ECLI:NL:RBNNE:2024:5358, Rechtbank Noord-Nederland, 28-11-2024, 197526
Rechtbank Noord-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2024-11-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Wvggz, zorgmachtiging. Zaak wordt aangehouden

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
    Afdeling Privaatrecht
    
    
      Locatie: Leeuwarden
    
    
    
      Zaak-/rekestnr.: C/17/197526 / FA RK 24-2442 
    
    
    
      
        Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
      
    
    
    
      
        Tussenbeschikking van 28 november 2024 naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
    
    
    
      
        
          [Naam],
      
      geboren op [geboortedatum], 
      wonende [adres], 
      hierna te noemen: betrokkene,
      advocaat: mr. A.A. Scholtmeijer, kantoorhoudende te Heerenveen.
    
  
  
    
      1Het procesverloop
    
    
      1.1.
      De rechtbank heeft kennisgenomen van het verzoekschrift van de officier van justitie, ingekomen bij de griffie op 18 november 2024, en van de volgende bijlagen:
      
        
          de medische verklaring d.d. 14 november 2024;
        
        
          het zorgplan d.d. 24 oktober 2024;
        
        
          de zorgkaart d.d. 11 november 2024;
        
        
          de bevindingen van de geneesheer-directeur als bedoeld in artikel 5:15 Wvggz en het door de geneesheer-directeur opgestelde voorstel voor een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 5:17 lid 4 Wvggz d.d. 15 november 2024; 
        
        
          gegevens over eerder voor betrokkene afgegeven machtiging tot voortzetting van de inbewaringstelling; 
        
        
          gegevens over een eerder voor betrokkene afgegeven machtiging op grond van de Wet Bopz;
        
        
          gegevens over een eerder afgegeven crisismaatregel, machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel of zorgmachtiging;
        
        
          strafvorderlijke en justitiële gegevens als bedoeld in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens;
        
        
          een uittreksel uit het curatele- en bewindregister. 
        
      
      
    
    
      1.2.
      De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 28 november 2024, in het gebouw van de GGZ Friesland, locatie Jelgerhuis te Leeuwarden. Daarbij zijn de volgende personen gehoord: 
      
        
          betrokkene, bijgestaan door mr. A.A. Scholtmeijer; 
        
        
          P. Seerden, psychiater tevens zorgverantwoordelijke;
        
        
          
            [Naam], sociaal-psychiatrisch verpleegkundige;
        
        
          
            [Naam], vader en curator van betrokkene.
        
      
      
      
        De officier van justitie is niet ter zitting verschenen, omdat hij een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig achtte.
      
      
    
  
  
    
      2De beoordeling
    
    
      2.1.
      De rechter kan op verzoek van de officier van justitie een zorgmachtiging verlenen ten aanzien van betrokkene wanneer wordt voldaan aan de criteria en de doelen van verplichte zorg als bedoeld in artikel 3:3 en 3:4 Wvggz. Verplichte zorg is zorg die ondanks verzet kan worden verleend.
      
      
        Wanneer het gedrag van betrokkene als gevolg van een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel, kan als uiterste middel verplichte zorg worden verleend, mits er geen mogelijkheden voor zorg op basis van vrijwilligheid zijn, er geen minder bezwarende alternatieven zijn, het verlenen van verplichte zorg evenredig is en redelijkerwijs te verwachten is dat het verlenen van verplichte zorg effectief is.
      
      
      
        Verplichte zorg kan worden verleend om ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen of de door een psychische stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen.
      
      
    
    
      2.2.
      Door en namens betrokkene is afwijzing van het verzoek bepleit. De advocaat heeft hiertoe aangevoerd dat er geen sprake is van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel. Indien er al sprake was van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel dan is dat nu niet meer het geval. Daarnaast zou betrokkene in een vrijwillig kader hulp willen accepteren. Momenteel krijgt betrokkene hulp van zijn vader, Kien VIP en de GGZ en betrokkene staat open voor begeleiding en therapie. Mocht de rechtbank nog twijfels hebben aan de bereidheid van betrokkene of het te vroeg vinden om zonder zorgmachtiging verder te gaan dan heeft de advocaat zich namens betrokkene subsidiair op het standpunt gesteld dat de termijn van de zorgmachtiging dient te worden bekort tot zes maanden.
      
    
    
      2.3.
      Uit de overgelegde stukken en uit hetgeen tijdens de mondelinge behandeling naar voren is gekomen, is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, in de vorm van schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen en middelgerelateerde en verslavingsstoornissen.
      
    
    
      2.4.
      Anders dan namens betrokkene bepleit, is de rechtbank van oordeel dat deze stoornis leidt tot onmiddellijk ernstig nadeel, gelegen in:
      
        
          ernstig lichamelijk letsel; 
        
        
          ernstige psychische schade; 
        
        
          ernstige verwaarlozing; 
        
        
          maatschappelijke teloorgang; 
        
        
          ernstig verstoorde ontwikkeling voor of van betrokkene of een ander;
        
        
          de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept;
        
        
          de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
        
      
      
      
        De rechtbank overweegt hiertoe als volgt. Betrokkene is bekend met een schizo-affectieve stoornis en een stoornis in gebruik van cannabis. Betrokkene is in het verleden meerdere keren gedwongen opgenomen en ontvangt momenteel ambulante zorg van het regioteam Leeuwarden Zuid en Kien VIP. Betrokkene is op 1 december 2023 verplicht opgenomen nadat zijn zelfbindingsverklaring was omgezet naar een zorgmachtiging vanwege een gebrek aan vrijwilligheid ten aanzien van opname en behandeling. Voorafgaand aan de opname was er sprake van een manisch psychotisch beeld vermoedelijk geluxeerd door medicamenteuze onderbehandeling in combinatie met fors cannabisgebruik. Er kwamen verschillende meldingen van overlast door buurtbewoners waardoor betrokkene zijn woning dreigde kwijt te raken. Daarnaast bedelde betrokkene om geld in de publieke ruimte en verwaarloosde hij zichzelf ernstig. Tijdens de opname heeft betrokkene fysiek agressief gedrag naar een verpleegkundige vertoond en is hij verbaal dreigend geweest waarna betrokkene een week voor een time-out naar een andere HIC is overgeplaatst. Vermoedelijk heeft dit incident zich voorgedaan onder invloed van cannabis. Gedurende de opname verbeterde het toestandsbeeld van betrokkene en gingen de manische symptomen volledig in remissie. Betrokkene is sinds 17 oktober 2024 met ontslag echter blijft er sprake van een kwetsbaar evenwicht. 
      
      
    
    
      2.5.
      Voorgaande maakt dat betrokkene langer zorg nodig heeft voor:
      
        
          het afwenden van ernstig nadeel;
        
        
          het stabiliseren of herstellen van de fysieke gezondheid van betrokkene in het geval diens gedrag als gevolg van de psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel daarvoor;
        
        
          het dusdanig herstellen van de geestelijke gezondheid van betrokkene dat hij zijn autonomie zoveel mogelijk herwint;
        
        
          het stabiliseren van de geestelijke gezondheid van betrokkene.
        
      
      
    
    
      2.6.
      Anders dan betrokkene is de rechtbank van oordeel dat gebleken is dat er nu nog geen mogelijkheden zijn voor passende zorg op vrijwillige basis. Ondanks dat betrokkene zich momenteel niet verzet tegen de behandeling en er sprake is van een goede samenwerking is de rechtbank van mening dat er (nog) niet kan worden vertrouwd op een bestendige vrijwilligheid. Betrokkene stemt momenteel in met de noodzakelijke medicatie, echter heeft hij in het verleden de voorgeschreven medicatie zelfstandig gestaakt, of een te lage dosering ingenomen, waardoor hij ontregelde. Tevens is gezien het middelengebruik van betrokkene de kans op een terugval aanwezig. De rechtbank is van oordeel dat (medicamenteuze) behandeling noodzakelijk is en een zorgmachtiging als vangnet en stok achter de deur helpend kan zijn om ernstig nadeel te voorkomen en af te wenden mocht betrokkene onverhoopt ontregelen. Om die reden is verplichte zorg nodig.
      
    
    
      2.7.
      De rechtbank sluit aan bij de in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg deze zijn gebaseerd op het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur en bestaan uit:  
      
        
          het toedienen van medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
        
        
          beperken van de bewegingsvrijheid;
        
        
          insluiten;
        
        
          uitoefenen van toezicht op betrokkene;
        
        
          onderzoek aan kleding of lichaam;
        
        
          onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
        
        
          controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
        
        
          aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
        
        
          opnemen in een accommodatie.
        
      
      
    
    
      2.8.
      Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De voorgestelde verplichte zorg is evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
      
    
    
      2.9.
      Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. 
      
    
    
      2.10.
      Ten aanzien van de termijn van de zorgmachtiging overweegt de rechtbank als volgt. Tijdens de mondelinge behandeling van het verzoek heeft de psychiater aangegeven dat er sprake is van een goede samenwerking en het toestandsbeeld van betrokkene sterk is verbeterd. Betrokkene wil graag in zorg bij Kien VIP. Echter levert Kien VIP geen zorg op gedwongen basis. Mocht betrokkene onverhoopt decompenseren dan hebben zij geen mogelijkheid om betrokkene gedwongen op te nemen. Een termijn van zes maanden is nodig om te bekijken of het toestandsbeeld van betrokkene stabiel blijft en de goede samenwerking stand houdt. Na deze zes maanden zou de zorg kunnen worden overgedragen naar Kien VIP. De zorgmachtiging zal daarom worden verleend voor de duur van zes maanden, waarbij het overige deel wordt aangehouden. Hiermee wordt een toetsingsmoment gecreëerd om te beoordelen of een zorgmachtiging dan nog nodig is. De rechtbank ontvangt uiterlijk één week voor de nader te bepalen zittingsdatum een aanvullende medische verklaring met de actuele stand van zaken van de zorgverantwoordelijke over het beloop van de toegewezen zes maanden. De rechtbank zal betrokkene en zijn advocaat alsmede de zorgverantwoordelijke nadien nogmaals horen en nader beslissen op het aangehouden deel van het verzoek.
      
    
    
      2.11.
      Na de mondelinge behandeling is een kennisgeving van de mondelinge uitspraak aan de zorgaanbieder uitgereikt.
      
    
  
  
    
      3De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      3.1.
      
        verleent een zorgmachtiging ten aanzien van [Naam],
        geboren op [geboortedatum], inhoudende dat gedurende de geldigheid van de machtiging bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
      
      
        
          het toedienen van medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening;
        
        
          beperken van de bewegingsvrijheid;
        
        
          insluiten;
        
        
          uitoefenen van toezicht op betrokkene;
        
        
          onderzoek aan kleding of lichaam;
        
        
          onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
        
        
          controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
        
        
          aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
        
        
          opnemen in een accommodatie.
        
      
      
    
    
      3.2.
      bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met uiterlijk 28 mei 2025;
      
    
    
      3.3.
      houdt het meer of anders verzochte aan;
      
    
    
      3.4.
      bepaalt dat het aangehouden deel van het verzoek verder behandeld zal worden ter zitting op een nader te bepalen zittingsdatum en tijdstip. De griffier zal betrokkenen daarvoor oproepen.  
      
    
    
      3.5.
      bepaalt dat er uiterlijk een week voor de nog te bepalen zittingsdatum een aanvullende medische verklaring, opgesteld door de zorgverantwoordelijke, ingediend moet worden bij de rechtbank met daarin vermeld de laatste stand van zaken. 
      
      
      
        Deze beschikking is mondeling gegeven op 28 november 2024 door mr. M. Jansen, rechter, bijgestaan door de griffier en schriftelijk uitgewerkt en ondertekend op 6 december 2024.
      
      
      
      
      
        
          
          
          
          
            
              
                
              
            
            
              
                !NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING SECRETARIS!
              
              
                
              
              
                !NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING RECHTER!
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
                
                ..
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                !NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR STEMPELS!
              
            
          
        
      
      
      
      
        fn. 998
      
      
      
        
          Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.