Vragen lid mevrouw Van der Hoeven aan staatssecretaris van Financiën over vermogenspositie gemeenten en provincies in relatie tot lokale en provinciale lasten; het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van orde
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 3179-3184

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

31-01-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 40, pagina 3179-3184

23-01-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Vragen lid mevrouw Van der Hoeven aan staatssecretaris van Financiën over vermogenspositie gemeenten en provincies in relatie tot lokale en provinciale lasten; het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van ordePagina 3179-3184
Vragen van het lid Wijn aan staatssecretaris Kalsbeek van Justitie, over het betalen van schadevergoeding aan opgepakte illegalen; mondelinge vragenuurPagina 3187-3192
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de regelingen betreffende de waarborgen rond de vervolging (26436)Pagina 3195-3207
Behandeling van: - wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake het correctief referendum (27033); - wetsvoorstel Tijdelijke regels inzake het raadgevend correctief referendum (Tijdelijke referendumwet) (27034)Pagina 3207-3252
Presentie en opening (dinsdag 23 januari 2001)Pagina 3179-3179
Stemmingen in verband met het Voorstel van wet van de leden Van Heemst en O.P.G. Vos tot wijziging van de Woningwet en enige andere wetten in verband met maatregelen na sluiting van woningen, woonketen, woonwagens en andere gebouwen, alsmede de bij die ruimten behorende erven ten gevolg van verstoring van de openbare orde of overtreding van artikel 2 of 3 van de Opiumwet (Wet Victor) (24549)Pagina 3194-3195
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 januari 2001)Pagina 3192-3194
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 23 januari 2001)Pagina 3252-3253
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister-president, over diens uitlatingen naar aanleiding van zijn bezoek aan Rusland inzake de betrekkingen tussen Nederland en Rusland en het mogelijke staatsbezoek van Hare Majesteit de Koningin aan Rusland; mondelinge vragenuurPagina 3184-3187

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.Vragen van het lid Van der Hoeven aan de staatssecretaris van Financiën,
over de vermogenspositie van gemeenten en provincies in relatie tot de lokale
en provinciale lasten.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Mevrouw de voorzitter! Gisteren was in meerdere kranten te lezen dat vele
gemeenten en provincies een barstensvolle spaarpot hebben. Die berichten zijn
met name ontleend aan een artikel in het laatste nummer van het blad Binnenlands
Bestuur. Mijn fractie kan zich heel goed voorstellen dat dit soort berichtgeving
heeft geleid tot enige ongerustheid bij krantenlezers en burgers. Het is onbegrijpelijk
dat jaar op jaar hogere lokale belastingen en heffingen betaald moeten worden,
terwijl nu blijkt dat aan de andere kant diezelfde gemeenten hun pot flink
spekken.We lezen op dat punt in Binnenlands Bestuur een aantal zaken. De gunstige
economische ontwikkeling leidt tot extra bijdragen in het Gemeente- en Provinciefonds
met 2,6%, wat meer is dan de beoogde 2%. Je ziet dat gemeenten en provincies
hun totale inkomsten in 2000 met 5% hebben zien stijgen. Je ziet dat de lokale
lasten in 1999 met bijna 7% stegen en in 2000 zelfs meer. Wij krijgen die
signalen, maar de staatssecretaris krijgt deze ook. Het artikel spreekt ook
van een onderzoek naar de vermogenspositie van gemeenten en provincies. Daar
is blijkbaar onvoldoende inzicht in. Kortom, een volstrekt
tegenstrijdig beeld.Het kabinet komt met enthousiaste verhalen over lastenverlichting, maar
verhoogt tegelijkertijd andere lasten voor de burger, zoals de BTW en de ecotaks.
De loonstroken van januari lijken er goed uit te zien, maar een deel van het
voordeel loopt straks weer even hard weg door de steeds stijgende lokale lasten.
