ECLI:NL:RBAMS:2022:5657, Rechtbank Amsterdam, 03-10-2022, 9633778 CV EXPL 22-692
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2022-10-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Wel verblijfskosten en vakantiegeld voor werknemers Deliveroo, geen bonussen
        Werknemers die onder meer loon en toeslagen eisen voor de tijd dat zij bij Deliveroo in dienst waren, moeten hun vorderingen opnieuw berekenen. Daarna gaat de zaak in 2023 verder. Dat blijkt uit een tussenvonnis van de kantonrechter.

vonnis
    RECHTBANK AMSTERDAM
    
    
      Afdeling privaatrecht – team kanton
      zaaknummer: 9633778 CV EXPL 22-692
      vonnis van: 3 oktober 2022
    
    
    
    
    vonnis van de kantonrechter
    
    
      I n z a k e
    
    
    1. [eiser 1]
    wonende te [woonplaats]
    2. [eiser 2]
    3. [eiser 3]
    4. [eiser 4]
    5. [eiser 5]
    6. [eiser 6]
    7. [eiser 7]
    allen wonende te [woonplaats]
    8. [eiser 8]
    wonende te [woonplaats]
    9. [eiser 9]
    wonende te [woonplaats]
    10. [eiser 10]
    wonende te [woonplaats]
    11. [eiser 11]
    wonende te [woonplaats]
    12. [eiser 12]
    
      wonende te [woonplaats]
      eisers
      gemachtigden: mr. C.A. van der Vlist en mr. J. Boot (beiden van FNV)
    
    
    
      t e g e n
    
    
    de besloten vennootschap DELIVEROO NETHERLANDS B.V.
    
      gevestigd te Amsterdam
      gedaagde, nader te noemen: Deliveroo
      gemachtigde: mr. H.B. de Hek
    
    
    
    VERLOOP VAN DE PROCEDURE
    
      Het procesdossier bestaat uit:
    - de dagvaarding van 6 januari 2022, met producties;
    - de brief van 20 januari 2022 waarin Deliveroo om aanhouding van de procedure vraagt;
    - de reactie daarop van eisers van 10 februari 2022;- de conclusie van antwoord, met producties;- het instructievonnis van 21 april 2022, waarbij een mondelinge behandeling is bepaald;- dagbepaling mondelinge behandeling.
    
    
      De mondelinge behandeling is gehouden op 30 augustus 2022, voorafgaand waaraan eisers nog producties hebben overgelegd. Eisers [eiser 1] , [eiser 6] , [eiser 9] en [eiser 8] zijn in persoon verschenen, vergezeld door hun gemachtigden. Voor Deliveroo zijn verschenen [naam 1] en [naam 2] , die eveneens werden vergezeld door de gemachtigde. Partijen hebben hun standpunten nader toegelicht aan de hand van een pleitnota en hebben vragen van de kantonrechter beantwoord. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van hetgeen is besproken. 
    
    
    
      Aan het einde van de zitting hebben partijen de afspraak gemaakt dat Deliveroo binnen twee weken na de zitting ter zekerheidsstelling een bedrag van € 48.000,- in depot zal storten op de derdenrekening van FNV. Eisers stemmen in dat geval met aanhouding van de zaak totdat de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan in het cassatieberoep van Deliveroo in de zaak over de toepasselijkheid van de cao Beroepsgoederenvervoer over de weg en de verhuur van mobiele kranen. Wel zal de kantonrechter op bepaalde beslispunten reeds nu een tussenvonnis wijzen, waartoe de zaak naar de rol is verwezen. 
    
    
  
  
    GRONDEN VAN DE BESLISSING
    
  
  
    Feiten
    
      1.1.
      Eisers zijn in de periode van 2015 tot 2019, voor kortere of langere tijd, op basis van een of meerdere arbeidsovereenkomsten in dienst geweest van Deliveroo.
    
    
      1.2.
      De arbeidsovereenkomsten zijn alle schriftelijk en voor bepaalde tijd aangegaan en verder is in artikel 3.2 van de betreffende arbeidsovereenkomsten opgenomen:Deze overeenkomst is een zogenaamde min/max arbeidsovereenkomst, waarbij het volgende geldt:• minimum aantal arbeidsuren in enig tijdvak: 01 uren (..)• maximum aantal arbeidsuren in enig tijdvak: 160 uren (..)
    
    
      1.3.
      Het Gerechtshof te Amsterdam heeft bij arrest van 21 december 2021 het vonnis van de kantonrechter, waarin is geoordeeld dat Deliveroo valt onder de werkingssfeer van de cao Beroepsgoederenvervoer over de weg en de verhuur van mobiele kranen, bekrachtigd (ECLI:NL:GHAMS:2021:3978).
    
