ECLI:NL:RBHAA:2009:BI8989, Rechtbank Haarlem, 19-05-2009, 08/5707
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2009-05-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: Het ontbreken van een tuner in een satellietontvanger leidt er toe dat de goederen niet als satellietontvanger kunnen worden ingedeeld. Een tuner is een dermate essentieel onderdeel van een satellietontvanger, dat het ontbreken daarvan hoe dan ook aan indeling in GN-onderverdeling 8528 1295 00 in de weg staat.

RECHTBANK HAARLEM 
      Sector bestuursrecht, meervoudige douanekamer
    
    
    Procedurenummer: AWB 08/5707
    
    Uitspraakdatum: 19 mei 2009
    
    Uitspraak als bedoeld in afdeling 8.2.6 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in het geding tussen
    
    X, gevestigd te Z, eiseres,
     
    en 
    
    de inspecteur van de Belastingdienst/Y, verweerder.
    
    
    Ontstaan en loop van het geding
    
    1.1. In het jaar 2005 heeft eiseres in opdracht van A veertien aangiften gedaan voor de regeling brengen in het vrije verkeer. Verweerder heeft nadien, in 2007, bij eiseres een controle na invoer op grond van artikel 78 van het Communautair Douanewetboek (CDW) uitgevoerd. Naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek heeft verweerder aan eiseres met dagtekening 10 juli 2007 een uitnodiging tot betaling (utb), aanslagnummer 0053.04.891/00.7.1205, ten bedrage van € 524.814,26 douanerechten uitgereikt.
    
    1.2. Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 21 juli 2008 de utb gehandhaafd. 
    
    1.3. Eiseres heeft daartegen bij brief van 20 augustus 2008, ontvangen bij de rechtbank op 21 augustus 2008, beroep ingesteld. 
    
    1.4. Verweerder heeft op de zaak betrekking hebbende stukken overgelegd en een verweerschrift ingediend.
    
    1.5. Eiseres heeft vóór de zitting, bij brief van 3 april 2009 nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn in afschrift verstrekt aan verweerder.
    
    1.6. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 14 april 2009. Namens eiseres zijn daar verschenen haar gemachtigden [namen], alsmede is ter bijstand verschenen [naam] van [naam]. Namens verweerder is verschenen [naam gemachtigde]. 
    
     
    Tussen partijen vaststaande feiten
    
    2.1. Eiseres treedt als douane-expediteur op en verricht in die hoedanigheid de aangiften voor haar opdrachtgever A. A koopt diverse onderdelen van een satellietontvanger bij de producent B, gevestigd in de Volksrepubliek China. 
    
    2.2. In het jaar 2005 heeft eiseres namens A een veertiental aangiften voor de douaneregeling brengen in het vrije verkeer ingediend. Deze aangiften zien op diverse onderdelen van een satellietontvanger. Bij de aangiften heeft eiseres deze onderdelen in de volgende GN-codes ingedeeld:
     
    
      a. housing with front panel: 8529 9059 00
      b. power supply unit: 8504 4094 00
      c. remote controle unit: 8543 8995 99
      d. owner manual: 4911 9900 00
      e. cardboard box: 4819 2000 00
      f. main board/composite electronic module: 8529 9072 90
      g. nut and label: 7318 1900 90
      h. scart cable: 8544 4190 00 
    
    	
    2.3. Tot de stukken van het geding behoort een afschrift van een controlerapport met dagtekening 22 juni 2007 waarin als volgt is vermeld:
    
    (…) 3  Bevindingen
    
    Tijdens het onderzoek zijn de volgende onregelmatigheden geconstateerd.
    