Dat beeld heeft mijn fractie gebracht tot de volgende vragen aan staatssecretaris
Bos. - Klopt het dat de inkomsten van gemeenten en provincies uit
het Gemeente- en Provinciefonds en specifieke uitkeringen de laatste jaren
fors zijn gestegen?- Klopt het dat er in vele gemeenten en provincies
de laatste jaren sprake is van een forse versterking van hun vermogenspositie?- Hoe beoordeelt de staatssecretaris de verhouding tussen enerzijds
de stijging van de inkomsten uit de fondsen en specifieke uitkeringen en anderzijds
de stijgende lokale en provinciale lasten voor de burgers?- Erkent
de staatssecretaris dat er weinig overblijft van de veelgeroemde lastenverlichting
na doorvoering van het Belastingplan 2001 in combinatie met de verhoging van
de lasten die ik zonet noemde? Hoe denkt hij dat burgers daartegen aankijken?- Is de staatssecretaris bereid, met provincies en gemeenten te overleggen
over algemene uitgangspunten voor toekomstige verhogingen van lokale en regionale
lasten?- Bij de toedeling van middelen uit het Gemeentefonds is er
een koppeling tussen de hoogte van wat een gemeente krijgt en de benutting
van de gemeentelijke belastingcapaciteit. Daar wordt een rekentarief voor
gehanteerd. Het heeft rare gevolgen dat gemeenten die oog hebben voor de lastenverlichting
voor de burgers lage OZB-tarieven hanteren en tegelijkertijd gekort worden
uit het Gemeentefonds. Dat kan toch niet, voorzitter! Hoe kijkt de staatssecretaris
daartegenaan?Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter! Voorzover de vraag van mevrouw Van der Hoeven betrekking
heeft op de precieze inkomsten uit het Gemeentefonds voor de gemeenten, zoals
die zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld, verwijs ik naar de reguliere
jaarlijkse rapportage die wij daarover geven.Haar volgende vragen hebben vooral te maken met de vermogensvorming bij
gemeenten, met name hoe zich het bedrag dat aangehouden wordt aan reserves
en voorzieningen, zou verhouden tot de ontwikkelingen van de lokale lastendruk.
Op dat punt kan ik helaas weinig concreet zijn, omdat collega De Vries van
Binnenlandse Zaken en ikzelf geconstateerd hebben dat wij tot op heden bijzonder
weinig inzicht hebben in de vermogenspositie die concreet bestaat bij gemeenten.
De minister van Binnenlandse Zaken heeft in zijn brief aan de Tweede Kamer
waarin hij het plan van aanpak "Transparantie financiële positie gemeenten"
presenteerde, geconstateerd dat het vreemd is om enerzijds verantwoordelijkheid
te dragen voor het systeem dat samenhangt met de financiële verhouding
tussen rijk en lagere overheden en tegelijkertijd weinig inzicht te hebben
in wat dat concreet betekent. Ik kan daarom weinig concreet commentaar geven
op de diverse cijfers die in het artikel in Binnenlands Bestuur worden genoemd.
