ECLI:NL:RVS:2021:48, Raad van State, 13-01-2021, 202000670/1/A2
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2021-01-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: Bij besluit van 28 november 2018 heeft het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam (lees: de burgemeester van Amsterdam; hierna: de burgemeester) de aanvraag van [wederpartij] om afgifte van een rijbewijs afgewezen. Op 28 november 2018 heeft [wederpartij] een rijbewijs aangevraagd. Bij besluit van dezelfde dag heeft de burgemeester deze aanvraag afgewezen, omdat [wederpartij] niet rechtmatig in Nederland verblijft. De burgemeester heeft het besluit van 28 november 2018 gehandhaafd bij besluit van 8 mei 2019. Aan het besluit van 8 mei 2019 heeft de burgemeester een advies van de bezwaarcommissie van 8 mei 2019 ten grondslag gelegd. De commissie wijst erop dat ingevolge artikel 111, derde lid, van de Wegenverkeerswet 1994 rechtmatig verblijf als bedoeld in artikel 8, aanhef en onder a tot en met d en l, van de Vreemdelingenwet 2000 is vereist om een rijbewijs te kunnen krijgen.

202000670/1/A2.
    Datum uitspraak: 13 januari 2021
    AFDELING
    BESTUURSRECHTSPRAAK
    Uitspraak op het hoger beroep van:
    het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam (lees: de burgemeester van Amsterdam; hierna: de burgemeester),
    appellant,
    tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 24 december 2019 in zaak nr. 19/3248 in het geding tussen:
    [wederpartij], wonend te Amsterdam,
    en
    het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam (hierna: het college; lees: de burgemeester).
    Procesverloop
    Bij besluit van 28 november 2018 heeft de burgemeester de aanvraag van [wederpartij] om afgifte van een rijbewijs afgewezen.
    Bij besluit van 8 mei 2019 heeft het college (lees: de burgemeester) het door [wederpartij] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.
    Bij uitspraak van 24 december 2019 heeft de rechtbank het door [wederpartij] daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard, het besluit van 8 mei 2019 vernietigd en het college (lees: de burgemeester) opgedragen binnen zes weken na de dag van verzending van die uitspraak met inachtneming daarvan een nieuw besluit te nemen op het bezwaar. Deze uitspraak is aangehecht.
    Tegen deze uitspraak heeft het college (lees: de burgemeester) hoger beroep ingesteld.
    [wederpartij] heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
    [wederpartij] heeft voorwaardelijk incidenteel hoger beroep ingesteld.
    De burgemeester heeft gereageerd op de schriftelijke uiteenzetting en een zienswijze op het incidenteel hogerberoepschrift naar voren gebracht.
    De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 15 oktober 2020, waar de burgemeester, vertegenwoordigd door mr. S. Lensink, en [wederpartij], vertegenwoordigd door mr. Z. Acer, advocaat te Amsterdam, zijn verschenen.
    Overwegingen
    1.    Op het bezwaar tegen het besluit van 28 november 2018 is ten onrechte door het college in plaats van door de burgemeester beslist. Ter zitting bij de Afdeling is dit door de burgemeester erkend. Nu de burgemeester deel uitmaakt van het college, hij geen ander dan het nu door het college genomen besluit zou hebben genomen en hij dit besluit en het door het college ingestelde hoger beroep voor zijn rekening neemt, ziet de Afdeling aanleiding het op dit punt aan het besluit op bezwaar klevende gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Algemene wet bestuursrecht te passeren. [wederpartij] is hierdoor niet benadeeld. De Afdeling zal verder het door het college ingestelde hoger beroep aanmerken als te zijn ingesteld door de burgemeester.
    Inleiding
    2.    De relevante regelgeving is opgenomen in een bijlage die deel uitmaakt van deze uitspraak.
    3.    Op 28 november 2018 heeft [wederpartij] een rijbewijs aangevraagd. Bij besluit van dezelfde dag heeft de burgemeester deze aanvraag afgewezen, omdat [wederpartij] niet rechtmatig in Nederland verblijft. De burgemeester heeft het besluit van 28 november 2018 gehandhaafd bij besluit van 8 mei 2019. Aan het besluit van 8 mei 2019 heeft de burgemeester een advies van de bezwaarcommissie (hierna: de commissie) van 8 mei 2019 ten grondslag gelegd. De commissie wijst erop dat ingevolge artikel 111, derde lid, van de Wegenverkeerswet 1994 (hierna: de Wvw 1994) rechtmatig verblijf als bedoeld in artikel 8, aanhef en onder a tot en met d en l, van de Vreemdelingenwet 2000 (hierna: de Vw 2000) is vereist om een rijbewijs te kunnen krijgen. De commissie stelt vast dat [wederpartij] geen rechtmatig verblijf heeft als bedoeld in artikel 8, aanhef en onder a tot en met d en l, van de Vw 2000. Daarbij neemt de commissie in aanmerking dat door de rechtbank nog niet is beslist op het beroep tegen de in bezwaar gehandhaafde afwijzing van de aanvraag van [wederpartij] om verlening van een verblijfsvergunning. Voor zover [wederpartij] betoogt een verblijfsrecht te ontlenen aan Besluit nr. 1/80 van de Associatieraad van 19 september 1980 betreffende de ontwikkeling van de associatie tussen de Europese Economische Gemeenschap en Turkije (hierna: Besluit nr. 1/80), is hiervan niet gebleken en dient dit door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (hierna: de IND) te worden vastgesteld, aldus de commissie. De commissie wijst erop dat door de IND gegevens over de verblijfsstatus worden verstrekt via de basisregistratie personen (hierna: de BRP) en de Basis Voorziening Vreemdelingen (hierna: de BVV). [wederpartij] heeft niet gestaafd dat aan hem toezeggingen zijn gedaan dat hij een rijbewijs zou krijgen. Ook heeft [wederpartij] niet aannemelijk gemaakt dat hij onevenredig in zijn belangen wordt geschaad. De commissie komt tot het oordeel dat de burgemeester de aanvraag van [wederpartij] om afgifte van een rijbewijs terecht heeft afgewezen.
    Aangevallen uitspraak
    4.    In de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank overwogen dat uit de door [wederpartij] genoemde uitspraak van de Afdeling van 16 augustus 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AY6332, volgt dat het niet aan de burgemeester, maar aan de IND is om te bepalen of iemand uit hoofde van Besluit nr. 1/80 rechtmatig in Nederland verblijft. De rechtbank wijst erop dat de Afdeling in die uitspraak verder heeft overwogen dat dit onverlet laat dat het recht van verblijf op grond van Besluit nr. 1/80 niet ontstaat door afgifte van een verblijfsvergunning, maar rechtstreeks aan Besluit nr. 1/80 wordt ontleend. Dit leidt ertoe dat de burgemeester bij de beoordeling van de aanvraag om afgifte van het rijbewijs niet uitsluitend mag afgaan op de gegevens uit de BRP en de BVV, maar dat de burgemeester rechtstreeks navraag moet doen bij de IND indien de aanvrager in procedure is voor een verblijfsvergunning. Bij de IND moet informatie worden ingewonnen over de mogelijkheid dat verblijfsrecht wordt ontleend aan Besluit nr. 1/80, aldus de rechtbank.
    De rechtbank heeft vastgesteld dat de burgemeester uitsluitend is afgegaan op de in de BVV opgenomen gegevens. Gelet hierop is de rechtbank tot het oordeel gekomen dat de burgemeester niet aan zijn vergewisplicht heeft voldaan. Bovendien bleek uit de BVV dat de procedure over de aanvraag van een verblijfsvergunning van [wederpartij] ten tijde van het besluit van 8 mei 2019 nog liep, aldus de rechtbank.
    Hoger beroep burgemeester
    5.    De burgemeester betoogt dat de rechtbank niet heeft onderkend dat de situatie in deze zaak verschilt van de situatie die aan de orde was in de uitspraak van de Afdeling van 16 augustus 2006. Daartoe wijst de burgemeester erop dat in zaak die leidde tot de uitspraak van 16 augustus 2006 nog geen besluit was genomen op de aanvraag om een verblijfsvergunning. Ten tijde van het besluit van 8 mei 2019 was de aanvraag van [wederpartij] evenwel afgewezen, het daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard en nog niet beslist op het daartegen door [wederpartij] ingestelde beroep, aldus de burgemeester. Verder voert de burgemeester aan dat de rechtbank niet heeft betrokken dat in de BRP en de BVV door de IND de meest actuele gegevens over het verblijfsrecht van een vreemdeling worden verstrekt. Nu [wederpartij] ten tijde van de aanvraag van het rijbewijs niet voldeed aan het in artikel 111, derde lid, van de Wvw 1994 gestelde vereiste voor afgifte van een rijbewijs dat een vreemdeling rechtmatig verblijf heeft als bedoeld in artikel 8, aanhef en onder a tot en met d en l, van de Vw 2000, kon aan hem geen rijbewijs worden afgegeven, aldus de burgemeester. Verder voert de burgemeester aan dat een vergewisplicht die ertoe leidt dat bij ieder beroep van een vreemdeling op artikel 8, aanhef en onder l, van de Vw 2000 navraag bij de IND moet worden gedaan een te vergaande belasting voor gemeenten inhoudt.
    Beoordeling hoger beroep burgemeester
    6.    Zoals de rechtbank terecht heeft overwogen, volgt uit de uitspraak van de Afdeling van 16 augustus 2006 dat niet de burgemeester maar de IND, namens de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de aangewezen instantie is om te bepalen of [wederpartij] uit hoofde van een aan Besluit nr. 1/80 ontleend verblijfsrecht rechtmatig in Nederland verblijft. Het recht op verblijf op grond van Besluit nr. 1/80 ontstaat niet door afgifte van een verblijfsvergunning, maar wordt rechtstreeks ontleend aan Besluit nr. 1/80. De verblijfsvergunning heeft voor de erkenning van dat recht van verblijf slechts declaratoire waarde, aldus de Afdeling.
    6.1.    De burgemeester was op de hoogte van het beroep van [wederpartij] op een aan Besluit nr. 1/80 ontleend verblijfsrecht. Aan de afwijzing van de aanvraag van [wederpartij] om afgifte van een rijbewijs heeft de burgemeester de in de BRP en de BVV vermelde gegevens ten grondslag gelegd.
    Ten tijde van de aanvraag om afgifte van een rijbewijs op 28 november 2018 had de IND nog niet beslist op het bezwaar van [wederpartij] tegen de afwijzing van een aanvraag om een verblijfsvergunning. Op dat moment was in de procedure over een verblijfsvergunning de besluitvorming door de IND in de bestuurlijke fase nog niet afgerond. De burgemeester heeft ter zitting bij de Afdeling verklaard dat eventuele veranderingen van de verblijfsstatus van de aanvrager bij de besluitvorming over de afgifte van het rijbewijs worden betrokken, ook in de bezwaarfase. Onder deze omstandigheden had het op de weg van de burgemeester gelegen om inlichtingen in te winnen bij de IND over de mogelijkheid dat [wederpartij] verblijfsrecht ontleent aan Besluit 1/80. De rechtbank heeft dan ook terecht overwogen dat de burgemeester in dit geval niet aan zijn vergewisplicht heeft voldaan.
    Het betoog faalt.
    6.2.    Het hoger beroep van de burgemeester is ongegrond.
    Voorwaardelijk incidenteel hoger beroep [wederpartij]
    7.    [wederpartij] heeft incidenteel hoger beroep ingesteld onder de voorwaarde dat het hoger beroep van de burgemeester gegrond is. Nu het hoger beroep van de burgemeester, gelet op het voorgaande, ongegrond zal worden verklaard, is deze voorwaarde niet vervuld en is het incidenteel hoger beroep van [wederpartij] vervallen. Aan een inhoudelijke bespreking ervan kan daarom niet worden toegekomen.
    Conclusie
    8.    De aangevallen uitspraak dient te worden bevestigd.
    9.    De burgemeester dient op na te melden wijze tot vergoeding van de proceskosten te worden veroordeeld. Hierbij wordt in aanmerking genomen dat de onderhavige zaak en de zaken met nrs. 202000669/1/A2 en 202000673/1/A2 als samenhangende zaken als bedoeld in artikel 3 van het Besluit proceskosten bestuursrecht dienen te worden aangemerkt. Dit heeft tot gevolg dat het totaal te vergoeden bedrag voor kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand gelijkelijk wordt verdeeld over deze zaken.
    Beslissing
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
    I.    bevestigt de aangevallen uitspraak;
    II.    veroordeelt de burgemeester van Amsterdam tot vergoeding van bij [wederpartij] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 356,00 (zegge: driehonderdzesenvijftig euro), geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;
    III.    bepaalt dat van de burgemeester van Amsterdam een griffierecht van € 532,00 (zegge: vijfhonderdtweeëndertig euro) wordt geheven.
    Aldus vastgesteld door mr. P.B.M.J. van der Beek-Gillessen, voorzitter, en mr. J.J. van Eck en mr. J.Th. Drop, leden, in tegenwoordigheid van mr. M.A. Nieuwenhuizen, griffier.
    De voorzitter is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.
    De griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.
    Uitgesproken in het openbaar op 13 januari 2021
    633.
     
    BIJLAGE
     
    Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Economische Gemeenschap en Turkije (PB 1972 L 293)
    Artikel 41
    1. De overeenkomstsluitende partijen voeren onderling geen nieuwe beperkingen in met betrekking tot de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten.
    […]
    Besluit nr. 1/80 van de Associatieraad
    Artikel 6
    1. Behoudens het bepaalde in artikel 7 betreffende de vrije toegang tot arbeid van de gezinsleden, heeft de Turkse werknemer die tot de legale arbeidsmarkt van een lidstaat behoort:
    - na een jaar legale arbeid in die lidstaat recht op verlenging van zijn arbeidsvergunning bij dezelfde werkgever indien deze werkgelegenheid heeft;
    - na drie jaar legale arbeid en onder voorbehoud van de aan de werknemers uit de lidstaten van de Gemeenschap te verlenen voorrang, in die lidstaat het recht om in hetzelfde beroep bij een werkgever van zijn keuze te reageren op een ander arbeidsaanbod, gedaan onder normale voorwaarden en geregistreerd bij de arbeidsbureaus van die lidstaat;
    - na vier jaar legale arbeid, in die lidstaat vrije toegang tot iedere arbeid in loondienst te zijner keuze.
    […]
    Artikel 13
    De lidstaten van de Gemeenschap en Turkije mogen geen nieuwe beperkingen invoeren met betrekking tot de toegang tot de werkgelegenheid van werknemers en hun gezinsleden wier verblijf en arbeid op hun onderscheiden grondgebied legaal zijn.
    Wegenverkeerswet 1994
    Artikel 111
    […]
    3. Aan degene die vreemdeling in de zin van de Vreemdelingenwet 2000 is, en geen onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie of een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, wordt een rijbewijs slechts afgegeven indien hij rechtmatig in Nederland verblijft als bedoeld in artikel 8, onder a tot en met d en l van die wet. Voor de uitvoering hiervan is de korpschef in de zin van de Vreemdelingenwet 2000 verplicht aan degene die is belast met de afgifte van het rijbewijs, kosteloos de noodzakelijke opgaven en inlichtingen te verstrekken.
    […]
    Artikel 124
    1. Onverminderd de artikelen 132, tweede lid, 132b, tweede lid, en 134, vierde lid, wordt een rijbewijs overeenkomstig bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde regels voor een of meer categorieën van motorrijtuigen of voor een deel van de geldigheidsduur ongeldig verklaard indien:
    […]
    b. na afgifte van het rijbewijs blijkt dat het kennelijk abusievelijk aan de houder is afgegeven;
    […]
    Vreemdelingenwet 2000
    Artikel 8
    De vreemdeling heeft in Nederland uitsluitend rechtmatig verblijf:
    a. op grond van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14;
    b. op grond van een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd als bedoeld in artikel 20, of een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen als bedoeld in artikel 45a indien op het aan de vreemdeling verschafte document, bedoeld in artikel 9, geen aantekening als bedoeld in artikel 45c, eerste lid, is geplaatst;
    c. op grond van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28;
    d. op grond van een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd als bedoeld in artikel 33, of een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen als bedoeld in artikel 45a indien op het aan de vreemdeling verschafte document, bedoeld in artikel 9, de aantekening, bedoeld in artikel 45c, eerste lid, is geplaatst;
    […]
    l. indien de vreemdeling verblijfsrecht ontleent aan het Associatiebesluit 1/80 van de Associatieraad EEG/Turkije;
    […]