ECLI:NL:RBDHA:2025:10496, Rechtbank Den Haag, 26-05-2025, NL25.6442
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-05-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht

Samenvatting: Beroep gericht tegen het niet tijdig beslissen op asielaanvraag. Beroep gegrond. De minister mocht niet van eiseres verlangen dat zij een nieuwe aanvraag indiende.

uitspraak
    
      
        
          
        
      
      
        
          
        
      
    
    
    
    RECHTBANK DEN HAAG
    
    
      Zittingsplaats Utrecht 
      
      Bestuursrecht 
      
      zaaknummer: NL25.6442
      
      
        uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
      
    
    
    
      [eiseres] , V-nummer: [V-nummer] , eiseres (gemachtigde: mr. D. van Elp),
    
    
      en
    
    
    
      
        de Minister van Asiel en Migratie, voorheen de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de minister.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
      Deze uitspraak gaat over het beroep dat eiseres heeft ingediend, omdat de minister niet op tijd heeft beslist op haar aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (hierna: aanvraag).
    
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    1. De rechtbank vindt een zitting niet nodig en heeft partijen gevraagd of zij het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaak niet behandeld op een zitting.1
    
    2. Als een bestuursorgaan niet op tijd op een aanvraag beslist, dan kan de betrokkene daartegen in beroep gaan. Voordat hij beroep kan instellen, moet de betrokkene schriftelijk aan het bestuursorgaan laten weten dat binnen twee weken alsnog moet worden beslist op zijn aanvraag (de zogenoemde ingebrekestelling). Als er na twee weken nog steeds geen besluit is genomen, dan kan de betrokkene beroep instellen.2
    
    Is het beroep van eiseres ontvankelijk en gegrond?
    
    3. De minister dient uiterlijk zes maanden na ontvangst van de aanvraag een beschikking te geven.3 Indien de minister onderzoekt of de aanvraag niet in behandeling dient te worden genomen4, vangt deze termijn aan op het tijdstip waarop overeenkomstig de Dublinverordening wordt vastgesteld dat Nederland verantwoordelijk is voor de behandeling van het verzoek.5
    
    
      
        
      
    
    1. Artikel 8:57, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
    2 Artikel 6:2, onder b, en 6:12, tweede lid, van de Awb.
    3 Artikel 42, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw).
    4 Artikel 30 van de Vw.
    
    
    
      
    
    
    4. Eiseres heeft op 30 november 2021 haar eerste asielaanvraag in Nederland ingediend. Naar aanleiding van de aanvraag heeft de minister op 28 januari 2022 aan de Italiaanse autoriteiten verzocht om eiseres terug te nemen.6 De Italiaanse autoriteiten hebben dit verzoek geaccepteerd op 2 maart 2022. De minister diende eiseres vanaf dat moment uiterlijk binnen zes maanden over te dragen.7 De minister heeft eiseres daarom bij beschikking van 29 juli 2022 schriftelijk laten weten haar aanvraag niet in behandeling te nemen.
    
    5. De rechtbank stelt vast dat eiseres niet tijdig is overdragen aan Italië en dat de minister per 3 september 2022 verantwoordelijk is geworden voor de behandeling van de aanvraag van eiseres. De overdrachtstermijn is niet opgeschort geweest, aangezien de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) bij uitspraak van 22 november 2023 heeft geoordeeld dat deze overdrachtstermijn slechts wordt opgeschort in het geval dat de rechtbank een verzoek tot opschorten van de overdrachtstermijn heeft toegewezen.8 Dat is in het geval van eiseres niet gebeurd. Naar het oordeel van de rechtbank is de termijn voor overdracht van eiseres naar Italië niet opgeschort geweest.
    
    6. Eiseres heeft op 8 augustus 2023, op verzoek van de minister, een nieuwe asielaanvraag ingediend. Uit de uitspraak van de ABRvS van 4 maart 20249 volgt echter dat de minister niet van eiseres mocht verlangen dat zij een nieuwe aanvraag indiende. De rechtbank blijft daarom uitgaan van de aanvraag van 30 november 2021. Eiseres heeft de minister op 27 januari 2025 in gebreke gesteld. Eiseres heeft meer dan twee weken na de ingebrekestelling beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op de aanvraag. Het beroep is gegrond.
    
      
      
        Welke nadere beslistermijn legt de rechtbank aan de minister op?
      
    
    
    7. De rechtbank geeft in beginsel een termijn van twee weken na de dag van verzending van de uitspraak om alsnog een besluit te nemen. Er kunnen omstandigheden zijn die ervoor zorgen dat de rechtbank een andere termijn geeft.10
    
    8. De rechtbank stelt vast dat de beslistermijn van 21 maanden11 is overschreden. De rechtbank overweegt dat de termijn van 21 maanden ziet op de beslistermijn. Dit moet worden onderscheiden van de nadere beslistermijn die de rechtbank met deze uitspraak oplegt. Bij het bepalen van een passende nadere beslistermijn maakt de rechtbank een afweging. Daarbij moet zij rekening houden met zowel het belang van een snelle als een zorgvuldige besluitvorming.12 De omstandigheid dat de beslistermijn van 21 maanden is overschreden, is één van de aspecten die de rechtbank in deze afweging meeweegt.
    
    
      
        
      
    
    5 Artikel 42, zesde lid, van de Vw.
    6 Artikel 12, tweede of derde lid, van de Dublinverordening.
    7 Artikel 29, eerste lid, van de Dublinverordening.
    8 ECLI:NL:RVS:2023:4199.
    9 ECLI:NL:RVS:2024:881.
    10 Artikel 8:55d, eerste en derde lid, van de Awb.
    11 Artikel 31, vijfde lid, van de Procedurerichtlijn.
    12 Zie bijvoorbeeld de uitspraak van 8 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1560.
    
    
    9. De rechtbank bepaalt dat de minister binnen acht weken na de dag van verzending van deze uitspraak een besluit op de aanvraag bekend moet maken. De rechtbank acht het niet onmogelijk voor de minister om binnen deze termijn op zorgvuldige wijze een besluit te nemen. Omdat de beslistermijn van 21 maanden is overschreden, legt de rechtbank een kortere nadere beslistermijn op dan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) met het 8+8-wekenmodel heeft ontwikkeld in haar uitspraak van 8 juli 202013.\
    
    
      
        Legt de rechtbank de minister een rechterlijke dwangsom op?
      
    
    
    10. In het geval het bestuursorgaan niet tijdig heeft beslist, dan draagt de bestuursrechter het bestuursorgaan op om dit binnen een bepaalde termijn alsnog te doen. De bestuursrechter verbindt aan het niet-naleven daarvan een dwangsom.14 In artikel 1 van de Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND (Tijdelijke wet)15 was bepaald dat deze bepalingen niet van toepassing zijn op een besluit op een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De ABRvS heeft echter in haar uitspraak van 30 november 202216 geoordeeld dat deze bepaling uit de Tijdelijke wet op dit punt onverbindend was. Dit betekent dat de bestuursrechter aan de minister wél opdraagt om binnen een bepaalde termijn alsnog een besluit bekend te maken en dat de bestuursrechter aan het niet naleven door de minister een dwangsom verbindt.
    
    11. De rechtbank verbindt aan haar uitspraak een dwangsom overeenkomstig het beleid dat de rechtbanken in dit verband hebben vastgesteld.17 De rechtbank bepaalt in deze zaak dat de minister een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de minister de in de uitspraak bepaalde beslistermijn nu nog overschrijdt. Daarbij geldt een maximum van € 15.000,-.
    
    
      
        Heeft de minister een bestuurlijke dwangsom verbeurd?
      
    
    
    12. Eiseres heeft in het petitum van haar beroepschrift vermeld “verzoekt (…) de hoogte van de dwangsom vast te stellen”. De rechtbank vat dit op als een verzoek tot het vaststellen van een bestuurlijke dwangsom.
    
    13. Het bestuursorgaan verbeurt een bestuurlijke dwangsom aan een betrokkene als het niet op tijd een beslissing neemt. Op grond van de Tijdelijke wet werd geen bestuurlijke dwangsom verbeurd als de minister niet-tijdig beslist op een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De vraag ontstond of dit in strijd was met het Unierechtelijke gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel. De ABRvS heeft in haar uitspraak van 30 november 202218 geoordeeld dat het opschorten van de bestuurlijke dwangsom geen strijd oplevert met het Unierechtelijke gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel. Daarmee staat vast dat de minister geen bestuurlijke dwangsom is verschuldigd als hij te laat beslist op een dergelijke aanvraag.
    
    
      
        
      
    
    13 ECLI:NL:RVS:2020:1560.
    14 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb.
    15 De Tijdelijke wet was van kracht van 11 juli 2021 tot 15 april 2025 en is op deze zaak nog van toepassing.
    16 ECLI:NL:RVS:2022:3353.
    17 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb.
    Zie https://www.rechtspraak.nl/Onderwerpen/Overheidsorganisatie-beslist-niet-op-tijd/Paginas/extra-dwangsom.aspx.
    18 ECLI:NL:RVS:2022:3353.
    
    
    
      
        Conclusie en gevolgen
      
    
    
    14. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eiseres gelijk krijgt en dat de minister binnen acht weken alsnog een besluit op de aanvraag bekend moet maken. Als de minister dat niet doet, verbeurt hij een dwangsom.
    
    15. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiseres ook een vergoeding voor de proceskosten die zij heeft gemaakt. De minister moet dit betalen. Volgens het Besluit proceskosten bestuursrecht is dit een vast bedrag, omdat eiseres een professionele (juridische) hulpverlener heeft ingeschakeld om voor haar een beroepschrift in te dienen. Omdat de zaak alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden, wordt een lager bedrag toegekend (wegingsfactor 0,5). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden. Toegekend wordt € 453,50 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 907,- en een wegingsfactor 0,5).
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
      
        verklaart het beroep gegrond;
      
      
        vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit;
      
      
        draagt de minister op om binnen acht weken na de dag van verzending van deze uitspraak alsnog een besluit op de aanvraag bekend te maken;
      
      
        bepaalt dat de minister aan eiseres een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-;
      
      
        veroordeelt de minister in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 453,50.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.A. Schaaf, rechter, in aanwezigheid van L.M. Kalkman, griffier.
    
    
    
      De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
    
    
    
    
      26 mei 2025
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
  
  
    Bent u het niet eens met deze uitspraak?
    Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een hogerberoepschrift. U moet dit hogerberoepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.