ECLI:NL:RBZWB:2025:4608, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 15-07-2025, 02-359011-24
Rechtbank Zeeland-West-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2025-07-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Bevoegdheid rechter-commissaris om de plaatsing ter observatie van verdachte te bevelen na open verwijzing door de zittingsrechter. Artikelen 316 en 196 Sv.

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
    Strafrecht
    
    
      Zittingsplaats Middelburg
    
    
    
      parketnummer	: 02-359011-24
    
    
    
      
        beslissing op hoger beroep tegen beschikking van de rechter-commissaris van de raadkamer d.d. 15 juli 2025
      
    
    
    
      in de strafzaak tegen de verdachte: 
    
    
  
  
    
      [verdachte],
    
      geboren op [datum] 1998 te [plaats] (Nederlandse Antillen), 
      nu gedetineerd in Justitieel Complex Zaanstad.
    
    
    
      Raadsvrouw mr. S. van Minderhout, advocaat te Breda. 
    
    
  
  
    Procedure
    De rechter-commissaris heeft bij beschikking van 2 juli 2025 bevolen dat verdachte ter observatie zal worden overgebracht naar het Pieter Baan Centrum (hierna: PBC). De raadsvrouw heeft op 8 juli 2025 hoger beroep ingesteld tegen voornoemde beslissing. 
    
    
      De rechtbank heeft kennis genomen van de stukken en op 15 juli 2025 het beroep in besloten raadkamer behandeld. De rechtbank heeft de officier van justitie, 
      mr. S.A.J. Louwers, en de raadsvrouw gehoord. Verdachte is niet verschenen en heeft schriftelijk verklaard afstand te doen van het recht te worden gehoord.
    
    
  
  
    Standpunten 
    De raadsvrouw verwijst voor haar beroepsgronden naar de pleitnota die zij bij de rechter-commissaris heeft overgelegd. Die pleitnota komt er, kort samengevat, op neer dat de raadsvrouw zich onder verwijzing naar de in de pleitnota genoemde jurisprudentie, op het standpunt stelt dat de rechter-commissaris niet bevoegd was te beslissen op de vordering van de officier van justitie. Door de zittingsrechter was reeds een aanvang gemaakt met de behandeling van de zaak, waardoor de vordering aan de zittingsrechter voorgelegd had moeten worden. Gelet hierop is het bevel van de rechter-commissaris tot observatie van verdachte in het PBC onbevoegd gegeven en wordt verzocht om de beslissing van de rechter-commissaris te vernietigen. 
    
    
      De officier van justitie heeft zich ter zitting op het standpunt gesteld dat het hoger beroep tegen de beslissing van de rechter-commissaris ongegrond moet worden verklaard en dat de beslissing van de rechter-commissaris daarmee wordt bekrachtigd. De zaak is op de pro forma zitting van 12 mei 2025 door de rechtbank open verwezen naar de rechter-commissaris. De zittingsrechter heeft met die verwijzing de regie aan de rechter-commissaris overgedragen, waardoor de rechter-commissaris bevoegd was om te beslissen over de plaatsing van verdachte ter observatie.
    
    
    
    
  
  
    Beoordeling
    De rechtbank stelt vast dat de beroepsgrond zoals aangevoerd door de raadsvrouw zich beperkt tot de vraag of de rechter-commissaris bevoegd was om te bevelen dat verdachte ter observatie zal worden overgebracht naar het PBC. 
    
    
      De rechtbank overweegt als volgt. De rechter-commissaris heeft voornoemd bevel op 2 juli 2025 ambtshalve afgegeven, nadat de zaak door de rechtbank op de pro forma zitting van 12 mei 2025 open naar de rechter-commissaris is verwezen. De open verwijzing door de rechtbank heeft plaatsgevonden op de voet van artikel 316 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv). Dat artikel bepaalt dat de rechter-commissaris onderzoek kan bevelen wanneer dit noodzakelijk is voor de zaak. Ingevolge het derde lid van dat artikel wordt het onderzoek overeenkomstig de bepalingen van de tweede tot en met de vijfde en zevende afdeling van de Derde Titel van het Tweede Boek van Sv gevoerd. 
    
    
    
      Artikel 196 Sv regelt de mogelijkheid voor de rechter-commissaris om een verdachte ter observatie te laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis of een andere observatie-inrichting. Dat artikel geeft de rechter-commissaris de bevoegdheid om het onderzoek ook ambtshalve te bevelen. Artikel 196 Sv is opgenomen in de tweede afdeling van de Derde Titel van het Tweede Boek van Sv en is daarmee van overeenkomstige toepassing verklaard. 
    
    
    
      De rechtbank is van oordeel dat de rechter-commissaris op grond van artikel 316 in combinatie met artikel 196 Sv bevoegd was om de plaatsing ter observatie van verdachte te bevelen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat het hoger beroep ongegrond is.
    
    
  
  
    Beslissing
    De rechtbank:
    
    
      verklaart het hoger beroep tegen de beslissing van de rechter-commissaris van 2 juli 2025 ongegrond. 
    
    
    
    
      Deze beslissing is gegeven in raadkamer van deze rechtbank op 15 juli 2025 door: 
      mr. J. Bergen,	voorzitter,
      mr. N. van der Ploeg-Hogervorst en mr. H. Skalonjic, 	rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. H. Holtgrefe, 	griffier.