Het COELO verricht een onderzoek, maar de resultaten daarvan zijn nog niet
bekend. Zelf houden wij de vierjaarlijkse evaluatie van de systematiek van
de toedeling uit het Gemeentefonds. Tot op dit moment zijn er geen concrete
inzichten die mij in staat stellen op zinnige wijze, laat staan in het algemeen,
uitspraken te doen over de verhouding tussen de vermogensposities van gemeenten
enerzijds en de ontwikkeling van de lastendruk anderzijds.Mevrouw Van der Hoeven vraagt verder hoeveel er overblijft van de beloofde
lastenverlichting in het licht van de ontwikkeling van de lokale lastendruk
en hoe wij menen dat de burger daartegen aankijkt. Bij alle koopkrachtplaatjes
die hierover de afgelopen maanden zijn gepresenteerd, is rekening gehouden
met de ontwikkeling van de lokale lastendruk. Het sommetje, dat er per saldo
op neerkomt dat de rijksoverheid 7 mld. minder aan belastingen ontvangt, blijft
dan ook overeind. Ik wijs er verder op dat uit de laatste monitor die betrekking
heeft op de inkomsten voor gemeenten uit lokale heffingen, blijkt dat enigszins
een rem is gezet op de stijging van de lokale lasten. De stijging in 2000
was voor een gemiddeld huishouden nog maar maximaal 0,1% van het besteedbaar
inkomen. Dat is in de voorgaande jaren aanmerkelijk hoger geweest. Bij het
percentage van 7,2, dat in het blad Binnenlandse Bestuur wordt genoemd, is
niet alleen gekeken naar de lastenontwikkeling op microniveau. Daarin zijn
ook volumefactoren, endogene factoren, verwerkt. Dat is natuurlijk niet relevant
voor hetgeen een individueel huishouden op dit punt voelt.De algemene uitgangspunten die wij hanteren bij verdelingsmaatstaven en
het Gemeentefonds zijn onderwerp van de vierjaarlijkse evaluatie. Daarbij
wordt natuurlijk ook gekeken naar de specifieke WOZ-problematiek die mevrouw
Van der Hoeven aanroerde. Naar ik meen, hoef ik hier niet uiteen te zetten
dat juist dat element uitdrukkelijk samenhangt met bepaalde principes die
wij graag hanteren op het gebied van de draagkracht.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik constateer dat de staatssecretaris mijn vraag positief
beantwoordt en dat het klopt dat de uitkeringen fors gestegen zijn. Het klopt
ook dat de vermogenspositie van gemeenten fors is versterkt. De staatssecretaris
bevestigt dit. De staatssecretaris geeft echter ook aan – en dat baart
mij zorgen – dat hij geen concreet inzicht heeft in de vermogensvorming.
De transparantie die door de gemeenten zou moeten worden gegeven, is er niet.Dit betekent dat de staatssecretaris mijn vragen niet kan beantwoorden.
Ik vind dat heel zorglijk. Nu weet ik wel dat het COELO een rapport uitbrengt,
maar wanneer komt dat rapport? Ik neem aan dat daarbij een kabinetsreactie
wordt gevoegd waaruit blijkt hoe wordt omgesprongen met die vermogenspositie.Staatssecretaris Bos:Dat de uitkeringen uit het Gemeentefonds gestegen zijn, heb ik inderdaad
bevestigd. Ik verwijs hierbij ook naar het accres dat het afgelopen jaar is
ontstaan.Ik zie bij de vermogensvorming ook factoren en ontwikkelingen die kunnen
leiden tot de conclusie dat er inderdaad sprake is van een toename van een
en ander bij de gemeenten, maar een concreet inzicht in de mate waarin en
de verdeling over de diverse gemeenten ontbreekt. Wij moeten daar niet te
snel conclusies uit trekken. Wij weten allemaal dat bepaalde
transacties tot vermogensvorming leiden, zoals de verkoop van een nutsbedrijf.
Bij de ene gemeente is dat wel gebeurd, bij een andere niet. Algemene conclusies
daarover lijken mij dus niet mogelijk.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Op macroniveau bezien, klopt dat allemaal wel, maar burgers worden geconfronteerd
met de uitkomst daarvan op microniveau, per gemeente en per individu. Nu blijkt
toch dat de vragen niet worden beantwoord. Het gaat er juist om dat de lokale
lasten aan banden worden gelegd. Daarover heeft de staatssecretaris in een
eerder stadium beloftes gedaan en gezegd dat dit zou moeten gebeuren. Is hij
bereid met provincies en gemeenten te overleggen over algemene uitgangspunten
voor een toekomstige verhoging van lokale en regionale lasten? Het mag niet
voorkomen dat het geld dat er hier bij komt, er daar weer met de schep uit
gaat.Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter! Ik heb geconstateerd dat wij in staat zijn geweest
om de stijging van de lokale lasten samen met de gemeenten tot bijna nul terug
te brengen. Op het niveau van de huishoudens is de ontwikkeling van de microlastendruk
door de toename van de lokale lasten in 2000 beperkt gebleven tot gemiddeld
maximaal 0,1%.Ik wijs ook op de reactie van de woordvoerder van de VNG op het punt van
mevrouw Van der Hoeven. Als de VNG zich eerder bewust was geweest van de hoeveelheid
extra fondsen die door dit accres aan de gemeenten is toegevloeid, waren de
gemeentelijke beslissingen inzake de hoogte van de lokale lasten wellicht
anders uitgevallen. In zekere zin heeft de timing hierbij een rol gespeeld.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Hiermee legt de staatssecretaris het probleem neer bij de gemeenten, waar
het voor een deel ook thuishoort, maar het hoort ook bij hem thuis. Is hij
bereid om te overleggen over de algemene uitgangspunten voor toekomstige verhogingen
van lokale en regionale lasten? Ik stel deze vraag al voor de derde keer,
maar zij is niet beantwoord. Hij hoeft alleen maar "ja" te zeggen.Staatssecretaris Bos:Er is een vierjaarlijkse evaluatie in de bredere context van de toedeling
van middelen uit het Gemeentefonds. Ik heb er geen enkel probleem mee om dit
aspect daarbij te betrekken.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Er is nog een vraag blijven liggen, namelijk wat er met die vermogens
gaat gebeuren. Hierover komen heel verschillende reacties en rare denkbeelden
bij mensen. Zij zeggen dat de gemeentes rijk zijn, maar dat zij toch een verhoging
van de lokale lasten moeten betalen. Wat bent u op dit punt van plan?Staatssecretaris Bos:Wij zijn niets van plan totdat wij weten wat er speelt. Wij hebben een
onderzoek aangekondigd om uit te vinden wat er nu precies aan de hand is.
Collega De Vries van Binnenlandse Zaken heeft in algemene zin aan de Kamer
meegedeeld dat de stelling niet opgaat dat een gemeente met grote reserves
rijk is en een gemeente met lage reserves arm, zolang niet tegelijkertijd
het beeld bekend is van de verplichtingen die de gemeente aangaat, en de risico's
die zij loopt. Dat moeten wij ook in het plaatje betrekken.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat is helder. Wij hebben hetzelfde probleem gehad bij de politieregio's,
waarbij de vermogenspositie ook bij het budgetverdeelsysteem is betrokken.
Er is een modus voor gevonden om daarnaar te kijken. Is de staatssecretaris
iets dergelijks van plan bij de vermogens of reserves van gemeenten?Staatssecretaris Bos:Ik ga niet vooruitlopen op conclusies totdat ik de feiten ken.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Wanneer krijgt de Kamer inzicht in die feiten?Staatssecretaris Bos:Wij hebben een maand geleden, op 12 december, een brief gestuurd met het
volledige plan van aanpak om meer inzicht te krijgen in de financiële
positie van gemeenten. Daarin kunt u al onze voornemens en tijdpaden vinden.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat zijn tijdpaden, maar daar vraag ik niet naar. Ik vraag naar het inzicht
