ECLI:NL:RBMNE:2025:2014, Rechtbank Midden-Nederland, 21-03-2025, 24/4537
Rechtbank Midden-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2025-03-21 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht

Samenvatting: BNT UHT

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
  
  
    Zittingsplaats Utrecht
  
  
    Bestuursrecht
  
  
    zaaknummer: UTR 24/4537
  
  
    uitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 maart 2025 in de zaak tussen
  
    
      
      [eiseres] , uit [plaats] (Duitsland), eiseres,
    (gemachtigde: mr. Y.N. Teke-Bozkurt),
    
    
      en
    
    
  
  
    Dienst Toeslagen, verweerder,(gemachtigde: mr. [gemachtigde] ).
    
    
  
  
    Inleiding
    
    
      Deze uitspraak gaat over het beroep dat eiseres heeft ingesteld, omdat verweerder volgens haar niet op tijd heeft beslist op haar bezwaar van 23 maart 2023 tegen de definitieve beschikking compensatie kinderopvangtoeslag. 
      
        Op 16 juli 2024 en 7 maart 2025 heeft verweerder een verweerschrift ingediend.
    
    
    
      De rechtbank heeft het beroep op 18 maart 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van verweerder.
    
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    1. Het beroep is ingediend bij de rechtbank Overijssel, die het vervolgens heeft doorgestuurd naar de rechtbank Midden-Nederland. Deze laatste rechtbank is namelijk de bevoegde rechtbank om op het beroep van eiseres te beslissen.
    2. Tegen het niet tijdig nemen van een besluit kan beroep worden ingesteld.  Het beroepschrift kan worden ingediend zodra het bestuursorgaan in gebreke is om op tijd een besluit te nemen en twee weken zijn verstreken nadat een schriftelijke ingebrekestelling door het bestuursorgaan is ontvangen.
    
    3. Tussen partijen is niet in geschil dat de beslistermijn is overschreden. Bij brief van 12 januari 2024, ontvangen door verweerder op 16 januari 2024, is verweerder in gebreke gesteld.  Eiseres heeft meer dan twee weken na de ingebrekestelling, te weten bij brief van 6 mei 2024, beroep ingesteld tegen het niet tijdig nemen van een besluit op haar bezwaar.
    4. Het beroep is gegrond.
    
    
      
        Wat vinden partijen?
      
    
    
    5. De gemachtigde van eiseres heeft tijdens de zitting betoogd dat de rechtbank moet bepalen dat verweerder binnen twee weken na de uitspraak alsnog beslist op het bezwaar, met een dwangsom van € 100,- per dag voor iedere dag dat verweerder deze termijn overschrijdt en een maximum van € 15.000,-. Daarnaast heeft de gemachtigde van eiseres tijdens de zitting verzocht om toekenning van 1 punt aan proceskosten, waarbij zij heeft verwezen naar een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 1 oktober 2024.
    
    6. Verweerder heeft voor de nadere beslistermijn, de hoogte van de rechterlijke dwangsom en de proceskostenveroordeling verwezen naar de verweerschriften. Daarin staat dat verweerder vindt dat voor de beslistermijn primair moet worden aangesloten bij een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 1 oktober 2024 en subsidiair bij een uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 15 juli 2024 en een uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 25 oktober 2024. Voor de rechterlijke dwangsom moet worden aangesloten bij een uitspraak van de rechtbank Rotterdam en voor de proceskostenveroordeling een wegingsfactor van 0,25 moet worden gehanteerd omdat de zaak als ‘van zeer licht gewicht’ moet worden beschouwd. Verweerder heeft hierbij verwezen naar twee uitspraken.Verweerder moet alsnog een besluit nemen
    7. Omdat verweerder nog geen (nieuw) besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat verweerder dit alsnog moet doen. Het bestuursorgaan moet dit in principe doen binnen twee weken na het verzenden van de uitspraak. In bijzondere gevallen kan de bestuursrechter een andere termijn bepalen. Het is vaste rechtspraak van de Afdeling dat die termijn niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort moet zijn.
    
    8. De rechtbank stelt vast dat sprake is van een bijzonder geval waarin de wettelijke beslistermijn te kort is om een besluit te nemen. Over de vraag welke beslistermijn wel realistisch is, heeft de rechtbank op 25 oktober 2024 uitspraak gedaan. De rechtbank heeft geoordeeld dat bij eerste beroepen tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar een nadere beslistermijn van veertig weken na het indienen van het verweerschrift realistisch is. Deze termijn sluit aan bij de gemiddelde doorlooptijd van 549 dagen die de bezwaarprocedure op dit moment bedraagt en de termijn die de rechtbank Rotterdam heeft bepaald in haar uitspraak van 15 juli 2024. De rechtbank ziet in wat de gemachtigde van eiseres heeft aangevoerd, geen reden om hier nu anders over te oordelen.
    9. Het eerste verweerschrift dateert van 16 juli 2024 en de uiterlijke datum waarop verweerder een besluit op bezwaar bekend moet maken is dus 22 april 2025.
    
    10. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb dat
    verweerder een dwangsom verbeurt als hij de gestelde termijn overschrijdt. Hierover hebben de rechtbanken landelijk beleid vastgesteld. In de regel wordt de dwangsom bepaald op € 100,- per dag, met een maximum van € 15.000,-. Indien een sterke prikkel nodig is (hetzij vanwege gebleken weigerachtigheid van het bestuursorgaan, hetzij vanwege het grote belang), wordt de dwangsom bepaald op € 250,- per dag, met een maximum van € 37.500,-. In het landelijke beleid van de rechtbank is bepaald dat in concrete gevallen aanleiding kan bestaan van het beleid af te wijken.
    
    11. Het doel van de dwangsom is het bestuursorgaan onder druk te zetten om verdere vertraging te voorkomen. De dwangsom is geen vorm van genoegdoening, of een compensatie voor lang wachten op een beslissing. Het staat de rechter vrij om de hoogte van de dwangsom te bepalen, zolang hij daarbij redelijke grenzen in acht neemt. De wetgever heeft de rechter deze ruimte geboden, zodat de rechter de hoogte van de dwangsom op de omstandigheden van het geval kan afstemmen en daarbij het bestuursorgaan een effectieve prikkel oplegt om het besluit alsnog binnen de nadere termijn bekend te maken.
    
    12. De rechtbank stelt de hoogte van de dwangsom vast op € 50,- per dag dat de termijn overschreden worden, met een maximum van € 15.000,-. De rechtbank verwijst voor de onderbouwing hiervan naar de uitspraak van 25 oktober 2024.
    
    
      
        Proceskosten en griffierecht
        
      
    
    13. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiseres een vergoeding voor de proceskosten die zij heeft gemaakt. Verweerder moet die vergoeding betalen. De vergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht en onder verwijzing naar de uitspraak van deze rechtbank van 4 september 2023 als volgt berekend. De bijstand door een gemachtigde levert 1 punt op (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor de zitting, met een waarde per punt van € 907,-), bij een wegingsfactor 0,5. Toegekend wordt € 907,-. 
    14. Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet verweerder aan eiseres het door haar betaalde griffierecht vergoeden. 
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    - verklaart het beroep gegrond;
    
      - vernietigt het, met een besluit gelijk te stellen, niet tijdig nemen van een besluit;
    - draagt verweerder op uiterlijk 22 april 2025 een besluit op bezwaar bekend te maken;
    - bepaalt dat verweerder aan eiseres een dwangsom van € 50,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-;
    - veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 907,-;
    - draagt verweerder op het betaalde griffierecht van € 51,- aan eiseres te vergoeden.
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. I. Helmich, rechter, in aanwezigheid van E.J.H.C. Hui, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 21 maart 2025.
    
    
    
    
    
    
      
        
        
        
          
            
              de griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen
            
            
              rechter
            
          
        
      
    
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
    
    
    
  
  Bent u het niet eens met deze uitspraak? Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een hogerberoepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.
  
     Artikel 8:7, tweede lid, van de Awb
  
  
     ECLI:NL:RBGEL:2024:6647
  
  
     ECLI:NL:RBGEL:2024:6647
  
  
     ECLI:NL:RBMNE:2024:6003.
  
  
     ECLI:NL:RBROT:2024:6560.
  
  
     ECLI:NL:RVS:2013:BZ7513 en ECLI:NL:RBMNE:2023:4482.
  
  
     ECLI:NL:RBMNE:2024:6003.
  
  
     ECLI:NL:RBROT:2024:6560.
  
  
     Zie de uitspraak van de Afdeling van 8 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1560.
  
  
     ECLI:NL:RBMNE:2024:6003.
  
  
     ECLI:NL:RBMNE:2023:4482.