    3.1. Indeling van de goederen in het gebruikstarief
    
    
      Met de aangiften genoemd in 4.1.1 zijn diverse onderdelen voor satellietontvangers aangegeven met verschillende goederencodes. Uit een in 2005 gehouden monsteronderzoek is bij opneming van de goederen vermeld in aangifte IM 4 000036948/00-05-00001995 gebleken dat deze goederen te assembleren zijn tot een satellietontvanger voorzien van een tunergedeelte. Vervolgens is deze aangifte gecorrigeerd en zijn deze goederen ingedeeld met goederencode 8528.1295.00 van de gecombineerde nomenclatuur. Uit de bijbehorende bescheiden van de aangiften genoemd bij 4.1.1. is gebleken dat het hier dezelfde onderdelen betreft. Derhalve dienen ook deze goederen te worden ingedeeld met goederencode 8528.1295.00 (14% douanerecht).
      (…)”
    
    
    2.4. Bij andere dan de hierboven genoemde zending, waarvan genoemd monsteronderzoek heeft plaatsgevonden, is niet komen vast te staan dat de tuner tegelijk met de andere onderdelen van de satellietontvanger is ingevoerd. 
    
    2.5. Naast uit de Volksrepubliek China ingevoerde goederen, voert A ook goederen in vanuit andere lidstaten van de Gemeenschap. Alle goederen worden vervolgens naar de fabriek van A in Duitsland vervoerd alwaar ze worden geassembleerd tot een complete satellietontvanger.
    
    2.6. Tot de stukken van het geding behoort een door de Duitse douane met dagtekening 15 november 2005 afgegeven BTI, waarin een product, omschreven als “Teil, erkennbar ausschließlich für Fernsehempfangsgeräte (Videotuner) der Position 8528 bestimmt, zusammengesetzte elektronische Schaltung (Baugruppe), DBS-Tunerbaugruppe” wordt ingedeeld in post 8529 9072 90.
    
    
    Geschil
    
    3.1. Eiseres stelt zich op het standpunt dat verweerder niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij een onjuiste goederencode heeft toegepast. Elke aangifte staat op zichzelf en de goederen zijn immers niet fysiek opgenomen. Aan de hand van de documenten blijkt dat alle aangegeven goederen onderdelen zijn voor een satellietontvanger. De onderdelen zijn niet te assembleren tot een satellietontvanger, omdat de tuner ontbreekt. Het feit dat de onderdelen na de invoer met de tuner worden geassembleerd tot een satellietontvanger, doet dat er niet toe omdat het erom gaat of een product ten tijde van de invoer de essentiële kenmerken vertoont van een eindproduct. Dat is hier niet het geval, omdat er later nog (ingrijpende) assemblage werkzaamheden plaatsvinden. Uit een onderzoek van de Duitse douane bij A blijkt eveneens dat alle goederen correct als onderdelen zijn aangegeven. Naar de mening van eiseres dienen van de ingevoerde onderdelen de tuners te worden ingedeeld in 8529 9072 90. Eiseres concludeert tot gegrondverklaring van het beroep, vernietiging van de uitspraak op bezwaar en vermindering van de utb met € 307.345,13. 
    
    
      3.2. Naar de mening van verweerder dienen de aangegeven sets op grond van indelingsregel 2a te worden ingedeeld onder post 8528 1295 00. Immers, ook al ontbreekt een tuner, de satellietontvanger blijft de (uiterlijke) kenmerken van een satellietontvanger houden. Verweerder beroept zich op de GS-toelichting op de HBI III afdeling XVI GS. Verweerder stelt dat de tuner niet essentieel is voor de satellietontvanger, en verwijst in dit kader naar de arresten van het Hof van Justitie van de EG van 27 september 2007, nrs. C-208/06 en C-209/06, en van 9 februari 1999, Rose Elektrotechnic, C-280/97. Naar de mening van verweerder doet het ontbreken van een onderdeel geen afbreuk aan het feit dat er sprake is van een niet gemonteerd en niet compleet apparaat dat de essentiële kenmerken van een gemonteerd en compleet apparaat vertoont. Verweerder verwijst voorts naar TC 17 augustus 1999, nr 0157/95TC. Wat er ook zij van de controle in Duitsland, dit geldt niet voor de invoer in Nederland volgens verweerder. 
      Of er al dan niet tuners bij de zendingen zaten, is volgens verweerder evenmin doorslaggevend; de ingevoerde goederen vertonen volgens verweerder immers de essentiële kenmerken van het eindproduct. De assemblagewerkzaamheden na de invoer zijn eenvoudig (eenvoudige manipulatie). Verweerder concludeert tot ongegrondverklaring van het beroep.
    
