidelijk
dat wij het niet hebben over model 4. Wij behandelen dit wetsvoorstel echter
in een bepaalde context. Daarom heb ik gevraagd wat het perspectief hierna
is. Dat is belangrijk, zodat niet alles, zoals die deelvergunningen, wordt
opgesplitst in vergunninkjes zonder dat wij kijken naar het geheel. Daarom
heb ik die vraag heel bewust wel gesteld.Minister Cramer:De vraag van mevrouw Meulenbelt gaat eigenlijk over de ontwikkeling naar
een nog meer geïntegreerd toetsingskader: is dat de bedoeling, en zo
ja, wat houdt dat dan precies in? Andere partijen hebben daar ook naar gevraagd.
Inhoudelijke integratie kent vele vormen en nuances. In de loop van de parlementaire
behandeling is het accent meer komen te liggen op een meer samenhangend toetsingskader.
Dat is de lijn die ik beoog. De ontwikkeling naar inhoudelijke integratie
betekent dan ook niet dat alle toetsingskaders in de toekomst op een hoop
worden gegooid en dat het bevoegd gezag vervolgens de verschillende betrokken
belangen tegen elkaar gaat afstrepen. Het gaat erom – dat is natuurlijk
wel van belang – dat daar waar overlap of samenhang is, normen bij elkaar
te brengen zijn en op elkaar zijn af te stemmen opdat er een beter toepasbaar
toetsingskader ontstaat. Daarbij dient de bescherming van de afzonderlijke
belangen gewaarborgd en transparant te blijven. Zo kan niet zomaar worden
afgeweken van Europese grenswaarden als het bijvoorbeeld om luchtkwaliteit
gaat. Ik kan natuurlijk vele voorbeelden noemen.Conform mijn toezegging tijdens de Tweede Kamerbehandeling, zal ter uitvoering
van de motie-Koopmans/Vermeij bij gelegenheid van de invoeringswet in een
aparte notitie nader worden ingegaan op de diverse mogelijkheden om meer samenhang
in het toetsingskader aan te brengen. Deze mogelijkheden zullen dan in algemene
zin met het parlement worden besproken. Ten overvloede benadruk ik nogmaals
dat noch het voorliggende wetsvoorstel, noch het voorstel voor de invoeringswet
betrekking heeft op de inhoudelijke integratie van toetsingskaders.Het volgende gaat over archeologische aspecten en monumentenbelangen.
De heer De Boer heeft gevraagd naar de gegevens van een uitgebreide steekproef
inzake de manier waarop gemeenten het archeologisch aspect betrekken
in het bestemmingsplan, dit in verband met de toezegging van de minister van
OCW aan de Kamer op 19 december 2006 om deze gegevens dit najaar ter
beschikking te stellen. Ik kan u namens de minister van OCW meedelen dat het
onderzoek zich in een afrondende fase bevindt en dat de minister van OCW voornemens
is om de Kamer hierover nog dit jaar nader te informeren. Ook vroeg de heer
De Boer of ik duidelijk kan aangeven dat en hoe de archeologische belangen
via de Wabo zijn gewaarborgd. Ik begreep dat voor hem onduidelijk is wat de
gevolgen zijn van de Wabo voor terreinen waar sprake is van archeologische
waarde of verwachtingen.Archeologische belangen worden in het huidige stelsel gewaarborgd door
de Monumentenwet uit 1988. Dit is met de Wet op de archeologische monumentenzorg
geregeld in de artikelen 38a en volgende van de Monumentenwet 1988. Dat blijft
ook zo onder de Wabo. Uitgangspunt van de Wet op de archeologische monumentenzorg
is dat de bescherming van archeologische belangen zo veel mogelijk wordt geïntegreerd
in het ruimtelijkeordeningsproces. Het uitgangspunt is dat de gemeenteraad
op basis van verwachte of bekende archeologische waarden in het bestemmingsplan
aangeeft in welke gevallen aan bouw- en aanlegvergunningen voorschriften worden
verbonden in het belang van deze archeologische terreinen. Dat zijn in ieder
geval de volgende voorschriften: de verplichting tot het treffen van maatregelen
tot behoud in situ, het doen van opgravingen en het laten begeleiden door
een deskundige. Deze voorschriften worden onder de Wabo aan de omgevingsvergunning
verbonden. De bestaande waarborgen blijven dus onverminderd gehandhaafd.Ik ga verder met een onderwerp waarover praktisch alle partijen vragen
hebben gesteld, namelijk de lex silencio positivo. Ik stel vast dat de Kamer
kritisch is over de lex silencio positivo. Het van rechtswege verlenen van
een vergunning is in Nederland en ook internationaal een beproefd middel om
tijdige besluitvorming van de overheid te bevorderen. Bij de bouwvergunning
functioneert dit systeem al sinds 1992. De ervaring die hiermee is opgedaan,
is gebruikt om in de Wabo het systeem verder te verbeteren. In de Wabo zijn
daardoor zowel het beschermingsniveau als de belangen van derden goed gewaarborgd.
De ervaringen met de bouwvergunning wijzen erop dat de lex silencio positivo
ertoe heeft geleid dat gemeenten meer aandacht besteden aan tijdige besluitvorming.
De lex silencio positivo is als standaard opgenomen in de Europese Dienstenrichtlijn
en in het ontwerp van de dienstenwet die onlangs bij de Tweede Kamer is ingediend.
Het instrument past in het kabinetsbeleid en geniet een brede steun in de
Tweede Kamer. Over de lex silencio positivo is in de stukken al veel gezegd.
Ik ben het met u eens, dat bij de invoering van dit instrument oplettendheid
en zorgvuldigheid geboden is. Vandaag hoop ik de resterende vragen van onder
meer de heer Janse de Jonge, mevrouw Meindertsma, mevrouw Meulenbelt en de
heer Laurier te kunnen beantwoorden. Het gaat daarbij om de lex silencio positivo
in relatie tot de reguliere procedure.Zoals u bekend is, geldt in de uitgebreide procedure geen lex silencio
positivo. Mevrouw Meindertsma heeft gevraagd om duidelijk te maken in welke
gevallen de reguliere en in welke gevallen de uitgebreide procedure van toepassing
is. Dit vloeit rechtstreeks uit de wet voort. In artikel 3.10 van de Wabo
is expliciet aangegeven in welke gevallen de uitgebreide procedure van toepassing
is. Het gaat daarbij onder meer om vergunningverlening van milieu-inrichtingen,
grote ruimtelijke projecten, rijksmonumenten en activiteiten in beschermde
natuurgebieden. In alle andere gevallen is de reguliere procedure van toepassing.
Ik zeg u toe dat ik er in het kader van de voorlichting breed bekendheid aan
zal geven welke procedure in welke gevallen van toepassing is. Overigens ontvangt
de aanvrager bij de start van de procedure van het bevoegd gezag een bericht,
welke procedure van toepassing is. Daardoor is ook in concrete gevallen duidelijk
welke van toepassing is.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ook ik heb waargenomen dat er in de wet is aangegeven wat onder de reguliere
en wat onder de meer uitgebreide procedure valt. U geeft met uw antwoord precies
aan waar zich discussies kunnen voordoen. Wat is een "groter project"?
Dit is dus een subjectief gegeven. Mijn vraag in de eerste termijn was of
u in de invoeringswet wat wilt zeggen over de binnenplanse afwijking van een
bestemmingsplan – want dat is ook een mogelijkheid naast de reguliere
procedure – en of u het begrip "grotere projecten" iets nader
wilt proberen te definiëren.Minister Cramer:Het punt van mevrouw Meindertsma is van belang. Inderdaad is wat onder
welke procedure valt in de Wabo in globale zin omschreven. Ik zal bekijken
in hoeverre in de invoeringswet een nadere specificatie wordt gegeven, zodat
u gerustgesteld wordt over de globale toepassing van deze categorieën
door gemeenten en provincies.Mevrouw Meindertsma heeft gesuggereerd, de beslistermijn in de reguliere
procedure pas te laten starten op dag na de publicatie van de aanvraag. In
de procedures en termijnen in de Wabo is zo veel mogelijk aangesloten bij
de Algemene wet bestuursrecht. Ook in die wet start de beslistermijn op het
moment dat de aanvraag is ontvangen. Als in de reguliere procedure een ander
startmoment wordt voorgeschreven, zou daarmee worden afgeweken van zowel de
startmomenten in de AWB als in de uitgebreide procedure van de Wabo. Het feit
dat de beslistermijn start op het moment van ontvangst van de aanvraag, heeft
te maken met de rechtszekerheid van de aanvrager. Een bestuursorgaan zou anders
de beslistermijn kunnen oprekken door een aanvraag later of helemaal niet
te publiceren. Voor derde belanghebbenden is de publicatie van de aanvraag
een extra service. Zij kunnen naar aanleiding van de publicatie inlichtingen
inwinnen of hun mening naar voren brengen als dat van belang wordt gevonden.
Dat is overigens geen officiële zienswijzeprocedure. Dit is anders dan
in de uitgebreide procedure. In de reguliere procedure hebben belanghebbenden
hoe dan ook de mogelijkheid om na het verlenen van de vergunning bezwaar te
maken of beroep in te stellen. Bovendien treedt een vergunning, zoals mevrouw
Meindertsma terecht opmerkte, niet eerder in werking dan nadat deze is bekendgemaakt.
Bij de vergunningen van rechtswege treedt de vergunning zelfs niet in werking
dan nadat derden in de gelegenheid zijn gesteld om bezwaar te maken of dan
nadat op dat bezwaar is beslist. Gedurende die tijd mag de vergunde activiteit
dus niet worden verricht. Op die manier worden onomkeerbare feiten voorkomen
en wordt de positie van derde belanghebbenden beschermd.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik begrijp dus goed dat de vergunning nooit kan worden verleend wanneer
de vergunningverlener – de gemeente, in 98% van de gevallen –
bij de reguliere procedure in eerste instantie vergeet om de vergunningaanvrage
te publiceren?Minister Cramer:Dat is terecht. Daarmee is ook de vervolgvraag beantwoord over de situatie
waarin de vergunninghouder tijdens de bezwaarfase een activiteit verricht
ondanks de opschortende werking. Hierover kan ik heel duidelijk zijn. Dat
staat gelijk aan handelen tegen vergunning, waartegen kan worden opgetreden.
De reguliere procedure en de vormgeving van de lex silencio is dan ook met
de nodige waarborgen omkleed. Ook komt het beschermingsniveau niet in het
geding,Daarbij is het volgende van belang. De lex silencio is alleen van toepassing
als het gaat om relatief eenvoudige besluiten, die een gering maatschappelijk
risico hebben. Zo ligt het toetsingskader in het algemeen vast of is met beleidsregels
ingekaderd. De activiteiten zijn niet complex en niet ingrijpend voor de fysieke
leefomgeving. Belangen van derden zijn niet in ernstige mate in het geding.
Naast de vergunning gelden er vaak ook nog rechtstreeks regels voor de activiteit.
Bijvoorbeeld bij bouwen geldt altijd nog het Bouwbesluit 2003. Als een vergunning
eenmaal van rechtswege in werking is getreden, kunnen daaraan later ook nog
voorschriften of beperkingen worden verbonden. Bij een ernstige inbreuk op
de fysieke leefomgeving kan de vergunning zelfs nog geheel worden ingetrokken.
De heer Janse de Jonge vroeg wat ik versta onder een ernstige inbreuk op de
fysieke leefomgeving. Dat kan per geval verschillen. De regeling is vooral
bedoeld als achtervang voor uitzonderlijke situaties, waarin vanwege de specifieke
lokale situatie toch extra bescherming nodig is. Vooropstaat daarbij dat het
bevoegd gezag telkens van geval tot geval een beoordeling dient te maken.
Zo kan gedacht worden aan een vergunning voor het aanleggen van een inrit
midden op een gevaarlijk verkeerskruispunt. Je zou dan toch denken dat dit
een situatie is die niet past in een eenvoudig systeem, maar hier kan dus
achteraf blijken dat het toch nodig is om beter op te letten. Een ander voorbeeld
is een vergunning van rechtswege voor het kappen van een bijzonder beeldbepalende
boom. Ik heb er zelf een voor mijn huis. Dit is een vergunning van rechtswege
die meer is dan alleen maar voor een simpele boom. In dergelijke situaties
kan er aanleiding zijn om te oordelen dat de gevolgen voor de fysieke leefomgeving
dermate ingrijpend zijn dat intrekken van de vergunning geoorloofd is.Ik kom nu bij het begrip "belanghebbende".De heer Janse de Jonge (CDA):Ik neem aan dat de minister nu de lex silencio heeft afgerond. Ik heb
daar nog een vraag over. Zij sprak net over de waarborgen waaraan moet worden
voldaan om in ieder geval bij de vergunningverlening ingekaderd te zijn. Is
dat nu ook in lijn met de Dienstenwet die nu bij de Tweede Kamer ligt? Creëert
de Wabo daarin een eigen regime, of is dit in lijn met de Dienstenwet? Gaan
wij nu hier in de Wabo iets met elkaar beslissen? Dan willen wij weten waar
wij aan toe zijn. Of wordt dit binnenkort weer veranderd bij de Dienstenwet,
respectievelijk de implementatie van de Europese richtlijn? De minister mag
ook in tweede termijn antwoorden.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Er ligt nu een dienstenrichtlijn met de uitwerking daarvan in de Tweede
Kamer. De minister beroept zich nu in haar antwoord op die richtlijn. Het
is mogelijk dat juist wij vanuit onze wetgeving in Nederland van mening zijn
dat de invulling van die dienstenrichtlijn nog X of Y zou moeten zijn. Het
beroep dat de minister daarop doet, zou dus eigenlijk moeten worden omgedraaid.
Misschien kan de minister dit ook in haar beantwoording meenemen.Minister Cramer:Graag kom ik hierop in tweede termijn terug.Ik ga nu door met het onderwerp "belanghebbende". Mevrouw Meindertsma
en de heer Laurier hebben aandacht gevraagd voor de mogelijke beperkingen
in de inspraak als gevolg van de invoering van het belanghebbendenbegrip.
De inspraakmogelijkheden zijn bij amendement beperkt van inspraak voor eenieder
tot inspraak voor belanghebbenden. Amendementen van gelijke strekking zijn
aangenomen bij het voorstel voor de Waterwet en bij een wijziging van de Natuurbeschermingswet
1998. Zoals in de stukken is toegezegd, zal de Raad van State om voorlichting
worden gevraagd, mede gelet op toepasselijke Europese en internationale wet-
en regelgeving, zoals het Verdrag van Aarhus. De Raad zal tevens worden gevraagd
om daarbij de ontwikkelingen in de jurisprudentie rondom het belanghebbendenbegrip
waarop mevrouw Meindertsma doelt te betrekken. Het resultaat daarvan kan vervolgens
bij de invoeringswet met het parlement worden besproken. Na de afronding van
de behandeling van de Wabo door uw Kamer zal ik zo spoedig mogelijk het voorlichtingsverzoek
aan de Raad van State toezenden, om dit vervolgens mee te kunnen nemen in
de invoeringswet.Een belangrijk onderwerp dat vrijwel alle partijen naar voren hebben gebracht
als iets waarop ik toch een toelichting moet geven, is de regeling van het
backoffice en de bevoegdheidsverdeling. Alle sprekers zijn ingegaan op de
verandering die ten gevolge van de Wabo nodig is in het zogenaamde backoffice
van de gemeente. Hierbij wordt onontkoombaar doorgepakt naar de discussie
die – zoals mevrouw Meindertsma het noemt – rondwaart ten gevolge
van het advies van de commissie-Mans, de regeling van de omgevingsdienst en
alles wat daarmee samenhangt.Op het laatste punt kom ik zo dadelijk terug. Eerst wil ik een reactie
geven op de bezorgdheid die ik in een aantal bijdragen heb geproefd over de
mogelijke complexiteit die gaat ontstaan in het backoffice ten gevolge van
de Wabo. De heer Janse de Jonge spreekt hierbij van "bestuurlijke complexiteit".
Met name gaat het hier om de vraag of de verdeling van de bevoegdheden tussen
de verschillende overheden ten gevolge van de omgevingsvergunning niet te
ingewikkeld zal worden. Mevrouw Meulenbelt gebruikt hierbij de metafoor van
de afhaalchinees: één loket met een chaotische keuken erachter.
Als ik deze beeldspraak tot mij neem, stel ik mij voor dat in het huidige
backoffice elke afdeling zijn eigen ingrediënt bereidt volgens eigen
methoden en in een eigen tempo. Vervolgens moet de klant deze ingrediënten
zien samen te voegen tot één maaltijd. Met de Wabo ontvangt
de klant wat mij betreft vanuit een goed samenwerkende backoffice
direct de complete maaltijd. Dat is de intentie.Ik ga echter terug naar het punt van de ingewikkeldheid van de backoffice,
die ontstaat ten gevolge van de bevoegdheidsverdeling. In de schriftelijke
stukken heb ik aangegeven dat ik streef naar zo min mogelijk bevoegdheidsverschuivingen.
Dit is een heel belangrijk punt. Inmiddels zijn adviezen verschenen van de
commissie-d'Hondt en de commissie-Lodders. In beide adviezen wordt gepleit
voor verdere decentralisatie. Ook van belang is hierbij de gezamenlijke intentieverklaring
van het IPO en de VNG van 29 september jongstleden. Daarin geven deze
organisaties aan dat gemeenten in beginsel bevoegd gezag kunnen zijn voor
Wabo-taken.Het perspectief van verdere decentralisatie spreekt mij op zichzelf aan;
daarover mag geen misverstand ontstaan. Dit betekent feitelijk dat gemeenten
in vrijwel alle gevallen bevoegd gezag zullen zijn, overeenkomstig het uitgangspunt
van de Wabo. Daarin wordt er immers van uitgegaan dat gemeenten in beginsel
bevoegd gezag zijn, tenzij dit anders wordt geregeld. Hiermee hoeft er dus
geen opschaling van gemeentelijke bevoegdheden plaats te vinden. Er hoeven
minder dossiers aan andere bestuurslagen te worden overgedragen. Ook hoeft
er minder kennis te worden ingehuurd. Met andere woorden; er zal sprake zijn
van minder bestuurlijke spaghetti. Bovendien blijft de gemeente in die gevallen
beslissen over de activiteiten op grond van autonome verordeningen zoals kappen
en slopen. Hiermee zijn de samenwerkingsafspraken tussen de verschillende
overheden dus niet langer noodzakelijk. De heer Janse de Jonge noemt hierbij
als voorbeeld de provincie Flevoland. Ook het alternatief van mevrouw Meindertsma,
om de opschaling niet te laten plaatsvinden op basis van de complexiteit van
de aanvraag, maar op basis van de vraag of de gemeente het aan kan, is wat
mij betreft hiermee niet aan de orde.De mate waarin decentralisatie feitelijk kan plaatsvinden, is onder meer
afhankelijk van de gerealiseerde kwaliteit in de uitvoering. Eventueel kan
voor grote milieu-inrichtingen worden bepaald dat provincies voorlopig zeggenschap
houden over de milieuaspecten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan IPPC- of BRZO-inrichtingen.
Hiervan zijn er ongeveer 1100. Wij kunnen ons voorstellen dat deze in de overgangssituatie
onder de bevoegdheid van de provincies blijven vallen. Het is echter belangrijk
om te constateren dat het niet nodig is om nu al een beslissing te nemen over
de precieze bevoegdheidsverdeling. Die verdeling wordt namelijk eerst gerealiseerd
in het uitvoeringsbesluit, namelijk het Besluit omgevingsrecht. Het ontwerpbesluit
wordt naar de Tweede Kamer en de Eerste Kamer gezonden voor discussie en inspraak.
Ik vermoed dat dit ontwerpbesluit de Kamer komend voorjaar zal bereiken. Dit
betekent dat de Kamer ook na het aannemen van dit wetsvoorstel betrokken is
bij de verdere discussie over de bevoegdheidsverdeling.De heer Janse de Jonge (CDA):Toch ligt er op dit punt een interessante vraag waarop de minister niet
helder wil antwoorden. Ik begrijp dat wel een beetje. Nu wij echter met elkaar
zo ver zijn gekomen in de discussie over de Wabo, en het bovendien duidelijk
is dat 98% van de gevallen bij de gemeenten uitkomt, moeten wij ons
wellicht afvragen of het niet helderder voor de bevoegdheidsverdeling in Nederland
is, en voor alles wat er na de komst van de Wabo aan de orde komt, om duidelijk
te kiezen voor het neerleggen van de verantwoordelijkheid bij de gemeenten.
Dat zou dan het uitgangspunt van de wet kunnen zijn; bij de invoeringswet
of een andere wet. Vervolgens kunnen wij de uitzonderingen met elkaar bespreken.
Daarbij gaat het om de grote bedrijven en instellingen. Die zouden ondergebracht
kunnen worden bij de provincies. Bovendien zou in een enkel geval de minister
nog de bevoegdheid tot ingrijpen kunnen hebben. Mijns inziens zou op die manier
een en ander veel helderder en simpeler geregeld zijn. Ik geef daarom deze
suggestie nog eens mee. Wij moeten hierin een duidelijke keuze maken, zeker
nu wij al vaak hebben gezien dat in 98% van de gevallen de gemeente
bevoegd is.Minister Cramer:Het voorstel van de heer Janse de Jonge wordt zeker meegenomen als wij
bij het formuleren van het uitvoeringsbesluit hierop terugkomen. Ik liet al
weten dat de mate van decentralisatie ook afhankelijk is van de gerealiseerde
kwaliteit in de uitvoering. Daarom stelde ik voor om niet direct alles over
te hevelen naar de gemeenten, omdat een en ander nog even tijd nodig heeft,
gezien de complexiteit van de zaken die nu bij de provincies liggen. Wij spreken
hierbij echter over een beperkt percentage.De heer Janse de Jonge (CDA):Zegt de minister nu dat zij hierover wel wil nadenken, maar dat zij dit
aan een bepaald kwaliteitsniveau koppelt of aan een bepaald minimum bij gemeenten?
Heb ik dat goed begrepen?Minister Cramer:Ja. Dit is ook het uitgangspunt van het onderwerp waarop ik direct terugkom.
Alles heeft hierbij te maken met de mogelijkheid om te decentraliseren, wetend
dat de kwaliteit is gegarandeerd.Ik kom op de relatie met het standpunt van de commissie-Mans. Ik begrijp
heel goed dat vandaag bij de parlementaire behandeling van de Wabo een relatie
wordt gelegd met het advies van deze commissie. Ik ben daaraan zelf ook debet,
omdat ik tijdens de landelijke Wabo-dag gesproken heb over een herziening
van de structuur en over "ongeveer 25 omgevingsdiensten". Dit leek
mij wel logisch. Ik heb daarbij echter nadrukkelijk gesproken over uitvoeringsorganisaties.
Ik kom daarop zo terug.Ik moet hierbij uitdrukkelijk de kanttekening plaatsen dat de discussie
die wij hierover voeren wat mij betreft een informerend en niet een concluderend
karakter heeft. Dit heeft te maken met het feit dat het kabinet nog geen standpunt
heeft ingenomen over het advies van de commissie-Mans. Dit zal zeer binnenkort
in de ministerraad gebeuren. Het is echter een goed gebruik om deze zaken
eerst in de Tweede Kamer te bespreken en pas daarna in de Eerste Kamer. Toch
zal ik op deze punten ingaan, omdat er wel degelijk een gelegenheid is.Om te beginnen wil ik de aanleiding memoreren van de discussie over de
omgevingsdiensten. Daarna zal ik het hebben over de actuele stand van zaken.
Begin dit jaar heb ik de strategische notitie over handhaving van VROM naar
de Tweede Kamer gestuurd. In deze notitie identificeerden de minister van
Justitie en ik een aantal knelpunten in het stelsel van rechtshandhaving.
Deze knelpunten hebben ook te maken met de toenemende complexiteit van de
taken die lokaal moeten worden uitgevoerd. Dit heeft weer te maken met internationalisering en met het feit dat steeds meer handhavingstaken in ketenverband
moeten worden uitgevoerd. Kortom, het vergt veel deskundigheid om zaken goed
aan te pakken. Wij kondigden tijdens de behandeling van de notitie in de Tweede
Kamer ook de instelling aan van de commissie-Mans. Deze commissie kreeg van
ons de opdracht om antwoord te geven op de vraag of de analyse juist was van
de knelpunten die wij in de uitvoeringsnotitie hadden gegeven. Ook hebben
wij gevraagd wat mogelijke oplossingsrichtingen zijn. De commissie-Mans heeft
begin juli een advies uitgebracht. Dit advies bevat de aanbeveling om omgevingsdiensten
op te richten. Daarachter zit een heel verhaal waarover in het advies wordt
geschreven. Deze aanbeveling heeft vooral te maken met een aantal zaken rond
kwaliteit en efficiencyverhoging van wat in de handhavingspraktijk moet gebeuren.Ondertussen, of eigenlijk al eerder stelden het IPO en de VNG voor om
te onderzoeken of een verdere decentralisatie van de bevoegdheden uit de Wabo
mogelijk is. Dit zou volgens beide organisaties moeten worden gekoppeld aan
een verbetering van de kwaliteit van de uitvoering. Recent hebben het IPO
en de VNG de resultaten van hun overleg hierover aan mij meegedeeld. In de
intentieverklaring van de organisaties, van 29 september, geven zij aan
dat een verdere decentralisatie mogelijk is. Zij koppelen dit aan een verbetering
van de uitvoering. Hierbij spreken het IPO en de VNG over de vorming van een "robuuste
landsdekkende uitvoeringsstructuur met omgevingsdiensten". Er is dus
sprake van een lijn die overeenstemt met het advies van de commissie-Mans.
Alleen noemen zij daarbij geen aantallen en gaan zij uit van keuzevrijheid
in de vorm en de omvang van de samenwerking. In een landelijk convenant willen
zij hierover met het kabinet afspraken maken en stevige kwaliteitscriteria
vastleggen.Ten slotte noem ik naast de commissie-Mans en de intentieverklaring van
het IPO en de VNG, het kabinetsstandpunt inzake Oosting over interbestuurlijk
toezicht en verder de commissie-Lodders. In het kabinetsstandpunt over Oosting
wordt een verdergaande versobering en decentralisatie van interbestuurlijk
toezicht aangekondigd. Ook hieraan is de verbetering van de kwaliteit van
de uitvoering door gemeenten gekoppeld. Ik heb zelf aldoor benadrukt dat decentralisatie
goed is, mits wij er zeker van zijn dat de kwaliteit en de efficiency goed
zijn geborgd. Dat is ook de reden waarom wij nu met de dubbelslag zitten van
aan de ene kant de Wabo en aan de andere kant ontwikkelingen rond de uitvoeringsstructuur
en de commissie-Mans.Binnen dit hele speelveld buigt het kabinet zich op dit moment over de
formulering van een eindbeeld ten aanzien van de rollen en de verantwoordelijkheden
van de verschillende overheden, en dus ook over de organisatie van de ambtelijke
uitvoering. Het eindbeeld blijft dus enerzijds een bredere scope dan het advies
van de commissie-Mans – het gaat immers over meer, het gaat ook over
de commissie-Lodders en over de commissie-Oosting – maar anderzijds
ook meer dan de uitvoering van de Wabo alleen. Het eindbeeld gaat dus over
het verminderen van bestuurlijke drukte door een heldere rolverdeling tussen
de verschillende overheids­lagen in het Huis van Thorbecke. Dit laatste
zeg ik met nadruk, want ik ben absoluut niet voor een vierde bestuurslaag
in het VROM-domein. Het gaat om het oplossen van structurele knelpunten in
het handhavingsstelsel. Het gaat er dus om dat wij kwaliteit borgen in de
uitvoering. Als wij het hebben over omgevingsdiensten, hebben wij het over
de uitvoeringsorganisaties en niet over het overhevelen van bevoegdheden.De heer Janse de Jonge (CDA):Ik dank de minister voor haar antwoord. De vraag is waar zij het initiatief
laat. De intentieverklaring waarover zij spreekt, hebben wij gezien. Ik viel
niet achterover van de inhoud daarvan. Daarnaast zegt de minister dat er recentelijk
overleg is geweest met de VNG en het IPO. Dat is een heel goede zaak. Is de
insteek van de minister bij de organisatie van de omgevingsdiensten nu een
tweede kwaliteitsborging? Terecht hecht zij daaraan grote waarde aan, en wij
doen dat met haar; hierom gaat het in essentie allemaal. Laat zij daarbij
dus het initiatief aan de gemeenten en provincies om, langs de lijn van zelforganisatie
en het zelf aanleggen van kwaliteitsmaatstaven, de zaak te organiseren?Minister Cramer:De heer Janse de Jonge stelt mij een vraag die ik op dit moment heel moeilijk
kan beantwoorden. Hierover zijn wij namelijk nog in gesprek binnen het kabinet.
Ik wil de heer Janse de Jonge wel zeggen dat ik zelf gecharmeerd ben van de
vorming van omgevingsdiensten. Willen wij dat in dit land voor elkaar krijgen
in goed overleg met gemeenten en provincies, dan realiseer ik mij dat wij
het zó moeten doen dat wij uiteindelijk met elkaar door één
deur komen. Daarvan moeten wij uitgaan. Als wij kijken naar omgevingsdiensten
en wat er in het land gebeurt, dan voel ik mij gesterkt door het feit dat
al een aantal omgevingsdiensten is gevormd op bestaande milieudiensten en
dat de beoogde ontwikkeling ook al in de praktijk gaande is. In verschillende
regio's spelen provincies een heel belangrijke rol om die ontwikkeling naar
omgevingsdiensten te realiseren. Met andere woorden, het is niet zo dat het
kabinet iets heel anders beoogt dan gemeenten en provincies. Provincies zien
ook voor zichzelf een rol om de regie daarover te voeren. Zij hebben daarover
samen met gemeenten een convenant afgesloten. Het is voor mij op dit moment
echter lastig om, vooruitlopend op het kabinetsstandpunt en vooruitlopend
op wat in de Tweede Kamer besproken zal worden, nu al te veel de precieze
invulling te geven van de wijze waarop wij dit spel met elkaar spelen.Mevrouw Meulenbelt (SP):Ik probeer iets helder te krijgen. Ik was niet bij de bewuste dag waarop
de minister die uitspraak heeft gedaan. Naar ik begrijp uit de literatuur
en naar ik van andere mensen die aanwezig waren heb gehoord, klonk die uitspraak
niet als een eventuele suggestie maar als een tamelijk duidelijke intentieverklaring.
De minister heeft ook het aantal genoemd, 25 omgevingsdiensten. Zij heeft
tamelijk duidelijk uitgesproken dat dit haar plan was. Terecht zegt de minister
dat het kabinet zich hierover nog niet heeft uitgesproken en dat het kabinet
nog in overleg is. Nu wil ik heel graag weten of de minister deze uitspraak
dan niet gedaan heeft of dat zij die intrekt.Minister Cramer:Het is begrijpelijk dat mevrouw Meulenbelt dit vraagt. De inzet van mij
en het kabinet is om inderdaad toe te werken naar een aantal, rond de 25,
omgevingsdiensten die uitvoeringsorganisaties zijn rond thema's van het VROM-domein.Mevrouw Meulenbelt (SP):Nu breekt mijn klomp! Ik weet niet meer waar ik aan toe ben met de minister.
Op het ene moment zegt zij dat het nog in overleg is en op het andere moment
dat het wel de intentie is. De minister weet ook dat zij hiermee de VNG ongeveer
de gordijnen in heeft gejaagd. Misschien is het onterecht dat die in de gordijnen
hangt, maar de minister maakt het wel erg onduidelijk. Zij heeft een uitspraak
gedaan. Zij zegt dat het nog door het kabinet behandeld moet worden. Vervolgens
zegt zij weer dat het wel haar intentie is. Waarop moeten wij nu reageren?Minister Cramer:De inzet van mij en ook van het kabinet, zeg ik rechtstreeks aan mevrouw
Meulenbelt, is om te denken en te handelen in lijn met wat de commissie-Mans
globaal voorstelt. Het punt is natuurlijk, zoals ik ook in antwoord op de
opmerking van de heer Janse de Jonge zei, dat het van belang is om dit wel
zo te doen dat wij met de VNG en het IPO samen uiteindelijk door één
deur komen. In overleg met beide, VNG en IPO, zullen wij komen tot enige vorm
van overeenstemming. Het is ook zo dat IPO en VNG onderkennen dat omgevingsdiensten
van belang zijn. Het punt waar het om gaat, is hoe wij het proces daarnaartoe
gaan inrichten. Daarover gaan nu de discussies, en daarover kan ik op dit
moment dus nog geen finaal antwoord geven.Mevrouw Meulenbelt (SP):Voorzitter.De voorzitter:Er staan zo veel mensen. Ik geef eerst mevrouw Meindertsma het woord.Mevrouw Meulenbelt (SP):Maar ik heb nog steeds geen antwoord gekregen.De voorzitter:Ik vermoed dat de anderen hetzelfde vinden.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Het gaat vooral om de insteek van de minister. De minister zegt dat voor
haar de kwaliteit van de uitvoering en de kwaliteit van handhaving en toezicht
op de vergunningen buitengewoon van belang zijn, en ik begrijp dat. Ik denk
dat een groot deel van de sprekers in deze Kamer niet zullen bestrijden dat
kwaliteitsborging van buitengewoon groot belang is. Alleen is voor ons het
uitgangspunt dat gemeenten en provincies degenen zijn die aangesproken moeten
worden op de kwaliteit. Wij gaan niet de spelregels veranderen. Laat ik een
voorbeeld geven, niet bedoeld als karikatuur. Als een voetbalelftal voortdurend
verliest, gaan wij toch de spelregels niet veranderen? Op zijn hoogst hier
en daar een speler. Daar gaat het om: ga je het aanpakken op de plek zelf,
of ga je andere organisaties in het leven roepen?Minister Cramer:Dit zou kunnen leiden tot een heel debat over iets wat nog in behandeling
is in het kabinet en nog in behandeling moet worden gebracht bij de Tweede
Kamer. Ik wil echter een poging doen om een eerste aanzet tot een antwoord
te geven, voor zover ik dat kan geven, gezien de fase waarin alles zich bevindt.
Uitgangspunt van provincies, gemeenten en het kabinet is kwaliteitsverbetering
en efficiencyverhoging. De ervaringen leren dat kleine gemeenten op dit moment
moeite hebben om überhaupt mensen te krijgen. Zij kunnen hun taken niet
laten uitvoeren omdat hun personeel naar grotere gemeenten gaat, waar het
werk aantrekkelijker is. Kleine gemeenten kampen met veel complexe vraagstukken.
Zij kunnen het vaak niet aan, zeggen zij zelf. De meeste gemeenten zijn daarom
voor clustering. De vraag is nu op welk schaalniveau je gaat clusteren. De
provincies hebben zeer nadrukkelijk aan mij te kennen gegeven dat zij het
van belang achten dat zij een regisserende rol spelen, om ervoor te zorgen
dat dit proces versneld tot clustering komt, op niveaus die, zoals zij zelf
melden, niet zo ver afliggen van wat de commissie-Mans heeft voorgesteld.
Wij zijn in gesprek over de vraag hoe dit precies uitpakt.Regionale omgevingsdiensten voeren specifieke taken uit. De dagelijkse
dingen, die gewoon door de gemeente in het kader van de Wabo kunnen worden
uitgevoerd, laten wij natuurlijk niet allemaal uitvoeren door een regionale
omgevingsdienst. De essentie van de regionale omgevingsdiensten is dat zij
de kwaliteiten hebben die nodig zijn voor de specifiekere thema's. De benodigde
deskundigheid is er aanwezig, zodat zij een tegenpartij zijn voor het bedrijfsleven
en voor derden, de burgers. Daardoor hebben mensen in omgevingsdiensten de
mogelijkheid om stappen te zetten in hun loopbaan. Dat vind ik zelf van groot
belang. Het worden namelijk stevige uitvoeringsorganisaties, waar je je deskundigheid
kunt ontwikkelen en waar je loopbaanperspectief hebt. Daardoor neemt de uitstroom
van kleine diensten van gemeenten naar adviesbureaus af. Die bureaus worden
voortdurend ingehuurd om zaakjes te regelen en zijn daarna weer weg. Deze
praktijk moet sterk teruggedrongen worden.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik zal proberen heel kort te spreken. Wij zullen hierop ongetwijfeld in
tweede termijn terugkomen. De minister gaat hier helemaal niet over. Het hart
van de wet die op tafel ligt is dat de gemeenten en de provincies erover gaan.
Als de minister nu iets anders voorstelt, stelt zij een systeemwijziging voor
ten aanzien van deze wet. Dat is voor ons buitengewoon essentieel om te weten.Mevrouw Huijbregts-Schiedon (VVD):De minister is bijzonder inconsistent. Ik heb net opgeschreven wat zij
zei over de bevoegdheidsverdeling. Als wij het over bevoegdheden hebben, hebben
wij het niet over uitvoering. Uitvoering is volgens mij toch de zaak van de
backoffice. De minister zei dat decentralisatie afhankelijk is van de gerealiseerde
kwaliteit in de uitvoering. De minister vond het ook niet nodig om dit nu
al te regelen. Dit zou wel terugkomen bij de bevoegdheidsverdeling en het
uitvoeringsbesluit. Nu hebben wij het alleen maar over uitvoering. Nu spreekt
de minister zich op voorhand positief uit over het onderbrengen van de uitvoering
bij verplichte omgevingsdiensten.Ik vind dit bijzonder inconsistent. Ik zou van de minister verwachten
dat zij hierbij aansluit op haar eerdere uitspraak, dat decentralisatie en
verdere vorming van mogelijke omgevingsdiensten afhankelijk is van de kwaliteit
van de uitvoering. De minister geeft maar een half beeld van hoe het gaat
in de praktijk. Gemeenten zijn in ieder geval zelfstandig en autonoom genoeg
om zelf beslissingen te nemen, om de samenwerking vrijwillig op te pakken
en op die manier aan de kwaliteitseisen te voldoen waaraan zij volgens de
wet gebonden zijn.Minister Cramer:Het ligt niet zo zwart-wit als mevrouw Huijbregts stelt. In de praktijk
geven heel veel gemeenten aan dat een aantal van de meer specifieke taken
beter geclusterd kunnen worden en in samenwerking met andere gemeenten kunnen
worden uitgevoerd. De verschillen zijn eigenlijk helemaal niet zo vreselijk
groot. Ik kom hierop graag terug, maar wij zitten nu juist in een onderhandeling
met IPO en VNG. Ik kan ook in het kabinet nog geen eenduidig standpunt verwoorden.
Daarover wordt namelijk nog een gesprek gevoerd. Het is dus wat voorbarig
om nu al ferme uitspraken te doen over dit soort zaken. Het is van groot belang,
ook voor het bedrijfsleven, dat wij in dit land zorgen voor sterke partijen,
die in staat zijn om een gesprekspartner te zijn voor het bedrijfsleven bij
vergunningverlening en handhaving. Daarom is het mij te doen. Daarover ben
ik in gesprek met VNG en IPO.Mevrouw Huijbregts-Schiedon (VVD):De minister geeft geen reactie en geen antwoord op mijn vragen over de
inconsistentie. Ik begrijp dat zij in een bestuurlijke spagaat zit, maar zijzelf
heeft in haar nadere memorie van antwoord nogal hoog opgegeven over de omgevingsdiensten.
Haar eigen uitspraken leidden tot deze discussie in deze Kamer. Het staat
de Eerste Kamer natuurlijk geheel vrij om daarover een mening te hebben.De heer De Boer (ChristenUnie):Ik vind dat de minister een duidelijk standpunt heeft. Gemeenten zijn
samen met provincies heel goed bezig om te bekijken hoe de Wabo goed wordt
uitgevoerd. De minister waardeert dit. Vervolgens moet een en ander definitief
geregeld worden, naar de wens van de minister, in pakweg 25 diensten. Is dit
een goede samenvatting van het standpunt van de minister?Minister Cramer:Dat is de intentie waarmee ik de gesprekken met IPO en VNG inga.De heer De Boer (ChristenUnie):Hartelijk dank voor deze duidelijke toelichting en dit duidelijke standpunt.Minister Cramer:Ik zal nog wat zeggen over ICT. Door verschillende fracties, met name
VVD, CDA en ChristenUnie is aandacht gevraagd voor een tijdige oplevering
en testfase van ICT. Ik wil daarover duidelijk zijn. De landelijke ICT-voorziening
dient tijdig gereed te zijn om goed te kunnen worden getest. De overheden
moeten zich tijdig op deze digitale invoering kunnen voorbereiden. Ik ga er
hierbij van uit dat de ICT-voorziening zes maanden voor inwerkingtreding van
de Wabo gereed en bruikbaar moet zijn. Ik neem deze verantwoordelijkheid.
Het zal niet eenvoudig zijn. Verschillende Kamerleden hebben gezegd dat ICT
een weerbarstig dossier is en dat ICT vaak ongewenste vertragingen kent. Maar,
zoals ik ook in de schriftelijke voorbereiding heb aangegeven, heb ik tal
van maatregelen en voorzieningen getroffen om ervoor te zorgen dat wij het
schema wel halen.Er is een uitgebreid testtraject met meer dan 200 experts vanuit de praktijk
van overheden en aanvragers geweest. Juist projecten als het praktijkexperiment
Overijssel zijn door ons met andere overheden en aanvragers in een vroeg stadium
al georganiseerd, om voldoende testresultaten te krijgen. Ik wil bij de ontwikkeling
van ICT-voorzieningen zeer serieus recht doen aan de praktijkervaringen. In
2009 zullen dergelijke testen ook met Overijssel, Enschede, Zwolle en het
waterschap herhaald worden. Daarmee wordt getoetst of aan de praktijkwensen
is voldaan. De testen van 2008 hebben met name tot extra acties ten aanzien
van de gebruiksvriendelijkheid geleid. Zo is aanzienlijk geïnvesteerd
in een aantal extra acties, onder andere met burgers, om de milieu- en gebruikersvriendelijkheid
te verbeteren. Daarbij gaat het om begrijpelijk taalgebruik en de logica van
vragenboom en formulier. De ICT-voorziening moet juist voor burgers en kleine
ondernemers, dus niet alleen voor doorgewinterde experts, gemakkelijk bruikbaar
zijn.Met mijn tweede voorziening heb ik gezorgd voor een degelijke organisatie
die overheden aansluit en die ze help bij het in gebruik nemen van ICT. Alle
overheden worden individueel aangesloten en per overheid wordt getest of de
landelijke voorziening werkt.Verder is voorzien in: handleidingen, een animatiefilm, een opleidingsprogramma,
regionale voorlichtingsbijeenkomsten, handreikingen en een helpdesk voor het
beantwoorden van vragen. Daarnaast komt de landelijke ICT-voorziening reeds
in januari 2009 beschikbaar voor de meest voorkomende, huidige vergunningen
en meldingen, zoals de kap- en bouwvergunning. Ik noem in dit verband ook
het activiteiten- en gebruiksbesluit. Met deze extra tussenstap is het voor
gemeenten mogelijk om reeds ervaring op te doen met het instrument van elektronische
verwerking. Dat zal het werken met elektronische formulieren en het elektronisch
dossier op grond van de Wabo vergemakkelijken.Terecht merkte mevrouw Huijbregts op dat het project Wabo een voorbeeld
is van het nationaal urgentieprogramma om met e-overheid tot een betere dienstverlening
te komen. Het zogenaamde NUP heeft tot doel om voor de verschillende e-overheidsprogramma's
waarmee gemeenten te maken krijgen samenhang en prioriteitsstelling aan te
brengen. Het bestuurlijke principeakkoord voor het NUP heeft eind 2010 als
einddatum voor de realisatie van de e-overheidsonderdelen van dit programma,
maar niet voor alle onderdelen, want als dat het geval was, zouden zij alle
tegelijk in werking treden. Met het NUP wordt juist beoogd om voor gemeenten,
provincies en waterschappen een werkbare planning te hanteren. De invoering
van de Wabo begin 2010 past hier heel goed bij, evenals DigiD en het dienstenloket,
die eerder te gebruiken zijn. De invoeringsteams van het NUP ondersteunen
ook de invoering van het elektronisch omgevingsloket.Ten slotte laat ik in samenwerking met VNG en IPO regelmatig een risicoanalyse
voor het ICT-project uitvoeren. De eerste analyse is voor de zomer van 2008
uitgevoerd. Nu worden de conclusies die uit de analyse kunnen worden getrokken
verwerkt. Zodra hiervan de resultaten bekend zijn, zal het parlement erover
worden geïnformeerd. In het voorjaar van 2009 zal naar verwachting een
tweede risicoanalyse worden uitgevoerd. Ik verwacht dat met al deze maatregelen
dit innovatieve ICT-traject beheersbaar blijft. Ik zal ernaar streven om op
een tijdig moment een goed werkend landelijk voorzieningssysteem bij alle
overheden te hebben.Voorzitter. Ik meen hiermee op de belangrijkste vragen antwoord te hebben
gegeven.De heer Janse de Jonge (CDA):Voorzitter. Ik heb nog een vraag die de minister in tweede
termijn kan beantwoorden. Een aantal fracties heeft gevraagd hoe het verdere
wetgevingstraject er uitziet. Ik heb al bij interruptie gezegd dat wij precies
moeten weten waarover wij dinsdag met de Wabo stemmen. Wij willen weten of
er nog veranderingen op basis van andere voorstellen zijn voorzien. Er is
in dit verband al de Dienstenwet genoemd. Kan de minister ons duidelijk laten
weten wanneer de Invoeringswet wordt ingediend? Wij hoeven niet te weten wat
de omvang en de inhoud ervan zijn. Dat zien wij wel. Wij willen wel weten
wanneer het besluit met het advies van de Raad van State bij de Tweede Kamer
wordt ingediend. Kortom, wij willen weten hoe het verdere wetgevingstraject
er uitziet, zodat wij uiterlijk volgende dinsdag bij de stemming weten waaraan
wij toe zijn. Wij willen dus ook weten of er nog eventuele wijzigingen worden
aangebracht met betrekking tot de Wabo. Daarover zullen wij dinsdag stemmen,
maar ik hoop dat er geen wijzingen worden aangebracht.Minister Cramer:Voorzitter. Wat de heer Janse de Jonge vraagt, zeg ik toe.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-223-232.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl