ECLI:NL:RBDHA:2025:12616, Rechtbank Den Haag, 13-02-2025, NL24.47404 en NL24.47405
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-02-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht

Samenvatting: Beroep gericht tegen het niet tijdig beslissen op een asielaanvraag, WBV 2023/3, beroep gegrond

uitspraak
    
      
        
          
        
      
      
        
          
        
      
    
    
    
    RECHTBANK DEN HAAG
    
    
      Zittingsplaats Utrecht Bestuursrecht
      zaaknummers: NL24.47404 en NL24.47405
      
        uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiseres], met V-nummer: [V-nummer 1] ,
      
        
          [eiser 1]
        , met V-nummer: [V-nummer 2] , [eiser 2], met V-nummer: [V-nummer 3] . hierna gezamenlijk: eisers
      (gemachtigde: mr. D. van Elp) en
      
        de minister van Asiel en Migratie, voorheen de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de minister.
    
    
    
  
  
    Procesverloop
    
    
      Deze uitspraak gaat over de beroepen die eisers hebben ingediend, omdat de minister niet op tijd heeft beslist op hun aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (hierna: de aanvragen).
    
    
  
  
    Overwegingen
    
    1. De rechtbank vindt het in deze zaak niet nodig om partijen uit te nodigen voor een zitting.
    
    2. Als een bestuursorgaan niet op tijd op een aanvraag beslist, dan kan de betrokkene daartegen in beroep gaan. Voordat hij beroep kan instellen, moet de betrokkene schriftelijk aan het bestuursorgaan laten weten dat binnen twee weken alsnog moet worden beslist op zijn aanvraag (de zogenoemde ingebrekestelling). Als er na twee weken nog steeds geen besluit is genomen, dan kan de betrokkene beroep instellen.¹
    Zijn de beroepen van eisers gegrond?
    
    3. De minister heeft de aanvragen op 14 februari 2023 ontvangen. De minister moet uiterlijk binnen zes maanden na ontvangst van de aanvragen beslissen.² De minister heeft deze termijn onder toepassing van de WBV 2023/3 met negen maanden verlengd.³ Eisers hebben de minister op 14 november 2024, dus na het verstrijken van die termijn, in gebreke
    
      
        
      
    
    1. Dit volgt uit artikel 6:2 en 6:12 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
    2 Dit staat in artikel 42 van de Vreemdelingenwet 2000.
    3 Staatscourant van 8 februari 2023, nr. 3235.
    
    
    
      gesteld. Eisers hebben meer dan twee weken na de ingebrekestelling beroepen ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op de aanvragen. De beroepen zijn kennelijk gegrond.
    
    
    
      
        Welke beslistermijn legt de rechtbank aan de minister op?
      
    
    
    4. De rechtbank geeft in beginsel een termijn van twee weken na de dag van verzending van de uitspraak om alsnog besluiten te nemen.⁴ Er kunnen omstandigheden zijn die ervoor zorgen dat de rechtbank een andere termijn geeft.⁵
    5. Uit de beschikbare stukken blijkt dat eisers inmiddels zijn gehoord op hun asielmotieven. De rechtbank stelt verder vast dat de termijn van 21 maanden⁶ waarbinnen de minister de asielaanvragen van eisers moet hebben behandeld, is overschreden.
    
    6. De rechtbank overweegt dat deze 21-maandentermijn ziet op de beslistermijn. Dit moet worden onderscheiden van de nadere beslistermijn die de rechtbank met deze uitspraak oplegt. Bij het bepalen van een passende nadere beslistermijn maakt de rechtbank een afweging. Daarbij moet zij rekening houden met zowel het belang van een snelle als een zorgvuldige besluitvorming.⁷ De omstandigheid dat de beslistermijn van 21 maanden is overschreden, is één van de aspecten die de rechtbank in deze afweging meeweegt.
    
    7. De rechtbank bepaalt dat de minister binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak besluiten op de aanvragen bekend moet maken. De rechtbank acht het niet onmogelijk voor de minister om binnen deze termijn op zorgvuldige wijze besluiten te nemen. Omdat de beslistermijn van 21 maanden is overschreden, legt de rechtbank een kortere nadere beslistermijn op dan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) met het 8+8-wekenmodel heeft ontwikkeld in haar uitspraak van 8 juli 2020⁸.
    
    
      
        Legt de rechtbank de minister een rechterlijke dwangsom op?
      
    
    
    8. In het geval het bestuursorgaan niet tijdig heeft beslist, dan draagt de bestuursrechter het bestuursorgaan op om dit binnen een bepaalde termijn alsnog te doen. De bestuursrechter verbindt aan het niet naleven daarvan een dwangsom.⁹ Sinds 11 juli 2021 is in artikel 1 van de Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND (Tijdelijke wet) bepaald dat deze bepalingen niet van toepassing zijn op een besluit op een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De ABRvS heeft echter in haar uitspraak van 30 november 2022¹⁰ geoordeeld dat deze bepaling uit de Tijdelijke wet op dit punt onverbindend is. Dit betekent dat de bestuursrechter aan de minister wél opdraagt om binnen een bepaalde termijn alsnog een besluit bekend te maken en dat de bestuursrechter aan het niet naleven door de minister een dwangsom verbindt.
    
    
    
    
      
        
      
    
    4 Op grond van artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb.
    5 Op grond van artikel 8:55d, derde lid, van de Awb.
    6 Artikel 31, vijfde lid, van de Procedurerichtlijn.
    7 Zie bijvoorbeeld de uitspraak van 8 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1560.
    8 ECLI:NL:RVS:2020:1560.
    9 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb.
    10 ECLI:NL:RVS:2022:3353.
    
    
    9. De rechtbank verbindt aan haar uitspraak een dwangsom overeenkomstig het beleid dat de rechtbanken in dit verband hebben vastgesteld.¹¹ De rechtbank bepaalt in deze zaken dat de minister een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de minister de in de uitspraak bepaalde beslistermijn nu nog overschrijdt. Daarbij geldt een maximum van
    € 15.000,-.¹²
    
    10. Uit de uitspraak van de ABRvS van 15 juli 2020¹³ volgt dat aanvragen zodanig inhoudelijk met elkaar kunnen samenhangen dat een redelijke toepassing van de artikelen 4:17, eerste lid, en 8:55d, tweede lid, van de Awb, met zich brengt dat het bestuursorgaan één dwangsom kan verbeuren. Naar het oordeel van de rechtbank is van een zodanige samenhang sprake nu eisers echtgenoten van elkaar zijn, samen Nederland zijn ingereisd, gelijktijdig asielaanvragen hebben ingediend en blijkens de aanmeldgehoren soortgelijke asielmotieven aan die aanvragen ten grondslag leggen. De rechtbank wijst ter zake op de uitspraak van de ABRvS van 21 september 2022.¹⁴ Eisers hebben niet aannemelijk gemaakt dat hiervan in hun geval moet worden afgeweken. De rechtbank zal daarom vaststellen dat de minister éénmaal een dwangsom kan verbeuren.
    Heeft de minister een bestuurlijke dwangsom verbeurd?
    
    11. Eisers hebben de rechtbank verzocht om de hoogte van de bestuurlijke dwangsom vast te stellen.
    
    12. Het bestuursorgaan verbeurt een bestuurlijke dwangsom aan een betrokkene als het niet op tijd een beslissing neemt.¹⁵ Op grond van de Tijdelijke wet wordt geen bestuurlijke dwangsom verbeurd als de minister niet tijdig beslist op een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De vraag ontstond of dit in strijd was met het Unierechtelijke gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel. De ABRvS heeft in haar uitspraak van 30 november 2022¹⁶ geoordeeld dat het opschorten van de bestuurlijke dwangsom geen strijd oplevert met het Unierechtelijke gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel. Daarmee staat vast dat de minister geen bestuurlijke dwangsom is verschuldigd als hij te laat beslist op een dergelijke aanvraag.
    
    
      
        Conclusie en gevolgen
      
    
    
    13. De beroepen zijn gegrond. Dat betekent dat eisers gelijk krijgen en dat de minister binnen zes weken alsnog besluiten op de aanvragen bekend moet maken. Als de minister dat niet doet, verbeurt hij een dwangsom.
    
    14. Omdat de beroepen gegrond zijn, krijgen eisers ook een vergoeding voor de proceskosten die zij hebben gemaakt. De minister moet dit betalen. Volgens het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) is dit een vast bedrag, omdat eisers een professionele
    
      
        
      
    
    11 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb.
    Zie https://www.rechtspraak.nl/Onderwerpen/Overheidsorganisatie-beslist-niet-op-tijd/Paginas/extra-dwangsom.aspx.
    12 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb.
    13 ECLI:NL:RVS:2020:1624.
    14 ECLI:NL:RVS:2022:2719.
    15 Artikel 8:55c van de Awb.
    16 ECLI:NL:RVS:2022:3353.
    
    
    
      (juridische) hulpverlener hebben ingeschakeld om voor hun beroepschriften in te dienen. Omdat de zaken alleen gaan over de vraag of de beslistermijn is overschreden, wordt een lager bedrag toegekend (wegingsfactor 0,5). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden. Toegekend wordt € 453,50 (1 punt voor het indienen van beroepschriften, met een waarde per punt van € 907,- en een wegingsfactor 0,5).
    
    
    15. Verder beschouwt de rechtbank deze zaken vanwege de inhoud als samenhangende zaken. Daarom blijft de hoogte van de vergoeding beperkt tot het bedrag dat in één zaak zou worden toegekend (artikel 3 van het Bpb).
    
  
  
    Beslissing
    De rechtbank:
    
    
      
        verklaart de beroepen gegrond;
      
      
        vernietigt het met besluiten gelijk te stellen niet tijdig nemen van besluiten;
      
      
        draagt de minister op om binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak alsnog besluiten op de aanvragen bekend te maken;
      
      
        bepaalt dat de minister aan eisers een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag, waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-, toe te kennen in zaaknummer NL24.47404;
      
      
        veroordeelt de minister in de proceskosten van eisers tot een bedrag van € 453,50, toe te kennen aan zaaknummer NL24.47404.
      
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.A. Schaaf, rechter, in aanwezigheid van
      Y.M.C.W. Mutsaers, griffier.
    
    
    
    
      De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
    
    
    
    
      13 februari 2025
    
    
    
    
    
    
    
      
        
      
    
    
    
    
    
    
    
  
  
    Documentcode: [documentcode]
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
  
  
    Bent u het niet eens met deze uitspraak?
    Als u het niet eens bent met deze uitspraak kunt een brief sturen naar de rechtbank waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een verzetschrift. U moet dit verzetschrift indienen binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Als u graag een zitting wilt waarbij u persoonlijk uw mening aan de rechter kunt geven, kunt u dit in uw verzetschrift aangeven.