ECLI:NL:HR:2019:131, Hoge Raad, 29-01-2019, 18/00816
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2019-01-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Art. 416.2 Sv bij verstek na veroordeling t.z.v. verduistering (meermalen gepleegd), art. 321 Sr. Aanwezigheidsrecht. Dag vóór tz. per e-mail gedaan aanhoudingsverzoek van verdachte, ttz. door niet gemachtigde raadsvrouwe gehandhaafd, op de grond dat verdachte wegens werk in Antwerpen niet in staat is om ttz. te verschijnen, door Hof afgewezen o.g.v. overweging dat verzoek onvoldoende is onderbouwd. Ligt in ’s Hofs overwegingen besloten dat Hof aangevoerde niet aannemelijk heeft geacht? HR herhaalt relevante overwegingen uit ECLI:NL:HR:2018:1934, inhoudende dat van verdachte of diens raadsman mag worden gevergd dat hij ter staving van verzoek tot aanhouding gegevens verstrekt die rechter met het oog op te nemen beslissing noodzakelijk acht, dat rechter gevolgen kan verbinden aan omstandigheid dat verzoek onvoldoende door bewijsstukken is gestaafd indien hij aan verzoek ten grondslag gelegde omstandigheden niet z.m. aannemelijk acht en dat rechter verzoek reeds - zonder dat wordt overgegaan tot afweging tussen alle bij aanhouding van onderzoek ttz. betrokken belangen - kan afwijzen op de grond dat aan verzoek ten grondslag gelegde omstandigheid niet aannemelijk is. ‘s Hofs afwijzing van verzoek tot aanhouding van behandeling van zaak berust op de grond dat verzoek onvoldoende is onderbouwd, omdat verdachte verzoek niet met enig stuk heeft gestaafd. Daarin ligt als ‘s Hofs oordeel besloten dat aan verzoek ten grondslag gelegde omstandigheid, inhoudende dat verdachte vanwege zijn werkzaamheden niet ttz. aanwezig kan zijn, gelet op wat aan verzoek ten grondslag is gelegd en ontbreken van bewijsstukken niet aannemelijk is. Dat oordeel is niet onbegrijpelijk. Hof was bij die stand van zaken niet tot nadere belangenafweging gehouden. Volgt verwerping.

29 januari 2019
    Strafkamer
    nr. S 18/00816
    
    Hoge Raad der Nederlanden
    
    
      Arrest
    
    
      
      op het beroep in cassatie tegen een bij een verstek gewezen arrest van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 9 februari 2018, nummer 20/000242-17, in de strafzaak tegen:
    
    
      
        [verdachte]
      , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1969.
    
  
  
    
      1Geding in cassatie
    
      	Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft E.E.W.J. Maessen, advocaat te Maastricht, bij schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
      	De Advocaat-Generaal P.C. Vegter heeft geconcludeerd tot verwerping van het beroep.
    
    
  
  
    
      2Beoordeling van het middel
    
      2.1.
      Het middel klaagt over de afwijzing door het Hof van het verzoek tot aanhouding van de behandeling van de zaak.
      
      
        2.2.1.
        
          Het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 9 februari 2018 houdt in dat de verdachte aldaar niet is verschenen. Het houdt voorts, voor zover voor de beoordeling van het middel van belang, het volgende in:
          "Als raadsvrouwe is ter terechtzitting aanwezig mr. G.L.P. Biesmans, advocaat te Maastricht. 
          (...)
          De raadsvrouwe brengt het volgende naar voren: 
          Cliënt heeft gisteren laten weten dat hij een aanhoudingsverzoek zou doen. Ik acht mijzelf niet gemachtigd de verdediging te voeren, nu cliënt te kennen heeft gegeven dat hij persoonlijk aanwezig wenst te zijn ter terechtzitting van heden. Hij werkt twee dagen in België en kan om die reden niet aanwezig zijn. 
          De voorzitter deelt mede: 
          De verdachte heeft gisteren, 8 februari 2018, te 11.58 uur, een verzoek gedaan tot uitstel van de behandeling van zijn zaak, omdat hij voor zijn werk in Antwerpen is. 
          De advocaat-generaal deelt mede: 
          Ik verzoek het aanhoudingsverzoek af te wijzen. Verdachte was op de hoogte van de terechtzitting van heden en zijn mededeling is bijzonder weinig onderbouwd. De zittingsdatum was ruim van tevoren bekend en verdachte geeft geen specifieke reden op waarom hij het niet zou kunnen halen. 
          De oudste raadsheer houdt het volgende voor: 
          Uit het e-mailbericht van verdachte volgt dat hij sinds 18 januari 2018 als zzp-er werkt. Op die datum was de zittingsdatum van heden al bekend.
          Na een korte onderbreking van het onderzoek voor beraad in raadkamer deelt de voorzitter de volgende beslissing van het hof mede: 
          Het door de verdachte gedane verzoek tot aanhouding wordt afgewezen. Verdachte is behoorlijk gedagvaard in hoger beroep. Verdachte was op de hoogte van de terechtzitting van het hof van heden. Verdachte heeft het aanhoudingsverzoek niet onderbouwd met enig stuk en om die reden is het verzoek onvoldoende onderbouwd.
          Op vordering van de advocaat-generaal verleent het hof verstek tegen de niet verschenen verdachte en beveelt dat met de behandeling van de zaak zal worden voortgegaan."
        