    
      1.4.
      Deliveroo heeft tegen het arrest cassatie ingesteld. Naar verwachting zal de Hoge Raad in maart 2023 arrest wijzen.
    
    
      1.5.
      De cao waarover het gaat is een zogenaamde standaard-cao. Verder is de cao door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid algemeen verbindend verklaard in de volgende periodes, voor zover relevant:- 12 februari 2015 tot en met 31 december 2016;- 14 augustus 2017 tot en met 14 augustus 2019;- 15 februari 2019 tot en met 31 december 2019, en nadien steeds delen van de looptijd tot laatstelijk 31 december 2022.
    
    
      1.6.
      Deliveroo heeft in augustus 2022 aangekondigd dat zij het voornemen heeft om voor het einde van dit jaar haar activiteiten in Nederland te beëindigen.
    
  
  
    
      Het geschil
    
    2. Eisers vorderen dat Deliveroo, bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis, wordt veroordeeld tot:I. primair (over de periode dat de betreffende eiser in dienst was bij Deliveroo) betaling van een bedrag van:
    a. € 7.331,89 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 831,47 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 1;b. € 148,37 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 2,75 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 2;
    c. € 6.145,34 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 864,04 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 3;
    d. € 3.909,07 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 316,55 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 4; 
    e. € 1.092,17 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 75,27 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 5;
    f. € 1.532,42 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 42,11 netto aan eiser sub 6;
    g. € 2.650,79 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 233,76 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 7;
    h. € 52,00 bruto aan eiser sub 8 in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen;
    i. € 5.851,10 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 610,52 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 9;
    j. € 713,68 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 26,16 netto in verband met verblijfskosten aan eiseres sub 10;
    k. €938,91 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 89,51 netto in verband met verblijfskosten aan eiseres sub 11;
    1. bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 134,23 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 12; 
    
      
        II. subsidiair (over de periode dat de betreffende eiser bij Deliveroo in dienst was en
        de cao algemeen verbindend was verklaard), betaling van een bedrag van:a. € 5.559,19 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 519,22 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 1;
      
      b. € 112,80 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 2,75 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 2;
      c. € 3.717,31 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 581,68 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 3;
      d. € 2.705,56 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 308,96 netto aan eiser sub 4;e. € 663,52 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 38,88 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 5;
      f. € 903,94 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 15,58 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 6;
      g. € 1.707,22 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 130,52 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 7;
      h. € 49,98 bruto aan eiser sub 8 in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen;
      i. € 2.577,08 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 311,63 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 9;
      j. € 377,71 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en 12,83 netto in verband met verblijfskosten aan eiseres sub 10;k. € 699,88 bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 70,50 netto in verband met verblijfskosten aan eiseres sub 11;
      1. bruto in verband met loon, toeslagen en vakantiedagen en € 66,15 netto in verband met verblijfskosten aan eiser sub 12;
    
  
  
    
      en zowel primair als subsidiair:III. het verstrekken van een deugdelijk overzicht van de uren die eisers voor Deliveroo hebben gewerkt, evenals een bruto-/netto overzicht over de nabetaling en de gewerkte loonstroken, binnen 30 dagen na de uitspraak, een en ander op straffe van een dwangsom;
    
    
      IV. het binnen 30 dagen na de uitspraak aanmelden van eisers als deelnemer in het Pensioenfonds Vervoer en het afdragen van de correcte pensioenpremies over de periode dat eisers in dienst zijn geweest, een en ander op straffe van een dwangsom;
      
    
    
      V. betaling van de wettelijke verhoging van 50% over onder 1 en II genoemde posten;
    
    
      VI. betaling van de wettelijke rente over alle voornoemde gevorderde bedragen vanaf het tijdstip van opeisbaarheid tot de voldoening;
    
    
      VII. betaling van € 1.314,04 exclusief btw aan buitengerechtelijke incassokosten;
    
    
      VIII. betaling van de proceskosten.
      
      3. Eisers stellen daartoe dat Deliveroo, gezien het arrest van 21 december 2021, is gehouden om het loon en de emolumenten conform de cao Beroepsgoederenvervoer over de weg en de verhuur van mobiele kranen (hierna: de cao) aan eisers te betalen. Dat geldt in ieder geval in de periodes dat de cao algemeen verbindend is verklaard (avv) maar volgens eisers ook over de periodes dat dat niet het geval was. Hoewel een algemeen verbindend verklaring in beginsel geen nawerking heeft, is daarvan in dit geval wel sprake. De cao is bestendig en met slechts korte tussenpozen algemeen verbindend verklaard, zodat eisers er vanuit mochten gaan dat het de bedoeling was dat de arbeidsvoorwaarden uit de cao ook in de tussentijd voor hen golden. Verder heeft Deliveroo zich een onbetrouwbare werkgever getoond door consequent te weigeren de cao toe te passen en zelfs het oordeel van het Gerechtshof Amsterdam naast zich neer te leggen. Het is kennelijk onredelijk om de arbeidsvoorwaarden niet de gehele periode toe te passen, aldus eisers.  
      4. Eisers stellen dat voor de berekening van het loon, de overuren en toeslagen moet worden uitgegaan van functiegroep B, nu de functie van koerier daaronder valt. Eisers hebben overzichten overgelegd met daarin een berekening van de bedragen waarop zij stellen ieder nog recht te hebben, voor zowel de gehele periode dat ze in dienst waren als voor alleen de periode dat de cao algemeen verbind is verklaard. 
      5. Deliveroo heeft verweer gevoerd. Waar nodig zal hierna nader worden ingegaan op de stellingen en verweren van partijen.
    
  
  
    Beoordeling
    6. Vast staat dat eisers tussen 2015 en 2019 op basis van een of meerdere arbeidsovereen-komsten bij Deliveroo in dienst zijn geweest. Verder staat niet ter discussie dat eisers allen lid zijn van de vakbond FNV, die partij is (geworden) bij de cao. Deliveroo is nimmer lid geweest van een werkgeversorganisatie, partij bij de cao. Partijen zijn derhalve niet gebonden aan de cao. Bij arrest van 21 december 2021 is (in hoger beroep eveneens)  geoordeeld dat Deliveroo valt onder de werkingssfeer van de cao en deswege is gehouden om jegens eisers, in ieder geval over de periode dat de cao algemeen verbindend is verklaard, de arbeidsvoorwaarden uit de cao na te leven. Dat is het geval van 12 februari 2015 tot en met 31 december 2019, met uitzondering van de periode van 1 januari 2017 tot en met 13 augustus 2017. 
    7. Tegen het oordeel van het hof heeft Deliveroo cassatie ingesteld. Deliveroo heeft op die grond verzocht de zaak aan te houden totdat de Hoge Raad heeft beslist, hetgeen naar verwachting in maart 2023 zal zijn. Deliveroo heeft echter te kennen gegeven dat zij voornemens is haar activiteiten in Nederland te staken, zodat eisers belang hebben bij een spoedige uitspraak. Tussen partijen is daarom overeengekomen dat Deliveroo zekerheid zal stellen voor de aanspraken van de werknemers, terwijl over de aanspraken verder kan worden geprocedeerd en daarna de uitspraak van de Hoge Raad zal worden afgewacht. 
    8. In dit tussenvonnis zal daarom worden geoordeeld over een aantal geschilpunten die van belang zijn voor de berekening en hoogte van de vorderingen van eisers. Overige beslissingen worden aangehouden tot de Hoge Raad over de toepasselijkheid van de cao heeft geoordeeld. Deliveroo heeft voor de tussenliggende periode een bedrag ter zekerheidsstelling overgemaakt op de derdengeldrekening van FNV, de gemachtigde van eisers.
    9. Uitgaande van de toepasselijkheid van de cao op de dienstverbanden van eisers bij Deliveroo wordt geoordeeld als volgt. 
    10. nawerkingVast staat dat de arbeidsvoorwaarden uit de cao door Deliveroo moeten worden toegepast in de periodes dat de cao algemeen verbindend is verklaard. Dit staat tussen partijen ook niet ter discussie. Volgens eisers moet de cao echter ook in de periode dat deze niet algemeen verbindend is verklaard worden toegepast omdat het niet toepassen kennelijk onredelijk zou zijn. Eisers worden daarin niet gevolgd. Hoewel denkbaar is dat het onder omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat de arbeidsvoorwaarden zouden vervallen na een periode van algemeen verbindend verklaring, is daartoe onvoldoende dat de cao in de gevorderde periode slechts gedurende 7,5 maand níet algemeen verbindend is verklaard of dat Deliveroo ook na de uitspraak in hoger beroep weigert de cao toe te passen. Die omstandigheden maken  niet dat afgeweken dient te worden van de vaste rechtspraak van de Hoge Raad (vgl. ECLI:NL:HR:2003: AE9386), die mee brengt dat de arbeidsvoorwaarden uit een cao voor een niet-aangesloten werkgever alleen gelden in de periode dat de cao algemeen verbindend is verklaard. De rechtszekerheid en de contractsvrijheid van de werkgever verzet zicht tegen het verlaten van dit uitgangspunt.  
    11. uitleg Partijen verschillen voorts van mening over de uitleg van bepaalde begrippen en artikelen uit de cao. Voor de uitleg daarvan zijn de bewoordingen van een bepaling, gelezen in het licht van de gehele tekst van die overeenkomst, in beginsel van doorslaggevende betekenis is. Bij toepassing van deze zogenaamde cao-norm gaat het om een objectieve uitleg, die  zich niet alleen richt op de tekst van de overeenkomst, maar ook naar andere, objectief vast te stellen factoren kan verwijzen. Slechts een taalkundige uitleg volstaat dus niet. 
    12. oproepkrachtenVolgens Deliveroo vallen eisers onder de definitie van oproepkrachten en geldt daarom een deel van de arbeidsvoorwaarden uit de cao niet. In artikel 10 van de cao is onder meer bepaald dat de artikelen die zien op vakantiebijslag en atv-dagen niet voor oproepkrachten gelden. Gelet op de definitie van artikel 3a van de cao gaat het echter bij een oproepkracht om ‘ieder die door de werkgever incidenteel in dienst is genomen voor korter dan vijf achtereenvolgende dagen’. Daarvan is in het geval van eisers geen sprake, nu de arbeids-overeenkomsten met hen zijn gesloten voor de bepaalde tijd van tenminste een aantal maanden en een minimum en een maximum aantal uren per maand wordt gewerkt. Daarmee vallen eisers onder de definitie van ‘werknemer’ dan wel ‘deel-tijdwerknemer’ van artikel 2 en 3b van de cao, zodat de cao onverkort voor hen geldt.
    13. functiegroepPartijen twisten eveneens over de functiegroep waaronder eisers vallen. Hoewel volgens eisers zowel [naam adviseur] (adviseur functiewaarderingssystemen voor FNV) als de Stichting SLWerkt (van het sectorinstituut Transport en Logistiek, STL) hebben geadviseerd dat de functie van fietskoerier moet worden ingedeeld in functiegroep B, ontbreekt daarvoor een nadere toelichting. Deliveroo heeft daartegenover slechts ongemotiveerd betwist dat eisers ingedeeld moeten worden in functiegroep B, zonder verder uiteen te zetten in welke functiegroep zij dan wel zouden moeten worden ingedeeld. Vooralsnog wordt er dan ook vanuit gegaan dat eisers vallen in functiegroep B, nu aanknopingspunten ontbreken op grond waarvan indeling in een andere functiegroep meer in de rede ligt. 
    14. verblijfkostenEisers hebben in hun berekeningen vergoedingen voor verblijfkosten (vbk) opgenomen. Deliveroo betwist dat deze zijn verschuldigd. Volgens Deliveroo is deze vergoeding bedoeld als compensatie voor onkosten van vrachtwagenchauffeurs tijdens een lange rit. 
    15. Gelet op de omschrijving in artikel 40 van de cao gaat het om een vergoeding voor de onderweg gemaakte kosten voor maaltijden, overige consumpties en sanitaire voorzieningen. Het betreft derhalve kosten die worden gemaakt tijdens afwezigheid van huis of standplaats en die (bijna) onvermijdelijk zijn tijdens de uitvoering van het werk, zoals kosten voor eten, drinken en wc-bezoek. Het zijn kosten die over het algemeen niet voor rekening van werknemer komen, omdat de werkgever daarvoor voorzieningen pleegt te treffen. Die achterliggende gedachte wordt bevestigd door het tweede lid van artikel 40 van de cao, waarin is bepaald dat van de verblijfskostenvergoeding kan worden afgeweken indien een regeling is getroffen waardoor de werknemer gratis gebruik kan maken van bedrijfskantinefaciliteiten. 
    16. Niet valt in te zien dat deze vergoeding alleen voor vrachtwagenchauffeurs zou gelden en niet zou passen bij het werk van eisers omdat zij slechts korte ritten maken, zoals Deliveroo aanvoert, onderbroken door wachttijd. Maar ook bij korte ritten achter elkaar is een fietskoerier (steeds) onderweg en kan hij geen gebruik maken van de gebruikelijke (bedrijfs)faciliteiten als wc’s of koffiemachines. Verder is in voetnoot 2 bij artikel 40 verduidelijkt dat het bij het bepalen van de duur van een rit gaat om ‘de afwezigheidsduur van de standplaats’. Die moet langer zijn dan vier uur om voor een kostenvergoeding in aanmerking te komen. Ook daaruit blijkt dat het kosten betreft die worden gemaakt omdat zodanig lang geen gebruik kan worden gemaakt van (kosteloze) alternatieven dat een werknemer wel genoodzaakt is om kosten te maken voor eten, drinken en wc-bezoek. Uit artikel 40 van de cao valt niet op te maken dat onder ‘rit’ slechts moet worden verstaan één bezorging van de ene plaats naar de andere. Dat volgt niet uit voetnoot 1 van artikel 40 lid 3 – waarin niet meer is bepaald dan dat onder een eendaagse rit wordt verstaan ‘een rit waarbij het vertrek en de aankomst binnen 24 uur plaatsvinden’ – en voorts zou de uitleg die Deliveroo voorstaat betekenen dat een vrachtwagenchauffeur die op zijn route op verschillende plaatsen (delen van) zijn lading aflevert, geen recht zou hebben op een kostenvergoeding. Conclusie is dat eisers recht hebben op een vergoeding van verblijfkosten als is voldaan aan de voorwaarden als bepaald in artikel 40 van de cao.
    
    17. vakantietoeslagEisers stellen voorts dat zij recht hebben op vakantietoeslag. Deliveroo heeft dat niet betwist maar  heeft wel betwist dat een minimumbedrag aan vakantietoeslag is verschuldigd. Gezien lid 2 van artikel 69 van de cao bedraagt de minimum vakantietoeslag per kalenderjaar voor alle werknemers van 22 jaar en ouder tenminste 104% van het ‘in de vierde betalingsperiode van het lopende kalenderjaar geldende loon’, respectievelijk ‘tenminste 96% van het loon over de maand april van het lopende kalenderjaar bij maandbetaling, behorende bij schaal D trede 1’ en ingevolge het 3e lid naar evenredigheid als de werknemer niet het gehele jaar in dienst is geweest. Dat betekent dat eisers aanspraak kunnen maken op een minimumbedrag aan vakantietoeslag als dat meer bedraagt dan het bedrag aan vakantietoeslag berekend conform artikel 69 lid 1 van de cao (kort gezegd 8% van het jaarloon), eventueel pro rata. Het verweer van Deliveroo slaagt dan ook niet.
    
    18. bonusHet verweer van Deliveroo op het punt van de bonussen slaagt daarentegen wel. Zij voert terecht aan dat eisers bij de berekening van wat zij nog te vorderen hebben geen rekening hebben gehouden met bonussen die zijn uitgekeerd. In artikel 1 van de cao is immers overeengekomen dat de bepalingen in de cao een standaardkarakter hebben, ‘tenzij anders is aangegeven’. In de cao is over uitkeren van bonussen niets opgenomen, zodat – als ook in laatste instantie wordt geoordeeld dat de cao van toepassing is op de arbeidsovereenkomsten tussen partijen – het beding op grond waarvan Deliveroo bonussen heeft uitgekeerd in strijd is met de standaard-cao. De bonussen mogen derhalve worden verrekend met de eventueel nog aan eisers uit te keren bedragen. Het beroep op verrekening van Deliveroo slaagt.
    
    
      19. berekening Eisers zullen aan de hand van het voorgaande opnieuw een berekening moeten maken van hun vorderingen. De gemachtigden wordt verzocht per eiser op één A4-pagina een duidelijk en leesbaar overzicht te verstrekken van de bedragen die volgens hen zijn verschuldigd en hoe die zijn berekend. Uitgangspunt daarbij zijn overigens de gewerkte uren zoals weergegeven op de loonstroken van de betreffende eiser en niet de uren die zijn geregistreerd in de Deliveroo-app (de zogenaamde rider usage data).
      19. Zoals met partijen besproken wordt de zaak, voordat verdere aktes worden genomen, aangehouden totdat de Hoge Raad heeft beslist op het cassatieberoep van Deliveroo in de zaak ECLI:NL:GHAMS:2021:3978. Eisers kunnen op de rol van 27 maart 2023 het arrest van de Hoge Raad in het geding brengen. 
      19. Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
    
    
  
  
    BESLISSING
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    
      verwijst de zaak naar de rol van 27 maart 2023 voor akte aan de zijde van eisers;
    
    
      houdt iedere verdere beslissing aan.
      
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. M.V. Ulrici, kantonrechter, en in het openbaar 
        uitgesproken op 3 oktober 2022 in tegenwoordigheid van mr. T.C. van Andel, griffier.