ECLI:NL:GHAMS:2021:4390, Gerechtshof Amsterdam, 22-12-2021, BKDH-21/00999
Gerechtshof Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2021-12-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Navorderingsaanslag IB/PVV. Aftrek van specifieke zorgkosten en uitgaven voor het levensonderhoud van een inwonend kind jonger dan 21 jaar niet aannemelijk gemaakt.

GERECHTSHOF AMSTERDAM
    Zittingsplaats Den Haag
    
    
      Team Belastingrecht
      meervoudige kamer
      nummer BKDH-21/00999
    
    
    
    Uitspraak van 22 december 2021
    
    
      in het geding tussen:
    
    
    
      [X] te [Z] , belanghebbende,
    (gemachtigde: J.A. Klaver)
    
    
      en
    
    
    de inspecteur van de Belastingdienst, de Inspecteur,
    (vertegenwoordiger: […] )
    
    
      op het hoger beroep van belanghebbende tegen de uitspraak van de Rechtbank NoordHolland (de Rechtbank) van 23 juni 2020, nummer HAA 19/3079.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
    
      1.1.
      Aan belanghebbende is over het jaar 2012 een navorderingsaanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 20.963 (de navorderingsaanslag). Bij gelijktijdig gegeven beschikking is een bedrag van € 399 aan belastingrente in rekening gebracht (de beschikking belastingrente).
      
    
    
      1.2.
      Bij uitspraak op bezwaar heeft de Inspecteur belanghebbendes bezwaar tegen de navorderingsaanslag gegrond verklaard en het belastbaar inkomen uit werk en woning nader vastgesteld op € 20.912.
      
    
    
      1.3.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak op bezwaar beroep bij de Rechtbank ingesteld. Ter zake van het beroep is een griffierecht van € 47 geheven. De Rechtbank heeft het beroep niet-ontvankelijk verklaard voor zover het betrekking heeft op de invorderingsrente en het beroep voor het overige ongegrond verklaard, de Inspecteur veroordeeld tot betaling van een vergoeding van immateriële schade aan belanghebbende van € 333,33, de Inspecteur veroordeeld in de proceskosten van belanghebbende tot een bedrag van € 175 en de Inspecteur opgedragen het door belanghebbende betaalde griffierecht van € 47 aan haar te vergoeden.
      
    
    
      1.4.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld bij het Hof. Ter zake van het hoger beroep is een griffierecht van € 131 geheven. De Inspecteur heeft een verweerschrift ingediend.
      
    
    
      1.5.
      In de Tijdelijke aanwijzing gerechtshof Den Haag voor hogerberoepszaken belastingen van het gerechtshof Amsterdam (Stcrt. 2021, 30632) is het gerechtshof Den Haag aangewezen als gerechtshof waarvan de zittingsplaats tijdelijk mede wordt aangemerkt als zittingsplaats van het gerechtshof Amsterdam. Op grond van voornoemde regeling heeft de mondelinge behandeling plaatsgevonden in Den Haag op 9 november 2021. Partijen zijn verschenen. Van het verhandelde ter zitting is een procesverbaal opgemaakt.
      
      
    
  
  
    Feiten
    
    
      2.1.
      Belanghebbende heeft vier kinderen, onder wie zijn zoon [A] (de zoon), geboren op [geboortedatum] 1991. In 2012 woonde de zoon bij zijn ouders. De zoon genoot in de periode van 4 juli 2012 tot 31 december 2012 € 5.481 brutolooninkomsten.
      
    
    
      2.2.
      Belanghebbende heeft voor het jaar 2012 aangifte IB/PVV gedaan naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 14.291. In de aangifte heeft belanghebbende € 2.230 aan uitgaven voor levensonderhoud van kinderen, € 4.343 aan specifieke zorgkosten en € 99 aan giften in aftrek gebracht. De echtgenote en fiscaal partner van belanghebbende, [B] (de echtgenote), heeft voor het jaar 2012 geen aangifte IB/PVV gedaan.
      
    
    
      2.3.
      De Inspecteur heeft de aanslag IB/PVV 2012 met dagtekening 7 januari 2015 overeenkomstig de aangifte vastgesteld.
      
    
    
      2.4.
      De Inspecteur heeft belanghebbende bij brief van 14 maart 2017 verzocht om schriftelijke bewijsstukken van de in de aangifte IB/PVV 2012 in aftrek gebrachte kosten. Belanghebbende heeft niet gereageerd op het verzoek om informatie.
      
    
    
      2.5.
      Bij brief van 31 augustus 2017 heeft de Inspecteur belanghebbende kennis gegeven van zijn voornemen om over de jaren 2012, 2013 en 2014 navorderingsaanslagen op te leggen waarbij de persoonsgebonden aftrek wordt gecorrigeerd. Bij brief van 11 september 2017 heeft belanghebbende de Inspecteur medegedeeld het oneens te zijn met het voornemen tot navordering. Bij brief van 26 september 2017 heeft de Inspecteur aan belanghebbende een mededeling navorderingen gestuurd. Hierin heeft de Inspecteur zich onder meer op het standpunt gesteld dat nu, na onderzoek, op geen enkele wijze de in de aangiften opgenomen aftrekposten aannemelijk zijn gemaakt, dit het nieuwe feit vormt dat navorderen rechtvaardigt.
      
    
    
      2.6.
      Met dagtekening 21 oktober 2017 heeft de Inspecteur de navorderingsaanslag opgelegd. De in de aanslag IB/PVV 2012 opgenomen persoonsgebonden aftrek is geheel gecorrigeerd.
      
    
    
      2.7.
      Belanghebbende heeft op 15 november 2017 bezwaar gemaakt tegen de navorderingsaanslag. Bij brief van 25 september 2018 heeft belanghebbende de aftrekbare specifieke zorgkosten 2012 nader berekend op € 640. Dit bedrag is als volgt opgebouwd:
      
      
        Uitgaven voor vervoer i.v.m. ziekte of invaliditeit	€ 284
        Dieetkosten	€ 100
        Uitgaven voor extra kleding en beddengoed	€ 310
        Genees- en heelkundige hulp	€ 16
        Totaal van de specifieke zorgkosten	€ 710
        Verhoging specifieke zorgkosten	€ 278
        Totaal	€ 988
        Af: de drempel voor aftrek	€ 348
        Totaal aftrekbaar bedrag 	€ 640
      
      
    
    
      2.8.
      In de bezwaarfase heeft belanghebbende ter onderbouwing van de dieetkosten onder meer een “Dieetbevestiging 2015” overgelegd, die op 26 juli 2016 is ondertekend door dr. [C] , bevoegd arts van de afdeling cardiologie van het VU medisch centrum en waarin wordt bevestigd dat [B] zich permanent moet houden aan een natriumbeperkt dieet.
      
    
    
      2.9.
      In de uitspraak op bezwaar heeft de Inspecteur € 51 aan specifieke zorgkosten in aftrek toegestaan. Dit bedrag is als volgt opgebouwd:
      
      
        Uitgaven voor vervoer i.v.m. ziekte of invaliditeit	€ 272
        Genees- en heelkundige hulp	€ 16
        Totaal van de specifieke zorgkosten	€ 288
        Verhoging specifieke zorgkosten	€ 109
        Totaal	€ 397
        Af: de drempel voor aftrek	€ 346
        Totaal aftrekbaar bedrag				   € 51
      
      
      
    
  
  
    Oordeel van de Rechtbank
    
    3. De Rechtbank heeft, voor zover in hoger beroep van belang, geoordeeld, waarbij belanghebbende is aangeduid als eiser en de Inspecteur als verweerder:
    
    
      “Dieetkosten
    
    5. Eiser stelt dat zijn echtgenote hartpatiënt is en daarom een natriumbeperkt dieet moet volgen. Net zoals andere huisartsen in [woonplaats] weigert de huisarts van de echtgenote echter consequent medische verklaringen af te geven. De cardioloog van het VUmc is wel bereid geweest te bevestigen dat de partner van eiser een natriumbeperkt dieet wegens hartfalen moet volgen. Eiser voegt daaraan toe dat zij al vanaf 2012 het VUmc bezoekt. Eiser klaagt voorts dat verweerder geen geloof wilde hechten aan zijn verklaringen en dat verweerder geen vertrouwensarts heeft aangewezen.
    
    6. Verweerder stelt zich op het standpunt dat de door eiser overgelegde stukken geen steun bieden voor de stelling dat de fiscaal partner van eiser al vóór 2015 op medisch voorschrift een natriumbeperkt dieet hield in verband met hartfalen. Dat de eigen huisarts geen verklaring wil afleggen, komt voor rekening van eiser, aldus verweerder.
    