in de vermogenspositie. Wanneer komt het resultaat van het onderzoek, vergezeld
van een kabinetsreactie, naar de Kamer, zodat wij ons een beeld kunnen vormen?Staatssecretaris Bos:Ik neem aan dat u verwijst naar het onderzoek van het COELO. Dat is niet
in opdracht van ons gedaan. Wij hebben dus ook geen controle over het tijdpad
ervan. Ik begreep dat de uitkomst in de loop van dit jaar te verwachten is.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat is wel erg vaag, want het jaar is net begonnen en duurt tot 31 december
2001. Wanneer in dit jaar, zodat gemeenten er rekening mee kunnen houden bij
de opstelling van hun begroting?Staatssecretaris Bos:Ik ben geen opdrachtgever. Dit onderzoek wordt niet gedaan, omdat ik het
wil. Ik heb er geen controle over wanneer het af is. Zij hoeven zich niets
gelegen te laten liggen aan wat ik vind. Ik wil dat best uitzoeken, opvragen
en mededelen, maar op dit moment is het mij onbekend.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat lijkt mij heel goed. De staatssecretaris is dan wel geen opdrachtgever,
maar hij heeft een verantwoordelijkheid wat betreft de lokale lasten en de
besteding van de reserves. Daar spreken wij hem op aan. Los van dat onderzoek,
waarvan ik kan begrijpen dat hij het graag wil hebben, moet hij die gegevens
op korte termijn aan de Kamer verstrekken.Staatssecretaris Bos:Vanwege die verantwoordelijkheid waar mevrouw Van der Hoeven mij terecht
op aanspreekt, heb ik samen met mijn collega van Binnenlandse Zaken een plan
van aanpak opgesteld om beter inzicht te krijgen in wat er feitelijk gaande
is. Dat zullen wij voortzetten, met alle urgentie die daarbij past.Mevrouw Kant (SP):De lokale lasten zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Zij drukken vooral
zwaar op mensen met de laagste inkomens, omdat zij niet inkomensafhankelijk
zijn. Ik wil graag een reactie van de staatssecretaris op mijn suggestie om
de lokale lasten af te schaffen vanwege deze onevenredige belasting. Als zij
bovenop de inkomstenbelasting worden gezet, kan dat geld vervolgens
weer naar de gemeentes vloeien. Dan zijn wij van dat oneerlijke probleem af.Dan kom ik bij mijn tweede vraag. Het is waar dat de lokale lasten stijgen.
Wat niet waar is, is dat gemeenten goed in de slappe was zitten. Ik spreek
dat tegen. Kijk bijvoorbeeld naar voorzieningen die worden afgebroken op lokaal
niveau en kijk naar de WVG, waar gemeenten nog steeds te weinig geld voor
hebben. Wat mij opviel in het artikel van Binnenlands Bestuur is ook niet
zozeer dat aspect, maar een ander aspect.De voorzitter:En uw vraag is...Mevrouw Kant (SP):Onder het kopje Grote uitverkoop stond dat een van de redenen dat gemeenten
meer geld hebben, de uitverkoop van publieke voorzieningen en diensten is.
Wat vindt de staatssecretaris van deze ontwikkeling?Staatssecretaris Bos:Ik ben het eens met de constatering van mevrouw Kant dat te snel wordt
geconcludeerd dat gemeenten bulken van het geld. Dat is onjuist, want daar
moet je tegenover stellen wat er van gemeenten verwacht wordt. Ik constateer
dat de verkoop van nutsbedrijven past binnen de bevoegdheden die wij aan gemeenten
hebben toegedeeld. Dat geldt ook voor de uitvoering van de lokalebelastingenpolitiek.
De suggestie om de lokale lasten af te schaffen en onder te brengen in het
domein van de nationale overheid lijkt mij op gespannen voet te staan met
de manier waarop wij in dit land aankijken tegen de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen centrale overheid enerzijds en lagere overheden anderzijds.Mevrouw Kant (SP):Ik krijg graag toch nog een reactie op die lokale uitverkoop van publieke
zaken. De staatssecretaris heeft gezegd dat het de autonomie van de gemeenten
is en dat wij daar landelijk niet over gaan, maar het is natuurlijk wel een
maatschappelijke ontwikkeling waar het kabinet zich een mening over moet vormen.
Er kan nu wel geld in het laatje van de gemeenten zitten door de verkoop daarvan,
maar op de langere termijn kunnen wij als maatschappij duurder uit zijn omdat
wij geen zeggenschap meer hebben over die voorzieningen. Dan is het geld van
die uitverkoop inmiddels op. Ik krijg toch graag een inhoudelijke reactie.Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter! Daar wil ik twee dingen op zeggen. Er komt een
aantal specifieke zaken naar voren in het probleemgebied dat mevrouw Kant
net heeft geschetst. Over de toekomst van de nutsbedrijven wordt al volop
gediscussieerd, in deze Kamer bij de begrotingsbehandeling van de ministeries
van Binnenlandse Zaken en van Economische Zaken. Er wordt echt inhoudelijk
ingegaan op de manier waarop wij hiermee willen omgaan.Ik constateer vaker dat wij nationaal vraagtekens zetten bij de afwegingen
die op lokaal niveau worden gemaakt, maar wij constateren tegelijkertijd dat
het niet aan ons is om die afweging te maken. Dat hoort thuis op gemeentelijk
niveau. Dat is uiteindelijk mijn antwoord op de vraag die mevrouw Kant heeft
gesteld.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter!...De voorzitter:Laatste keer, mevrouw Kant, en graag een vraag in plaats van een betoog.Mevrouw Kant (SP):De staatssecretaris heeft gelijk dat die democratische afweging lokaal
plaatsvindt, maar ik vraag hem naar zijn opinie. Hij als sociaal-democraat
moet zich toch ook aangesproken voelen door wat er gebeurt? Hij heeft toch
wel een mening over het uitverkopen van dit soort publieke zaken op lokaal
niveau? Vindt hij dat wel of niet een gewenste ontwikkeling? Kan het zijn
dat gemeenten en dus wij allen uiteindelijk duurder uit zijn door dit soort
ontwikkelingen?Staatssecretaris Bos:Ik ben mij er niet alleen als lid van deze regering, maar ook als sociaal-democraat
zeer van bewust dat het voordelen heeft dat beslissingen die van groot belang
zijn voor de burger worden genomen op een niveau dat zo dicht mogelijk bij
de burger is en dat is in veel gevallen het niveau van de gemeente.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter! De Kamer heeft de minister van Binnenlandse Zaken en de staatssecretaris
van Financiën al eerder gevraagd om meer inzicht te krijgen in de eigen
middelen van de gemeenten, als grondslag voor de verdeling van het geld tussen
gemeenten. Nu blijkt dat verplichtingen of bezittingen van gemeenten zoveel
meer waard zijn dan soms in de boeken werd opgenomen. Kan het zijn dat de
grondslag voor de verdeling van het Gemeentefonds aan een zekere herziening
toe is? Het verbaast mij enigszins dat de staatssecretaris zelf geen opdrachtgever
is van het COELO-onderzoek. Voorzover mijn herinnering reikt, was de staatssecretaris
bezig met een onderzoek naar de grondslag van de verdeling als het gaat om
de eigen middelen en de vermogenspositie van de gemeenten. Hoe zit dat?Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter! Ik wil waken voor generalisaties op dit punt. Het
is nog maar de vraag of de vermogenspositie van de gemeenten zo ontzaglijk
is gegroeid of zoveel meer waard is. Het cijfer van 40 mld. dat in het artikel
van Binnenlands Bestuur wordt genoemd, kunnen wij op dit moment op geen enkele
wijze valideren. Ik wil er ook op wijzen dat het nog maar de vraag is of een
gemeente die een grote reservepositie heeft omdat een nutsbedrijf verkocht
is, rijker is dan een gemeente die niet die reservepositie heeft, maar die
wel eigenaar is van een nutsbedrijf. Dat soort verhoudingen moet je op de
juiste manier wegen. Wij kunnen dat op dit moment niet, ten eerste omdat wij
er geen inzicht in hebben en ten tweede omdat wij, naarmate wij proberen om
er meer inzicht in te krijgen, tot de ontdekking komen dat er bij lagere overheden
ook boekhoudkundig heel verschillend mee wordt omgegaan. Wel willen wij er
echt werk van maken, juist om onze verantwoordelijkheid op dit punt na te
kunnen komen.Zal dit gevolgen hebben voor de verdelingsmaatstaven en grondslagen van
het Gemeentefonds? Wij zijn bezig met de vierjaarlijkse evaluatie. Uiteraard
zullen daarbij alle hiervoor relevante zaken worden betrokken, evenals de
relevante informatie die voortkomt uit het plan van aanpak Financiële
transparantie van gemeenten. Wij zijn geen opdrachtgever van het COELO-onderzoek,
maar dat neemt niet weg dat wij met het COELO in contact zullen treden om
uit te vinden in hoeverre wat wij doen, spoort met hetgeen het COELO doet en in hoeverre wij elkaar van dienst kunnen zijn.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Dat is mij net iets te dun. Vindt u niet dat de verschillen die zich nu
tussen gemeenten lijken voor te doen, een veel actievere rol van de staatssecretaris
vergen? Zo kan meer helderheid worden geschapen en ook worden bezien of het
geld tussen gemeenten op een fatsoenlijke manier is afgestemd op de vermogenspositie
van gemeenten, dan wel op de middelen die zij beschikbaar hebben.Staatssecretaris Bos:In de kern lag uw zorg ten grondslag aan het feit dat wij überhaupt
zijn begonnen met het plan van aanpak. Nu is het eerste signaal binnen dat
de materie onder andere zo moeilijk is te doorgronden door de grote diversiteit
in de mate waarin gemeenten ermee omgaan. Ik bevestig uw vraag: ook voor mij
was dit eerste signaal een reden om er buitengewoon actief mee verder te gaan,
om ervoor te zorgen dat wij te weten komen hoe een en ander precies in elkaar
zit en vervolgens – let wel: in die volgorde – zonodig beleidsmatige
conclusies te trekken.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):In dat geval zou ik het prettig vinden om voor de zomer wat meer inzicht
te krijgen; dan kan dit ook een rol spelen in het verdere traject.Staatssecretaris Bos:Dat lijkt mij geen enkel probleem.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! De laatste dagen horen wij van verschillende kanten de oproep
dat gemeenten de lokale belastingen maar flink moeten verlagen: het geld moet
terug naar de burger. GroenLinks vindt dat een onverstandige oproep, want,
zoals de staatssecretaris al zei, de belastingen nemen al af met 7 mld. en
de particuliere consumptie neemt dus met 7 mld. toe. Het lijkt ons onverstandig
om daar in 2001 nog een dot overheen te gooien. Mag ik de staatssecretaris
zo beluisteren dat hij helemaal geen behoefte heeft aan deze oproep en dat
het kabinet het ook niet aan de orde vindt om lagere overheden op te roepen
om die vermogens maar weg te zetten in de vorm van lagere belastingen?Nu mijn tweede vraag aan de staatssecretaris. Met name de lagere inkomensgroepen
in Nederland kunnen last krijgen van lokale lasten; dat hadden zij de afgelopen
jaren al. Hij zegde toe om dit voorjaar heel nauwkeurig te bekijken hoe de
lokale lasten zich zullen ontwikkelen. Welke consequenties zal hij daaruit
trekken voor de lage-inkomensgroepen? Als iemand in dit land inkomenspolitiek
kan bedrijven, dan is het immers deze staatssecretaris. Wellicht kan hij zijn
toezegging koppelen aan de toezegging dat hij hierover aan de Kamer een mooie
brief stuurt, want wij zijn hier buitengewoon in geïnteresseerd.Mijn laatste vraag is gericht aan mevrouw Van der Hoeven. Ik beluister
dat ook het CDA vindt dat de lokale lasten naar beneden moeten. Ik begrijp
dit niet helemaal; ik dacht dat het de verantwoordelijkheid van lokale autoriteiten
en gemeenteraadsleden is om daarvoor, afhankelijk van de lokale situatie,
wel of niet te pleiten. Is het met alle zorgen van het CDA rond bijvoorbeeld
onderwijs en gezondheidszorg niet logischer dat het pleit voor meer investeringen
in de publieke sector, in plaats van weer aan te sturen op lagere lokale belastingen?Staatssecretaris Bos:Voorzitter! Op de eerste vraag van de heer Vendrik antwoord ik dat ik
een oproep om nu geld aan de burger terug te geven voorbarig vind, omdat ik
de vermogenspositie van gemeenten en de mate waarin er wel of niet sprake
zou zijn van een noodzaak tot afronden, uiteindelijk wens te beoordelen naar
de mate waarin tegenover de vermogensvorming ook verplichtingen of risico's
staan waarvoor een buffer moet worden aangelegd. Dat beeld proberen wij op
dit moment in elkaar te zetten.De heer Vendrik hoeft geen zorgen te hebben over de lagere inkomens. Het
kabinet is zich er buitengewoon van bewust dat in ieder geval sommige lokale
belastingen met name kunnen drukken op lagere inkomens. Die zorg is een standaardingrediënt
in de beleidsvorming op het terrein van inkomenspolitiek tot aan de zomer.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):De heer Vendrik zal zich herinneren dat de lokale lasten heel vaak op
de agenda hebben gestaan. De CDA-fractie heeft verder moties ingediend over
de OZB, de leges en andere lokale kosten. Mijn fractie heeft steeds haar zorg
uitgesproken over de ongebreidelde groei van die lasten en ervoor gewaarschuwd
dat het kabinet ervoor verantwoordelijk is dat de lokale lasten in de hand
worden gehouden als het een monitor naar de lokale lasten laat uitvoeren en
die met de Tweede Kamer bespreekt. Natuurlijk ligt hier een relatie met de
verdeelsystematiek van het Gemeentefonds en het rekentarief. Ik ben mij daar
goed van bewust, maar dat is wel iets heel anders dan het vergroten van de
investeringen in de publieke sector, zoals het onderwijs en de zorg. Mijn
vragen gingen daar dan ook niet over.De heer Hoekema (D66):Ook ik krijg graag meer inzicht in de financiële positie en de vermogenspositie
van gemeentes. Mijn vraag is echter gericht aan collega Van der Hoeven. Ik
herinner mij nog heel goed dat zij in het begin van deze kabinetsperiode namens
het CDA haar zorg uitsprak over de tekortschietende middelen van het Gemeentefonds.
De staatssecretaris gaf zo-even aan dat het Gemeentefonds nu te maken heeft
met een accres. De gemeentes worden er dus mede dankzij het uitstekende beleid
van Paars beter van. Is mevrouw Van der Hoeven niet eigenlijk heel blij over
die ruimere middelen voor de gemeentes? Moeten de gemeentes verder niet zelf
beslissen over de manier waarop zij deze middelen aanwenden en zelf beslissen
wat de juiste mix van belastingen en uitgaven is? Het staat de gemeente Amsterdam
toch zeker vrij om bijvoorbeeld een kroonjuweel uit de nutssector te gelde
te maken voor de renovatie van het Stedelijk Museum?Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Ik ben heel blij met de blijvende economische groei. Die groei zorgt er
immers voor dat er meer geld binnenkomt. Diezelfde groei zorgt er verder ook
voor dat het Gemeentefonds harder groeit dan voorzien. Dat is echter een ander
punt dan de lokale lasten. Ik constateer dat de wijze waarop het rekentarief
van het Gemeentefonds wordt gehanteerd, ertoe leidt dat gemeentes gekort worden
door het Gemeentefonds als zij hun OZB lager houden dan het gemeentetarief.
Hieruit blijkt wel dat er iets fundamenteels fout zit in die systematiek.
Ik heb er overigens al eerder op gewezen dat dit nader zou moeten worden onderzocht.
Ik hoop dat hierop in de toekomst wordt teruggekomen, want
dit punt zal ons nog voor problemen stellen.De heer Hoekema maakte ook een opmerking over de vermogenspositie van
de gemeentes. Ik heb niet voor niets een parallel getrokken met de politieregio's.
Ik vind namelijk dat de vermogenspositie en de aangegane verplichtingen in
relatie met de uitkering uit het Gemeentefonds moeten worden gezien. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-3179-3184.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl