ECLI:NL:RVS:2010:BL5372, Raad van State, 24-02-2010, 200904011/1/M1
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2010-02-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: Bij besluit van 1 november 2007 heeft het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland (hierna: het college) zijn beslissing om op 10 september 2007 (spoed)bestuursdwang toe te passen terzake de massale vissterfte in de Linge en het Kanaal van Steenenhoek te Gorinchem en Hardinxveld Giessendam, op schrift gesteld.

200904011/1/M1.
      Datum uitspraak: 24 februari 2010
    
    
    
      AFDELING
      BESTUURSRECHTSPRAAK
    
    
    Uitspraak in het geding tussen:
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Purac Biochem B.V., gevestigd te Gorinchem,
      appellante,
    
    
    en
    
    
      het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland,
      verweerder.
    
    
    1. Procesverloop
    
    Bij besluit van 1 november 2007 heeft het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland (hierna: het college) zijn beslissing om op 10 september 2007 (spoed)bestuursdwang toe te passen terzake de massale vissterfte in de Linge en het Kanaal van Steenenhoek te Gorinchem en Hardinxveld Giessendam, op schrift gesteld.
    
    Bij besluit van 22 april 2009 heeft het college het door de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Purac Biochem B.V. (hierna: Purac Biochem) hiertegen gemaakte bezwaar niet-ontvankelijk verklaard.
    
    Tegen dit besluit heeft Purac Biochem bij brief, bij de Raad van State ingekomen op 2 juni 2009, beroep ingesteld. De gronden van het beroep zijn aangevuld bij brief van 1 juli 2009.
    
    Het college heeft een verweerschrift ingediend.
    
    De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 1 februari 2010, waar Purac Biochem, vertegenwoordigd door mr. W.A. Flapper, advocaat te Amsterdam, en het college, vertegenwoordigd door mr. J.J.W. van Ingen en W.C. Ariëns, beiden werkzaam bij het waterschap, zijn verschenen.
    
    2. Overwegingen
    
    2.1. Ingevolge artikel 1, eerste lid, van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren, zoals die ten tijde hier van belang luidde (hierna: Wvo) is het verboden zonder vergunning met behulp van een werk afvalstoffen, verontreinigende of schadelijke stoffen, in welke vorm dan ook, te brengen in oppervlaktewateren.
    
    Ingevolge het derde lid van dit artikel, voor zover hier van belang, kan bij algemene maatregel van bestuur worden bepaald dat het zonder vergunning verboden is de in het eerste lid bedoelde stoffen op andere wijze dan met behulp van een werk in oppervlaktewateren te brengen.
    
    2.2. Bij brief van 29 oktober 2008 heeft het college Purac Biochem er schriftelijk van in kennis gesteld dat het vanwege de overtreding door Purac Biochem van artikel 1, eerste en derde lid, van de Wvo op kosten van Purac Biochem op 10 september 2007 (spoed)bestuursdwang heeft uitgeoefend en dat deze kosten in totaal € 89.620,43 bedragen. In deze brief verwijst het college naar het besluit van 1 november 2007 dat op 3 november 2007 is bekendgemaakt in het Algemeen Dagblad, editie Rivierenland.
    
    2.3. Ingevolge artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) bedraagt de termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift zes weken.
    
    Ingevolge artikel 6:8, eerste lid, van de Awb vangt de termijn aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.
    
    Ingevolge artikel 6:11 van de Awb blijft ten aanzien van een na afloop van de termijn ingediend beroepschrift niet-ontvankelijkverklaring op grond daarvan achterwege indien redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.
    
    2.4. Het primaire besluit is op 3 november 2007 bekendgemaakt. Gelet op de artikelen 6:7 en 6:8 van de Awb is de termijn om tegen dit besluit bezwaar in te dienen verstreken op 16 december 2007. Het bezwaarschrift is op 12 november 2008 en daarmee buiten de termijn ingediend. Het college heeft het bezwaar daarom niet-ontvankelijk verklaard.
    
    2.5. Purac Biochem betoogt dat de overschrijding van de bezwaartermijn verschoonbaar is. Daartoe voert zij aan dat zij uit de kennisgeving in het Algemeen Dagblad van 3 november 2007 niet kon opmaken dat zij als overtreder aangemerkt zou worden en de kosten van de toegepaste (spoed)bestuursdwang op haar verhaald zouden worden. Zij heeft hiervan pas kennis kunnen nemen, nadat het college haar bij brief van 29 oktober 2008 op de hoogte stelde dat het Purac Biochem aanmerkt als overtreder van artikel 1, eerste en derde lid, van de Wvo en derhalve de kosten van de toegepaste bestuursdwang op haar verhaalt, aldus Purac Biochem. Verder voert Purac Biochem nog aan dat zij tijdig, namelijk binnen twee weken, nadat zij op de hoogte raakte van het feit dat het bestuursdwangbesluit aan haar was gericht, bezwaar heeft aangetekend.
    
    2.6. Het college stelt zich op het standpunt dat het besluit overeenkomstig artikel 3:41, tweede lid, van de Awb is bekend gemaakt, aangezien destijds onbekend was wie de overtreder was. Volgens het college had Purac Biochem echter kunnen weten dat zij mogelijk als overtreder zou worden aangewezen, aangezien op 6 september 2007 bij Purac Biochem in strijd met de voorschriften van de Wvo 15 tot 17 ton melkzuur in een koelvijver is gelekt die in open verbinding met de Linge staat. Purac Biochem had volgens het college kunnen weten dat dit kan leiden tot vissterfte nu een vergelijkbaar incident in Rhoon heeft geleid tot veel media-aandacht. Verder brengt het college naar voren dat op 9 en 10 september 2007 onderscheidenlijk de politie en toezichthouders van het waterschap controlebezoeken hebben gebracht aan Purac Biochem om de vissterfte te onderzoeken. Daarnaast is op 1 november 2007 bij Purac Biochem een inval gedaan door het multidisciplinair onderzoeksteam. Nu Purac Biochem heeft nagelaten binnen de wettelijk gestelde termijn bezwaar te maken, terwijl zij wel op de hoogte was van het besluit, is de termijnoverschrijding volgens het college niet verschoonbaar.
    
    2.7. Ingevolge artikel 3:41, eerste lid, van de Awb geschiedt de bekendmaking van besluiten die tot een of meer belanghebbenden zijn gericht door toezending of uitreiking aan hen, onder wie begrepen de aanvrager.
    
    Ingevolge artikel 3:41, tweede lid, van de Awb geschiedt de bekendmaking van het besluit op een andere geschikte wijze indien de bekendmaking van het besluit niet kan geschieden op de wijze als voorzien in het eerste lid.
    
    Ingevolge artikel 5:24, derde lid, van de Awb geschiedt de bekendmaking aan de overtreder, aan de rechthebbenden op het gebruik van de zaak ten aanzien waarvan bestuursdwang zal worden toegepast en aan de aanvrager.
    
    Ingevolge artikel 5:24, vierde lid, van de Awb, zoals dat ten tijde hier van belang luidde, wordt in de beschikking tot toepassing van bestuursdwang een termijn gesteld waarbinnen de belanghebbenden de tenuitvoerlegging kunnen voorkomen door zelf maatregelen te treffen. Het bestuursorgaan omschrijft de te nemen maatregelen.
    
    Ingevolge artikel 5:24, vijfde lid, van de Awb, zoals dat ten tijde hier van belang luidde, behoeft geen termijn te worden gegund, indien de vereiste spoed zich daartegen verzet.
    
    Ingevolge artikel 5:24, zesde lid, van de Awb, zoals dat ten tijde hier van belang luidde, zorgt het bestuursorgaan, indien de situatie dermate spoedeisend is dat het bestuursorgaan de beslissing tot toepassing van bestuursdwang niet tevoren op schrift kan stellen, alsnog zo spoedig mogelijk voor de opschriftstelling en bekendmaking.
    
    Ingevolge artikel 5:25, eerste lid, van de Awb is de overtreder de kosten verbonden aan de toepassing van bestuursdwang verschuldigd, tenzij de kosten redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoren te komen.
    
    2.8. De overtreder was ten tijde van het nemen van het besluit tot het toepassen van bestuursdwang en ook op het moment van het op schrift stellen daarvan niet bekend. Het besluit kon aldus niet aan de overtreder bekend worden gemaakt overeenkomstig artikel 5:24, derde lid, van de Awb. Het college heeft daarom het besluit overeenkomstig artikel 3:41, tweede lid, van de Awb bekend gemaakt op een andere geschikte wijze dan door toezending of uitreiking.
    
    2.9. In de publicatie in het Algemeen Dagblad, editie Rivierenland, van 3 november 2007, is, voor zover hier van belang, vermeld dat uit onderzoek is gebleken dat de massale vissterfte, die in de periode 8 tot en met 14 september 2007 heeft plaatsgevonden is veroorzaakt door zuurstofgebrek in het water. Het zuurstofgebrek is veroorzaakt door een verontreiniging van het oppervlaktewater, waardoor het lozingsverbod, vervat in artikel 1, eerste en derde lid, van de Wvo, is overtreden. Volgens de publicatie was de overtreder tot op dat moment niet bekend. In de publicatie wordt verder gewezen op artikel 5:25 van de Awb en daarbij is vermeld dat de gemaakte kosten in beginsel altijd zullen worden verhaald.
    
    2.10. In de publicatie wordt geen overtreder genoemd. Evenmin wordt geconcretiseerd welke verontreiniging van het oppervlaktewater de oorzaak is geweest van de massale vissterfte. Voorts is ter zitting bevestigd dat onderzoek naar mogelijke veroorzakers van de verontreiniging heeft plaatsgevonden bij meerdere bedrijven en schepen. Gelet daarop heeft Purac Biochem naar het oordeel van de Afdeling niet uit de bekendmaking van 3 november 2007 van het besluit behoeven af te leiden dat het besluit op een door haar veroorzaakte verontreiniging betrekking had, zodat zij uiteindelijk als overtreder zou worden aangemerkt en de kosten van de toegepaste bestuursdwang op haar verhaald zouden worden.
    
    In zoverre kan daarom sprake zijn van een verschoonbare termijnoverschrijding. Het bezwaarschrift tegen het besluit dient dan wel te worden ingediend zo spoedig mogelijk als redelijkerwijs kan worden verlangd.
    
    Uit de stukken en het verhandelde ter zitting is gebleken dat Purac Biochem eerst door de brief van 29 oktober 2008 op de hoogte is geraakt van de omstandigheid dat zij door het college als de overtreder van het in artikel 1, eerste en derde lid, van de Wvo vervatte lozingsverbod wordt aangemerkt. Nu zij bij brief van 12 november 2008 alsnog bezwaar heeft gemaakt tegen het op 3 november 2007 bekend gemaakte besluit, is dit bezwaarschrift zo spoedig mogelijk als redelijkerwijs kan worden verlangd, ingediend. Het college heeft de termijnoverschrijding dan ook ten onrechte niet op grond van artikel 6:11 van de Awb verschoonbaar geacht.
    
    2.11. Het beroep is gegrond. Het besluit van 22 april 2009 komt voor vernietiging in aanmerking. Aan hetgeen Purac Biochem overigens heeft aangevoerd, wordt niet toegekomen.
    
    2.12. Het college dient op na te melden wijze in de proceskosten te worden veroordeeld.
    
    3. Beslissing
    
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
    
    Recht doende in naam der Koningin:
    
    I. verklaart het beroep gegrond;
    
    II. vernietigt het besluit van het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland van 22 april 2009, kenmerk 200840836/81580;
    
    III. veroordeelt het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland tot vergoeding van bij de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Purac Biochem B.V. in verband met de behandeling van het beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 644,00 (zegge: zeshonderdvierenveertig euro), geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;
    
    IV. gelast dat het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Rivierenland aan de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Purac Biochem B.V. het door haar voor de behandeling van het beroep betaalde griffierecht ten bedrage van € 297,00 (zegge: tweehonderdzevenennegentig euro) vergoedt.
    
    Aldus vastgesteld door mr. Th.G. Drupsteen, voorzitter, en mr. M.W.L. Simons-Vinckx en mr. W. Sorgdrager, leden, in tegenwoordigheid van mr. M. Duursma, ambtenaar van Staat.
    
    
      w.g. Drupsteen w.g. Duursma
      voorzitter ambtenaar van Staat
    
    
    Uitgesproken in het openbaar op 24 februari 2010
    
    378-590.