    7. Op grond van artikel 6.17, eerste lid, van de Wet IB 2001 (tekst 2012) behoren tot de uitgaven voor specifieke zorgkosten onder meer de uitgaven die wegens ziekte of invaliditeit zijn gedaan voor de extra kosten van een op medisch voorschrift gehouden dieet tot een bedrag bepaald bij ministeriële regeling. Artikel 6.17, achtste lid, van de Wet IB 2001 bepaalt dat bij ministeriële regeling nadere regels kunnen worden gesteld met betrekking tot de inhoud van het bedoelde voorschrift. Hieraan is invulling gegeven in artikel 37 van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001 (tekst 2012). Het vijfde lid van dit artikel bepaalt dat het voorschrift ten minste de volgende informatie moet bevatten:
    
    
      a. gegevens waaruit blijkt dat degene die het voorschrift afgeeft medicus of diëtist is;
      b. naam, praktijkadres, telefoonnummer en handtekening van de medicus of diëtist die het voorschrift afgeeft;
      c. naam, adres en burgerservicenummer van de persoon aan wie het dieet is voorgeschreven;
      d. het ziektebeeld en de aandoening van de persoon, bedoeld in onderdeel c, en de dieettypering van het voorgeschreven dieet;
      e. de dagtekening van het voorschrift, de ingangsdatum van het te volgen dieet en indien van toepassing de einddatum van het te volgen dieet.
    
    
    8. De door eiser overgelegde verklaring van 26 juli 2016 voldoet niet aan deze vereisten. Met name de ingangsdatum van het dieet valt hieruit niet af te leiden. Dit klemt te meer nu de verklaring ruim drie jaar na het verstrijken van het onderhavige belastingjaar is afgegeven en volgens het bovenschrift daarop geen betrekking heeft.
    
    9. Voor zover eiser betoogt dat het ontbreken van een voorschrift hem niet kan worden tegengeworpen, omdat huisartsen in [woonplaats] weigeren verklaringen af te geven als gevolg van door verweerder uitgeoefende druk, kan de rechtbank hem niet volgen in dit betoog. Naar het oordeel van de rechtbank heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat verweerder in zijn geval zodanige problemen met betrekking tot de bewijslevering heeft doen ontstaan dat van eiser in redelijkheid niet langer kan worden gevergd dat hij voldoet aan de op hem rustende bewijslast. Het ontbreken van een verklaring die kan worden aangemerkt als een voorschrift in de zin van artikel 37 van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001 blijft daarom voor risico van eiser. Om dezelfde reden bestond voor verweerder geen aanleiding een andere arts aan te wijzen.
    
    
      
        Extra kleding en beddengoed
      
    
    10. Eiser stelt dat hij lijdt aan een chronisch huidprobleem. Hij betoogt dat hij daarom recht heeft op persoonsgebonden aftrek voor extra kleding en beddengoed.
    
    11. Verweerder betwist dat de door eiser opgevoerde uitgaven voortvloeien uit ziekte of invaliditeit die ten minste een jaar duren of vermoedelijk duren. Uit de recepthistorie van de apotheek kan slechts worden opgemaakt dat eiser in de periode van 5 juni 2012 tot en met 5 juli 2012 een medicijn gebruikte tegen een huidprobleem.
    
    12. Artikel 6.17, eerste lid, van de Wet IB 2001 bepaalt onder meer dat uitgaven voor specifieke zorgkosten alleen voor aftrek in aanmerking komen voor aftrek indien het gaat om uitgaven die wegens ziekte of invaliditeit zijn gedaan. Met betrekking tot uitgaven voor extra kleding en beddengoed alsmede daarmee samenhangende extra uitgaven kunnen op grond van artikel 6.17, eerste lid, letter g, van de Wet IB 2001 bij ministeriële regeling aanvullende regels worden gesteld. Krachtens die bepaling is in artikel 38, eerste lid, letter b, van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001 voorgeschreven dat de ziekte of invaliditeit ten minste een jaar heeft geduurd of vermoedelijk zal duren. Aangezien het hier telkens voorwaarden betreft om in aanmerking te komen voor een aftrekpost, rust de bewijslast dat in dit geval aan deze voorwaarden is voldaan – gelet op de gemotiveerde betwisting door verweerder – op eiser.
    
    13. Naar het oordeel van de rechtbank heeft eiser niet aan deze bewijslast voldaan. Het dossier bevat geen stukken waaruit kan worden opgemaakt dat eiser in het onderhavige jaar leed aan meer dan incidentele huidproblemen. De enkele verklaring van eiser is, gelet op de gemotiveerde betwisting door verweerder, onvoldoende om tot een andersluidende conclusie te komen.
    
    
      
        Kosten van levensonderhoud
      
    
    14. Eiser stelt dat hij zijn zoon gedurende drie kwartalen nagenoeg geheel heeft moeten onderhouden. Omdat de zoon jonger was dan 21 jaar en zelf geen werk kon vinden, hadden de ouders een wettelijke onderhoudsverplichting. Het is moeilijk om bewijs van het onderhoud te leveren, omdat dit in natura gebeurde.
    
    15. Verweerder wijst erop dat eiser in het geheel geen bewijsstukken heeft overgelegd waaruit blijkt wat de op eiser drukkende bijdrage in de kosten van het levensonderhoud van zijn zoon is geweest. Dat betekent volgens verweerder dat eiser noch voor het hoge, noch voor het lage forfait in aanmerking komt. Uit de gegevens die verweerder ter beschikking staan, blijkt weliswaar niet dat de zoon inkomen heeft genoten, maar die gegevens sluiten dat ook niet uit, aangezien mogelijk is dat de zoon inkomen heeft genoten dat aan verweerder niet bekend is. Verweerder wijst ten slotte op de uitspraak van Hof Amsterdam van 3 juni 2010, ECLI:NL:GHAMS:2010:BM7187, waaruit volgens verweerder kan worden opgemaakt dat ouders in gevallen als het onderhavige niet zonder meer een onderhoudsverplichting hebben.
    
    16. De in het kalenderjaar op de belastingplichtige drukkende persoonsgebonden aftrekposten behoren op grond van artikel 6.1, eerste lid, van de Wet IB 2001 tot de persoonsgebonden aftrek. Op grond van artikel 6.1, tweede lid, aanhef en letter c, van de Wet IB 2001 behoren uitgaven voor levensonderhoud van kinderen tot de persoonlijke aftrekposten. Artikel 6.13, eerste lid, van de Wet IB 2001 definieert deze uitgaven als uitgaven voor levensonderhoud van kinderen jonger dan 21 jaar die ten minste in belangrijke mate door de belastingplichtige worden onderhouden. Artikel 6.15 van de Wet IB 2001 bepaalt dat deze uitgaven in aanmerking worden genomen tot een bedrag bepaald volgens bij ministeriële regeling te stellen regels. Aan die bepaling is onder meer uitvoering gegeven in artikel 2 van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001. De eerste volzin van dat artikel bepaalt dat een kind in belangrijke mate op kosten van de ouder wordt onderhouden indien de op de ouder drukkende bijdrage in de kosten van het onderhoud van het kind ten minste € 433 per kwartaal beloopt.
    
    17. Nu verweerder betwist dat op eiser kosten hebben gedrukt ter zake van het levensonderhoud van de zoon, rust op eiser de last aannemelijk te maken dat hij aan deze voorwaarde voldoet. De rechtbank acht hem met hetgeen hij omtrent de uitgaven naar voren heeft gebracht, in deze last niet geslaagd. De stelling dat eiser wel degelijk heeft bijgedragen in het levensonderhoud van zijn zoon en wel in natura, is daarvoor zonder nadere onderbouwing onvoldoende. Of eiser naar burgerlijk recht verplicht was zijn zoon te onderhouden, kan in het midden blijven. Het bestaan van een zodanige verplichting brengt immers niet zonder meer mee dat eiser ook op hem drukkende uitgaven heeft gedaan ter voldoening van die verplichting.
    
    
      
        Vermindering van de navorderingsaanslag in bezwaar
      
    
    18. Verweerder heeft in bezwaar het belastbare inkomen uit werk en woning verminderd. Eiser betoogt dat verweerder naar aanleiding daarvan ook het bedrag van de navorderingsaanslag had moeten verminderen.
    
    19. Verweerder wijst erop dat de aanpassing van het inkomen zou resulteren in verschuldigde inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen van € 5.062, terwijl de voorheffingen € 5.072 bedroegen. In dat geval wordt de aanslag op grond van artikel 9.4, vijfde lid, van de Wet IB 2001 op nihil gesteld.
    
    20. Indien een bezwaar tegen een aanslag ontvankelijk is, dient de inspecteur op grond van artikel 7:11, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht de aanslag te heroverwegen op de grondslag van het bezwaar. Hij moet daarbij aan de hand van de naar voren gebrachte bezwaren de aanslag toetsen aan de toepasselijke rechts- en beleidsregels (vgl. Kamerstukken II 1988/89, 21 221, nr. 3, p. 153). Daartoe behoort in deze procedure ook artikel 9.4, vijfde lid, van de Wet IB 2001. Verweerder heeft in die procedure bij de heroverweging vastgesteld dat het op het aanslagbiljet vermelde belastbaar inkomen uit werk en woning niet juist was. Tussen partijen is niet in geschil dat de verschuldigde inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen op basis van het door verweerder aangepaste belastbaar inkomen uit werk en woning € 5.062 bedroeg, terwijl € 5.072 aan voorheffingen was ingehouden van eiser. Daarvan uitgaande mocht verweerder, gelet op het bepaalde in artikel 9.4, vijfde lid, van de Wet IB 2001, tot de slotsom komen dat de aanslag niet naar een te hoog bedrag was vastgesteld, zodat de heroverweging geen aanleiding gaf de aanslag te verminderen.
    
    
      
        Invorderingsrente
      
    
    21. Eiser klaagt dat een gebrek aan voortvarendheid bij verweerder hem op zal zadelen met een groot bedrag aan invorderingsrente.
    
    22. Verweerder acht zich niet bevoegd over de invorderingsrente uitlatingen te doen.
    23. Niet in geschil is dat de invorderingsrente waar eiser over klaagt (nog) niet is vastgesteld bij beschikking als bedoeld in artikel 30 van de Invorderingswet 1990. Dat betekent dat eisers beroep in dit opzicht niet een belastingaanslag of voor bezwaar vatbare beschikking betreft en dus niet voldoet aan de vereisten van artikel 26, eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Eisers beroep dient daarom in zoverre niet-ontvankelijk te worden verklaard.
    
    
      
        Slotsom
      
    
    24. Gelet op het vorenoverwogene dient het beroep niet-ontvankelijk te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de invorderingsrente en dient het voor het overige ongegrond te worden verklaard.
    
    
      
        Beoordeling van het verzoek om vergoeding van immateriële schade
      
    
    25. Eiser heeft verzocht om vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bij de beoordeling van de vraag of de redelijke termijn is overschreden moet worden aangesloten bij de uitgangspunten als neergelegd in het arrest van de Hoge Raad van 22 april 2005, ECLI:NL:HR:2005:AO9006. Voor een uitspraak in eerste aanleg heeft te gelden dat deze niet binnen een redelijke termijn geschiedt indien de rechtbank niet binnen twee jaar nadat die termijn is aangevangen uitspraak doet, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De termijn vangt als regel aan op het moment waarop verweerder het bezwaarschrift ontvangt. Indien de redelijke termijn is overschreden, dient als uitgangspunt voor de schadevergoeding een tarief te worden gehanteerd van € 500 per half jaar dat die termijn is overschreden, waarbij ter bepaling van de totale vergoeding de geconstateerde overschrijding naar boven wordt afgerond.
    
    26. Verweerder heeft het bezwaarschrift tegen de aan eiser over het belastingjaar 2012 opgelegde navorderingsaanslag ontvangen op 15 november 2017. Verweerder heeft uitspraak op het bezwaar gedaan met dagtekening 22 mei 2019. Vanaf de datum van ontvangst van het bezwaarschrift tot aan de uitspraak van de rechtbank, 23 juni 2020, is meer dan twee jaar verstreken. Van bijzondere omstandigheden die een langere termijn dan twee jaar rechtvaardigen, is naar het oordeel van de rechtbank geen sprake.
    
    27. Op grond van de arresten van de Hoge Raad van 22 maart 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX6666 en 9 augustus 2013, ECLI:NL:HR:2013:199 is een termijn van zes maanden voor de behandeling van een bezwaar redelijk en voor de beroepsfase een termijn van anderhalf jaar. De rechtbank zal de toerekening van de overschrijding van de redelijke termijn bepalen met inachtneming van het overzichtsarrest van de Hoge Raad van 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252. Gelet op het feit dat de termijn op 15 november 2017 is aangevangen en de rechtbank uitspraak doet op 23 juni 2020, is de voor de procedure in eerste aanleg in aanmerking te nemen termijn (afgerond) eenendertig maanden. De redelijke termijn is derhalve overschreden met (afgerond) zeven maanden. Daarmee correspondeert een vergoeding van immateriële schade van € 1.000.
    
    28. Van het tijdsverloop in eerste aanleg dient een periode van negentien maanden te worden toegerekend aan de bezwaarfase en een periode van twaalf maanden aan de beroepsfase. Verweerder heeft het aan hem toe te rekenen deel van de redelijke termijn van een half jaar dus met dertien maanden (afgerond) overschreden. De rechtbank heeft het aan haar toe te rekenen deel van de redelijke termijn van anderhalf jaar niet overschreden. Verweerder dient daarom de volledige schadevergoeding te betalen.
    
    29. De onderhavige zaak is zowel in bezwaar als in beroep gezamenlijk behandeld met twee andere zaken van eiser met de nummers HAA 19/2628 en HAA 19/2629. Die zaken hebben in hoofdzaak betrekking op hetzelfde onderwerp als deze procedure. Dat betekent dat voor al die zaken gezamenlijk slechts eenmaal het tarief van € 500 per halfjaar wordt gehanteerd (zie HR 21 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:540, r.o. 2.5.2).
    
    30. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, zal de rechtbank verweerder veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding van 1/3 * € 1.000 = € 333,33 voor de overschrijding van de redelijke termijn.
    
    
      
        Proceskosten
      
    
    31. De rechtbank veroordeelt verweerder in de door eiser gemaakte proceskosten. Hierbij wordt in aanmerking genomen dat de verzoeken om vergoeding van immateriële schade in de zaken met de nummers HAA 19/2628 en HAA 19/2629 met de verzoeken om vergoeding van immateriële schade in de onderhavige zaak samenhangen in de zin van het Besluit proceskosten bestuursrecht. De te vergoeden kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op een derde van € 525 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 525 en een wegingsfactor 0,5 nu de proceskostenvergoeding uitsluitend wordt toegekend vanwege de immateriële schadevergoeding, vgl. HR 20 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:660) = € 175.”
    
    
  
  
    Omschrijving geschil in hoger beroep en conclusies van partijen
    
    
      4.1.
      In geschil is of belanghebbende recht heeft op aftrek van uitgaven voor levensonderhoud van kinderen en aftrek van dieetkosten en van uitgaven voor extra kleding en beddengoed. Daarnaast is in hoger beroep in geschil of belanghebbende recht heeft op € 2 meer aftrek voor genees- en heelkundige hulp dan in de uitspraak op bezwaar is toegestaan.
      
    
    
      4.2.
      Belanghebbende concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank, behoudens de beslissingen over de niet-ontvankelijkheid van het beroep voor zover het betrekking heeft op de invorderingsrente en over de vergoeding van immateriële schade en van proceskosten, vernietiging van de uitspraak op bezwaar en vermindering van de navorderingsaanslag tot een berekend naar een belastbaar inkomen van € 18.836.
      
    
    
      4.3.
      De Inspecteur concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de Rechtbank.
      
      
    
  
  
    Beoordeling van het hoger beroep
    
    
      
        Uitgaven voor levensonderhoud van kinderen
      
    
    
    
      5.1.
      Op grond van artikel 6.1, lid 2, aanhef en onderdeel c, van de Wet op de inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001; tekst 2012) behoren tot de persoonsgebonden aftrekposten uitgaven voor levensonderhoud van kinderen. Op grond van het derde lid van dit artikel worden deze uitgaven in aanmerking genomen voor zover de belastingplichtige zich redelijkerwijs gedrongen heeft kunnen voelen tot het doen van die uitgaven.
      
    
    
      5.2.
      Op grond van artikel 6.13 van de Wet IB 2001 zijn uitgaven voor levensonderhoud van kinderen uitgaven voor levensonderhoud van kinderen jonger dan 21 jaar die ten minste in belangrijke mate door de belastingplichtige worden onderhouden.
      
    
    
      5.3.
      In artikel 2 van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001 (URIB 2001; tekst 2012), is bepaald – voor zover hier van belang – dat een kind in belangrijke mate, als bedoeld in artikel 6.13 van de Wet IB 2001, wordt onderhouden op kosten van de ouder indien de op de ouder drukkende bijdrage in de kosten van het onderhoud van het kind ten minste € 408 per kwartaal beloopt. Op grond van artikel 36, lid 1, aanhef en onderdeel d van de URIB 2001 wordt, indien de kosten in belangrijke mate op de belastingplichtige drukken, als aftrekpost in aanmerking genomen € 355 per kalenderkwartaal indien het kind 18 jaar of ouder is. Dit bedrag wordt op grond van het tweede lid, aanhef en onderdeel a van hetzelfde artikel verhoogd tot € 710, indien de op de ouder drukkende bijdrage in de kosten van het onderhoud van het kind ten minste € 710 per kwartaal belopen en de kosten van het onderhoud van het kind tevens grotendeels op de belastingplichtige drukken.
      
    
    
      5.4.
      Belanghebbende heeft zich op het standpunt gesteld dat hij voor de eerste drie kwartalen van 2012 recht heeft op aftrek van uitgaven voor levensonderhoud van de zoon, omdat de zoon tot 4 juli 2012 geen eigen inkomen genoot en nagenoeg geheel werd onderhouden door belanghebbende en zijn echtgenote. Belanghebbende heeft in dit kader aangevoerd dat hij en zijn echtgenote een wettelijke onderhoudsverplichting hadden ten opzichte van de zoon.
      
    
    
      5.5.
      De Inspecteur heeft erop gewezen dat belanghebbende in het geheel geen bewijsstukken heeft overgelegd waaruit blijkt in welke mate belanghebbende heeft bijgedragen in de kosten van het levensonderhoud van de zoon. Dit betekent volgens de Inspecteur dat belanghebbende noch voor het hoge, noch voor het lage forfait in aanmerking komt. De Inspecteur betwist bovendien dat belanghebbende zich gedrongen heeft kunnen voelen tot het doen van uitgaven voor het levensonderhoud van de zoon. In dit kader heeft de Inspecteur, onder verwijzing naar de uitspraak van Gerechtshof Amsterdam van 3 juni 2020, ECLI:NL:GHAMS:2010:BM7187, gesteld dat ook als sprake zou zijn van een wettelijke onderhoudsverplichting, de door belanghebbende gestelde bijdrage in de kosten van het levensonderhoud van de zoon niet reeds op die grond voor aftrek in aanmerking komt.
      
    
    
      5.6.
      Het Hof stelt voorop dat op belanghebbende de bewijslast rust dat de op hem drukkende bijdrage in de kosten van het onderhoud van de zoon ten minste € 408 per kwartaal beloopt. Daarbij overweegt het Hof dat tot de op belanghebbende drukkende bijdrage niet behoren de gezinsuitgaven die belanghebbende ook zou hebben gedaan indien de zoon niet tot zijn huishouden zou hebben behoord (Hoge Raad, 25 februari 1976, ECLI:NL:HR:1976:AX3775, BNB 1976/214). Belanghebbende heeft gesteld dat hij de zoon met name in natura heeft onderhouden  onder meer door het verlenen van kost en inwoning  en de zoon heeft voorzien van kleding en mogelijk wat zakgeld. Belanghebbende heeft geen bewijs van uitgaven ten behoeve van de zoon overgelegd. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, is belanghebbende niet in zijn bewijslast geslaagd. Reeds op deze grond heeft belanghebbende voor de eerste drie kwartalen van 2012 geen recht op aftrek van uitgaven voor het levensonderhoud van de zoon. Dit betekent dat de vraag of belanghebbende zich redelijkerwijs gedrongen heeft kunnen voelen tot het doen van de gestelde uitgaven, geen behandeling behoeft.
      
      
        
          Dieetkosten
        
      
      
    
    
      5.7.
      Tot de aftrekbare uitgaven voor specifieke zorgkosten behoren op grond van artikel 6.17, lid 1, aanhef, letter f, Wet IB 2001, uitgaven die wegens ziekte of invaliditeit zijn gedaan voor de extra kosten van een op medisch voorschrift gehouden dieet tot een bedrag bepaald bij ministeriële regeling. Op grond van het achtste lid van dit artikel kunnen bij ministeriële regeling nadere regels worden gesteld met betrekking tot de inhoud van het bedoelde medische voorschrift. Artikel 37, lid 5, URIB 2001, luidt als volgt:
      
      
      
        “Een voorschrift als bedoeld in artikel 6.17, achtste lid, van de wet bevat ten minste:
      
      
        
          gegevens waaruit blijkt dat degene die het voorschrift afgeeft medicus of diëtist is;
        
        
          naam, praktijkadres, telefoonnummer en handtekening van de medicus of diëtist die het voorschrift afgeeft;
        
        
          naam, adres en burgerservicenummer van de persoon aan wie het dieet is voorgeschreven;
        
        
          het ziektebeeld en de aandoening van de persoon, bedoeld in onderdeel c, en de dieettypering van het voorgeschreven dieet;
        
        
          de dagtekening van het voorschrift, de ingangsdatum van het te volgen dieet en indien van toepassing de einddatum van het te volgen dieet.”
        
      
      
    
    
      5.8.
      Belanghebbende heeft zich op het standpunt gesteld dat hij recht heeft op aftrek van dieetkosten, omdat zijn echtgenote in 2012 vanwege hartfalen een natriumbeperkt dieet moest houden. Belanghebbende heeft aangevoerd dat de huisarts van de echtgenote consequent weigert verklaringen ten behoeve van de Belastingdienst af te geven, maar dat hij een “Dieetverklaring 2015” (zie 2.8) heeft overgelegd, die is ondertekend door een medisch specialist. Deze verklaring bevat weliswaar niet de ingangsdatum van het te volgen dieet, maar samen met de overgelegde afspraakbevestigingen uit 2012 van de afdeling cardiologie van het VU medisch centrum, is volgens belanghebbende voldoende aannemelijk gemaakt dat de echtgenote ook in 2012 een natriumbeperkt dieet moest volgen.
      
    
    
      5.9.
      De overgelegde  “Dieetverklaring 2015” voldoet niet volledig aan de hiervoor vermelde strikte eisen aangezien niet is vermeld met ingang van welk moment de echtgenote zich op medisch voorschrift aan een natriumbeperkt dieet moet houden. Voorts is de verklaring ondertekend in 2016. Daardoor is niet voldaan aan voormelde wettelijke eisen en is niet aannemelijk geworden dat belanghebbende in 2012 recht heeft op de door hem geclaimde aftrek. Niet valt in te zien waarom belanghebbende niet alsnog aan de desbetreffende arts een verklaring heeft gevraagd betreffende de ingangsdatum van het dieet. Een verklaring van de huisarts in [woonplaats] was dan niet nodig geweest.
      
      
        
          Uitgaven voor extra kleding en beddengoed
        
      
      
    
    
      5.10.
      Tot de aftrekbare uitgaven voor specifieke zorgkosten behoren op grond van artikel 6.17, lid 1, aanhef, onderdeel g, Wet IB 2001, uitgaven die wegens ziekte of invaliditeit zijn gedaan voor extra kleding en beddengoed alsmede daarmee samenhangende extra uitgaven volgens bij ministeriële regeling te stellen regels.
      
    
    
      5.11.
      In artikel 38 URIB 2001 zijn nadere voorwaarden gesteld aan de aftrek van uitgaven voor extra kleding en beddengoed. Artikel 38, lid 1, URIB 2001 luidt, voor zover hier van belang, als volgt:
      
      
        “1. Uitgaven voor extra kleding en beddengoed alsmede daarmee samenhangende extra uitgaven als bedoeld in artikel 6.17, eerste lid, onderdeel g, van de wet worden in aanmerking genomen tot een bedrag van € 310 (…) indien:
        a. de genoemde uitgaven voortvloeien uit ziekte of invaliditeit van een persoon als bedoeld in artikel 6.16 van de wet die tot het huishouden van de belastingplichtige behoort; en
        b. de ziekte of invaliditeit ten minste een jaar heeft geduurd of vermoedelijk zal duren.”
      
      
    
    
      5.12.
      Belanghebbende heeft zich op het standpunt gesteld dat hij recht heeft op aftrek van uitgaven voor extra kleding en beddengoed, omdat hij lijdt aan een chronisch huidprobleem. Ter onderbouwing van de aftrekpost heeft belanghebbende verwezen naar een recepthistorie van de apotheek en een zorgkostenoverzicht van de zorgverzekeraar van het jaar 2012.
      
    
    
      5.13.
      Uit de overgelegde recepthistorie blijkt dat aan belanghebbende op 5 juni en 11 september 2012 een geneesmiddel is voorgeschreven in verband met kale plekjes in de baardstreek. Daarmee heeft belanghebbende onvoldoende onderbouwd dat sprake is geweest van ziekte die een jaar heeft geduurd of vermoedelijk zal duren, die extra uitgaven voor bewassing en vervanging van kleding en/of beddengoed met zich meebracht. Derhalve zijn de uitgaven voor extra kleding en beddengoed niet aannemelijk gemaakt.
      
      
        
          Uitgaven voor genees- en heelkundige hulp
        
      
      
    
    
      5.14.
      Ter zitting heeft de gemachtigde zich op het standpunt gesteld dat belanghebbende recht heeft op € 18 aftrek van tandartskosten. Tussen partijen is niet in geschil dat voor de desbetreffende tandartskosten in bezwaar € 16 aftrek is geclaimd en geaccepteerd. Uit de overzichten van de zorgverzekeraar blijkt dat voor zowel belanghebbende als zijn echtgenote in 2012 in totaal € 8,30 aan tandheelkundige kosten niet is vergoed, in totaal € 16,60. Belanghebbende heeft dan ook geen recht op € 18 aftrek voor uitgaven van genees- en heelkundige hulp.
      
    
    
      5.15.
      Het hoger beroep is ongegrond.
      
    
  
  
    Proceskosten en griffierecht
    
    
      Er is geen aanleiding de Inspecteur te veroordelen in de proceskosten.
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      Het Gerechtshof bevestigt de uitspraak van de Rechtbank.
    
    
    
    
      Deze uitspraak is vastgesteld door P.J.J. Vonk, T.A. de Hek en L.D. van Wijck - Koolstra, in tegenwoordigheid van de griffier W. de Gelder. De beslissing is op 22 december 2021 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      aangetekend aan
      partijen verzonden:
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij 
        de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
      
      
        Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan 
        de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag.
      
      
        Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
      
    
    
    
      
        Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
      
    
    1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
    2 - (alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
    3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
    
        a. - de naam en het adres van de indiener;
    
    
        b. - de dagtekening;
    
    
        c. - de vermelding van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
    
    
        d. - de gronden van het beroep in cassatie.
    
    
    
      
        Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.