ECLI:NL:GHAMS:2024:2949, Gerechtshof Amsterdam, 22-10-2024, 200.312.819/01
Gerechtshof Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2024-10-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Vervolg op ECLI:NL:GHAMS:2024:2238. Eindarrest. Terugverwijzing naar de rechtbank.

GERECHTSHOF AMSTERDAM   
    
    
      afdeling civiel recht en belastingrecht, team I
    
    
    
      zaaknummer 	: 200.312.819/01
      zaak- en rolnummer rechtbank Amsterdam	: C/13/688861 / HA ZA 20-881
    
    
    
      
        arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 22 oktober 2024
      
    
    
    
      inzake
    
    
    
      
        STICHTING DIESEL EMISSIONS JUSTICE,
      gevestigd te Amsterdam,
      appellante, tevens geïntimeerde in incidenteel appel,
      advocaat: mr. Q.L.C.M. Bongaerts te Amsterdam,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1 [geïntimeerde 1] voorheen [bedrijf 1] , 
    
      gevestigd te [plaats 7] ,
      de rechtspersonen naar buitenlands recht (2 tot en met 4)
    
    2. [geïntimeerde 1] EUROPE S.P.A., voorheen FCA ITALY S.P.A.,
    gevestigd te Turijn, Italië,
    3. ALFA ROMEO S.P.A.,
    gevestigd te Turijn, Italië,
    4. FCA US LLC,
    gevestigd te Auburn Hills, Michigan, Verenigde Staten van Amerika,
    5. FCA NETHERLANDS B.V.,
    
      gevestigd te Amsterdam,
      geïntimeerden, tevens appellanten in incidenteel appel,
      advocaat: mr. A. Knigge te Amsterdam,
    
    
  
  
    
      6ABSWOUDE B.V.,
    gevestigd te Noordwijk,
    7. AMERICAN CARS SCHIMMERT B.V.,
    gevestigd te Schimmert,
    8. [geïntimeerde 2] ,
    gevestigd te [plaats 37] ,
    9. [geïntimeerde 3] (inmiddels ontbonden),
    gevestigd te [plaats 36] ,
    10. [geïntimeerde 4] ,
    
      gevestigd te [plaats 35] ,
      geïntimeerden,
      advocaat mr. M.J. van Joolingen te ‘s-Hertogenbosch,
    
    
  
  
    
      11BROEKHUIS ZWOLLE B.V., voorheen AUTOPALACE ZWOLLE B.V.,
    
      gevestigd te Zwolle,
      advocaat mr. J.S. de Jong te Nijmegen,
    
    
    
    
  
  
    
      12 [geïntimeerde 5] ,
    gevestigd te [plaats 22] ,
    13. [geïntimeerde 6] ,
    gevestigd te [plaats 34] , gemeente Waadhoeke,
    14. [geïntimeerde 7] ,
    gevestigd te [plaats 23] ,
    15. [geïntimeerde 8] ,
    gevestigd te [plaats 33] ,
    16. [geïntimeerde 9] ,
    gevestigd te [plaats 32] ,
    17. [geïntimeerde 10] ,
    gevestigd te [plaats 13] ,
    18. [geïntimeerde 11] ,
    gevestigd te Lisse,
    19. [geïntimeerde 12] ,
    gevestigd te [plaats 31] ,
    20. [geïntimeerde 13] ,
    gevestigd te [plaats 30] ,
    21. [geïntimeerde 14] ,
    gevestigd te [plaats 29] ,
    22. [geïntimeerde 15] ,,
    gevestigd te [plaats 28] ,
    23. [geïntimeerde 16] ,
    gevestigd te [plaats 27] ,
    24. [geïntimeerde 17] gefuseerd met verkrijgende rechtspersoon [bedrijf 2] ,
    gevestigd te Den Haag,
    25. [geïntimeerde 18] ,
    gevestigd te [plaats 26] ,
    26. [geïntimeerde 19] ,
    gevestigd te [plaats 25] ,
    27. [geïntimeerde 20] ,
    gevestigd te [plaats 16] ,
    28. [geïntimeerde 21] ,
    gevestigd te [plaats 24] ,
    29. [geïntimeerde 22] ,
    gevestigd te [plaats 23] ,
    30. [geïntimeerde 23] ,
    gevestigd te [plaats 22] ,
    31. [geïntimeerde 24] ,
    gevestigd te [plaats 21] ,
    32. [geïntimeerde 25] ,
    gevestigd te [plaats 20] ,
    33. AUTOWINKEL B.V.,
    gevestigd te Woerden,
    34. [geïntimeerde 26] ,
    gevestigd te [plaats 5] ,
    35. [geïntimeerde 27] ,
    gevestigd te [plaats 19] ,
    36. [geïntimeerde 28] ,
    gevestigd te [plaats 19] ,
    37. [geïntimeerde 29] ,
    gevestigd te [plaats 18] ,
    38. [geïntimeerde 30] ,
    gevestigd te [plaats 17] ,
    39. [geïntimeerde 31] ,
    gevestigd te [plaats 4] ,
    40. CONTENT AUTOGROEP II B.V.,
    gevestigd te [plaats 4] ,
    41. [geïntimeerde 32] ,
    gevestigd te [plaats 16] ,
    42. DE BURGH ACHT B.V., gefuseerd met verkrijgende rechtspersoon TRUCKLAND E B.V. (tevens geïntimeerde 69),
    gevestigd te Eindhoven,
    43. DRIESSEN AUTO VIII B.V.,
    gevestigd te Eindhoven,
    44. DRIESSEN AUTO III B.V.,
    gevestigd te Eindhoven,
    45. de eenmanszaak AUTOMOBIELBEDRIJF CHR. UDO voorheen V.O.F. AUTOMOBIELBEDRIJF CHR. UDO, 
    gevestigd te Hengelo,
    46. [geïntimeerde 33] ,
    gevestigd te [plaats 7] ,
    47. [geïntimeerde 34] ,
    gevestigd te [plaats 7] ,
    48. [geïntimeerde 35] ,
    gevestigd te [plaats 7] ,
    49. [geïntimeerde 36] ,
    gevestigd te [plaats 15] ,
    50. [geïntimeerde 37] ,
    gevestigd te [plaats 14] ,
    51. HOLLANDSE AUTO IMPORTMIJ “H.A.I.” B.V., h.o.d.n. HOLLANDSE AUTO IMPORTMIJ B.V.,
    gevestigd te Rijnsburg,
    52. [geïntimeerde 53] ,
    gevestigd te [plaats 38] ,
    53. [geïntimeerde 38] ,
    gevestigd te [plaats 13] ,
    54. [geïntimeerde 39] ,
    gevestigd te [plaats 12] ,
    55. [geïntimeerde 40] ,
    gevestigd te [plaats 11] ,
    56. [geïntimeerde 41] ,
    gevestigd te [plaats 10] ,
    57. [geïntimeerde 42] ,
    gevestigd te Velp,
    58. [geïntimeerde 43], voorheen [bedrijf 4] .,
    gevestigd te [plaats 10] ,
    59. [geïntimeerde 44] ,
    gevestigd te [plaats 9] ,
    60. [geïntimeerde 45] ,
    gevestigd te [plaats 8] ,
    61. [geïntimeerde 46] ,
    gevestigd te [plaats 7] , 
    62. [geïntimeerde 47] ,
    gevestigd te [plaats 6] ,
    63. MOTORHUIS B.V.,
    gevestigd te Leiden,
    64. [geïntimeerde 48] , voorheen [bedrijf 3] ,
    gevestigd te [plaats 5] ,
    65. STERN 4F B.V.,
    gevestigd te Purmerend,
    66. TENBACK AUTO’S B.V.,
    gevestigd te [plaats 22] ,
    67. TRUCKLAND B.V.,
    gevestigd te [plaats 7] ,
    68. ASV CERTIFIED B.V., voorheen VAN DEN DUNGEN VEHGEL B.V.,
    gevestigd te Veghel,
    69. [geïntimeerde 49] gefuseerd met verkrijgende rechtspersoon TRUCKLAND B.V.,
    gevestigd te [plaats 4] ,
    70. [geïntimeerde 50] ,
    gevestigd te [plaats 3] ,
    71. [geïntimeerde 51] ,
    gevestigd te [plaats 2] ,
    72. [geïntimeerde 52] ,
    
      gevestigd te [plaats 1] ,
      geïntimeerden,
      advocaat mr. M.J. van Joolingen te ’s-Hertogenbosch.
    
    
    
    
      Appellante wordt aangeduid als SDEJ. Geïntimeerden 1 tot en met 5 worden tezamen [geïntimeerden] genoemd en ieder voor zich [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 1] Europe, Alfa Romeo, FCA US en (geïntimeerde 5) de Importeur. Geïntimeerden 2 tot en met 4 worden tezamen aangeduid als de Autofabrikanten. Geïntimeerden 6 tot en met 10 en 12 tot en met 72 tezamen worden de Dealers genoemd. Geïntimeerde 11 wordt aangeduid als AutoPalace.
    
    
    
  
  
    
      1Het geding in hoger beroep
    
    
      In deze zaak is op 13 augustus 2024 een tussenarrest gewezen. Daarin staat het procesverloop tot aan dat arrest vermeld. In het tussenarrest is een regiezitting gelast op 4 oktober 2024. Voorafgaand aan deze zitting hebben alle partijen een korte akte aan het hof toegezonden met hun standpunt over het verdere verloop van de procedure.
      Tijdens de regiezitting van 4 oktober 2024 hebben partijen hun standpunten daarover laten toelichten, SDEJ door mr. Bongaerts voornoemd, [geïntimeerden] door mr. Knigge voornoemd, en mr. P. Sluijter, advocaat te [plaats 33] , en mr. D. van der Linden en mr. J. Luitwieler, advocaten te [plaats 7] , de Dealers door mr. Van Joolingen voornoemd en AutoPalace door mr. De Jong voornoemd. 
    
    
    
      Ten slotte is de zaak naar de rol verwezen voor het wijzen van arrest. 
    
    
  
  
    
      2De verdere beoordeling
    
    
      2.1.
      In het tussenarrest is geoordeeld dat de Nederlandse rechter rechtsmacht heeft, behalve ten aanzien van de vorderingen voor zover SDEJ daarmee opkomt voor Gedupeerden die buiten Nederland, elders in de Europese Unie, een Voertuig hebben gekocht of geleased en dat art. 3:305a (oud) BW van toepassing is op de vorderingen met betrekking tot de Euro-5 motoren en de Wet Afwikkeling Massaschade in een Collectieve Actie (WAMCA) op de vorderingen met betrekking tot de Euro-6 motoren. Gezien deze voorgaande beoordeling kan het bestreden vonnis niet geheel in stand blijven. Om praktische redenen zal het bestreden vonnis worden vernietigd en zal een nieuw dictum worden geformuleerd.
      
    
    
      2.2.
      Het hof ziet geen aanleiding om de zaak ex art. 356 lid 1 Rv aan zich houden om in hoger beroep op de hoofdzaak te beslissen en ook niet om, zoals SDEJ verzoekt – na nader debat daarover – voor terugverwijzing te beslissen over de ontvankelijkheid van SDEJ in de collectieve actie, subsidiair over de vraag of de mogelijkheid dat verschillende rechtsstelsels van toepassing zijn in de weg staat aan gelijksoortigheid. Terugverwijzing ter verdere afdoening past ook bij de door de rechtbank bepaalde procesorde in deze collectieve actieprocedure die inhoudt dat de zaak gefaseerd wordt behandeld en dat het partijdebat steeds per fase wordt gevoerd. De Autofabrikanten en de Dealers hebben nog niet voor antwoord geconcludeerd over de onderwerpen in fase 2 en evenmin over de toewijsbaarheid van de vorderingen die in fase 3 aan de orde komt. 
      
    
    
      2.3.
      Dat terugverwijzing leidt tot een langere procedure dan als het hof de zaak aan zich houdt en het materiële geschil in één feitelijke instantie wordt afgedaan of als wordt beslist over de ontvankelijkheid van SDEJ in de collectieve actie, leidt niet tot een ander oordeel. Hiermee wordt geen afbreuk gedaan aan de door de wetgever met de collectieve actie boogde efficiëntie en doelmatigheid, die ziet op de gebundelde afdoening van vorderingen in één collectieve actie in twee feitelijke instanties. Behandeling en beoordeling van de overige geschilpunten in deze collectieve actie in twee feitelijke instanties komt (de diepgang van) het debat ten goede en biedt alle partijen de kans om gebruik te maken van de herstelmogelijkheden van het hoger beroep. De aan terugverwijzing inherente vertraging en extra kosten voor partijen leggen daartegenover onvoldoende gewicht in de schaal.
      
    
    
      2.4.
      Het hof ziet tot slot aanleiding om het door SDEJ gevraagde cassatieverlof te verlenen.
      
    
    
      2.5.
      Omdat partijen over en weer op punten in het ongelijk zijn gesteld, zal het hof de proceskosten in hoger beroep compenseren. De rechtbank zal in het te zijner tijd te wijzen eindvonnis moeten beslissen over de proceskosten in eerste aanleg.
      
      
    
  
  
    
      3Beslissing
    
    
      Het hof:
    
    
    
      3.1
      vernietigt het bestreden vonnis;
      
    
    
      3.2
      verklaart de Nederlandse rechter onbevoegd om kennis te nemen van de vorderingen voor zover SDEJ daarmee opkomt voor Gedupeerden die buiten Nederland, elders in de Europese Unie, een Voertuig hebben gekocht of geleased;
      
    
    
      3.3
      verwijst de zaak terug naar de rechtbank ter verdere afdoening met inachtneming van hetgeen in dit arrest en het tussenarrest is overwogen en beslist;
      
    
    
      3.4
      verleent verlof om cassatie in te stellen;
      
    
    
      3.5
      bepaalt dat partijen hun eigen proceskosten in hoger beroep dragen.
      
      
      
        Dit arrest is gewezen door mrs. L. Alwin, J.W.M. Tromp en M.C. Bosch en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 22 oktober 2024.