    
    
    Beoordeling van het geschil
    
    4.1. Indelingsregel 2a, waar verweerder zich op beroept, luidt als volgt:
    
    “De vermelding van een goed in een post heeft eveneens betrekking op dat goed in niet-complete of in niet-afgewerkte staat voor zover dit de essentiële kenmerken van het complete of het afgewerkte goed vertoont. Deze vermelding heeft eveneens betrekking op een compleet of een afgewerkt goed of een op grond van de voorgaande volzin als zodanig aan te merken goed, indien het wordt aangeboden in gedemonteerde of in niet-gemonteerde staat.”
     
    
    4.2. De GN-onderverdeling 8528 1295 00, waarin verweerder indeling voorstaat, luidt als volgt:
    
    
      8528 Ontvangtoestellen voor televisie, ook indien met ingebouwd ontvangtoestel voor
      radio-omroep of toestel voor het opnemen of het weergeven van geluid of van
      beelden; videomonitors en videoprojectietoestellen:
      - ontvangtoestellen voor televisie, ook indien met ingebouwd ontvangtoestel voor
      radio-omroep of toestel voor het opnemen of het weergeven van geluid of van beelden:
    
    
    
      8528 12 		- - voor kleurenweergave:
      8528 12 10 	- - - televisieprojectietoestellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 20 	- - - toestellen met een ingebouwd video-opname- of videoweergavetoestel . . . . . . . . . . . . 
      - - - andere:
      - - - - met ingebouwde beeldbuis:
      - - - - - waarvan de verhouding breedte/hoogte van het beeldscherm kleiner is dan 1,5 en
      met een diagonaal van het beeldscherm:
      8528 12 52 	- - - - - - van niet meer dan 42 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 54 	- - - - - - van meer dan 42 doch niet meer dan 52 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 56 	- - - - - - van meer dan 52 doch niet meer dan 72 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 58 	- - - - - - van meer dan 72 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      - - - - - andere:
      - - - - - - met een beeldopbouw van 625 lijnen of minder en met een diagonaal van het
      beeldscherm:
      8528 12 62 	- - - - - - - van niet meer dan 75 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 66 	- - - - - - - van meer dan 75 cm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 70 	- - - - - - met een beeldopbouw van meer dan 625 lijnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      - - - - andere:
      - - - - - met beeldscherm:
      8528 12 81 	- - - - - - waarvan de verhouding breedte/hoogte van het beeldscherm kleiner is dan 1,5 
      8528 12 89 	- - - - - - andere . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      - - - - - zonder beeldscherm:
      - - - - - - videotuners:
      8528 12 90 	- - - - - - - elektronische assemblages voor inbouw in een automatische gegevensverwerkende machine . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      8528 12 91 	- - - - - - - toestellen gestuurd door een microprocessor, uitgerust met een ingebouwde
      modem voor toegang tot het internet, een functie voor interactieve
      informatie-uitwisseling en de mogelijkheid tot ontvangst van televisiesignalen
      („set-top-boxen met communicatiefunctie”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
      - - - - - - - andere:
      8528 12 94 	- - - - - - - - digitale, gecombineerd digitaal-analoog daaronder begrepen . . . . . . . . . . 
      8528 12 95 	- - - - - - - - andere . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    
    
    4.3. Op grond van indelingsregel 2a heeft de vermelding van een goed in een post eveneens betrekking op dat goed in niet-complete of in niet-afgewerkte staat voor zover dit de essentiële kenmerken van het complete of het afgewerkte goed vertoont. Partijen houdt verdeeld de vraag of de goederen wel de essentiële kenmerken van het complete of het afgewerkte goed (de satellietontvanger) vertonen.
    
    4.4. Een redelijke verdeling van de bewijslast brengt met zich dat verweerder, nu hij wenst af te wijken van de aangiften omdat hij meent dat de indeling met toepassing van indelingsregel 2a dient te geschieden en stelt dat de goederen reeds de essentiële kenmerken van de satellietontvanger vertonen, de bewijslast draagt zijn stelling aannemelijk te maken. 
    
    4.5. Verweerder heeft ter onderbouwing van zijn stelling aangevoerd dat de tuner geen essentieel onderdeel van de satellietontvanger betreft, zodat ook ingeval er geen tuner bij de zending aanwezig was, de overige onderdelen tezamen reeds de essentiële onderdelen van de satellietontvanger vormden. In dat kader heeft verweerder nog aangevoerd dat de waarde van een tuner slecht $ 3 per stuk bedraagt, hetgeen een relatief gering bedrag is ten opzichte van de waarde van de satellietontvanger. Voorts zien de onderdelen er ook zonder de tuner uit als een satellietontvanger en zijn zij door eenvoudige manipulatie tot een satellietontvanger te assembleren. Eiseres heeft zich daartegenover op het standpunt gesteld dat uit het arrest van de Hoge Raad der Nederlanden (hierna: Hoge Raad) van 19 november 2004, nr. 39.100, volgt dat in casu niet sprake was van één aangifte in de zin van artikel 76 van het CDW en dat er geen goederen op één aangifte tezelfdertijd ter inklaring zijn aangeboden. 
    
    4.6 Het beroep van eiseres op het hierboven vermelde arrest van de Hoge Raad wijst de rechtbank af. In de onderhavige zaak verschillen de feiten te veel met die uit het arrest van de Hoge Raad. In het geval waarin de Hoge Raad arrest heeft gewezen werden de onderdelen voor de goederen in verschillende containers aangebracht en voor elke container werd een aparte aangifte gedaan. In de onderhavige zaak zaten alle onderdelen in dezelfde container. Hiervoor is één aangifte ingediend. De vermelding in artikel 198 van de uitvoeringsverordening van het CDW, dat waneer een douaneaangifte verscheidene artikelen omvat, de op elk artikel betrekking hebbende vermelding beschouwd wordt als een afzonderlijke aangifte, brengt niet mee dat de onderhavige aangifte vergelijkbaar is met die waarover de Hoge Raad heeft geoordeeld. 
    
     4.7. De rechtbank beantwoordt de vraag of de goederen de essentiële kenmerken van het complete of het afgewerkte goed (de satellietontvanger) vertonen negatief. Het ontbreken van een tuner in een satellietontvanger leidt er toe dat de goederen niet als satellietontvanger kunnen worden ingedeeld. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat een tuner een dermate essentieel onderdeel van een satellietontvanger vormt, dat het ontbreken daarvan hoe dan ook aan indeling in GN-onderverdeling 8528 1295 00 in de weg staat. Met een tuner kunnen de ontvangen televisiesignalen die via een satelliet worden uitgezonden niet worden omgezet om op de televisie zichtbaar te worden en dat maakt de tuner een essentieel onderdeel voor de satellietontvanger. Een tuner is daarom niet te vergelijken met bijvoorbeeld een transformator. Een transformator is ook onmisbaar en essentieel in een satellietontvanger, maar niet specifiek voor een satellietontvanger. Een transformator is nagenoeg essentieel in elk elektronisch apparaat. De aanwezigheid van een tuner daarentegen is een essentieel kenmerk van de satellietontvanger omdat daarmee de afstemming door de gebruiker op de ontvangst van televisiesignalen mogelijk kan worden gemaakt, welke voor de gebruiker ook zichtbaar is op de display van de satellietontvanger of op de televisie. Dit is voor de gebruiker van de satellietontvanger de belangrijkste functie. De stelling van verweerder dat de tuner in verhouding tot de satellietontvanger slechts een geringe waarde vertegenwoordigt, doet hier niet aan af. Ook het uiterlijk van complete satellietontvanger van de ingevoerde goederen is niet bepalend. Het criterium in deze is immers of de goederen de essentiële kenmerken van het complete of het afgewerkte goed vertonen. Bij de beantwoording van deze vraag kan het uiterlijk een rol spelen, maar geen doorslaggevende. Zou dit anders zijn, dan zou het invoeren van alleen de behuizing van een goed altijd leiden tot toepassing van indelingsregel 2a, hetgeen niet de bedoeling is van deze indelingsregel. 
    
    4.8. De rechtbank vindt mede steun voor bovengenoemd oordeel in Verordening (EG) 215/2009 van de Commissie van 18 maart 2009, waarin een zogenaamde „radio tuner module” ontworpen om te worden ingebouwd in ontvangtoestellen voor radio-omroep tezamen met andere componenten zoals een voedingseenheid, signaalprocessoren, geluidversterkers en kanaalgeheugenschakelingen geacht wordt de essentiële kenmerken van een compleet of afgewerkt product van post 8527 te hebben en wordt daarom onder die post ingedeeld. Eveneens vindt de rechtbank steun voor dit oordeel in Verordening (EG) nr. 701/1999 van de Commissie van 31 maart 1999. Deze indelingsverordening betreft een satellietontvanger voor het ontvangen van gecodeerde en gedigitaliseerde MPEG-signalen van satelliettelevisie uitzendingen, het omvormen in analoge signalen en het in bruikbare vorm doorgeven van deze signalen aan een aan te sluiten televisietoestel, en bestaat uit een tuner, een eenheid voor het decomprimeren en decoderen van de MPEG-signalen en het doorgeven van de omgevormde signalen, alsmede een bedieningspaneel, toetsenbord, en LCD-scherm. De indelingsverordening stelt vast dat de ontvangst van televisiesignalen wordt aangemerkt als de hoofdfunctie van het toestel. 
    
    4.9. Door te stellen dat de tuner geen essentieel onderdeel is van de satellietontvanger heeft verweerder niet aannemelijk gemaakt dat van de aangifte mocht worden afgeweken. Het beroep is derhalve gegrond. 
    
    
    Proceskosten
    
    De rechtbank vindt aanleiding verweerder te veroordelen in de kos¬ten die eiseres in verband met de behandeling van het beroep redelij¬kerwijs heeft moeten maken. Deze kosten zijn op de voet van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vastgesteld op  € 644 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van  €  322,- en een wegingsfactor 1). Voor de overige door eiseres genoemde proceskosten, te weten de kosten van reis-, verblijfs-, en verletkosten van [naam] van A ziet de rechtbank geen reden voor toewijzing nu hij noch behoort tot eiseres noch als getuige is opgeroepen. 
    
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
      - verklaart het beroep gegrond;
      - vernietigt de uitspraak op bezwaar;
      - vernietigt de utb en bepaalt dat deze uitspraak in zo verre in de plaats treedt van de uitspraak op bezwaar;
      - veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres ten bedrage van € 644, en wijst de Staat der Nederlanden (Ministerie van Financiën) aan dit bedrag aan eiseres te voldoen;
      - gelast dat de Staat der Nederlanden (Ministerie van Financiën) het door eiseres betaalde griffierecht van € 288 vergoedt.
    
    
    
    Deze uitspraak is gedaan op 19 mei 2009 en op dezelfde dag in het openbaar uitgesproken door mr. E. Polak, voorzitter, mr. A.J. Roke en mr. C.J. Hummel, rechters, in tegenwoordigheid van mr. J. de Jong, griffier.
    
    
    
    
    Afschrift verzonden aan partijen op:
    
    
      De rechtbank heeft geen bezwaar tegen afgifte door de griffier van een afschrift van de uitspraak in geanonimiseerde vorm.
      Rechtsmiddel
    
    
    Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Amsterdam (douanekamer), Postbus 1312, 1000 BH Amsterdam.
    
    
      Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:
      1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;
      2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
      a. de naam en het adres van de indiener;
      b. een dagtekening;
      c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;
      d. de gronden van het hoger beroep.