ECLI:NL:RBSGR:2008:BD5690, Rechtbank 's-Gravenhage, 25-06-2008, 246698 / HA ZA 05-2233
Rechtbank 's-Gravenhage — Uitspraak 
Datum: 2008-06-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Importeurs en/of fabrikanten van voorwerpen als bedoeld in artikel 16c lid 1 van de Auteurswet (blanco informatiedragers), die op grond van lid 2 van dat artikel een vergoeding verschuldigd zijn voor het reproduceren van auteursrechtelijk beschermde werken op de blanco informatiedragers (verder: de thuiskopievergoeding) willen door middel van deze procedure ten aanzien van een aantal aspecten van de verschuldigdheid en de hoogte van de thuiskopievergoeding duidelijkheid verkrijgen.

VONNIS
    
    RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
    
    Sector civiel recht
    
    
    zaaknummer / rolnummer: 246698 / HA ZA 05-2233
    
    
      Vonnis van 25 juni 2008
      in de zaak van
    
    
    
      1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      ACI ADAM B.V. gevestigd te Maastricht,
      2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      ADVANCED OPTICAL DISC HOLLAND B.V. gevestigd te Utrecht,
      3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      ALPHA INTERNATIONAL B.V. gevestigd te Lent,
      4. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      AVC NEDERLAND B.V. gevestigd te Haarlemmermeer,
      5. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      DAZY DIRECT B.V. gevestigd te Amsterdam,
      6. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      DESPEC B.V. gevestigd te Sneek,
      7. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      DEXXON DATA MEDIA AND STORAGE B.V. gevestigd te Bodengraven,
      8. [eiser[naam],
      handelend onder de naam [naam] TRADING,
      wonende te Pijnacker,
      9. de rechtspersoon naar vreemd recht
      EMTEC CONSUMER MEDIA BENELUX N.V.-S.A.,
      gevestigd te Andelst, Belgie,
      10. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      EUROGRAM INTERNATIONAL B.V., gevestigd te Heerhugowaard,
      11. de rechtspersoon naar vreemd recht
      FUJI MAGNETICS NEDERLAND, gevestigd te Kleve, Duitsland,
      12. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      IMATION EUROPE B.V., gevestigd te Rotterdam,
      13. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      MAXELL BENELUX B.V., gevestigd te Amsterdam,
      14. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      MMORE INTERNATIONAL B.V., gevestigd te Diemen,
      15. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      NASHUA MEDIA PRODUCTS B.V., gevestigd te Almere,
      16. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      PHILIPS CONSUMER ELECTRONICS B.V., gevestigd te Eindhoven,
      17. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      RIMAFRA B.V., gevestigd te Hillegom,
      18. de rechtspersoon naar vreemd recht
      SKY MEDIA MANUFACTURING S.A., gevestigd te Yvonand, Zwitserland,
      19. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      SONY BENELUX B.V., gevestigd te Badhoevedorp,
      20. de rechtspersoon naar vreemd recht
      VERBATIM GmbH, gevestigd te Eschborn, Duitsland,
      eisers,
      procureur mr. P.J.M. von Schmidt auf Altenstadt,
      advocaten mr. D.J.G. Visser en mr. A.C.M. Alkema te Amsterdam,
    
    
    tegen
    
    
      1. de stichting STICHTING DE THUISKOPIE,
      gevestigd te Amsterdam,
      gedaagde,
      procureur mr. E. Grabandt,
      advocaat mr. E.A.P. Engels te Amsterdam,
    
    
    
      2. de stichting STICHTING ONDERHANDELINGEN
      THUISKOPIEVERGOEDING,
      gevestigd te ‘s-Gravenhage,
      gedaagde,
      procureur mr. H.J.A. Knijff,
      advocaten mr. E.P.A. Keyzer en mr. M.E. Verwoert te Amsterdam.
    
    
    
    Gedaagden zullen hierna ook Thuiskopie en SONT genoemd worden.
    
    
    1. De procedure
    
    
      1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding van 12 juli 2005 en de daarbij behorende producties 1 tot en met 6;
      - de conclusie van antwoord van Thuiskopie met een productie;
      - de incidentele conclusie van SONT, ertoe strekkende dat de rechtbank zich
      onbevoegd zal verklaren, althans tot niet-ontvankelijkheid van eisers, met 
      producties 1 tot en met 6;
      - de conclusie van antwoord in het incident van eisers, tevens inhoudende een
      voorwaardelijke vermeerdering van eis, met doorgenummerde producties 7 tot en
      met 10;
      - het incidentele vonnis van 8 februari 2006, waarin de rechtbank heeft geoordeeld
      dat zij bevoegd is op de vorderingen te beslissen;
      - de conclusie van antwoord van SONT met doorgenummerde producties 7, 8 en 9;
      - de conclusie van repliek met doorgenummerde producties 11 tot en met 14;
      - de conclusie van dupliek van Thuiskopie met drie producties;
      - de conclusie van dupliek van SONT met productie 10;
      - de pleidooien en de ter gelegenheid daarvan overgelegde stukken: producties 15
      tot en met 27 van eisers, de producties genummerd 4 tot en met 7 van Thuiskopie,
      en de pleitnotities van partijen.
    
    
    1.2. Het vonnis is nader bepaald op heden.
    
    
    2. De feiten
    
    
      2.1. Eisers zijn importeurs en/of fabrikanten van voorwerpen als bedoeld in artikel 16c
      lid 1 Auteurswet (verder: Aw), hierna aan te duiden als blanco informatiedragers. Zij zijn op
      grond van lid 2 van dat artikel een vergoeding verschuldigd voor het reproduceren van
      auteursrechtelijk beschermde werken op de blanco informatiedragers (verder: de
      thuiskopievergoeding).
    
    
    
      2.2. Thuiskopie is door de Minister van Justitie aangewezen als de rechtspersoon die
      belast is met de inning en verdeling van die vergoeding (artikel 16d lid 1 Aw).
    
    
    
      2.3. SONT is de door de Minister van Justitie aangewezen stichting die de hoogte van
      de thuiskopievergoeding vaststelt (artikel 16e Aw). In het bestuur van SONT is Thuiskopie
      met drie personen vertegenwoordigd en drie personen worden (indirect) benoemd door de
      FIAR: de Vereeniging van Fabrikanten, Importeurs en Agenten op Radiogebied. Deze
      bestuursleden oefenen volgens de statuten van SONT hun functie uit met last en
      ruggespraak. De Minister van Justitie benoemt de onafhankelijke voorzitter.
    
    
    
      2.4. Artikel 11 van de statuten van SONT luidt:
      Indien naar het oordeel van de voorzitter de reeds gedane voorstellen terzake van de hoogte
      van de vergoeding en/of de werkingsduur ervan zover uit elkaar liggen, dat bij hem de
      indruk is ontstaan dat er geen voorstel meer zal worden gedaan dat alsnog tot een
      bestuursbesluit zal leiden, is hij bevoegd een termijn te bepalen binnen welke het bestuur het
      desbetreffende besluit dient te hebben genomen, bij gebreke waarvan de voorzitter bevoegd
      is om met uitsluiting van de overige bestuursleden, een het gehele bestuur bindend besluit te
      nemen tot vaststelling van de hoogte van de vergoeding en/of ter bepaling van de
      werkingsduur van dat besluit.
    
    
    
      2.5. Omdat binnen het bestuur telkens geen overeenstemming kon worden bereikt, is de
      laatste jaren de hoogte van de thuiskopievergoeding vrijwel steeds vastgesteld bij besluit
      van de voorzitter van SONT. Dit is onder meer gebeurd bij besluit van 30 november 2004.
    
    
    
      2.6. Bij algemene maatregel van bestuur van 17 februari 2007, Staatsblad 2007, 75, zijn
      op grond van de in artikel 16c lid 6 Aw gegeven bevoegdheid de blanco informatiedragers
      aangewezen waarvoor de thuiskopievergoeding moet worden betaald. Dit besluit had
      gelding tot 1 januari 2008. Bij algemene maatregel van bestuur van 5 november 2007,
      Staatsblad 2007, 435, heeft opnieuw een dergelijke aanwijzing plaatsgevonden. Dit besluit
      heeft gelding tot 1 januari 2009.
    
    
    
    3. Het geschil
    
    3.1. Eisers vorderen, na wijziging van hun eis:
    
    
      I. een verklaring voor recht dat bij de bepaling van de hoogte van de
      thuiskopievergoeding:
    
    
    
      A. wel rekening dient te worden gehouden met het feit dat uitsluitend een vergoeding
      is verschuldigd terzake van voorwerpen die bestemd zijn om een werk ten gehore te
      brengen, te vertonen of weer te geven;
    
    
    
      B. geen rekening dient te worden gehouden met kopieën die door de natuurlijke
      persoon voor een derde worden gemaakt;
    
    
    
      C. geen rekening dient te worden gehouden met kopieën die voor commerciële
      doeleinden en piraterij worden gemaakt;
    
    
    
      D. geen rekening dient te worden gehouden met kopieën die door rechtspersonen
      worden gemaakt;
    
    
    
      E. geen rekening dient te worden gehouden met het kopiëren van
      computerprogramma's en databanken;
    
    
    
      F. geen rekening dient te worden gehouden met kopieën van materiaal dat tot het
      publiek domein behoort;
    
    
    
      G. geen rekening dient te worden gehouden met de schade die het gevolg is van
      illegaal kopiëren (incl. downloaden) uit een illegale bron;
    
    
    
      H. geen rekening dient te worden gehouden met kopieerhandelingen waarvoor de
      rechthebbende reeds betaling in een andere vorm heeft ontvangen;
    
    
    
      I. geen rekening dient te worden gehouden met kopieerhandelingen waarvoor de
      rechthebbende expliciet of impliciet toestemming heeft gegeven;
    
    
    
      J. geen rekening dient te worden gehouden met reproducties die van eigen materiaal
      worden gemaakt;
    
    
    
      K. geen rekening dient te worden gehouden met kopieerhandelingen waarbij de schade
      of het nadeel voor de rechthebbende minimaal is, zoals bij het kopiëren voor "timeshifting-
      purposes" en "porting";
    
    
    
      L. wel rekening dient te worden gehouden met de beschikbaarheid van bescherming
      die thuiskopiëren kan voorkomen, niet slechts met het daadwerkelijke gebruik dat
      daarvan wordt gemaakt;
    
    
    
      M. wel rekening dient te worden gehouden met de beschikbaarheid van DRMtechnologieën,
      niet slechts met het daadwerkelijke gebruik dat daarvan wordt
      gemaakt;
    
    
    
      N. wel rekening dient te worden gehouden met de dreigende wanverhouding tussen de
      gemiddelde prijs van de betreffende blanco drager en de heffing;
    
    
    
      O. wel rekening dient te worden gehouden met de hoogte van de Thuiskopievergoeding
      in andere lidstaten;
    
    
    
      P. met betrekking tot de DVD+RW geldt dat een nul-heffing geïndiceerd is, wegens
      de beschikbaarheid van doeltreffende technische beveiligingsvoorzieningen;
    
    
    
      II. primair: vaststelling van de hoogte van de thuiskopievergoeding voor blanco dragers
      op nul;
    
    
    
      subsidiair: de hoogte van de thuiskopievergoeding voor blanco dragers in goede justitie
      vast te stellen met inachtneming van de onder I A t/m P genoemde omstandigheden;
    
    
    
      meer subsidiair: gedaagden te gebieden om met vertegenwoordigers van eisers in
      onderhandeling te treden teneinde de hoogte van de Thuiskopievergoeding vast te
      stellen, waarbij de onder I A t/m P genoemde omstandigheden volledig in acht dienen te
      worden genomen,
    
    
    
      met uitvoerbaar bij voorraadverklaring van het vonnis en veroordeling van gedaagden in de
      proceskosten.
    
    
    
      Voorwaardelijk, namelijk voor het geval de rechtbank zou oordelen dat vernietiging van
      enig besluit van SONT vereist is om van de vorderingen onder II kennis te nemen, vorderen
      eisers vernietiging van het besluit van SONT van 30 november 2004.
    
    
    
      3.2. Eisers menen dat gedaagden bij de vaststelling van de thuiskopievergoeding ten
      onrechte geen rekening houden met de randvoorwaarden en de reikwijdte van artikel 16c
      Aw, in het bijzonder die welke voortvloeien uit Richtlijn 2001/29/EG van het Europees
      Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten
      van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, verder: de
      Richtlijn, welke richtlijn door artikel 16c Aw (deels) wordt geïmplementeerd. Eisers willen
      door middel van deze procedure ten aanzien van een aantal aspecten van de
      verschuldigdheid en de hoogte van de thuiskopievergoeding duidelijkheid verkrijgen.
    
    
    
      3.3. Gedaagden voeren verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover
      van belang, nader ingegaan.
    
    
    
    4. De beoordeling
    
    4.1. relevante regelgeving
    
    Voor de beoordeling van het geschil is de navolgende regelgeving van belang.
    
    
      artikel 16b Auteurswet
      1. Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of
      kunst wordt niet beschouwd de verveelvoudiging welke beperkt blijft tot enkele
      exemplaren en welke uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de
      natuurlijke persoon die zonder direct of indirect commercieel oogmerk de
      verveelvoudiging vervaardigt of tot het verveelvoudigen uitsluitend ten behoeve
      van zichzelf opdracht geeft.
      (…)
      5. Bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat voor de
      verveelvoudiging, bedoeld in het eerste lid, ten behoeve van de maker of diens
      rechtverkrijgenden een billijke vergoeding is verschuldigd. Daarbij kunnen nadere
      regels worden gegeven en voorwaarden worden gesteld.
      6. Dit artikel is niet van toepassing op het reproduceren, bedoeld in artikel 16c,
      noch op het nabouwen van bouwwerken.
    
    
    
      artikel 16c Auteurswet
      1. Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of
      kunst wordt niet beschouwd het reproduceren van het werk of een gedeelte ervan
      op een voorwerp dat bestemd is om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of
      weer te geven, mits het reproduceren geschiedt zonder direct of indirect
      commercieel oogmerk en uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van
      de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt.
      2. Voor het reproduceren, bedoeld in het eerste lid, is ten behoeve van de maker of
      diens rechtverkrijgenden een billijke vergoeding verschuldigd. De verplichting tot
      betaling van de vergoeding rust op de fabrikant of de importeur van de
      voorwerpen, bedoeld in het eerste lid.
      3. Voor de fabrikant ontstaat de verplichting tot betaling van de vergoeding op het
      tijdstip dat de door hem vervaardigde voorwerpen in het verkeer kunnen worden
      gebracht. Voor de importeur ontstaat deze verplichting op het tijdstip van invoer.
      4. De verplichting tot betaling van de vergoeding vervalt indien de ingevolge het
      tweede lid betalingsplichtige een voorwerp als bedoeld in het eerste lid uitvoert.
      5. De vergoeding is slechts eenmaal per voorwerp verschuldigd.
      6. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regelen worden gegeven met
      betrekking tot de voorwerpen ten aanzien waarvan de vergoeding, bedoeld in het
      tweede lid, verschuldigd is. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorts
      nadere regelen worden gegeven en voorwaarden worden gesteld ter uitvoering van
      het bepaalde in dit artikel met betrekking tot de hoogte, verschuldigdheid en vorm
      van de billijke vergoeding.
      7. Indien een ingevolge dit artikel toegelaten reproductie heeft plaatsgevonden,
      mogen voorwerpen als bedoeld in het eerste lid niet zonder toestemming van de
      maker of zijn rechtverkrijgenden aan derden worden afgegeven, tenzij de afgifte
      geschiedt ten behoeve van een rechterlijke of bestuurlijke procedure.
      8. Dit artikel is niet van toepassing op het verveelvoudigen van een met
      elektronische middelen toegankelijke verzameling als bedoeld in artikel 10, derde
      lid.
    
    
    
      overweging 35 bij de Richtlijn
      Rechthebbenden dienen, in bepaalde uitzonderlijke gevallen, een billijke
      compensatie te ontvangen om hen naar behoren te compenseren voor het gebruik
      van hun beschermde werken of ander beschermd materiaal. Bij de bepaling van de
      vorm, de modaliteiten en het mogelijke niveau van die billijke compensatie moet
      rekening worden gehouden met de bijzondere omstandigheden van elk geval. Bij de
      beoordeling van deze omstandigheden zou een zinvol criterium worden gevormd
      door het mogelijke nadeel voor de rechthebbenden als resultaat van de betreffende
      handeling. In gevallen waarin de rechthebbenden reeds betaling in een andere
      vorm hebben ontvangen, bijvoorbeeld als onderdeel van een licentierecht, is
      eventueel geen specifieke of afzonderlijke betaling nodig. Bij de bepaling van het
      niveau van de billijke compensatie dient ten volle rekening te worden gehouden
      met de mate waarin gebruik wordt gemaakt van de in deze richtlijn bedoelde
      technische voorzieningen. In bepaalde situaties waar de schade voor de
      rechthebbende minimaal zou zijn, is het mogelijk dat geen betalingsverplichting
      ontstaat.
    
    
    
      artikel 2 van de Richtlijn
      Reproductierecht
      De lidstaten voorzien ten behoeve van:
      a) auteurs, met betrekking tot hun werken,
      b) uitvoerend kunstenaars, met betrekking tot de vastleggingen van hun
      uitvoeringen,
      c) producenten van fonogrammen, met betrekking tot hun fonogrammen,
      d) producenten van de eerste vastleggingen van films, met betrekking tot het
      origineel en de kopieën van hun films, en
      e) omroeporganisaties, met betrekking tot de vastleggingen van hun uitzendingen,
      ongeacht of deze uitzendingen via de ether of per draad plaatsvinden, uitzendingen
      per kabel of satelliet daaronder begrepen,
      in het uitsluitende recht, de directe of indirecte, tijdelijke of duurzame, volledige of
      gedeeltelijke reproductie van dit materiaal, met welke middelen en in welke vorm
      ook, toe te staan of te verbieden.
      (…)
    
    
    
      artikel 5 van de Richtlijn
      Beperkingen en restricties
      (…)
      2. De lidstaten kunnen beperkingen of restricties op het in artikel 2 bedoelde
      reproductierecht stellen ten aanzien van:
      (…)
      b) de reproductie, op welke drager dan ook, door een natuurlijke persoon voor
      privé-gebruik gemaakt, en zonder enig direct of indirect commercieel oogmerk,
      mits de rechthebbenden een billijke compensatie ontvangen waarbij rekening
      wordt gehouden met het al dan niet toepassen van de in artikel 6 bedoelde
      technische voorzieningen op het betrokken werk of het betrokken materiaal;
      (…)
      5. De in de leden 1, 2, 3 en 4 bedoelde beperkingen en restricties mogen slechts in
      bepaalde bijzondere gevallen worden toegepast mits daarbij geen afbreuk wordt
      gedaan aan de normale exploitatie van werken of ander materiaal en de wettige
      belangen van de rechthebbende niet onredelijk worden geschaad.
    
    
    4.2. beroep op niet-ontvankelijkheid
    
    
      4.2.1. In haar incidentele conclusie heeft SONT zich op het standpunt gesteld dat de
      rechtbank niet bevoegd is van de vorderingen kennis te nemen, althans dat eisers in de
      vorderingen niet-ontvankelijk zijn, op de navolgende gronden. Bij de opzet van de
      vaststelling van de thuiskopievergoeding is gekozen voor besluitvorming binnen SONT. Het
      besluit van de voorzitter moet op grond van artikel 11 van de statuten worden aangemerkt
      als een bindend advies. Dit bindend advies is alleen aan te tasten indien het naar maatstaven
      van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 7:904 B.W.). Eisers voeren niets
      aan om te concluderen dat het besluit van de voorzitter deze toets niet kan doorstaan. De
      rechtbank dient zich volgens SONT te beperken tot deze marginale toetsing. Voor ruimere
      toetsing zoals door eisers beoogd is geen plaats, te meer niet nu van de zijde van de
      voorzitter van SONT alle bereidheid bestaat om de onderhandelingen over de
      thuiskopievergoeding te leiden. Dit alles geldt ook wanneer wordt getoetst aan artikel 2:15
      lid 1 sub b juncto artikel 2:8 B.W.
    
    
    
      4.2.2. In het incidentele vonnis van 8 februari 2006 is geoordeeld dat de rechtbank
      bevoegd is van de vorderingen van eisers kennis te nemen. Hetgeen door SONT is
      aangevoerd kon daarbij (deels) onbeoordeeld blijven. In haar conclusie van antwoord heeft
      SONT haar stellingen in het kader van de ontvankelijkheid van de vorderingen herhaald,
      zodat daarop nu eerst moet worden ingegaan. Ook Thuiskopie stelt zich op het standpunt dat
      eisers jegens haar niet-ontvankelijk in hun vorderingen zijn omdat niet zij, Thuiskopie, de
      thuiskopievergoeding vaststelt maar SONT.
    
    
    
      4.2.3. De rechtbank verwerpt de stelling van SONT dat het besluit van de voorzitter tot
      vaststelling van de thuiskopievergoeding kan worden aangemerkt als een bindend besluit als
      bedoeld in artikel 7:900 lid 2 B.W. Dat die opvatting niet juist is volgt alleen al daaruit dat
      artikel 11 van de statuten geen overeenkomst als omschreven in lid 1 van artikel 7:900 B.W.
      inhoudt maar een statutaire bepaling over besluitvorming. De bepaling is dan ook niet
      gericht op vaststelling van wat rechtens zal gelden tussen bepaalde partijen en eisers zijn bij
      de totstandkoming van die regeling als zodanig niet betrokken geweest. Het besluit van de
      voorzitter kan als een besluit van een orgaan van een rechtspersoon slechts worden getoetst
      aan de in artikel 2:15 B.W. genoemde gronden voor vernietiging.
    
    
    
      4.2.4. Eisers beogen echter niet vernietiging van enig in het verleden genomen besluit
      maar vaststelling van uitgangspunten die de betrokkenen bij toekomstige besluitvorming in
      aanmerking moeten nemen. Voor zover partijen met betrekking tot die uitgangspunten van
      mening verschillen, hebben eisers bij de onder I weergegeven vorderingen belang omdat
      mag worden aangenomen dat de betrokkenen bij toekomstige besluitvorming rekening
      zullen houden met hetgeen voor recht is verklaard om te vermijden dat het besluit in strijd
      komt met regelgeving die op dat besluit van toepassing is. Er is geen reden aan te nemen dat
      eisers niet bevoegd zijn op voorhand een uitspraak van de rechter te vragen. Vernietiging
      van enig in het verleden genomen besluit is daarvoor niet nodig.
    
    
    
      4.2.5. Eisers zijn dan ook in beginsel ontvankelijk in hun onder I onder A, G, I, en K tot
      en met P vermelde vorderingen (hierna zal echter blijken dat eisers bij een aantal van die
      vorderingen om andere redenen geen belang hebben). Over de overige onder I vermelde
      uitgangspunten zijn partijen het eens zodat eisers in zoverre geen belang hebben bij een
      verklaring voor recht. De vordering onder I moet op die punten worden afgewezen. De
      omstandigheid dat, zoals eisers stellen, Thuiskopie eerder niet heeft willen bevestigen het
      met deze laatste uitgangspunten eens te zijn doet daaraan niet af. Dit geldt eveneens voor
      zover eisers stellen dat bij het vaststellen van de hoogte van de thuiskopievergoeding
      onvoldoende rekening wordt gehouden met deze overige criteria. De verzochte verklaringen
      voor recht zien immers niet op de mate waarin met deze criteria rekening zou moeten
      worden gehouden.
    
    
    
      4.2.6. De rechtbank deelt het standpunt van Thuiskopie en SONT dat de rechtbank niet de
      hoogte van de thuiskopievergoeding kan vaststellen omdat de Auteurswet die bevoegdheid
      bij SONT heeft neergelegd. Hetgeen onder II primair en subsidiair is gevorderd moet om die
      reden worden afgewezen. Bij hetgeen onder II als meer subsidiair is gevorderd hebben
      eisers geen belang. Er is geen reden aan te nemen dat Thuiskopie en SONT niet bereid
      zouden zijn over de thuiskopievergoeding te onderhandelen met inachtneming van hetgeen
      tussen partijen zal worden vastgesteld met betrekking tot de in acht te nemen
      uitgangspunten.
    
    
    
      4.3. 	A. voorwerpen die bestemd zijn om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of
      weer te geven
    
    
    
      4.3.1. Eisers en Thuiskopie zijn het er, mede op grond van de wetsgeschiedenis, over
      eens dat de thuiskopieregeling ziet op voorwerpen die bestemd of mede bestemd zijn om
      een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven. Het verschil van mening
      tussen partijen spitst zich toe op de nadere uitwerking van het begrip bestemming. Eisers
      menen dat in ieder geval apparaten zoals MP3-spelers, DVD-recorders en harde schijven
      van PC’s buiten de regeling vallen. Thuiskopie ziet dat anders.
    
    
    
      4.3.2. Gezien dit laatste hebben eisers bij de verklaring voor recht geen belang. De
      gevorderde verklaring voor recht ziet immers niet op de vraag wanneer een voorwerp
      bestemd is om een werk ten gehore te brengen, te vertonen, of weer te geven. Ook bij
      toewijzing van het gevorderde wordt derhalve het werkelijke geschilpunt tussen eisers en
      Thuiskopie niet beslist.
    
    
    
      4.4.  	G. geen rekening dient te worden gehouden met de schade die het gevolg is van
      illegaal kopiëren (incl. downloaden) uit een illegale bron
    
    
    
      4.4.1. Partijen zijn het er over eens dat uit de wetsgeschiedenis van de
      implementatiewetgeving blijkt dat de opvatting van de wetgever is geweest dat artikel 16c
      Aw toestaat een thuiskopie te maken, ook indien een illegale kopie van het werk wordt
      gekopieerd, en dat bij vaststelling van de thuiskopievergoeding die (laatste)
      kopieerhandeling in aanmerking moet worden genomen. Het duidelijkst blijkt dit uit de
      navolgende, door partijen aangehaalde, passages:
    
    
    
      Op grond van zowel de huidige als de voorgestelde wetgeving is het
      kopiëren van werken van letterkunde, wetenschap of kunst voor eigen
      oefening, studie of gebruik toegestaan. De Internetgebruiker die gebruik
      maakt van de mogelijkheden die Napster, KazaA en vergelijkbare peer-to peerdiensten
      bieden om werken van letterkunde, wetenschap of kunst te
      kopiëren voor privé-gebruik opereert over het algemeen genomen binnen
      de marges van het auteursrecht. Dat geldt ook wanneer een privé-kopie
      wordt gemaakt van een origineel dat illegaal, dat wil zeggen zonder
      toestemming van auteursrechthebbende, is openbaar gemaakt.
      Wanneer dezelfde Internetgebruiker vervolgens anderen in staat stelt van
      werken van letterkunde, wetenschap of kunst kennis te nemen en deze te
      kopiëren, is er sprake van een auteursrechtelijk relevante openbaarmaking
      in de zin van beschikbaar stellen aan het publiek. Een dergelijke openbaarmaking
      is, behoudens toestemming van rechthebbenden, niet toegestaan.
      Het ontbreken van de eis dat het origineel legaal moet zijn, kan er dus toe
      leiden dat van een illegale bron legale privé-kopieën worden gemaakt,
      voor zover de overige voorwaarden die artikel 16c stelt in acht worden
      genomen. De beperking inzake privé-kopiëren staat het niet toe dat zo’n
      kopie wordt afgegeven of wordt openbaar gemaakt. De term «witwassen»
      is dan ook enigszins misleidend, omdat die term lijkt te impliceren dat een
      rechtmatig gemaakte privé-kopie weer in omloop zou mogen worden
      gebracht.(1)
    
    
    
      Artikel 16c verbindt aan het privé-kopiëren de voorwaarde dat een vergoeding
      wordt betaald. Die vergoeding is verschuldigd ongeacht of er sprake
      is van een legale of illegale bron en wordt geheven bij de producent of
      importeur en doorberekend aan de consument. Indien bij de vaststelling
      van de vergoeding de privé-kopie van een illegale bron niet in aanmerking
      zou worden genomen, dan zou de gebruiker die illegale werken kopieert
      in feite goedkoper uit zijn. De wet zou dan een premie zetten op gebruik
      van illegaal werk. Dat dat niet de bedoeling kan zijn verklaart dat ook de
      richtlijn niet de beperking stelt dat het moet gaan om een legale bron.(2)
      Dit standpunt is nog recent door de regering onderschreven.(3)
    
    
    
      4.4.2. Eisers menen echter dat deze uitleg van artikel 16 c Aw niet conform de Richtlijn
      is. Zij voeren daarvoor aan dat de thuiskopievergoeding moet worden gezien als een
      wettelijke licentie die niet van toepassing kan zijn op materiaal dat illegaal ter beschikking
      wordt gesteld door anderen dan de rechthebbende. Zij stellen verder dat de opvatting van de
      wetgever niet in overeenstemming is met de zogenaamde drie-stappen-toets, omdat met die
      toets niet te verenigen is dat het zonder toestemming van de rechthebbende aanbieden van
      beschermd materiaal verboden is, maar het kopiëren ervan door de thuiskopieregeling wordt
      toegelaten. Op deze manier geeft de Nederlandse regering, naar de mening van eisers,
      toestemming om illegaal ter beschikking gesteld materiaal te reproduceren. Thuiskopie en
      SONT bestrijden dit standpunt.
    
    
    
      4.4.3. De rechtbank stelt voorop dat het maken van een privé-kopie van illegaal materiaal
      een illegale handeling is. Deze handeling valt niet onder de werkingssfeer van artikel 16c
      Aw. In de parlementaire geschiedenis zijn weliswaar aanknopingspunten te vinden voor een
      andere uitleg, maar de door de minister voorgestane en door de regering onderschreven
      uitleg, waarbij ervan wordt uitgegaan dat een privé-kopie van een illegale bron legaal is, is
      in strijd met de drie-stappen-toets van artikel 5 lid 5 van de Richtlijn.
    
    
    
      4.4.4. Met de door de rechtbank voorgestane uitleg van artikel 16c Aw is nog geen
      antwoord gegeven op de vraag of met het maken van deze illegale kopieën rekening mag
      worden gehouden bij het vaststellen van de hoogte van de thuiskopievergoeding. De
      Richtlijn bepaalt in artikel 5 lid 2 sub b niet meer dan dat de rechthebbende bij een
      beperking van het auteursrecht een billijke compensatie moet ontvangen. De Richtlijn laat
      onverlet dat op nationaal niveau tevens wordt voorzien in compensatie van nadeel dat de
      rechthebbende lijdt door het maken van privé-kopieën van illegaal materiaal. De Richtlijn
    
    
    
      4.4.5. De conclusie van het voorgaande is dat hetgeen eisers hebben aangevoerd
      ontoereikend is om tot toewijzing van de gevorderde verklaring voor recht te komen. Deze
      vordering zal om die reden worden afgewezen.
    
    
    
      4.5.    	I. kopieerhandelingen waarvoor de rechthebbende expliciet of impliciet
      toestemming heeft gegeven
    
    
    
      4.5.1. De rechtbank begrijpt het standpunt van eisers aldus. Diende de voorheen
      bestaande thuiskopievergoeding mogelijk te worden aangemerkt als gebruiksvergoeding, na
      implementatie van de Richtlijn moet worden aangenomen dat de thuiskopievergoeding is
      bedoeld om de auteursrechthebbende te compenseren voor het nadeel dat hij door het
      thuiskopieren ondervindt. Dit blijkt uit overweging 35 bij de Richtlijn. Daaruit volgt dat
      indien de auteursrechthebbende expliciet, al dan niet tegen betaling, dan wel impliciet
      toestemming geeft voor het kopiëren van zijn werk de thuiskopievergoeding niet ziet op die
      kopieerhandelingen. Als voorbeeld van impliciete toestemming noemen eisers het met
      toestemming van de auteursrechthebbende op internet ter beschikking stellen van het werk
      of verspreiding van het werk zonder gebruik te maken van technische
      beveiligingsvoorzieningen, hoewel deze beschikbaar zijn.(4) Eisers wijzen in dit verband nog
      op de opvatting van de wetgever in de Nota naar aanleiding van het nadere verslag (5):
    
    
    
      De leden van de PvdA-fractie vroegen welke voorwaarden worden gesteld
      bij het beoordelen of een voorwerp onder de thuiskopieregeling valt.
      De wettelijke regeling gaat ervan uit dat het allereerst aan de betrokken
      partijen is afspraken te maken over de voorwerpen waarop een vergoeding
      rust. De mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur voorwerpen
      aan te wijzen kan partijen stimuleren om daarbij ook daadwerkelijk
      tot resultaat te komen. Indien er onvoldoende zicht op overeenstemming
      bestaat kan de overheid voorwerpen aanwijzen. Van belang daarbij
      is uiteraard de ratio van de vergoeding voor privé-kopiëren. Het gaat erom
      rechthebbenden te compenseren voor het nadeel dat zij van kopiëren in
      een digitale omgeving ondervinden. Het is aan rechthebbenden dat
      nadeel aan te tonen. Overweging 35 van de richtlijn noemt in dit verband
      de mogelijkheid van een billijke compensatie voor rechthebbenden af te
      zien wanneer de schade minimaal is.
    
    
    
      4.5.2. Thuiskopie voert aan dat het bij de regeling gaat om een wettelijke licentie, waarbij
      het toestemmingsvereiste niet geldt, zodat die toestemming irrelevant is voor de
      verschuldigdheid van de thuiskopievergoeding (6). Thuiskopie meent ook dat eisers te snel
      impliciete toestemming willen aannemen. Zowel Thuiskopie als SONT is met eisers eens
      dat in ieder geval de thuiskopievergoeding niet verschuldigd is indien de rechthebbende al
      op andere wijze een vergoeding voor de kopie heeft ontvangen.
    
    
    
      4.5.3. Zoals hiervoor is overwogen laat de Richtlijn de lidstaten in beginsel vrij de
      omvang van de compensatie vast te stellen. Uit de door eisers aangehaalde passage uit de
      wetsgeschiedenis is af te leiden dat de Nederlandse wetgever ervan is uitgegaan dat de
      thuiskopievergoeding een compensatie moet zijn voor door de rechthebbende door de
      kopieerhandeling geleden nadeel. Compensatie is vanuit dat uitgangspunt niet aan de orde
      indien de rechthebbende – expliciet of impliciet – toestemming voor de kopieerhandeling
      heeft gegeven. De gevorderde verklaring voor recht kan dus worden toegewezen.
    
    
    
      4.6. 	K. kopieerhandelingen waarbij de schade of het nadeel voor de rechthebbende
      minimaal is, zoals bij het kopiëren voor "time-shifting-purposes" en "porting"
    
    
    
      4.6.1. Eisers leiden uit de laatste volzin van de hiervoor weergeven overweging 35 bij de
      Richtlijn af dat de redelijke compensatie nihil dient te zijn indien het nadeel voor de
      rechthebbende minimaal is, zoals in het geval van ‘time-shifting’ en ‘porting’. Onder timeshifting
      is dan te verstaan het maken van een kopie van een uitzending om dit op een later
      tijdstip te bekijken of te beluisteren, terwijl porting ziet op het maken van een kopie van
      legaal verkregen materiaal (bijvoorbeeld een cd) voor gebruik op andere apparatuur
      (bijvoorbeeld een mp3-speler). Eisers verwijzen in dit verband naar de opvatting van de
      Europese Commissie (vindplaats niet vermeld) inhoudende:
    
    
    
      ‘The Commission is of the view that no obligation for payment may arise regarding
      certain single temporary acts of copying a broadcast work or other subject matter
      which are undertaken solely for the purpose of enabling it to be viewed and/or
      listened to at a more convenient time (‘time-shifting’), provided that the conditions set
      out in Article 5.5 of this Directive are met.’
    
    
    
      Deze opvatting wordt ook aangehaald in het door eisers ingebrachte rapport van het Institute
      for Information Law te Amsterdam ‘The Future of Levies in a Digital Environment’ van
      prof. P.B. Hugenholtz, dr. L. Guibault en mr. S. van Geffen. Thuiskopie en SONT bestrijden
      deze opvatting.
    
    
    
      4.6.2. De rechtbank is met Thuiskopie en SONT van oordeel dat de door eisers getrokken
      conclusie niet uit overweging 35 kan worden afgeleid. De vrijheid die de lidstaten hebben
      bij de bepaling van de omvang van de compensatie blijkt nog eens uitdrukkelijk uit de
      laatste volzin van de overweging. Deze geeft aan dat het in voorkomend geval mogelijk is
      dat geen betalingsverplichting ontstaat (‘no obligation for payment may arise’ in de Engelse
      versie). De vraag is derhalve of de Nederlandse wetgever van deze mogelijkheid gebruik
      heeft gemaakt.
    
