ECLI:NL:RBHAA:2009:BK0427, Rechtbank Haarlem, 24-04-2009, 08/3303
Rechtbank Haarlem — Uitspraak 
Datum: 2009-04-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: OB. Voor zowel het businessclubpakket als het logepakket vormt het verlenen van toegang tot de voetbalwedstrijd de hoofdprestatie. Beide zijn bijkomende prestaties en zijn daarom voor het geheel aan het verlaagde tarief van 6% onderworpen.

RECHTBANK HAARLEM 
      Sector bestuursrecht, meervoudige belastingkamer
    
    
    Procedurenummer: AWB 08/3303
    
    Uitspraakdatum: 24 april 2009
    
    Uitspraak als bedoeld in afdeling 8.2.6 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in het geding tussen
    
    Fiscale eenheid X B.V. en Stichting Vrijwilligers X, gevestigd te Y, eiseres,
     
    en 
    
    de inspecteur van de Belastingdienst te P, verweerder.
    
    
    1.	Ontstaan en loop van het geding
    
    1.1. Eiseres heeft op 29 augustus 2006 voor het tijdvak juli 2006 € 929.166 omzetbelasting op aangifte voldaan. 
    
    1.2. Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 1 maart 2008 het bezwaar van eiseres tegen de eigen aangifte afgewezen. 
    
    1.3. Eiseres heeft daartegen bij brief van 7 april 2008, ontvangen bij de rechtbank op 8 april 2008, beroep ingesteld. 
    
    1.4. Verweerder heeft op de zaak betrekking hebbende stukken en een verweerschrift ingediend.
    
    1.5. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 17 april 2009. Namens eiseres zijn  verschenen A en haar gemachtigden B en C. Namens verweerder zijn verschenen D en E.  
    
    
    2.	Tussen partijen vaststaande feiten
    
    2.1. Eiseres heeft als doelstelling de bevordering van de beoefening van de voetbalsport in het algemeen en in het bijzonder van het betaalde voetbal in de regio Q in de zin van de reglementen van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (hierna: KNVB) en voorts de bevordering van de verdere sportbeoefening. 
    
    2.2. De thuishaven van de voetbalwedstrijden die eiseres speelt is Stadion F. Eiseres huurt dit stadion van een derde. 
    
    
      2.3.1. Eiseres verkoopt een aantal bijzondere producten, waaronder businessclubpakketten en logepakketten. Eiseres is voor deze activiteiten ondernemer in de zin van artikel 7 van de Wet op de omzetbelasting 1968 (hierna: Wet OB).
      Bij de stukken bevindt zich een omschrijving van deze producten die onder meer inhoudt:
    
    
    
      “X zakelijk
      Naast het spektakel op het veld, haalt X alles uit de kast om u en uw relaties nog meer te laten genieten van iedere wedstrijd. Voor ieder bedrijf bieden we (of het nu een zakelijke groep of een privé-aangelegenheid betreft) perfect passende arrangementen. Voor de multinational die het liefst zoveel mogelijk relaties tegelijk op een dagje uit trakteert, het bedrijf met regionale binding, én de MKB-ondernemer met een X hart, die zich graag verzekert ziet van een plek op de eerste rang.
      Daarnaast biedt X ongekende netwerkmogelijkheden. Iedere thuiswedstrijd hebben wij meer dan 2000 zakelijke bezoekers. Voor u de manier om nieuwe markten aan te boren!
      X zet altijd nét dat extra tandje bij, waardoor u en uw relatie(s) op nog betere voet staan met elkaar. Want zodra zij de spanning, de sfeer en de strijdlust ervaren in F, zijn zij verkocht.”
    
    
    2.3.2. Een businessclubpakket omvat het gebruik van (een) bepaalde businessstoel(en) die centraal op de tribune van het stadion zijn gelegen. Op grond van de overeenkomst die eiseres sluit voor de verstrekking van het businessclubpakket is de gebruiker van de stoel(en) gerechtigd om deze stoel(en) enkel te gebruiken tijdens thuiswedstrijden van eiseres in de reguliere (KNVB) voetbalcompetitie (exclusief play-off wedstrijden), in de KNVB-bekercompetitie tot en met de kwartfinale, alsmede tijdens de openingswedstrijd (indien van toepassing). Als de gebruiker geen gebruik wenst te maken van de stoelen, staan zij ter beschikking aan eiseres. Tijdens de thuiswedstrijden heeft de gebruiker recht op het cateringpakket zoals dat door eiseres is ingekocht bij een derde. De gebruiker kan van dit cateringpakket gebruik maken gedurende 1,5 uur voor de wedstrijd en 2 uur na afloop van de wedstrijd. Daarnaast omvat het businessclubpakket de toegang tot bepaalde ontvangstruimten die zijn gelegen in het voetbalstadion, alsmede een lidmaatschap van de businessclub. Voorts heeft de gebruiker tijdens thuiswedstrijden recht op een parkeerplaats per 2 businessstoelen op het door eiseres gereserveerde parkeerterrein. De vergoeding voor het businessclubpakket bedroeg in het seizoen 2006/2007 € 2.100 per zitplaats exclusief btw. Daarnaast werd aan de gebruiker een afzonderlijke vergoeding in rekening gebracht voor het cateringpakket en het lidmaatschap van de club ter hoogte van € 350 exclusief btw, respectievelijk € 150 exclusief btw. De gebruikers zijn verplicht het cateringpakket en het lidmaatschap af te nemen.
    
    2.3.3. Een loge bestaat uit een separate groep van 4, 6 of 8 businessstoelen die centraal op de tribune is gelegen ter hoogte van de middenlijn. De gebruiker van de stoelen is gerechtigd om deze stoelen enkel te gebruiken tijdens thuiswedstrijden van eiseres in de reguliere (KNVB) voetbalcompetitie (exclusief play-off wedstrijden), in de KNVB-bekercompetitie tot en met de kwartfinale, alsmede tijdens de openingswedstrijd (indien van toepassing). Als de gebruiker geen gebruik wenst te maken van de stoelen, staan zij ter beschikking aan eiseres. Tijdens thuiswedstrijden heeft de gebruiker recht op het (loge)cateringpakket zoals dat door eiseres is ingekocht bij een derde. De gebruiker kan van dit cateringpakket gebruikmaken gedurende 1,5 uur voor de wedstrijd en 2 uur na afloop van de wedstrijd. Daarnaast omvat het logepakket de toegang tot bepaalde ontvangstruimten die zijn gelegen in het voetbalstadion, alsmede een lidmaatschap van de Vereniging Business Associates X. De gebruiker en de personen die hij gebruik laat maken van de loge hebben toegang tot de businessclub tijdens thuiswedstrijden van eiseres. Tevens heeft de gebruiker tijdens thuiswedstrijden recht op een parkeerplaats per 2 businessstoelen op het door eiseres gereserveerde parkeerterrein. De vergoeding voor een loge bedroeg in het seizoen 2006/2007 minimaal € 3.350 per zitplaats, exclusief btw. 
    
    2.3.4. Er zijn gemiddeld 18 tot 20 thuiswedstrijden per jaar. Als een businessstoel buiten het bestek van het pakket wordt gekocht ligt de prijs tussen de € 75 en € 175 per stoel. 
    
    
      2.4. Eiseres heeft met factuurdatum 2 juli 2006 aan een afnemer van een businessclubpakket (G) en aan een afnemer van een logepakket (H) ieder een factuur uitgereikt met één bedrag voor het totaal van de vergoeding en de daarover verschuldigde btw, dus zonder afzonderlijke vermelding van het btw-bedrag. Deze btw is niet in aftrek gebracht door de afnemers. Het totaalbedrag van deze twee facturen is 
      € 30.541,68. De 19% btw die in het totaalbedrag van deze facturen is begrepen, zijnde 
      € 4.876, maakt deel uit van het bedrag aan omzetbelasting dat eiseres op de hiervoor onder 1.1 genoemde aangifte heeft voldaan.
    
    
    
    3.	Geschil en standpunten van partijen
    
    3.1. Tussen partijen is in geschil het toepasselijke omzetbelastingtarief op het gehele businessclubpakket en op het gehele logepakket. Meer concreet spitst het geschil zich toe op de vraag of de hoofdprestatie bestaat uit het verlenen van toegang tot een voetbalwedstrijd, zoals eiseres voorstaat, of dat bij de gebruiker van de pakketten de zakelijke belangen voorop staan waarbij de voetbalwedstrijd een middel is om relaties aan zich te binden, gelijk verweerder bepleit. Het geschil is beperkt tot de twee hiervoor onder 2.4 genoemde facturen. Tussen partijen is niet in geschil dat de verstrekking van het businessclubpakket en het logepakket elk als één dienst dienen te worden beschouwd.
    
    3.2. Eiseres concludeert tot gegrondverklaring van het beroep, vernietiging van de uitspraak op bezwaar en vermindering van het bedrag aan verschuldigde omzetbelasting met € 3.147, zijnde het verschil tussen 19/119 en 6/106 van € 30.541.
    
    3.3. Verweerder concludeert tot ongegrondverklaring van het beroep.
    
    3.4. Voor de standpunten van partijen verwijst de rechtbank naar de gedingstukken en naar het aangehechte proces-verbaal.
    
    
    4.	Beoordeling van het geschil
    
    4.1. Gelet op de samenhang tussen de onderdelen van beide pakketten en het feit dat de afnemer verplicht is alle onderdelen daarvan af te nemen, sluit de rechtbank zich aan bij het standpunt van partijen dat de verstrekking van het businesspakket en het logepakket elk als één dienst dienen te worden beschouwd. Het Hof van Justitie heeft in zijn arrest van 25 februari 1999, Card Protection Plan (zaak C-340/96) geoordeeld dat indien sprake is van één prestatie die uit meerdere elementen bestaat, waarbij een of meer elementen moet(en) worden geacht de hoofdprestatie te vormen, terwijl een of meer andere elementen moet(en) worden beschouwd als een of meer bijkomende prestaties, die bijkomende prestaties het fiscale lot van de hoofdprestatie delen. Een dienst moet worden beschouwd als bijkomend bij een hoofddienst, wanneer hij voor de klant geen doel op zich is, doch een middel om de hoofddienst van de dienstverrichter zo aantrekkelijk mogelijk te maken.
    
    4.2. Gelet op de hiervoor onder 2.3.2 en 2.3.3 opgenomen omschrijving van de pakketten en de toelichting die eiseres daarop ter zitting heeft gegeven, is de rechtbank zowel ten aanzien van het businessclubpakket als het logepakket met eiseres van oordeel dat het verlenen van toegang tot de voetbalwedstrijd als de hoofdprestatie moet worden aangemerkt. Daarbij heeft de rechtbank het volgende in aanmerking genomen.
    
    
      4.3. Tussen partijen is niet in geschil dat de prijzen voor het businessclubpakket en het logepakket seizoensprijzen betreffen en dat er ongeveer 18 tot 20 thuiswedstrijden per jaar worden gespeeld. Voor het bijwonen van een thuiswedstrijd betaalt – uitgaande van het minimale aantal van 18 thuiswedstrijden – de gebruiker van een businessclubpakket derhalve   € 116,66 exclusief catering per stoel per thuiswedstrijd (€ 2.100 : 18) en de gebruiker van een logepakket minimaal € 186,11 inclusief catering per stoel per thuiswedstrijd (minimaal 
      € 3.350 : 18). Nu de gemiddelde prijs voor een “losse” businessstoel zonder catering € 75 tot € 175 bedraagt, volgt hieruit dat de prijs van een businessstoel exclusief catering die in het kader van een van de pakketten wordt aangeschaft zeker niet hoger is dan die van een “losse” businessstoel. De toegang tot bepaalde ontvangstruimten, de geboden parkeermogelijkheden, het lidmaatschap van bepaalde club en – voor zover dit bij de prijs is inbegrepen – de catering, drukken derhalve niet een overheersende stempel op de prijs van het betreffende pakket.
    
    
    4.4. Verweerder heeft erop gewezen dat de afnemer van een van de pakketten ongeveer het tienvoudige betaalt van de prijs voor een normale seizoenkaart en dat daaruit volgt dat de nadruk bij de pakketten ligt op het zakelijke aspect. Deze vergelijking gaat naar het oordeel van de rechtbank niet op, omdat de prijs van de pakketten moet worden afgezet tegen de prijs van een “losse” businessstoel. In tegenstelling tot de gewone tribuneplaatsen met plastic stoelen waar de seizoenkaarthouders voor betalen, hebben de businessstoelen lederen bekleding, geven de businessstoelen door hun centrale ligging op de tribune een beter zicht op het speelveld en bevinden de businessstoelen zich op plaatsen die een betere beschutting tegen de elementen bieden (met de mogelijkheid om de wedstrijd vanachter het glas te bekijken). Nu businessstoelen meer comfort bieden dan de gewone tribuneplaatsen kunnen de prijzen van die plaatsen niet onderling met elkaar worden vergeleken. 
    
    4.5. Uit het feit dat een voetbalwedstrijd inclusief pauze 1 uur en 45 minuten duurt, terwijl de catering in een periode van 1,5 uur voor tot 2 uur na de wedstrijd beschikbaar is, kan – anders dan verweerder heeft betoogd – naar het oordeel van de rechtbank evenmin worden afgeleid dat het zwaartepunt van de onderhavige pakketten op het zakelijke aspect ligt. Eiseres heeft ter zitting onweersproken gesteld dat niet alle gebruikers van de businessstoelen en de loges gebruikmaken van de catering, dat het gebruik van de cateringfaciliteiten door een afnemer van een businessclub- of logepakket gemiddeld aanzienlijk korter duurt dan de beschikbare tijd en dat de voornaamste reden voor het feit dat er zowel voor als na de wedstrijd gelegenheid is om iets te drinken, gelegen is in het bevorderen van een gelijkmatige in- en uitstroom van bezoekers, nu de gebruikers van de businessclub- en de logepakketten van een andere en minder brede uitgang dan de overige toeschouwers gebruik maken. Bovendien heeft eiseres onweersproken gesteld dat gebruikers van het logepakket een aparte vergoeding dienen te betalen indien zij gebruik maken van de mogelijkheid om aan een gereserveerde tafel een diner te gebruiken.
    
    4.6. Ook het feit dat de bewuste pakketten bedoeld zijn voor zakelijke afnemers, leidt niet tot het oordeel dat het zakelijke aspect als overheersend element moet worden aangemerkt. Eiseres heeft ter zitting onweersproken gesteld dat meer dan de helft van de gebruikers één tot vier plaatsen afneemt en dat zij alleen of met hun gezin naar de voetbalwedstrijd komen. Als de gebruiker wel met zakenrelaties naar de wedstrijd gaat, dan zijn dat alleen zakenrelaties die geïnteresseerd zijn in voetbal. De rechtbank acht dit, gelet op de hoeveelheid tijd die de bezoeker op de tribune doorbrengt en de dagen en tijdstippen waarop wedstrijden gewoonlijk worden gespeeld, aannemelijk. De mogelijkheid om gebruik te maken van de catering en de overige faciliteiten kan in dit opzicht als ondergeschikt worden beschouwd ten opzichte van het bekijken van de wedstrijd. Dat, gelijk verweerder heeft gesteld, dit onverlet laat dat de gebruiker van het pakket zakelijke contacten kan opdoen ook als hij zonder zakenrelatie naar de wedstrijd gaat, maakt dat niet anders, nu het enkele feit dat zogenaamde “netwerkmogelijkheden” bestaan niet betekent dat zij als overheersend element zijn aan te merken. Indien dit anders was, zou op de verstrekking van een diner in een restaurant afhankelijk van het doel van het diner – zakelijk of privé – een verschillend omzetbelastingtarief van toepassing zijn, terwijl de prestatie van het restaurant niet verschilt.
      
    4.7. Uit het voorgaande volgt dat de toegang tot bepaalde ontvangstruimten, de beschikbaarheid van de catering, de geboden parkeermogelijkheden en het lidmaatschap van bepaalde clubs moeten worden aangemerkt als bijkomende prestaties die voor de afnemers van die pakketten geen doel op zich zijn, maar middelen om de hoofdprestatie, het bijwonen van de voetbalwedstrijd, zo aangenaam mogelijk te maken. Nu de bijkomende prestaties de hoofdprestatie volgen is zowel het businessclubpakket als het logepakket in zijn geheel aan het verlaagde tarief van 6% onderworpen.
    
    4.8. Gelet op het vorenoverwogene dient het beroep gegrond te worden verklaard.
    
    
    5.	Proceskosten
    
    
      De rechtbank vindt aanleiding verweerder te veroordelen in de kosten die eiseres in verband met de behandeling van het bezwaar en het beroep redelijkerwijs heeft moeten maken. Deze kosten zijn op de voet van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vastgesteld op € 966 (1 punt voor het indienen van het bezwaarschrift, 1 punt voor het verschijnen ter hoorzitting met een waarde per punt van 
      € 161, 1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 322 en een wegingsfactor 1). 
    
    
    
    6.	Beslissing
    
    
      De rechtbank:
      - verklaart het beroep gegrond;
      - vernietigt de uitspraak op bezwaar;
      - vermindert het verschuldigde bedrag aan omzetbelasting voor de maand juli 2006 met 
      € 3.147;
      - veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres ten bedrage van € 966, en wijst de Staat der Nederlanden (Ministerie van Financiën) aan dit bedrag aan eiseres te voldoen;
      - gelast dat de Staat der Nederlanden (Ministerie van Financiën) het door eiseres betaalde griffierecht van € 288 vergoedt.
    
    
    Deze uitspraak is gedaan op 24 april 2009 en op dezelfde dag in het openbaar uitgesproken door mr. M.H.L.C. Bijvoet, voorzitter, mr. A. van Dongen en mr. A.E. Keulemans, rechters, in tegenwoordigheid van mr. S.A. Carter, griffier.
    
    
    
    
    
    
    Afschrift verzonden aan partijen op:
    
    De rechtbank heeft geen bezwaar tegen afgifte door de griffier van een afschrift van de uitspraak in geanonimiseerde vorm.
    
    Rechtsmiddel
    
    Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Amsterdam (belastingkamer), Postbus 1312, 1000 BH Amsterdam.
    
    
      Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:
      1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;
      2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
      a. de naam en het adres van de indiener;
      b. een dagtekening;
      c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;
      d. de gronden van het hoger beroep.