ECLI:NL:RBDHA:2025:2056, Rechtbank Den Haag, 31-01-2025, 11270666 MB VERZ 24-5711
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-01-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Anders dan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden ziet de kantonrechter geen aanleiding om artikel 13a, tweede lid, van de Wahv vanwege (mogelijke) schending van het in verdragen neergelegde discriminatieverbod buiten toepassing te laten. De kantonrechter is van oordeel dat sprake is van een redelijke en objectieve rechtvaardiging – en daarmee van een legitiem doel – om de hoogte van de proceskostenvergoeding in Wahv-zaken te verlagen ten opzichte van andere bestuursrechtelijke zaken (niet zijnde zaken op grond van de Wet WOZ en de Wet bpm).

Rechtbank DEN HAAG
    
    
      Zittingsplaats ’s-Gravenhage
    
    
    
      CJIB-nummer: 259681801
      Registratienummer team straf: 11270666 MB VERZ 24-5711
      Uitspraakdatum	: 31 januari 2025
    
    
    
      
        Beslissing van de kantonrechter, tevens houdende het opgemaakte proces-verbaal van de zitting
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      [betrokkene]
    
    
      wonende dan wel gevestigd te: [postcode] [plaats]
      
        [adres] , nader ook te noemen: betrokkene.Gemachtigde: mr. N.G.A. Voorbach (Verkeersboete.nl).
    
    
  
  
    Het verloop van de procedure
    
    
      Aan betrokkene is een verkeersboete opgelegd. Betrokkene heeft daartegen beroep ingesteld bij de officier van justitie. De officier van justitie heeft het beroep ongegrond of niet-ontvankelijk verklaard. Tegen die beslissing is beroep ingesteld bij de kantonrechter.
    
    
    
      De zitting was op 31 januari 2025. De vertegenwoordiger van de officier van justitie was er. De gemachtigde is er wel. 
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    
      
        Verkeersboete
      
    
    
    
      Het gaat om een bedrag van € 48,- (inclusief administratiekosten) voor feitcode VL005.
    
    
    
      
        Beroepsgronden en standpunten
      
    
    
    
      De beroepsgrond houdt in de kern het volgende in. Betrokkene stelt dat de hoorplicht is geschonden en verzoekt om een proceskostenvergoeding. Voorts heeft de gemachtigde ter zitting aangevoerd dat de uitspraak van het Gerechtshof uit recente jurisprudentie door het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden blijkt dat bij beslissingen na 1 oktober 2023 
    
    
    
      De vertegenwoordiger van de officier van justitie heeft ter zitting voorgesteld het beroep ongegrond te verklaren. De vertegenwoordiger heeft daarover in het bijzonder aangevoerd dat het er geen structurele schending van de hoorplicht is. 
      
        
        Oordeel
      
    
    
    
      Het beroep is ongegrond. 
      
        Daartoe overweegt de kantonrechter het volgende. 
    
    
    
      De kantonrechter constateert dat de hoorplicht is geschonden. De kantonrechter sluit zich aan bij de uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 22 november 2022 (ECLI:NL:GHARL:2022:9934). Door het gerechtshof is vastgesteld dat bij betrokkenen die zonder de hulp van een professioneel gemachtigde in beroep gaan, het recht om te worden gehoord structureel werd geschonden door de officier van justitie. Daarom dient de opgelegde sanctie in dit geval met 25 procent te worden verlaagd (€ 48 – 25% = € 36 + 9 euro administratiekosten = €  45,00).
    
    
    
      
        Proceskosten
      
    
    
    
      Dit betekent dat de proceskosten voor vergoeding in aanmerking komen.
      Deze vergoeding wordt berekend aan de hand van het bepaalde in artikel 13a, tweede lid, Wahv. Anders dan door de gemachtigde bepleit en in afwijking van recente jurisprudentie van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (vgl. o.a. Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 17 december 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:7769) ziet de kantonrechter geen reden deze bepaling vanwege (mogelijke) schending van het in verdragen neergelegde discriminatieverbod buiten toepassing te laten. Daartoe wordt als volgt overwogen.
      De kantonrechter stelt voorop dat aan de wetgever in het algemeen een zekere beoordelingsvrijheid toekomt bij het beantwoorden van de vraag of gevallen als gelijk moeten worden beschouwd, en zo ja, of een objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat om die gelijke gevallen toch verschillend te behandelen. In dat kader moet worden beoordeeld of sprake is van een legitiem doel en of de gekozen ongelijke behandeling redelijk en geschikt is om dat doel te bereiken. 
      Rechtsbijstand in Wahv-zaken geschiedt veelvuldig op basis van no cure, no pay, terwijl dat in andere bestuursrechtelijke zaken (niet zijnde zaken op grond van de Wet WOZ of de Wet bpm) veel minder vaak het geval is. Het zeer grote aantal Wahv-beschikkingen en het eenvormige karakter ervan stelt gemachtigden in staat om hun rechtsbijstand op uniforme, veelal geautomatiseerde wijze in te richten en zodoende hun diensten bestendig op no cure, no pay-basis aan te bieden. Dat heeft de wetgever – blijkens de aanvaarding van het Amendement van het kamerlid [kamerlid] c.s.– ook onderkend. In de toelichting op dit amendement (Kamerstukken II 2023/24, 36427, nr. 7) wordt gememoreerd dat er hoofdzakelijk gebruik wordt gemaakt van standaard geformuleerde beroepsgronden en dat het opstellen van beroepschriften relatief weinig inspanning vergt, zodat bij toekenning de proceskostenvergoeding een redelijke tegemoetkoming in de daadwerkelijk gemaakte kosten – wat het uitgangspunt zou moeten zijn – (ver) te boven gaat.
      De wetgever heeft de proceskostenvergoeding in Wahv-zaken willen verlagen op grond van de veronderstelling dat de hoogte ervan tot een toename van het aantal Wahv-zaken leidde en daarmee voor ‘urgente problematiek bij het Parket CVOM, het CJIB en de rechtspraak’ zorgde. Deze overweging ontbeert een numerieke, empirische onderbouwing. Een dergelijke onderbouwing is echter niet vereist, zolang de veronderstelling zo realistisch is dat de wetgever deze in redelijkheid aan de wetgeving ten grondslag heeft mogen leggen (vgl. HR 27 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:752). Dat de veronderstelling realistisch is blijkt genoegzaam uit onderzoeken en rapporten (o.a. uit het WODC-rapport, ‘Op (proces)kosten gejaagd? Onderzoek naar ‘oneigenlijk gebruik’ van bestuursrechtelijke procedures met het oog op proceskostenvergoedingen’ van 10 april 2024, uit de kabinetsreactie daarop van 18 juni 2024 en uit de Jaarverslagen van de Rechtspraak 2022 en 2023, waarin het aantal Wahv-zaken wordt genoemd (ongeveer 50.000 respectievelijk 43.000 ingekomen zaken), gesproken wordt over ‘een forse stijging’, en het optreden van no cure, no pay-gemachtigden in Wahv-zaken besproken wordt, nota bene onder de kop ‘Knelpunten’). Een te grote hoeveelheid zaken, geëntameerd door no cure, no pay-bureaus, belemmert de afdoening van deze en andere zaken binnen een redelijke termijn en bedreigt zodoende uiteindelijk de toegang tot de rechter, zoals ook in de genoemde jaarverslagen wordt gememoreerd. Dat alleen al vormt in de ogen van de kantonrechter een redelijke en objectieve rechtvaardiging – en daarmee een legitiem doel – om de hoogte van de proceskostenvergoeding in Wahv-zaken te verlagen ten opzichte van andere bestuursrechtelijke zaken (niet zijnde zaken op grond van de Wet WOZ en de Wet bpm).
      De kantonrechter ziet kortom geen reden om artikel 13a, tweede lid, van de Wahv buiten toepassing te laten en zal de proceskostenvergoeding conform deze bepaling vaststellen op (1 x € 647,00 x 0,5) + (2 x € 907,00 x 0,5 x 0,25) = € 323,50 + € 226,75 = € 550,25.
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    - verklaart het beroep gedeeltelijk gegrond;
    - vernietigt de beslissing van de officier van justitie;
    - vernietigt de initiële beschikking;
    - draagt de officier van justitie op het gehele aan zekerheid gestelde bedrag terug te betalen;
    - veroordeelt de officier van justitie tot het vergoeden van de proceskosten van betrokkene, ter hoogte van € 550,25. 
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. C.M.A. de Koning, kantonrechter, bijgestaan doorS. Hausil, griffier en in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
    
    
      De griffier							De kantonrechter
    
    
    
    
    
    
    
    
      Als u het met de beslissing op uw beroep niet eens bent, dan kunt u binnen zes weken na toezending van deze beslissing hoger beroep instellen bij het gerechtshof Arnhem - Leeuwarden, maar alleen als:
    
    
    a. de u opgelegde administratieve sanctie meer dan € 110,00 bedraagt, of
    b. uw beroep niet-ontvankelijk is verklaard omdat u niet of niet op tijd zekerheid heeft gesteld.
    
    
      Het beroepschrift moet worden ingediend bij de rechtbank Den Haag, Team Straf en dient door degene die het beroep heeft ingesteld of door zijn gemachtigde te zijn ondertekend.
      De wet gaat uit van een geheel schriftelijke procedure in hoger beroep, tenzij door u bij het beroepschrift uitdrukkelijk om een mondelinge behandeling van de zaak is verzocht. Het instellen van hoger beroep per e-mail is niet mogelijk.
    
    
    
    
  
  
     Vgl. HR 17 januari 2025 (ECLI:NL:HR:2025:46).