ECLI:NL:CRVB:1999:ZB8119, Centrale Raad van Beroep, 23-02-1999, 97/11297 WW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1999-02-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Activiteiten die nu nog geen omzet genereren, maar op de toekomst zijn gericht kunnen toch
         werkzaamheden uit hoofde waarvan zijn.

97/11297 WW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    het Landelijk instituut sociale verzekeringen, appellant,
    
    en
    
    A te B, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Met ingang van 1 maart 1997 is de Organisatiewet sociale
      verzekeringen 1997 in werking getreden. Ingevolge de
      Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 treedt
      het Landelijk instituut sociale verzekeringen
      (Lisv) in de plaats van de betrokken bedrijfsvereniging. In het
      onderhavige geval is het Lisv in de plaats getreden van de
      Bedrijfsvereniging voor Bank- en Verzekeringswezen, Groothandel
      en Vrije Beroepen. In deze uitspraak wordt onder appellant
      tevens verstaan het bestuur van deze bedrijfsvereniging.
    
    
    
      Appellant is op bij aanvullend beroepschrift aangegeven gronden
      in hoger beroep gekomen van een door de
      Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch onder dagtekening
      17 oktober 1997 tussen partijen gewezen uitspraak, waarnaar
      hierbij wordt verwezen.
    
    
    Namens gedaagde is een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op
      12 januari 1999, waar appellant zich heeft doen
      vertegenwoordigen door mr Th.H.C. van der Meijden, werkzaam bij
      Gak Nederland bv, en waar gedaagde, daartoe ambtshalve opgeroepen,
      in persoon is verschenen.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      De Raad stelt voorop dat het in dit geding aan de orde zijnde
      geschil wordt beoordeeld aan de hand van de Werkloosheidswet
      (WW) en de daarop berustende bepalingen, zoals die luidden ten
      tijde als hier van belang.
    
    
    
      Gedaagde is van 15 februari 1990 tot en met 31 mei 1991
      werkzaam geweest als operations manager. Aan hem is per
      3 juni 1991 een WW-uitkering toegekend.
    
    
    
      Gedaagde heeft op 11 september 1992 aan appellant bericht dat
      hij zich vanaf die datum ging orinteren op het opstarten van
      een eigen onderneming. Gedaagde heeft vervolgens bericht dat
      hij per 23 november 1992 had hervat als zelfstandige, waarna
      gedaagdes WW-uitkering met ingang van die datum is beëindigd.
    
    
    
      Nadat appellant had vernomen dat gedaagde aan de
      belastingdienst had verzocht in aanmerking te worden gebracht
      voor zelfstandigenaftrek over de jaren 1991 en 1992 heeft
      appellant een nader onderzoek ingesteld.
      Naar aanleiding van de resultaten van dat onderzoek heeft
      appellant bij besluit van 7 april 1994 gedaagde alsnog over de
      periode van 3 juni 1991 tot en met 22 november 1992
      gedeeltelijk het recht op WW-uitkering ontzegd.
      Voorts heeft appellant de onverschuldigd betaalde uitkering ten
      bedrage van f 34.242,63 van gedaagde teruggevorderd.
    
    
    
      Het tegen dat besluit ingediende bezwaarschrift is bij het
      thans in geding zijnde besluit van 31 maart 1995 ongegrond verklaard.
    
    
    
      In de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het door
      gedaagde tegen laatstgenoemd besluit ingestelde beroep gegrond
      verklaard en dat besluit vernietigd, onder toewijzing aan
      gedaagde van griffierecht en proceskosten.
    
    
    
      De rechtbank heeft allereerst geoordeeld dat appellant ten
      onrechte doorslaggevende betekenis heeft toegekend aan het feit
      dat gedaagde over de jaren 1991 en 1992 bij de belastingdienst
      heeft verzocht om zelfstandigenaftrek. Naar het oordeel van de
      rechtbank is het bedrijf van gedaagde eerst in oktober 1992
      daadwerkelijk van start gegaan, zodat eerst vanaf dat moment
      gesproken kan worden van het gaan verrichten van relevante
      werkzaamheden als zelfstandige. De activiteiten waarmee
      gedaagde zich voordien heeft beziggehouden kunnen volgens de
      rechtbank louter als voorbereidingshandelingen worden aangemerkt.
    
    
    
      Appellant heeft in hoger beroep het volgende aangevoerd:
      "Ondergetekende kan zich niet vinden in de stelling in de
      hierbij bestreden uitspraak als zou bij het nemen van de
      beslissing omtrent de gewerkte uren doorslaggevende betekenis
      zijn toegekend aan het feit dat de heer A om
      zelfstandigenaftrek heeft verzocht bij de Belastingdienst en
      aan het enkele feit dat er over 1991 en 1992 winst uit
      onderneming is genoten.
    
    
    
      Zoals uit de gedingstukken blijkt, met name zij
      hierbij verwezen naar de voorlegger op bezwaar
      (gedingstuk 63), maken bovengenoemde aspecten
      slechts deel uit van het complex van factoren wat leidde tot de
      conclusie dat de heer A vanaf 3 juni 1991 gedeeltelijk niet
      werkloos is wegens het verrichten van werkzaamheden in de
      zelfstandige uitoefening van zijn bedrijf.
      Onbetwist is dat de heer A vanaf de eerste werkloosheidsdag, 3
      juni 1991, activiteiten heeft ontplooid die ten dienste kwamen
      van het bedrijf X, welk bedrijf sinds 6 maart 1991 voor risico
      en rekening van de heer A gedreven wordt.
      Het feit dat de heer A de inschrijving bij de Kamer van
      Koophandel heeft verricht rechtvaardigt de vooronderstelling
      dat hij met ingang van 6 maart 1991 activiteiten als
      zelfstandige is gaan ontplooien. Aan de houding en het gedrag
      van de heer A kan afgeleid worden dat die vooronderstelling juist is.
      De heer A verrichtte immers marktonderzoeken, hield zich onder
      meer bezig met financiering en het aantrekken van leveranciers,
      het bezoeken van beurzen, en deed investeringen in
      kantoormeubilair etc.
    
    
    
      De heer A besteedde volgens eigen verklaring op 27 mei 1993
      (gedingstuk 38.2) zijn tijd grotendeels aan de ontwikkeling van
      een bedrijfsinformatiesysteem, met de bedoeling dit systeem via
      zijn bedrijf aan de man te brengen.
      Weliswaar is achteraf verklaard dat deze activiteit in de
      hobby-sfeer lag doch in het licht van de reeds gestarte
      onderneming kan niet van een hobby gesproken worden. Er is dan
      ook geen reden om aan de juistheid van de eerdere verklaring te twijfelen.
    
    
    
      De start van de onderneming werd gefinancierd met een
      privé-krediet. Het feit dat in 1991 geen omzet is gerealiseerd
      betekent geenszins dat er geen sprake was van reële
      ondernemersactiviteiten. Gelet op de aard van het bedrijf waren
      grote startersinvesteringen niet nodig te meer daar het bedrijf
      vanuit de privé-woning gedreven wordt. De relatief geringe
      kostenspecificatie over 1991 is geen maatstaf voor de omvang
      van de door de heer A verrichte werkzaamheden.
    
    
    
      Gesteld kan worden dat de grootste investering gelegen was in
      het ontwikkelen van eerder genoemd bedrijfsinformatiesysteem.
      Dit komt niet in de balans tot uitdrukking.
    
    
    
      Voor (het voortduren van) de werkloosheid is van belang of de
      verzekerde activiteiten verricht die aangemerkt moeten worden
      als een prestatie waarmee, volgens de in het maatschappelijk
      verkeer geldende normen, redelijkerwijs het verkrijgen van enig
      geldelijk voordeel kon worden verwacht.
      Alle door de heer A vermelde activiteiten voldoen aan die
      voorwaarde, ook voor wat betreft de werkzaamheden met
      betrekking tot het ontwikkelen van een
      bedrijfsinformatiesysteem.
      Het staat dan ook vast dat de werkloosheid van de heer A
      eindigde voorzover hij activiteiten ten behoeve van zijn eigen
      bedrijf verrichtte.
    
    
    
      Ter bepaling van de omvang van die activiteiten deed zich het
      probleem voor dat het achteraf zeer moeilijk vast te stellen is
      hoeveel uren daadwerkelijk gewerkt zijn.
      De heer A is er, ondanks herhaalde verzoeken, niet in geslaagd
      een indicatie te geven van het werkelijke aantal gewerkte uren.
      Nu de heer A, ten behoeve van de Belastingdienst, heeft aangegeven
      dat hij tenminste 1225 uren, op jaarbasis, in zijn
      bedrijf werkzaam was is het alleszins redelijk ook bij het
      bepalen van de omvang van de werkloosheid van dat aantal uren
      uit te gaan.
      De heer A heeft op geen enkele manier aannemelijk kunnen maken
      dat hij een geringer aantal uren aan zijn bedrijf besteedde. De
      opmerking dat vele van die uren 's-avonds en in het week-end
      vielen is voor de vaststelling van het recht op uitkering niet relevant.
      Voorzover er aan de redelijkheid van de vaststelling van het
      aantal uren van 1225 op jaarbasis getwijfeld zou moeten worden,
      hetgeen dezerzijds ontkend blijft, kan deze twijfel niet tot voordeel van de heer A
      strekken omdat hij, door van zijn werkzaamheden geen melding te
      maken op de werkbriefjes, deze situatie zelf veroorzaakt heeft.".
    
    
    
    
      De Raad kan de strekking van het hiervoor weergegeven betoog
      geheel onderschrijven.
    
    
    
      Hetgeen gedaagde ter zitting van de Raad heeft meegedeeld
      omtrent zijn activiteiten ten behoeve van zijn bedrijf X heeft
      de Raad er niet van overtuigd dat gedaagde, zoals de rechtbank
      heeft aangenomen, eerst in oktober 1992 activiteiten als
      zelfstandige zou hebben ontplooid.
      De Raad acht hierbij van belang dat gedaagde het onderhavige
      bedrijf op 6 maart 1991 bij de Kamer van Koophandel heeft doen
      inschrijven, door middel van een wijziging van een bestaand
      bedrijf, op een moment dat hij problemen had met zijn
      toenmalige werkgever en het er naar uitzag dat ontslag zou
      volgen. Anders dan gedaagde ter zitting van de Raad heeft
      betoogd is niet gebleken dat hij actief bezig was om
      werkzaamheden in loondienst te verwerven, zodat ook in zoverre
      de door appellant in zijn aanvullend beroepschrift terecht
      gehanteerde vooronderstelling niet is aangetast.
    
    
    
      De Raad gaat er dan ook met appellant vanuit dat alle
      activiteiten van gedaagde erop waren gericht om het bedrijf X
      van start te doen gaan. En het is ook in dat kader geweest dat
      gedaagde, zoals hij zelf heeft verklaard, een
      bedrijfsinformatiesysteem heeft ontwikkeld. Dat die
      ontwikkeling tamelijk arbeidsintensief was en in ieder geval
      niet op korte termijn omzet genereerde, neemt niet weg dat de
      ontwikkeling plaatsvond ten behoeve van het bedrijf, zodat de
      daaraan verbonden werkzaamheden door appellant terecht zijn
      aangemerkt als werkzaamheden, als bedoeld in artikel 16, tweede
      lid, tweede volzin, van de WW.
    
    
    
      De Raad wijst er hierbij op dat de rechtbank een onjuist
      criterium heeft gehanteerd door als eis te stellen dat met de
      te verrichten activiteiten op dat moment daadwerkelijk omzet
      moet kunnen worden gegenereerd. Alvorens omzet kan worden
      behaald, zal een zelfstandige veelal diverse arbeidsintensieve
      activiteiten moeten ontplooien, waarbij de Raad denkt aan
      bijvoorbeeld het verzorgen van financiering en huisvesting, het
      doen van investeringen in bedrijfsmiddelen en acquisitie. Al
      die activiteiten, die het stadium van het zich oriënteren op
      vestiging als zelfstandige duidelijk te boven gaan, zijn aan te
      merken als activiteiten waarmee, volgens de in het
      maatschappelijk verkeer geldende normen, het verkrijgen van
      enig geldelijk voordeel redelijkerwijs kan worden verwacht en
      voldoen daarmee aan de door de Raad gehanteerde
      begripsomschrijving van werkzaamheden, als bedoeld in artikel
      16, tweede lid, tweede volzin van de WW.
    
    
    
      Uit het vorenstaande volgt dat appellant terecht de
      WW-uitkering van gedaagde op de in de gedingstukken aangegeven
      wijze alsnog gedeeltelijk heeft beëindigd.
    
    
    
      De Raad is voorts van oordeel dat appellant zich terecht op het
      standpunt heeft gesteld dat door toedoen van gedaagde over de
      in geding zijnde periode onverschuldigd WW-uitkering is betaald
      en wel tot een totaal bedrag van f 34.232,63. De Raad wijst er
      in dit verband op dat gedaagde van zijn activiteiten geen
      melding heeft gemaakt op de door hem ingevulde werkbriefjes.
      Gedaagde heeft zijn ter zitting van de Raad geponeerde stelling
      dat hij de correspondent C, bij wie hij de werkbriefjes
      inleverde, wel mondeling op de hoogte had gesteld van zijn
      activiteiten, niet aannemelijk gemaakt, zodat de Raad daaraan
      verder voorbij zal gaan.
    
    
    
      Gelet op het bepaalde in artikel 36, eerste lid, onder a, van
      de WW is appellant derhalve bevoegd de onverschuldigd betaalde
      uitkering geheel of gedeeltelijk van gedaagde terug te vorderen.
    
    
    
      De Raad is voorts van oordeel dat het besluit van appellant om
      van die discretionaire bevoegdheid gebruik te maken door
      genoemd bedrag volledig terug te vorderen de rechterlijke
      toetsing kan doorstaan. Hierbij heeft de Raad in aanmerking
      genomen dat gedaagde gedurende lange tijd zijn werkbriefjes in
      strijd met de waarheid heeft ingevuld.
    
    
    
      Gezien hetgeen hiervoor is overwogen dient het bestreden
      besluit in rechte stand te houden, zodat dit besluit ten
      onrechte door de rechtbank is vernietigd.
    
    
    
      De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te geven aan
      het bepaalde in artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het inleidend beroep alsnog ongegrond.
    
    
    
      Aldus gewezen door mr C.G. Kasdorp als voorzitter en
      mr J.C.F. Talman en mr Th.C. van Sloten als leden, in
      tegenwoordigheid van D. Nebbeling als griffier en uitgesproken
      in het openbaar op 23 februari 1999.
    
    
    (get.) C.G. Kasdorp.
    
    (get.) D. Nebbeling.
    
    
      Q.
      JdB
      0502