    
    
      4.6.3. De Nederlandse wetgever heeft blijkens de Memorie van Toelichting bij de
      Implementatiewet (7) juist met het oog op deze mogelijkheid een splitsing gemaakt tussen
      reproductiehandelingen waarvoor, gelet op de geringe betekenis van de handeling, in
      beginsel geen vergoeding verschuldigd is, bestreken door artikel 16b Aw, en die waarvoor
      dat wel het geval is, bestreken door artikel 16c Aw. Dit volgt uit onder meer de volgende
      passages:
    
    
    
      (pagina 21) Op grond van overweging 35 van de richtlijn
      dienen rechthebbenden, in bepaalde gevallen, een billijke compensatie te
      ontvangen om hen naar behoren te compenseren voor het gebruik van
      hun beschermde werken of ander beschermd materiaal.(…)In
      bepaalde situaties waar de schade voor de rechthebbende minimaal zou
      zijn, is het mogelijk dat in het geheel geen betalingsverplichting ontstaat.
      Daarvan is onder de voorgestelde regeling inderdaad sprake. Voor
      sommige lidstaten maakte deze overweging het mogelijk akkoord te gaan
      met de voorwaarde van redelijke tegemoetkoming, omdat aldus voor een
      bepaalde nauwkeurig afgebakende handeling die binnen het gebied van
      een door de richtlijn bestreken beperking valt geen enkele vergoeding toe
      te kennen.
    
    
    
      (pagina 23/24) …wordt een splitsing van de regels inzake
      privé-kopiëren voorgesteld. In artikel 16b van de Auteurswet 1912 wordt
      het auteursrecht beperkt door daarvan vrij te stellen de verveelvoudiging
      welke beperkt blijft tot enkele exemplaren en welke uitsluitend dient tot
      eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die zonder
      commercieel oogmerk de verveelvoudiging vervaardigt of tot het verveelvoudigen
      uitsluitend ten behoeve van zichzelf opdracht geeft. In feite
      vormt het bestaande artikel 16b uitgangspunt voor het voorstel, waarin de
      betreffende richtlijnbepaling is verwerkt, teneinde de strekking van de
      bepaling nog duidelijker te maken en deze geheel in overeenstemming
      met de richtlijn te brengen. Voor de rechtmatigheid van deze verveelvoudiging
      is niet een redelijke tegemoetkoming vereist, maar de Minister van
      Justitie heeft de mogelijkheid daarover nadere regels te stellen. Onder
      deze bepaling valt onder meer het reprografisch verveelvoudigen voor
      privé-doeleinden, en het namaken, naknutselen of anderszins bewerken
      voor privé-doeleinden. Herhaald wordt dat hiermee ook rekening wordt
      gehouden met het onderscheid tussen reproduceren en het ruimere
      verveelvoudigen, dat reproduceren omvat, zodat artikel 16b ook van
      toepassing is op verveelvoudigingshandelingen die niet door de richtlijn
      worden bestreken. Tegelijkertijd omvat artikel 16b reproductiehandelingen
      waarvoor in beginsel redelijke tegemoetkoming is verschuldigd, maar
      waarvan op dit moment door de geringe betekenis en omvang niet aannemelijk
      is dat daarop ook aanspraak bestaat. Het gaat hier met name op het
      reprografisch verveelvoudigen voor privé-doeleinden. Het nieuwe vijfde
      lid van artikel 16b maakt evenwel mogelijk dat bij algemene maatregel
      van bestuur alsnog een billijke vergoeding voor dergelijk reproduceren is
      verschuldigd indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven. In
      artikel 16c wordt het auteursrecht beperkt ten behoeve van het reproduceren
      zonder commercieel oogmerk door een natuurlijke persoon door
      vastlegging van het werk op een voorwerp bestemd om het daarop vastgelegde
      werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven, mits
      deze verveelvoudiging geschiedt tot eigen oefening, studie of gebruik.
      Deze beperking is evenwel gebonden aan de voorwaarde van redelijke
      tegemoetkoming.
    
    
    
      (pagina 44) Artikel 5, tweede lid, sub b van de richtlijn stelt in het algemeen als
      voorwaarde voor het privé-reproduceren dat billijke compensatie (oftewel
      redelijke tegemoetkoming) wordt verleend aan rechthebbenden. In lijn
      met het advies van de commissie auteursrecht wordt voorgesteld een
      onderscheid te maken tussen:
      a. de verveelvoudiging welke beperkt blijft tot enkele exemplaren en
      welke uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de
      natuurlijke persoon die zonder commercieel oogmerk de verveelvoudiging
      vervaardigt of tot het verveelvoudiging uitsluitend ten behoeve
      van zichzelf opdracht geeft; en
      b. de reproductie zonder commercieel oogmerk van het beschermd materiaal
      op een voorwerp dat bestemd is om dat materiaal ten gehore te
      brengen, te vertonen of weer te geven, mits deze reproductie uitsluitend
      dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke
      persoon die de reproductie vervaardigt.
      Artikel 16b betreft in het voorstel de eerste categorie van verveelvoudigingen,
      waarmee het bestaande regime voor een aantal typen verveelvoudigen
      wordt voortgezet. Het gaat hier, mede gelet op artikel 16c, negende
      lid, om bijvoorbeeld reprografisch verveelvoudigen, natekenen, nabreien,
      naknutselen en andere vormen van «handvaardigheid». Het privékopiëren
      in deze vorm is in beginsel niet aan een voorwaarde van redelijke
      tegemoetkoming gebonden. Daartoe laat de richtlijn de ruimte, zoals
      hierboven is uiteengezet.(8)
    
    
    
      4.6.4. De gevorderde verklaring voor recht ziet op de in artikel 16c lid 2 Aw genoemde
      vergoeding en daarvoor geldt gezien het voorgaande het door eisers gestelde uitgangspunt
      niet. De vordering dient daarom in zoverre te worden afgewezen.
    
    
    
      4.7. 	L/M. de beschikbaarheid van bescherming die thuiskopieren kan voorkomen / de
      beschikbaarheid van DRM-technologieen
    
    
    
      4.7.1. Artikel 5 lid 2 sub b van de Richtlijn bepaalt dat bij vaststelling van de
      compensatie rekening wordt gehouden met het al dan niet toepassen van technische
      voorzieningen die bestaan om ongeoorloofd kopiëren tegen te gaan. Eisers noemen in dit
      verband D(igital) R(ights) M(anagement)-systemen zoals i-Tunes, waarmee werken op een
      netwerk ter beschikking worden gesteld onder door de rechthebbende te bepalen
      voorwaarden. Volgens eisers gaat het er niet om of deze voorzieningen daadwerkelijk
      gebruikt worden, maar slechts om de beschikbaarheid. De thuiskopievergoeding mag naar
      zij menen geen bonus worden voor rechthebbenden die van deze voorzieningen geen
      gebruik willen maken.
    
    
    
    
      4.7.2. Zoals gedaagden bij pleidooi nog eens uitdrukkelijk hebben herhaald,
      onderschrijven zij dat van belang is of technische voorzieningen beschikbaar zijn, niet
      slechts of ze worden toegepast. Het geschil tussen eisers en in het bijzonder Thuiskopie gaat
      om het antwoord op de vraag wanneer kan worden aangenomen dat technische
      voorzieningen beschikbaar zijn. Thuiskopie vindt namelijk dat daarvan pas sprake is
      wanneer de voorzieningen op economisch verantwoorde basis beschikbaar zijn, sprake is
      van standaardisatie, interoperabiliteit, haalbare integratie in businessmodellen aanwezig is,
      brede consumentenacceptatie bestaat en privacy-problemen zijn opgelost. De gevorderde
      verklaring voor recht is op dit verschil van inzicht niet gericht. Bij deze vordering hebben
      eisers gezien de overeenstemming tussen partijen geen belang.
    
    
    
      4.8. 	N/O. wanverhouding tussen de gemiddelde prijs van de betreffende blanco drager
      en de heffing en de hoogte van de Thuiskopievergoeding in andere lidstaten
    
    
    
      4.8.1. Eisers stellen dat een wanverhouding bestaat tussen de prijs van de blanco
      gegevensdrager en de thuiskopievergoeding. Volgens hen bedraagt de heffing op dit
      moment circa 40% van de verkoopprijs. De thuiskopievergoeding is volgens eisers
      bovendien een van de hoogste in Europa. Dit alles zou leiden tot ontduiking en illegale
      import en zou aanleiding moeten zijn de thuiskopievergoeding te verlagen tot hooguit het
      gemiddelde in Europa.
    
    
    
      4.8.2. Hetgeen eisers aanvoeren geeft geen grond voor de gevorderde verklaringen voor
      recht. De door eisers geconstateerde wanverhouding van de thuiskopievergoeding ten
      opzichte van de prijs van de drager of ten opzichte van de thuiskopievergoeding elders in
      Europa betekent nog niet dat de thuiskopievergoeding daarmee in strijd met het recht zou
      zijn. Ook de omstandigheid dat er wat de hoogte van de thuiskopievergoeding tussen de
      lidstaten grote verschillen bestaan, hetgeen volgens eisers leidt tot parallelimport, maakt dit
      niet anders. Dit is inherent aan de keuze van de Europese regelgever om de hoogte van de
      thuiskopievergoeding niet te harmoniseren. Ook stelt Thuiskopie terecht dat in de rede ligt
      de thuiskopievergoeding te relateren aan de waarde van de daarop te kopiëren werken, niet
      aan de waarde van de drager.
    
    
    
      4.9. 	P. met betrekking tot de DVD+RW geldt dat een nul-heffing geindiceerd is,
      wegens de beschikbaarheid van doeltreffende technische beveiligingsvoorzieningen
    
    
    
      4.9.1. Deze verklaring voor recht komt neer op vaststelling van de heffing. Zoals hiervoor
      is overwogen is de rechtbank daartoe niet bevoegd.
    
    
    
      4.9.2. Het voorgaande voert tot de conclusie dat uitsluitend de gevorderde verklaring
      voor recht vermeld onder I moet worden toegewezen. Eisers moeten worden aangemerkt als
      de voornamelijk in het ongelijk gestelde partijen, zodat zij worden veroordeeld in de
      proceskosten.
    
    
    
    5. 	De beslissing
    
    De rechtbank:
    
    
      verklaart voor recht dat bij de bepaling van de thuiskopievergoeding geen rekening dient te
      worden gehouden met kopieerhandelingen waarvoor de rechthebbende expliciet of impliciet
      toestemming heeft gegeven;
    
    
    wijst het meer of anders gevorderde af;
    
    
      veroordeelt eisers in de proceskosten, aan de zijde van Thuiskopie en SONT begroot op elk
      € 244,- aan verschotten en € 1.808,- aan salaris van de procureur;
    
    
    verklaart de proceskostenveroordeling ten gunste van SONT uitvoerbaar bij voorraad.(9)
    
    
      Dit vonnis is gewezen door mr. Chr.A.J.F.M. Hensen, mr. P.G.J. de Heij en
      mr. P.W. van Straalen en in het openbaar uitgesproken op 25 juni 2008.
    
    
    
    
    
      (1) Nota naar aanleiding van het verslag, Tweede Kamer, vergaderjaar 2002-2003, 28432, nr. 5 p. 32/33
      (2) Nota naar aanleiding van het nadere verslag, Tweede Kamer, vergaderjaar 2002-2003, 28432, nr. 8 p. 13
      (3) Vergelijk het antwoord van de Minister van Justitie op de vragen met nummer 2256 van het kamerlid Gerkens,
      Tweede Kamer, vergaderjaar 2006-2007 en de brief van de ministers van Justitie, Economische Zaken en
      Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aan de Tweede Kamer van 20 december 2007, Tweede Kamer,
      vergaderjaar 2007-2008, 29838, nr. 6 p. 12.
      ziet daar niet op, terwijl niet gezegd kan worden dat het rekening houden met privé-kopieën
      van illegaal materiaal tevens inhoudt dat die illegale handeling wordt toegestaan. Zonder
      nadere motivering - die ontbreekt - valt niet in te zien dat en waarom bij de vaststelling van
      de hoogte van de thuiskopievergoeding geen rekening mag worden gehouden met privékopieën
      van illegaal materiaal.
      (4) Zie ook cvr 57 ev.
      (5) Tweede Kamer, vergaderjaar 2002-2003, 28432, nr. 8 p. 13
      (6) Zie o.a. cvd p. 8/9
      (7) Tweede Kamer, vergaderjaar 2001-2002, 28482, nr. 3
      (8) In gelijke zin de Nota naar aanleiding van het verslag, Tweede Kamer, vergaderjaar 2002-2003, 28482, nr. 5 p.
      30 en de Nota naar aanleiding van het nadere verslag, Tweede Kamer, vergaderjaar 2002-2003, 28482, nr. 8 p.
      12.
      (9) Thuiskopie heeft dat niet gevorderd.