        
      
      
        2.2.2.
        Het Hof heeft het door de verdachte ingestelde hoger beroep niet-ontvankelijk verklaard, nu de verdachte geen schriftuur houdende grieven heeft ingediend, noch mondelinge bezwaren tegen het vonnis heeft opgegeven en het Hof niet van oordeel is dat de strafzaak desalniettemin onderzocht dient te worden.
        
      
    
    
      2.3.
      
        In de regel mag van de verdachte of diens raadsman worden gevergd dat hij ter staving van een verzoek tot aanhouding van het onderzoek ter terechtzitting wegens zijn verhindering of de verhindering van zijn raadsman bij de behandeling aanwezig te zijn, (alsnog) de gegevens verstrekt die de rechter met het oog op de te nemen beslissing noodzakelijk acht. Indien de rechter de aan het verzoek ten grondslag gelegde omstandigheden niet zonder meer aannemelijk acht, kan hij gevolgen verbinden aan de omstandigheid dat het verzoek onvoldoende door bewijsstukken is gestaafd en/of aan zijn verlangen tot aanvulling niet (genoegzaam) is voldaan. 
        Voor het oordeel dat de aan het verzoek ten grondslag gelegde omstandigheid niet aannemelijk is, volstaat evenwel niet steeds de vaststelling dat die omstandigheid onvoldoende is onderbouwd. Het is immers mede afhankelijk van de aard van de aangevoerde reden - in het bijzonder of het gaat om een zich onverwacht aandienende omstandigheid, bijvoorbeeld verband houdend met ziekte van de verdachte - of, alvorens wordt beslist op het verzoek, gelegenheid dient te worden geboden het verzoek van een nadere toelichting te voorzien en/of op een later moment (alsnog) bewijsstukken over te leggen.
        Nadat in voorkomende gevallen gelegenheid is geboden voor een nadere toelichting of het overleggen van bewijsstukken, kan de rechter het verzoek reeds - dat wil zeggen: zonder dat wordt overgegaan tot een afweging tussen alle bij aanhouding van het onderzoek ter terechtzitting betrokken belangen - afwijzen op de grond dat de aan het verzoek ten grondslag gelegde omstandigheid niet aannemelijk is. (Vgl. HR 16 oktober 2018, ECLI:NL:HR:2018:1934.)
      
      
    
    
      2.4.
      De afwijzing door het Hof van het verzoek tot aanhouding van de behandeling van de zaak berust op de grond dat het verzoek onvoldoende is onderbouwd, omdat de verdachte het verzoek niet met enig stuk heeft gestaafd. Daarin ligt als het oordeel van het Hof besloten dat de aan het verzoek ten grondslag gelegde omstandigheid, inhoudende dat de verdachte vanwege zijn werkzaamheden niet ter terechtzitting aanwezig kan zijn, gelet op wat aan het verzoek ten grondslag is gelegd en het ontbreken van bewijsstukken niet aannemelijk is. Dat oordeel is niet onbegrijpelijk. Het Hof was bij die stand van zaken niet tot een nadere belangenafweging gehouden.
      
    
    
      2.5.
      Het middel faalt.
      
    
  
  
    
      3Beslissing
    De Hoge Raad verwerpt het beroep.
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president J. de Hullu als voorzitter, en de raadsheren M.J. Borgers en A.E.M. Röttgering, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 29 januari 2019.