ECLI:NL:GHAMS:2025:535, Gerechtshof Amsterdam, 28-01-2025, 24/3326
Gerechtshof Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2025-01-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Box 3; werkelijk rendement van de participaties van de beleggingsclub; belanghebbende stelt dat sprake is van negatief rendement; vertrouwensbeginsel en gelijkheidsbeginsel.

GERECHTSHOF AMSTERDAM
    kenmerk 24/3326
    
    
      28 januari 2025
    
    
    
      
        uitspraak van de vierde meervoudige belastingkamer 
      
    
    
    
      op het hoger beroep – na verwijzing door de Hoge Raad der Nederlanden – van
    
    
    
      
        
          [X] , woonachtig te [Z] , belanghebbende, 
    
    
    
      tegen de uitspraak van 20 december 2022 in de zaak met kenmerk SGR 21/8219 van de rechtbank Den Haag (hierna: de rechtbank) in het geding tussen
    
    
    
      belanghebbende 
    
    
    
      en 
    
    
    
      
        de inspecteur van de Belastingdienst, de inspecteur.
    
    
    
  
  
    
      1Ontstaan en loop van het geding
    
    
      1.1.
      De inspecteur heeft met dagtekening 5 juni 2021 aan belanghebbende voor het jaar 2020 een aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (hierna: ib/pvv) opgelegd, berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van nihil en een belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 100.975.
      
    
    
      1.2.
      Belanghebbende heeft hiertegen bezwaar gemaakt. Dit bezwaar is aangemerkt als massaal bezwaar. Bij collectieve uitspraak van de staatssecretaris van Financiën is dit bezwaar gegrond verklaard. Het bezwaar is daarnaast door de inspecteur in behandeling genomen als individueel bezwaar op het aspect van de individuele en buitensporige last. Bij uitspraak op bezwaar van 15 november 2021 is het bezwaar ongegrond verklaard.
      
    
    
      1.3.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak op bezwaar beroep ingesteld. In haar uitspraak heeft de rechtbank het beroep ongegrond verklaard. 
      
    
    
      1.4.
      Belanghebbende heeft hoger beroep ingesteld bij het Gerechtshof Den Haag.Het Gerechtshof Den Haag heeft bij uitspraak van 3 januari 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:229, de uitspraak van de rechtbank bevestigd.
      
    
    
      1.5.
      Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad. De Staatssecretaris van Financiën heeft incidenteel beroep in cassatie ingesteld. De Hoge Raad heeft bij arrest van 2 augustus 2024, ECLI:NL:HR:2024:1086 (hierna: het verwijzingsarrest), als volgt beslist:
      
      
        “7. Beslissing
        De Hoge Raad:
        - verklaart het principale beroep in cassatie van belanghebbende gegrond,
        - verklaart het incidentele beroep in cassatie van de Staatssecretaris van Financiën ongegrond,
        - vernietigt de uitspraak van het Hof,
        - verwijst het geding naar het Gerechtshof Amsterdam ter verdere behandeling en beslissing van de zaak met inachtneming van dit arrest, en
        - draagt de Staatssecretaris op aan belanghebbende te vergoeden het griffierecht dat belanghebbende voor de behandeling van het beroep in cassatie heeft betaald van € 138.”
      
      
    
    
      1.6.
      Partijen hebben een schriftelijke reactie op het verwijzingsarrest ingediend. 
      
    
    
      1.7.
      De inspecteur heeft een nader stuk ingediend. 
      
    
    
      1.8.
      
        Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 14 januari 2025. Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt dat met deze uitspraak wordt
        meegezonden.
      
      
      
    
  
  
    
      2Feiten
    
    
      2.1.
      Belanghebbende heeft voor het jaar 2020 aangifte ib/pvv gedaan naar een grondslag sparen en beleggen van € 2.153.861. Volgens de Wet IB 2001 bedraagt het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen bij deze grondslag € 100.975. De inkomstenbelasting in box 3 over dit belastbaar inkomen bedraagt dan € 30.062 na toepassing van een aftrek voor buitenlandse bronheffing van € 230. De aanslag ib/pvv voor het jaar 2020 is overeenkomstig de aangifte opgelegd.
      
    
    
      2.2.
      De berekening van de inkomstenbelasting box 3 overeenkomstig de Wet rechtsherstel box 3 leidt voor belanghebbende niet tot een gunstiger resultaat.
      
    
    
      2.3.
      Tot de bezittingen van belanghebbende in het jaar 2020 behoren participaties in (zijn aandeel in de bezittingen en schulden van) een fiscaal transparante beleggingsclub. Verder heeft belanghebbende in 2020 voor € 180.000 rechten op een claim op de Staat der Nederlanden gekocht inzake een onteigeningsvergoeding van obligaties 11,25% [B] N.V. van nominaal € 400.000 (hierna ook wel: het recht op de [B] -claim).
      
    
    
      2.4.
      In het Besluit van de Minister van Financiën van 1 februari 2013 tot onteigening van effecten en vermogensbestanddelen [C] N.V. en [B] N.V. in verband met de stabiliteit van het financiële stelsel, alsmede tot het treffen van onmiddellijke voorzieningen ten aanzien van [C] N.V. (Stcrt. 2013, nr. 3018) staat onder meer:
      
      
        “51. Onteigening van de aandelen en achtergestelde schuld is niet alleen de meest adequate maar bovendien de minst belastende interventie. Een interventie die een opdeling van de [C] groep zou inhouden, zou zeer belastend zijn voor de bedrijfsvoering, de werknemers, de klanten en andere wederpartijen van [C] . De onteigening treft uitsluitend de kapitaalverschaffers die het aandelenkapitaal en achtergestelde schuld hebben verschaft. Maar uitgaande van de voorliggende waarderingen en de omvang van het kapitaaltekort, hebben de aandelen en de achtergestelde schuld nu al hun waarde verloren. Zonder interventie was een faillissement immers onafwendbaar geweest. Ingeval van faillissement zou de uitkering op deze instrumenten nihil bedragen. De kapitaalverschaffers die menen dat hun belegging wel degelijk nog waarde heeft, genieten de rechtsbescherming van hoofdstuk 6.3 van de Wft, waarbij de ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam de waarde van hun onteigende vermogen vaststelt en de Staat deze vergoedt. De onteigening heeft voor de getroffen kapitaalverschaffers dus enkel het effect van een verkoop, waarbij de eventuele waarde in de schadeloosstelling tot uitdrukking komt.”
      
      
    
    
      2.5.
      De inspecteur heeft een intern ‘memo van de Kennisgroep IB-niet winst algemeen’ van 14 februari 2014, kenmerk 14-202-0008, overgelegd waarin is vermeld:
      
      
        “VraagWelke waarde moet worden toegekend aan de claim met betrekking toot de schadevergoeding op de peildatum 1 januari 2014?
      
      
      
        
          Antwoord
          De waarde van de claim met betrekking tot de schadevergoeding kan op de peildatum 1 januari 2014 worden gesteld op nihil.
      
      
      
        
          Beschouwing
        
        De aandeelhouders van [C] NV en [B] NV zijn op 1 februari 2013 onteigend. De voormalig aandeelhouders hebben als gevolg van deze onteigening een wettelijk recht op een schadevergoeding. De schadevergoeding is door de Minister vastgesteld op € 0,-. Over de hoogte van de schadevergoeding wordt op de peildatum 1 januari 2014 nog geprocedeerd. De uitkomst van de procedure is ongewis. In verband hiermee kan uit praktische overwegingen de waarde van de schadeloosstelling op de peildatum 1 januari 2014 op nihil worden gesteld.”
      
      
    
    
      2.6.
      De beleggingsclub was partij in de procedure die tegen de Staat is aangespannen om een schadeloosstelling vanwege de onteigening te verkrijgen. Met zijn beschikkingen van 21 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:646 en 649, heeft de Hoge Raad het oordeel van het Hof (ondernemingskamer) van 11 februari 2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:316, bevestigd, inhoudende dat aan de rechthebbenden een schadeloosstelling ter zake van de onteigende effecten en vermogensbestanddelen werd toegekend.
      
      
    
  
  
    
      3Het verwijzingsarrest
    
    
      In het verwijzingsarrest heeft de Hoge Raad het volgende overwogen (noten in dit onderdeel zijn noten van het verwijzingsarrest):
    
    
    
      
        “4. Beoordeling van de in het principale beroep in cassatie aangevoerde klachten
      
    
    
    
      4.1.1
      Klacht 1 houdt in dat het Hof ten onrechte heeft aangenomen dat belanghebbende in 2020 voor € 180.000 een recht op een claim op de Staat der Nederlanden heeft gekocht inzake een onteigeningsvergoeding van obligaties [B] NV van nominaal € 400.000.
      
    
    
      4.1.2
      Deze klacht faalt. De Hoge Raad hoeft niet te motiveren waarom hij tot dit oordeel is gekomen. Bij de beoordeling van deze klacht is het namelijk niet nodig om antwoord te geven op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (zie artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie).
      
    
    
      4.2.1
      Klacht 3 is onder meer gericht tegen de hiervoor in 3.2.2 vermelde oordelen van het Hof over belanghebbendes deelname in de beleggingsclub.
      
    
    
      4.2.2
      Gelet op hetgeen hiervoor in 2.2 is vermeld, is tussen partijen niet in geschil dat de beleggingsclub fiscaal transparant is, kennelijk omdat het een besloten fonds voor gemene rekening is. Het Hof heeft zich daarbij terecht aangesloten, aangezien dit uitgangspunt van partijen niet blijk geeft van een onjuiste rechtsopvatting (voetnoot 3: Vgl. Kamerstukken II 1968/69, 6000, nr. 25, blz. 12).
      
    
    
      4.2.3
      Daarvan uitgaande heeft het Hof bij de beoordeling van belanghebbendes werkelijke rendement terecht tot uitgangspunt genomen dat belanghebbendes aandeel in de bezittingen en schulden van dat fonds voor de heffing van inkomstenbelasting als zijn eigen bezittingen en schulden moet worden aangemerkt. Daaraan doet, anders dan belanghebbende betoogt, niet af dat die fiscale transparantie voor het jaar 2020 niet in de wet was vastgelegd, en dat dit eerst met ingang van 1 januari 2025 gaat gebeuren door de invoering van artikel 2.14bis, lid 1, Wet IB 2001. In zoverre vormt die wetswijziging slechts een codificatie van geldend recht. Voor de vaststelling van het werkelijke rendement van belanghebbende ter zake van zijn participaties in de beleggingsclub is daarom bepalend wat in het jaar 2020 de inkomsten waren uit, en de waardeontwikkelingen van zijn aandeel in de bezittingen en schulden van dat fonds. Anders dan belanghebbende betoogt, is eventuele verzilvering van zijn participaties in dat jaar dus niet van belang.
      
    
    
      4.2.4
      In zoverre faalt daarom ook klacht 3.
      
    
    
      4.3
      De overige klachten betogen onder meer dat het Hof ten onrechte ervan is uitgegaan dat ongerealiseerde verliezen niet in aanmerking moeten worden genomen voor de vaststelling van het werkelijke rendement.
      
    
    
      4.4
      In zoverre slagen de klachten. De Hoge Raad verwijst naar hetgeen is overwogen in rechtsoverweging 5.4.8 van zijn op 6 juni 2024 uitgesproken arrest in de zaak met nummer 23/00653, ECLI:NL:HR:2024:705 (hierna: het arrest van 6 juni 2024).
      
    
    
      4.5
      Aangezien het hiervoor in 3.2.3 vermelde oordeel van het Hof aldus (mede) is gebaseerd op een onjuiste rechtsopvatting, kan de uitspraak van het Hof niet in stand blijven. De klachten behoeven voor het overige geen behandeling. Verwijzing moet volgen.
      
    
    
      4.6
      Na verwijzing zal aan de hand van de in het arrest van 6 juni 2024 in onderdeel 5.4 gegeven uitgangspunten moeten worden beoordeeld of belanghebbende met hetgeen hij heeft aangevoerd aannemelijk heeft gemaakt wat in het jaar 2020 het werkelijke rendement is geweest van zijn gehele vermogen in box 3. Voor rechtsherstel als bedoeld in onderdeel 5.5 van dat arrest is namelijk, gelet op rechtsoverweging 5.4.11 van dat arrest, slechts plaats indien de belastingplichtige feiten stelt, en in geval van betwisting aannemelijk maakt, die meebrengen dat hij door het forfaitaire stelsel in box 3 wordt geconfronteerd met een heffing naar een voordeel uit sparen en beleggen dat hoger is dan het werkelijke rendement op zijn gehele vermogen in box 3 in het desbetreffende jaar. Indien de belastingplichtige dat inzicht met betrekking tot een deel van zijn vermogen in box 3 niet kan verschaffen, komt hij niet in aanmerking voor dit rechtsherstel.”
      
      
    
  
  
    
      4Geschil in hoger beroep na verwijzing
    
    
      4.1.
      In geschil is de hoogte van belanghebbendes belastbare inkomen uit sparen en beleggen. Meer specifiek is bij het Hof uitsluitend nog in geschil of belanghebbende op het recht op de [B] -claim een werkelijk rendement heeft behaald van € 180.000 negatief (standpunt van belanghebbende) of van nihil (standpunt van de inspecteur).
      
    
    
      4.2.
      Na het wijzen van het verwijzingsarrest heeft belanghebbende inzicht verschaft in het werkelijke rendement van zijn participaties in de beleggingsclub. Partijen zijn het over de hoogte van het werkelijke rendement op zijn gehele box 3 vermogen in het jaar 2020 eens geworden (het berekende verschil is dermate gering dat de inspecteur zich daarbij neerlegt), met uitzondering van het werkelijke rendement op het recht op de [B] -claim. Belanghebbende stelt bij deze stand van zaken niet langer dat de box 3-heffing voor hem een individuele en buitensporige last vormt.
      
      
        4.3.1.
        Belanghebbende stelt dat hij op het recht op de [B] -claim een negatief werkelijk rendement van € 180.000 heeft geleden, waardoor het werkelijke rendement op zijn gehele box 3 vermogen in 2020 € 143.587,63 negatief bedraagt. Het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen bedraagt dan nihil, zodat de aanslag ib/pvv 2020 vernietigd dient te worden.
      
      
        4.3.2.
        De inspecteur stelt dat belanghebbende ter zake van het recht op de [B] -claim geen negatief rendement in aanmerking kan nemen en dat het werkelijke rendement op belanghebbendes gehele box 3 vermogen in 2020 afgerond (- € 143.587,63 + € 180.000) € 36.412 positief bedraagt. Aangezien het aldus berekende belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 36.412 lager is dan in de opgelegde aanslag ib/pvv 2020 in aanmerking is genomen (€ 100.975) dient de aanslag verminderd te worden. 
        
        
      
    
  
  
    
      5Beoordeling van het geschil
    
    
      5.1.
      Op belanghebbende rust de bewijslast om aannemelijk te maken dat hij op het recht op de [B] -claim een negatief werkelijk rendement van € 180.000 heeft geleden.
      
    
    
      5.2.
      Belanghebbende stelt dat de waarde van het recht op de [B] -claim op 31 december 2020 op nihil gesteld mag worden. Aangezien hij er bij de aankoop in 2020 in totaal een bedrag van € 180.000 voor heeft betaald levert dit volgens hem een even zo groot verlies op. Belanghebbende stelt dat de hoogte van de werkelijke waarde voor hem een gok was, het had niets waard kunnen zijn, maar ook veel meer. De inspecteur brengt daar tegenin dat verondersteld moet worden dat belanghebbende gedurende de loop van de procedure die over de schadeloosstelling vanwege de onteigening werd gevoerd (waarbij belanghebbende nauw betrokken was) klaarblijkelijk steeds sterker de verwachting kreeg dat deze succesvol zou zijn. Deze verwachting bleek ook gerechtvaardigd te zijn. Dat verklaart volgens de inspecteur waarom belanghebbende in de loop van 2020 ertoe is overgegaan om in juni voor € 90.000 rechten op claims te kopen en in september nog eens voor een bedrag van € 90.000, aldus de inspecteur.
    
    
      5.3.
      Het Hof stelt voorop dat het gaat om het bepalen van het werkelijke rendement dat belanghebbende in het jaar 2020 heeft behaald op het recht op de [B] -claim. Het werkelijke rendement omvat niet alleen de voordelen die worden getrokken uit vermogensbestanddelen in box 3, maar ook de positieve en negatieve waardeveranderingen van zulke vermogensbestanddelen. Werkelijk rendement geldt ook als ‘behaald’ wanneer sprake is van een waardeverandering die nog niet gerealiseerd is. Er moet rekening worden gehouden met het rendement op alle vermogensbestanddelen die de belastingplichtige in de loop van het jaar heeft gehad (HR 6 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:704, ro. 5.4.3 en 5.4.8). In de regel moet ervan worden uitgegaan dat de betaalde prijs gelijk is aan de waarde in het economische verkeer, tenzij de partij die zich daarop beroept feiten en omstandigheden stelt en aannemelijk maakt waaruit volgt dat de koopsom niet die waarde weergeeft (HR 29 november 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA8604, ro. 3.4). 
      
    
    
      5.4.
      Het Hof leidt uit de onder 5.3 genoemde jurisprudentie af dat het werkelijke rendement van het recht op de [B] -claim bestaat uit het waardeverschil tussen de waarde in het economische verkeer op het moment van de aankoop (behoudens voldoende tegenbewijs, dat ontbreekt, te stellen op de daarbij betaalde koopprijs van € 180.000) en die waarde aan het einde van het jaar. Belanghebbende heeft geen feiten en omstandigheden aangedragen die zien op een waardeontwikkeling die zich heeft voorgedaan tussen het moment van de (eerste of tweede) aankoop en het einde van het jaar. De door belanghebbende gestelde daling van de waarde in het economische verkeer is niet door hem aannemelijk gemaakt. Daarom zal het Hof geen negatief rendement van het recht op de [B] -claim in aanmerking nemen. 
      
    
    
      5.5.
      Belanghebbende beroept zich op de uitlatingen van de Minister van Financiën die zijn gedaan bij de onteigening (zie 2.4) en in het kader van de procedure over de schadeloosstelling waarin hij zich op het standpunt stelde dat geen vergoeding vanwege de onteigening verschuldigd was (zie 2.6). Hij stelt daarnaast dat er een ruling tussen de Belastingdienst en banken was waardoor deze laatsten een nihil-waardering mochten toepassen bij onteigende rekeninghouders. Die nihil-waardering zou op grond van het gelijkheidsbeginsel ook voor rechtverkrijgenden van rechten op claims – zoals belanghebbende – moeten gelden, aldus belanghebbende. In reactie hierop heeft de inspecteur weliswaar erkend dat er een kennisgroepmemo (zie 2.5) is waarin een nihil-waardering werd toegestaan, maar dat dit uitsluitend ziet op de waardering op de peildatum 1 januari 2014. Er speelden in die periode meer van dergelijke waarderingsmoeilijkheden (zoals ‘Icesave’) en dit was daar een praktische oplossing voor. De inspecteur wijst erop dat dit het jaar 2020 betreft, waarvoor het memo niet geldt.
      
    
    
      5.6.
      Belanghebbende gaat er bij zijn betoog kennelijk vanuit dat de beginwaarde gelijk is aan de door hem betaalde prijs en stelt hij dat de waarde aan het eind van het jaar op nihil mag worden gesteld op grond van – naar het Hof begrijpt – het vertrouwensbeginsel, dan wel het gelijkheidsbeginsel. Dit betoog miskent echter dat de omstandigheden waarop belanghebbende zich beroept om de eindwaarde op nihil te stellen, evenzogoed gelden voor het begin van het jaar, dan wel – in dit geval – het moment van aankoop van het recht op de [B] -claim. Belanghebbende kan met zijn beroep op deze beginselen dus evenmin een tussentijdse waardeverandering aannemelijk maken. Bovendien kunnen uitlatingen die door een procespartij zijn gedaan in het kader van een procedure over de waarde op het moment van onteigening 1 februari 2013, of die zien op een praktische werkwijze voor onteigende aandeel- en obligatiehouders bij de waardering van hun van rechtswege verkregen rechten op 1 januari 2014, redelijkerwijs geen in rechte te beschermen vertrouwen wekken voor de niet vergelijkbare situatie waarbij in het jaar 2020 een recht op een onteigeningsclaim wordt (bij)gekocht en hiervan het werkelijk rendement moet worden vastgesteld. Er bestaan dan immers geen waarderingsmoeilijkheden, omdat er in beginsel van kan worden uitgegaan dat de betaalde koopprijs correspondeert met de waarde in het economische verkeer (zie 5.3). Over de kwestie van het vaststellen van de waardeontwikkeling in 2020 van die onteigeningsclaim verschaffen de bedoelde uitlatingen geen inzicht, zodat het beroep op het vertrouwensbeginsel faalt. Het is niet aannemelijk dat er begunstigend beleid is of een handelen met het oogmerk van begunstiging waarvan ten nadele van belanghebbende is afgeweken of dat in de meerderheid van met het belanghebbendes geval wel vergelijkbare gevallen een juiste wetstoepassing achterwege is gebleven, zodat ook het beroep op het gelijkheidsbeginsel faalt.
      
    
    
      5.7.
      Met hetgeen door belanghebbende naar voren is gebracht heeft hij niet aannemelijk gemaakt dat hij in het jaar 2020 een negatief rendement heeft behaald op het recht op de [B] -claim en ook zijn beroep op algemene beginselen noopt niet tot het in aanmerking nemen daarvan. Het Hof zal daarom bepalen dat het door belanghebbende in het jaar 2020 werkelijk behaalde rendement (het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen) vastgesteld dient te worden op € 36.412. Het hoger beroep is om die reden dan ook gegrond.
      
      
    
  
  
    
      6Kosten
    
    
      Het Hof ziet aanleiding voor een proceskostenveroordeling. In de onderhavige procedure zijn de enige kosten die voor vergoeding in aanmerking komen de reiskosten van belanghebbende. Het Hof stelt deze kosten overeenkomstig het Besluit proceskosten bestuursrecht vast op (afgerond) € 69 (de kosten van een retourreis per openbaar vervoer in verband met het bijwonen van de zitting van de rechtbank Den Haag, van het Gerechtshof Den Haag en van het Hof).
      De inspecteur zal tevens worden gelast het door belanghebbende betaalde griffierecht van in totaal € 185 (€ 49 rechtbank Den Haag en € 136 Gerechtshof Den Haag) te vergoeden.
    
    
    
  
  
    
      7Beslissing
    
    
      Het Hof:
    
    
      
        vernietigt de uitspraak van de rechtbank;
      
      
        verklaart het beroep gegrond;
      
      
        vernietigt de uitspraak op bezwaar;
      
      
        vermindert de aanslag ib/pvv 2020 tot een berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van nihil en een belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 36.412;
      
      
        veroordeelt de inspecteur in de proceskosten van belanghebbende tot een bedrag van € 69, en
      
      
        draagt de inspecteur op de door belanghebbende betaalde griffierechten van in totaal € 185 aan belanghebbende te vergoeden.
      
    
    
    
    
      De uitspraak is gedaan door mrs. M. Ferrier, voorzitter, M.J. Leijdekker en J-P.R. van den Berg, leden van de belastingkamer, in tegenwoordigheid van mr. J.H.E. Breman als griffier. De beslissing is op 28 januari 2025 in het openbaar uitgesproken. 
    
    
    
    
    
    
    
    
      Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl. 
      Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl). 
    
    
    
      Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
    
    1. bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
    2 - ( alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
    3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
    
                    a. de naam en het adres van de indiener;
                    b. de dagtekening;
                    c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
                   d. de gronden van het beroep in cassatie.
      Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.
    
    
    
      
        Toelichting rechtsmiddelverwijzing
      
    
    
    
      Per 15 april 2020 is digitaal procederen bij de Hoge Raad opengesteld. Niet-natuurlijke personen (daaronder begrepen publiekrechtelijke lichamen) en professionele gemachtigden zijn verplicht digitaal te procederen. Wie niet verplicht is om digitaal te procederen, kan op vrijwillige basis digitaal procederen. Hieronder leest u hoe een cassatieberoepschrift wordt ingediend.
    
    
    
      
        Digitaal procederen
      
    
    
    
      Het webportaal van de Hoge Raad is toegankelijk via “Login Mijn Zaak Hoge Raad” op www.hogeraad.nl. Informatie over de inlogmiddelen vindt u op www.hogeraad.nl. 
      Niet in Nederland wonende of gevestigde partijen of professionele gemachtigden hebben in beginsel geen geschikt inlogmiddel en kunnen daarom niet inloggen in het webportaal. Zij kunnen zo lang zij niet over een geschikt inlogmiddel kunnen beschikken, per post procederen.
    
    
    
      
        Per post procederen
      
    
    
    
      Alleen bepaalde personen mogen beroep in cassatie instellen per post in plaats van via het webportaal. Zij mogen dit bovendien alleen als zij zonder een professionele gemachtigde procederen. Het gaat om natuurlijke personen die geen ondernemer zijn en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Een professionele gemachtigde moet altijd digitaal procederen, ongeacht voor wie de gemachtigde optreedt. Degene die op papier mag procederen en dat ook wil, kan het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. 
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert, is een afschrift aangetekend per post verzonden op: